OuderENwijzer 6 van 2026

DOSSIER PENSIOEN Hoe ervaren we die nieuwe levensfase?

IN LEEFCIRKELS

zorgen mensen voor elkaar

TIJD VOOR ACTIE!

Vóór de ov-korting en de huishoudelijke hulp O K TO B E R 2026 | N R . 6 | PR I JS: € 5,95

Samen sterk

WILLEKE ALBERTI

‘Alle liedjes zijn gekoppeld aan herinneringen’

3 2 Jaar

Keuze uit 57 Enjoyhotels!

Enjoyhotels

ALLES INCLUSIEF

5 dagen met eigen auto!

Hoe kan het voor zo’n prijs? 5 dagen alles inclusief! Overnachten, eten, drinken en entertainment.

ENJOY DELUXE HOTEL SPAANDER VOLENDAM IN VOLENDAM IJSSELMEER NOORD-HOLLAND

W NIEU l in hote

Enjoy rland Nede

5 DAGE N VANAF €

319 95

3 Prachtig uitzicht over het Markermeer 3 Herbeleef het Volendam van de 19e eeuw 3 Ideaal voor wandelen en fietsen 3 Tip: bezoek Marken, Edam of de Zaanse Schans

p.p.

Wat betekent Enjoy Deluxe? Het 5-daagse alles-inclusief-arrangement, zoals u dat kent in onze Enjoyhotels, wordt bij Enjoy Deluxe uitgebreid met in ieder geval de volgende onderdelen, die allemaal bij de prijs zijn inbegrepen: Dagelijks een taartenbuffet met minimaal drie verschillende soorten taart Gratis een uitgebreide high tea Op de laatste avond een vijfgangendiner

Eén dagdeel een door het hotel georganiseerd uitstapje in de omgeving Gratis wijn- of bierproeverij met aandacht voor lokale producten

Inbegrepen bij uw 5-daagse alles-inclusief vakantie: Ontvangst met lunch of koffie met gebak of iets anders lekkers 4 x overnachting met uitgebreid “Enjoy” ontbijtbuffet 4 x lunch of lunchpakket 4 x dinerbuffet Koffiecorner: koffie en thee gehele dag GRATIS

Dagelijks van 17:00 tot 24:00 uur alle drankjes GRATIS: frisdrank, vruchtensap, bier, wijn, jenever en Apfelkorn Iedere avond vertier en entertainment, met o.a. een wandeling en live muziek. Hierbij wordt regelmatig iets lekkers geserveerd GRATIS diverse auto-, fiets- en wandelroutes

De vanaf prijs is de laagste prijs voor een bepaalde aankomstdatum. Prijzen variëren per aankomstdatum.

Kijk voor meer Enjoyhotels op www.enjoyhotels.nl of bel 020 - 225 48 81 Alle fouten voorbehouden en exclusief verplichte lokale heffingen.

Geen boekingskosten

WELKOM

MET PENSIOEN GAAN IS EEN MIJLPAAL IN JE LEVEN. Van het ene op het andere moment valt het werk weg. Ook de ritjes ernaartoe, de contacten met collega’s, het ritme van de week, het gevoel iets nuttigs te doen. Sommigen van u stopten op de geplande datum, werkten nog even door of ‘moesten’ vervroegd uittreden om plaats te maken voor de jongere generatie. Dat laatste klinkt leuk, maar uit ons onderzoek Mijlpaal Pensioen blijkt dat het voor een op de vijf mensen voelde alsof ze aan de kant werden gezet. Wat dit onderzoek in ieder geval duidelijk maakt: werk is belangrijk voor mensen. Dat geldt ook voor mij. Het opkomen voor de belangen van ouderen geeft mij enorm veel voldoening en energie. En ik voorzie dat die inzet voor uw belangen in de nabije toekomst steeds vaker nodig zal zijn, want ouderen zijn een gewild doel voor bezuinigingen geworden. Dat bleek wel in juli, toen bekend werd dat de 65-pluskorting op bus, tram en metro per 1 januari 2027 verdwijnt omdat ‘ouderen die korting wel kunnen missen’. We werden overstelpt door e-mails en telefoontjes. En we startten direct een petitie, die op massale steun kon rekenen en veel aandacht kreeg. Ook is het kabinet van plan om vanaf 2029 de huishoudelijke hulp in de Wmo te schrappen. De ongekende stroom aan verontruste reacties op onze peiling laat zien dat dit niet zomaar kan. Veel ouderen vrezen dan niet meer thuis te kunnen blijven wonen. Dit zijn onderwerpen waarvoor ik me graag sterk maak. Waardoor ik voel dat ik van betekenis kan zijn. Dat heel veel gepensioneerden nog van betekenis willen zijn, blijkt ook uit ons onderzoek. Bijna de helft van hen (47 procent) doet vrijwilligerswerk en daarnaast helpen ze familie, vrienden of buren, passen ze op de kleinkinderen en verlenen ze mantelzorg. Zonder al die vrijwillige inzet zou een groot deel van onze samenleving niet kunnen draaien zoals we dat nu gewend zijn.

‘Ouderen verdienen het om in het zonnetje gezet te worden’

Alleen al daarom verdienen ouderen het om in het zonnetje gezet te worden. Om ze te laten weten dat we ze waarderen. Reden voor ANBO-PCOB om iedereen op te roepen om op 1 oktober (de internationale dag van de ouderen) een taart te bakken voor een oudere. Ook u kent vast iemand die een taart verdient of die u een hart onder de riem wilt steken! Bakt u mee?

Anneke Sipkens, directeur-bestuurder directie@anbo-pcob.nl of Postbus 2012, 3440 DA Woerden

3 OuderenWijzer oktober 2026

ONLINE MAGAZINE

Nieuw op OuderenWijzer.nl Slapend rijk worden of… Het leven is al duur genoeg. Wij helpen u op de kleintjes te letten. En dat doen we in samenwerking met ‘bespaargoeroe’ Marieke Henselmans. Iedere maand deelt Marieke weer andere bespaartips. De nieuwste tips gaan over voedselverspilling en de vraag of u slapend rijk wilt worden of zorgeloos wilt slapen.

Doe de Gezond Leven Test

Lees deze en andere tips op www.ouderenwijzer.nl/bespaartips

Deze test is niet echt nieuw, want al 3600 mensen deden hem. Doet u hem ook? Zo komt u in vijf minuten uw biologische leeftijd te weten. Die is meestal niet gelijk aan uw kalenderleeftijd. Hoe gezonder uw leefstijl is, hoe lager uw biologische leeftijd zal zijn. Ook krijgt u direct te zien hoe gezond u leeft én wat u nog kunt verbeteren. De test is ontwikkeld door kennispartner Zilveren Kruis. Ga naar www.ouderenwijzer.nl/gezond-leven-test

Waardevolle liefde

Hoe EigenWijs bent u?

Liefde stopt niet op een bepaalde leeftijd. Of het nu gaat om een levenslange relatie of een nieuwe ontmoeting: de liefde blijft zich ontwikkelen. Maar wat maakt een relatie nu écht waardevol? Wij vroegen het aan mensen die we tegenkwamen op straat.

Doe ook mee met de MijnEigenWijzer-test en ontdek of u een nieuwsgierige groeier bent, een actieve doorzetter of een vrije ontdekker.

Benieuwd naar de antwoorden? Ga naar www. ouderenwijzer. nl/liefde Of scan deze QR-code:

De test vindt u op www.ouderenwijzer.nl/mijneigenwijzer

4 OuderenWijzer oktober 2026

INHOUD

Willeke Alberti Willy Albertina Verbrugge was een heel timide meisje, maar als ze als Willeke Alberti op het podium staat, is die verlegenheid vergeten. Inmiddels is de ‘koningin van het levenslied’ 81. Ze heeft een moeilijke tijd achter de rug, maar “blijdschap en dankbaarheid overheersen”.

14

EN OOK IN DIT NUMMER 6 Post 8 In het nieuws 11 Op pad voor uw belangen

12 Bak een taart en zet een oudere in het zonnetje

21 Column Jaap Jongbloed 22 Tijd voor actie! De ov-korting en de huishoudelijke hulp moeten blijven

Dossier Pensioen Er verandert nogal wat vanaf het moment dat u met pensioen gaat. En niet alleen in financieel opzicht! ANBO-PCOB deed onderzoek en vroeg aan 6550 mensen hoe zij hun pensionering beleven. In dit dossier leest u er alles over én krijgt u tips over hoe deze levensfase het best is in te richten.

27 Mantelzorgwoningen Dít komt er allemaal bij kijken

32 ANBO-PCOB Zeeland Een themadag over dementie

55 Reizen door de Elzas Natuur, rust én wijn

61 Was vroeger alles beter?

63

37 Zorgen voor elkaar Langer in je eigen huis blijven wonen wordt makkelijker als er mensen in de buurt zijn die je helpen met een klusje of een boodschap. Daarom worden er in het hele land Leefcirkels opgezet. De deelnemers daarvan spreken met elkaar af wat ze voor elkaar willen doen.

5 OuderenWijzer oktober 2026

Dat blijkt uit onze nostalgiepeiling

67 De Grote Vraag De zin van spijt

72 Ledenwerf Maak een huisgenoot lid

74 Uit & thuis 77 Digitaal de stappenteller op uw mobiel

78 Gezegd & gezwegen Linda is bang van haar eigen zoon

80 Ledenvoordeel 86 Opgelost & geregeld Financiën weer op orde

88 Puzzel en win… 2 dagen wellness in Thermae 2000

90 Vriendenloterij: speel mee en word vrienden met ANBO-PCOB

91 Service

POST VOOR ANBO-PCOB

Een blik in onze brievenbus en opmerkelijke berichten die u met ons deelde.

Er zijn jaren die vragen stellen en jaren die antwoord geven Zora Neale Hurston

LEZERSTIP:

ERVAAR HET OV Als ANBO-PCOB-lid lees ik met veel interesse OuderenWijzer. Het artikel met NS-directeur Wouter Koolmees trok mijn bijzondere aandacht. Ik ben namelijk een van de ov-ambassadeurs in Flevoland, Gelderland en Overijssel. Onder de noemer ‘Ervaar het OV’ organiseren wij regelmatig inloopspreekuren en workshops om mensen vertrouwd te maken met het reizen met het ov. Meer weten? Bel 038 - 454 01 30. Gerrit ter Weeme

WILT U OOK REAGE REN? magazine@ anbo-pcob.nl Of schrijf naar OuderenWijzer Post Postbus 2012 3440 DA Woerden.

OUDEREN RIJK? Momentopname! Met interesse las ik het artikel over ouderen die in armoede leven. U schrijft daarin dat ouderen gemiddeld rijker zijn dan vorige generaties. Klopt, maar dit is wel een momentopname. Het meeste vermogen zit in huizen en die kunnen sterk in waarde dalen. Woningbezitters kunnen bovendien geconfronteerd worden met hogere kosten (hogere OZB, hoger huurwaardeforfait, kosten voor woningaanpassingen). Dan zijn er nog vragen over de betaalbaarheid van onze sociale zekerheid. Economisch gezien worden wij rechts en links ingehaald door andere landen. De kosten voor klimaatadaptatie rijzen de pan uit. Defensie en infrastructuur staan er belabberd voor. Helaas is het zeer aannemelijk dat er daardoor flink gesneden gaat worden in de ouderenzorg. Fam. Den Boer, H.I. Ambacht

6 OuderenWijzer oktober 2026

Zaken op orde voor de nodige rust

Enkel lof

Mede door de aandacht die uw blad schenkt aan het onderwerp testamenten zijn wij naar een lezing geweest over erfrecht. We zijn daar veel wijzer geworden en ook erg geschrokken. Vooral van wat er allemaal op je afkomt na het overlijden van je partner. Die periode is al verdrietig genoeg en dan kun je dit soort zaken maar beter op orde hebben. Het door u geadviseerde platform www.thuisnotaris.nl heeft ons uitstekend geholpen. We hebben nu de juiste documenten en dat geeft toch rust. Gerard te Nijenhuis

Afgelopen juli hebben wij met ANBO-PCOB een riviercruise gemaakt. Ik wil u graag laten weten hoe geweldig dat was! Onze medereizigers waren allemaal gelijkgestemden – heel fijn. Als er iets bijzonders was, hielpen we elkaar. Ik was samen met mijn nicht. We hadden een eenpersoonskamer, waarvoor we geen toeslag hoefden te betalen. U ziet het, enkel lof! Dit was al de vierde keer dat we een reis met ANBO-PCOB maakten. En als we gezond blijven, hopen we dat volgend jaar weer te doen. Jannie van Amstel

GEMIST: DE POTJES-CHECK Zojuist heb ik uw Dossier Armoede gelezen. Goed dat er aandacht voor is. Ik ben vrijwilliger bij het formulierenspreekuur van het maatschappelijk werk in mijn gemeente. Op afspraak help ik mensen met aanvragen en adviezen. Daardoor weet ik dat er in uw dossier een belangrijke tip mist: doe de potjes-check! Die staat op www.geldfit.nl Na het beantwoorden van een aantal vragen krijgt u een persoonlijk overzicht van alle potjes waar u in uw gemeente mogelijk recht op hebt. [naam en adres bij de redactie bekend]

Wat een belevenis! Met heel veel plezier las ik het reisverslag over Vitoria-Gasteiz in Spaans Baskenland. Wat een belevenis! Ik herkende er veel in uit het boek ‘De stilte van de witte stad’. Een verhaal dat zich afspeelt in Vitoria. Het boek is spannend en ook mooi. Mysterieus. Door dit boek én jullie reisverhaal zou ik er graag eens naartoe gaan. Jacqueline van Schalen

7 OuderenWijzer oktober 2026

IN HET NIEUWS

Bezuinig niet verder op de AOW

De overheid onderzoekt of er in de toekomst minder geld kan worden uitgegeven aan onder andere de AOW. De Seniorencoalitie, waarvan ANBO-PCOB deel uitmaakt, vindt bezuinigen op deze basisvoorziening een slecht idee. De AOW is voor miljoenen ouderen de basis van hun inkomen. Daar moet niet verder op worden bezuinigd. De Seniorencoalitie heeft haar visie op de toekomst van de AOW gedeeld met de ambtenaren die het onderzoek uitvoeren. Daarin staat onder andere dat de AOW de afgelopen jaren al meerdere keren is aangepast en versoberd. Daardoor is en blijft de regeling betaalbaar.

DE AOW IS GEEN LUXE

De Seniorencoalitie realiseert zich dat er de komende jaren grote uitgaven nodig zijn, bijvoorbeeld voor defensie en veiligheid. Dat vraagt om politieke keuzes. Maar de AOW is niet de juiste plek om geld vrij te maken. Het staatspensioen is geen luxe voorziening, maar een volksverzekering die voor alle ingezetenen van Nederland geldt, ongeacht inkomen, vermogen of arbeidsverleden. De AOW is een van de belangrijkste pijlers van het Nederlandse socialezekerheidsstelsel.

ANBO-PCOB IN DE MEDIA

EEN ‘BETERE’ AOW

Kijk op w w w.anb o-pc ob nl/in- de -med ia vo or meer media-uitinge n.

Massale aandacht voor het afschaffen van de ov-korting en onze petitie

De AOW kan op onderdelen wel degelijk toekomstbestendiger worden gemaakt. ANBO-PCOB ziet ruimte voor verbeteringen die aansluiten bij de maatschappelijke ontwikkelingen. Lees hierover meer over op www.anbopcob.nl/ bezuinig-nietop-aow

In vrijwel alle landelijke (en veel regionale) kranten is veel aandacht voor het nieuws dat de 65-pluskorting in het ov verdwijnt. De reactie van ANBO-PCOB, die samen met de Seniorencoalitie en 50Plus meteen een petitie startte, is daarin meegenomen. Van de Volkskrant tot NPO Radio 1 en van De Telegraaf tot het RTL Nieuws: het was niet te missen.

Hitteadviezen bij RTL, NPO Radio 1 en meer media Het wordt steeds vaker heel warm in Nederland, zo voorspellen meteorologen. Dit jaar was dat al goed te merken met de ongekend warme zomer. Omdat ouderen deel uitmaken van de groep kwetsbare mensen, gaat er met hoge buitentemperaturen veel aandacht naar hen uit. ANBO-PCOB-directeur Anneke Sipkens mocht onder meer bij het RTL Ontbijtnieuws hittetips geven. Ook in het Radio 1 Journaal en andere media werd er veel aandacht aan besteed.

De Ondernemer interviewt Anneke Sipkens over gemiste marketingkansen

Bedrijven richten hun reclame en marketingacties vaak op jongeren. Daardoor zien zij een grote en groeiende groep over het hoofd: mensen van 65 jaar en ouder. Dat zei onze directeur-bestuurder Anneke Sipkens in een interview met het zakelijk platform De Ondernemer. Bij reclame voor senioren wordt vaak gedacht aan trapliften of zorgproducten. “Maar ouderen drinken ook koffie, gaan op reis, doen aan sport, gebruiken technologie en dragen kleding”, betoogde Anneke.

8 OuderenWijzer oktober 2026

b.

We kunnen niet zonder contant geld

Snel meer geschikte woningen voor ouderen!

?

Volgens de dagbladen Trouw en het AD blijven vooral woonvormen met zorg, ondersteuning en ontmoeting achter. Juist deze woningen helpen ouderen zelfstandig en passend te wonen. Dergelijke woningen moet dus snel worden gebouwd!

WILT U MEER NIEUWS? Wilt u op de hoogte blijven van wat er speelt binnen ANBO-PCOB en wat we allemaal voor u doen? Abonneer u dan nu op onze (gratis) digitale nieuwsbrief. Ga naar anbo-pcob.nl/ nieuwsbrief en meld u aan.

Niet alleen voor ouderen is het belangrijk dat er voor hen geschikte woonvormen komen. Want als zij verhuizen, komen er grotere woningen vrij voor gezinnen en starters. Bij dat verhuizen vormen trouwens ook de huidige hypotheekregels een drempel. Veel 65-plussers hebben overwaarde, maar kunnen die lastig inzetten voor een nieuwe woning. Speciale hypotheekafspraken voor senioren moeten de verhuizing naar een passend huis eenvoudiger maken en zo de doorstroming op de woningmarkt vergroten.

9 OuderenWijzer oktober 2026

Nederlanders hebben van alle eurolanden het minste contante geld op zak, maar cash is ook hier nog lang niet uitgestorven. Want ondanks de opmars van pinnen, betaalapps en digitale wallets blijven we volop gebruikmaken van tastbare munten en biljetten. Het is volgens het AD beslist niet zo dat contant geld langzaam uit Nederland verdwijnt. Sterker nog, de afname van cashbetalingen stokt. In 2025 werden er 1,2 miljard aankopen contant afgerekend. Dat aantal is al sinds 2020 bijna stabiel.

Grip op je uitgaven

Nederlanders willen contant geld niet kwijt. Allereerst omdat een op de zes Nederlanders digitaal minder vaardig is, zegt Eric Brendel, onze beleidsadviseur koopkracht. “Ouderen betalen vaak contant omdat ze eraan gewend zijn. En niet alleen voor ouderen is het prettig om contant te kunnen afrekenen; het zorgt soms ook voor meer grip op je uitgaven. Bovendien hebben veel mensen het gevoel dat het veiliger is om contant te betalen.” Daarbij is cash de enige betaalmethode die ook werkt als de elektriciteit en het internet uitvallen.

Tot

750,-

Inruilkorting op stoelen*

Fauteuils in stof v.a. 540,-

Relaxstoelen in stof v.a. 690,-

Sta-op-stoelen in stof v.a. 490,-

COMFORT BEGINT BIJ DE JUISTE STOEL Ontdek welke stoel perfect bij u past met het gratis collectieboek van Prominent. Boordevol modellen, kleuren en slimme opties om thuis in alle rust te vergelijken. Als lezer van dit magazine ontvangt u tijdelijk een unieke korting tot 750,- voor uw nieuwe stoel. Ga naar www.prominent.nu/aanvragen/lezerskorting of scan de QR-code onderaan de pagina. Wilt u daarna persoonlijk advies? Dan komt een van onze adviseurs graag bij u langs voor een demonstratie aan huis.

Bel 0341 - 27 40 90 voor vrijblijvend

Scan de QR-code voor uw unieke

thuisdavies.

kortingsvoucher.

*Bekijk de actievoorwaarden op prominent.nu/actievoorwaarden

wk10-P1-210x275-Ouderenwijzer.indd 1 OuderenWijzer advpag 210x275mm.indd 1

10-02-2026 11:14 21-08-2026 10:53

TEKST: STEVEN SCHOT TE

BELANGENBEHARTIGING

Op pad voor u De belangenbehartigers van ANBO-PCOB gingen voor u weer naar ministeries, organisaties en bijeenkomsten. Een korte impressie.

ANBO-PCOB DENKT MEE MET HET NEDERLANDS INSTITUUT PUBLIEKE VEILIGHEID. Dit instituut werkt aan noodsteunpunten bij rampen en langdurige uitval van stroom, internet of drinkwater. Getroffenen kunnen daar informatie en hulp krijgen. ANBO-PCOB vindt dat ook ouderen goed bereikt moeten worden, omdat zij vaak minder mobiel zijn en extra kwetsbaar in noodsituaties.

SAMEN MET ROTTERDAMSE OUDERENORGANISATIES PROTESTEERDEN WE tegen het schrappen van gratis ov voor AOW’ers. Betaalbaar vervoer houdt ouderen zelfstandig, actief en verbonden. Om die redenen voeren we ook landelijk actie tegen het verdwijnen van de 65-pluskorting en voor eerlijke ovregelingen in heel Nederland.

ONZE BELANGENBEHARTIGERS ZIJN VANWEGE DE PRINSJESDAGBORREL AANWEZIG BIJ BIJEENKOMSTEN VAN ONDER MEER VNONCW, MKB-NEDERLAND EN FNV. Daar brengen zij de belangen van ouderen nadrukkelijk onder de aandacht. Dit omdat deze organisaties op de Prinsjesdagborrel de Miljoenennota en de plannen van het kabinet zullen bespreken met ondernemers, bestuurders en politici.

11 OuderenWijzer oktober 2026

DE BELANGENVERENIGING PENSIOENGERECHTIGDEN PENSIOENFONDS ZORG EN WELZIJN besprak in juli met ANBO-PCOB hoe zij samen de belangen van gepensioneerden bij PFZW beter kunnen behartigen. Belangrijke onderwerpen: de ontwikkeling van pensioenvermogens, beleggingsrisico’s, koopkracht en het bestuur van het pensioenfonds.

TEKST: INGRID NIES FOTO: SHUT TERSTOCK

DAG VAN DE OUDEREN

Voor wie bakt u een taart?

Bak mee op 1 oktober en verras een oudere die het verdient! Wie verdient volgens u een lekkere taart? Een vriend met wie u al jaren lief en leed deelt? De buurvrouw die voor iedereen de pakketjes aanneemt? Een familielid dat altijd voor u klaarstaat? Of gewoon iemand die wel wat aandacht kan gebruiken? Op 1 oktober, de Internationale Dag van de Ouderen, willen we zoveel mogelijk senioren verrassen met iets lekkers. Daarom roepen we iedereen op: bak een taart voor een oudere die het verdient! Een zelfgebakken taart is natuurlijk lekker. Maar het mooiste zit mis-

schien wel in het gebaar. Iemand laten weten: ik denk aan je, ik waardeer je en vandaag zet ik je graag even in het zonnetje. En het wordt nog gezelliger als je samen van de taart én elkaars gezelschap geniet.

Doet u mee? Zo eenvoudig is het!

