OuderENwijzer 5 van 2026

DOSSIER ARMOEDE

niet alle ouderen zijn rijk

VERKIEZING LEDENRAAD op wie stemt u?

GESPREK MET

WOUTER KOOLMEES VAN DE NS het treinkaartje kán goedkoper!

AUG/SEPT 2026 | NR. 5 | PRIJS: €5,95

Samen sterk

‘Ik heb nu de tijd van mijn leven’

RUTH JACOTT

Zwembadfeestje, logeren bij de boer en picknicken in het bos

Het jaarlijkse zwemfeest in het oude zwembad van Dordrecht. De foto is van rond 1934 . HANS ONDERWATER

KEES WALTER

We gingen in onze vakantie bij de boer logeren. Dat was in de eerste jaren na de oorlog, ergens in 1946 en 1947 .

WILLY AANTJES

Foto 1959 . Soms gingen we een dag naar het Kralingse Bos. Daar gingen we eerst picknicken en dan ‘s middags naar de Kralingse Plas.

FOTO: JANITA SASSEN

WELKOM

‘s Zomers denk ik vaak aan vakanties uit het verleden, zoals aan mijn eerste vakantie met vriendinnen. Interrailen; met één treinticket onbeperkt door Europa. Wij gingen naar Spanje. Geen mobiel, geen enorme planning, geen internet om te checken of alles goed ging. Als we wilden weten welke trein we moesten hebben, liepen we naar de grote borden met de vertrektijden of vroegen het een conducteur. Onderweg hadden we alle tijd om te kletsen, te ontspannen en vakantie te vieren. Reizen met de trein was een geweldig avontuur. En het mooiste: we kwamen altijd waar we moesten zijn. De trein stond voor gemak.

Uit onze peiling over het openbaar vervoer (2025) blijkt dat ‘gemak’ niet het eerste woord is waar veel ouderen aan denken bij reizen met de trein. Wel aan woorden als ‘duur’, ‘onzekerheid’ en ‘ontoegankelijk’. En ja, treinreizen voelt nog steeds als een avontuur, maar wel eentje waarop ook ik niet altijd zit te wachten. Is mijn telefoon voldoende opgeladen om ermee te kunnen betalen? Heb ik de juiste route opgezocht? Rijden de treinen op dit uur nog wel? Dat zijn vragen die bij mij opkomen.

Toch blijft treinreizen voor mij iets bijzonders. Daarom was het fijn dat Wouter Koolmees, president-directeur van de Nederlandse Spoorwegen, mij uitnodigde voor een gesprek. Een verslag daarvan leest u op bladzijde 60 en 61. Koolmees wees mij op de vele mogelijkheden om treinreizen voor ouderen makkelijker te maken. Tegelijk blijft treinreizen prijzig.

In ons Dossier Armoede (vanaf pagina 19) leest u over de dagelijkse problemen die mensen hebben om financieel rond te komen. Net als wij zullen zij de proef in Amersfoort met interesse volgen: duizend inwoners met een smalle beurs mogen een half jaar gratis met het ov reizen. Daarna wordt bekeken of dit een vervolg krijgt in andere delen van Nederland.

Tot slot wil ik u oproepen om uw stem uit te brengen op een van de kandidaten voor onze ledenraad. U vindt ze vanaf pagina 49. Deze raad is voor ons enorm belangrijk omdat leden zo direct kunnen meedenken, meepraten en invloed kunnen hebben op de koers van ANBO-PCOB. Denk dus goed na over uw keuze.

Fijne zomer,

Anneke Sipkens, directeur-bestuurder directie@anbo-pcob.nl of Postbus 2012, 3440 DA Woerden.

‘Reizen met de trein blijft voor mij iets bijzonders’

Nieuw op OuderenWijzer.nl

Wies wil het weten

Ouder worden, het is me wat. Wies Verbeek kan het weten, want zij zit – net als u – in deze levensfase. Het is een periode waarin veel gebeurt en die veel vragen oproept. Wies is journalist en gespecialiseerd in gezond en gelukkig ouder worden.

Op OuderenWijzer.nl gaat ze in op vragen als ‘in hoeverre mag je je nog bemoeien met je volwassen kinderen?’ en ‘waarom slaap ik slechter dan vroeger?’

Lees alle vragen én de antwoorden op www.ouderenwijzer.nl/wies-wil-het-weten

Hersenfitness!

Of het nu met een sudoku, een kruiswoordpuzzel of een woordzoeker is, puzzelen zorgt voor een tter brein. Het verbetert het kortetermijngeheugen, verlaagt het stressniveau en is ook nog eens leuk om te doen.

Op OuderenWijzer.nl vindt u elke week vier nieuwe puzzels.

Kijk op www.ouderenwijzer.nl/puzzels

Praten over een moeilijk onderwerp

We verzekeren ons tegen brand, waterschade en diefstal. We bespreken alles met iedereen. Maar het gesprek over het levenseinde schuiven we vaak voor ons uit. Drie ouderen die er al wél bewust over hebben nagedacht, praten er samen over in onze podcast. Het zijn Frans Huls (74 jaar, fanatiek sporter en opa), Peter Sonderman (79 jaar, zeiler en actief in de fondsenwerving) en Atie Schipaanboord (67 jaar, net met pensioen en jarenlang belangenbehartiger bij onder meer ANBO-PCOB).

Luister of lees het gesprek via www.ouderenwijzer.nl/praten

Wat weet u over voeding?

Je bent wat je eet. Voeding speelt een grote rol in onze gezondheid. Maar weet u de feiten en fabels over voeding te onderscheiden? Doe mee met de leuke en leerzame quiz die we samen met het Voedingscentrum hebben ontwikkeld. En test hoe het staat met uw kennis over voeding.

Ga naar www. ouderenwijzer.nl/ nieuwevoedingsquiz

INHOUD

Dossier Armoede

Nederland is een rijk land. Toch zijn er heel wat ouderen die nauwelijks rond kunnen komen. In dit dossier beantwoorden we vragen als ‘wanneer ben je arm?’ en ‘wat kun je dan doen om je inkomen te verhogen?’ Plus: vier ouderen over hún financiële situatie.

Ruth Jacott

Als klein meisje zag ze op tv The Supremes en wist: dát wil ik ook. Maar eerst moest Ruth Jacott haar verlegenheid overwinnen. Vanaf het moment dat dát haar lukte, schitterde ze op talloze podia. Nu wil ze alle glitter en glamour verruilen voor eenvoud: “terug naar de kern”.

Uw stem doet ertoe!

De komende weken kiest u als lid van ANBO-PCOB een nieuwe Ledenraad. Belangrijk, want de ledenraadsleden denken vanuit hun maatschappelijke ervaring en betrokkenheid mee over de strategische hoofdlijnen van de vereniging. Maak hier kennis met de kandidaten!

EN OOK IN DIT NUMMER

2 O, die zoete zomers van toen (ook op blz. 31, 47, 65)

6 Post

8 In het nieuws

11 Op pad voor uw belangen

32 Ledenwerfactie

34 Gesprek over eeuwige liefde bij ANBO-PCOB Diemen

37 Een ‘koninklijke’ reis De Oranjeroute

41 Column Jaap

43 De Grote Vraag Wat maakt een mens gelukkig?

56 Gezegd & gezwegen Een platonische liefdesrelatie

58 Gratis naar de Gouden Jaren Beurs!

Omdat u ANBO-PCOB-lid bent

60 Waarom is de trein zo duur? NS-topman Koolmees legt uit

66 Ina is belastinginvulhulp Hoe ervaart ze dat?

68 Uit & thuis

71 Digitaal: Foto’s ordenen op de smartphone

72 Ledenvoordeel

78 Puzzel en win… een mini-vakantie op een Waddeneiland

80 Han Giok Kwee liep tóch de New York-marathon

83 Service

Een blik in onze brievenbus en opmerkelijke berichten die u met ons deelde.

TIP VAN EEN LEZER:

verzeker je hoortoestel

In een eerder nummer van Ouder enWijzer stond een artikel over hoortoestellen. Een heel informatief artikel, maar er ontbrak volgens mij een belangrijk aspect: de verzekering ervan. De hoortoestellen zijn zo klein dat ze makkelijk uit je oren kunnen vallen. Ze moeten daarom zorgvuldig bevestigd worden. Als dat niet is gebeurd en ze vallen, is het ‘kassa’ als je geen verzekering hebt afgesloten. Daarom: sluit na aankoop van een hoortoestel direct een verzekering af. Pieter Ruig

IRRITANTE DIGID

Elke keer weer dat problematische inloggen op DigiD om op een bepaalde website te komen. Dat belemmert me zo om op internet te zoeken naar onderwerpen die best belangrijk zijn. Al meerdere jaren heb ik tientallen malen geklaagd bij de DigiD-helpdesk. Maar het verbetert niet. En als burger ben je verder machteloos.

C. Zomers

Denk aan wat je nu kan. Niet aan wat je vroeger kon.

Ouderenwijzer geeft richting

De titel van dit tijdschrift bevalt mij wel. Terugkijkend op de laatste tachtig jaar van mijn leven, zie ik dingen waarvan ik denk: dat had ik anders of beter kunnen doen. Dan denk ik in alle bescheidenheid: misschien ben ik toch wel een beetje wijzer geworden. Zonder te denken dat ik nu ‘wijs’ ben!

Maar als je je bij het woord ‘wijzer’ ongemakkelijk voelt, lees de titel dan als Ouderenwijzer. Een richtingaanwijzer die laat zien wat er op ons afkomt. En wat er nog aan interessants en moois op onze weg kan komen.

Ed van Zuidam, Voorburg

Pelgrimstocht in eigen land

Ik lees al jaren met veel plezier Ouder en Wijzer. Toch vind ik het jammer dat de reizen – zoals die naar het Lago Maggiore – voor mij onbereikbaar zijn. Als je op de armoedegrens leeft en ook nog een lichamelijke beperking hebt, is zo’n reis geen optie. Wat wel een optie is: een pelgrimstocht in eigen land! Ik ben namelijk op stap geweest met de Wandelmaat (zie: www. dewandelmaat.nl). Je verblijft in een klooster en rondom de vieringen zijn er meerdere wandelingen: stilte, verdieping én natuur. Je kunt kiezen welke wandeling je doet en wat jij die dag aankunt. Ik was te gast bij de Benedictijnen in Egmond-Binnen en in de St. Willibrordsabdij in Doetinchem. Heel fijn, met een kleine groep en een ervaren gids. Ineke van Straaten

WILT U OOK

REAGEREN? magazine@ anbo-pcob.nl Of schrijf naar Ouder en Wijzer Post Postbus 2012 3440 DA Woerden.

Veilige omgeving

Sinds kort ben ik toegetreden tot Trefpunt van ANBO-PCOB, de digitale ontmoetingsplaats waar leden met elkaar in contact kunnen komen. Zeg maar, het Facebook van ANBO-PCOB. Wat ik er prettig aan vind: ik heb het gevoel dat ik in een veilige omgeving ben. Geen opgewonden of polariserende berichten. Ik heb al meerdere interessante mensen gevonden bij wie ik zeker vaker zal terugkomen.

H. van Beem

Breisters bedankt!

Alle breisters hartelijk dank voor de vele aanmeldingen op mijn oproepje hier. Fijn dat jullie allemaal zwachtels gaan breien voor leprapatiënten. Er zijn zoveel aanmeldingen dat ik niet iedereen persoonlijk kan beantwoorden. Kijk voor meer info op www. leprazending.nl. Iedereen krijgt bericht, dus u kunt vast starten met breien. Let op: alleen recht (ribbels). Bep van Veen (90), Heerenveen

OuderenWijzer

Gevallen?

Praat erover!

Jaarlijks valt één op de vier ouderen. En 10 procent daarvan valt zelfs meerdere keren, vooral thuis. Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag. Maar praten over vallen en valpreventie, ho maar. ANBO-PCOB heeft er een podcast over gemaakt.

De gevolgen van een val kunnen groot zijn. Van een gebroken pols of heup, een hoofdwond, bewusteloos raken tot lang op de grond liggen omdat er geen hulp kan worden ingeroepen. Toch gebeurt het geregeld dat mensen niet vertellen dat er een valpartij is geweest. Soms willen ze hun kinderen er niet mee belasten, maar ook schaamte kan een reden zijn. Of ze vrezen dat hun naasten zullen aandringen op een wandelstok, een rollator of zelfs een verhuizing.

Podcast over vallen en het voorkomen daarvan Praten over vallen of valpreventie is niet altijd makkelijk. Terwijl dit juist wel noodzakelijk is. ANBO-PCOB heeft daarom een podcast opgenomen over dit onderwerp. Presentator Inge Diepman gaat in gesprek met traumachirurg Detlef van der Velde en valpreventieexpert Rozan van der Veen.

ANBO-PCOB IN DE MEDIA

Kijk op www.anbo-pcob. nl/in-de-media voor meer media-uitingen.

Veel aandacht in diverse media voor onze gordelroospetitie De Rode Draad op NPO Radio 1, het Noordhollands Dagblad en de website van MAX Meldpunt schonken aandacht aan de petitie die ANBO-PCOB samen met de Seniorencoalitie is gestart voor een bredere vergoeding van het gordelroosvaccin.

Meer weten?

Kijk op www. ouderenwijzer.

nl/vallen

Wilt u de podcast direct beluisteren?

Scan dan de QR-code:

De Telegraaf schrijft over de automobilist op leeftijd ANBO-PCOB brengt De Telegraaf in contact met de 89-jarige automobilist Deef Leenhouts. Hij vertelt dat hij eigenlijk niet zonder zijn auto kan: “Ik wil nog zo lang mogelijk door!” ANBO-PCOB spreekt zich in het artikel nog maar eens uit tegen de verplichte rijbewijskeuring.

De Telegraaf besteedt aandacht aan de Tipgids Levenstestament

Wat staat er in een levenstestament en welk leed kun je ermee voorkomen wanneer iemand dementie heeft? Daarover schrijft De Telegraaf. Organisaties met kennis over dit onderwerp, waaronder ANBO-PCOB, komen aan het woord.

ANBO-PCOB boekt resultaat met vaccinatiepetitie

De inzet van ANBO-PCOB voor een bredere vergoeding van de gordelroosvaccinatie heeft een eerste resultaat opgeleverd!

Op 2 juni bood de Seniorencoalitie, waarin ANBO-PCOB samenwerkt met andere ouderenorganisaties, een petitie aan de Tweede Kamer aan. Meer dan 40.000 mensen tekenden de petitie. De organisaties vroegen de politiek om de vaccinatie toegankelijk te maken voor kwetsbare ouderen en mensen met een laag inkomen. Naar aanleiding hiervan nam de Tweede Kamer een motie aan om de gordelroosvaccinatie ook gratis aan te bieden aan mensen die in een verpleeghuis wonen. Voor ANBO-PCOB is dit een belangrijke eerste stap.

Veel ouderen vallen nu buiten de regeling Het kabinet wil de gordelroosvaccinatie vanaf 2027 jaarlijks gratis aanbieden aan mensen die dat jaar 60 worden. Ouderen die dan al 61 jaar of ouder zijn, vallen buiten de regeling. Zij moeten de vaccinatie, die zo’n 400 à 500 euro kost, zelf betalen. ANBO-PCOB vindt dat onrechtvaardig. Vooral voor ouderen met een bescheiden inkomen kan het bedrag een te hoge drempel zijn. Anneke Sipkens, directeur-bestuurder van ANBO-PCOB, ziet de aangenomen motie als een eerste succes, maar benadrukt dat er meer nodig is: “Veel meer ouderen moeten de mogelijkheid krijgen om zich gratis te laten vaccineren. Dat kan veel gezondheidswinst opleveren en veel leed voorkomen. Daar blijft ANBO-PCOB zich voor inzetten.”

