DOSSIER ARMOEDE
niet alle ouderen zijn rijk
VERKIEZING LEDENRAAD op wie stemt u?
GESPREK MET
WOUTER KOOLMEES VAN DE NS het treinkaartje kán goedkoper!
AUG/SEPT 2026 | NR. 5 | PRIJS: €5,95
Samen sterk
‘Ik heb nu de tijd van mijn leven’
RUTH JACOTT
Zwembadfeestje, logeren bij de boer en picknicken in het bos
Het jaarlijkse zwemfeest in het oude zwembad van Dordrecht. De foto is van rond 1934 . HANS ONDERWATER
KEES WALTER
We gingen in onze vakantie bij de boer logeren. Dat was in de eerste jaren na de oorlog, ergens in 1946 en 1947 .
WILLY AANTJES
Foto 1959 . Soms gingen we een dag naar het Kralingse Bos. Daar gingen we eerst picknicken en dan ‘s middags naar de Kralingse Plas.
FOTO: JANITA SASSEN
WELKOM
‘s Zomers denk ik vaak aan vakanties uit het verleden, zoals aan mijn eerste vakantie met vriendinnen. Interrailen; met één treinticket onbeperkt door Europa. Wij gingen naar Spanje. Geen mobiel, geen enorme planning, geen internet om te checken of alles goed ging. Als we wilden weten welke trein we moesten hebben, liepen we naar de grote borden met de vertrektijden of vroegen het een conducteur. Onderweg hadden we alle tijd om te kletsen, te ontspannen en vakantie te vieren. Reizen met de trein was een geweldig avontuur. En het mooiste: we kwamen altijd waar we moesten zijn. De trein stond voor gemak.
Uit onze peiling over het openbaar vervoer (2025) blijkt dat ‘gemak’ niet het eerste woord is waar veel ouderen aan denken bij reizen met de trein. Wel aan woorden als ‘duur’, ‘onzekerheid’ en ‘ontoegankelijk’. En ja, treinreizen voelt nog steeds als een avontuur, maar wel eentje waarop ook ik niet altijd zit te wachten. Is mijn telefoon voldoende opgeladen om ermee te kunnen betalen? Heb ik de juiste route opgezocht? Rijden de treinen op dit uur nog wel? Dat zijn vragen die bij mij opkomen.
Toch blijft treinreizen voor mij iets bijzonders. Daarom was het fijn dat Wouter Koolmees, president-directeur van de Nederlandse Spoorwegen, mij uitnodigde voor een gesprek. Een verslag daarvan leest u op bladzijde 60 en 61. Koolmees wees mij op de vele mogelijkheden om treinreizen voor ouderen makkelijker te maken. Tegelijk blijft treinreizen prijzig.
In ons Dossier Armoede (vanaf pagina 19) leest u over de dagelijkse problemen die mensen hebben om financieel rond te komen. Net als wij zullen zij de proef in Amersfoort met interesse volgen: duizend inwoners met een smalle beurs mogen een half jaar gratis met het ov reizen. Daarna wordt bekeken of dit een vervolg krijgt in andere delen van Nederland.
Tot slot wil ik u oproepen om uw stem uit te brengen op een van de kandidaten voor onze ledenraad. U vindt ze vanaf pagina 49. Deze raad is voor ons enorm belangrijk omdat leden zo direct kunnen meedenken, meepraten en invloed kunnen hebben op de koers van ANBO-PCOB. Denk dus goed na over uw keuze.
Fijne zomer,
Anneke Sipkens, directeur-bestuurder directie@anbo-pcob.nl of Postbus 2012, 3440 DA Woerden.
‘Reizen met de trein blijft voor mij iets bijzonders’
Nieuw op OuderenWijzer.nl
Wies wil het weten
Ouder worden, het is me wat. Wies Verbeek kan het weten, want zij zit – net als u – in deze levensfase. Het is een periode waarin veel gebeurt en die veel vragen oproept. Wies is journalist en gespecialiseerd in gezond en gelukkig ouder worden.
Op OuderenWijzer.nl gaat ze in op vragen als ‘in hoeverre mag je je nog bemoeien met je volwassen kinderen?’ en ‘waarom slaap ik slechter dan vroeger?’
Lees alle vragen én de antwoorden op www.ouderenwijzer.nl/wies-wil-het-weten
Hersenfitness!
Of het nu met een sudoku, een kruiswoordpuzzel of een woordzoeker is, puzzelen zorgt voor een tter brein. Het verbetert het kortetermijngeheugen, verlaagt het stressniveau en is ook nog eens leuk om te doen.
Op OuderenWijzer.nl vindt u elke week vier nieuwe puzzels.
Kijk op www.ouderenwijzer.nl/puzzels
Praten over een moeilijk onderwerp
We verzekeren ons tegen brand, waterschade en diefstal. We bespreken alles met iedereen. Maar het gesprek over het levenseinde schuiven we vaak voor ons uit. Drie ouderen die er al wél bewust over hebben nagedacht, praten er samen over in onze podcast. Het zijn Frans Huls (74 jaar, fanatiek sporter en opa), Peter Sonderman (79 jaar, zeiler en actief in de fondsenwerving) en Atie Schipaanboord (67 jaar, net met pensioen en jarenlang belangenbehartiger bij onder meer ANBO-PCOB).