• Stap 1: Voor wie gaat u bakken? Bedenk een oudere die u graag wilt verrassen. Omdat diegene veel voor u betekent, een moeilijke tijd achter de rug heeft, altijd voor anderen klaarstaat of gewoon omdat u hem of haar lief vindt. • Stap 2: Kies uw taart. Appel-, slagroom-, monchoutaart of chocoladecake... Bak vooral iets waar u én de ontvanger blij van worden. Een hartige taart mag natuurlijk ook!

12 OuderenWijzer oktober 2026

• Stap 3: Maak er op 1 oktober een mooi moment van. Bakt u iets voor een oudere in uw omgeving? Of krijgt u zelf een lekkere taart? Maak dan een foto van dat moment en van jullie samen. Met de taart natuurlijk! • Stap 4: Deel uw foto met ons. Zet uw foto op www.ouderenwijzer. nl/taart of e-mail uw foto naar magazine@anbo-pcob.nl Of stuur hem per post naar: OuderenWijzer taartenactie, Postbus 2012, 3440 DA Woerden. Vergeet vooral niet uw gegevens erbij te zetten!

Maak kans op mooie prijzen!

De leukste foto’s krijgen een plek op OuderenWijzer.nl Vijf taartenbakkers winnen bovendien een kookschort met hun eigen naam erop. En voor de inzender van de allermooiste foto hebben we iets extra feestelijks: een taartenworkshop voor twee personen!

Wie zet ú op 1 oktober in het zonnetje?

Pak de bakvorm uit de kast, kies uw favoriete recept en doe mee. Want soms is er niet veel nodig om iemand een mooie dag te bezorgen.

ONS LEUKE FILMPJE Voor meer informatie kijk op www.ouderenwijzer.nl/taart En kijk daar meteen naar ons hartverwarmende filmpje over de actie. Met dank aan filmer Daan van Beek.

KT A B N E E R IE D E BE R O T K O 1 P O O OR V T R A A T EEN RE E E N O UD E

13 OuderenWijzer oktober 2026

TEKST: ARJAN VISSER FOTO’S: ROLAND J. REINDERS

INTERVIEW

WILLEKE ALBERTI (81)

‘Ik ben zó dankbaar voor wie ik nog wel om me heen heb’ Na een paar zware jaren begint Willeke Alberti langzaam maar zeker weer op te krabbelen. Het verschijnen van de driedubbel-cd ‘De liedjes van mijn leven’ is een nieuwe mijlpaal. En hét bewijs van het helende effect van muziek. Willeke Alberti is pas twaalf jaar oud als ze met haar beroemde vader een plaatje opneemt. In het duet vraagt ze haar “pappie” of ze ooit, net als hij, zingend door het leven zal gaan. Hij antwoordt “Ja, kindje”, maar legt de nadruk op later, als ze ouder en wijzer is. In werkelijkheid wilde Willy Alberti (echte naam Carel Verbrugge) helemaal niet dat zijn dochter de muziekbusiness in zou gaan. “Mijn vader kende dat wereldje natuurlijk door en door. Hij wist als geen ander hoe moeilijk het is om jezelf te blijven als je eenmaal bekend bent bij een groot publiek.”

WEG STEM, WEG KRACHT Ooit omschreef ze zichzelf als “manisch positief”. Wat er ook in haar privéleven gebeurde, de knop ging om zodra ‘de koningin van het levenslied’ het podium betrad. “Maar later, toen Daniëlle ernstig ziek werd, kreeg ik moeite met zingen.” Daniëlle is haar oudste dochter die in 2023 overleed. “Dat werd gaandeweg steeds erger en op een gegeven moment had ik haast geen stem meer over. Bovendien voelde ik de kracht in mijn benen afnemen. Ik heb zelfs nog een tijdje een rolstoel nodig gehad. Ik ging van de

‘Mijn vader wist hoe moeilijk het is om jezelf te blijven als je bekend bent’ 14 OuderenWijzer oktober 2026

ene naar de andere keelarts, maar die concludeerden allemaal hetzelfde: met mijn stembanden was niets aan de hand. Uiteindelijk kwam ik bij de kno-arts Dennis Kox in Haarlem terecht. Hij hoorde mijn verhaal aan en zei dat ik een Alberti en een Verbrugge in me had. Alberti is veel brutaler dan Verbrugge, die komt op en gaat aan. Maar wat Alberti eigenlijk doet, is het verdriet wegzingen waar het verlegen meisje Verbrugge geen raad mee weet. Daniëlle ging dood, mijn lieve broertje Tonnie stierf, tante Willy, tante Beppie... Het was me allemaal te veel geworden, ik wist niet hoe het verder moest.”

ALBERTI ÉN VERBRUGGE Kox deed meer dan aandachtig luisteren. Hij raadde Willeke aan met personal coach Sanne in gesprek te gaan. Nu, jaren later, zijn die twee nog altijd niet uitgepraat. “Sanne is een geschenk. Ik kan haar alles vertellen. Dat had ik nooit eerder gedaan, mijn hart luchten. En het helpt. Zo zorg ik ervoor dat de boel niet nóg eens gaat verkleven.

Kijk hier naar de filmpjes met Willeke Alberti: www.ouderenwijzer.nl/ willeke-alberti

1945 Op 3 februari in Amsterdam geboren als Willy Albertina Verbrugge. 1958 Eerste single (met haar vader): Zeg pappie ik wilde u vragen. 1965 Edison voor haar eerste lp Willeke. 1970 Speelt de hoofdrol in de tv-serie De kleine waarheid. 1971 Gouden Televizier-Ring voor haar rol in De kleine waarheid. 1975 Rol in de film Rooie Sien. 1981 Gouden Harp voor haar carrière. 1993 Edison in de categorie Levenslied. 1994 Deelname Songfestival. 1996 Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. 2008 Majoor Bosshardt Prijs voor haar Willeke Alberti Foundation. 2020 Edison Oeuvreprijs. 2026 Driedubbel-cd De liedjes van mijn leven. Enkele van Willeke Alberti’s bekendste nummers: Spiegelbeeld (1963}; Niemand laat zijn eigen kind alleen (1983); Samen zijn (1987); De glimlach van een kind (1995). Willeke is moeder van drie kinderen uit drie huwelijken en oma van zeven kleinkinderen.

Ik denk dat Alberti en Verbrugge de laatste tijd wat meer in elkaar zijn gaan overlopen. Het verdriet blijft natuurlijk. Dat merk ik vooral als ik bepaalde liedjes zing. Ze zijn allemaal gekoppeld aan herinneringen. ‘De glimlach van een kind’ bijvoorbeeld hebben we opgenomen toen Daniëlle werd geboren en ja, dan...” Willeke veegt een traan weg, legt een hand op haar keel en vervolgt zachtjes: “Dan krijg je dit.” Het samenstellen van ‘De liedjes van mijn leven’ – 66 nummers in totaal – zal om die reden niet altijd makkelijk zijn geweest, maar, beaamt ze onmiddellijk: “Blijdschap en dankbaarheid overheersen.”

VAN BROOD TOT SHAFFY “De driedubbel-cd is een hommage geworden aan al die mensen met wie ik heb samengewerkt. Tekstschrijvers, muzikanten, collega’s... ik zag iedereen weer voorbijkomen. Ik herinner me Ramses Shaffy, zo’n fijn mens, maar ook Rob de Nijs, Robert Long, Herman Brood. En Paul de Leeuw natuurlijk, die ervoor heeft gezorgd dat ik in 1994 kon meedoen aan het Eurovisiesongfestival, met het nummer ‘Waar is de zon?’ Ik

‘Zingen met mijn kleindochter Mila was zó ontroerend’ 16 OuderenWijzer oktober 2026

eindige als één na laatste, met vier punten geloof ik, maar ik vond het een fantastische ervaring. Het lied was geschreven door Edwin Schimscheimer en Coot van Doesburgh. Ik moest tijdens het zingen aan mijn vader denken – ‘Waar ben je gebleven, waar ging je naartoe?’ – maar Coot vertelde me later dat zij het had geschreven voor een vriend die aan aids was overleden. Sindsdien is het een soort lijflied op de Gay Pride, een evenement waarop ik ieder jaar weer met veel plezier en liefde optreed.”

HET FAMILIE-DNA Ook te beluisteren op ‘De liedjes van mijn leven’: een duet met achterneefje Kelsey Verbrugge en een duet met kleindochter Mila Lerby. “Zingen met Mila was zó ontroerend. Ook omdat zij op dat moment ongeveer even oud was als ik toen ik samen met mijn vader ‘Pappie, mag ik je iets vragen’ opnam. De cirkel lijkt rond. Ik kom zelf uit een muzikaal gezin, maar mijn kinderen en kleinkinderen hebben hetzelfde dna. En ook de partners van mijn kinderen kunnen prachtig zingen. De kleine Fender, het jongste kind van Johnny en Anouk, is helemaal weg van films en musicals. Hij is inmiddels acht, maar wil nog steeds graag samen mijn oude hitje ‘Norman’ zingen. Laatst kwam hij enthousiast vertellen over ‘The Wizard of Oz’, met Judy Garland, mijn heldin van vroeger. Ik heb haar in 1960 nog live gezien, in het Tuschinski Theater.” Willeke wil nog één ding zeggen

INTERVIEW

over de moeilijke tijd die achter haar ligt. “Een kind verliezen is zo’n beetje het ergste wat je kan overkomen. Maar ik ben zó dankbaar voor wie ik allemaal nog wel om me heen heb. Kinderen, schoonkinderen, hun ouders, kleinkinderen, binnenkort misschien zelfs een achterkleinkind, het is één grote club van verschillende families. Zoveel mensen die voor mij het leven de moeite waard maken. En de muziek, natuurlijk! Dus ga ik door, precies zoals Daniëlle dat me heeft gevraagd.”

EEN PRIVÉVOORSTELLING Binnenkort is er weer een optreden, vrij kleinschalig, maar toch: de Verbrugge in haar kan zich daar nu al zorgen over maken. Of ze wel

‘Blijdschap en dankbaarheid overheersen’ goed bij stem zal zijn. Of het haar gaat lukken om het lied te zingen dat haar na al die jaren nog altijd zo dierbaar is: ‘Samen zijn’. Voor dit dankbare, eenkoppige publiek zingt ze zachtjes het refrein: “Samen zijn / Is samen lachen, samen huilen / Leven door dicht bij elkaar te zijn / Samen zijn / Is sterker dan de sterkste storm / Gekleurder dan het grauwe om ons heen / Want samen zijn, ja, samen zijn / Dat wil toch iedereen?” Dan stopt ze, lacht vrolijk en maakt een kleine buiging. Als een echte Alberti.

17 OuderenWijzer oktober 2026

INTERVIEW

5

De voor Willeke 1. Wat vindt u van het idee om op 1 oktober, de internationale dag van de ouderen, een taart te bakken voor een oudere? “Geweldig! We moeten meer en beter voor ouderen zorgen, want we kunnen een hoop van ze leren.”

2. Hoe en waar zou u nu het liefste wonen? “Hier, waar ik nu woon! Ik heb veel van de wereld gezien, maar dit is echt mijn plekje. Thuis.”

3. Helpen hier in de buurt mensen elkaar met kleine dingen? “Als het een beetje mooi weer is, doet de hele straat mee met gezellige bijeenkomsten. Net als vroeger in de Jordaan. Lekker zingen met z’n allen. Samen dansen. Samen lachen. En af en toe samen huilen. Dat mag ook.”

Een kind verliezen is zo’n beetje het ergste wat je kan overkomen

4. Hoe ouder, hoe wijzer? “Dat is wel de bedoeling, maar niet iedereen krijgt de tijd om dingen mee te maken waarvan je wijzer wordt. Ik ben nog elke dag dingen aan het leren en afleren.”

5. Heeft u ergens spijt van? “Dat vind ik een moeilijke vraag... Ik zou zo een, twee, drie niets kunnen noemen. Of ja, misschien wel één ding, maar goed, ik hoef niet álles te vertellen, toch?”

18 OuderenWijzer oktober 2026

Jeanette van Lierop (76)

“Ik wil mijn omgeving niet belasten met de afwikkeling van mijn nalatenschap, maar wie dan wel?”

Het Rode Kruis als executeur Heeft u geen nabestaanden die u wilt of kunt vragen om uw uitvaart en de afhandeling van uw nalatenschap te verzorgen? En zou u graag met uw erfenis hoop willen geven aan mensen in nood wereldwijd?

Dat geeft rust In één of meer vertrouwelijke gesprekken nemen we de tijd om u te leren kennen, zodat wij alles conform uw wensen kunnen regelen. En uw nalatenschap? Die komt belastingvrij ten goede aan onze levensreddende hulp.

Als u het Rode Kruis in uw testament opneemt als erfgenaam en executeur, verzorgen wij de hele afhandeling van uw nalatenschap. Van het regelen van uw uitvaart en het leeghalen van uw woning tot en met de belastingaangifte.

Neem contact op met Anita Vork op 06-34 49 38 62 voor meer informatie en de voorwaarden. Of vraag vrijblijvend onze brochure over nalaten aan het Rode Kruis aan via rodekruis.nl/brochure.

Advertentie

Advertentie

COLUMN

traumatische gebeurtenis in mijn gelukzalige leventje is geweest, dan is dat het. De afgelopen zomer bracht ik een prachtig weekje door met mijn drie kinderen en kleindochter op ons favoriete Griekse eilandje. Ontroerende liefdevolle uren in verbondenheid. Want bijna twee decennia later is alles gelukkig helemaal goed gekomen. En terwijl we onder de stralende zon druk bezig waren met het fabriceren van mooie nieuwe herinneringen dacht ik terug aan die fatale dag dat alles anders werd. 17 november 2007. Om te beginnen was het de elfde verjaardag van Berber, onze jongste dochter. Een kinderfeest met een rafelig randje. Op een grasveldje naast ons huis deed haar vriendinnengroepje spelletjes. Met een blinddoek voor moesten ze zo snel mogelijk de overkant zien te bereiken. Een van de meisjes sloeg zonder duidelijke reden plotseling rechtsaf en knalde met haar gezicht tegen een geparkeerde auto. Met een gehalveerde voortand tot gevolg. Geen aangename boodschap om over te brengen aan een terecht niet vrolijke moeder.

De dag dat alles anders werd Nu presentator JAAP JONGBLOED (71) op papier met pensioen is, heeft hij tijd om zijn passie voor sport en gezondheid te delen. Met podcasts, webinars en bijeenkomsten hoopt hij ouderen in beweging te krijgen. Kijk op www. jaapjongbloed.nl Luister naar Jaaps column, voorgelezen door Jaap zelf:

De knoop was doorgehakt: we gingen uit elkaar. 17 november 2007 zou de laatste dag worden die de moeder van mijn kinderen en ik in één huis zouden doorbrengen. Het werd de meest bizarre, ontregelende dag van mijn leven. ‘s Avonds zou ik naar Zuid-Amerika vliegen om een film te maken voor het Liliane Fonds. Over een bijzonder project voor kinderen met een handicap in Ecuador. En dan bij terugkeer in Nederland linea recta naar een huurappartementje. In m’n uppie. Met de schrijnende pijn van een gefaald huwelijk. En met de zorgen over het verdriet waarmee we onze kinderen opgezadeld hadden. Het begin van de rest van mijn leven. Als je me nu zou vragen wat de meest

Onze oudste dochter Amber speelde op hetzelfde moment even verderop een hockeywedstrijd. Toen ze na afloop vanaf het terrein van de club op haar scootertje de straat opreed, werd ze vol geramd door een passerende auto. Scooter total loss, maar Amber godzijdank met de schrik vrij. Ongeluk nummer twee. Op de avond van die onfortuinlijke herfstdag in 2007 stond ik daar, in m’n eentje op Schiphol. Ik weet niet of ik me ooit eenzamer heb gevoeld. Wat is de les nu, bijna twintig jaar later? Misschien dit: soms is de meest pijnlijke beslissing wel degelijk de beste. Het heeft een tijd geduurd voordat ik dat ook echt zo kon voelen. Maar je moet door het zuur naar het zoet, zeggen ze. En het uitstellen van een naar besluit doet vaak meer kwaad dan de pleister er radicaal aftrekken. Hoe moeilijk dat ook is!

21 OuderenWijzer oktober 2026

TEKST: JURRIËN BEERDA FOTO’S: SIMON VAN HERPEN

BELANGENBEHARTIGING

TIJD VOOR ACTIE! Ouderen krijgen keer op keer harde klappen te verduren. Nu weer omdat de korting voor 65-plussers in het ov én de hulp in de huishouding via de Wmo dreigen te verdwijnen. Anneke Sipkens, directeur-bestuurder van ANBO-PCOB: “Ouderen worden steeds vaker gezien als een groep waarbij gemakkelijk geld te halen is.” Maar lang niet alle ouderen zijn rijk en zelfredzaam, weet Anneke. “Denk aan mensen met alleen AOW, ouderen die kwetsbaar zijn of afhankelijk van zorg. Kijk goed wie je met deze maatregelen raakt.” ANBO-PCOB komt in ieder geval in actie voor het behoud van zowel de ov-korting als de huishoudelijke hulp.

ACTIE! TEGEN HET VERDWIJNEN VAN DE 65-PLUSKORTING IN BUS, TRAM EN METRO Per 1 januari 2027 dreigt de landelijke 65-pluskorting in bus, tram en metro te verdwijnen. De Seniorencoalitie*, waarvan ANBO-PCOB deel uitmaakt, startte daarom op 8 juli een petitie tegen het verdwijnen van de ov-korting voor 65-plussers. De ouderenorganisaties vinden dat de huidige regeling niet mag worden afgeschaft zonder een duidelijk, eerlijk en toegankelijk landelijk alternatief. Politieke partij 50PLUS ondersteunde onze petitie, die overigens inmiddels is gesloten.

HET OV IS NU AL TE DUUR

Voor veel ouderen is het ov geen luxe, maar een voorwaarde om zelfstandig mee te blijven doen. Het gaat om familiebezoek, mantelzorg, vrijwilligerswerk, medische afspraken of simpelweg de deur uit kunnen. Uit onderzoek van ANBO-PCOB blijkt dat twee op de drie ouderen het ov

22 OuderenWijzer oktober 2026

nu al te duur vinden. Onder ouderen met een smalle beurs loopt dit op tot meer dan 90 procent.

GOED OM TE WETEN

De voorgenomen afschaffing gaat niet over de trein (NS). De kortingen die de NS toepast blijven in hun huidige vorm bestaan.

WEL KORTING, GEEN KORTING...

De Seniorencoalitie en 50PLUS vrezen dat betaalbare bus-, tramen metrodiensten straks afhankelijk worden van de postcode. Als de landelijke korting verdwijnt, mogen provincies en vervoerregio’s namelijk zelf bepalen welke groepen korting krijgen. Daardoor kan een lappendeken van regelingen ontstaan. In de ene regio reist een oudere dan met korting, terwijl iemand een paar kilometer verderop veel meer betaalt.

“Lang leve de eenzaamheid. Lang leve de tweedeling. Ik kan alleen nog maar bang worden bij het idee om ouder te worden. We krijgen bezuiniging op bezuiniging voor de kiezen. Ik kan alleen maar hopen dat ANBO-PCOB stevig actie gaat voeren.” Zwaantje de Vries

GRAAG EEN BASISREGELING

In de petitie riepen we op tot één eenvoudige landelijke basisregeling voor ouderen, met extra ondersteuning voor financieel kwetsbare ouderen. Niet iedere oudere heeft dezelfde ondersteuning nodig, maar niemand mag door woonplaats, inkomen of ingewikkelde aanvraagprocedures buiten de boot vallen. Ook digitale drempels spelen een rol. Steeds meer ov-producten en kortingsregelingen zijn alleen online aan te vragen. Voor ouderen zonder smartphone of met beperkte digitale vaardigheden kan dat betekenen dat een regeling in de praktijk onbereikbaar wordt.

47.000 HANDTEKENINGEN

De Seniorencoalitie en 50PLUS vroegen overheid, provincies, vervoerregio’s en gemeenten daarom om de huidige korting niet af te schaffen voordat er een goed alternatief is. Betaalbaar openbaar vervoer moet ouderen verbinden, niet verdelen. Op het moment dat dit magazine naar de drukker ging, was de petitie al 47.000 keer ondertekend.

“Het einde van de ov-korting is voor mij een drama. Ik heb alleen AOW en ga dagelijks naar mijn man in het verzorgingshuis en zelf wekelijks naar het ziekenhuis. Nu moet ik straks dus tussen die twee kiezen. Dat valt mij heel erg zwaar.” Sonia L.

Meer weten? Ga naar www.anbo-pcob.nl/vervoer *De Seniorencoalitie is een samenwerkingsverband tussen ANBO-PCOB, NOOM, SOMNL, Koepel Gepensioneerden en de KBO-bonden Zuid-Holland, Noord-Holland en Gelderland.

23 OuderenWijzer oktober 2026

TEKST: ERIC SCHLANGEN, INGRID NIES FOTO: SHUT TERSTOCK

BELANGENBEHARTIGING

ACTIE!

TEGEN HET VERDWIJNEN VAN DE HUISHOUDELIJKE HULP Huishoudelijke hulp is voor veel mensen onmisbaar om zelfstandig te kunnen blijven wonen. Toch wil het kabinet deze hulp vanaf 2029 uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) schrappen. Wat betekent dit voor mensen die nu wel hulp krijgen?

Wie het huishouden niet meer zelf kan doen, kan familie of kennissen vragen te helpen, zelf huishoudelijke hulp inhuren of ondersteuning aanvragen bij de gemeente – via de Wmo dus. Dat laatste kost momenteel een vast bedrag van €21,80 per maand, ongeacht het inkomen of vermogen. “Maar het kabinet is van plan om deze huishoudelijke hulp vanaf 2029 uit de Wmo te schrappen”, vertelt Eric Schlangen, senior beleidsadviseur bij ANBO-PCOB.

24 OuderenWijzer oktober 2026

NIET GOED OVER NAGEDACHT

“Hierbij wil men nog wel naar een oplossing zoeken voor mensen die de huishoudelijke hulp niet zelf kunnen regelen of betalen”, zegt Eric. “Maar wie straks nog in aanmerking komen voor huishoudelijke hulp, is nu nog onduidelijk.” Waarom wil het kabinet dit plan doorvoeren? “Bezuinigingen”, zegt Eric. “Men verwacht dat deze maatregel vanaf 2029 een bezuiniging van 435 miljoen euro oplevert. Maar wij vragen ons af of er wel

TIJD VOOR ACTIE!

goed is nagedacht over de gevolgen van deze ingreep.”

ALARMERENDE REACTIES

Om die gevolgen in beeld te brengen, legde ANBO-PCOB haar leden een korte vragenlijst voor. Eric: “Al direct stroomde onze brievenbus over. Inmiddels zijn er al 17.394 mensen die de peiling hebben ingevuld. Met alarmerende berichten.” Van de deelnemers (grotendeels 75-plussers) ontvangt 67 procent momenteel huishoudelijke hulp via de Wmo. Van hen zegt: • 73 procent de hulp niet zelf te kunnen betalen; • 80 procent de hulp niet zelf te kunnen regelen; • 52 procent dat het huis zonder hulp vervuild raakt; • 28 procent dat zij zelf of hun partner overbelast raken; • 27 procent dat zij dan niet meer thuis kunnen wonen; • 28 procent dat zij dan meer andere hulp of zorg nodig hebben.