Blij met intrekken van AOW-plan van het kabinet

De Seniorencoalitie, waarvan ANBO-PCOB deel uitmaakt, is blij dat het kabinetsplan om de AOW-leeftijd sneller te verhogen van de baan is.

Het is een belangrijke stap voor de ouderen van nu én van de toekomst.

De AOW is het fundament onder ons pensioenstelsel. Mensen hebben hun nanciële toekomst ingericht op basis van de belofte dat de AOW een stabiele basis van hun inkomen zou zijn.

Ze moeten erop kunnen vertrouwen dat gemaakte afspraken blijven staan.

Meer lezen?

Ga naar www.anbo-pcob.nl/blij

WILT U MEER NIEUWS?

Wilt u op de hoogte blijven van wat er speelt binnen

ANBO-PCOB en wat we allemaal voor u doen? Abonneer u dan nu op onze (gratis) digitale nieuwsbrief. Ga naar anbo-pcob.nl/ nieuwsbrief en meld u aan.

WEET U NOG HOE HET WAS?

Kent u het liedje ‘Vroeger was alles beter’? En wás vroeger alles beter? Waren de zomers echt warmer en de winters kouder? De tv-programma’s leuker? Ga in gedachten terug in de tijd. Waar speelde u mee? Waar ging u naartoe op vakantie? Had u een vakantieliefde? Naar welke muziek luisterde u? ANBO-PCOB is benieuwd naar uw herinneringen!

Doe mee aan onze nostalgiepeiling

Met deze peiling gaan we terug in de tijd. Meedoen kost maar een paar minuten en het helpt ons een mooi beeld te krijgen van de waardevolle momenten van verschillende generaties. Doe mee en haal samen met ons herinneringen op!

Ga naar: www.ouderenwijzer. nl/nostalgie

ABN AMRO Helpt

Moeite met bankzaken?

We helpen je verder!

Eén op de zes Nederlanders heeft soms hulp nodig met dagelijkse bankzaken.

Herken je dat? Misschien vind je bankieren via je computer of telefoon lastig.

Of heb je moeite met lezen, waardoor het niet lukt. Je staat er niet alleen voor.

Onze Hulp bij Bankzaken Adviseurs helpen je graag verder.

Bel ons of kijk online

Neem gerust contact met ons op. Met 200 Hulp bij Bankzaken Adviseurs verspreid over heel Nederland zijn we dichterbij dan ooit.

• Bel de Hulp bij Bankzaken Lijn: 088 226 26 12*

• Of bezoek: www.abnamro.nl/hulp

* Wij zijn bereikbaar op werkdagen van 9.00 tot 17.00 uur (gebruikelijke belkosten).

TEKST: STEVEN SCHOTTE

Op pad voor u

De belangenbehartigers van ANBO-PCOB gingen voor u weer naar ministeries, organisaties en bijeenkomsten. Een korte impressie.

OP DE BIJEENKOMST VAN DE KLANKBORDGROEP GELDMAAT, een overlegplatform van banken en maatschappelijke organisaties (waaronder ANBO-PCOB), sprak onze beleidsadviseur Eric Brendel onder meer met Geldmaat-CEO Peggy Corstens. ANBO-PCOB blijft aandacht vragen voor het beschikbaar houden van contant geld. Ook werd gesproken over de nieuwe Geldmaat-app en de veiligheid rond geldautomaten.

ANBO-PCOB NAM DEEL AAN HET MAATSCHAPPELIJK OVERLEG BETALINGSVERKEER bij De Nederlandsche Bank. Daar werd gesproken over hoe in een noodsituatie het betalingsverkeer toch grotendeels kan doorgaan. Bijvoorbeeld door te betalen met contant geld of middels een ‘uitgestelde pinbetaling’. Ook vroeg ANBO-PCOB aandacht voor mensen die moeite hebben met digitaal bankieren.

DE REGERING WIL FLINK BEZUI -

NIGEN OP DE HUISHOUDELIJKE

HULP. ANBO-PCOB HEEFT SAMEN MET ZORG- EN WELZIJNSORGANISATIES DE TWEEDE KAMER OPGEROEPEN OM MET EEN BETER PLAN TE KOMEN.

Huishoudelijke hulp is belangrijk voor een schoon en veilig huis, maar ook om tijdig problemen, eenzaamheid en achteruitgang te signaleren. ANBO-PCOB blijft dit onderwerp volgen en uw belangen bewaken.

WE SPRAKEN IN DEN BOSCH MET WETHOUDER PIETER PAUL SLIKKER OVER GOED LOKAAL OUDERENBELEID. Het was een prettig en open gesprek, waarin de wethouder liet zien oog te hebben voor de positie van senioren. ANBO-PCOB blijft graag in gesprek met gemeenten, opdat wensen van senioren worden meegenomen in het beleid.

TEKST: ARJAN VISSER FOTO’S: JANITA SASSEN

RUTH JACOTT (65)

‘Die eenvoud, dat is wat ik wil,

terug naar de kern’

Ruth Jacott is fit, dankbaar en vol levenslust, maar over wat ze jaren geleden in een interview zei over ouder worden – dat ze er he-le-maal geen moeite mee zou hebben –zegt ze nu: “Ik neem al mijn woorden terug!”

Als meisje van negen zag Ruth Jacott The Supremes op tv en dacht: dát wil ik later ook, zingen, optreden, schitteren! Ze gebruikte een haarborstel als microfoon en veranderde in Diana Ross. Broertje, zusje, neefjes en nichtjes vormden het koortje op de achtergrond. “Het gekke is: ik was een héél schuchter meisje. Dus waarom wilde ik nou per se het podium op? En toch, ik wist het zeker. Dát was mijn bestemming. Het duurde wel een tijdje voordat ik die verlegenheid had overwonnen. Dat gebeurde pas toen ik in 1987 musicals ging doen. Ik kreeg de rol van Grizabella in Cats en moest bewijzen wat ik in

mijn mars had. Voluit gaan! Maar ik durfde niet... Toen ik het na drie dagen wilde opgeven, nam de assistent-choreograaf daar geen genoegen mee. We voerden een lang gesprek, hij verzekerde me ervan dat ik op de goede weg was en zei dat ik nú de sprong moest wagen. Wilde ik dat mensen later zouden zeggen: ‘hm oké, is dit alles?’ of toch liever: ‘wow… wauw!’? Ik wilde het laatste. Dat is het moment waarop ik uit mijn schulp ben gekropen.”

LET’S GO RUTH!

“Die schuchterheid is er door het vak wel uitgeslagen, maar je bent

‘Ik houd van koken en lekker eten, en had me op dat gebied een beetje laten gaan’

toch uiteindelijk wie je bent. Mensen denken vaak dat ik van feesten houd, maar ik ben juist erg op mijn privacy gesteld. Daarom zul je mij ook nooit over mijn liefdesleven horen praten. Wat ik wil delen, deel ik op het podium. Het is ook een concentratie-ding; ik heb álles over voor mijn vak. Daarom ben ik een jaar geleden begonnen met DAG ÉÉN, een lifestylemethode. Ik zag dat Bridget Maasland en Jeroen van der Boom die methode hadden gebruikt en dacht: als het hun lukt, lukt het mij ook. Slanker worden. Fitter vooral! Ik kwam laatst een oude foto van mezelf tegen... nou, eh, poeh. Ik houd van koken en lekker eten, maar toen corona uitbrak, mijn tournee moest worden afgebroken en ik bijna twee jaar lang niet kon werken, heb ik me op dat gebied een beetje laten gaan. Eenmaal terug op de bühne, werd dansen en springen nogal lastig: ik was echt véél te zwaar geworden. Inmiddels ben ik, met behulp van mijn coaches, twintig kilo afgevallen en voel me in alle opzichten beter. Fysiek en mentaal. Toch blijft

INTERVIEW

1960 Op 2 september geboren in Paramaribo.

1969 Verhuist naar Nederland.

1987 Speelt de rol van Grizabella in de musical Cats.

1989 Hoofdrol in de musical

A night at the Cotton Club.

1989 Krijgt de Zilveren Harp.

1993 Haar eerste album, Ruth Jacott, verschijnt.

1993 Vertegenwoordigt Nederland op het Eurovisiesongfestival.

1997 Krijgt de Gouden Harp.

2001 Krijgt de Surinaamse onderscheiding Ridder in de Ereorde van de Gele Ster.

2005/2006 Theatershow

A touch of Latin.

2008 Speelt de titelrol in de musical Billie Holiday.

2011 Ruim zeventig keer opgetreden met Simply the best.

2013 Toert door het land met

A lady on stage.

2017 Theatertournee RUTH.

2020 Show en album Ruth Live.

2027 In januari en februari te zien met De tijd van mijn leven.

Speellijst: www.ruthjacott.nl

het een strijd. Ik heb lang niet altijd zin om naar de sportschool te gaan, maar als ik er eenmaal ben, begint de adrenaline te werken: let’s go Ruth, kom, kom, kom, we gaan!”

DANKBAAR VOOR

HET GELUK

“Tja, dat ouder wordende lijf. Dertig jaar geleden riep ik nog dat ik daar he-le-maal geen moeite mee zou hebben. Nou, ik neem mijn woorden terug! Als je niets doet, holt je gezondheid zomaar achteruit. Vraag me nu niet om even door mijn knieën te zakken, want dat zal niet zo soepel meer gaan. De grootste winst zit in m’n hoofd; ik maak me veel minder druk. Ik heb, om de titel van mijn nieuwe theatershow aan te halen, de tijd van mijn leven. Ik ben me meer dan ooit bewust van de weg die ik tot nu toe heb afgelegd, van het geluk dat ik heb gehad. Zo’n tien jaar geleden kreeg mijn moeder baarmoederkanker. Dat is een van ergste dingen die ik heb ervaren, hoe ik moest toekijken,

‘Het zal wel de leeftijd zijn, maar in gedachten keer ik vaker terug naar vroeger’

niets kon doen om mijn moeder te helpen. Gelukkig sloeg de behandeling aan. Ze is er nog, 92 jaar oud, en woont op zichzelf. Ik was al dankbaar – mijn moeder is de belangrijkste vrouw in mijn leven –maar ben nu nóg dankbaarder. En bang, ja, natuurlijk… Ik heb altijd de telefoon bij me, ’s nachts ligt-ie naast mijn bed. Weet je dat ik al volschiet bij de gedachte dat ze er op een dag niet meer zal zijn?”

DE CIRKELBEWEGING VAN HET LEVEN

“Er is natuurlijk heel veel terug te voeren op mijn vroege jeugd. Mijn ouders zijn gescheiden toen ik vier was. Later is mijn moeder hertrouwd, maar ik heb altijd geweten dat zij de kern, de spil van het gezin was. Zij en háár moeder, die mij ook voor een groot deel heeft opgevoed. Mijn oma kreeg kanker op haar 68ste, maar wilde ons niet laten merken hoe ziek ze was. Zo’n lieve, sterke vrouw... Mijn opa was aannemer. Hij hield wel van een drankje, waardoor er aan het eind van de maand vaak niet veel geld overbleef. Dus naaide mijn oma zelf haar kleding en verkocht ze ’s ochtends vroeg wat groente en fruit op de markt. In zekere zin zijn de vrouwen in mijn familie altijd de kostwinners geweest. Dit zal óók wel een leeftijdsding zijn, maar ik keer in gedachten vaker terug naar vroeger. Soms is het net alsof ik uit een soort coma wakker word en dat iemand tegen me zegt: ‘Dag Ruth, je bent nu 65!’

‘Mijn moeder is in alles een voorbeeld geweest’

65? Nu al? Hoezo? Hoe kan de tijd zó snel voorbij zijn gegaan? Het is waar, misschien maken we wel een soort cirkelbeweging in ons leven. Het zal niet voor niets zijn dat ik in mijn nieuwe theatershow over die allereerste jaren in Suriname wil vertellen. Hier sta ik, op het podium, precies zoals ik het me als klein meisje heb voorgesteld. Maar had ik die carrière ook gehad als we in Paramaribo waren gebleven? Ik vind nog steeds dat mijn moeder destijds een heel wijs besluit heeft genomen. Ze is in alles een voorbeeld voor me geweest.”

EEN TOEKOMST ZONDER TOETERS EN BELLEN

“Als ik net zo oud mag worden als mijn moeder, wil ik het liefst zo lang mogelijk blijven optreden. Maar dan zonder de toeters en bellen van de shows die ik op mijn negende zo prachtig vond. Ik heb jaren geleden, met Barrie Stevens, in het Londense Old Vic Theatre de onewomanshow Elaine Stritch at Liberty gezien. Toen ik die 77-jarige vrouw daar zag staan – helemaal alleen op het podium, gedragen door alle ervaring die ze in haar leven had opgedaan – kon ik maar één ding denken: dát is het! Die eenvoud. Dat is wat ik wil. Terug naar de kern.”

Ik ben me meer dan ooit bewust van het geluk dat ik heb gehad

De 5 voor Ruth

1. Wat is de mooiste herinnering aan de zomers van je jeugd?

“Die eerste jaren in Suriname waren voor mijn gevoel één mooie, lange zomer. Buitenspelen met mijn zus, broertje, neefjes en nichtjes. Later werd in IJmuiden die fijne, warme jeugd gewoon voortgezet.”

2. Heb je ooit armoede van dichtbij gezien?

“Zeker. Ik ben in Bolivia geweest waar ze hun potje kookten boven een vuurtje van koeienmest en de schoenen van oude autobanden werden gemaakt. Verschrikkelijk. Daarom vind ik verspilling ook zo erg.”

3. Reis je vaak met de trein?

“De trein? Prettig, maar voor mijn werk niet erg handig. Maar als ik vanaf Schiphol op vakantie ga: dan is het ov veel makkelijker en sneller.”

4. Wat maakt jou gelukkig?

“Simpele dingen. Ik wandel graag en kan genieten van elk bloemetje dat ik op mijn pad vind.”

5. Word je met de jaren wijzer?

“Vind ik wel. Ik ben minder impulsief, kan makkelijker relativeren, wat vaker de boel de boel laten. Als iets niet volgens plan verloopt, raak ik niet meer zo gestrest; er komt vast een oplossing. En als die er niet komt? Jammer dan. Het is wat het is.”

Olga Commandeur gaat nog steeds het land in om mensen te stimuleren om te bewegen, met als credo: ‘use it or lose it’. “Je moet in beweging blijven om fit te blijven. Van een hele dag hangen word je alleen maar sloom. Bewegen is goed voor je hart, je spieren, je hersenen en je botten. Ik laat mensen ervaren wat bewegen met je lijf doet.” Ze snapt heel goed dat voor veel mensen de drempel hoog is. “Ik kan wel roepen: doe het gewoon. Maar dan blijft het lastig.” Haar advies: “Vraag jezelf af: wat vond ik zelf leuk. En help elkaar een beetje. Kijk of je samen iets kan opzetten, bijvoorbeeld een wandelclubje, en elkaar kan stimuleren. Wat voor mezelf goed werkt, zijn complimentjes.” Om zelf fit te blijven fietst en golft ze. “Een fiets vergroot je leefomgeving. En fietsen is een mooie, laagdrempelige activiteit om fit te blijven. Daarom is mijn advies om, als je je onzeker voelt op je gewone fiets, te kijken welke mogelijkheid er is om wel te blijven fietsen. Het verkeer wordt drukker. Dus is het belangrijk dat je je comfortabel en veilig voelt.”

Bewegen is goed, blijven bewegen is beter

Olga Commandeur is oudatlete, maar vooral ook ruim twintig jaar het boegbeeld van het tv-programma Nederland in Beweging! “Ik raad iedereen aan: voorkom dat je inkakt, blijf bewegen!”