Luister of lees het gesprek via www.ouderenwijzer.nl/praten
Wat weet u over voeding?
Je bent wat je eet. Voeding speelt een grote rol in onze gezondheid. Maar weet u de feiten en fabels over voeding te onderscheiden? Doe mee met de leuke en leerzame quiz die we samen met het Voedingscentrum hebben ontwikkeld. En test hoe het staat met uw kennis over voeding.
Ga naar www. ouderenwijzer.nl/ nieuwevoedingsquiz
INHOUD
Dossier Armoede
Nederland is een rijk land. Toch zijn er heel wat ouderen die nauwelijks rond kunnen komen. In dit dossier beantwoorden we vragen als ‘wanneer ben je arm?’ en ‘wat kun je dan doen om je inkomen te verhogen?’ Plus: vier ouderen over hún financiële situatie.
Ruth Jacott
Als klein meisje zag ze op tv The Supremes en wist: dát wil ik ook. Maar eerst moest Ruth Jacott haar verlegenheid overwinnen. Vanaf het moment dat dát haar lukte, schitterde ze op talloze podia. Nu wil ze alle glitter en glamour verruilen voor eenvoud: “terug naar de kern”.
Uw stem doet ertoe!
De komende weken kiest u als lid van ANBO-PCOB een nieuwe Ledenraad. Belangrijk, want de ledenraadsleden denken vanuit hun maatschappelijke ervaring en betrokkenheid mee over de strategische hoofdlijnen van de vereniging. Maak hier kennis met de kandidaten!
EN OOK IN DIT NUMMER
2 O, die zoete zomers van toen (ook op blz. 31, 47, 65)
6 Post
8 In het nieuws
11 Op pad voor uw belangen
32 Ledenwerfactie
34 Gesprek over eeuwige liefde bij ANBO-PCOB Diemen
37 Een ‘koninklijke’ reis De Oranjeroute
41 Column Jaap
43 De Grote Vraag Wat maakt een mens gelukkig?
56 Gezegd & gezwegen Een platonische liefdesrelatie
58 Gratis naar de Gouden Jaren Beurs!
Omdat u ANBO-PCOB-lid bent
60 Waarom is de trein zo duur? NS-topman Koolmees legt uit
66 Ina is belastinginvulhulp Hoe ervaart ze dat?
68 Uit & thuis
71 Digitaal: Foto’s ordenen op de smartphone
72 Ledenvoordeel
78 Puzzel en win… een mini-vakantie op een Waddeneiland
80 Han Giok Kwee liep tóch de New York-marathon
83 Service
Een blik in onze brievenbus en opmerkelijke berichten die u met ons deelde.
TIP VAN EEN LEZER:
verzeker je hoortoestel
In een eerder nummer van Ouder enWijzer stond een artikel over hoortoestellen. Een heel informatief artikel, maar er ontbrak volgens mij een belangrijk aspect: de verzekering ervan. De hoortoestellen zijn zo klein dat ze makkelijk uit je oren kunnen vallen. Ze moeten daarom zorgvuldig bevestigd worden. Als dat niet is gebeurd en ze vallen, is het ‘kassa’ als je geen verzekering hebt afgesloten. Daarom: sluit na aankoop van een hoortoestel direct een verzekering af. Pieter Ruig
IRRITANTE DIGID
Elke keer weer dat problematische inloggen op DigiD om op een bepaalde website te komen. Dat belemmert me zo om op internet te zoeken naar onderwerpen die best belangrijk zijn. Al meerdere jaren heb ik tientallen malen geklaagd bij de DigiD-helpdesk. Maar het verbetert niet. En als burger ben je verder machteloos.
C. Zomers
Denk aan wat je nu kan. Niet aan wat je vroeger kon.
Ouderenwijzer geeft richting
De titel van dit tijdschrift bevalt mij wel. Terugkijkend op de laatste tachtig jaar van mijn leven, zie ik dingen waarvan ik denk: dat had ik anders of beter kunnen doen. Dan denk ik in alle bescheidenheid: misschien ben ik toch wel een beetje wijzer geworden. Zonder te denken dat ik nu ‘wijs’ ben!
Maar als je je bij het woord ‘wijzer’ ongemakkelijk voelt, lees de titel dan als Ouderenwijzer. Een richtingaanwijzer die laat zien wat er op ons afkomt. En wat er nog aan interessants en moois op onze weg kan komen.
Ed van Zuidam, Voorburg
Pelgrimstocht in eigen land
Ik lees al jaren met veel plezier Ouder en Wijzer. Toch vind ik het jammer dat de reizen – zoals die naar het Lago Maggiore – voor mij onbereikbaar zijn. Als je op de armoedegrens leeft en ook nog een lichamelijke beperking hebt, is zo’n reis geen optie. Wat wel een optie is: een pelgrimstocht in eigen land! Ik ben namelijk op stap geweest met de Wandelmaat (zie: www. dewandelmaat.nl). Je verblijft in een klooster en rondom de vieringen zijn er meerdere wandelingen: stilte, verdieping én natuur. Je kunt kiezen welke wandeling je doet en wat jij die dag aankunt. Ik was te gast bij de Benedictijnen in Egmond-Binnen en in de St. Willibrordsabdij in Doetinchem. Heel fijn, met een kleine groep en een ervaren gids. Ineke van Straaten
WILT U OOK
REAGEREN? magazine@ anbo-pcob.nl Of schrijf naar Ouder en Wijzer Post Postbus 2012 3440 DA Woerden.