WELLICHT HOGERE ZORGKOSTEN

“Veel ouderen benadrukken dat huishoudelijke hulp geen luxe is”, zegt Eric. “Het is een basisvoorziening die voorkomt dat zij hun zelfstandigheid verliezen, in een vervuild huis moeten wonen of naar een verpleeghuis moeten verhuizen.” Zoals een van de deelnemers schrijft: ‘Ik zou niet weten hoe ik hier zonder hulp zou kunnen wonen.’ Eric: “Opvallend is dat veel respondenten expliciet aangeven dat bezuinigingen op huishoudelijke hulp uiteindelijk juist méér zorgkosten zullen veroorzaken. Zij hebben bijvoorbeeld parkinson, artrose, COPD,

“Mijn kinderen wonen ver weg. Ze kunnen mij niet helpen. Een dochter is zo goed als blind, de andere dochter voedt haar twee kinderen alleen op. Ik ga ook niet meer verhuizen. Alles wordt me te veel. Ik word naar van dit bericht.” “Ik ben een 87-jarige weduwnaar en woon op mezelf. Met een fietsongeval liep ik een gebroken heup op en daarvan moet ik nog herstellen. Voorheen had ik geen huishoudelijke hulp en ik hoop na het herstel weer zelf mijn huishouden te kunnen oppakken.” “Ik vind het erg als ik geen hulp meer krijg via de Wmo. Ik vind het al erg genoeg dat ik hulp nodig heb.” “Als de huishoudelijke hulp wegvalt, gaat dat mij extra energie kosten en die heb ik nodig als mantelzorger voor mijn man.” “Mijn man is 90 jaar en heeft gevorderde alzheimer. Ik ben 88 jaar en heb een hartinfarct en borstkanker gehad. Wij kunnen en willen de hulp best zelf betalen, maar niemand vertelt me hoe je die buiten de Wmo kunt vinden. Dat stoort mij enorm.”

25 OuderenWijzer oktober 2026

kanker, hartfalen of reuma. Zelf stofzuigen, dweilen, ramen zemen of bedden verschonen kan voor hen leiden tot overbelasting, valpartijen en dus extra zorg.”

DIT RAAKT OOK MANTELZORGERS

Huishoudelijke hulp staat bovendien zelden op zichzelf. De ondersteuning is vaak onderdeel van een netwerk van thuiszorg, mantelzorg en andere voorzieningen. “Haal je één onderdeel weg, dan kan het hele netwerk onder druk komen te staan”, waarschuwt Eric. “Dat heeft gevolgen voor de zelfredzaamheid van ouderen en mensen met een beperking, maar ook voor de draagkracht van mantelzorgers.”

OPROEP AAN DE POLITIEK

ANBO-PCOB legt de resultaten van de peiling voor aan Kamerleden die hierover in debat zullen gaan met de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Eric: “De minister verwacht dat ongeveer twee derde van de gebruikers de huishoudelijke hulp zelf kan regelen en betalen. Maar uit onze peiling blijkt dat dit voor slechts ongeveer een kwart is.” Met ruim 17.000 reacties kan het kabinet deze signalen niet naast zich neerleggen. ANBO-PCOB roept de politiek dan ook op de bezuiniging te heroverwegen en huishoudelijke hulp te behouden voor mensen die deze niet zelf kunnen regelen of betalen. “Een bezuiniging die leidt tot overbelasting, vervuiling en hogere zorgkosten is geen echte besparing”, zegt Eric. “Dat is gewoon het verplaatsen van een probleem.”

Advertentie

UW NIEUWE BADKAMER IN 1 DAG

Tijdelijk tot €

2.000,-

Anita Witzier

korting

Gratis brochure of vrijblijvend thuisadvies? Ga naar

www.maxbadkamers.nl of bel 0341 - 781111 Marktleider in Nederland Montage in 1 dag Uitsluitend Duitse en Nederlandse producten Geleverd binnen 4 weken Tot 10 jaar garantie Eigen monteurs

Bezoek ook onze showrooms: Stavangerweg 14 te Groningen Pieter Ghijsenlaan 21 te Zaandam Oosteinderweg 90 te Nunspeet Oirschotseweg 14 te Best

NIEUW

TEKST: RIANNE VAN DER MOLEN FOTO: ANP

MANTELZORGWONING

Wonen op jezelf, vlak bij de kinderen?

Dit komt er allemaal bij kijken! In de achtertuin van uw kind een mantelzorgwoning realiseren? Of op uw eigen erf, zodat uw huis vrijkomt voor het kind? Allereerst moet er natuurlijk genoeg ruimte zijn. Maar ook dan is uw nieuwe onderkomen niet in één dag geregeld. Hierover beantwoorden we acht prangende vragen.

27 OuderenWijzer oktober 2026

MANTELZORGWONING

berging. Dit kan handig zijn als er onvoldoende ruimte is in de tuin of op het erf. Deze oplossing betekent wel dat u een adres deelt, wat weer gevolgen kan hebben voor toeslagen en inkomsten. Heeft u een huurwoning en wilt u daar een mantelzorgwoning bij plaatsen? Daarvoor is dan toestemming van de verhuurder of woningcorporatie nodig.

U mag niet altijd zomaar een mantelzorgwoning op uw erf plaatsen. De regelgeving verschilt helaas per gemeente. Soms mag u de mantelzorgwoning vergunningsvrij bouwen, maar dat is zeker niet altijd het geval. Voor het plaatsen van een kant-en-klare mantelzorgwoning (prefab) van maximaal 100 m2 heeft u geen vergunning nodig, maar er gelden wel regels, onder andere voor de plaats, omvang, veiligheid en isolatie. Informeer daarom altijd eerst bij de gemeente voordat u verdere stappen zet.

2

WELKE VOORWAARDEN STELT DE GEMEENTE?

1

WAT ZIJN DE VERSCHILLENDE MOGELIJKHEDEN?

In principe zijn mantelzorgwoningen bedoeld voor iemand die zorg nodig heeft, maar ook de mantelzorger kan zo’n woning betrekken als de hulpbehoevende ouder in het bijbehorende huis blijft wonen. Het is in beide gevallen een zelfstandige woning die wordt geplaatst in de tuin of op het erf. U kunt een bestaand bijgebouw – zoals een garage – ombouwen tot mantelzorgwoning of een prefabwoning in de tuin plaatsen, een chalet bijvoorbeeld. Ook kunt u een nieuw bijgebouw creëren dat u tijdelijk als woning gebruikt. Een alternatief is de kangoeroewoning: die bevindt zich onder hetzelfde dak als het hoofdgebouw en heeft een eigen ingang, maar deelt bijvoorbeeld de gang of de

MAKKELIJK Boodschappen voor je laten doen is makkelijker als je dicht bij elkaar woont.

28 OuderenWijzer oktober 2026

Wanneer er geen vergunning nodig is in uw gemeente, zijn er vaak wel verschillende voorwaarden. Zo moet er bijvoorbeeld sprake zijn van intensieve mantelzorg, dus wekelijks een aantal uren. Verder moet een medische verklaring aantonen dat de bewoner van de mantelzorgwoning hulpbehoevend is. Sinds 2020 geven huisartsen die verklaring niet meer af en moet deze geregeld worden via de Wmo-consulent of een gespecialiseerde, onafhankelijke arts. Verder moet de woning op het achtererf staan (en niet in de voortuin), mogen er maximaal twee mensen in wonen en heeft de woning een tijdelijk karakter. Wanneer er wel een vergunning nodig is, kunnen dezelfde voorwaarden gelden, maar ook andere. Dit wisselt per gemeente. Wanneer het vermoeden bestaat dat er in de toekomst mantelzorg nodig is, kan een zogenoemde pré-mantelzorgwoning worden geplaatst. Maar gemeenten zijn

MANTELZORGWONING

niet verplicht dit toe te staan. Onderzoek dus goed hoe het in uw woonplaats werkt. Als het wel kan, geldt vaak als voorwaarde dat de toekomstige bewoner de AOW-leeftijd heeft bereikt. Voor een pré-mantelzorgwoning is altijd een vergunning nodig, die gemeenten vaak afgeven voor een periode van tien jaar. Daarna wordt beoordeeld of er daadwerkelijk sprake is van mantelzorg. Niet? Dan moet er opnieuw een vergunning aan worden aangevraagd.

3

WAT KOST EEN MANTEL ZORGWONING?

Mantelzorgwoningen zijn er in allerlei soorten en maten, met bijbehorende prijzen. De gemiddelde koopprijs ligt tussen de 50.000 en 150.000 euro, maar wie kiest voor een tweedehands exemplaar kan goedkoper uit zijn. Houd er rekening mee dat er ook nog extra kosten zijn. Vaak moet de grond eerst worden geëgaliseerd en zijn er kosten voor transport en plaatsing (reken op ongeveer vier procent van de woningprijs). Verder betaalt u zo’n 5000 euro aan aansluitkosten voor nutsvoorzieningen als water, elektriciteit en riolering. Huren van een mantelzorgwoning is ook een optie. Dat kan vanaf ongeveer 600 euro per maand, vaak inclusief plaatsing en verwijdering. Dit is vooral voordelig wanneer u verwacht de woning minder dan vijf jaar te gebruiken. Bij een

OMMETJE Niet goed ter been? Dan is het fijn als er samen gewandeld kan worden.

langere periode is kopen meestal gunstiger. Een mantelzorgwoning kan gefinancierd worden via een verhoogde hypotheek op de eigen woning of vanuit spaargeld. Er bestaat geen landelijke subsidieregeling voor, maar sommige gemeenten bieden wel financiële tegemoetkomingen. Ook is het vaak mogelijk om een zogeheten Blijverslening af te sluiten via de gemeente. Dit is een speciale lening met gunstige voorwaarden waarmee ouderen hun woning kunnen aanpassen om langer zelfstandig te kunnen wonen.

4

WAT ZIJN DE FINANCIËLE GEVOLGEN?

Op het gebied van toeslagen is het verstandig om op te letten. Als de Belastingdienst mantelzorgers en zorgbehoevenden als samenwonend beschouwt, worden de inkomens bij elkaar opgeteld. Dat kan leiden tot een lagere zorgtoeslag of een lagere AOW-uitkering. Dit kan worden voorkomen door bij de gemeente een eigen huisnummer aan te vragen voor de nieuwe woning. Dan worden beide huishoudens als zelfstandig gezien. Ten slotte speelt erfbelasting een rol. Een mantelzorgwoning kan bij overlijden belast worden als de woning deel uitmaakt van de nalatenschap. Wanneer de woning als roerend goed wordt beschouwd – ofwel eenvoudig verplaatsbaar en zonder vaste fundering – gelden andere regels. Bij onroerend goed wordt erfbelasting geheven over de WOZ-waarde; bij roerend goed wordt gekeken naar de economische waarde.

5

WAARAAN MOET DE WONING VOLDOEN?

Het is verstandig om vooruit te denken. Kies bijvoorbeeld voor brede deuren (minimaal 85 centimeter) zodat de woning rolstoeltoegankelijk is, een drempelvrije ingang, een badkamer die geschikt is voor zorg en een slaapkamer met voldoende ruimte rondom het bed. Bij prefab-woningen is hier meestal al goed over nagedacht. Een nadeel van zo’n prefab-huisje is dat het soms net wat minder als een ‘echt’ huis aanvoelt. Een nieuwe aanbouw of nieuw bijgebouw past vaak

29 OuderenWijzer oktober 2026

MANTELZORGWONING

beter bij het hoofdhuis, maar dat is qua constructie niet altijd mogelijk. Het voordeel van dergelijk maatwerk is wel dat u zelf de materialen, indeling en uitstraling kunt kiezen. Maar bedenk ook: wanneer de zorgbehoevende er niet meer woont en de ruimte geen woonfunctie meer mag hebben, moeten de keuken en badkamer weer worden verwijderd. Let ook op de energie-efficiëntie van de woning en de mogelijkheid om domotica (slimme huistechnologie) te integreren. Denk aan automatische verlichting, valdetectie of een intercomsysteem tussen de twee woningen.

7

(de website van de landelijke organisatie voor mantelzorgers MantelzorgNL) vindt u een uitgebreid stappenplan.

WAT BETEKENT HET OM ZO DICHT BIJ ELKAAR TE WONEN?

6

WIE DOET HET REGELWERK?

U kunt een gespecialiseerde partij inschakelen die alles regelt: die geeft advies, beoordeelt wat er op uw erf mogelijk is, start indien nodig een vergunningstraject, regelt het transport en de plaatsing van de mantelzorgwoning en sluit deze aan op de nutsbedrijven. Prettig en zorgeloos, maar ook de duurste optie. Ook kunt u kiezen voor een begeleid traject, waarbij u zelf bepaalde stappen doet, zoals het aanvragen van de vergunning. De derde optie is dat u alles volledig in eigen hand houdt. Dit is de meest voordelige keuze, maar vergt meer tijd en uitzoekwerk. Kijk in dat geval eerst eens op www.omgevingsloket.nl Hier kunt u een vergunningscheck doen op basis van uw specifieke adres. En op www.mantelzorg.nl

PRAATJE Je hoeft niet bij elkaar op visite, maar ontmoet elkaar gewoon in de tuin.

De een heeft zorg nodig, de ander geeft zorg. Dit kan een grote impact hebben op de onderlinge relatie en brengt zeker uitdagingen met zich mee. Volgens MantelzorgNL is het essentieel om open en eerlijk elkaars ideeën en wensen te bespreken, bij voorkeur al voordat de mantelzorgwoning er staat. Maak ook duidelijke afspraken om misverstanden te voorkomen. Stel elkaar eerlijke vragen. Wat betekent het om zo dicht bij elkaar te wonen? Hoe vaak wilt u elkaar zien? Eet u samen of apart? Deelt u bepaalde ruimten, zoals de tuin of een berging? En hoe regelt u de vakantieperioden als de zorgbehoevende niet mee kan of wil? Mantelzorgers lopen een verhoogd risico op overbelasting, vooral wanneer de grens tussen ‘even helpen’ en ‘altijd beschikbaar zijn’ vervaagt. Vlak bij elkaar wonen kan die grens doen vervagen. Het is daarom slim om al in een vroeg stadium afspraken vast te leggen over wederzijdse verwachtingen en grenzen. Handig van een pré-mantelzorgwoning is dat u al kunt ‘proefdraaien’ voordat er daadwerkelijk intensieve zorg nodig is. Dat geeft ruimte om te ontdekken hoe dicht

GIDS VOOR MANTELZORGERS

Wist u dat ANBO-PCOB een gids heeft gemaakt waarin ontzettend veel informatie over mantelzorg te vinden is? Deze Tipgids Mantelzorg kunt u gratis downloaden op www.anbo-pcob.nl/ tipgids-mantelzorg

Tipgids

Mantelzorg 021-240042[tipgids_Mantelzorg]def.indd 1

30 OuderenWijzer oktober 2026

30-12-2025 17:21

MANTELZORGWONING

bij elkaar wonen voelt. Maar ja, als het niet lekker loopt, is de stap om de woning te verwijderen groot. Juist daarom loont het de moeite om vooraf het gesprek aan te gaan.

8

MAG DE WONING EEN PERMANENTE TWEEDE WONING WORDEN?

Een mantelzorgwoning is een tijdelijke woonsituatie en kan niet zomaar een permanente tweede woning worden. Wanneer degene voor wie gezorgd wordt naar een zorginstelling verhuist of komt te overlijden, moet de woning in zijn geheel worden verwijderd of worden ‘ontmanteld’ door de keuken en badkamer te verwijderen; dan wordt de ruimte beschouwd als een vergunningsvrij bijgebouw. Let wel, de meeste bijgebouwen mogen niet groter zijn dan 100 m2 en niet hoger dan 5 meter. Handig om dit van tevoren goed te onderzoeken. Sommige gemeenten zijn streng. Daar moet binnen zes maanden na het verhuizen of overlijden van de zorgbehoevende alles geregeld zijn. Het is dus verstandig om hier al vóór de plaatsing over na te denken en een stappenplan op te stellen.

TROOST Iedereen heeft het weleens moeilijk en dan is het prettig als er iemand in de buurt is.

Checklist:

BENT U ECHT GOED VOORBEREID? • Informeer bij uw gemeente naar de regels en de eisen voor een vergunning.

• Doe een vergunningscheck op www.omgevingsloket.nl

• Vraag een medische verklaring aan bij de Wmo-consulent of een onafhankelijke arts.

• Onderzoek wat financieel voor u het voordeligst is: huren of kopen.

• Vraag een eigen huisnummer voor de mantelzorgwoning aan.

• Informeer bij de gemeente naar de Blijverslening of andere financiële tegemoetkomingen. • Laat u adviseren door een notaris over de erfbelasting. • Wanneer u zelf bouwt, zorg dan voor drempelvrije toegang, brede deuren en een geschikte bad- en slaapkamer. • Maak vooraf afspraken over privacy, contactmomenten en vakantieperioden. • Leg schriftelijk vast hoe de situatie wordt afgewikkeld na afloop van de zorgbehoefte.

MET DANK AAN MANTELZORGNL

Een mantelzorgwoning is een tijdelijke woonsituatie. Houd daar rekening mee 31

OuderenWijzer oktober 2026

TEKST: ANITA HARTE FOTO’S: ALDO ALLESSIE

INITIATIEVEN

ANBO-PCOB ZEELAND

Boven en links De Jochies maakten met hun theatervoorstelling over dementie heel wat los.

Een bijzondere dag met als thema dementie De provinciale ledendag dit voorjaar in Zeeland was weer heel gezellig. “Er hing een soort ons-kent-ons-sfeertje”, zegt Ineke Wijkhuijs-van den Driest van platform Zeeland. “Het thema, dementie, was heftig, maar de sfeer was juist heel ontspannen.”

Ineke hoorde na afloop dat die ontspannen sfeer zelfs de mensen van de catering in Vergadercentrum De Stenge in Heinkenszand was opgevallen. “De lunch was bijna op en dat hadden ze niet verwacht met zo’n 150 ‘oude’ mensen”, zegt Ineke lachend. “Maar als het zo gezellig is, eet iedereen vanzelf lekker door.”

Heel veel positieve reacties Van tevoren had ze het best spannend gevonden, zegt Ineke eerlijk. Ze viel namelijk in voor voorzitter Krijnie Hoek, die er helaas onverwacht niet bij kon zijn. “Het voelt als een hele verantwoordelijkheid als je zoveel mensen bij elkaar laat komen. Dan moet het wel goed gaan.” Gelukkig

32 OuderenWijzer oktober 2026

kon ze die spanning bij het hapje en drankje in de middag helemaal loslaten. “Ik kreeg alleen maar positieve reacties. Iedereen keek tevreden op de dag terug.”

De Jochies kwamen langs Die ons-kent-ons-cultuur maakt dat platform Zeeland bijna jaarlijks zo’n provinciale dag kan organiseren. “We hebben zes afdelingen, meer dan duizend leden en een platform dat bestaat uit afgevaardigden van alle afdelingen. De lijntjes zijn kort. Dat bleek ook nu weer. Toen het thema voor de dag werd bedacht, dementie, bleek iemand van onze werkgroep het duo De Jochies te kennen. Die hebben een theatervoorstelling over dementie:

‘Vooral het verlies aan decorum kwam binnen’

Boven Beelden uit de voorstelling Onbegrepen. Links De lunch was heel gezellig.

Onbegrepen. Een optreden bleek snel geregeld en dat was een schot in de roos.” Ons-kent-ons betekent overigens niet dat iedereen elkaar kende. Ineke: “We zijn graag gastvrij en dan is het fijn dat ook niet-leden zich vrij voelden om op deze dag aanwezig te zijn.”

Een voorstelling die mensen raakt “De Jochies spelen situaties na en nemen geen blad voor de mond”, vertelt Ineke. “Er kwam zelfs een vloek voorbij, maar we hebben daarover geen klachten gehad. De Jochies boeiden van het begin tot het eind. Vooral het verlies aan decorum bij mensen met dementie kwam binnen.” Dat De Jochies emoties niet schuwen, zag Ineke ook in de zaal. “Tussen de sketches door zongen ze een paar heel

indringende liedjes. Met een eigen tekst op bijvoorbeeld de melodie van Vluchten kan niet meer. Dat bracht echt wel wat teweeg.”

Volop gespreksstof In de ochtend was er tijd voor het verhaal van Teun Toebes. Teun koos er als student voor om op een gesloten afdeling voor mensen met dementie te gaan wonen. Het vormde zijn kijk op de ouderenzorg, waardoor hij zich nu inzet om die zorg te veranderen. “We hebben het bijvoorbeeld gehad over het opendeurenbeleid. En over dat de sfeer in een instelling veel bepalender is voor het welzijn van de bewoners dan dat het er allemaal gelikt uitziet. Allemaal onderwerpen die wat losmaakten en voor veel gespreksstof zorgden.”

33 OuderenWijzer oktober 2026

WIN TAART! De afdelingen in Zeeland wonnen met deze activiteit taart. Heeft u ook een bijzondere activiteit georganiseerd binnen ANBO-PCOB? Laat het ons weten via magazine@ anbo-pcob.nl Misschien wint u dan ook wel taart!

Advertentie

“Heerlijk dat alles netjes wordt afgehandeld” Ria Nieuwenhuis koos de Dierenbescherming als executeur. ‘Mijn liefde voor dieren zit vooral in katten. Het begon met poezen Poerk, Bolleke en daarna Pukje. Na een ‘katloze’ periode van enkele jaren haalde ik Droppie uit het asiel. Ze voelde zich meteen thuis. Een heel lief beestje! Nadat ik was gescheiden van mijn vriend, paste ik mijn testament aan. Ik heb geen kinderen, en mijn broers zijn ouder dan ik. Ik zocht een goede invulling, vond het een naar idee dat er na mijn dood gedoe zou kunnen komen. Toen las ik dat de Dierenbescherming bij overlijden kan optreden als executeur. Dat was een schot in de roos! Heerlijk dat alles netjes wordt afgehandeld. De Dierenbescherming kan na je dood ook voor je huisdier zorgen, maar dat speelde geen rol bij mijn keuze. Bovendien wordt je nalatenschap goed besteed. Met dat in mijn achterhoofd heb ik het meteen geregeld!’

Wilt u ook uw liefde voor dieren laten voortleven? Vraag onze brochure nalaten aan via de QR-code of onderstaande antwoordkaart. Wilt u een vrijblijvend persoonlijk adviesgesprek? Neem dan contact op via nalaten@dierenbescherming.nl of 088 811 3066.

Geen antwoordkaart?

Vraag onze brochure of een vrijblijvend gesprek aan via de QR-code, steun.dierenbescherming.nl/13175, nalaten@dierenbescherming.nl of bel ons op 088 811 3066.

dierenbescherming.nl/nalaten

Bekend van TV

Altijd aanpasbaar

Vlak

Elektrisch verstelbaar

Elektrisch Hoog laag

Extra opties

Langer thuiswonen

Ervaar Aldenhuijsen zelf

Kom met of zonder afspraak naar één van onze winkels Later nog aan te passen Nu perfect, later aanpasbaar

Beste ligcomfort met diverse bedverstellingen

8 winkels door heel NL Met of zonder afspraak

Gratis thuisadvies Wij denken graag met u mee

Volledig naar smaak samen te stellen met alle luxe

Scherpe prijs Eigen (Europees) fabricaat

2x zo snel uw bed op- en schoonmaken met hoog laag

tot

€750

voor uw oude bed 4,9/5 I 900+ reviews

Vraag de gratis brochure aan Binnen 48 uur in huis

0413-745400 www.aldenhuijsenbedden.nl Plan eenvoudig een afspraak in

TEKST: ERIC BRENDEL, JEROEN FIDDER ILLUSTRATIES: LOTTE DIJKSTRA

Dossier pensioen

MET PENSIOEN! Nieuw onderzoek naar deze mijlpaal in ons leven

Met pensioen gaan is een belangrijk moment, want er verandert nogal wat in sociaal, financieel, emotioneel en relationeel opzicht. Reden voor ANBO-PCOB om een nieuw groot onderzoek uit te voeren naar hoe we dat ervaren en beleven. Ontdek in dit dossier de verrassende uitkomsten en de belangrijkste inzichten. En lees de praktische informatie over eerder met pensioen gaan of juist langer doorwerken.