Olga Commandeur heeft sinds kort een nieuwe knie. Het weerhoudt haar er niet van om te blijven bewegen. Wél is ze overgestapt naar een Touring e-vouwfiets van Opmaet. “Als je fietsen leuk vindt, kun je dankzij de fietsen van Opmaet toch blijven fietsen. De Touring is heel stabiel, dankzij een laag zwaartepunt. En het open afstappen is heel makkelijk. Als je remt, sta je meteen met allebei je voeten op de grond.” De compacte fietsen van Opmaet zijn volledig elektrisch. Mijn man heeft een mountainbike, dus dan is het fijn dat ik hem zonder extra inspanning kan bijhouden. En met de extra trapondersteuning rijd je probleemloos weg vanuit stilstand.” Een ander belangrijk voordeel: de prijswinnende Touring en Compact van Opmaet neem je eenvoudig mee. De Touring hoeft niet op de fietsdrager. Je klapt ’m in en zet ’m gewoon achter in de auto, camper of caravan. “Nederland heeft zoveel mooie plekken. Als we bijvoorbeeld naar de Veluwe of Zuid-Limburg gaan, of zoals komend weekend naar Texel, nemen we ’m altijd mee om lekker met de fiets eropuit te gaan.”

Ongemerkt is Olga Commandeur in korte tijd een heuse ambassadeur van de prijswinnende fietsen uit Nijkerk geworden, waar je op bezoek kunt bij de showroom en werkplaats. “Je voelt je echt welkom. Je kunt alles vragen en uitproberen en de fiets helemaal naar eigen smaak laten afmonteren. Zo heb ik zelf voor een recht stuur gekozen, omdat ik dat gewend ben.”

LAGE INSTAP

Gemakkelijk op- en afstappen, ook met beperkte mobiliteit

WEGRIJHULP (POWER ASSIST)

Veilig en moeiteloos wegrijden, ook bij wind of op een helling

VALPREVENTIE

Uitgebreide voorzieningen & extra stabiliteit vanuit het frame

BENIEUWD NAAR MEER INFORMATIE?

Scan de QR-code met je smartphone voor onze brochure, kijk op opmaetfietsen.nl of neem contact op via 033 30 30 268. We nemen graag de tijd om samen te kijken wat écht bij jou past.

Op hoogte 2x zo snel het bed opmaken

Prettig in- en uitstappen op de gewenste hoogte

Makkelijker de bedden uit elkaar schuiven

4,9/5

Nummer 1 2024 én 2025 op Trustpilot in de categorie beddenwinkels

Tijdelijke TV actie

Tijdens de Goed Uitgerust Weken ontvangt u tot wel €750 terug voor uw oude bed en nemen wij uw oude bed kosteloos retour.

Bezoek met of zonder afspraak één van onze winkels of plan een gratis thuisadvies in.

Gratis brochure?

TEKST: JEROEN FIDDER, ERIC BRENDEL

ILLUSTRATIES: LOTTE DIJKSTRA

Dossier armoede Wie lopen het meeste risico?

OUDEREN DIE IN ARMOEDE LEVEN

De huidige generatie ouderen is gemiddeld rijker dan vorige generaties. Maar dat betekent niet dat alle ouderen rijk zijn. Zo stijgt de armoede onder de 55- tot 65-jarigen die arbeidsongeschikt of werkloos zijn. Ook de groeiende groep arme ouderen met een migratieachtergrond baart zorgen. ANBO-PCOB komt op voor al deze mensen, zorgt ervoor dat zij zichtbaar blijven in Den Haag en helpt hen met ondersteuning en advies.

Nederland is rijker dan ooit, signaleert Peter Hein van Mulligen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Meer mensen hebben een koophuis en elke generatie gepensioneerden heeft meer pensioen opgebouwd. Maar dat geldt lang niet voor iedere gepensioneerde. Piet Hein waarschuwt:

“De groep waarin de armoede juist stijgt, zijn de 55- tot 65-jarigen die arbeidsongeschikt of werkloos zijn geworden en geen baan meer vinden. En het pensioen is soms nog jaren weg.” Ouderen met een migratieachtergrond hebben het vaak ook niet makkelijk. “ Vooral niet als zij een onvolledige

AOW en weinig aanvullend pensioen hebben opgebouwd.”

Wat verstaan we eigenlijk onder armoede?

Wanneer ben je officieel arm? Sinds 2024 is er een nieuwe, onafhankelijke definitie van armoede. Daarmee kan precies worden bekeken wie heel arm is of een beetje.

Iemand is arm als er nadat de woonlasten, energiekosten, zorgverzekering en het eigen risico betaald zijn, te weinig inkomen en te weinig ‘financieel bezit’ overblijven voor de andere basisbehoeften, zoals eten, kleding, vervoer en sociale activiteiten. Financieel bezit is spaargeld en ander bezit waar je direct bij kunt. Een eigen huis bijvoorbeeld telt niet mee. Voor een alleenstaande lag de armoedegrens in 2024 op 1600 euro per maand, bij een echtpaar zonder thuiswonende kinderen op 2145 euro. Peter Hein van Mulligen van het CBS: “Wie net boven die grens zit, kan

overigens ook financiële zorgen hebben. We kijken daarom ook naar de groep met een inkomen tot 25 procent boven de armoedegrens. In 2024 ging het om zo’n 540.000 55-plussers.”

WIE LOOPT HET MEESTE RISICO OP ARMOEDE?

In 2024 leefden ruim 125.000 55-plussers onder de armoedegrens. Dat aantal is de afgelopen jaren gedaald, maar in één specifieke groep steeg de armoede juist: de 55- tot 65-jarigen. Peter Hein: “Dat zijn mensen die arbeidsongeschikt zijn geraakt of werkloos zijn geworden en geen baan meer vinden. Met

125.000

55-PLUSSERS ZIJN ARM

540.000

55-PLUSSERS

ZITTEN NÉT BOVEN DE ARMOEDEGRENS

een volledige AOW zit je boven de armoedegrens, maar die is voor hen nog jaren weg. Als je 57 bent, duurt het nog zo’n tien jaar voordat je AOW krijgt.”

Ook ouderen die later naar Nederland zijn gekomen, lopen meer risico. “Zij hebben vaak een onvolledige AOW opgebouwd en weinig aanvullend pensioen.” Andere risicogroepen zijn gescheiden ouderen en zzp’ers die onvoldoende pensioen hebben opgebouwd.

SOMBERE VOORUITZICHTEN

Hoe de toekomst eruitziet? Vrouwen die nu met pensioen gaan, hebben vaker een eigen inkomen opgebouwd dan vorige generaties. Dat is positief. Maar de groeiende groep ouderen met een migratieachtergrond verdient aandacht. “Het is afwachten of zij straks voldoende inkomen hebben. Bij die groep kan het aantal mensen in armoede nog stijgen.” Als de AOW-leeftijd verder omhoog gaat, raakt dat arbeidsongeschikten en werklozen. “Dan moeten zij langer wachten op de AOW.”

Anisa (62) gaat naar de voedselbank

ERVARINGS DESKUNDIGE

Ouderen met een migratieachtergrond leven vaker in armoede. Anisa houdt sinds haar scheiding vijf jaar geleden aan het eind van de week maar een paar euro over. “Het is financieel een ramp.”

Anisa leeft van een minimuminkomen. Voor kleding gaat ze naar de kringloop, voor eten is ze afhankelijk van de voedselbank. “Ik vind het heel moeilijk. Ik schaam me kapot om daarnaartoe te gaan. Ik kijk altijd achterom of er niemand is die me ziet.”

‘Ik schaam me voor mijn financiële situatie’

Anisa gaat niet naar de tandarts, terwijl ze een nieuwe brug nodig heeft. En ze mijdt de huisarts. “Als hij me doorverwijst, moet ik eigen risico betalen.”

Hoe kan dat nou?

Nu, Anisa is geen uitzondering. Van de 65-plussers met een niet-westerse migratieachtergrond leeft ruim 40 procent onder de armoedegrens. Van de ouderen zonder migratieachtergrond is dat 2,5 procent. Oorzaken zijn een onvolledige AOW, geen of een laag aanvullend pensioen, en het niet aanvragen van regelingen uit angst of door onbekendheid. Ook de kostendelersnorm speelt een rol: wie samenwoont met een volwassen kind krijgt een lagere uitkering.

Gebrek aan lef

Anisa weet dat er gemeentelijke regelingen zijn, maar ondanks haar hoge opleiding weet ze niet hoe ze die moet aanvragen. “Ik durf zulke dingen niet te doen.”

Ze had een dominante man die alles regelde en bepaalde. Nu moet ze dat zelf leren. Haar vriendin probeert haar te stimuleren om voor zichzelf op te komen. “Maar ik durf het nog steeds niet.” Haar zonen houdt ze erbuiten. “Ik durf mijn jongens niet te zeggen dat het financieel niet goed gaat. Ik schaam me ervoor.”

Maar ze blijft lachen!

Toch heeft Anisa een doel. Ze geeft sportles aan een groep eenzame Marokkaanse en Turkse vrouwen in haar buurt. “Dat vind ik geweldig om te doen. Het is psychisch goed voor me dat ik iets doe in het leven. Ik blijf gewoon lachen.” En als ze ooit wel naar de gemeente gaat, wil ze dat ook voor andere vrouwen doen.

ERVARINGS DESKUNDIGE

Lenie (87) leeft van de AOW

Als Lenie boodschappen doet, schrikt ze elke keer weer. “Ik koop bijna niets en ben dan toch zo’n 50 euro kwijt.” De 87-jarige Rotterdamse leeft van uitsluitend haar AOW-uitkering.

Lenies man overleed in 2010 en een pensioen heeft ze niet. Ze komt net rond, maar dat wordt steeds moeilijker. Haar man werkte zijn hele leven, maar bouwde nauwelijks pensioen op. Pas de laatste tien jaar betaalde de werkgever mee. Uiteindelijk hield

‘Zuinig zijn is een kunst’

hij daar 700 euro aan over, in één keer uitgekeerd.

Lenie krijgt huur- en zorgtoeslag, en zonder dat zou het haar helemaal niet lukken rond te komen.

Ze volgt een speciaal dieet en kan niet kiezen voor de goedkoopste producten. Toch spaart ze elke maand 50 euro. “Nu staat de wasmachine op springen. Ik probeer dat sparen dus maar vol te houden. Het is de kunst om heel zuinig te zijn.”

Veel pijn en toch dankbaar

Haar gezondheid is broos, Lenie heeft artrose en osteoporose. De thuiszorg helpt haar met haar steunkousen, want haar handen laten haar steeds meer in de steek. Ze loopt met een rollator en draagt braces. Elke ochtend

begint ze met het slikken van paracetamol. “Anders kom ik de dag niet door.” Ze wacht totdat de pijn wat wegtrekt. Dan doucht ze, kleedt ze zich aan. Als het even kan, gaat ze naar buiten met haar rollator. “Dan haal ik een frisse neus en doe ik boodschappen. Dat ik dat nog kan, daar ben ik dankbaar voor.”

Noodzakelijk, maar onbetaalbaar

Lenie moet aan haar heupen worden geopereerd. De arts schreef een sta-op-stoel voor om thuis te kunnen herstellen. Maar die kan Lenie niet betalen, ook niet met haar vakantiegeld. De zorgverzekeraar vergoedt de stoel niet. “Dan denk ik: potverdorie, hoe moet dat nou? Misschien heeft de wijkverpleegkundige een oplossing.”

Lenie is een doorzetter. Ze leest, houdt de computer bij. “Ik kan niet lang lezen door de artrose in mijn nek. Maar ik doe het toch”, zegt ze strijdvaardig.

EXPERT

Lotte Meerhoff van het Armoedefonds

‘Eenzaamheid

maakt armoede voor ouderen extra zwaar’

De armoede in Nederland neemt toe, signaleert het Armoedefonds. En de hulpvragen worden steeds basaler. “Steeds meer mensen moeten dagelijks kiezen tussen het kopen van shampoo of brood”, zegt woordvoerder Lotte Meerhoff.

Het Armoedefonds ondersteunt sinds 2015 lokale hulporganisaties: van voedsel- en kledingbanken tot Leergeld en SchuldHulpMaatjes. Dat doet het fonds met geld, boodschappenkaarten, producten en kennis, maar ook bijvoorbeeld met projecten voor ouderen.

Negatief gezondheidseffect

Een op de drie hulporganisaties ziet een stijging van het aantal hulpvragen door ouderen, vertelt Lotte. “Als een oudere in armoede leeft, zijn de negatieve effecten veel groter dan bij een jongere. Ik was laatst bij een 95-jarige mevrouw in een sociale huurwoning. Ze had het de hele dag koud, want de verwarming stond uit en de tocht kwam zo naar binnen. Als je jong en gezond bent, is dat heel oncomfortabel. Als je ouder

bent, is het niet te doen, zeker niet als je al gezondheidsklachten hebt.”

Armoede heeft veel effect op de gezondheid. “Mensen in armoede leven zeven tot negen jaar korter. Dat kunnen we niet genoeg benadrukken. Dat komt door stress, kou en slecht eten, maar ook door het mijden van zorg. Mensen blijven rondlopen met klachten, die zich vervolgens opstapelen.”

Geen bezoek maakt eenzaam

Wat ook meespeelt is dat armoede onder ouderen vaker een taboe is.

“Mensen hebben geleerd hun eigen boontjes te doppen. Ze zeggen:

‘Anderen hebben het veel slechter dan ik.’ Ze trekken zich terug, durven niemand meer op bezoek te vragen. Dat maakt het voor hulporganisaties

Dossier armoede

lastig om hen in beeld te krijgen. En die eenzaamheid maakt armoede voor ouderen extra zwaar.”

Vraag om hulp!

Het Armoedefonds en Kruidvat deden onderzoek naar verzorgingsarmoede: de mate waarin mensen geen geld hebben voor essentiële verzorgingsproducten.

“Het gaat om een op de vijf mensen in Nederland!” Het Armoedefonds roept hen op om om hulp te vragen. “Vraag na of je recht hebt op toeslagen. Veel mensen zijn bang dat ze die moeten terugbetalen, maar toeslagen verhogen je inkomen met tientallen euro’s per maand.”

Ook de gemeente heeft allerlei regelingen. En ga naar lokale hulporganisaties.

Daar werken vrijwilligers die je graag helpen en bij wie je je verhaal kwijt kunt. “Die medemenselijkheid is zelfs het allerbelangrijkste”, vindt Lotte. “Steun elkaar.”

Een op de drie hulporganisaties ziet een stijging van het aantal hulpvragen door ouderen

EXPERT

Crétien van Campen van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP)

Bij armoede gaat het al gauw over geld. Maar volgens Crétien van Campen van het SCP is er ook nog het ‘sociale pensioen’. “Als je je na je pensionering terugtrekt uit het sociale leven, ga je sneller achteruit, ook al heb je een goed inkomen.”

Het SCP doet sociaalwetenschappelijk onderzoek en analyseert de kwaliteit van het leven en het samenleven in Nederland. Wetenschappelijk medewerker Crétien van Campen onderzoekt onder meer welke aspecten van het leven bijdragen aan gelukkig ouder worden.

Stapeling van beperkingen

Gemiddeld is er onder ouderen minder armoede dan onder jongeren. “Maar onder dat gemiddelde zitten grote verschillen. Als een oudere in armoede leeft, kunnen allerlei beperkingen zich opstapelen. Deze mensen wonen vaker in een minder goed huis. Als ze een zwaar beroep hebben gehad, is hun gezondheid gemiddeld slechter en hun levensverwachting lager. Armoede versterkt al die factoren.”