Veilige omgeving
Sinds kort ben ik toegetreden tot Trefpunt van ANBO-PCOB, de digitale ontmoetingsplaats waar leden met elkaar in contact kunnen komen. Zeg maar, het Facebook van ANBO-PCOB. Wat ik er prettig aan vind: ik heb het gevoel dat ik in een veilige omgeving ben. Geen opgewonden of polariserende berichten. Ik heb al meerdere interessante mensen gevonden bij wie ik zeker vaker zal terugkomen.
H. van Beem
Breisters bedankt!
Alle breisters hartelijk dank voor de vele aanmeldingen op mijn oproepje hier. Fijn dat jullie allemaal zwachtels gaan breien voor leprapatiënten. Er zijn zoveel aanmeldingen dat ik niet iedereen persoonlijk kan beantwoorden. Kijk voor meer info op www. leprazending.nl. Iedereen krijgt bericht, dus u kunt vast starten met breien. Let op: alleen recht (ribbels). Bep van Veen (90), Heerenveen
OuderenWijzer
Gevallen?
Praat erover!
Jaarlijks valt één op de vier ouderen. En 10 procent daarvan valt zelfs meerdere keren, vooral thuis. Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag. Maar praten over vallen en valpreventie, ho maar. ANBO-PCOB heeft er een podcast over gemaakt.
De gevolgen van een val kunnen groot zijn. Van een gebroken pols of heup, een hoofdwond, bewusteloos raken tot lang op de grond liggen omdat er geen hulp kan worden ingeroepen. Toch gebeurt het geregeld dat mensen niet vertellen dat er een valpartij is geweest. Soms willen ze hun kinderen er niet mee belasten, maar ook schaamte kan een reden zijn. Of ze vrezen dat hun naasten zullen aandringen op een wandelstok, een rollator of zelfs een verhuizing.
Podcast over vallen en het voorkomen daarvan Praten over vallen of valpreventie is niet altijd makkelijk. Terwijl dit juist wel noodzakelijk is. ANBO-PCOB heeft daarom een podcast opgenomen over dit onderwerp. Presentator Inge Diepman gaat in gesprek met traumachirurg Detlef van der Velde en valpreventieexpert Rozan van der Veen.
ANBO-PCOB IN DE MEDIA
Kijk op www.anbo-pcob. nl/in-de-media voor meer media-uitingen.
Veel aandacht in diverse media voor onze gordelroospetitie De Rode Draad op NPO Radio 1, het Noordhollands Dagblad en de website van MAX Meldpunt schonken aandacht aan de petitie die ANBO-PCOB samen met de Seniorencoalitie is gestart voor een bredere vergoeding van het gordelroosvaccin.
Meer weten?
Kijk op www. ouderenwijzer.
nl/vallen
Wilt u de podcast direct beluisteren?
Scan dan de QR-code:
De Telegraaf schrijft over de automobilist op leeftijd ANBO-PCOB brengt De Telegraaf in contact met de 89-jarige automobilist Deef Leenhouts. Hij vertelt dat hij eigenlijk niet zonder zijn auto kan: “Ik wil nog zo lang mogelijk door!” ANBO-PCOB spreekt zich in het artikel nog maar eens uit tegen de verplichte rijbewijskeuring.
De Telegraaf besteedt aandacht aan de Tipgids Levenstestament
Wat staat er in een levenstestament en welk leed kun je ermee voorkomen wanneer iemand dementie heeft? Daarover schrijft De Telegraaf. Organisaties met kennis over dit onderwerp, waaronder ANBO-PCOB, komen aan het woord.
ANBO-PCOB boekt resultaat met vaccinatiepetitie
De inzet van ANBO-PCOB voor een bredere vergoeding van de gordelroosvaccinatie heeft een eerste resultaat opgeleverd!
Op 2 juni bood de Seniorencoalitie, waarin ANBO-PCOB samenwerkt met andere ouderenorganisaties, een petitie aan de Tweede Kamer aan. Meer dan 40.000 mensen tekenden de petitie. De organisaties vroegen de politiek om de vaccinatie toegankelijk te maken voor kwetsbare ouderen en mensen met een laag inkomen. Naar aanleiding hiervan nam de Tweede Kamer een motie aan om de gordelroosvaccinatie ook gratis aan te bieden aan mensen die in een verpleeghuis wonen. Voor ANBO-PCOB is dit een belangrijke eerste stap.