37 OuderenWijzer oktober 2026

FOTO: SANNE ROMEIJN

Expert interview

ERIC BRENDEL, BELEIDSADVISEUR BIJ ANBO-PCOB

Een op de vier gepensioneerden is onaangenaam verrast

‘BEREID U GOED VOOR OP UW PENSIOEN!’

Bij het woord pensioen denken we al gauw aan inkomen. Maar het gaat om veel meer. Eric Brendel, beleidsadviseur koopkracht en inkomen bij ANBO-PCOB, geeft advies: “Bereid u goed voor en gun uzelf de tijd om te wennen aan deze nieuwe levensfase.” Uit het onderzoek Mijlpaal Pensioen van ANBO-PCOB blijkt dat veel mensen zich niet goed voorbereiden op hun pensioen. Eric herkent dit: “Als je niet meer werkt, valt er van alles weg: je weekstructuur, je collega’s, je zingeving. Mensen gaan daar heel verschillend mee om. Voor de een voelt met pensioen gaan als een lange, heerlijke vakantie, de ander valt in een zwart gat.”

60

EERST: HOEVEEL GELD GAAT U KRIJGEN?

PROCENT stopte met werken voor de AOWleeftijd

Een financiële basis geeft rust, stelt Eric. “Op www. mijnpensioenoverzicht.nl ziet u hoeveel pensioeninkomen u naar verwachting krijgt. Bekijk vooral wat u netto overhoudt, na belasting en andere inhoudingen. Dan weet u of u uw uitgaven moet aanpassen.” Dat laatste is beslist geen overbodige luxe: uit het onderzoek van ANBO-PCOB blijkt dat maar liefst een op de vier gepensioneerden onaangenaam verrast is omdat het pensioeninkomen lager uitpakt dan ver-

38 OuderenWijzer oktober 2026

wacht. Eric: “Dat zou eigenlijk niet hoeven, want iedereen krijgt jaarlijks een pensioenoverzicht van de pensioenuitvoerders. Maar veel mensen steken hun kop in het zand en lezen die brieven niet. Dan kom je er pas laat achter dat je minder inkomen hebt dan je dacht. En ben je eenmaal gepensioneerd, dan zijn er weinig mogelijkheden om je inkomen nog te vergroten.”

WAAROM VALT HET PENSIOEN SOMS TEGEN?

Dat het pensioeninkomen soms tegenvalt, heeft vaak te maken met een verkeerd beeld vooraf, legt Eric uit. “Kijk ook naar het nettobedrag, niet alleen naar het brutobedrag.” Ook is de pensioenregeling van de ene werkgever soms beter dan die van een andere. “Ik sprak een man en een vrouw die evenveel jaren werkten en evenveel verdienden, maar toch kreeg hij veel minder aanvullend pensioen dan zij. Wat bleek? Voor zijn pensioen werd jaarlijks 10 procent pensioenpre-

fonds of uw uitkeringsinstantie of de loonheffingskorting wel of niet wordt toegepast.”

U MOET WEL ZELF UW PENSIOEN AANVRAGEN

‘De meeste mensen gaan er met hun pensionering op achteruit in inkomen’ mie betaald, voor die van haar 25 procent. Dat is nogal een verschil.” Ook de vuistregel dat je 70 procent van je laatste salaris opbouwt, klopt volgens Eric lang niet altijd: “Dat lukt alleen na veertig jaar pensioenopbouw met voldoende premie. Ik krijg regelmatig vragen van leden of hun pensioen wel klopt. Bijna altijd is het correct, het voelt alleen als een tegenvaller.”

LET OP DE UITGAVEN!

De meeste mensen gaan er met hun pensionering op achteruit in inkomen. Kijk daarom goed naar de uitgaven, adviseert Eric. “Sommige kosten vallen weg, zoals die voor woon-werkverkeer en werkkleding. Andere uitgaven kunnen stijgen. Je wilt vaker met vakantie, een hobby oppakken of je woning aanpassen. Houd ook alvast rekening met latere kosten, zoals voor hulp aan huis en zorg. En heeft u een eigen woning, dan kan het prettig zijn als de hypotheek is afgelost. U heeft dan lagere woonlasten.”

Wie bijna met pensioen gaat, moet zelf actie ondernemen. Want zowel de AOW (het basispensioen van de overheid) als het aanvullend pensioen (opgebouwd bij werkgevers) gaat niet automatisch van start. Eric: “De AOW vraagt u aan bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB), het aanvullend pensioen bij uw pensioenfonds. U krijgt hierover tijdig informatie toegestuurd. Het werkgeverspensioen moet u opvragen binnen vijf jaar na het bereiken van de AOW-leeftijd. Doet u dat niet, dan wordt het bedrag in één keer fiscaal belast, vaak in het hoogste belastingtarief van 49,5 procent. Dat geldt ook voor een lijfrente als

‘De loonheffingskorting mag u maar op één inkomen toepassen’

CHECK DE LOONHEFFINGSKORTING

aanvulling op het pensioen. Als u met pensioen bent, krijgt u uit de lijfrente een periodieke uitkering.”

TIP

Op www.svb.nl kunt u berekenen vanaf welke datum u AOW krijgt. U kunt de AOW niet eerder laten ingaan. Uw werknemerspensioen wel. Maar dan wordt de levenslange uitkering uit dit werknemerspensioen wel lager. U bouwt immers minder lang op en het pensioen moet langer worden uitgekeerd.

Let ook op de loonheffingskorting. Die mag u maar op één inkomen toepassen. Anders krijgt u te veel korting en moet u terugbetalen. Eric: “Meestal adviseer ik om de loonheffingskorting toe te passen op het hoogste inkomen. De SVB past de loonheffingskorting standaard toe op de AOW, tenzij u aangeeft dat u dat niet wilt. Controleer bij twijfel bij de SVB, uw pensioen-

39 OuderenWijzer oktober 2026

DOSSIER PENSIOEN

EEN NIEUW PENSIOENSTELSEL

De Wet toekomst pensioenen (Wtp) is op 1 juli 2023 ingegaan om het Nederlandse pensioenstelsel moderner en persoonlijker te maken. Pensioenfondsen en werkgevers hebben tot uiterlijk 1 januari 2028 de tijd om de regelingen om te zetten. Bij de meeste pensioenfondsen worden de pensioenen die al zijn opgebouwd ook overgezet naar de nieuwe regeling. Sommige mensen maken zich hierover zorgen, merkt Eric. “In goede tijden kan de pensioenuitkering omhooggaan, in mindere tijden kan hij omlaaggaan. Gelukkig hebben de meeste pensioenfondsen een buffer ter bescherming van de uitkeringen.” Eén keer per jaar stelt het pensioenfonds de hoogte van de pensioenuitkering opnieuw vast. “Lees deze berichten goed”, adviseert Eric.

RUIMTE VOOR IETS ANDERS DAN WERK

Veel mensen kijken ernaar uit om niet meer te hoeven werken. Geen wekker, geen vergaderingen, geen verplichtingen. Maar werk geeft ook structuur, sociale contacten, waardering en het gevoel ertoe te doen. Als dat wegvalt, ontstaat ruimte, maar soms ook leegte. Eric: “In het begin voelt het als vakantie, maar op een gegeven moment is het gewoon je leven. Je ervaringen veranderen.” Een nieuwe weekindeling kan volgens Eric helpen. “Plan niet de hele week vol, want vrijheid en rust zijn waardevolle aspecten van het

NIEUWE PENSIOENREGELS: WAAR STAAN WE NU? Op uiterlijk 1 januari 2028 moeten de pensioenfondsen voldoen aan de nieuwe regels van de Wet toekomst pensioenen. Sociale partners spreken samen af hoe de nieuwe pensioenregeling eruitziet. Tot halverwege 2026 zijn ruim 10 miljoen van de ongeveer 19 miljoen deelnemers bij pensioenfondsen overgegaan (oftewel ‘ingevaren’) naar een nieuwe pensioenregeling. Grote fondsen die al zijn ingevaren zijn onder meer PFZW, PMT, bpfBOUW, StiPP en Pensioenfonds Horeca & Catering. Een hogere uitkering Bij deze fondsen gingen de pensioenen van gepensioneerden bij de overgang flink omhoog. Bij PFZW was dat 12,4 procent, bij PMT 8,3 procent, bij bpfBOUW 20,8 procent, bij StiPP 10,6 procent en bij Pensioenfonds Horeca & Catering 18,8 procent. Dat kon doordat deze pensioenfondsen op het moment van invaren een dekkingsgraad boven de 120 procent hadden. Daardoor hadden zij de financiële ruimte om de pensioenen te verhogen. In het nieuwe pensioenstelsel hoeven fondsen immers minder grote buffers aan te houden dan in het oude stelsel. Reserves voor tegenvallers In de meeste nieuwe regelingen is bij pensioenfondsen nog steeds een gezamenlijke reserve aanwezig. Die wordt gebruikt om te voorkomen dat pensioenuitkeringen omlaag moeten als het financieel tegenzit. Ook voor het vullen van die reserve was de hoge dekkingsgraad op het moment van invaren belangrijk. Volgend jaar wordt weer een stap genomen De volgende grote stap komt op 1 januari 2027. Dan willen onder meer ABP, PME en Pensioenfonds Detailhandel overgaan naar een nieuwe pensioenregeling. Ook bij deze fondsen hangt veel af van de financiële positie op het moment van overgang. Als de dekkingsgraad hoog genoeg is, is er ook daar ruimte om een deel van het vermogen toe te delen aan de deelnemers en om een stevige reserve te vormen. Nieuwe baan? Let op uw pensioen! Wie vóór de pensioendatum van baan wisselt, kan tienduizenden euro’s pensioencompensatie mislopen. In het nieuwe stelsel bouwen de iets oudere werknemers soms minder op dan vroeger. Daarom krijgen zij eenmalig een compensatie als het fonds naar de nieuwe regeling overgaat. Maar dan moeten ze bij die overstap nog wel in dienst zijn. Zo niet, dan missen ze die compensatie. Controleer daarom wanneer uw huidige en nieuwe pensioenfonds overstappen en welke overgangsregelingen er gelden. Bent u al volledig met pensioen, dan heeft u sowieso geen recht op deze compensatie.

40 OuderenWijzer oktober 2026

Expert interview

ERIC BRENDEL, BELEIDSADVISEUR BIJ ANBO-PCOB

met pensioen zijn. Maar enige structuur geeft vaak wel houvast. Denk daarbij aan sport, vrijwilligerswerk, een cursus of bezoekjes aan familie en vrienden.”

SAMEN THUIS IS WENNEN

Opeens bent u zeven dagen per week thuis. Als u een partner heeft, is dat voor beiden wennen. Als de ander vooral thuis was, gaat u zich nu misschien meer bemoeien met de huishouding. Het kan ook zo zijn dat de een zelf dingen wil ondernemen, zoals vrijwilligerswerk of een hobby, terwijl de ander liever samen iets doet. “Het helpt om verwachtingen uit te spreken”, zegt Eric. “Ook als een van beide partners al met pensioen is en de ander nog werkt, kunnen verwachtingen botsen.”

HOUD EN LEG CONTACT MET ANDEREN

Wie met pensioen gaat, kan het contact met collega’s gaan missen. “Als je niet oppast, wordt je sociale kring heel klein”, waarschuwt Eric. “Vooral mensen die een drukke baan hadden en weinig tijd voor hobby’s en sociale contacten, merken dit. Dat kan een gevoel van eenzaamheid geven.”

‘Een goed pensioen draait niet alleen om zekerheid op de bankrekening’ “Wacht daarom niet tot anderen contact opnemen”, adviseert Eric. “Nodig mensen uit, sluit u aan bij een activiteit of word actief bij een vereniging. Digitale contacten kunnen waardevol zijn, maar het persoonlijke contact blijft belangrijk. Zoek een vorm die bij u past, zoals een wandelgroep, sportclub, studiegroep of leesclub. Veel mensen doen vrijwilligerswerk. Dit zorgt voor contacten, structuur en voldoening. Een paar dagen betaalde arbeid of een eigen bedrijfje beginnen, is natuurlijk ook een optie.”

voor word ik nog gevraagd? Wat wil ik betekenen voor anderen? Zingeving hoeft niet groots te zijn. Eric noemt het voorbeeld van een ANBO-PCOB-lid dat na zijn pensioen thuiszat en niets te doen had. “Nu rijdt hij twee dagen per week in een busje om mensen te vervoeren.” Ook oppassen op de kleinkinderen, een buur helpen of kennis doorgeven kan voldoening geven. “Vraag uzelf af waar u energie van krijgt. Misschien heeft u tijdens uw werkzame leven iets laten liggen. Het kan ook zijn dat u meer aandacht wilt geven aan rust, gezondheid en de mensen om u heen.”

BLIJF JE AFVRAGEN WAT BIJ JE PAST

De pensioenperiode bestaat niet uit één vaste fase, benadrukt Eric tot slot. “De eerste jaren kunnen in het teken staan van reizen en actieve bezigheden. De jaren daarna van een wat rustiger bestaan. Ook kunnen gezondheid, mantelzorg, verlies van een partner of een verhuizing om nieuwe keuzes vragen. Sta daarom af en toe stil bij twee vragen: past mijn financiële situatie nog bij mijn leven en past de manier waarop ik mijn tijd doorbreng nog wel bij mij? Een goed pensioen draait niet alleen om zekerheid op de bankrekening. Het gaat ook over verbondenheid, zelfstandigheid, plezier en het gevoel dat jouw tijd ertoe doet.”

WIE BEN IK?

De vraag naar zingeving kan na de pensionering op de voorgrond komen. Wie ben ik als mijn werk niet langer een belangrijk onderdeel is van mijn identiteit? Waar-

41 OuderenWijzer oktober 2026

Meer grip op je pensioen

De nieuwe pensioenregels:

EERDER STOPPEN OF LANGER DOORWERKEN? Het nieuwe pensioenstelsel komt eraan. Uiterlijk op 1 januari 2028 moeten alle pensioenregelingen zijn aangepast. Door deze nieuwe regels wordt het nóg belangrijker om op tijd keuzes te maken. Wie eerder met pensioen wil, doet er goed aan om eerst een duidelijk financieel plaatje te maken. Eerder stoppen met werken, betekent meestal dat u minder pensioen opbouwt. U legt dan immers minder lang geld in voor later. Als vuistregel geldt dat elk jaar eerder stoppen ongeveer 5 procent minder pensioen kan betekenen. Er wordt minder premie ingelegd, het pensioenvermogen groeit minder en de pensioenuitkering is straks daardoor lager.

42 OuderenWijzer oktober 2026

HET EFFECT VAN MINDER INLEGGEN ÉN EERDER OPNEMEN

Wie met werken stopt vóór de AOW-leeftijd, krijgt nog geen AOW. Dat gat moet u zelf overbruggen, bijvoorbeeld met spaargeld, een lijfrente, deeltijdwerk of door een deel van het pensioen eerder te laten ingaan. Als u eerder stopt met werken én uw pensioen eerder laat uitkeren, is het financiële effect behoorlijk. Dan bouwt u minder pensioen op én moet het opgebouwde pensioen over meer jaren worden uitgesmeerd. Daardoor kan het pensioen per jaar dat u eerder

DOSSIER PENSIOEN

stopt wel 20 procent lager uitvallen. Het exacte bedrag verschilt per pensioenregeling, maar het is wel duidelijk dat eerder stoppen enorm veel invloed kan hebben op uw pensioeninkomen.

DEELTIJDPENSIOEN: RUSTIG AFBOUWEN

Helemaal stoppen met werken hoeft niet altijd. Bij veel pensioenregelingen kunt u kiezen voor deeltijdpensioen. U werkt dan minder uren en laat alvast een deel van uw pensioen ingaan. Dat kan prettig zijn als u rustig wilt afbouwen, maar nog niet helemaal wilt stoppen.

‘Ik ging toch weer parttime werken’

EEN HOGERE PENSIOENUITKERING KAN OOK

U kunt uw pensioen ook later dan de AOW-leeftijd laten ingaan. Dit zorgt voor een hoger maandbedrag, omdat het pensioen later ingaat en over minder jaren wordt uitgekeerd. De AOW kunt u niet uitstellen, die gaat gewoon in, ook als u blijft werken. Uw arbeidscontract kan rond de AOW-leeftijd trouwens wel veranderen. Soms wordt het contract automatisch beëindigd en moet u nieuwe afspraken maken met uw werkgever. Over uw loon betaalt u dan nog wel belasting, maar geen AOW-premie meer.

72

PROCENT van de mensen heeft vrede met het moment waarop ze stopten met werken

EEN BEETJE MEER, EEN BEETJE MINDER

Daarnaast bieden veel pensioenregelingen keuzes om het pensioen beter te laten passen bij uw leven. Een bekende keuze is hoog-laag. U krijgt dan in de eerste jaren een hoger pensioen en daarna een lager pensioen. Dat kan handig zijn als u in de eerste jaren na uw pensionering meer geld nodig heeft. Bijvoorbeeld omdat uw AOW nog niet is ingegaan, uw partner nog geen AOW ontvangt of omdat u plannen heeft waarvoor extra geld nodig is. Andersom kan soms ook: eerst een lager en later een hoger pensioen.

PENSIOEN UITRUILEN

Verder kunt u vaak kiezen voor een uitruil tussen het ouderdomspensioen en nabestaandenpensioen. Ouderdomspensioen is het pensioen dat u zelf ontvangt. Nabestaandenpensioen is bedoeld voor uw partner als u komt te overlijden. Bij uitruil wordt een deel van het nabestaandenpensioen omgezet in een hoger ouder-

43 OuderenWijzer oktober 2026

CATHARINA VAN HOUT (84)

“Ik heb ruim tien jaar als maatschappelijk werker voor drugsverslaafden gewerkt. Ik wilde tot mijn 62ste doorwerken, omdat ik nog niet genoeg pensioen had. Maar omdat de VUT-regeling veranderde, moest ik toch al op mijn 60ste stoppen. Mijn buurvrouw werkte in een verpleeghuis waar ze verpleegkundigen tekortkwamen. Ik ben er parttime gaan werken. Tot mijn 67ste. Mensen uit bed halen, wassen, aankleden. Als ik met mijn vriend op reis was geweest, belde ik: ‘Jongens, ik ben er weer.’ Dan kon ik zo weer beginnen. We zijn de hele wereld over geweest: van de Baltische Staten tot Chili en Brazilië. Stilzitten is niets voor mij. Ik weef nu camouflagenetten voor het Oekraïense leger, train mijn spieren bij de Sterke Benen Club en doe cursussen. Ik heb nog steeds zin in het leven.”

Meer grip op je pensioen

uw nabestaanden geen uitkering. Hierop zijn wel enkele wettelijke uitzonderingen, zoals bij ziekte of werkloosheid. Overlijdt u nádat uw vervroegde pensioen is ingegaan, dan is er meestal wel een nabestaandenpensioen.

domspensioen. Dat kan een goede mogelijkheid zijn voor wie geen partner (meer) heeft, of voor wie een partner heeft met voldoende eigen inkomen. Als er een partner is, dan moet deze wel instemmen met de uitruil. Andersom kan soms ook: een deel van uw ouderdomspensioen gebruiken voor extra pensioen voor uw partner. Dit zijn belangrijke keuzes, omdat ze gevolgen hebben voor het inkomen van u én uw partner.

EEN BELANGRIJKE VERANDERING

Onder de nieuwe pensioenwet is er een belangrijke verandering rond het nabestaandenpensioen. Die is vóór de pensioendatum een soort verzekering geworden. Zolang u in loondienst bent en pensioenpremie betaalt, bent u ervan verzekerd dat uw partner en kinderen een uitkering krijgen als u komt te overlijden. Let op: stopt u met werken vóór uw AOW-leeftijd en gaat uw pensioen dan nog niet in? Dan stopt uw actieve deelname aan het pensioenfonds. Overlijdt u vóórdat uw pensioen is ingegaan, dan ontvangen

23

PROCENT was niet goed voorbereid op een leven zonder werk

EEN EENMALIG EXTRAATJE

In de nieuwe pensioenregelingen ziet u duidelijker welk pensioenvermogen voor u is opgebouwd en wat dit naar verwachting oplevert. Het is nu belangrijker om op tijd keuzes te maken, zoals eerder stoppen, langer doorwerken, uitruilen of deeltijdpensioen. Vanaf 2029 komt daar nog een keuze bij: bij pensionering mag u maximaal 10 procent van het ouderdomspensioen in één keer opnemen. U mag zelf weten wat u met dat geld doet. Denk erom dat het bedrag bruto is en dat opname gevolgen kan hebben voor uw verschuldigde inkomstenbelasting en toeslagen. Het levenslange pensioen wordt door de opname wel lager. En u kunt deze eenmalige uitkering van 10 procent niet combineren met een hoog-laagpensioen.

HULP NODIG?

Veel pensioenfondsen hebben een planningstool beschikbaar. Daarmee kunt u zelf alle hiervoor vermelde mogelijkheden bekijken, zodat u kunt zien wat de gevolgen zijn voor de hoogte van uw pensioen. Wilt u hulp bij het maken van de juiste keuzes voor uw pensioen? Neem dan contact op met de Belastingservice of Pensioenservice van ANBO-PCOB.

44 OuderenWijzer oktober 2026

DOSSIER PENSIOEN

ANBO-PCOB is er voor u!

ANBO-PCOB GEEFT ANTWOORD

op uw vragen over uw pensioen ANBO-PCOB behartigt de belangen van gepensioneerden door contact te onderhouden met Kamerleden, ambtenaren en sociale partners. En ook door u goede, onafhankelijke informatie te bieden. HEEL VEEL INFO Op de website van ANBO-PCOB vindt u heel veel informatie over de AOW en pensioen. Kijk maar eens op www. anbo-pcob.nl/pensioen Heeft u geen internet, maar wel een vraag? Bel dan met onze Advieslijn: 0348 - 46 66 88 (op werkdagen van 10.00 tot 15.00 uur).

GRATIS PENSIOENSERVICE Het nieuwe pensioenstelsel roept veel vragen op. Begrijpelijk, want er verandert veel. De ANBO-PCOB PensioenService helpt u met een duidelijke uitleg en praktisch advies. Bijvoorbeeld over uw pensioenuitkering of over hoe u een klacht kunt indienen. Voor ANBO-PCOB-leden is deze service gratis. Vul het formulier in op www. anbo-pcob.nl/pensioenservice

Heeft u geen internet, maar wel een vraag? Bel dan gerust met onze PensioenService: 0348 - 46 66 88 (op werkdagen van 10.00 tot 15.00 uur).

TWEE GRATIS WEBINARS Dit najaar organiseert ANBO-PCOB twee gratis pensioenwebinars. Onze pensioenexpert Eric Brendel gaat op 5 november in gesprek met het ABP over de overgang naar de nieuwe pensioenregeling die op 1 januari 2027 ingaat. U hoort wat er verandert én u kunt vragen stellen. Het tweede webinar gaat over een goede voorbereiding op de pensionering. Uit ons onderzoek blijkt dat veel mensen slecht voorbereid zijn, ook financieel. Meer informatie en aanmelden: www.anbo-pcob.nl/webinarpensioen

Kijk voor de antwoorden op deze en andere vragen op www.anbopcob.nl/vragen-en-antwoorden

EEN PODCAST OVER GELDZAKEN Koopkracht. Dat woord horen we voortdurend. Maar wat betekent het voorgenomen beleid van het kabinet voor de koopkracht ouderen? Luister naar de podcast van OuderenWijzer. Met Martin Visser (econoom en financieel expert bij De Financiële Telegraaf ) en Alex van Scherpenzeel (beleidsadviseur inkomen bij ANBOPCOB). www.ouderenwijzer.nl/ podcast-geldzaken

ANTWOORDEN OP UW VRAGEN Heeft u vragen over de AOW of uw pensioen? Bijvoorbeeld: • Ik heb een LAT-relatie, wat betekent dat voor de AOW van mij en van mijn partner? • Gaan we er met het nieuwe pensioenstelsel op vooruit? • Ik heb te weinig pensioen opge bouwd, wat kan ik hieraan doen?