Geld voor zingeving

Voldoende inkomen is de basis, stelt Crétien. Maar belangrijk vindt hij ook het sociale netwerk en de mate

Dossier armoede

MENSEN VAN

VORMEN DE ENIGE GROEP DIE ARMER WORDT

waarin je meedoet in de samenleving. “Je kunt in armoede leven en toch een goed sociaal netwerk hebben, waardoor je je niet eenzaam voelt.” Dat raakt ook aan zingeving: hoe blijf je van betekenis voor anderen? “Mijn moeder kan in haar eentje tuinieren, toch gaat ze ook naar een tuinclub waar ze anderen ontmoet. Maar ze heeft wel de financiële middelen nodig om daar te komen.”

‘Armoede is meer dan een gebrek aan geld’

Voorkom eenzaamheid

Het beleidsadvies van Crétien: regel meer dan het pensioen en de zorg, en denk breder na over de verouderende samenleving. “Er is veel geregeld voor werkenden en voor mensen die zorg nodig hebben. Maar voor vitale ouderen die nog geen zorg nodig hebben, is er weinig beleid.” Wel een goed voorbeeld is het actieprogramma ‘Eén tegen eenzaamheid’ van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, bedoeld om eenzaamheid in Nederland te verminderen. “Eenzaamheid is namelijk niet alleen een voorspeller van mentale problemen, maar ook van lichamelijke ziekte.” De overheid moet iets doen, maar mensen hebben ook zelf een verantwoordelijkheid, vindt Crétien. “Je kunt een tuinclub of een koor beginnen. De overheid kan dat vervolgens faciliteren en zo zorgen voor een toegankelijke samenleving.”

Frank (71) werd arbeidsongeschikt

ERVARINGS DESKUNDIGE

Al vroeg in zijn loopbaan werd Frank arbeidsongeschikt. Dat heeft gevolgen voor zijn pensioen. “Ik beschouw mijzelf niet als arm, maar mijn vrouw en ik moeten de uitgaven wel beperken. We vallen net buiten alle toeslagen en maatregelen voor mensen die het nog moeilijker hebben.”

Franks vrouw is Duitse en woonde vier jaar in Nederland voordat ze met pensioen ging. Ze heeft recht op ongeveer 40 euro AOW per maand. Maar als ze dat aanvraagt, moet ze zich verplicht in Neder-

‘Het contact met de kinderen dreigt een luxe te worden’

land verzekeren voor zorgkosten. “Dat kost meer dan het oplevert. Dus heeft ze die AOW geweigerd. Ik krijg het AOW-bedrag voor gehuwden, maar de hoogte daarvan is er wel op gebaseerd dat beide partners AOW krijgen.”

Behelpen met hulpmiddelen

Zijn vrouw heeft een pensioen uit Duitsland. “Anders zou het niet te doen zijn, want alles wordt duurder. En van de zorgkosten wordt steeds minder vergoed, ook door een arts voorgeschreven medicijnen en hulpmiddelen. Ik loop nu op volledig platgetrapte steunzolen en probeer met een goedkoop leesbrilletje duidelijker te zien.”

De trein is te duur

Frank en zijn vrouw wonen in de Achterhoek. Het is daar iets goedkoper wonen. Franks kinderen en kleinkinderen wonen midden in het land, op meer dan honderd kilometer afstand. “Ik wil een band met de kleinkinderen opbouwen, dus ik ga er één dag in de week op bezoek.” De dochter van zijn vrouw woont net zover de andere kant op. Voor al die ritten is Frank aangewezen op de auto. “De trein is duur en je bent lang onderweg. Het contact met de kinderen dreigt met die hoge brandstofprijzen een luxe te worden.”

Puzzelen om rond te komen

Frank vindt het belangrijk dat er iets verandert aan het beeld dat alle ouderen rijk zijn. “Er zijn mensen die hun hele werkzame leven hebben bijgedragen en nu toch moeten puzzelen om rond te komen. Ik hoop dat ANBOPCOB de regering duidelijk kan maken dat er een groep is die net buiten de hulpmaatregelen valt, maar wel in steeds grotere moeilijkheden verkeert.”

ERVARINGS DESKUNDIGE

Lonneke (71) na haar scheiding

Een scheiding kan je financiële situatie flink veranderen. Dat merkte ook Lonneke. Ze komt wel rond, maar de marge is beperkt.

‘Lang niet alle gepensioneerden kunnen doen wat ze willen’

Lonneke stopte met fulltime werken na de geboorte van haar eerste kind en ging weer parttime aan de slag toen haar jongste naar de middelbare school ging. Het gezin had het goed, voor grote extra’s werd gespaard. Na dertig jaar huwelijk wilde ze scheiden. De procedure betaalde ze zelf, dus ze ging meer werken. Ze richtte een nieuwe woonplek in met kringloopspullen en ‘krijgertjes’.

Slimme spaarpotjes

Door omstandigheden moest Lonneke een jaar eerder met pensioen. Met haar spaargeld en wat steun van haar ex-echtgenoot kon ze net rondkomen. Wel miste ze een jaar pensioenopbouw. “Ik leefde dat jaar op een minimum, maar ik was wel vrij en behield mijn gezondheid.”

Lonneke gaat creatief om met haar inkomen. “Ik heb heel veel spaarpotjes voor allerlei vaste lasten en om financiële verrassingen te voorkomen.” Abonnementen en donaties zegde ze op. “Je denkt misschien: wat is nou 3 euro per

maand, maar als je alles optelt, is het toch wel een bedragje.”

Een verkeerd beeld

Ze doet bewust boodschappen en reizen en theaterbezoek zitten er niet in. En een elektrische fiets ook niet. Lonneke: “Als het vakantiegeld en de jaarlijkse verrekening van de stookkosten binnenkomen, is het feest.” Het ongenuanceerde beeld van de rijke pensionado vindt ze best moeilijk en kwetsend. “Lang niet alle gepensioneerden kunnen doen wat ze zouden willen of kunnen zelfs maar kopen wat ze nodig hebben. Denk bijvoorbeeld aan al die zieke mensen die alleen AOW hebben.”

Dankbaar en trots

Lonneke is vooral dankbaar en best trots dat er uiteindelijk zo’n stabiele balans is ontstaan. “Er is zoveel om van te genieten.” Zo ontmoette ze op een reünie van de middelbare school haar oude liefde weer. Ze heeft kleinkinderen en vond een betaalbare sociale 55-plusflat met twee kamers en zicht op een knusse binnentuin.

EXPERT

Karin Radstaak van het Nibud

‘Veel ouderen laten geld liggen waar ze recht op hebben’

Veel ouderen die net met pensioen zijn gegaan, vragen geen toeslagen aan terwijl ze daar wel recht op hebben. “Ze denken soms dat je daarvoor in de bijstand moet zitten. Maar dat is niet zo”, zegt Karin Radstaak, woordvoerder van het Nibud.

Het Nibud geeft mensen voorlichting over geldzaken en doet onderzoek naar wat huishoudens kunnen uitgeven. Die kennis wordt ook gebruikt om de overheid te adviseren. Volgens het Nibud kunnen de meeste gepensioneerden redelijk tot goed rondkomen, maar er is ook een kwetsbare groep. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met alleen AOW of een klein aanvullend pensioen en weinig spaargeld. Juist voor hen kunnen toeslagen en gemeentelijke regelingen het verschil maken.

Niet alleen onwetendheid

Onderzoek van het CPB laat zien dat juist de mensen die net met pensioen zijn gegaan, vaak niet de toeslagen en regelingen aanvragen waarop ze recht hebben. Ruim de helft van de ouderen die langdurig geen toeslagen aanvragen is tussen de 65 en 69 jaar. Dat ze geen

toeslagen aanvragen, heeft niet alleen te maken met onwetendheid, soms ligt het ook aan taalproblemen bij de ouderen.

Hulp van vrijwliggers

“Veel ouderen laten dus geld liggen”, zegt Karin. “Daarom: durf hulp te vragen aan iemand die je vertrouwt. Niemand verwacht dat je zelf je auto repareert, waarom zou je dan op financieel gebied alles zelf moeten uitzoeken?”

Via de gemeente kun je vaak met een vrijwilliger – bijvoorbeeld van Humanitas – naar je financiële situatie kijken, vertelt Karin. “Die kan wellicht ontdekken dat er geen toeslagen zijn aangevraagd of weet de weg naar gemeentelijke regelingen waarvoor je mogelijk in aanmerking komt. Je zit niet aan zo iemand vast, maar zo’n vrijwilliger kan je wel op weg helpen zodat je het daarna zelf kan.” ANBO-PCOB kan ook helpen: getrainde vrijwilligers komen bij mensen thuis om de belastingaangifte in te vullen en checken dan meteen of die recht hebben op huur- en zorgtoeslag.

Een simpeler systeem graag!

“De overheid weet al wat mensen verdienen. Die informatie zou gebruikt kunnen worden om toeslagen automatisch toe te kennen of mensen er actief op te wijzen”, zegt Karin. “Maar ook het systeem zelf moet eenvoudiger. De kennis is er. Zorg dan ook dat mensen krijgen waar ze recht op hebben.”

Dossier armoede

7 risico’sbelangrijke

op armoede na uw 60ste

1

3 2

4

1. Scheiding of overlijden van uw partner is een factor van groot belang. Bij het overlijden van een partner valt niet alleen een deel van het gezinsinkomen weg (AOW-partnerpensioen stopt), maar kan ook het nabestaandenpensioen tegenvallen.

2. Arbeidsongeschiktheid of werkloosheid vlak voor de pensioengerechtigde leeftijd. Voor wie tussen het 60ste en 67ste jaar een baan verliest, is de kans op het vinden van nieuw werk klein. Dit kan leiden tot langdurige werkloosheid vóór het bereiken van de AOW-leeftijd. Dit put het spaargeld uit en verlaagt het uiteindelijke pensioen.

3. Geen of onvoldoende pensioenopbouw: ouderen die periodes niet gewerkt hebben (bijvoorbeeld door zorgtaken), in het buitenland hebben gewoond of als zzp’er onvoldoende pensioen hebben opgebouwd, lopen een verhoogd risico op een inkomen onder de armoedegrens.

4. Hoge woonlasten: ouderen die nog hoge hypotheeklasten hebben of die een huis huren in de vrije (particuliere) sector en geen huurtoeslag krijgen, lopen meer risico, zeker als het inkomen daalt.

5 6 7

5. Slechte gezondheid en hoge zorgkosten: armoede en gezondheid hebben een sterke wisselwerking.

Een slechtere gezondheid na uw 60ste leidt tot hogere eigen bijdragen in de zorg en kan ervoor zorgen dat u eerder uit het arbeidsproces verdwijnt.

6. Migrantenouderen : ruim 40 procent van de 65-plus-migranten leeft onder de armoedegrens. Dit heeft vaak te maken met een onvolledige AOWopbouw doordat men niet de volledige vijftig jaar voordat de AOW-uitkering ingaat in Nederland heeft gewoond. Voor ieder ‘gemist jaar’ wordt de AOW met 2 procent gekort.

7. Zzp’ers die onvoldoende buffer of pensioen hebben opgebouwd . Ook zij worden als een significante risicogroep gezien.

Dossier armoede

Eric Brendel, Senior Beleidsadviseur Inkomen ANBO-PCOB

‘ANBO-PCOB

maakt zich sterk voor de groep arme ouderen’

Armoede onder ouderen is in Nederland een groeiend en vaak verborgen probleem. Hoewel veel ouderen hun financiële zaken goed op orde hebben, is er ook een groep voor wie iedere maand rondkomen een uitdaging is. “ANBO-PCOB maakt zich ook sterk voor deze groep ouderen.”

“Wij zorgen dat ouderen die het niet breed hebben zichtbaar blijven in Den Haag. En we helpen hen actief met ondersteuning en advies om verantwoord gebruik te maken van de toeslagen en regelingen waarop zij recht hebben.”

Financieel kwetsbare ouderen

“Hoewel ouderen nu gemiddeld financieel beter af zijn dan vroeger, blijven er ook groepen die wel financieel kwetsbaar zijn en tussen wal en schip dreigen te vallen. Het gaat dan bijvoorbeeld om jonge senioren die voordat zij 67 werden arbeidsongeschikt zijn geraakt of werkloos zijn geworden. Zij verkeren soms langdurig in armoede totdat ze eindelijk hun AOW krijgen. Ook gescheiden ouderen en zzp’ers die onvoldoende pensioen hebben opgebouwd, lopen risico. En dan is er nog de groeiende groep ouderen met een migratieachtergrond die een onvolledige AOW en weinig aanvullend pensioen hebben opgebouwd.”

Ieder zijn verhaal

“Achter de cijfers zitten uiteenlopende verhalen van mensen die door omstandigheden moeite hebben om financieel mee te komen. De verhalen van Lenie, Anisa, Lonneke en Frank laten zien hoe verschillend financiële kwetsbaarheid eruit kan zien. De één is afhankelijk van de voedselbank, de ander moet creatief omgaan met geld of keuzes maken in sociale contacten en uitgaven. Tegelijkertijd proberen zij allemaal op hun eigen manier positief en actief in het leven te blijven staan. Zo probeer Lenie toch te sparen voor een wasmachine, geeft Anisa sportlessen aan vrouwen uit de buurt en houdt Lonneke grip op haar financiën met slimme spaarpotjes.”

Aandacht vanuit overheid en samenleving

“Uit onderzoek blijkt dat veel ouderen geen gebruikmaken van toeslagen en regelingen waarop zij wel recht hebben. Vaak komt dat door onbekendheid, ingewikkelde procedures of schaamte om hulp te vragen. Juist daarom pleiten organisaties als het Nibud en ANBO-PCOB voor betere voorlichting, eenvoudigere regelingen en meer ondersteuning bij geldzaken. De conclusie is duidelijk: armoede onder ouderen vraagt om blijvende aandacht van zowel overheid als samenleving. Niet alleen door financiële steun, maar ook door begrijpelijke informatie, toegankelijke hulp en beleid dat voorkomt dat mensen onnodig in de problemen raken. Zo kunnen meer ouderen met rust, waardigheid en vertrouwen ouder worden.”

2,5% VAN DE

65-PLUSSERS IS ARM

RUIM 40% VAN DE

65-PLUSSERS MET EEN NIET-WESTERSE MIGRATIEACHTERGROND IS ARM

ARMOEDEGRENS 2025 ALLEENSTAANDE

€1600 PER MAAND

ARMOEDEGRENS 2025 ECHTPAAR (ZONDER KINDEREN IN HUIS)

€2145 PER MAAND

Wilt u advies of hulp?

Bijvoorbeeld om te kijken of u in aanmerking komt voor toeslagen of gemeentelijke regelingen. Of bij het invullen van uw belastingaangifte. Of heeft u gewoon een vraag?

Als ANBO-PCOB-lid kunt u gratis bij ons terecht

Neem contact op met ANBO-PCOB Advies.

Telefoon: 0348 - 46 66 88 (op werkdagen van 10.00 tot 15.00 uur)

E-mail: adviesteam@anbo-pcob.nl aanmerking

GRATIS TIPGIDS

Een goede belastingaangifte zorgt ervoor dat u niet te veel betaalt en optimaal gebruikmaakt van aftrekposten en toeslagen. Vraag daarom onze gratis Tipgids Belastingen aan: www.anbo-pcob.nl/ tipgids-belasting

Dossier armoede

TIPS voor ouderen in financiële nood

• CHECK of u recht heeft op zorg- en huurtoeslag en vraag deze aan.

• CONTROLEER of u te veel belasting heeft betaald over uw pensioen en vraag dit dan terug.

• KIJK wanneer u uw belastingaangifte doet of u de reiskosten voor een bezoek aan een zorgverlener kunt aftrekken.

• BENUT de ouderenkorting optimaal als u een fiscaal partner heeft: door de aftrekposten goed te verdelen kunt u toch nog voor de volledige ouderenkorting in aanmerking komen.

• VRAAG de ANBO-PCOB Tipgids Belastingen aan .