Veel ouderen vallen nu buiten de regeling Het kabinet wil de gordelroosvaccinatie vanaf 2027 jaarlijks gratis aanbieden aan mensen die dat jaar 60 worden. Ouderen die dan al 61 jaar of ouder zijn, vallen buiten de regeling. Zij moeten de vaccinatie, die zo’n 400 à 500 euro kost, zelf betalen. ANBO-PCOB vindt dat onrechtvaardig. Vooral voor ouderen met een bescheiden inkomen kan het bedrag een te hoge drempel zijn. Anneke Sipkens, directeur-bestuurder van ANBO-PCOB, ziet de aangenomen motie als een eerste succes, maar benadrukt dat er meer nodig is: “Veel meer ouderen moeten de mogelijkheid krijgen om zich gratis te laten vaccineren. Dat kan veel gezondheidswinst opleveren en veel leed voorkomen. Daar blijft ANBO-PCOB zich voor inzetten.”
Blij met intrekken van AOW-plan van het kabinet
De Seniorencoalitie, waarvan ANBO-PCOB deel uitmaakt, is blij dat het kabinetsplan om de AOW-leeftijd sneller te verhogen van de baan is.
Het is een belangrijke stap voor de ouderen van nu én van de toekomst.
De AOW is het fundament onder ons pensioenstelsel. Mensen hebben hun nanciële toekomst ingericht op basis van de belofte dat de AOW een stabiele basis van hun inkomen zou zijn.
Ze moeten erop kunnen vertrouwen dat gemaakte afspraken blijven staan.
Meer lezen?
Ga naar www.anbo-pcob.nl/blij
WILT U MEER NIEUWS?
Wilt u op de hoogte blijven van wat er speelt binnen
ANBO-PCOB en wat we allemaal voor u doen? Abonneer u dan nu op onze (gratis) digitale nieuwsbrief. Ga naar anbo-pcob.nl/ nieuwsbrief en meld u aan.
WEET U NOG HOE HET WAS?
Kent u het liedje ‘Vroeger was alles beter’? En wás vroeger alles beter? Waren de zomers echt warmer en de winters kouder? De tv-programma’s leuker? Ga in gedachten terug in de tijd. Waar speelde u mee? Waar ging u naartoe op vakantie? Had u een vakantieliefde? Naar welke muziek luisterde u? ANBO-PCOB is benieuwd naar uw herinneringen!
Doe mee aan onze nostalgiepeiling
Met deze peiling gaan we terug in de tijd. Meedoen kost maar een paar minuten en het helpt ons een mooi beeld te krijgen van de waardevolle momenten van verschillende generaties. Doe mee en haal samen met ons herinneringen op!
Ga naar: www.ouderenwijzer. nl/nostalgie
ABN AMRO Helpt
Moeite met bankzaken?
We helpen je verder!
Eén op de zes Nederlanders heeft soms hulp nodig met dagelijkse bankzaken.
Herken je dat? Misschien vind je bankieren via je computer of telefoon lastig.
Of heb je moeite met lezen, waardoor het niet lukt. Je staat er niet alleen voor.
Onze Hulp bij Bankzaken Adviseurs helpen je graag verder.
Bel ons of kijk online
Neem gerust contact met ons op. Met 200 Hulp bij Bankzaken Adviseurs verspreid over heel Nederland zijn we dichterbij dan ooit.
• Bel de Hulp bij Bankzaken Lijn: 088 226 26 12*
• Of bezoek: www.abnamro.nl/hulp
* Wij zijn bereikbaar op werkdagen van 9.00 tot 17.00 uur (gebruikelijke belkosten).
TEKST: STEVEN SCHOTTE
Op pad voor u
De belangenbehartigers van ANBO-PCOB gingen voor u weer naar ministeries, organisaties en bijeenkomsten. Een korte impressie.
OP DE BIJEENKOMST VAN DE KLANKBORDGROEP GELDMAAT, een overlegplatform van banken en maatschappelijke organisaties (waaronder ANBO-PCOB), sprak onze beleidsadviseur Eric Brendel onder meer met Geldmaat-CEO Peggy Corstens. ANBO-PCOB blijft aandacht vragen voor het beschikbaar houden van contant geld. Ook werd gesproken over de nieuwe Geldmaat-app en de veiligheid rond geldautomaten.
ANBO-PCOB NAM DEEL AAN HET MAATSCHAPPELIJK OVERLEG BETALINGSVERKEER bij De Nederlandsche Bank. Daar werd gesproken over hoe in een noodsituatie het betalingsverkeer toch grotendeels kan doorgaan. Bijvoorbeeld door te betalen met contant geld of middels een ‘uitgestelde pinbetaling’. Ook vroeg ANBO-PCOB aandacht voor mensen die moeite hebben met digitaal bankieren.
DE REGERING WIL FLINK BEZUI -
NIGEN OP DE HUISHOUDELIJKE
HULP. ANBO-PCOB HEEFT SAMEN MET ZORG- EN WELZIJNSORGANISATIES DE TWEEDE KAMER OPGEROEPEN OM MET EEN BETER PLAN TE KOMEN.
Huishoudelijke hulp is belangrijk voor een schoon en veilig huis, maar ook om tijdig problemen, eenzaamheid en achteruitgang te signaleren. ANBO-PCOB blijft dit onderwerp volgen en uw belangen bewaken.
WE SPRAKEN IN DEN BOSCH MET WETHOUDER PIETER PAUL SLIKKER OVER GOED LOKAAL OUDERENBELEID. Het was een prettig en open gesprek, waarin de wethouder liet zien oog te hebben voor de positie van senioren. ANBO-PCOB blijft graag in gesprek met gemeenten, opdat wensen van senioren worden meegenomen in het beleid.