45 OuderenWijzer oktober 2026

GRATIS! TIPGIDS PENSIOEN

We hebben een tipgids gemaakt over pensioen. Die is voor leden gratis te downloaden op www.anbo-pcob. nl/tipgids-pensioen

Onderzoek Mijlpaal Pensioen

Met pensioen gaan:

HOE VOELT DAT? Na de pensionering verandert er veel. ANBO-PCOB wilde weten hoe die nieuwe levensfase wordt ervaren en vroeg het aan 6550 mensen van 55 jaar en ouder. Hadden ze liever langer doorgewerkt of waren ze graag eerder gestopt? En hoe zit het met de mensen die nog met pensioen gaan?

fijn om ‘vrij’ te zijn.” Een ander zegt: “Onze werkgever nam een bedrijf over en had voor mij een VUT-regeling. Ik ben daarom anderhalf jaar eerder gestopt met honderd procent doorbetaling én pensioenopbouw.”

EERDER STOPPEN IS NIET ALTIJD FIJN

‘Ach, het is maar werk’, hoor je vaak zeggen. Maar blijkbaar ligt dat toch anders. Betaald werk is belangrijk in ons leven zo beamen vrijwel alle deelnemers aan ons onderzoek – zowel de gepensioneerden als de mensen die nog werken. Werk geeft zin en voldoening, structuur en plezier. Een op de drie ondervraagden mist het werk en de collega’s. Maar werken zorgt ook voor fysieke en mentale belasting en werkdruk.

MEER DAN DE HELFT STOPTE EERDER

Lang niet iedereen werkt door tot de pensioengerechtigde leeftijd. Uit ons onderzoek Mijlpaal Pensioen blijkt zelfs dat maar liefst 60 procent van de huidige gepensioneerden al voor hun pensioendatum is gestopt. Dat heeft deels te maken met de tijd waarin zij met pensioen gingen. Veel gepensioneerden hebben nog gebruikgemaakt van de vervroegde uittreding (VUT) of van een andere regeling. De VUT-regeling werd medio jaren 70 ingevoerd om voor jongeren ruimte op de arbeidsmarkt te creëren. Eerder stoppen was daardoor financieel aantrekkelijk. Een 86-jarige mevrouw uit ons onderzoek: “Het leek me

65 50 55-PLUSSERS deden mee aan het onderzoek

46 OuderenWijzer oktober 2026

Ook bij de recent-gepensioneerden (67 tot 74 jaar) is 56 procent eerder gestopt dan de AOW-leeftijd. Dat komt onder andere door ziekte, ontslag, reorganisatie of mantelzorg. Een 69-jarige oud-schooldirecteur kwam in de Ziektewet door een combinatie van conflicten op het werk, mantelzorg en de opvoeding van de kinderen. “Ik vond het verschrikkelijk, voelde me een loser die afhankelijk was van een uitkering.” De meeste gepensioneerden (72 procent) hebben vrede met het moment waarop ze stopten met werken. Maar niet iedereen stopte eerder uit vrije wil. Een op de vijf had langer willen doorwerken. Een man van 81 jaar: “Het eerder moeten stoppen voelde als een straf; ik had het naar mijn zin en deed ook zinvol werk.” En een 75jarige man: “Stoppen met werken

DOSSIER PENSIOEN

47

PROCENT doet na de pensionering vrijwilligerswerk

betekent dat je als werknemer aan de kant komt te staan. En er gaat veel kennis en ervaring verloren die de maatschappij nog heel goed zou kunnen gebruiken.”

‘Mijn pensionering was een verademing’

DE PENSIOENLEEFTIJD IS GEEN VAST GEGEVEN

Veel mensen verwachten op een bepaalde leeftijd met pensioen te gaan, maar komen bedrogen uit. Een 79-jarige oud-buschauffeur maakte het mee. Zijn pensioenleeftijd werd tijdens zijn loopbaan drie keer verschoven, van 61 naar 65 en uiteindelijk naar 67 jaar. “Gelukkig is destijds de Regeling Vervroegde Uittreding (RVU) in het leven geroe-

RIA DE GROOT (74)

‘Het eerder moeten stoppen was als een straf, ik had het naar mijn zin op het werk’ pen, zodat ik toch met 65 jaar kon stoppen.” Dergelijke verschuivingen van de pensioenleeftijd maken dat mensen soms jaren langer moeten doorwerken dan ze bij het begin van hun loopbaan voor ogen hadden.

MEER RUST, MEER GENIETEN

In het algemeen zijn gepensioneerden na hun werkzame bestaan heel positief over hun leven. Ruim negen op de tien noemen hun leven ‘goed’ tot ‘heel goed’. Niet hoeven werken geeft de meesten meer rust, terwijl voor 53 procent de ervaren zingeving niet verandert. Verder zorgt het pensioen voor drie op de vier deelnemers voor meer vrije tijd.

30 PROCENT mist het werk soms, 4 procent vaak

47 OuderenWijzer oktober 2026

“Ik heb altijd als verpleeghuisarts gewerkt. Schitterend werk. Mensen met dementie kunnen niet altijd vertellen wat ze mankeren, dus dan moet je als arts puzzelen. Op een gegeven moment begon het werk op een onaantrekkelijke manier voor mij te veranderen. Ik had niets met computers, de managers namen de regie over en de families wilden steeds meer afdwingen. Op een gegeven moment was ik er klaar mee. Ik stopte daarom op mijn 61ste. Dat was een verademing, alle stress viel weg. Het is wel belangrijk dat je je op deze fase voorbereidt. Waaraan heb je aardigheid, waarvoor had je nooit tijd? Ik deed bijvoorbeeld een cursus Duitse literatuur. Genieten! Ook was ik Taalmaatje van vluchtelingen. Toen mijn man met pensioen ging, had hij geen idee wat hij moest gaan doen. Dat is niet slim. Sta erbij stil.”

Onderzoek Mijlpaal Pensioen

‘Eind dit jaar ga ik maar eens met pensioen’ MARTIN ANKER (84)

“Ik ben 84 jaar en klim nog steeds in havenkranen voor inspecties en taxaties. Net belde er nog een klant. In 1967 begon ik bij een kraanbouwer in Rotterdam, dus ik doe dit werk nu bijna zestig jaar. Op mijn 65ste moest ik van het inspectiebedrijf waar ik werkte met pensioen. Ik heb daarna nog gewerkt bij de Raad voor Accreditaties, totdat ze me daar ook te oud vonden. Toen dacht ik: ik begin mooi voor mezelf. Ik werkte over de hele wereld en mijn vrouw ging regelmatig mee. Ze woont nu in een verpleeghuis, ze heeft de ziekte van Parkinson. Ik denk dat ik eind dit jaar stop, want ik krijg nu toch wat kleine gebreken en heb ook minder zin. Dat moet ik zien te accepteren. Ik denk niet dat ik het werk ga missen.”

‘Ik geniet ervan dat niets moet en dat je zelf bepaalt wat je gaat doen’ 48 OuderenWijzer oktober 2026

DOSSIER PENSIOEN

Een 69-jarige man vindt: “Ik heb vijftig jaar gewerkt. Dat was wel genoeg. Ik geniet ervan dat niets moet en dat je zelf bepaalt wat je gaat doen.” Ook een 76-jarige vrouw geniet “op en top” van haar pensioen. “Ik heb veel sociale contacten, ook vanuit mijn vroegere baan.”

EEN LAAG INKOMEN VERMINDERT DE LEVENSVREUGDE

‘Mijn baan verliezen was een rouwproces’

Voor de meeste gepensioneerden pakt het inkomen uit zoals verwacht, maar voor een kwart (24 procent) viel het lager uit dan gedacht. Dat blijkt vaak meer dan een teleurstelling: van hen kan 42 procent niet altijd goed rondkomen. Die 42 procent mist ook vaker het werk en voelt vaker een ‘zwart gat’. Wie moeilijk rondkomt, ervaart het leven na de pensionering minder positief: 30 procent noemt het ‘niet zo goed’ of ‘helemaal niet goed’. Een 72-jarige mevrouw vertelt: “Vrije tijd is fijn, maar als je weinig geld hebt, beperkt dat je toch in alles wat andere mensen om je heen wel kunnen doen, zoals uitjes, vakanties, etentjes en theaterbezoekjes.” Ook wie nog moet stoppen, is niet gerust: een op de vijf werkenden denkt straks onvoldoende inkomen te hebben.

69 PROCENT stopte van de ene op de andere dag met werken

HET ZWARTE-GAT-GEVOEL

Missen gepensioneerden hun werk? Nee, zeggen twee op de drie ondervraagden. Een 75-jarige man vertelt nog nooit zo gelukkig te zijn geweest. “Ik snap niet dat mensen die met pensioen gaan in een zwart gat vallen. Ik heb me lang genoeg nuttig gemaakt voor de maatschappij, nu even niet meer, heerlijk!” Maar zo’n 30 procent mist het werk en de collega’s soms en 4 procent zelfs vaak. Zoals de 65-jarige ICT’er die net is gestopt. “Ik mis mijn werk erg. Ik mis de sociale contacten en het ergens bij horen. Ik maak geen onderdeel meer uit van de werkende maatschappij.” Mensen die dat zwarte-gat-gevoel ervaren, missen vooral de collega’s en de werkstructuur. Geld speelt nauwelijks een rol.

IN ÉÉN KEER STOPPEN

Van de gepensioneerden stopte 69 procent van de ene op de andere dag met werken, 31 procent bouwde het

49 OuderenWijzer oktober 2026

HENNIE VAN DEN HOORN (68)

“Ik heb mijn hele leven in de jeugdzorg gewerkt, 35 jaar bij dezelfde organisatie, tot die ineens failliet ging. Ik wilde eigenlijk tot mijn 67ste doorwerken, maar nu viel het werk in één keer weg – zonder dat ik enig idee had hoe je dat eigenlijk doet, niet werken. Ik heb een tijdje een WWuitkering gehad en als pleegzorgwerker gewerkt, tot ik vanwege gezondheidsklachten niet meer kon werken. Mijn baan verliezen was een rouwproces. Ik doe graag van alles en toch kwam er niets meer uit mijn handen. Ik miste de contacten en de uitdaging in het werk. Als je merkt dat je in zo’n rouwproces komt, hoef je niet alleen te blijven worstelen. Daarom wil ik nu weer iets aanpakken. In de jeugdzorg vragen ze altijd vrijwilligers en ik ben nu lijntjes aan het uitzetten.”

Onderzoek Mijlpaal Pensioen werk eerst af. Een 82-jarig oud-afdelingshoofd stopte abrupt: “Als je met pensioen gaat, hoor je plotseling nergens meer bij. Ik voelde me onbruikbaar en nutteloos.” Heel anders verliep het voor een 92-jarig oud-directielid van een waterleidingbedrijf, die na zijn pensionering parttime advieswerk bleef doen voor onder meer de Verenigde Naties. “Daardoor was er een geleidelijke overgang.”

‘Uiteindelijk bleek het werk helend’

NIET GOED VOORBEREID

GEORGE OFFERS (70)

“In 1975 kwam ik bij de politie Den Haag. Ik was straatagent, werkte bij de mobiele eenheid en werd later docent en beleidsmedewerker. Toen in 2013 de Nationale Politie werd opgericht, moest ik solliciteren op mijn eigen functie. Ik had het helemaal gehad. Gelukkig kreeg ik werk als pensioenambassadeur. Ik gaf collega’s inzicht in hun pensioenmogelijkheden. Toen ik begon met werken, was de pensioenleeftijd 57 jaar, maar ik ging er met 66 jaar en 7 maanden uit. Ik had eerderkunnen stoppen, maar het werk van pensioenambassadeur bleek helend voor de posttraumatische stressstoornis die ik als politieman had opgelopen. Mijn tip: laat je goed informeren over je pensioen en de keuzes die je kunt maken. Je kunt bijvoorbeeld de eerste jaren, als je nog veel kan, een hoger pensioen krijgen en daarna een lager.”

24 PROCENT kreeg minder pensioeninkomen dan verwacht

Pensioen komt vaak sneller dan je denkt, en lang niet iedereen is er klaar voor. Bijna een kwart van de gepensioneerden (23 procent) voelde zich niet goed voorbereid op het leven zonder werk, en een derde (33 procent) voelde zich slechts ‘redelijk goed’ voorbereid. Een 78-jarige vrouw die bij KPN werkte, herinnert zich dat scherp: “Er was totaal geen voorbereiding op een leven zonder werk. De ene week werk je nog zo’n 42 uur, en de volgende week sta je met lege handen.” En een 73-jarige vrouw had graag ondersteuning van haar werkgever gehad: “Ik had het fijn gevonden als mijn werkgever met een cursus was gekomen ter voorbereiding op mijn pensioen.” Ook wie nog moet stoppen, is er niet per se klaar voor. Van de werkenden tussen de 55 en 66 jaar voelt 22 procent zich nog niet goed voorbereid op het pensioen, en 49 procent redelijk goed – dat is dus vrijwel gelijk aan de gepensioneerden.

‘Je moet ervoor zorgen dat je je niet nutteloos gaat voelen’ EEN NIEUWE LEVENSFASE

Waar hadden mensen zich achteraf gezien beter op willen voorbereiden? Niet zozeer op de financiën, maar vooral op het dagelijks leven: een nieuw dagritme, een zinvolle invulling van de dag en voldoende sociale contacten. Een 65-jarige oud-communicatiemanager geeft als tip: “Begin vroegtijdig met voorbereiden. Kijk

50 OuderenWijzer oktober 2026

DOSSIER PENSIOEN

naar je uitgavenpatroon en bedenk wat je de laatste vijftien jaar van je leven nog wilt doen.” Een 67-jarige oud-secretaresse waarschuwt vooral voor de mentale omslag. “Ook als je denkt goed voorbereid te zijn, moet je er rekening mee houden dat je je psychisch aan moet passen aan de nieuwe periode. Zorg dat je je niet ‘nutteloos’ gaat voelen.”

VAN BETAALD NAAR ONBETAALD WERK

Wie stopt met werken, stopt niet met zinvol bezig zijn. Bijna de helft van de gepensioneerden (47 procent) doet vrijwilligerswerk,

en ruim een derde besteedt daar minstens acht uur per week aan. Voor veel gepensioneerden vult dat het gat op dat het werk achterliet. Een 66-jarige oud-technisch manager vertelt: “Ik ben erg actief geworden in veel verschillende verenigingen: een buurtgroep, een politieke partij, een Repair Café en een energiecoöperatie. En ik ben na veertig jaar weer begonnen met muziek maken.” Een 68-jarige oud-predikant vult haar dagen met vrijwilligerswerk op een moestuin, zingen in twee koren en yoga. Zo hebben deze mensen ‘iets om voor op te staan’, en dat is belangrijk.

51 OuderenWijzer oktober 2026

‘Een goed afscheid maakt het rond’ HARRY DIJKSTERHUIS (73)

“Mijn laatste werkdag was mooi. Ik reed in mijn ‘lelijke eend’ naar het werk, net als die allereerste keer in 1975. Ik werd welkom geheten met bloemen, koffie en gebak, samen met mijn echtgenote en onze kinderen en kleinkinderen. Daarna zwaaiden al mijn collega’s me uit. Voor de grap hadden ze het brandalarm aangezet. Ik heb 43 jaar bij een gasbehandelingsstation gewerkt, tot mijn 67ste. Het bedrijf had oog voor de mens. En als er iets kapot was, ging je samen net zo lang door totdat het was opgelost. Een goed afscheid maakt het helemaal rond. Het lijkt me verschrikkelijk als je na je laatste werkdag ‘ajuus’ zegt en klaar. Eens per jaar spreek ik nog enkele oud-collega’s. En soms bekijk ik weer de foto’s van het afscheid.”

Tips van ervarings deskundigen

Lessen leren van elkaar

EEN GOED BEGIN VAN UW PENSIOEN ZO SCHAKEL JE HET BESTE OM

Het pensioen komt vaak sneller dan u denkt. Deelnemers aan het onderzoek Mijlpaal Pensioen delen hun beste adviezen voor wie voor de pensioenfase staat. Veel deelnemers benadrukken: wacht niet te lang als je met pensioen wilt gaan. “Als je vroegtijdig kan stoppen, doe het dan. Het leven is maar kort en naarmate je ouder wordt, is het risico dat je een ziekte krijgt groter”, schrijft een 78-jarige deelnemer. Een vrouw van 74 is het daarmee eens, maar wel met een belangrijke voorwaarde: “Stop wanneer het financieel kan en bereid je goed voor.” Die financiële voorbereiding komt vaker terug. “Regel je financiële zaken van tevoren heel goed”, adviseert een deelnemer van 75. En een 71-jarige deelnemer vult aan: “Volg, als dat kan, met je partner een Pensioen in Zicht-cursus via de werkgever.”

90 PROCENT vindt het leven na pensionering goed tot heel goed

STOPPEN OF AFBOUWEN

Niet iedereen stopt het liefst abrupt met werken. “Stop alleen in één keer als je geen goed werk hebt, anders kun je beter zo geleidelijk mogelijk afbouwen”, schrijft een deelnemer van 74. Anderen kiezen bewust wél voor een harde knip. Het kan natuurlijk allebei, zolang de keuze maar bewust wordt gemaakt en niet wordt opgedrongen door een werkgever of door een of andere regeling.

52 OuderenWijzer oktober 2026

Meerdere deelnemers raden aan om het de eerste periode van je pensionering rustig aan te doen. “Kijk eerst eens om je heen wat je leuk lijkt. Neem de eerste weken de ruimte om om te schakelen en niets te hoeven en om voldoende prikkels binnen te laten”, schrijft een deelneemster van 67. Een nieuwe invulling van de week helpt om de overgang soepeler te maken. “Zorg voor structuur. Bedenk een plan, betrek anderen bij je leven. Begin de dag met: dit ga ik vandaag doen, ook al is het klein”, schrijft een man van 77. Heel wat deelnemers noemen vrijwilligerswerk als belangrijkste nieuwe zingeving. “Bouw het werk af en begin op tijd met het zoeken naar zinvol vrijwilligerswerk dat bij je past”, adviseert een deelnemer van 67. Toch waarschuwen sommigen ook voor het tegenovergestelde: te snel te veel doen. “Pak niet direct te veel op vanuit het idee nu heb ik zeeën van tijd. En durf ‘nee’ te zeggen als ze je vragen iets te doen. Neem

DOSSIER PENSIOEN

ook tijd voor jezelf”, schrijft een deelneemster van 69. Rustig landen mag, voordat er weer een volle agenda ontstaat.

HOUD JE DEUR OPEN

Ook sociale contacten verdienen aandacht, al vóór de pensionering. Want juist het wegvallen van de dagelijkse contacten met collega’s blijkt voor veel mensen zwaarder te wegen dan verwacht. “Werk aan je sociale netwerk, dat is belangrijk”, schrijft een 74-jarige man. Een 67-jarige vrouw sluit daarbij aan: “Zorg dat je je deur openhoudt: om

‘Je hoort vaak: het is maar werk. Dat ligt dus anders’ ONDERZOEKER KOEN TUERLINGS

Hoe ervaren ouderen de stap naar hun pensioen? Dat wilde ANBO-PCOB samen met onderzoeksbureau Abbi Insights in kaart brengen met het panelonderzoek Mijlpaal Pensioen. Koen Tuerlings, project- en productmanager bij Abbi Insights, vertelt: “Het begon met een goede briefing, want een onderzoek dat in een la verdwijnt, is een verloren onderzoek. Op basis van die briefing stelden wij met ANBO-PCOB een vragenlijst op die alle fasen raakt: voorbereiding, pensionering en reflectie. Voor de deelnemers benaderden we het Nationaal Seniorenpanel, dat bestaat uit zesduizend ouderen die hun stem willen laten horen. Ook riepen we de achterban van ANBO-PCOB op om mee te doen.” Uiteindelijk deden zo’n 6550 mensen van 55 jaar en ouder mee. De gemiddelde leeftijd was 75 jaar. De deelnemers beantwoordden open en gesloten vragen. Daarna kwam voor Koen het leukste werk: het analyseren van alle data. “Ik ben altijd benieuwd naar wat mensen raakt en hoe ze tot beslissingen komen.” Omdat er relatief veel theoretisch opgeleide mensen meededen, paste Koen een weging toe. “Zo kunnen we representatieve uitspraken doen over de populatie.” Wat viel hem op? “Werk was voor de meeste gepensioneerden een belangrijk onderdeel van hun leven geweest. Je hoort vaak: het is maar werk. Maar dat ligt dus anders.”

‘Zorg voor structuur, bedenk een plan, betrek anderen bij je leven’ mensen binnen te laten én er zelf op uit te gaan.” Tot slot wijst een deelneemster op het belang van eigen regie. “Ken jezelf en weet wat voor jou de moeite waard is. Reken er niet op dat je eeuwig gezond en mobiel blijft. Pluk de dag, formuleer wat voor jou het leven zinvol maakt en richt je daarop. Je leven is van jou en van niemand anders. Vul het dus zelf in en laat je niet door een ander afremmen.”

CONCLUSIE

Samen leveren deze tips een helder beeld op: bepaal zelf het moment, regel de financiën, bouw rustig een nieuw ritme op en houd de regie over wat voor ú zinvol is.

53 OuderenWijzer oktober 2026

Advertentie

JA A R

D e n r.1 i n z i t c o m fo r t

To p k w a l i t e i t uit Duitsland

To t 7 j a a r garantie

adaptief z i t c o m fo r t

Dé specialist in zitten

✓ Relaxstoelen ✓ Sta-op-stoelen ✓ Relaxbanken

Echt heerlijk zitten met Flowsit®

Wij vieren feest met onze nieuwste innovatie; Flowsit®. De stoel die zich vormt naar uw lichaam. Kom proefzitten en ontdek Flowsit® in onze winkels of bij een thuisadvies: ✓ Echt heerlijk zitten ✓ Op maat gemaakt

Uitstekend Bekijk ruim 3.900 reviews op

✓ Drukverlaging en pijnverlichting

Vraag de brochure aan

Gratis proefzitten

✓ Bekijk alle stoelen en banken

✓ Flowsit® stoelen proberen

✓ Relaxstoelen v.a. €795,-

✓ Alle comfortstanden testen

✓ Lees meer over Flowsit

✓ In onze winkels of bij u thuis

®

085 - 401 75 67

meubelzorg.nl

TEKST EN BEELD: ED LODEWIJKS

REIZEN

DE ELZAS

Volop genieten van de natuur, rust én wijn Golvende heuvels vol wijngaarden, geplakt tegen het bergmassief van de Vogezen. Daartussen lieflijke dorpen en stadjes met kleurige vakwerkhuizen en welvarende wijnhoeves. In de Elzas worden dan ook de heerlijkste wijnen geproduceerd en de Route des Vins is maar liefst 170 kilometer lang.

55 OuderenWijzer oktober 2026

REIZEN

de e-bike dwars door de velden en langs acht dorpjes. Beter leer je de streek niet kennen. Onderweg stoppen we in Mittelbergheim, bij Domaine Armand Gilg, om een Riesling, Silvaner, Pinot Noir en een Crémant te proeven. Alle vier té lekker! Maar niet alles doorslikken, want we moeten nog een stukje doortrappen.