• ONDERZOEK of u in aanmerking komt voor kwijtschelding van gemeente- en waterschapsbelasting.

• BESPAAR op energiekosten. Vaak kan er een vrijwilliger langskomen die helpt met het aanbrengen van isolatietape en radiatorfolie. Dat scheelt aanmerkelijk in uw verbruik!

• CONTROLEER op www.toeslagen.nl of uw geschatte jaarinkomen klopt. Soms is het gunstig als u het aanpast, bijvoorbeeld als uw inkomen is gedaald.

• CHECK ook als u belastingaangifte heeft gedaan of het belastbaar inkomen van vorig jaar klopt met wat er onder ‘Toeslagen’ staat. Misschien krijgt u nog extra toeslagen over vorig jaar.

• VRAAG bij de gemeente bijzondere bijstand aan als u hoge zorgkosten moet betale n voor bijvoorbeeld de tandarts of hoortoestellen die u niet vergoed krijgt.

• ONDERZOEK of u zich via de gemeente kunt aansluiten bij een zorgverzekering. Dan is uw premie lager en de gemeente neemt bovendien vaak het eigen risico over.

• GA NA of uw gemeente een bijdrage geeft voor een abonnement op de sportschool of sportvereniging. Veel gemeenten doen dat!

• DE MEESTE van deze regelingen gelden voor de AOW, maar ook als u WW hebt of meerdere jaren in de bijstand zit is er soms een aanvulling.

• SOMMIGE gemeenten vergoeden (deels) de verhuiskosten als u een eengezinswoning verruilt voor een seniorenwoning.

• VRAAG bi j de voedselbank in uw buurt onder welke voorwaarden u in aanmerking komt voor een voedselpakket.

• KIJK ook eens op: www.ouderenwijzer.nl/besparen.

Leden van ANBO-PCOB kunnen gratis hulp en advies krijgen. Op pagina 29 staat hoe u ons kunt bereiken.

Waterpret in en om de zinken teil

Ik (rechts) met mijn broer en zus. We genieten van een beetje verkoeling in een teil of tobbe. In mei 1962 in Winneweer.

ELLARD DE VRIES

Maak uw huisgenoot

ANBO-PCOB-lid en krijg een

SAMEN STERK!

Samen staan we sterker! MAAK UW HUISGENOOT OOK LID!

ANBO-PCOB komt op voor de belangen van ouderen. In Den Haag én in de rest van het land zitten we aan tafel wanneer belangrijke besluiten worden genomen. Dat kunnen we alleen dankzij onze vele leden.

U kunt een nieuw lid aanmelden via het formulier op de rechterpagina of op de website www.anbo-pcob.nl/lidwerftlid Deze aanbieding is geldig t/m 22 september 2026.

LID WERFT LID

Hoe meer leden, HOE STERKER WE STAAN!

Uw lidmaatschap geeft ons invloed. Hoe groter onze vereniging is, hoe beter er naar ons wordt geluisterd.

Daarmee kunnen we ons krachtig inzetten voor onderwerpen die u en andere ouderen raken. Denk aan geschikte woningen en zorgzame buurten, hulp voor mensen die niet zo digitaal vaardig zijn, een goed pensioen, zorg aan huis en een eerlijk vaccinatiebeleid.

Nieuwe leden zijn welkom! Onze invloed is niet vanzelfsprekend. Om ook de komende jaren een sterke stem te houden, hebben we nieuwe leden nodig. Misschien woont er iemand bij u in huis die onze vereniging ook een warm hart toedraagt: uw partner, vader, moeder, zoon, dochter, vriend of vriendin.

Een aanbieding voor u allebei Maak uw partner/huisgenoot ook lid van ANBO-PCOB. Samen steunt u ons werk en wij zorgen ervoor dat de stem van ouderen blijft meetellen. We hebben nu speciaal voor uw huisgenoten een mooie aanbieding. En voor u ligt een fijne VVV-cadeaubon klaar.

We zijn trots op onze vereniging. Met ieder nieuw lid worden we sterker. Doet uw huisgenoot ook mee?

HUIDIG ANBO-PCOB -LID JA, ik maak mijn huisgenoot lid en krijg een VVV Cadeaukaart ter waarde van €15 cadeau.

Voornaam Tussenvoegsel

Achternaam

Postcode Huisnr.

Lidnummer

E-mailadres

Telefoonnummer

SPECIAAL AANBOD VOOR HUISGENOTEN

U betaalt de eerste 6 maanden niets.

Daarna betaalt u geen €4 maar slechts €2 per maand .

DE VOORDELEN VAN EEN EIGEN LIDMAATSCHAP

• U geniet van alle ledenvoordelen.

• U kunt deelnemen aan Trefpunt.

• U krijgt korting via het

ANBO-PCOB Zorgcollectief.

• U kunt samen deelnemen aan activiteiten.

NIEUW ANBO-PCOB -LID JA, ik woon op hetzelfde adres en word lid van ANBO-PCOB. Ik betaal de eerste 6 maanden niets. Daarna betaal ik €2 per maand (via automatische incasso).

Heer Mevr. Voorletters Tussenvoegsel

Achternaam Geboren op: / /

Straat

Postcode Woonplaats

E-mailadres

Telefoonnummer

Huisnr.

VOORWAARDEN De actie geldt t/m 22 september 2026. Eén VVV Cadeaukaart per geworven lid. Hoe meer leden, hoe meer cadeaubonnen. Geef uw gegevens door op www.anbo-pcob.nl/lidwerftlid Of vul de bon in en stuur deze naar: ANBO-PCOB o.v.v. ‘LWL’ , Postbus 2012, 3440 DA Woerden . U kunt ook bellen met onze Ledenservice: 0348 - 46 66 66 (0 9.00 - 16.00 uur). Na het eerste jaar wordt het lidmaatschap automatisch met een jaar verlengd.

Handtekening

Datum: / /

INITIATIEVEN

ANBO-PCOB DIEMEN

Links Fenny en Mezach, een van de stellen in de documentaire Eeuwige liefde.

Kijken naar en praten over échte liefde

Eeuwige liefde bestaat. Er is zelfs een documentaire over gemaakt. Leden van de afdeling Diemen bekeken die én gingen na afloop in gesprek met een van de gefilmde stellen. “Het werd een heel intieme, open en ontspannen middag”, vertelt penningmeester Ko Out.

De documentaire Eeuwige liefde volgt een jaar lang drie stellen die zestig jaar samen zijn. Zo ook Gerard en Johan uit Amsterdam, het stel dat

speciaal voor deze middag naar Diemen is gekomen. “Onze leden waren oprecht nieuwsgierig naar hoe de mannen die zestig jaar hadden ervaren en hoe ze het meewerken aan de documentaire hadden beleefd. Daardoor ontstond een heel fijn gesprek”, vertelt Ko. Kennen ze in Diemen ook eeuwige liefde? “Zeker”, zegt Ko, “kijk maar naar onze maandelijkse nieuwsbrief, daarin feliciteren we regelmatig stellen die al vijftig of zestig jaar samen zijn. Eén zo’n stel zou bij de vertoning van de film zijn, maar de man bleek verhinderd. Jammer, maar het was mooi dat de vrouw er – samen met haar dochter – wel bij kon zijn.”

Vrolijke én informatieve bijeenkomsten

Ko kijkt terug op een heel succesvolle middag. “Iedereen heeft genoten!”

De afdeling Diemen heeft ongeveer 550 leden en die wonen allemaal dicht bij elkaar. “Grappig”, vindt Ko, “mensen worden blijkbaar door mond-tot-mondreclame lid.” Het is meestal een vaste groep die naar de bijeenkomsten komt en daar is Ko heel tevreden mee. “Ik zeg altijd dat wíj het goed hebben gedaan als zíj een mooie middag hebben en voldaan naar huis gaan.”

De invulling van de middagen is in de loop der tijd wel wat veranderd. Er zijn nog steeds “vrolijke middagen”,

TEKST: ANITA HARTE FOTO’S: ALDO ALLESSIE

zoals Ko ze noemt, maar daarnaast probeert hij bewust vooral informatieve onderwerpen voor de bijeenkomsten te kiezen. Ko is namelijk ook HUBA (hulp bij belastingaangifte) en hoort zo van de mensen dat daaraan veel behoefte is.

Dingen regelen zich vanzelf

Bij het organiseren van de bijeenkomsten krijgt Ko veel hulp van vrijwilligers. “Zij pakken uit zichzelf verschillende taken op. We hoeven dan alleen even contact te hebben om een en ander af te stemmen.” Dat er goede contacten met de gemeente zijn, helpt bij de invulling van het informatieve programma. De meeste dingen regelen zich min of meer van-

‘Wíj hebben het goed gedaan als zíj een mooie middag hebben’

Boven Ko Out (ANBO-PCOB Diemen) praat met Gerard en Johan over hun 60 jaar durende relatie.

zelf, weet hij. Zoals de vaste ruimte die ze huren van een stichting (“indirect van de gemeente”) of de groep die de hapjes en drankjes verzorgt. Als enig bestuurslid noemt Ko zich geen penningmeester of voorzitter: “Zo voel ik me niet. Ik zeg liever dat ik de boel een beetje bij elkaar houd.” En daarmee gaat hij samen met de vele vrijwilligers nog wel een tijdje door. Ko: “Ik hoor van onze leden dat ze het waarderen.”

• De NPO-documentaire Eeuwige liefde van Geertjan Lassche werd op 14 februari uitgezonden door Omroep MAX. U kunt hem nog terugkijken op NPO Start. Download daarvoor de gratis app NPO START.

WIN TAART!

De afdeling Diemen won met deze activiteit taart voor de hele afdeling.

Heeft u ook een bijzondere activiteit georganiseerd binnen ANBO-PCOB?

Laat het ons weten via magazine@anbo-pcob.nl

Misschien wint u dan ook wel taart!

Hoog-laag functie

✓ Echt heerlijk slapen

✓ Op maat gemaakt

1 Het beste bed voor

nú en later

✓ Fris en uitgerust wakker worden ✓ Makkelijk op- en schoonmaken

✓ Altijd deel- en verrijdbaar

Gratis bezorging en installatie Gratis oude bed retour 24/7 servicedienst

✓ Unieke comfortstanden 2

✓ Drukverlaging en pijnverlichting 180 nachten slaap garantie

REIZEN

Oranjeroute

VOLG DE HISTORISCHE SPOREN VAN HET HUIS ORANJE-NASSAU EN GENIET!

We willen dit keer niet zo ver van huis en dan is het rijden van de Oranjeroute een fijne manier om de mooie steden te bezoeken die banden hebben met het Huis Oranje-Nassau. We genieten onderweg van alle bezienswaardigheden en komen ook nog eens heel wat te weten over de geschiedenis van ons koningshuis.

TEKST: ELSBETH KASSIES FOTO’S: MARK KOHN

De Oranjeroute is zo’n 2300 kilometer lang en je kunt de route fietsend, wandelend of, zoals wij, met de auto volgen. Je kunt zelf kiezen waar je start en eindigt, en welk deel van de route je doet. Wij hebben ervoor gekozen om in de buurt van Nederland te blijven en bezoeken Moers, Nassau, Siegen, Bad Arolsen en Bad Pyrmont, allemaal in de buurt van Frankfurt.

HET RIJKE VERLEDEN

VAN DE ORANJES

Na twee dagen toeren ben ik wel een beetje de draad kwijt en haal ik alle namen van de Oranjes door elkaar. Om welke Willem gaat het op deze plek eigenlijk? En is hij nou een koning of een stadhouder? En die “Moritz” waar het zo vaak over gaat, is dat nu Prins Maurits van Oranje of Johan Maurits van Nassau-Siegen? Ik ben geen fanatieke fan van ons koningshuis, maar vind hun geschiedenis wel reuze interessant. Wat een rijk verleden hebben de Oranjes!

Met een slim, strategisch schaakspel van huwelijken wisten ze in de loop der eeuwen hun bezit en invloed in Nederland te vergroten.

EEN MODELDORP VOOR MIJNWERKERS

Ook al is het thema van de reis Oranje, onderweg kom je ook andere bezienswaardigheden tegen. Zo bezoeken we Meerbeck, vlakbij Moers, vroeger ook wel ‘kolonie Meerbeck’ genoemd. Dit modeldorp werd in het begin van de 20ste eeuw gebouwd voor de vele mijnwerkers die daar in de schachten kwamen werken en nog geen huisvesting hadden. Er werd goed nagedacht over de indeling van de huizen. Voor die tijd zijn ze ruim bemeten en ze hebben allemaal een eigen, vaak weelderige, tuin. Een vrouw die in een van de tuinen aan het werk is, vertelt dat ze hier als kind al woonde. Haar vader werkte in de mijn en was daar enorm trots op. Het hele leven speelde zich af in hun eigen buurtje; Meerbeck had een eigen ziekenhuis, scholen en winkeltjes en iedereen kende elkaar. Dat is sinds 1986, toen de mijnen werden gesloten, wel anders, vertelt de vrouw, maar denk maar

Linksboven Portret van Emma van WaldeckPyrmont, koningin der Nederlanden, geschilderd door Pieter de Josselin de Jong.

Links Palmentuin in het schitterende Kurpark in Bad Pyrmont.

De Oranjeroute voert langs kastelen en paleizen en het rijke verleden van de Oranjes

niet dat ze ooit ergens anders zou willen wonen! Als we afscheid nemen, krijg ik van haar zelfgekweekte pepers en bloemen mee.

’s Avonds, als het donker is, rijden we naar Das Geleucht, een 30 meter hoge mijnwerkerslamp op een kunstmatige heuvel van mijnpuin. Het rood verlichte gevaarte is vanuit de hele omgeving te zien. Onderaan de lamp hebben een paar tieners een tentje neergezet, waarin ze zo te zien een gezellig feestje bouwen. Zouden het misschien kleinkinderen van de mijnwerkers zijn?

EEN HERBOUWD KASTEEL

EN HEEL VEEL OUDE DAFJES

Volg je de Oranjeroute, dan is Nassau een logische bestemming: hier ligt de oorsprong van het Nederlandse koningshuis. Het is een klein onopvallend stadje, maar het had grote betekenis voor de geschiedenis van Nederland en Europa. Het Huis Oranje-Nassau is een tak van het Huis Nassau, een Duitse adellijke familie. De gids die ons het in 1970 herbouwde kasteel Burg Nassau laat zien, vertelt uitgebreid hoe destijds het Huis Oranje-

Links Het kasteel Burg Nassau.

Onder Een koninklijke hondenmand.

Helemaal onder Meerbeck: oude mijnschachttoren.

Nassau is ontstaan. En als ik de draad weer eens dreig kwijt te raken, wijst ze me op de stamboom in de heuse ridderzaal. Die stamboom is enorm wijdvertakt, en begon in de 12de eeuw met ene Dudo van Laurenburg, de stamvader van het adellijke geslacht Nassau. Ook de namen van onze koning Willem Alexander en prinses Amalia staan er al op.

De volgende dag wemelt het van de DAFjes in de buurt. Ze blijken van leden van de Nederlandse DAF-club te zijn, die hun jaarlijkse kampeerweek achter de rug hebben en hier hun 45-jarig bestaan hebben gevierd. De trotse eigenaren van de auto’s zijn – veelal met oranje sweaters aan – hun tenten aan het inpakken en gaan weer naar huis. Een enkele DAF moet worden aangeduwd, maar de meeste tuffen zonder problemen richting Nederland.