TEKST: ARJAN VISSER FOTO’S: JANITA SASSEN
RUTH JACOTT (65)
‘Die eenvoud, dat is wat ik wil,
terug naar de kern’
Ruth Jacott is fit, dankbaar en vol levenslust, maar over wat ze jaren geleden in een interview zei over ouder worden – dat ze er he-le-maal geen moeite mee zou hebben –zegt ze nu: “Ik neem al mijn woorden terug!”
Als meisje van negen zag Ruth Jacott The Supremes op tv en dacht: dát wil ik later ook, zingen, optreden, schitteren! Ze gebruikte een haarborstel als microfoon en veranderde in Diana Ross. Broertje, zusje, neefjes en nichtjes vormden het koortje op de achtergrond. “Het gekke is: ik was een héél schuchter meisje. Dus waarom wilde ik nou per se het podium op? En toch, ik wist het zeker. Dát was mijn bestemming. Het duurde wel een tijdje voordat ik die verlegenheid had overwonnen. Dat gebeurde pas toen ik in 1987 musicals ging doen. Ik kreeg de rol van Grizabella in Cats en moest bewijzen wat ik in
mijn mars had. Voluit gaan! Maar ik durfde niet... Toen ik het na drie dagen wilde opgeven, nam de assistent-choreograaf daar geen genoegen mee. We voerden een lang gesprek, hij verzekerde me ervan dat ik op de goede weg was en zei dat ik nú de sprong moest wagen. Wilde ik dat mensen later zouden zeggen: ‘hm oké, is dit alles?’ of toch liever: ‘wow… wauw!’? Ik wilde het laatste. Dat is het moment waarop ik uit mijn schulp ben gekropen.”
LET’S GO RUTH!
“Die schuchterheid is er door het vak wel uitgeslagen, maar je bent
‘Ik houd van koken en lekker eten, en had me op dat gebied een beetje laten gaan’
toch uiteindelijk wie je bent. Mensen denken vaak dat ik van feesten houd, maar ik ben juist erg op mijn privacy gesteld. Daarom zul je mij ook nooit over mijn liefdesleven horen praten. Wat ik wil delen, deel ik op het podium. Het is ook een concentratie-ding; ik heb álles over voor mijn vak. Daarom ben ik een jaar geleden begonnen met DAG ÉÉN, een lifestylemethode. Ik zag dat Bridget Maasland en Jeroen van der Boom die methode hadden gebruikt en dacht: als het hun lukt, lukt het mij ook. Slanker worden. Fitter vooral! Ik kwam laatst een oude foto van mezelf tegen... nou, eh, poeh. Ik houd van koken en lekker eten, maar toen corona uitbrak, mijn tournee moest worden afgebroken en ik bijna twee jaar lang niet kon werken, heb ik me op dat gebied een beetje laten gaan. Eenmaal terug op de bühne, werd dansen en springen nogal lastig: ik was echt véél te zwaar geworden. Inmiddels ben ik, met behulp van mijn coaches, twintig kilo afgevallen en voel me in alle opzichten beter. Fysiek en mentaal. Toch blijft
INTERVIEW
1960 Op 2 september geboren in Paramaribo.
1969 Verhuist naar Nederland.
1987 Speelt de rol van Grizabella in de musical Cats.
1989 Hoofdrol in de musical
A night at the Cotton Club.
1989 Krijgt de Zilveren Harp.
1993 Haar eerste album, Ruth Jacott, verschijnt.
1993 Vertegenwoordigt Nederland op het Eurovisiesongfestival.
1997 Krijgt de Gouden Harp.
2001 Krijgt de Surinaamse onderscheiding Ridder in de Ereorde van de Gele Ster.
2005/2006 Theatershow
A touch of Latin.
2008 Speelt de titelrol in de musical Billie Holiday.
2011 Ruim zeventig keer opgetreden met Simply the best.
2013 Toert door het land met
A lady on stage.
2017 Theatertournee RUTH.
2020 Show en album Ruth Live.
2027 In januari en februari te zien met De tijd van mijn leven.
Speellijst: www.ruthjacott.nl
het een strijd. Ik heb lang niet altijd zin om naar de sportschool te gaan, maar als ik er eenmaal ben, begint de adrenaline te werken: let’s go Ruth, kom, kom, kom, we gaan!”
DANKBAAR VOOR
HET GELUK
“Tja, dat ouder wordende lijf. Dertig jaar geleden riep ik nog dat ik daar he-le-maal geen moeite mee zou hebben. Nou, ik neem mijn woorden terug! Als je niets doet, holt je gezondheid zomaar achteruit. Vraag me nu niet om even door mijn knieën te zakken, want dat zal niet zo soepel meer gaan. De grootste winst zit in m’n hoofd; ik maak me veel minder druk. Ik heb, om de titel van mijn nieuwe theatershow aan te halen, de tijd van mijn leven. Ik ben me meer dan ooit bewust van de weg die ik tot nu toe heb afgelegd, van het geluk dat ik heb gehad. Zo’n tien jaar geleden kreeg mijn moeder baarmoederkanker. Dat is een van ergste dingen die ik heb ervaren, hoe ik moest toekijken,
‘Het zal wel de leeftijd zijn, maar in gedachten keer ik vaker terug naar vroeger’
niets kon doen om mijn moeder te helpen. Gelukkig sloeg de behandeling aan. Ze is er nog, 92 jaar oud, en woont op zichzelf. Ik was al dankbaar – mijn moeder is de belangrijkste vrouw in mijn leven –maar ben nu nóg dankbaarder. En bang, ja, natuurlijk… Ik heb altijd de telefoon bij me, ’s nachts ligt-ie naast mijn bed. Weet je dat ik al volschiet bij de gedachte dat ze er op een dag niet meer zal zijn?”