OP DE STADSMUUR, ONDER DE LINDEBOMEN

DE ELZAS IS VOOR HONDERD PROCENT FRANKRIJK, maar door de ligging en het verleden ook een beetje Duits. Het gebied is heel sfeervol, zeker in de warme kleuren van de herfst. Vandaag is het zo’n echte, machtige herfstdag. Stevige wind en woeste wolken, waaruit het soms even flink kan plenzen. Afgewisseld met felle opklaringen, waarbij de zon de hellingen – geel van het verkleurde blad van de wijnranken – in vuur en vlam zet. Verder heerst er een diepe rust.

We zijn onze reis in het noorden van de Elzas gestart in het stadje Obernai. Voor de deur van Hôtel La Diligence zou de postkoets nog zomaar voor kunnen rijden. Veel prachtige vakwerkhuizen hier en rondom een middeleeuwse stadsmuur, waarover je kunt wandelen onder oude lindebomen. Wel toeristisch, maar niet té. En dat geldt eigenlijk voor alle plekken die we deze reis aandoen. We slaan de populairste en dus drukste stadjes, zoals Riquewihr, Colmar en Eguisheim, over.

BRETZELS EN OUDE BOEKEN

We zakken af naar het zuiden, naar de stad Selestat. Die ligt op de laagvlakte, in het stroomgebied van de Rijn. Het is heerlijk dwalen langs de fraai beschilderde Linksboven Een van de heerlijke wijnen die we proeven bij Domaine Armand Gilg.

FIETSEN ÉN WIJN PROEVEN

De wijnoogst is al een paar weken binnen, de trekkers die de ladingen druiven bij de wijnproducenten hebben afgeleverd staan weer in de schuur en de ploegen druivenplukkers zijn naar huis. Een prachtig moment voor wandelaars en fietsers om hier te komen genieten van de natuur. Wij fietsen vanuit het wijnstadje Barr het Circuit des Grands Crus du Pays de Barr, een route langs de beste wijngaarden van dit stukje Elzas. Over kleine wegen en verharde paden klimmen en dalen we op

Links Het Musée de l’Impression sur étoffes in Mulhouse herbergt de grootste collectie bedrukt textiel ter wereld.

56 OuderenWijzer oktober 2026

De Elzas is als één groot, prachtig openluchtmuseum

Links Het roze stadhuis van Mulhouse. Onder De stadsmuur van Obernai. Helemaal onder In Musée National de l’Automobile.

huizen van de oude binnenstad, die wordt gedomineerd door de hoge torens van twee kerken. Echt bijzonder om te bezoeken is La Maison du Pain d’Alsace, een museum dat de rijke geschiedenis vertelt van het bakkersgilde dat hier vroeger was gevestigd. Nog altijd worden er alle traditionele specialiteiten gemaakt, bretzel bijvoorbeeld. Hoe? Dat is in het museum te zien. En natuurlijk kun je voor al dat lekkers terecht in de museumwinkel. Vlak ernaast bevindt zich de Bibliothèque Humaniste, waar een indrukwekkende collectie middeleeuwse boeken en geschriften bijeen is gebracht door de humanist Beatus Rhenanus. Heel interessant om de originele werken op de grote schermen digitaal door te bladeren.

WIJN OP EIKENHOUT

We gaan verder door naar het zuiden, terug de heuvels in. Eerst naar het wijndorp Bergheim (ooit gekozen tot het meest geliefde dorp van Frankrijk). Klein, ommuurd, met in fel rood, geel en blauw gekleurde vakwerkhuizen. Prachtig! Dan verder door naar het dorpje

57 OuderenWijzer oktober 2026

REIZEN

Een aanrader: het Ecomusée in Ungersheim Orschwihr voor een wandeling door de wijngaarden. Op en rond de Bollenberg zijn meerdere wandelroutes uitgezet. Ruim een uurtje licht klimmen en dalen op verharde paden levert ons prachtige vergezichten over het Rijndal en de Vogezen op. Op de Bollenberg groeien onder meer de druiven van Domaine Camille Braun et fils. Ook daar gaan we wijn proeven. Annabelle Braun, die het bedrijf van vader Camille heeft overgenomen, leidt ons rond door de kelders. Langs grote roestvrijstalen tanks met wijn, maar ook langs rijen eikenhouten vaten, waarvoor Annabelle, net als veel andere jonge wijnmakers, weer voor heeft gekozen. Omdat eikenhout de wijn toch net even wat meer smaak geeft. En dat proeven we!

Boven Het prachtige historische hart van Obernai. Links Oude vakwerkhoeve in het Ecomusée in Ungersheim.

DRIE BIJZONDERE MUSEA

De Elzas is als één groot openluchtmuseum, maar het Ecomusée in Ungersheim overtreft alles. Wat een heerlijke verzameling historische vakwerkhuisjes, boerderijen, ambachtelijke werkplaatsen en winkeltjes. Her en der van de sloop gered, voorzichtig afgebroken en hier steen voor steen weer opgebouwd. Echt een aanrader. We eindigen in Mulhouse, de na Straatsburg grootste stad van de Elzas. Van oudsher een industriestad, vooral welvarend geworden met de productie van textiel. De statige panden rondom het marktplein, de grote kerk en het weelderige, roze getinte stadhuis, getuigen daarvan. Het Musée de l’Impression sur étoffes laat zien hoe de stoffen door de tijd heen met de prachtigste motieven en kleuren werden bedrukt. En dat daar goed geld mee werd verdiend, wordt duidelijk in het Musée National de l’Automobile. In deze oude textielfabriek brachten twee textielbaronnen hun enorme verzameling historische auto’s onder. Ook dat is de Elzas.

REISTIPS SLAPEN • Hôtel La Diligence in Obernai: www.hotel-diligence.com • Hôtel Terra Vinum in Gueberschwihr: www.hotel-terravinum.com • La Maison Hôtel in Mulhouse: www.hotel-mulhouse.com ETEN • Restaurant Winstub La Dîme in Obernai: www.ladime-obernai.com • La Petite Ferme Riedwasen in Selestat: www.lapetitefermeriedwasen.com • Restaurant L’Oxalis in Mulhouse: www.brasserie-loxalis.fr MEER WETEN www.explore-grandest.com

58 OuderenWijzer oktober 2026

Advertentie

Een wereld van verschil. Gewoon thuis.

Wat zou jij graag blijven doen? Samen koekjes bakken. Een boek lezen in je favoriete stoel. Uitgerust wakker worden voor een nieuwe dag. Soms zit een wereld van verschil in iets kleins. Een comfortabel matras. Een stoel die prettig ondersteunt. Een bed dat met je meebeweegt. Zodat er ruimte blijft voor wat belangrijk is.

Ontvang gratis persoonlijk advies over langer zelfstandig thuis wonen. Onze experts helpen je graag bij het vinden van oplossingen voor slapen, zitten en opstaan. In de winkel of bij je thuis.

Plan eenvoudig een persoonlijk advies op medipoint.nl/comfort26

De momenten die u wilt blijven beleven.

ON BEREIK BAAR TKE trapliften zorgt ervoor dat u kunt blijven genieten van de momenten die uw dag waarde geven. Boven, op uw hobby-zolder, waar u in alle rust kunt schilderen, knutselen of gewoon tijd voor uzelf kunt nemen. En ‘s avonds, bij uw nachtkastje, waar u uw boek en leesbril pakt zoals u dat altijd hebt gedaan. Als traplopen lastiger wordt, hoeft u die plekken niet op te geven. Met een traplift van TKE blijft uw woning bereikbaar. Zodat u kunt blijven doen wat voor uw belangrijk is.

Ontdek wat er in uw woning mogelijk is. Kijk op: TKE-Trapliften.nl of scan de QR-code

TEKST: YVET TE SENS, SIMON VAN HERPEN FOTO: SHUT TERSTOCK

NOSTALGIEPEILING

Vroeger was alles beter, of…? Was vroeger alles beter? Sommige ouderen denken van wel, maar dat geldt lang niet voor iedereen. Dat blijkt uit de nostalgiepeiling onder ruim vierhonderd ANBO-PCOB-leden en lezers van OuderenWijzer. Wat vroeger wel écht beter was: de muziek!

Welke artiesten hoog scoren? The Beatles zijn de onbetwiste nummer 1, gevolgd door The Cats, Elvis Presley en countryzanger Jim Reeves. Hoewel ouderen de muziek van vroeger beter vonden, zeggen ze daarmee niet dat er nu geen goede muziek is. Een deelnemer schrijft: “Ik luister niet naar moderne muziek omdat ik daar niets mee heb. Maar dat zeiden mijn ouders vroeger ook van The Beatles.”

Bah, tv-reclame!

Dat de televisie al sinds lange tijd de treurbuis wordt genoemd, zijn de deelnemers niet vergeten. De tv was vroeger beter vindt 42 procent, maar 24 procent is het daarmee oneens. Reclame is een van de grootste ergernissen. De programma’s die het meest gemist worden, vindt u op www.ouderenwijzer.nl/nostalgie

Dit is nu beter dan toen

Slechts 21 procent is het volmondig eens met de stelling ‘vroeger was alles beter’. De groep die het daarmee oneens is, is groter: 36 procent. “Als ik denk aan de armoede van vroeger en alle moderne snufjes van nu, was het zeer zeker niet beter”, schrijft een 60-plusser. “Wel was de saamhorigheid groter.” En bijna iedereen (78 procent) is het ermee eens dat het leven zonder smartphone rustiger was. “Zonder het mobieltje waren we veel socialer”, schrijft een man. En een ander: “Je kende je buren.”

Op de vraag wat anno 2026 beter is dan vroeger, zijn de deelnemers vrij duidelijk. De gezondheidszorg (67 procent), communicatiemogelijkheden (52 procent), levensverwachting en vitaliteit (51 procent) en gelijke rechten voor vrouwen (51 procent) voeren de lijst aan. Meer nostalgische lijstjes vindt u op www.ouderenwijzer.nl/nostalgie

TOP 5 MUZIEKFAVORIETEN

Op nummer 1: The Beatles

1. The Beatles 2. The Cats 3. Elvis Presley 4. Jim Reeves 5. Queen, Boudewijn de Groot en Rob de Nijs

Muziek van vroeger wint het overtuigend van de muziek van nu: 54 procent vindt die beter. “Toen kon je nog verstaan wat er gezongen werd”, grapt een deelnemer aan de peiling.

61 OuderenWijzer oktober 2026

- Advertentie -

Hoog-laag functie

adaptief s l a a p c o m fo r t

✓ Echt heerlijk slapen ✓ Op maat gemaakt ✓ Drukverlaging en pijnverlichting

1

Het beste bed voor nú en later

✓ Fris en uitgerust wakker worden

2

✓ Makkelijk op- en schoonmaken

180 nachten slaap garantie

3

✓ Altijd deel- en verrijdbaar

Vraag gratis de brochure aan 0 341 - 2 7 70 1 0

Nek

we l l -fai r. nl Rug

✓ Unieke comfortstanden

Been

Uitstekend Bekijk ruim 1.650 reviews op

TEKST: JEROEN FIDDER, INGRID NIES FOTO’S: ALDO ALLESSIE

LEEFCIRKELS

ZELFREDZAAM BLIJVEN ÉN DE EIGEN REGIE BEHOUDEN

IN EEN LEEFCIRKEL HELP JE ELKAAR

Een kop soep maken voor iemand die zelf even niet kan koken. Iemand een lift geven naar het ziekenhuis en geduldig blijven wachten tot de afspraak voorbij is. Een hondje uitlaten voor de buren. In Land van Cuijk doen de inwoners dit voor elkaar, gewoon omdat ze buren zijn.

63 OuderenWijzer oktober 2026

LEEFCIRKELS

In de workshops van ANBO-PCOB leren buurtbewoners hoe ze een Leefcirkel kunnen opzetten. VEEL MENSEN WILLEN GRAAG zo lang mogelijk prettig en zelfstandig in hun huis blijven wonen. Dat is makkelijker als je mensen om je heen hebt die naar elkaar omkijken. ANBO-PCOB speelt hierop in door buurtgenoten te helpen bij het opzetten van Leefcirkels. “Een Leefcirkel verlaagt voor jong en oud de drempel om hulp te bieden en hulp te vragen, net zoals bij het vroegere nabuurschap”, vertelt programmamanager Carolien Appelman van ANBO-PCOB.

DÁT WAS EEN GOED IDEE!

Een Leefcirkel, ook wel Voorzorgcirkel genoemd, is een groep van zo’n tien tot vijftien buurtgenoten die afspreken naar elkaar om te kijken en elkaar te helpen. Het idee komt van gepensioneerd psycholoog Henk Geene uit de gemeente

Leefcirkels verlagen de drempel om hulp te bieden en hulp te vragen

64 OuderenWijzer oktober 2026

Land van Cuijk. Jan Spee (78) uit Vierlingsbeek werd in 2022 gevraagd om Leefcirkels in Land van Cuijk mee op te zetten. Inmiddels telt de regio er 111. Maar dat ging natuurlijk niet vanzelf. Jan vertelt: “We begonnen met een project in Boxmeer, in een appartementencomplex voor ouderen. Bewoners zeiden dat ze al voor elkaar zorgden, maar dat bleek in de praktijk toch niet zo te zijn. Ze dachten ook dat hun kinderen wel voor hen zouden zorgen, maar dat is tegenwoordig vaak niet meer zo.”

HULP, LEKKER DICHTBIJ

De hulp die de buurtbewoners elkaar bieden is vaak praktisch. “In mijn eigen straat zie ik bijvoorbeeld dat iemand een kop soep brengt bij iemand die zelf even niet kan koken”, vertelt Jan. “Of dat

LEEFCIRKELS

iemand met een aanhanger spullen wegbrengt voor een ander.” Soms gaat het om een heel eenvoudige hulpvraag. “Ik sprak een mevrouw bij wie de tv het al drie dagen niet deed. Ze wachtte tot haar kinderen langskwamen. Toen bleek het gewoon te gaan om twee lege batterijen in de afstandsbediening. Ze zei: ‘Had ik maar geweten van die Leefcirkel.’ In een Leefcirkel zijn er altijd wel mensen die dit soort dingen graag doen: een tv instellen of even helpen met de computer en de telefoon.”

LEER ELKAAR KENNEN!

Het begint bij elkaar leren kennen, benadrukt Jan. Dat levert soms verrassende situaties op. “Pas nog hebben we in ons dorp een nieuwe Leefcirkel opgezet, in twee straten. Twee mensen stelden zich voor. Ze woonden al tientallen jaren op vijftig meter afstand van elkaar en toch kenden ze elkaar niet. Het werd heel gezellig, en ik voelde dat de mensen meer voor elkaar wilden betekenen.”

EEN PRAATJE MAKEN

Volgens Jan is het sociale aspect minstens zo belangrijk als de praktische hulp. “Ik maak me zorgen over het grote aantal mensen dat alleen thuis zit”, zegt hij. “Soms hebben mensen puur behoefte aan een praatje en een kop koffie.” Dat ziet hij bijvoorbeeld bij een vrouw

ZELF EEN LEEFCIRKEL BEGINNEN? Wilt u ook een Leefcirkel opzetten in uw straat of buurt? ANBO-PCOB organiseert hiervoor gratis workshops door het hele land. In een workshop van 2½ uur krijgt u: • Informatie: wat is een Leefcirkel en waarom is zo’n cirkel belangrijk? • Inspiratie: voorbeelden van mensen die u voorgingen. • Aan de slag: samen met de andere deelnemers zet u de eerste concrete stappen. • Na afloop gaat u naar huis met een duidelijk plan. De workshops zijn er voor iedereen die in de eigen buurt een Leefcirkel wil starten: voor bewoners, maar ook voor organisaties. Kijk op de website voor de eerstvolgende workshop bij u in de buurt. Ga naar www.anbo-pcob.nl en klik bovenin op ‘agenda’. Tik in het vak ‘zoeken’: leefcirkel. Nu ziet u de verschillende workshops verschijnen. Meld u aan, deelname is gratis.

65 OuderenWijzer oktober 2026

in een klein dorp waar alleen een kleine supermarkt is. Naar de grote supermarkt in Boxmeer ging ze liever niet alleen. “Ze wilde graag eens samen met iemand naar die supermarkt en daarna gezellig een kop koffie drinken.” Inmiddels gaat er elke maand iemand met haar mee.

SIMPEL STARTEN

Hoe zet je een Leefcirkel op? Dat vragen veel mensen zich af. “In Land van Cuijk worden de Leefcirkels opgezet met hulp van professionals, maar elders gebeurt dat meestal door een paar actieve buurtbewoners, de zogenoemde verbinders”, legt Carolien uit. Zij organiseert namens ANBO-PCOB workshops in het hele land voor mensen die zelf een Leefcirkel willen starten in hun straat of buurt. “We gaan het niet voor je bedenken, want dan wordt het zo’n geformaliseerd verhaal en daarvan willen we juist wegblijven. Het uitgangspunt is niet heel ingewikkeld. Dat is ook de kracht. Het fundament is de cirkel. Je spreekt af wat je wel en niet voor elkaar doet. Om met elkaar in contact te blijven, maak je bijvoorbeeld een WhatsApp-groep aan. En daarmee kun je direct aan de slag met je eigen buurtnetwerkje. Iedereen mag daar zijn eigen naam voor bedenken. Je hebt de Voorzorgcirkel, de Buurtcirkel, maar ook de Een Oogje op Elkaar Cirkel.”

Advertentie

Langer thuis blijven wonen, maar moeite met traplopen?

Ga weer veilig de trap op en af met een Otolift traplift. De trap die u jarenlang moeiteloos nam, voelt nu als een uitdaging. Otolift maakt uw trap weer veilig, zodat u zorgeloos in uw vertrouwde huis kunt blijven wonen.

Al 140.000+ keer geïnstalleerd Koninklijk erkend, eigen fabriek in Nederland. Zorgeloos gebruik met 5 jaar garantie Past op 98% van de Nederlandse trappen Volledige toegang tot uw woning behouden

Gratis Informatiepakket ontvangen? Open de camera en Scan de QR-code

Het informatiepakket wordt vandaag nog verzonden 9,1 (7872 beoordelingen )

Bel gratis 0800 - 444 770 8 of ga naar Otolift.nl/informatie

TEKST: RIANNE VAN DER MOLEN FOTO’S: MARK KOHN, MAARTEN DELOBEL

DE GROTE VRAAG

Spijt hebben Hoe ga je

daarmee om?

Wanneer je terugkijkt op bepaalde keuzes in je leven, kan er een diep gevoel van spijt ontstaan. Maar het verleden kun je nu eenmaal niet veranderen. Wat moeten we met die vervelende spijtgevoelens? We vroegen het een filosoof, een psycholoog en een theoloog.

67 OuderenWijzer oktober 2026

DE GROTE VRAAG

JOKE HERMSEN IS SCHRIJFSTER EN FILOSOOF.

Door spijt te ervaren, leren we dat het anders moet “Als jong meisje vond ik het al raar dat Edith Piaf in haar beroemde lied zingt: Non, je ne regrette rien – Nee, ik heb nergens spijt van. Hoe kan je nu nergens spijt van hebben? Als volwassene vond ik het zelfs een tikkeltje hoogmoedig en onverstandig. Want als mensen nooit ergens spijt van hebben, leren ze ook niet van hun fouten.” “Toegeven dat je iets verkeerd hebt gedaan, is vaak moeilijk. Tegenover de spijt staat de hoogmoed, door de oude Griekse filosofen hubris genoemd. Dat trotse deel in ons kan de spijt en het handelen ernaar belemmeren. Je probeert jezelf dan wijs te maken dat je niets verkeerd hebt gedaan. Maar spijt is een deel van ons geweten, van het forum internum, onze innerlijke rechtbank die volgens de Duitse filosoof Immanuel Kant onmisbaar is voor ethisch handelen. Het is de morele bewustwording van je handelen. Van een afstandje naar je eigen daden kunnen kijken en deze beoordelen, is misschien wel de kern van onze menselijkheid.” “Zo kan ik spijt voelen over hoe achteloos we met de planeet zijn omgegaan. Dat erkennen is zinvol, zodat we kunnen proberen het tij te keren. Verandering vraagt om reflectie en oordeelsvermogen, juist als het fout is gegaan. Pas vanuit die reflectie kunnen we een nieuwe weg naar de toekomst uitstippelen. Dat geldt voor ons privéleven, maar ook voor het openbare leven. Door spijt te ervaren, leren we dat het anders moet. Spijt herinnert ons eraan dat we in beweging moeten komen. Oui, je regrette beaucoup, maar ik ga het anders proberen te doen. Dat vraagt moed én geeft hoop.”

68 OuderenWijzer oktober 2026

MARCEL ZEELENBERG IS HOOGLERAAR PSYCHOLOGIE AAN TILBURG UNIVERSITY. “Spijt is de enige emotie die onlosmakelijk met keuzes te maken heeft. Je kunt geen spijt hebben van het lekkere weer, maar wel van het feit dat je niet tijdig een airco hebt gekocht.” “Vanuit onderzoek zie ik twee vormen van spijt. De gewone spijt gaat over keuzes of gedrag uit het verleden. De geanticipeerde spijt richt zich op de toekomst. Denk bijvoorbeeld aan het afsluiten van een reisverzekering. Er zijn altijd mensen die voor hun vakantie denken: als ik geen verzekering afsluit, zul je zien dat mijn koffer verdwijnt en dat ik spijt krijg. Bedrijven spelen daar handig op in.” “We maken de hele dag door keuzes en de meeste gevallen van spijt zijn niet heel intens. Zo kun je spijt hebben als je in de supermarkt de verkeerde rij bij de kassa hebt gekozen, maar dat gevoel zakt ook weer snel weg.” “Bij serieuze afwegingen kan het spijtgevoel blijven hangen, vooral wanneer je ouder wordt. Wie jong is en spijt heeft van een beroepskeuze, kan nog een andere afslag nemen. Maar als je boven de 70 bent, is het lastig om nog een nieuwe carrière te starten. En wanneer je als vrouw de 50 bent gepasseerd, kan je niet meer aan kinderen beginnen. Daar kun je blijvend spijt over voelen.” “Als je spijt hebt van bepaalde onherroepelijke keuzes, helpt het om een beetje vergevend te zijn, zowel naar jezelf als naar anderen. Besef dat niet alles goed kan gaan, dat hoort bij het leven.”

Als je ergens spijt van hebt, besef dan dat niet alles goed kan gaan. Dat hoort bij het leven 69 OuderenWijzer oktober 2026

DE GROTE VRAAG

BEATRIJS HOFLAND IS THEOLOOG EN GEESTELIJK VERZORGER.

Het wegwerken van spijt kan een immense kracht zijn “Laatst dacht ik aan Mozes, die het volk van Israël uit de slavernij in Egypte haalde en door de woestijn leidde. Vervolgens mocht hij zelf het beloofde land niet in omdat hij ongehoorzaam was geweest aan God. Zou hij spijt hebben gehad van dat moment? Dat kan ik me goed voorstellen. Spijt voel je wanneer je dingen doet of nalaat en waar je achteraf toch anders over denkt of niet meer achter kan staan. Voor mij is spijt de stem van het geweten.” “Als mijn moeder en ik elkaar zagen, was mijn vader er altijd bij. Tot ze me eens vroeg: zullen we een keertje met zijn tweeën gaan winkelen? Dat leek haar heel leuk. Het is er niet van gekomen, want kort daarna werd ze ziek en overleed ze. Daarvan heb ik nu spijt; het was zo makkelijk geweest om dat nog samen te doen.”

WAT VINDT U?

Heeft u ook spijt van iets dat u gedaan of juist nagelaten heeft? Praat er met elkaar over op www. ouderenwijzer.nl/de-grote-vraag Of schrijf ons: De Grote Vraag, Postbus 2012, 3440 DA Woerden.