SCHLOSS AROLSEN, GEBOORTEHUIS

VAN KONINGIN EMMA

Via Bad Ems, een chique badplaats aan de rivier de Lahn (waar je niet wandelt maar flaneert), en het bekende kuuroord Bad Pyrmont rijden we naar Bad Arolsen. In het barokke Schloss Arolsen vertelt de Nederlandse gids enthousiast over allerlei details van dit schitterende slot, waar we – om de vloer niet te beschadigen – op sloffen doorheen lopen. Hier werd Emma, prinses van Waldeck-Pyrmont (oftewel onze koningin Emma) geboren. Als 20-jarige trouwde Emma met de 41 jaar oudere koning Willem III. Dankzij de geboorte van dochter Wilhelmina behoedde zij de Oranje-dynastie voor uitsterven. Zonder Emma’s huwelijk hadden wij dus deze mooie Oranjeroute niet kunnen volgen…

MEER INFORMATIE OVER DE ORANJEROUTE IS TE VINDEN OP WWW.ORANJEROUTE.NL

Leuk om vooraf of tijdens de reis te bekijken: de acht afleveringen van Het verhaal van Nederland – Oranje Nassau, met verteller Daan Schuurmans. Terug te kijken via NPO Start of NLZIET.

Boven Vakwerkhuizen en kasseien: de sfeer van weleer.

Midden Leden van de DAF-club.

Onder Kurpark in Bad Pyrmont.

Scan de QRcode voor meer foto’s

COLUMN

gevoel dat iedereen kon zien dat dit voor mij onontgonnen terrein was. Mijn wankele pogingen om een halter met het gewicht van een pak suiker omhoog te duwen, werden meewarig gadegeslagen.

Gymtimidation

Nu presentator

JAAP JONGBLOED (71) op papier met pensioen is, heeft hij tijd om zijn passie voor sport en gezondheid te delen. Met podcasts, webinars en bijeenkomsten hoopt hij ouderen in beweging te krijgen. Kijk op www. jaapjongbloed.nl

COLUMNISTEN

ZIJN VRIJ OM HUN PERSOONLIJKE

MENING TE UITEN

EN VERWOORDEN

NIET DE MENING

VAN ANBO-PCOB.

Jawel, ik geef het toe: ook ik had er last van. Sportschooldrempelvrees. Het was geen feest die eerste keer dat ik binnenliep in zo’n benauwde ruimte met harde housemuziek, angstaanjagende apparaten en mannen met spectaculaire spierbundels. Laatst las ik dat daar een rake term voor is: gymtimidation .

Ik ging sowieso al met tegenzin naar een krachthonk. Doe mij maar een spannend potje basketbal of een gezellig tennistoernooitje. Veel leuker dan doelloos drukken met en trekken aan gewichten. Maar na de zoveelste spierblessure heb ik me laten overtuigen: krachttraining is essentieel wanneer je ook op latere leeftijd sportief in de weer wilt blijven. Ik kan me die eerste schreden in de gym nog goed herinneren. Het

Maar de tocht naar de sportschool was onvermijdelijk. Ik was de vijftig gepasseerd en wilde over twintig jaar nog steeds kunnen hockeyen met mijn kleinkind, een koffer in het bagagerek kunnen tillen en m’n boodschappentassen kunnen dragen. En sinds een jaar of wat staat het onomstotelijk vast: dan moet je aan de apparaten, of je nu man bent of vrouw. De onderzoeken vliegen je om de oren. Langer leven, minder ziekte, sterkere botten en meer zelfstandigheid op latere leeftijd: dat valt je allemaal ten deel als je je spieren uitdaagt. Volgens een grote studie uit 2022 heb je door krachttraining 15 procent minder kans op vroegtijdig overlijden en het risico op sterfte door hart- en vaatziekte is zelfs 19 procent lager. Dit vind ik ook een mooie: uit een recente analyse van 37 studies blijkt dat gewichtheffen de meest effectieve vorm van trainen is om je intelligentie te verbeteren. Wie had dat gedacht?!

Tijdens mijn ongemakkelijke eerste periode in de gym kwam er op een dag zo’n krachtpatser met een stoere blik in z’n ogen op mij af. Maar wat hij zei was verrassend: “Ik wil u graag een compliment geven. U bent een voorbeeld. Ik ga mijn vader over u vertellen, in de hoop dat hij dan ook gaat.” Misschien was dat het kantelpunt. Blijkbaar kijken die jonkies veel minder op ons neer dan ik dacht.

De mooiste momenten in de sportschool beleef ik met mijn zoon Kim. Vijftien jaar geleden was ik hem nog de baas, nu zijn de rollen omgedraaid. Maar soms geneer ik me een beetje. Wanneer hij tijdens onze sessie ongevraagd tegen een onbekende leeftijdsgenoot zegt: “Zie je dat? En die ouwe van mij is al 71, hè!” Op zulke momenten verlang ik even naar de seniorengym. En laat ik duidelijk zijn: ik vind het fantastisch dat die er zijn, de Nestor-gym, de Kwiek Fysiek en andere sportscholen voor senioren. Die zorgen ervoor dat steeds minder mensen last zullen hebben van gymtimidation .

Langer thuis

wonen met een

Otolift traplift

9,1 (7872 beoordelingen )

Blijf genieten van uw vertrouwde woning

Uw huis is de plek waar u zich thuis voelt. Maar als traplopen moeilijker wordt, kan die vertrouwde plek ineens een uitdaging worden. Bij Otolift begrijpen wij dat u het liefst zo lang mogelijk in uw eigen woning wilt blijven wonen. Een traplift brengt u veilig en comfortabel naar boven en beneden. Zo blijven alle verdiepingen van uw huis eenvoudig bereikbaar en kunt u volop genieten van uw vertrouwde omgeving.

Benieuwd wat Otolift voor u kan betekenen?

Met ons gratis informatiepakket krijgt u alle informatie die u nodig heeft om rustig te bekijken welke traplift het beste aansluit bij uw persoonlijke situatie en wensen.

Gratis informatiepakket

Praktische tips om vallen te voorkomen

Alle trapliften in een overzicht

Op uw gemak alles doorlezen

Het informatiepakket wordt vandaag nog verzonden

Meer dan 140.000 klanten kozen al voor een Otolift traplift

TEKST: RIANNE VAN DER MOLEN

FOTO’S: MARK KOHN

Wat maakt een mens gelukkig?

Ieder mens wil graag gelukkig zijn, maar het vinden van geluk is lang niet altijd even makkelijk. Sommige mensen lijken voor het geluk geboren, maar zíjn ze ook gelukkig? Wat helpt ons gelukkig te maken? We vroegen het aan een muzikant-songwriter, een geluksonderzoeker en een predikant.

HENK WESTBROEK IS MUZIKANT EN LIEDJESSCHRIJVER. SAMEN MET HENK TEMMING SCHREEF HIJ DE HIT ‘ALLES KAN EEN MENS GELUKKIG MAKEN’.

Het helpt om te wonen in een land dat de basisvoorwaarden voor geluk biedt

“Ik geloof inderdaad dat alles een mens gelukkig kan maken. Net zag ik in de tuin een uitgeputte bij. Hij leek dood te gaan, dus gaf ik hem wat honingwater. Even later vloog hij weg. Zoiets maakt mij heel gelukkig, terwijl een ander juist gelukkig wordt van het kopen van een Ferrari.”

“Ik ben mijn hele leven – net als veel anderen – met niets anders bezig dan met het streven naar geluk. Veel liefdesliedjes gaan over de zoektocht naar geluk. Dat het er niet is, niet meer is of nog niet is. En zelfs als je het hebt gevonden, weet je niet zeker of het blijft. Die twijfel is interessant.”

“Heel bepalend voor geluk is je omgeving. Als je woont in een land met fatsoenlijke gezondheidszorg, een onafhankelijke rechtspraak, opleidingskansen voor iedereen en de mogelijkheden om veilig van a naar b te komen, heb je denk ik de basisvoorwaarden voor menselijk geluk. Alle landen die hoog op de geluksindex scoren, hebben die. Context doet ertoe. Ik zou bijvoorbeeld niet graag geboren zijn als vrouw in Iran of Afghanistan. Dan is de kans op een prettig leven simpelweg kleiner.”

“Voor mij zit geluk vaak in kleine momenten: een heel mooi schilderij wat me onverwacht treft of de minuten na een zeer aangename vrijpartij. Er is in het leven altijd meer te wensen, maar een moment van geluk is eigenlijk alles wat telt.”

ANNEMARIEKE VAN DER WOUDE IS PREDIKANT IN DE REMONSTRANTSE GEMEENTE

OOSTERBEEK EN DOCENT GEESTELIJKE VER -

ZORGING AAN DE RADBOUD UNIVERSITEIT.

“In de Bijbel komt het woord geluk als zelfstandig naamwoord weinig voor. Dat heeft deels te maken met vertaalkwesties, want in modernere vertalingen is het woord wel te vinden. Bijbels geluk wordt gerelateerd aan de nabijheid van God of aan het volgen van Jezus.”

“Geluk is geen product, maar een bijproduct. Het is eerder iets wat je overkomt dan iets wat je kunt verwerven. Het is geen toestand, maar een verlangen. Het is nooit louter een gevoel, maar een wens. De mens die barmhartigheid nastreeft of zich inzet voor gerechtigheid wordt gelukkig geprezen: zalig is wie zich ontfermt over de armen of zorg draagt voor de vreemdeling. In onze maatschappij is dat Bijbelse idee grotendeels verdwenen; geluk is hier vooral een individueel gevoel geworden.”

“Geluk is voor mij ook een geprivilegieerd idee. Ik heb een dak boven mijn hoofd, een inkomen en een stabiel leven. Stabiel genoeg om mij voor anderen te kunnen inzetten. Als geestelijk verzorger gaf het mij veel voldoening om mensen te helpen die niet meer goed voor zichzelf konden zorgen. Maar wat is geluk voor een dakloze? Misschien is dat al simpelweg dat hij gezien wordt, begroet wordt bijvoorbeeld. Wanneer je door een ander wordt gezien, kan er een gevoel van geluk ontstaan. Gezien worden verzacht ons lijden. Die wetenschap kan ons ertoe aanzetten om anderen zulke geluksmomenten te schenken.”

Geluk is eerder iets wat je overkomt dan iets wat je kunt verwerven

WAT VINDT U?

Wat zijn de dingen die u gelukkig maken? Praat er met elkaar over op www.ouderenwijzer.nl/ de-grote-vraag

Of schrijf naar: De Grote Vraag, Postbus 2012, 3440 DA Woerden.

LEO BORMANS IS GELUKSONDERZOEKER EN SCHRIJVER VAN ONDER ANDERE ‘THE WORLD BOOK OF HAPPINESS’ EN ‘GELUK VOOR KINDEREN’.

Verbondenheid is een van de drie elementen die bepalend zijn voor geluk

“De definitie van geluk verandert regelmatig. Een kleine tien jaar geleden keken mensen vooral naar zichzelf en lag de focus op mindfulnesscursussen en persoonlijk welbevinden. Nu is de aandacht verschoven naar het ‘wij’. Dat merkte ik tijdens de gesprekken die ik had met honderd professoren voor mijn nieuwe boek. Onze relatie met anderen en de wereld is belangrijker geworden, net als het besef dat wij voor díe anderen ook een medemens zijn.”

“Er zijn drie elementen bepalend voor geluk: gezondheid, verbondenheid en het gevoel dat je iets betekent in de maatschappij. Wie ouder wordt, merkt dat deze pijlers kunnen gaan wankelen. En dan wankelt het geluk mee. Gezondheid heb je niet altijd in de hand, maar aan verbondenheid kun je wél werken. Besteed daarom je hele leven tijd aan anderen, zodat je een divers netwerk opbouwt. En doe vrijwilligerswerk. Dat maakt ons gelukkiger dan betaald werk – bijna alle zeer gelukkige mensen doen het. Iets betekenen voor anderen is misschien wel de kern van ons bestaan.”

“Zoeken naar geluk betekent niet dat je pijn of verdriet ontkent; het leven is geen aaneenschakeling van hoogtepunten. Maar zelfs in moeilijke tijden is geluk bereikbaar, namelijk in de troost die wij elkaar bieden. Verbinding brengt altijd geluk.”

Op stap, op vakantie en achterop de fiets bij vader

Op vakantie met de fiets van Den Haag naar Nieuwkoop, bij vader achterop, 1955 .

WIM VAN HERPEN

GEARD ARTZ

Wij gingen niet op vakantie, maar mijn vader ging ‘s zomers wel met ons op stap. Er logeerden vaak nichtjes en neefjes bij ons en die gingen dan ook mee. Dit was een uitstapje (rond 1956 ) naar Schiphol met mijn broertje, twee nichtjes en een vriendje.

CORRIE VAN DER POUW-KRAAN

Kamperen op de Mookerheide bij Mook in 1958 . We genoten volop van het verblijf in de vrije natuur.

Op vakantie met uw w eigen n Ouderenbond d of f vereniging g

BTR R Reizen n heeft t altijd d een n gepaste e groepsbusvakantie e of f rivie rcruise

All Inclusive Hotel Op de Boud Valkenburg / Zuid -Limburg

All Inclusive Hotel Am Wall Soest / Sauerland

Stadshotel Ootmarsum Ootmarsum / Twente Advertentie

All Inclusive Hotel Am Park Stadtkyll / Vulkaaneifel

Different M-Hotel Genk / Belgische Kempen

Landhotel Spessartruh Frammersbach/ Spessart

Landhotel Mennorode Elspeet / Veluwe

All Inclusive Mayhotel Mayschoss / Ahrdal

All Inclusive Hotel Jägerhof Teutoburgerwald

All Inclusive Hotel Bitburg Bitburg / Zuid-Eifel

Het t Najaar - Advent t of f Kerst t met t uw w groep nog g op p vakantie informeer bij j BTR R Reizen n naar alle e mogelijkheden

Sfeervolle Najaars - & Aventreizen naar:

3, 4 of 5 dgn. naar Twente / Stadshotel Ootmarsum in Ootmarsum

3, 4 of 5 dgn. naar de Duitse Eifel & Moezel / Hotel Am Park in Stadtkyll

3, 4 of 5 dgn. naar het Duitse Sauerland / Hotel Am Wall in Soest

Deze Najaar – en adventreizen zijn voor seniorengroepen te boeken in de periode van 5 oktober tot 12 december 2026

Sfeervolle Kerstreizen naar:

5 dgn. 23 tot 27 dec. Landhotel Mennorode / Elspeet / Veluwe € 765,-

5 dgn. 23 tot 27 dec. Hotel Op de Boud / Valkenburg / Z-Limburg € 765,-

5 dgn. 23 tot 27 dec. M-Hotel / Genk / Belgische Kempen € 765,Deze Kerstreizen zijn te boeken voor individuele vakantiegangers maar ook voor kleine of grotere seniorengroepen

LEDENRAADSVERKIEZING 2026

UW STEM DOET ERTOE!

De komende weken kiest u als lid van ANBO-PCOB een nieuwe Ledenraad. Belangrijk, want de ledenraadsleden denken vanuit hun maatschappelijke ervaring en betrokkenheid mee over de strategische hoofdlijnen van de vereniging.

LEES HOE DE VERKIEZING IN ZIJN WERK GAAT EN OP WELKE KANDIDATEN U KAN STEMMEN. DOE MEE!

De Ledenraad is de uit dertig afgevaardigden bestaande algemene vergadering van de vereniging. Deze afgevaardigden worden rechtstreeks gekozen door de leden. ANBO-PCOB is een vereniging van, voor en door haar leden. Maar wat doet de Ledenraad eigenlijk?

DE RAAD IS UW BONDGENOOT

De leden van de Ledenraad hebben een belangrijke rol. Zij zijn zich bewust van hun rol als ambassadeur van ANBO-PCOB en willen daarop ook aanspreekbaar zijn.

De Ledenraad zoekt naar samenwerking en verbinding. Zij wil zich opstellen als bondgenoot van de

leden, het bestuur en de raad van toezicht. Dit doet zij door op een open en constructieve wijze een bijdrage te leveren aan de visievorming en strategische oriëntatie van de vereniging.