DE CIRKELBEWEGING VAN HET LEVEN
“Er is natuurlijk heel veel terug te voeren op mijn vroege jeugd. Mijn ouders zijn gescheiden toen ik vier was. Later is mijn moeder hertrouwd, maar ik heb altijd geweten dat zij de kern, de spil van het gezin was. Zij en háár moeder, die mij ook voor een groot deel heeft opgevoed. Mijn oma kreeg kanker op haar 68ste, maar wilde ons niet laten merken hoe ziek ze was. Zo’n lieve, sterke vrouw... Mijn opa was aannemer. Hij hield wel van een drankje, waardoor er aan het eind van de maand vaak niet veel geld overbleef. Dus naaide mijn oma zelf haar kleding en verkocht ze ’s ochtends vroeg wat groente en fruit op de markt. In zekere zin zijn de vrouwen in mijn familie altijd de kostwinners geweest. Dit zal óók wel een leeftijdsding zijn, maar ik keer in gedachten vaker terug naar vroeger. Soms is het net alsof ik uit een soort coma wakker word en dat iemand tegen me zegt: ‘Dag Ruth, je bent nu 65!’
‘Mijn moeder is in alles een voorbeeld geweest’
65? Nu al? Hoezo? Hoe kan de tijd zó snel voorbij zijn gegaan? Het is waar, misschien maken we wel een soort cirkelbeweging in ons leven. Het zal niet voor niets zijn dat ik in mijn nieuwe theatershow over die allereerste jaren in Suriname wil vertellen. Hier sta ik, op het podium, precies zoals ik het me als klein meisje heb voorgesteld. Maar had ik die carrière ook gehad als we in Paramaribo waren gebleven? Ik vind nog steeds dat mijn moeder destijds een heel wijs besluit heeft genomen. Ze is in alles een voorbeeld voor me geweest.”
EEN TOEKOMST ZONDER TOETERS EN BELLEN
“Als ik net zo oud mag worden als mijn moeder, wil ik het liefst zo lang mogelijk blijven optreden. Maar dan zonder de toeters en bellen van de shows die ik op mijn negende zo prachtig vond. Ik heb jaren geleden, met Barrie Stevens, in het Londense Old Vic Theatre de onewomanshow Elaine Stritch at Liberty gezien. Toen ik die 77-jarige vrouw daar zag staan – helemaal alleen op het podium, gedragen door alle ervaring die ze in haar leven had opgedaan – kon ik maar één ding denken: dát is het! Die eenvoud. Dat is wat ik wil. Terug naar de kern.”
Ik ben me meer dan ooit bewust van het geluk dat ik heb gehad
De 5 voor Ruth
1. Wat is de mooiste herinnering aan de zomers van je jeugd?
“Die eerste jaren in Suriname waren voor mijn gevoel één mooie, lange zomer. Buitenspelen met mijn zus, broertje, neefjes en nichtjes. Later werd in IJmuiden die fijne, warme jeugd gewoon voortgezet.”
2. Heb je ooit armoede van dichtbij gezien?
“Zeker. Ik ben in Bolivia geweest waar ze hun potje kookten boven een vuurtje van koeienmest en de schoenen van oude autobanden werden gemaakt. Verschrikkelijk. Daarom vind ik verspilling ook zo erg.”
3. Reis je vaak met de trein?
“De trein? Prettig, maar voor mijn werk niet erg handig. Maar als ik vanaf Schiphol op vakantie ga: dan is het ov veel makkelijker en sneller.”
4. Wat maakt jou gelukkig?
“Simpele dingen. Ik wandel graag en kan genieten van elk bloemetje dat ik op mijn pad vind.”
5. Word je met de jaren wijzer?
“Vind ik wel. Ik ben minder impulsief, kan makkelijker relativeren, wat vaker de boel de boel laten. Als iets niet volgens plan verloopt, raak ik niet meer zo gestrest; er komt vast een oplossing. En als die er niet komt? Jammer dan. Het is wat het is.”