“Een tijdje terug sprak ik als geestelijk verzorger een ernstig zieke man die euthanasie wenste, maar geen contact meer had met zijn zoon. Zijn vrouw belde de zoon om te vertellen dat zijn vader stervende was, maar die wilde hem niet zien. De man had spijt van hoe het was misgegaan. Daarna besloot hij: ik ga nog geen euthanasietraject in, ik wil eerst kijken of ik het goed kan maken. Ruim een maand later vertelde hij me dat hij zijn zoon had gesproken. Daarna kon hij rustig sterven. Daaruit bleek voor mij de immense kracht van het wegwerken van spijt, juist aan het einde van je leven.”

70 OuderenWijzer oktober 2026

Veilig en zelfstandig thuis blijven wonen? Een veilige woning geeft rust en vertrouwen. Senioren Woonhulp adviseert, levert en monteert praktische woningaanpassingen die uw huis veiliger en comfortabeler maken. Nu tijdelijk

10 %

korting

op onze producten Gebruik actiecode:

OUDERENWIJZER R

Plan een gratis adviesgesprek

Samen kijken we wat past bij uw woning, uw wensen en uw situatie. Advies, levering en montage via één vast aanspreekpunt. Badkamerveiligheid en wandbeugels Trap- en drempeloplossingen Persoonsalarmering en valdetectie

085 800 4888

seniorenwoonhulp.nl/ pages/ouderenwijzer

ANBOPCOB

GRATIS TAXATIES

GEEF DOOR WAT U

BELANGRIJK VINDT

Elke woensdag van 10:00 tot 16:00 Munten, bankbiljetten, postzegels en ansichtkaarten

Elke donderdag van 10:00 tot 16:00 Goud, zilver, sieraden, kunst, antiek en militaria Voor taxaties op andere dagen kunt u altijd contact met ons opnemen voor een afspraak.

Kom gerust eens langs en wie weet bezit u een kostbaar stuk!

ENERGIEWEG 7 | 3401 MD IJSSELSTEIN 030-6063944 |

WWW.HA-EUROPE.COM

Veel mensen denken na over wat zij willen nalaten. Misschien herkent u dat gevoel: iets willen betekenen voor anderen, ook later.

Overweegt u ANBO-PCOB op te nemen in uw testament? Neem dan contact op met Eric Brendel Mail: e.brendel@anbo-pcob.nl www.anbo-pcob.nl/nalaten

“Omdat ik geloof in een samenleving waar ouderen blijven meetellen.”

SAMEN STERK! Maak huisge uw ANBO -P noot en krijgCOB-lid een

vvv-bo n t.w.v.

€15

Samen staan we sterker!

MAAK UW HUISGENOOT OOK LID! ANBO-PCOB komt op voor de belangen van ouderen. In Den Haag én in de rest van het land zitten we aan tafel wanneer belangrijke besluiten worden genomen. Dat kunnen we alleen dankzij onze vele leden. U kunt een nieuw lid aanmelden via het formulier op de rechterpagina of op de website www.anbo-pcob.nl/lidwerftlid Deze aanbieding is geldig t/m 3 november 2026.

72 OuderenWijzer oktober 2026

LID WERFT LID

Hoe meer leden, HOE STERKER WE STAAN!

SPECIAAL AANBOD VOOR HUISGENOTEN

Uw lidmaatschap geeft ons invloed. Hoe groter onze vereniging is, hoe beter er naar ons wordt geluisterd.

U betaalt de eerste 6 maanden niets. Daarna betaalt u geen €4 maar slechts €2 per maand.

Daarmee kunnen we ons krachtig inzetten voor onderwerpen die u en andere ouderen raken. Denk aan geschikte woningen en zorgzame buurten, hulp voor mensen die niet zo digitaal vaardig zijn, een goed pensioen, zorg aan huis en een eerlijk vaccinatiebeleid.

DE VOORDELEN VAN EEN EIGEN LIDMAATSCHAP

• U geniet van alle ledenvoordelen. • U kunt deelnemen aan Trefpunt. • U krijgt korting via het ANBO-PCOB Zorgcollectief. • U kunt samen deelnemen aan activiteiten.

Nieuwe leden zijn welkom! Onze invloed is niet vanzelfsprekend. Om ook de komende jaren een sterke stem te houden, hebben we nieuwe leden nodig. Misschien woont er iemand bij u in huis die onze vereniging ook een warm hart toedraagt: uw partner, vader, moeder, zoon, dochter, vriend of vriendin. Een aanbieding voor u allebei. Maak uw partner/huisgenoot ook lid van ANBO-PCOB. Samen steunt u ons werk en wij zorgen ervoor dat de stem van ouderen blijft meetellen. We hebben nu speciaal voor uw huisgenoten een mooie aanbieding. En voor u ligt een fijne VVV-cadeaubon klaar. We zijn trots op onze vereniging. Met ieder nieuw lid worden we sterker. Doet uw huisgenoot ook mee?

HUIDIG ANBO-PCOB -LID

NIEUW ANBO-PCOB -LID

ik maak mijn huisgenoot lid en krijg een VVV Cadeaukaart ter waarde van €15 cadeau.

ik woon op hetzelfde adres en word lid van ANBO-PCOB. Ik betaal de eerste 6 maanden niets. Daarna betaal ik €2 per maand (via automatische incasso).

JA,

JA,

Voornaam

Heer

Tussenvoegsel

Voorletters

Achternaam

Achternaam Postcode

Mevr.

Tussenvoegsel Geboren op:

Straat

Huisnr.

Lidnummer

Postcode

E-mailadres

E-mailadres

Telefoonnummer

Telefoonnummer

ACTIECODE 6ZHUIS

VOORWAARDEN De actie geldt t/m 3 november 2026. Eén VVV Cadeaukaart per geworven lid. Hoe meer leden, hoe meer cadeaubonnen. Geef uw gegevens door op www.anbo-pcob.nl/lidwerftlid Of vul de bon in en stuur deze naar: ANBO-PCOB o.v.v. ‘LWL’ , Postbus 2012, 3440 DA Woerden. U kunt ook bellen met onze Ledenservice: 0348 - 46 66 66 (09.00 - 16.00 uur). Na het eerste jaar wordt het lidmaatschap automatisch met een jaar verlengd.

/

/

Huisnr. Woonplaats

IBAN: NL                Handtekening

73 OuderenWijzer oktober 2026

Datum:

/

/

SAMENGESTELD DOOR SUZANNE MEEBOER

UIT ...

Beleef het beste van Twente Of u nu lekker thuisblijft of eropuit gaat: wij hebben leuke tips voor u!

De kracht van 80-plussers

Oud zijn is meer dan aftakelen of jong proberen te blijven. Fototentoonstelling Wijs! brengt de veelzijdigheid van het leven na het 80ste levensjaar in beeld: krachtig, eigenzinnig en avontuurlijk.

STAP IN EEN ONEINDIGE WERELD

Stippen, spiegelruimtes en monumentale installaties, dat siert het iconische werk van Yayoi Kusama, die onlangs overleed. Met eindeloze patronen en fascinerende spiegelinstallaties vervaagt de grens. Waar eindigt u en waar begint de oneindigheid? Te zien t/m 17 januari 2027. Stedelijk Museum, Museumplein 10, 1071 DJ Amsterdam. www.stedelijk.nl

Te zien t/m 6 december 2026. Museum van de Geest, Schotersingel 2, 2021 GE Haarlem. www.museumvandegeest.nl

Proef, beleef en ontdek alles wat Twente zo bijzonder maakt. De Landgoed Twente Fair biedt een sfeervol weekend met lokale exposanten, verrassende producten en volop Twentse gastvrijheid. 24 en 25 oktober 2026. Het Hulsbeek, Oude Almeloseweg 11, 7576 PE Oldenzaal. www.landgoedtwentefair.nl

TIJDREIS PER STOOMTRAM

Stap aan boord van de museumstoomtram Hoorn-Medemblik en maak een rit over de historische spoorlijn uit 1887. Kies voor een retourrit of combineer de stoomtram met een vaartocht over het IJsselmeer voor een compleet dagje uit.

Ontdek, maak en creëer!

Laat je inspireren door de nieuwste trends in haken, breien, plotteren, scrapbooking, journaling, kaarten maken, diamond painting en meer. Op de beurs KreaDoe vindt u alles om creatief aan de slag te gaan. 21 t/m 25 oktober 2026. Koninklijke Jaarbeurs, Jaarbeursplein 6, 3521 AL Utrecht. www.kreadoe.nl

74 OuderenWijzer oktober 2026

Kijk op www.stoomtram.nl voor meer informatie over de stations en tijdschema’s. Of bel op werkdagen naar 0229 - 25 52 55.

& THUIS

HARTIGE TAART • 6 plakjes bladerdeeg (diepvries) • boter • 1/2 pompoen • olie • 2 rode uien, gesnipperd • 3 teentjes knoflook zonder schil • 200 g verse spinazie • 1/2 tl cayennepeper • 1/2 tl komijn • 1 tl paprikapoeder • Snufje zout • 2 el havermout • 4 eieren • 100 ml kookroom • 100 g geraspte oude kaas • quichevorm, knoflookpers.

(Bron: www.mindyourfeed.nl)

BEREIDING Verwarm de oven voor op 180 °C. Vet de quichevorm in met boter. Breng een pan water aan de kook. Snijd de pompoen (zonder zaadjes) in blokjes en kook ze circa 10 minuten. Giet af. Verwarm wat olie in de koekenpan en fruit de ui. Pers de knoflook erover uit en voeg de spinazie toe. Bakken tot de blaadjes iets zijn geslonken. Voeg de pompoen, cayennepeper, komijn, het paprikapoeder en zout toe. Bekleed de taartvorm met het deeg. Prik gaatjes in de bodem en strooi de havermout erover. Kluts de eieren met de room en de helft van de kaas. Schep het groentemengsel op het bladerdeeg. Schenk het eimengsel erover. Dek af met de rest van de kaas en bak 40 minuten in de oven.

3x boeken

1

World Press Photo 2026 De beste fotojournalistiek ter wereld gebundeld in een boek. Een krachtige selectie van bekroonde beelden en verhalen over conflicten, veerkracht en menselijkheid, ingezonden door 3747 fotografen. Uitgeverij Lannoo | €32

2

Theo in Golden Allen Levi Wanneer Theo in het plaatsje Golden arriveert, ontdekt hij in het lokale koffietentje een serie portretten. Hij koopt de portretten en schenkt ze aan de mensen die erop staan. De vraag is: wie is Theo en waarom is hij in Golden? Uitgeverij Boekerij | €26,98

3

Vuurvliegjes in Nova Scotia Eleanor Shearer Nova Scotia, 1796. Cora ontmoet Agnes, een vrouw die op de vlucht is voor haar verleden. Samen bouwen ze in de wildernis aan een veilige plek. Maar dan haal Agnes’ verleden hen in... Uitgeverij Ambo|Anthos | €23,99

75 OuderenWijzer oktober 2026

LAGE LANDEN Boudewijn de Groot

Het genre van Lage Landen is voornamelijk Nederlandstalige popmuziek, waarin invloeden van de kleinkunst en het luisterlied sterk naar voren komen. Universal Music | €10,77 Onder meer te koop op www.bol.com

WIN!

Kans maken op een van deze drie boeken of op de CD van Boudewijn de Groot? Bel vóór 3 november 2026 naar 0909 - 0108 en kies optie 2 (€0,60 per gesprek) Of sms naar 3669 voor: Lage Landen magazine<spatie>lage World Press Photo 2026 magazine<spatie>foto Theo in Golden magazine<spatie>theo Vuurvliegjes in Nova Scotia magazine<spatie>vuur

Advertentie

Bekend van

Trustpilot

Tot

€750,korting

Gratis brochure of vrijblijvend advies? Ga naar www.bedder.nl of bel naar 0561-700224 Uw Hoog/Laag boxspring

Unieke service van Bedder

Ervaar

Advies

Samenstellen

Thuis genieten Wij leveren en installeren

Test verschillende

Ontvang persoonlijk

Stel uw ideale bed

bedden en matrassen

advies van onze

en matras volledig

in onze showroom.

slaapexperts.

naar wens samen.

vakkundig, zodat u direct kunt genieten.

4,8

DIGITAAL

TEKST: ROB HOEKSTRA

Smartphone stappenteller

1

Vrijwel elke moderne smartphone heeft een stappenteller. En steeds meer mensen ontdekken hoe handig dat is. Om uw stappen te tellen, hoeft u alleen maar uw mobieltje bij u te dragen in uw broek- of jaszak. De bewegingssensoren in de app doen de rest.

WAAROM STAPPEN TELLEN? Regelmatig wandelen verbetert uw conditie, vermindert het risico op vallen, ondersteunt een gezond gewicht én geeft een mentale oppepper. Maar hoeveel stappen moet je dan zetten? Eerst had iedereen het over 10.000 stappen per dag. Maar volgens een onderzoek in het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet leveren zo’n 7000 stappen per dag ook al grote gezondheidswinst op.

DE STAPPENTELLER OP DE IPHONE Op iedere recente iPhone staat standaard de app Gezondheid (Health). Zo niet, dan kunt u de app dowloaden in de App Store. Zo gebruikt u hem: • Open de app Gezondheid (Health). • Stel uw profiel in (leeftijd, lengte, gewicht). • Belangrijk: controleer in Instellingen ->Privacy & Beveiliging ->Beweging & Conditie of ‘Houd conditie bij’ is ingeschakeld. Zo ja, dan is de app klaar om te tellen. • Ga naar ‘Ontdek’, dan naar ‘Activiteit’ en daarna naar ‘Stappen’ om uw dagtotaal te zien.

2

STAPPEN TELLEN MET EEN ANDROID-TELEFOON U kunt op de Android-telefoon kiezen uit twee gratis apps: Google Fit (voor alle Androidtoestellen) of Samsung Health (alleen voor Samsung-telefoons). Staan de apps niet standaard op

77 OuderenWijzer oktober 2026

uw telefoon? Installeer ze! • Open de Google Play Store en zoek naar Google Fit of Samsung Health. • Installeer de app en log in met uw Google-account. • Geef toestemming om uw beweging te meten.

3

ANDERE GRATIS STAPPENTELLER-APPS Wilt u toch een andere gratis app, dan kunt u onder meer kiezen voor: • StepsApp: overzichtelijk en makkelijk in gebruik. • Stappenteller/Pedometer & Calorie teller (Tayu): duidelijke grafieken. • Pacer Pedometer: inclusief wandelcoach en sociale functies.

OOK HANDIG: DE SMARTWATCHSTAPPENTELLER

Heeft u een smartwatch, zoals een Apple Watch of Samsung Watch? Dan telt deze automatisch uw stappen en synchroniseert de gegevens met uw telefoon. Dat is handig als u liever zonder mobieltje gaat wandelen.

OPGETEKEND DOOR: MONICA BOSCHMAN

GEZEGD & GEZWEGEN

Ik dacht: waarom ben ik zo bang voor mijn eigen zoon? Haar zoon is nu 42 en is al sinds zijn puberteit verslaafd. “Hij is wat mensen een verwarde man noemen”, zegt Linda (73). “Ik houd van hem, ik heb hem op de wereld gezet en als het niet goed met hem gaat wil ik iets doen. Maar soms ben ik ook bang van hem.”

“De verslaving, het niet weten waar hij is, de vergrijpen, het gemanipuleer om geld of spullen van me te krijgen, het verzwijgen voor mijn man dat ik toch weer een klein bedrag aan hem heb overgemaakt terwijl ik weet dat ik hem niet zou moeten helpen... En dan die voortdurende driftbuien van mijn zoon. Dan pompt hij zich op en is als een beest. Het maakt hem op dat moment niet uit dat ik zijn moeder ben. Ik heb een keer een half uur staan beven in een steegje nadat ik doodsbang van hem was weggerend. Ik dacht: waarom ben ik zo bang voor mijn eigen zoon? Maar het is net alsof hij op zo’n moment iemand anders is.” “Hij was altijd al een moeilijk kind. We zochten hulp maar vonden die niet, ook al zijn we destijds bij veel specialisten geweest. Als puber raakte hij verslaafd en begon hij van ons te stelen. Wanneer wij weg waren, zette hij thuis de boel op zijn kop. We voelden ons niet meer veilig in ons eigen huis, zeker niet toen hij met dubieuze vrienden thuiskwam. Op zijn 18de werd hij na een psychotisch incident voor het eerst veroordeeld. Toen hij uit de gevangenis

78 OuderenWijzer oktober 2026

kwam, wilde hij niet stoppen met drugs. Toen heb ik – tegen mijn gevoel in – gezegd dat hij niet meer thuis kon wonen. De kamer die ik voor hem zocht, veranderde al snel in een drugshol en na drie maanden werd hij eruit gezet. Zo werd hij dakloos en is hij gaan zwerven.” “Door zijn verslaving zakte hij zo ver af dat hij ging bedelen, stelen en mensen lastigvallen. Na een lange geschiedenis van kleine vergrijpen en straffen werd hij op zijn 26ste twee jaar opgenomen in een forensisch psychiatrische kliniek. Dat is een kliniek voor mensen met een psychiatrische stoornis die een strafbaar feit hebben gepleegd. Daar werd vastgesteld dat hij schizofrenie had. Hij probeerde met drugs te ontsnappen aan zijn demonen en is daardoor chronisch psychotisch geworden. Eindelijk was er een diagnose, maar het was inmiddels te laat voor een goede behandeling. In deze tijd zou hij als jong kind al een diagnose en hulp hebben gekregen. In de kliniek kreeg hij medicatie en gebruikte hij een tijdje geen drugs. Dat deed hem goed, maar eenmaal

VERTEL UW VERHAAL! Heeft u ook een persoonlijk verhaal dat u anoniem wilt delen? Stuur dan een mail naar: magazine@anbo-pcob.nl

terug in de maatschappij begon alles weer van voren af aan. Ik ben blij dat hij nu weer twee jaar vastzit, dat zijn stoornis wordt aangepakt en hij geen drugs gebruikt.” “Ik bezoek hem een keer per maand, dat kan ik opbrengen. Ik praat ook met zijn hulpverleners en met maatschappelijk werk. Zo krijgen zij hopelijk een beter beeld van hem, zien ze hem niet als casus maar als mens. Niemand wil hem meer, ik ben de enige die nog achter hem staat. Misschien ben je daar ook moeder voor, al voelt het als wij tweeën tegen de rest van de wereld. Op zijn goede momenten waardeert hij wat ik voor hem doe. De laatste tijd kan ik zelfs weer een gesprek met hem voeren. Laatst vroeg hij: ‘Hoe moet ik nu verder mama? Ik zou ook een huis willen, een vriendin en een baan.’ Ik zei: ‘Dat kan nog, je bent nog jong, probeer het.’ Als moeder houd je altijd hoop. Ik heb hem op de wereld gezet en als het niet goed met hem gaat wil ik iets doen. Soms te veel.” “Wanneer vrienden en kennissen vertellen over de studies en banen van hun kinderen, zeg ik maar niets. Soms ben ik jaloers. Als er vragen komen over mijn kind, begin ik snel over mijn stiefkinderen en hun kinderen. Als omzeilen niet lukt, dan vertel ik dat mijn zoon schizofrenie heeft en in een kliniek zit, maar niet dat het een forensische kliniek is. Daar heb je haar weer met dat kind, was vroeger al vaak de reactie van

vrienden als ik over hem vertelde. Met mijn familie kan ik erover praten, maar niet te vaak en niet te lang. En ook nu hoeft hij echt niet op een familiefeestje op te duiken, daarvoor heeft hij in zijn zieke toestand te veel kapotgemaakt. Voor mensen is het moeilijk om te bedenken: dit ben jij niet, dat is je ziekte. Soms wordt gezegd: laat hem toch vallen. Maar dat doe ik niet. Gelukkig zijn er ook vriendinnen en enkele familieleden die naar hem vragen. Die blijken van belangstelling helpen me om het te dragen.”

lijstje antwoorden erbij: ‘dat is jouw probleem’ of ‘je moeder kan je niet helpen’. Ik lees het van een blaadje, tegen mijn gevoel in. Ik moet wachten tot hij zo ver is dat hij zelf geholpen wil worden.” “Hoe het met mij is? Je kunt het leven niet elke dag verschrikkelijk vinden. Ik houd me staande door te doen wat ik kan, al moet ik daarin voortdurend grenzen trekken. Het is niet aantrekkelijk om naar de toekomst te kijken, ik denk dat we een herhaling van zetten krijgen. Ik bekijk het per dag, elke goede dag is

‘Niemand wil mijn zoon meer, ik ben de enige die nog achter hem staat’ “Volgend jaar komt hij vrij. Dan beginnen de onzekerheid en angst weer. Het zou me verbazen als het goed gaat. Hij kan zichzelf niet begrenzen, de verslaving is altijd de baas. Ik ben naast de hulpverleners het enige ‘gewone’ contact dat hij nog heeft. Verder heeft hij niemand. Ik heb met lotgenoten gesproken en een training gevolgd om beter met hem en de situatie om te kunnen gaan. Want hij weet me nog steeds te bespelen, waardoor ik hem toch weer geld en dingen wil geven. Elke vraag – ik heb honger, mijn horloge is kapot, ik heb schoenen nodig – klinkt redelijk, maar ik mag er niet meer in meegaan. Als hij belt, pak ik mijn

79 OuderenWijzer oktober 2026

er één. Soms kijk ik naar dat verwilderde en vermagerde gezicht, naar die grote, stinkende man en denk: ergens daar binnenin zit mijn kind.

HEEFT U OOK HULP OF ONDERSTEUNING NODIG? Novadic-Kentron is er voor verslaafden, hun naasten en professionals (www.novadic-kentron.nl). Ypsilon is er voor mensen met een psychische aandoening en hun naasten (www.ypsilon.org).

LEDENVOORDEEL DRIE MAANDEN GRATIS ALARMERING Probeer gratis de Leefsamen-alarmering uit. Kies uit diverse alarmknoppen of 'een oogje in het zeil'. Daarmee kunnen uw naasten of hulpverleners snel bij u zijn in een noodsituatie (zoals een valpartij). Als ANBO-PCOB-lid kunt u Leefsamen drie maanden gratis en vrijblijvend uitproberen en krijgt u korting bij de installatie en uitleg.

10% korting

Ga naar: www.anbo-pcob.nl/leefsamen of bel 040 - 780 06 41.

MET DE JUISTE ZORGHULPMIDDELEN KUNT U ZOVEEL MEER Medipoint biedt advies en oplossingen voor een spoedig herstel na een operatie, beter bewegen buitenshuis of prettiger thuis wonen. ANBO-PCOB-leden krijgen tien procent korting op het volledige koopassortiment. Ook kunt u loophulpmiddelen, zoals krukken, gratis lenen. Dit najaar profiteert u van kortingen tot 50 procent op sta-opstoelen, matrassen en hoog-laagbedden.

NIEUW!

Ga naar www.anbo-pcob.nl/medipoint of bel 088 - 102 01 00.

REGEL UW (LEVENS)TESTAMENT ONLINE Uw testament of levenstestament goed regelen is belangrijk – voor uzelf én voor uw naasten. Met Thuisnotaris doet u dit snel, veilig, voordelig en op uw gemak, gewoon vanuit huis. Als ANBO-PCOB-lid krijgt u tien procent korting op het opmaken van uw (levens) testament. Wilt u daarbij persoonlijke begeleiding van een erfrechtspecialist? Dat kan voor slechts €99 extra.

10% korting

Voor meer informatie: www.anbo-pcob.nl/thuisnotaris

80 OuderenWijzer oktober 2026

LEDENVOORDEEL KIES ZELF UW MAALTIJDEN

€5

Zet met de Vers aan Tafel Maaltijdservice eenvoudig een goede maaltijd op tafel. Onze chef-koks bereiden al meer dan twintig jaar ambachtelijke, vriesverse maaltijden. Kies uit ruim 170 Hollandse en wereldse gerechten, waaronder dieetmaaltijden, vegetarische schotels of kleine eiwitrijke maaltijden. Bestellen kan vrijblijvend en zonder abonnement, vanaf zes maaltijden. Ons eigen bezorgteam bezorgt ze gratis bij u thuis.

extra korting

Voordelig kennismaken?