De Ledenraad is namens de leden gesprekspartner van de raad van toezicht en het bestuur.

LAAT UW STEM

NIET VERLOREN GAAN

De Ledenraad is het hoogste democratische orgaan van ANBO-PCOB. Uw stem is dus van groot belang. Doe mee en stem op de enthousiaste en gemotiveerde ANBO-PCOBleden van uw keuze!

LEDENRAADSVERKIEZING 2026

HENK STEEGSTRA, VOORZITTER KIESCOMMISSIE:

‘De raad geeft u een stem in het beleid’

“In totaal hebben we ruim veertig reacties ontvangen op onze oproep aan leden om zich kandidaat te stellen voor de ledenraadsverkiezing”, zegt Henk Steegstra, voorzitter van de kiescommissie. “Daaronder waren zowel bestaande ledenraadsleden die voor een tweede termijn gaan als nieuwe kandidaten.”

EERSTE KENNISMAKING

Henk: “Om deze mensen beter te leren kennen, nodigden we in mei achttien kandidaten uit op het ANBO-PCOB-hoofdkantoor in Woerden voor een eerste kennismaking. We hebben daar een paar dagen voor uitgetrokken en het waren stuk voor stuk constructieve gesprekken. We vroegen de kandidaten naar hun toegevoegde waarde voor ANBO-PCOB, hoe zij hun rol zien binnen de Ledenraad, maar ook hoe zij een brug

UW KEUZE IS BELANGRIJK

Want de Ledenraad vertegenwoordigt u in gesprekken met de raad van toezicht en het bestuur van ANBO-PCOB.

Op de foto: De Kiescommissie, v.l.n.r.: Henk Steegstra, Marjan Hilgers en Erik Coutier.

‘De kandidaten zijn allemaal capabele, bevlogen mensen met een scherpe blik op de samenleving’

kunnen slaan tussen lokaal, regionaal en landelijk. Dat is immers waar het om draait: de Ledenraad moet een goede afspiegeling zijn van het ledenbestand. Met de Ledenraad geven we de leden een stem in het beleid en de koers van ANBO-PCOB.”

NU IS HET AAN U!

Henk is blij met de brede spreiding: zo’n beetje alle provincies zijn vertegenwoordigd. “Maar belangrijker nog, het zijn allemaal capabele en bevlogen mensen met een scherpe blik op de samenleving en sterke communicatieve vaardigheden. Nu is het aan de ANBO-PCOB-leden om hun stem uit te brengen. De kandidaten met de meeste stemmen vormen de nieuwe Ledenraad, die uit dertig leden bestaat. De nieuwe leden worden in oktober dit jaar geïnstalleerd.”

ZO KUNT U STEMMEN

U kunt uw stem voor de Ledenraadsverkiezing van ANBO-PCOB uitbrengen vanaf nu tot en met 1 augustus 2026. Stemmen is mogelijk tot 00.00 uur. De uitslag van de verkiezing wordt op 10 augustus dit jaar bekendgemaakt.

Ledenpas

Bij het uitbrengen van uw stem heeft u uw lidmaatschapsnummer nodig (dat staat op uw ANBO-PCOBledenpas) en de vier cijfers van uw postcode .

STEMMEN VIA INTERNET

• Ga naar www.anbo-pcob.nl/ledenraad en volg de instructies.

• Als u uw stem heeft uitgebracht en bevestigd, is het niet meer mogelijk om deze te wijzigen.

GEEN INTERNET?

Bel naar 088 -776 65 31. Houd uw lidmaatschapsnummer en het nummer van uw kandidaat bij de hand.

KIES UW KANDIDAAT

We stellen hierna de 36 kandidaten voor de nieuwe Ledenraad kort en op alfabetische volgorde aan u voor. Let op: het nummer van elke kandidaat staat bij de foto. Meer weten over de procedure of over de kandidaten? Kijk dan op www.anbo-pcob.nl/ledenraad

Alda van Zijl-Hoek (71) Zoelmond, Gelderland

“Ik ben een ervaren bestuurder bij maatschappelijke organisaties. Het werk van ANBO-PCOB, vooral rond passend wonen voor senioren, spreekt mij sterk aan. Samen met de leden wil ik mensen en initiatieven verbinden, zodat ouderen actief kunnen blijven deelnemen aan de samenleving – zowel in hun dorp of stad als landelijk. Hier zet ik mij graag voor in.”

Alexander Polak (79) Rotterdam, Zuid-Holland

“Ik was ICT-docent en ondernemer. Als vrijwilliger en oud-bestuurder heb ik een lange staat van dienst in welzijn en zorg. Ik wil signalen van ouderen omzetten in concrete belangenbehartiging, met extra aandacht voor de meest kwetsbaren. Als ledenraadslid wil ik signalen van ouderen vertalen naar een inzet voor alle leden, met aandacht voor de minst kansrijke.”

Bert Schuur (79) Oosterhout, Noord-Brabant

“Het onderwijs was mijn werkterrein: leraar, schooldirecteur, onderwijsinspecteur, voorzitter van de departementale ondernemingsraad van OCW en vakbondslid. Gezondheidszorg, pensioenen, huisvesting... het zijn de thema’s waarvoor ik me als vakbondslid sterk heb gemaakt en waarvoor ik ook binnen de Ledenraad actief wil zijn.”

Clasien Ouderdorp (66) Baarn, Utrecht

“Ik werk als kennisspecialist Senioren en Wonen en ben lokaal actief in het sociaal domein. Senioren vormen een waardevolle en vaak onderschatte groep in de samenleving. Senioren verdienen steun. Of dat nu is door collectieve belangenbehartiging of door individuele hulp. Met mijn kennis kan ik via de Ledenraad zeker bijdragen aan hun welzijn.”

Corien de Boer (75) Huizen, Noord-Holland

“Ik was journalist en hoofd communicatie bij Zorggroep Almere. Als lid van twee cliëntenraden heb ik me beziggehouden met thuis-, ouderen- en dementiezorg. Nu wil ik graag meedenken en -praten over zaken die van belang zijn voor ouderen. ANBO-PCOB geeft ouderen een stem. Via de Ledenraad zal ik een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan die stem.”

Dienie Rikkert-Elkink (69) Markelo, Overijssel

“Bij de gemeente werkte ik als medewerker maatschappelijke subsidies. Ik vind het belangrijk dat ouderen volwaardig mee kunnen blijven doen in de samenleving. Daarom wil ik mij inzetten voor een sterke stem van senioren. Met mijn ervaring wil ik bijdragen aan een ANBO-PCOB die luistert, verbindt en opkomt voor ouderen.”

Erica Daams-Noija (75) Rotterdam, Zuid-Holland

“Mijn achtergrond: welzijnsprofessional. Expertises: coaching, training en begeleiding. Ik wil mij inzetten voor de Ledenraad omdat ik het belangrijk vind dat de stem van ouderen wordt gehoord. Vanuit mijn ervaring met de ZilverGoud-bijeenkomsten en stadsgesprekken met ouderen in Rotterdam, weet ik signalen uit de praktijk te verbinden met beleid.”

Frank P.W.J. Surink (74 ) Deventer, Overijssel

“Ik heb ervaring opgedaan in het bedrijfsleven (als leidinggevende), in het openbaar bestuur en bij de Seniorencoalitie. Ik weet wat er leeft bij ouderen. Dus aan de slag met alle standpunten van ANBO-PCOB! Ik wil dat de leden van de Ledenraad contact houden met de leden en geregeld op bezoek gaan bij de afdelingen. Daarvoor moet budget komen.”

Frans Albers (77) Culemborg, Gelderland

“Tot mijn pensioen heb ik 43 jaar gewerkt bij een vakbond. Nu wil ik de leden van ANBOPCOB goed vertegenwoordigen door zorgvuldig naar hen te luisteren, zodat eventuele besluiten gebaseerd kunnen worden op feiten en inzicht. Ik sta voor eerlijke inspraak, waarbij zowel meerder- als minderheden gehoord worden en iedereen de ruimte krijgt.”

Frits Krieger (78) Bedum, Groningen

“Ik ben accountmanager in de financiële wereld geweest. En als consulent van ANBO-PCOB heb ik jarenlang ouderen in de drie noordelijke provinciën geholpen. Nu wil ik de leden ondersteunen als lid van de Ledenraad.”

Geeske Telgen-Swarts (69) Lunteren, Gelderland

“Ik was onder andere gemeenteraadslid en lid van de ledenraad van KRO-NCRV. De afdelingen zijn de kracht van ANBO-PCOB. Naast landelijke belangenbehartiging moeten ook de belangen van de individuele leden en de afdelingen behartigd worden. Ik wil graag bijdragen aan een goede verbinding tussen leden, afdelingen en bestuur.”

Gerard Siep (76) Winterswijk, Gelderland

“Ik heb gewerkt in de gezondheidszorg, maar mijn laatste functies waren bouwdirecteur en secretaris van een raad van bestuur. Als huidig lid van de Ledenraad heb ik gemerkt dat de invloed van de raad serieus genomen wordt door zowel het bestuur als de raad van toezicht. Dat motiveert mij om mij kandidaat te stellen voor nóg een zittingstermijn.”

KANDIDATEN LEDENRAADSVERKIEZING 2026

Gert Pors (71) Acquoy, Gelderland

“Als rijschoolhouder heb ik altijd mijn eigen onderneming gerund. Ik sta voor een verdere samensmelting van ANBO en PCOB, om zo een nóg krachtiger vereniging te vormen. Een vereniging die de ‘C’ hoog in het vaandel heeft staan. SAMEN krachtig, daar ga ik voor.”

Gijs Dorresteijn (76) IJsselstein, Utrecht

“Ik ben medewerker van een financiële instelling geweest, lid van een vertegenwoordigend overleg en vrijwilliger in het buurt- en clubhuiswerk. ANBO-PCOB is dé organisatie om onze stem op de juiste wijze te laten horen. De vereniging biedt mogelijkheden om elkaar te ontmoeten en versterken. Graag wil ik als Ledenraadslid uw belangen blijven behartigen.”

Henk Halma (73) Leeuwarden, Friesland

“Ik ben nu gepensioneerd, maar heb gewerkt voor Rijkswaterstaat (handhaving en civiele techniek) en heb vrijwilligerswerk gedaan (opvang dak- en thuislozen). Na negen jaar te hebben meegedraaid bij ANBO-PCOB – waarvan vijf jaar in de Ledenraad – wil ik graag mijn ervaring wederom inzetten. En dat vooral als verbinder tussen de Ledenraad en de regio.”

Henk Koedijk (75) ’s-Hertogenbosch, Noord-Brabant

“Ik was wethouder, beleidsadviseur, voorzitter raad van toezicht, bestuurslid begraafplaats en had diverse functies bij de PKN-kerk. Mijn doel is de positie van 60-plussers te versterken. En ook om ouderen bewust te maken van wat zij zelf kunnen doen om hun positie te verbeteren. Daarom moet het werk van ANBO-PCOB ondersteund worden door de Ledenraad.”

Henk Zweers (77) Zwolle, Overijssel

“Wat ik onder meer heb gedaan? Innovatie-adviseur bedrijfsleven, lid van de ledenraad van SeniorWeb en lid van de cliëntenraad van het Gezondheidshuis. Senioren moeten gezien en gehoord worden. Ze zijn actief, ondernemend, wijs, hebben levenservaring en leveren een grote maatschappelijke bijdrage. Via ANBO-PCOB kunnen we dat laten zien en horen.”

Jan Johannes Zwaan (82) Zeewolde, Flevoland

“De afgelopen jaren was ik voorzitter van een huurdersvereniging en lid van de verenigingsraad van de Woonbond. Bij het vastellen van de gemeentelijke Woonzorgnota hebben wij een grote inbreng gehad. Nu wil ik mij inzetten voor de Ledenraad, waarbij mijn interesse vooral uitgaat naar de ontwikkeling van levensloopbestendige woningen en wonen met zorg.”

Jan Willem van ‘t Hoog (79) Arnhem, Gelderland

“In mijn werkzame leven was ik districtsdirecteur particulieren bij ABN AMRO. Ik ben geen Tukker of Achterhoeker, maar toch is mijn instelling ‘naoberschap’. In naoberschap zie je in de praktijk wat aandacht voor elkaar betekent. Mijn inschatting is dat de waardevolle ervaringen die ik in het verleden heb opgedaan daarop een goede aanvulling kunnen zijn.”

Jan Wouter van der Straaten (71) Emst, Gelderland

“Mijn werkzame leven? Van leraar tot geestelijk verzorger bij Defensie. Over de Ledenraad: het gaat er niet om wat de raadsleden willen, maar om wat de leden willen. En om dát te weten te komen, moeten de raadsleden actief zijn in de afdelingen of als ANBO-PCOBconsulent. Ledenraadsleden zijn de spil tussen de individuele leden en ‘Woerden’. Samen sterk!”

Kees Tijburg (71) Haarlem, Noord-Holland

“Ik heb gewerkt als hoofd projectorganisatie bij een grote aannemer. Als ledenraadslid hoop ik actief mee te kunnen denken en praten over onderwerpen die nu én in de toekomst van belang zijn voor de doelgroep van ANBO-PCOB. Specifiek denk ik aan wonen en zorg. Maar ook aan aandacht voor elkaar en voor de samenleving waarin we leven.”

Kees van der Meulen (69) Marknesse, Flevoland

“Voor een bank heb ik gewerkt als accountmanager, leidinggevende en directielid. Mijn inzet als lid van de Ledenraad: senioren volwaardig laten meedoen in de samenleving. Ook wil ik graag dat de leden van ANBO-PCO zin houden in het leven en die energie gebruiken door elkaar fysiek te ontmoeten en niet alleen via internet. Met als doel verbinding en levenslust.”

Krijnie Hoek (76) Heinkenszand, Zeeland

“Ik was consulent arbeidsbemiddeling en raadslid, had diverse bestuursfuncties en was lid van een raad van toezicht en de kerkenraad. De belangenbehartiging van ANBO-PCOB doet iets voor alle ouderen. Maar ook de afdelingen verdienen ondersteuning. Het zijn plekken voor ontmoeting, ontspanning en informatie. Voor dat alles wil ik me inzetten.”

Leen van Loosen (63) Urk, Flevoland

“De terreinen waarop ik mij beroepsmatig heb ingezet? Financieel, informatica en management. Met verbinding, betrouwbaarheid en betrokkenheid wil ik mij inzetten voor een goede en zorgeloze toekomst voor iedere oudere. Wij zijn niet de vergrijzing, maar de verzilvering van onze samenleving!

Lou Waterman (79) Vlissingen, Zeeland

“Ik heb ervaring als lid van een ondernemingsraad, de gemeenteraad, het waterschap en de CNV Seniorenraad. Als zittend lid van de Ledenraad wil ik mij opnieuw inzetten voor de belangen van ouderen. Door samen te werken met andere seniorenbonden kunnen we stappen maken op de gebieden wonen, zorg en pensioenen.”

Marcel Sturkenboom (71) Leusden, Utrecht

“Ik was onder meer bestuurder van maatschappelijke organisaties, raadslid en toezichthouder bij de Diabetesvereniging Nederland. Ik weet wat er leeft onder ouderen. Elkaar ontmoeten en actief blijven is belangrijk. Ik wil ernaar streven dat vraagstukken rond inkomen, zorg en welzijn, passend wonen en veiligheid worden meegenomen in waar ANBO-PCOB voor staat.”

Marianne Los-Priester (72) Oosterhout, Noord-Brabant

“Als arts Maatschappij en Gezondheid maak ik mij sterk voor de publieke gezondheid. Ook ben ik voorzitter van de ANBO-PCOB-afdeling Oosterhout. In de Ledenraad wil ik een verbindende rol spelen tussen wat er onder de leden leeft en waar ANBO-PCOB landelijk voor staat. Daaraan hoop ik met mijn expertise een bijdrage te kunnen leveren.”