Olga Commandeur gaat nog steeds het land in om mensen te stimuleren om te bewegen, met als credo: ‘use it or lose it’. “Je moet in beweging blijven om fit te blijven. Van een hele dag hangen word je alleen maar sloom. Bewegen is goed voor je hart, je spieren, je hersenen en je botten. Ik laat mensen ervaren wat bewegen met je lijf doet.” Ze snapt heel goed dat voor veel mensen de drempel hoog is. “Ik kan wel roepen: doe het gewoon. Maar dan blijft het lastig.” Haar advies: “Vraag jezelf af: wat vond ik zelf leuk. En help elkaar een beetje. Kijk of je samen iets kan opzetten, bijvoorbeeld een wandelclubje, en elkaar kan stimuleren. Wat voor mezelf goed werkt, zijn complimentjes.” Om zelf fit te blijven fietst en golft ze. “Een fiets vergroot je leefomgeving. En fietsen is een mooie, laagdrempelige activiteit om fit te blijven. Daarom is mijn advies om, als je je onzeker voelt op je gewone fiets, te kijken welke mogelijkheid er is om wel te blijven fietsen. Het verkeer wordt drukker. Dus is het belangrijk dat je je comfortabel en veilig voelt.”
Bewegen is goed, blijven bewegen is beter
Olga Commandeur is oudatlete, maar vooral ook ruim twintig jaar het boegbeeld van het tv-programma Nederland in Beweging! “Ik raad iedereen aan: voorkom dat je inkakt, blijf bewegen!”
Olga Commandeur heeft sinds kort een nieuwe knie. Het weerhoudt haar er niet van om te blijven bewegen. Wél is ze overgestapt naar een Touring e-vouwfiets van Opmaet. “Als je fietsen leuk vindt, kun je dankzij de fietsen van Opmaet toch blijven fietsen. De Touring is heel stabiel, dankzij een laag zwaartepunt. En het open afstappen is heel makkelijk. Als je remt, sta je meteen met allebei je voeten op de grond.” De compacte fietsen van Opmaet zijn volledig elektrisch. Mijn man heeft een mountainbike, dus dan is het fijn dat ik hem zonder extra inspanning kan bijhouden. En met de extra trapondersteuning rijd je probleemloos weg vanuit stilstand.” Een ander belangrijk voordeel: de prijswinnende Touring en Compact van Opmaet neem je eenvoudig mee. De Touring hoeft niet op de fietsdrager. Je klapt ’m in en zet ’m gewoon achter in de auto, camper of caravan. “Nederland heeft zoveel mooie plekken. Als we bijvoorbeeld naar de Veluwe of Zuid-Limburg gaan, of zoals komend weekend naar Texel, nemen we ’m altijd mee om lekker met de fiets eropuit te gaan.”
Ongemerkt is Olga Commandeur in korte tijd een heuse ambassadeur van de prijswinnende fietsen uit Nijkerk geworden, waar je op bezoek kunt bij de showroom en werkplaats. “Je voelt je echt welkom. Je kunt alles vragen en uitproberen en de fiets helemaal naar eigen smaak laten afmonteren. Zo heb ik zelf voor een recht stuur gekozen, omdat ik dat gewend ben.”
LAGE INSTAP
Gemakkelijk op- en afstappen, ook met beperkte mobiliteit
WEGRIJHULP (POWER ASSIST)
Veilig en moeiteloos wegrijden, ook bij wind of op een helling
VALPREVENTIE
Uitgebreide voorzieningen & extra stabiliteit vanuit het frame
BENIEUWD NAAR MEER INFORMATIE?
Scan de QR-code met je smartphone voor onze brochure, kijk op opmaetfietsen.nl of neem contact op via 033 30 30 268. We nemen graag de tijd om samen te kijken wat écht bij jou past.
Op hoogte 2x zo snel het bed opmaken
Prettig in- en uitstappen op de gewenste hoogte
Makkelijker de bedden uit elkaar schuiven
4,9/5
Nummer 1 2024 én 2025 op Trustpilot in de categorie beddenwinkels
Tijdelijke TV actie
Tijdens de Goed Uitgerust Weken ontvangt u tot wel €750 terug voor uw oude bed en nemen wij uw oude bed kosteloos retour.
Bezoek met of zonder afspraak één van onze winkels of plan een gratis thuisadvies in.
Gratis brochure?
TEKST: JEROEN FIDDER, ERIC BRENDEL
ILLUSTRATIES: LOTTE DIJKSTRA
Dossier armoede Wie lopen het meeste risico?
OUDEREN DIE IN ARMOEDE LEVEN
De huidige generatie ouderen is gemiddeld rijker dan vorige generaties. Maar dat betekent niet dat alle ouderen rijk zijn. Zo stijgt de armoede onder de 55- tot 65-jarigen die arbeidsongeschikt of werkloos zijn. Ook de groeiende groep arme ouderen met een migratieachtergrond baart zorgen. ANBO-PCOB komt op voor al deze mensen, zorgt ervoor dat zij zichtbaar blijven in Den Haag en helpt hen met ondersteuning en advies.
Nederland is rijker dan ooit, signaleert Peter Hein van Mulligen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Meer mensen hebben een koophuis en elke generatie gepensioneerden heeft meer pensioen opgebouwd. Maar dat geldt lang niet voor iedere gepensioneerde. Piet Hein waarschuwt:
“De groep waarin de armoede juist stijgt, zijn de 55- tot 65-jarigen die arbeidsongeschikt of werkloos zijn geworden en geen baan meer vinden. En het pensioen is soms nog jaren weg.” Ouderen met een migratieachtergrond hebben het vaak ook niet makkelijk. “ Vooral niet als zij een onvolledige
AOW en weinig aanvullend pensioen hebben opgebouwd.”