Als ANBO-PCOB-lid krijgt u altijd tien procent ledenvoordeel. Tijdelijk krijgt u daar met de actiecode 26ANBOPCOB5 nog eens eenmalig €5 korting bovenop. Bestelt u online twaalf maaltijden of meer? Dan krijgt u automatisch nog eens €5 extra korting. Ga naar www.anbo-pcob.nl/versaantafel of bel 085 - 401 64 44. Deze actie is geldig tot en met 31 december 2026.

NIEUW!

VOOR AL UW KLUSSEN IN EN OM HET HUIS Van het repareren van een lekkende kraan of het monteren van gordijnrails tot het plaatsen van een trapleuning of het schilderen van een binnenmuur. Via Zoofy Klusservice regelt u eenvoudig een betrouwbare en ervaren vakman. • Geen onverwachte kosten. • Afspreken wanneer het u uitkomt. • Altijd een betrouwbare, gescreende vakman.

• Na de klus beoordeelt u de vakman en betaalt u veilig via een QR-code of betaallink. • Zoofy betaalt de vakman pas uit wanneer ú tevreden bent • Als ANBO-PCOB-lid krijgt u altijd garantie op uw klus!

Uitspraak van een tevreden lid:

"De klus werd prima uitgevoerd. Ik ben heel tevreden met het resultaat. De klusjesman was aardig, efficiënt en kundig." Ga naar: www.anbo-pcob.nl/zoofy Of bel 085 - 064 56 57 voor telefonische ondersteuning.

81 OuderenWijzer oktober 2026

LEDENVOORDEEL

Zonnepanelen?

Kies voor zekerheid Het beste energiecontract

Het terugleveren van zonne-energie levert steeds minder op.

Zeker wanneer de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt. In zonnige maanden zijn de stroomprijzen vaak heel laag, terwijl de tarieven op donkere en windstille winterdagen juist flink kunnen stijgen. Daarom adviseren wij bij zonnepanelen geen dynamisch energiecontract.

De betere keuze

Bij een dynamisch contract betaalt u misschien geen aparte terugleverkosten, maar het grote prijsverschil tussen terugleveren in de zomer en stroom afnemen in de winter werkt feitelijk hetzelfde. Daarom adviseren wij een vast contract voor drie jaar. U betaalt en ontvangt gedurende die periode een vaste prijs. Na verrekening van de terugleverkosten houdt u naar verwachting gemiddeld 3 cent per teruggeleverde kWh over. Bovendien bent u beschermd tegen hoge winterprijzen.

Heeft u zonnepanelen en wilt u zekerheid over uw opbrengst? Bel voor een persoonlijk advies 085 - 486 33 60. Of ga naar www.anbo-pcob@energiebesteding.nl

82 OuderenWijzer oktober 2026

ANBO-PCOB ENERGIE • Persoonlijk en vrijblijvend adviesgesprek. • Inzicht in uw verbruik via een overzichtelijke klantenportal. • Maandelijks een e-mail met een duidelijke kostenindicatie. • Goed bereikbare klantenservice met deskundige medewerkers. • Voordelige stroomen gastarieven. • Uw energiezaken in vertrouwde handen.

De winkel van

Profiteer van deze exclusieve aanbiedingen. De producten (met twee jaar fabrieksgarantie) worden bij u thuisbezorgd tegen €6,95 verzendkosten. Betaal eenvoudig en veilig via iDEAL of bankoverschrijving.

Doorlopend ledenvoordeel VRIJSTAANDE COMBI AIRFRYER-OVEN

• Ruime inhoud van 25 liter • Temperatuur van 35 tot 230 °C • 10 programma’s • Touchbediening met led-display • Inclusief handige accessoires

OMDAT U ERTOE DOET!

€109,95 i.p.v.

Een selectie van onze partners:

€179,95

WestCord Hotels

15% korting ontdek het eilandarrangement

Hups hulp aan huis

Bespaar €25

Artikelnummer: BREND BR-2234

SeniorWeb AMAC

€39,95 i.p.v. €79,95

DRAADLOOS STOOMSTRIJKIJZER

• Voor hardnekkige kreukels • Snel op temperatuur • Slimme oplaadbasis • Met verticale stoomfunctie • Keramische antikleefstrijkzool • Lichtgewicht model Artikelnummer: BREND BR-2232

Ga naar www. dewinkelvan anbopcob.nl Of gebruik de QR-code.

€5,50 introductiekorting op het lidmaatschap Tot 10% korting op Apple-producten

SeniorenTAB

10% korting

Tworby driewieler

€175 cashback

RCN Vakantieparken

10% korting

ZilverFitness

gratis proefles en 5% korting

Optisport

10% korting

Fletcher Hotels

Diverse kortingen op overnachten, dineren en high tea

Kijk voor het complete aanbod doorlopend ledenvoordeel op:

www.anbo-pcob.nl/ledenvoordeel

ALLE AANBIEDINGEN OP DE LEDENVOORDEELPAGINA’S ZIJN GELDIG T/M 3 NOVEMBER 2026, TENZIJ ANDERS VERMELD. ANBO-PCOB IS NIET AANSPRAKELIJK EN DRAAGT GEEN FINANCIËLE VERANTWOORDELIJKHEID VOOR DE TOTSTANDKOMING EN UITVOERING VAN DE OVEREENKOMSTEN TUSSEN DE AANBIEDERS VAN LEDENVOORDEEL EN ANBO-PCOB-LEDEN.

83 OuderenWijzer oktober 2026

Is uw pensioen te laag om comfortabel te leven? Met WoningPensioen zet u de overwaarde van uw huis om in een maandelijkse uitkering — zonder te verhuizen. Maandelijks een vaste uitkering tot uw 100e levensjaar Verkoop uw huis en blijf er levenslang wonen Geen inkomenseis of lening Geen rente of huur betalen Financiële zekerheid voor de toekomst

Vraag nu uw gratis indicatierapport aan: Scan de QR-code of ga naar http://www.woningpensioen.nl/ouderenwijzer en ontdek hoeveel u maandelijks kunt ontvangen met WoningPensioen.

WoningPensioen B.V. Mozartlaan 27C 1217 CM Hilversum

T: 085 - 401 31 14 E: info@woningpensioen.nl W: www.woningpensioen.nl

Klant beoordeling

9,7

ABSOLUUT DE BESTE EN MEEST BETROUWBARE TOILETZITTING-MET-ONDERDOUCHE Je went er in no-time aan en dan wil je nooit meer anders. • Installatie zonder hakken of breken. • Eigen technische dienst. • Zeer hoge tevredenheidsscore.

Inclusief installatie 1.140 euro incl. btw (Installeert u zelf: 795 euro incl. btw)

En altijd: 3 weken gratis op proef en 5 jaar garantie. Niet langer aarzelen; BESTEL NU!

Kijk op www.spatoilet.com of bel voor een installatieafspraak 06 53 14 32 34 of 06 29 04 38 12

Advertentie

Senioren valalarm, voor thuis en onderweg Slechts €10,95 per maand

Keuze uit alarmknop met halsketting en kledingclip (€70,-) of polsband (€110,-) Keuze uit 2 abonnementen: 1. alarmeren naar eigen contactpersonen (€10,95 p/mnd) 2. alarmeren naar de Persafe meldkamer (€14,95 p/mnd)

TEKST: ROB HOEKSTRA FOTO: ALDO ALLESSIE

OPGELOST & GEREGELD

ANBO-PCOB-CONSULENT JACQUES ERADES:

‘Haar financiën zijn weer op orde en dat geeft haar rust’

De 89-jarige mevrouw Versteeg* bleek vorig jaar een grote betalingsachterstand voor ongecontracteerde thuiszorg te hebben. De situatie leidde tot flinke zorgen en een hoop stress. Ten einde raad nam ze contact op met het ANBO-PCOB Adviesteam.

86 OuderenWijzer oktober 2026

WILT U OOK GRAAG ADVIES OF HULP? Consulent Jacques Erades kwam bij mevrouw Versteeg thuis. “Dit was zo’n geval waarvan je meteen weet dat het meer tijd vraagt”, vertelt hij. “Mevrouw Versteeg woont alleen en was het afgelopen jaar getroffen door meerdere gebeurtenissen op persoonlijk vlak. De combinatie van verdriet, medische problemen en administratieve druk maakte haar uiterst kwetsbaar. In eerste instantie leek het een eenvoudige financiële hulpvraag, maar er speelden meer problemen. Toch is het gelukt om alles weer op de rails te krijgen.”

Veel onbetaalde rekeningen Toen Jacques mevrouw Versteeg voor het eerst bezocht, trof hij een vrouw aan die zichtbaar leed onder alle omstandigheden. Dagelijks liepen bij haar de zorgverleners in en uit. “Achter die zorg ging een financiële chaos schuil”, vertelt Jacques. “Een belangrijk deel van het probleem lag bij de ongecontracteerde thuiszorg. Bij deze vorm van zorg vergoedt de verzekeraar slechts 60 tot 70 procent; de rest betaalt de cliënt zelf. Maar bij mevrouw Versteeg klopten de bedragen totaal niet. Ze betaalde maandelijks tussen de twee- en drieduizend euro, meer dan haar volledige maandinkomen. Uit wanhoop was ze daarom helemaal gestopt met betalen. Daarop werd ze door de thuiszorgverlener dagelijks aangesproken.”

Een heldere reconstructie Jacques nam contact op met de thuiszorgverlener en vroeg daar het volledige dossier op: indicaties, verwijzingen, machtigingen, declaraties. “Met die documenten kon ik precies reconstru-

eren hoe het mis was gegaan. Wat bleek? Mevrouw Versteeg betaalde bedragen die zij nooit had hoeven betalen. Ze ontving kopieën van declaraties aan de zorgverzekeraar en maakte die bedragen rechtstreeks over aan de thuiszorgverlener, terwijl zij alleen het door de verzekeraar uitgekeerde deel hoefde te betalen – ongeveer 40 procent minder.” Samen met zijn financieel vaardige partner maakte Jacques overzichtelijke berekeningen. Via de verzekeraar ontdekte hij dat 2500 euro aan zorgkosten überhaupt niet gedekt was. Ook bleek dat mevrouw Versteeg in 2025 ruim 1000 euro te veel had betaald. Dat bedrag werd verrekend met de nog openstaande kosten.

Samenwerken aan de oplossing Jacques benadrukt dat het oplossen van deze complexe situatie teamwork was. Tini Selles, ook consulent bij ANBO-PCOB, die al jaren de belastingaangifte van mevrouw Versteeg verzorgt, speelde een belangrijke rol. “Zij wist precies hoe ze met haar moest communiceren”, zegt Jacques. “Samen bekeken we alle gegevens en werkten we aan een oplossing. Zo zorgde Tini ondertussen voor de belas-

Het ANBO-PCOB Adviesteam helpt u graag met vragen en problemen. U kunt ons iedere werkdag van 10.00 tot 15.00 uur bereiken via telefoonnummer 0348 - 46 66 88. Mailen kan altijd: adviesteam@anbo-pcob.nl Op onze website kunt u nog meer opgeloste zaken bekijken: anbo-pcob.nl/opgelost

gemeente werd ervoor gezorgd dat de betalingen voortaan correct verliepen en dat het te veel betaalde bedrag werd verrekend. De maatschappelijk werker fungeert nu als coach en helpt mevrouw met het financiële beheer.”

Het mooiste compliment Bij de eerste kennismaking met mevrouw Versteeg zei Jacques: “Ik ga dit voor u oplossen en dan heeft u weer rust.” Twee maanden later belde mevrouw Versteeg hem op. “Je hebt me beloofd dat je mijn problemen zou oplossen”, zei ze, “en dat heb je ook gedaan. Dankjewel. Nu heb ik eindelijk weer rust.” Voor Jacques was dat

‘Het oplossen van deze complexe situatie was echt teamwork’ tingaangifte 2025, waardoor mevrouw 400 euro terugkreeg. Tegelijkertijd liepen er twee Wmo-aanvragen voor huishoudelijke hulp en persoonlijke ondersteuning. Dat deel lag bij de gemeente. Samen met de coach van de

87 OuderenWijzer oktober 2026

het mooiste compliment. “Fijn dat we dit vanuit ANBO-PCOB kunnen en mogen doen.” *De echte naam van mevrouw Versteeg is bekend bij de redactie.

ZWEEDSE PUZZEL

Zweedse puzzel lastige keus kade

rit

BEL & WIN We hebben ook voor deze editie weer een prachtige prijs die u kunt winnen als u de oplossing van de puzzel goed heeft. Hoe het werkt? Maak de puzzel, noteer de oplossing en bel of sms die door. U kunt zo vaak meedoen als u wilt. Succes!

BEL 0909 - 0108 Bel 0909 - 0108 (€0,60 per gesprek), kies voor optie 1 (puzzelprijs) en spreek de oplossing in. Uw telefoonnummer wordt automatisch genoteerd.

groente ZWEEDSE PUZZEL fiets

MAGAZINE<spatie>OPLOSSING Dus bijvoorbeeld: magazine broodkruimel (€0,60 per deelname). Heeft u een geheim nummer? Sms dan behalve de oplossing ook uw telefoonnummer.

onderzetter

beroep

hoeveelheid maalinrichting

op deze plaats

waakzaam heden

zanggodin vliegende schotel

inleiding

massa

maar

6

komisch nummer

arend

Venevreemdetiaans munt heerser vogel windvrije kant

betamen deksel

erffactor rund na zessen zuilengang gezicht

van een atoom

Oplossing puzzel in editie 5: rubber

wielerterm

8

stappen vochtig

spoeden

ambt

inzet slee heiligenbeeld

boven

voorzalf schrift

file

noot

proefbandje 2

wendsel

artikel noot

open ruimte i.e. huis blank 1

kiem

niet vóór geladen atoom riv. in Italië

luchtalarm

noot

slee flauw voor-

5

dierengeluid

bloedvat

traag deel weekdier

las

5

bestek

2

plaats

brillantine

1

ongewenste vouwen opening krijgen

wild zwijn

persoonlijk vnw. bakplaats

bijwoord

bedek-

illegaal bewonen

karakteristiek

zetel Z.-Am. gulzig dans ellipsvormig

onbepaald voornaamwoord

4

biljartstok Noor

noot

bloeiwijze Schotse woonfamilieboot naam

inleidende muziek

vliegende schotel

hok

verbrandingsrest

smoren

spruit

misnoegen gedorstegelegenhalmen heid

stadium niet 3 tegen omloop

Nederlandse schaakgrootmeester

kraaiachtigeoude vogel maat

6

telwoord

deel van het oor

8

rondhout

ketjap

kledingstof

rund

soort kip

luxe tijdschrift

vlijtig

trommel

verwerven

U kunt meedingen naar deze prijs tot 3 november 2026.

7

notie

takel voorstelling

bijgevolg

afgod

Prijswinnaars krijgen persoonlijk bericht.

SLUITINGSDATUM

verwerping

kuil

tonen

4

king vertaler

OF SMS NAAR 3669

lef

7

verbruikt

vent

boomsoort

3

kwast in hout

bij

Breng de letters uit de genummerde vakjes over naar de gelijkgenummerde Breng de letters uit de genummerde vakjes over naar de gelijkgenummerde vakjes van de oplossingsbalk. Breng de letters uit de genummerde vakjes over naar de gelijkgenummerde vakjes van de oplossingsbalk. vakjes van de oplossingsbalk. 1

2

1

2

3 3

4 4

5 5

88 OuderenWijzer oktober 2026

6 6

7 7

8 8

PUZZEL

Win een overnachting voor twee in

Wellness Hotel Thermae 2000 inclusief twee dagen wellness t.w.v. €289

RELAX!

Boven op de Cauberg, met uitzicht over het Zuid-Limburgse heuvellandschap, ligt wellnessresort Thermae 2000. Hier draait alles om rust en ontspannen genieten.

Wellness mét uitzicht

Neem een duik in de thermale baden, ontspan in de sauna’s, zoals in de splinternieuwe(!) sauna Eir, of geniet van het uitzicht over de groene heuvels en Valkenburg. Het viersterren Wellness Hotel Thermae 2000 heeft 74 comfortabe-

le hotelkamers, waaronder de luxueuze Superior Rooms. Puzzel mee en maak kans op een heerlijke wellness-overnachting in het hartje van Zuid-Limburg.

Het winnaarsarrangement

• Aankomst op zondag, maandag, dinsdag, woensdag of donderdag • Overnachting op de top van de Cauberg in een Superior Room. • Ontbijt in de loungebar met uit zicht over de Limburgse heuvels. • Twee dagen toegang tot de well-

89 OuderenWijzer oktober 2026

nessfaciliteiten, inclusief gratis deelname aan het belevenissenprogramma (opgietingen, floaten en aquafit). • Gebruik van badjas, handdoek en slippers.

Korting voor alle lezers!

Lezers van OuderenWijzer krijgen 40 procent korting op een dagticket voor Thermae 2000. U betaalt dus €34,50 in plaats van €57,50 p.p.. Kijk op www.thermae.nl/shop en gebruik de kortingscode AP26-DAG.

GOEDE DOELEN

MAG ANBO-PCOB UW VRIEND ZIJN? Vrienden worden?

Wij vragen u: mag ANBO-PCOB uw vriend zijn? Met andere woorden: als u nog geen goed doel heeft voor uw lot, wilt u ons dan als het goede doel van uw keuze opgeven bij de VriendenLoterij? Dat zouden we erg waarderen. ANBO-PCOB krijgt immers geen subsidie van de overheid. De bijdragen van de VriendenLoterij helpen ons om het werk als belangenbehartiger te blijven doen.

ANBO-PCOB REGISTRATIECODE: 2855 De VriendenLoterij kent u vast wel. Misschien speelt u iedere maand mee in de hoop een van de vele prijzen te winnen. Veel ouderen doen ook mee omdat zij dan gratis de VIP-KAART krijgen. Met héél veel voordelen! Met de VIP-KAART kunt u gratis naar ruim 180 musea! En u krijgt flinke korting bij theaters, bioscopen, dierenparken en kastelen. Maar behalve het eigen voordeel is er nog iets veel mooiers aan het

Zo regelt u het snel

meespelen met de VriendenLoterij. Minimaal 40 procent van ieder lot gaat naar organisaties die de wereld mooier, leuker en socialer maken: van musea en monumenten tot sportclubs en verenigingen die mensen samenbrengen.

Ú bepaalt het goede doel

Het fijne is: als u meespeelt met de VriendenLoterij mag u zelf kiezen voor welk goed doel u meedoet. Minimaal 40 procent van de inleg van uw lot(en) gaat dan direct naar de organisatie, club of vereniging van uw keuze. En dat kan ook ANBO-PCOB zijn!

90 OuderenWijzer oktober 2026

Als u al meespeelt, kunt u het goede doel van uw lot met één telefoontje doorgeven aan de ledenservice van de VriendenLoterij. Zo werkt het: 1. Houd de registratiecode van ANBO-PCOB bij de hand: 2855. 2. Bel 088 - 020 10 20. 3. Kies optie 3 in het keuzemenu (wijzigen van uw gegevens). 4. Vertel de medewerker van de VriendenLoterij dat u het goede doel van uw lot graag wil laten omzetten naar ANBO-PCOB, Woerden, registratiecode 2855. De medewerker zal het vervolgens voor u regelen. 5. ANBO-PCOB is vanaf het eerstvolgende incassomoment het goede doel van uw lot.

SERVICE

OuderenWijzer is een uitgave van ANBO-PCOB en verschijnt 8x per jaar. Contact met ANBO-PCOB? E-mail: contact@anbo-pcob.nl Telefoon: 0348 - 46 66 66 Website: www.anbo-pcob.nl Veranderingen in uw gegevens, zoals een adreswijziging? Geef het door via bovenstaand e-mailadres of telefoonnummer! Lid worden? Ga naar www.anbo-pcob.nl/word-lid Of bel 0348 - 46 66 66 Opzeggen? Schriftelijk één maand voor het einde van uw lidmaatschap via: contact@anbo-pcob.nl of www.anbo-pcob.nl/opzeggen of Postbus 2012, 3440 DA Woerden Redactie OuderenWijzer magazine@anbo-pcob.nl www.OuderenWijzer.nl Hoofdredactie: Ingrid Nies Eindredactie: Sylvia Aué Redactiemedewerker: Suzanne Meeboer Aan dit nummer werkten mee: Aldo Allessie, Jurriën Beerda, Monica Boschman, Eric Brendel, Lotte Dijkstra, Jeroen Fidder, Anita Harte, Egbert Hartman, Simon van Herpen, Rob Hoekstra, Jaap Jongbloed, Mark Kohn, Mans Kuipers, Ed Lodewijks, Rianne van der Molen, Roland J. Reinders, Janita Sassen, Yvette Sens, Steven Schotte, Arjan Visser. Concept en vormgeving Jo Clarke Design

Druk Senefelder Misset, Doetinchem Adverteren Dock35 Media Frank Roosenbeek 0314 - 35 58 30 frank@dock35media.nl

HET VOLGENDE NUMMER VERSCHIJNT OP 3 NOVEMBER

Bladerbare versie Leden kunnen OuderenWijzer ook gratis online lezen. Ga naar: www.anbo-pcob.nl/magazine Gesproken versie OuderenWijzer is via CBB ook beschikbaar in gesproken vorm. Bel 0348 - 46 66 66. Of mail naar contact@anbo-pcob.nl Copyright/advertenties Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van de uitgever. ANBO-PCOB draagt op geen enkele wijze verantwoordelijkheid voor advertenties en bijsluiters.

Ouder worden doe je niet alleen. Ontmoetingen met anderen en mee blijven doen, zorgen voor vreugde in het leven. ANBO-PCOB – de invloedrijkste ouderenvereniging – zet zich in opdat ouderen gezien worden en betrokken blijven. We geven ouderen een stem in Den Haag en bieden informatie, voordeel, advies en hulp. Leden ontmoeten elkaar in de ruim tweehonderd lokale afdelingen en online op ons Trefpunt. We werken graag samen met andere partijen. ANBO-PCOB: SAMEN STERK

91 OuderenWijzer oktober 2026

ANDRÉ RIEU: “Als ik tot rust wil komen, ga ik bakken”

DOSSIER

Heeft u alles al geregeld? 7 zaken om eens goed bij stil te staan

WONINGONDERHOUD Zo vindt u een betrouwbare vakman

DE GROTE VRAAG Hoe bied je troost?

advertentie

Vragen over computer, tablet of smartphone?

Is je computer opeens traag of geeft hij een rare foutmelding? Of wil je graag meer leren doen met je computer, tablet of smartphone? Met SeniorWeb heb je altijd computerhulp binnen handbereik. Via telefoon, via internet en zelfs bij je thuis! Onze geduldige vrijwilligers nemen alle tijd voor je. Word nu lid van SeniorWeb, dan krijg je: Persoonlijke computerhulp per telefoon, via internet én zelfs bij je thuis 4 x per jaar tijdschrift Enter vol handige computertips Stap-voor-stapcursussen op onze website Elke week informatieve nieuwsbrieven Deskundig advies bij verdachte e-mails

Word nu lid van SeniorWeb. Je betaalt het eerste jaar maar € 38,50 i.p.v. € 44,-. Dat is maar liefst € 5,50 korting, speciaal voor ANBO-PCOB-leden! Ook krijg je een handig wachtwoordenboekje cadeau. Meld je vandaag nog aan op www.seniorweb.nl/anbo-pcob of bel 030-276 99 65.

Vol vertrouwen digitaal