Wat verstaan we eigenlijk onder armoede?
Wanneer ben je officieel arm? Sinds 2024 is er een nieuwe, onafhankelijke definitie van armoede. Daarmee kan precies worden bekeken wie heel arm is of een beetje.
Iemand is arm als er nadat de woonlasten, energiekosten, zorgverzekering en het eigen risico betaald zijn, te weinig inkomen en te weinig ‘financieel bezit’ overblijven voor de andere basisbehoeften, zoals eten, kleding, vervoer en sociale activiteiten. Financieel bezit is spaargeld en ander bezit waar je direct bij kunt. Een eigen huis bijvoorbeeld telt niet mee. Voor een alleenstaande lag de armoedegrens in 2024 op 1600 euro per maand, bij een echtpaar zonder thuiswonende kinderen op 2145 euro. Peter Hein van Mulligen van het CBS: “Wie net boven die grens zit, kan
overigens ook financiële zorgen hebben. We kijken daarom ook naar de groep met een inkomen tot 25 procent boven de armoedegrens. In 2024 ging het om zo’n 540.000 55-plussers.”
WIE LOOPT HET MEESTE RISICO OP ARMOEDE?
In 2024 leefden ruim 125.000 55-plussers onder de armoedegrens. Dat aantal is de afgelopen jaren gedaald, maar in één specifieke groep steeg de armoede juist: de 55- tot 65-jarigen. Peter Hein: “Dat zijn mensen die arbeidsongeschikt zijn geraakt of werkloos zijn geworden en geen baan meer vinden. Met
125.000
55-PLUSSERS ZIJN ARM
540.000
55-PLUSSERS
ZITTEN NÉT BOVEN DE ARMOEDEGRENS
een volledige AOW zit je boven de armoedegrens, maar die is voor hen nog jaren weg. Als je 57 bent, duurt het nog zo’n tien jaar voordat je AOW krijgt.”
Ook ouderen die later naar Nederland zijn gekomen, lopen meer risico. “Zij hebben vaak een onvolledige AOW opgebouwd en weinig aanvullend pensioen.” Andere risicogroepen zijn gescheiden ouderen en zzp’ers die onvoldoende pensioen hebben opgebouwd.
SOMBERE VOORUITZICHTEN
Hoe de toekomst eruitziet? Vrouwen die nu met pensioen gaan, hebben vaker een eigen inkomen opgebouwd dan vorige generaties. Dat is positief. Maar de groeiende groep ouderen met een migratieachtergrond verdient aandacht. “Het is afwachten of zij straks voldoende inkomen hebben. Bij die groep kan het aantal mensen in armoede nog stijgen.” Als de AOW-leeftijd verder omhoog gaat, raakt dat arbeidsongeschikten en werklozen. “Dan moeten zij langer wachten op de AOW.”
Anisa (62) gaat naar de voedselbank
ERVARINGS DESKUNDIGE
Ouderen met een migratieachtergrond leven vaker in armoede. Anisa houdt sinds haar scheiding vijf jaar geleden aan het eind van de week maar een paar euro over. “Het is financieel een ramp.”
Anisa leeft van een minimuminkomen. Voor kleding gaat ze naar de kringloop, voor eten is ze afhankelijk van de voedselbank. “Ik vind het heel moeilijk. Ik schaam me kapot om daarnaartoe te gaan. Ik kijk altijd achterom of er niemand is die me ziet.”
‘Ik schaam me voor mijn financiële situatie’
Anisa gaat niet naar de tandarts, terwijl ze een nieuwe brug nodig heeft. En ze mijdt de huisarts. “Als hij me doorverwijst, moet ik eigen risico betalen.”
Hoe kan dat nou?
Nu, Anisa is geen uitzondering. Van de 65-plussers met een niet-westerse migratieachtergrond leeft ruim 40 procent onder de armoedegrens. Van de ouderen zonder migratieachtergrond is dat 2,5 procent. Oorzaken zijn een onvolledige AOW, geen of een laag aanvullend pensioen, en het niet aanvragen van regelingen uit angst of door onbekendheid. Ook de kostendelersnorm speelt een rol: wie samenwoont met een volwassen kind krijgt een lagere uitkering.
Gebrek aan lef
Anisa weet dat er gemeentelijke regelingen zijn, maar ondanks haar hoge opleiding weet ze niet hoe ze die moet aanvragen. “Ik durf zulke dingen niet te doen.”
Ze had een dominante man die alles regelde en bepaalde. Nu moet ze dat zelf leren. Haar vriendin probeert haar te stimuleren om voor zichzelf op te komen. “Maar ik durf het nog steeds niet.” Haar zonen houdt ze erbuiten. “Ik durf mijn jongens niet te zeggen dat het financieel niet goed gaat. Ik schaam me ervoor.”
Maar ze blijft lachen!
Toch heeft Anisa een doel. Ze geeft sportles aan een groep eenzame Marokkaanse en Turkse vrouwen in haar buurt. “Dat vind ik geweldig om te doen. Het is psychisch goed voor me dat ik iets doe in het leven. Ik blijf gewoon lachen.” En als ze ooit wel naar de gemeente gaat, wil ze dat ook voor andere vrouwen doen.