Marika Biacsics-van der Horst (58) Loo-Duiven, Gelderland

“Als voormalig directeur-bestuurder van het Netwerk Cliëntenraad Zorg (NCZ), belangenbehartiger en communicatieadviseur ben ik een echte verbinder. Ik sta voor een sterke, betrokken vereniging, waarin ouderen zich gehoord voelen. Graag wil ik bijdragen aan een zorgvuldige besluitvorming en een ANBO-PCOB die dicht bij haar leden staat.”

KANDIDATEN LEDENRAADSVERKIEZING 2026

Paul Cohen (83) Assendelft, Noord-Holland

“In mijn werkzame leven was ik communicatie- en marketingadviseur en sinds 2009 ben ik in diverse ziekenhuizen patiëntvertegenwoordiger. Ik draag graag bij aan het welzijn van senioren. Dat ANBO-PCOB zich voor hen inzet, juich ik toe. Mijn streven zal zijn om ANBOPCOB nog sterker te positioneren. Daarbij sta ik voor optimaal samenwerken en communiceren.”

Rob(ert) A.J. van de Bank (84) Oostkapelle, Zeeland

“Ik heb gewerkt als scheepswerktuigkundige, wachtingenieur bij de Kerncentrale Borssele en als manager Safety, Health and Environment At Work. Nu wil ik me vooral inzetten voor het bevorderen van de koopkracht en de digitale vaardigheden van ouderen. Andere aandachtsgebieden: zorg, wonen, mobiliteit, sociale veiligheid en (leeftijds)discriminatie.”

Ruud Franken (66) Heel, Limburg

“Nu ben ik met prepensioen, maar voorheen was ik milieuambtenaar. ANBO-PCOB verdient een vooraanstaande plaats in onze samenleving, omdat zij opkomt voor ouderen. Ik wil mij sterk maken voor ouderenhuisvesting, ouderenzorg en hulp bij de automatisering. Verder: begrotingstekorten van het Rijk worden te vaak op ouderen afgewenteld – dat kan anders!”

Simon Binnendijk (77) Alkmaar, Noord-Holland

“Ik ben leraar geweest, raadslid, wethouder, PGA-vrijwilliger en voorzitter van de afdeling ANBO-PCOB Alkmaar. De kernpunten van ANBO-PCOB: belangenbehartiging in Den Haag, het verbinden via de afdelingen en het ondersteunen van individuele leden. De afgelopen jaren heb ik daaraan via de Ledenraad een bijdrage kunnen leveren en dat wil ik blijven doen.”

Sjack van der Schaaf (71) Dedemsvaart, Overijssel

“Nu ben ik gepensioneerd, maar ik ben werkzaam geweest bij Justitie (gevangeniswezen, tbs-kliniek) en als gezinsvoogd jeugdzorg. Ook was ik lid van het FNV Ledenparlement. Ik sta voor een sterk ANBO-PCOB. Krachtig ouder worden doe je samen. Ik wil graag lid worden van de Ledenraad om deze slogan daadwerkelijk te kunnen uitvoeren.”

Sjef Marcelis (84) Rosmalen, Noord-Brabant

“Mijn werkervaring: textielarbeider, lid spoorwegpolitie, voorzitter ondernemingsraad, adviseur mobiliteitscentrum en HR-manager. Momenteel ben ik lid van de ANBO-PCOBpensioencommissie. Als lid van de Ledenraad wil ik het bestuur met raad en daad bijstaan. Met de nodige humor en volgens het harmoniemodel.”

Tjebbe Tip (77) Bovenkarspel, Noord-Holland

“Ik heb gewerkt als strategisch adviseur aanleg en beheer watertransportleidingen. Nu wil ik lid worden van de Ledenraad omdat ik geloof in een samenleving waarin ouderen volwaardig meedoen, gehoord worden en invloed hebben. Ik wil bijdragen aan een betere belangenbehartiging, sterkere lokale verbindingen en een eerlijke stem voor alle leden.”

Wim

van Elsacker (73) Krimpen aan den IJssel, Zuid-Holland

“Mijn cv: risicomanager bij NN; bestuurslid Vereniging oud-medewerkers NN; hoofdredacteur van het magazine Haagse Tramhistorie. Ik zet mij graag in om verbeteringen in de maatschappij tot stand te brengen en heb daarmee (vooral na mijn pensionering) de nodige ervaring opgedaan. Die ervaring wil ik graag inbrengen bij de Ledenraad.”

GEZEGD & GEZWEGEN

We zijn nog steeds elkaars grote liefde, ook al hadden we andere levenspartners

“Altijd is hij op de achtergrond aanwezig”, zegt Emily (76) over Peter, de man die ze haar grote liefde noemt, maar met wie ze geen officiële relatie heeft. “Ik ben ook de liefde van zíjn leven, zegt hij. We voelen nog dezelfde warmte als vijftig jaar geleden.”

“We gingen vijftig jaar geleden als twee bevriende echtparen met de boot naar Engeland. We konden het alle vier goed met elkaar vinden, maar de relatie met Peter was meteen speciaal. Hij was heel lichamelijk, we liepen al snel hand in hand en daardoor ontstond een gevoel van warmte. Op de boot terug stonden we aan de reling en zeiden we hoe leuk we elkaar vonden. Tot op de dag van vandaag hebben we het er gekscherend over wie begonnen is met het verleiden van de ander.”

“Na die reis begonnen we elkaar ook los van onze partners te ontmoeten, al had ik in die tijd een prima relatie met mijn echtgenoot. Dan zoenden we ook. Dat was heerlijk, maar verder gingen we niet. Peter was lichamelijker dan mijn man. Ik viel ook op hem door zijn aandacht en interesse voor mij.

Peter en zijn vrouw verhuisden voor werk naar het buitenland. Ik zocht ze daar op, mijn man had zijn werk en bleef thuis. Wanneer ik daar was,

was het heel intensief. Ik had in die tijd hele diepe liefdesgevoelens. Zijn vrouw zag dat wel, maar accepteerde het. Ze gunde ons allebei deze bijzondere vriendschap en zag in mij een soort zus. We spraken er niet over, ze wist dat Peter van mij hield en wist tegelijkertijd dat hij nooit bij haar weg zou gaan. De jaren erna kregen we allebei kinderen en we bleven als gezinnen met elkaar optrekken.”

“Na 25 jaar huwelijk ontdekten mijn man en ik dat we elkaar niet langer gelukkig maakten. We zijn in goed overleg uit elkaar gegaan, toch was er veel te verwerken. In die tijd is er met Peter appcontact ontstaan, wat ik als een grote steun heb ervaren.

Hij stuurde lieve teksten, wilde altijd weten hoe het met me ging en wat ik die dag ging doen of had gedaan. Ook schreef hij altijd ‘ik hou van jou’. Steeds weer zochten we aansluiting bij elkaar.

De ongewone relatie met Peter bleef altijd met eenzelfde gevoel bestaan. Natuurlijk besef ik dat het ook wel

OPGETEKEND DOOR MONICA BOSCHMAN

makkelijk is om zo’n gevoel te houden. Je deelt tenslotte alleen de mooie dingen, niet de sores van het dagelijks leven, financiële zorgen of dingen met de kinderen. Knap als je dat als echtpaar kunt, het was mij niet gegeven. In mijn eigen huwelijk kon ik een aantal dingen niet opzij zetten.”

“Een paar jaar na mijn huwelijk had ik een langere relatie met een andere man. Het begon als een latrelatie, maar uiteindelijk hebben we ook een paar jaar samengewoond. In die periode gingen we een paar keer met zijn vieren op reis. Mijn nieuwe partner voelde zich dan de buitenstaander. Hij kon ook niet accepteren hoe goed bevriend ik was met Peter. Hij zag een keer vanuit het raam hoe dicht we bij elkaar stonden te praten in het zwembad. Ook tijdens het wandelen liepen we dicht bij elkaar, dat waren wij zo gewend. Hij vond dat heel moeilijk, een bedreiging. Uiteindelijk heb ik die relatie beëindigd. Maar de platonische relatie met Peter bleef.”

“Via de app blijven we nabij. We delen foto’s, vertellen vrijwel dagelijks waar we zijn en wat we doen. Ook ga ik nog regelmatig bij Peter en zijn vrouw op bezoek. Door de afstand is dat altijd een paar dagen. Tijdens mijn verblijf word ik elke ochtend door hem wakker gemaakt met een kopje thee en een knuffel. Het blijft een fijn gevoel iemand te kennen die zulke warme gevoelens voor me heeft.

Soms denk ik eraan dat Peter ooit al-

VERTEL UW VERHAAL!

Heeft u ook een persoonlijk verhaal dat u anoniem wilt delen? Stuur dan een mail naar: magazine@anbo-pcob.nl

leen zou kunnen overblijven. Wat zou ik dan doen? Diep in mijn hart weet ik dat ik niet meer wil samenleven met iemand in één huis. Zelfs niet met hem. Ik heb ontdekt dat ik alleen wonen fijner vind dan samen. Op den duur zullen er toch weer irritaties ontstaan. Misschien ben ik gewoon bang opnieuw teleurgesteld te worden in de liefde.”

“Eigenlijk is het een makkelijke liefde, een liefde waarmee ik gelukkig ben. Ik krijg voldoende aandacht, meer is niet nodig. Misschien zou het heel benauwend zijn om hem con-

maar kennen de details niet. Zijn en ook mijn kinderen weten dat we een goede relatie hebben, maar niet wat er verder speelt. Zijn ouders hebben ooit wel iets vermoed, maar dat is lang geleden. In de tijd dat we nog fotorolletjes moesten laten ontwikkelen, haalden zij de foto’s voor Peter op. Op één van die foto’s stonden wij hand in hand. Ze vroegen: ‘Waar zijn jullie mee bezig?’

In bepaalde perioden schreven we ook brieven aan elkaar. De brieven die ik schreef, krijg ik binnenkort van hem terug. Hij heeft ze allemaal bewaard. Dan kan ik nog eens

‘Eigenlijk is het een makkelijke liefde, een liefde waarmee ik gelukkig ben’

stant om me heen te hebben. Daarvoor ben ik wellicht te lang alleen geweest. Of voel ik diep vanbinnen dat er ook aan hem kanten zitten die ik lastig zou vinden. Bijvoorbeeld hoe hij kan blijven mokken als hij boos is. Hij maakt met zijn vrouw ook levenskeuzes die niet bij mij zouden passen. Dat zou me raken als het mijn relatie was. Maar nu wil ik daar niets mee, ik wil niet dat onze liefde wordt verstoord door externe zaken.”

“Ook in de toekomst zal ik dus alleen blijven. Ik ben gelukkig in de wetenschap dat hij om me geeft én met de vele vriendinnen om me heen. Mijn beste vriendinnen weten van Peter,

voorbij laten komen wat er allemaal is gebeurd.”

“Peter vindt me mooi en lief, zelfs na al die jaren. Ik ben de liefde van zijn leven, zegt hij. Zo kijk ik ook naar hem. We voelen nog dezelfde warmte als vijftig jaar geleden. Zonder zorgen hadden we elkaars aandacht en nabijheid. Juist door die afstand werkt het en worden we niet in elkaar teleurgesteld. Ik vind het fijn dat er iemand is die op zo’n manier van mij houdt en van wie ik kan houden. Mijn grote liefde liep en loopt een leven lang mee. Het is de langste en innigste relatie die ik heb en tegelijkertijd niet heb.”

Van 23 tot en met 26 september 2026 vindt in Expo Houten (Utrecht) de Gouden Jaren Beurs plaats: een gezellige en inspirerende beurs voor iedereen die volop in het leven staat. En het mooiste:

ANBO-PCOB-leden kunnen gratis naar binnen met een middagticket.

Vier dagen lang is er in Expo Houten van alles te zien en te beleven. Er zijn ruim 250 stands die informatie bieden over voor u interessante onderwerpen. Denk aan gezondheid, wonen, vakantie, vrije tijd, geldzaken, veiligheid, technologie, mode en beauty.

WAT IS ER ALLEMAAL TE DOEN?

Op de Gouden Jaren Beurs kunt u nieuwe producten ontdekken, praktische tips opdoen, profiteren van leuke acties en in gesprek gaan met organisaties en deskundigen. Ook zijn er lezingen, presentaties en workshops. Bijvoorbeeld over langer zelfstandig wonen, uw financiële

toekomst, digitale veiligheid en kunstmatige intelligentie.

ANBO-PCOB is ook op de beurs aanwezig en geeft meerdere presentaties over leefcirkels, het nieuwe pensioenstelsel en het levenstestament.

VERRASSINGEN VOLOP

Daarnaast is er genoeg ruimte voor ontspanning. Neem een kijkje in de studio van Jan Douwe Kroeske, laat u verrassen door bekende gasten en geniet van muziek en entertainment, onder andere van de bekende musicalster Mariska van Kolck. Kortom: de Gouden Jaren Beurs is een compleet dagje uit. Gezellig, informatief en inspirerend.

ONTMOETEN,

ONTDEKKEN, GENIETEN EN BELEVEN

WAAROM U DEZE BEURS NIET WILT MISSEN

• Centraal gelegen (Houten, Utrecht), makkelijk bereikbaar.

• Meer dan 250 stands om te ontdekken.

• Presentaties en workshops over actuele onderwerpen.

• Praktische informatie over wonen, gezondheid, geldzaken en technologie.

• Muziek, entertainment en bekende gasten.

• Leuke acties en aanbiedingen.

• Gratis parkeren bij Expo Houten.

• Gratis pendelbussen vanaf station Houten.

• Een gezellige dag uit voor actieve plussers.

• Fietsparcours met (elektrische) fietsen.

GRATIS TOEGANG VOOR LEDEN VAN ANBO-PCOB

Leden van ANBO-PCOB krijgen gratis toegang met een middagticket. Daarmee kunt u vanaf 13.30 uur naar binnen. Bestel uw gratis middagticket via www.goudenjaren.nl en gebruik de kortingscode: APM26

Wilt u liever de hele dag genieten, van 10.00 tot 17.00 uur? Dan betaalt u als lid slechts €4,75 (in plaats van €15). Gebruik dan de kortingscode: APD26

Vul de kortingscode in als laatste stap van uw bestelling. De prijs wordt dan vanzelf aangepast.

TEKST:

RIANNE VAN DER MOLEN FOTO’S: MAARTEN LAUPMAN

VRAGEN AAN DE NS-DIRECTEUR

Voor ouderen is het openbaar vervoer vaak een prettige manier van reizen. Tegelijk horen we van veel leden dat ze het duur vinden. Treinreizen zijn in Nederland duurder dan in andere landen. Hoe komt dat?

Wouter Koolmees: “Nederland is niet te vergelijken met andere landen, vooral omdat de politiek hier ervoor heeft gekozen het reizen met de trein niet te subsidiëren. Het Rijk geeft wel subsidie aan ProRail – dat onder meer verantwoordelijk is voor de rails, het onderhoud aan stations, roltrappen en liften – maar niet aan de NS. In veel andere landen levert de overheid een bijdrage aan de treinkaartjes, waardoor ze goedkoper kunnen worden. Maar de NS moet alle kosten terugverdienen met de verkoop van kaartjes. Dat maakt het lastig om goedkoper te worden. Tegelijk is reizen met de trein lang niet altijd duurder dan met de auto. Zeker niet als je de aanschaf, afschrijving, het onderhoud en de brandstofkosten meerekent. En ga je naar een grote stad, dan komen daar vaak ook nog hoge parkeerkosten bij. Bovendien zijn er bij treinreizen verschillende kortingen mogelijk.”

Niet alleen de prijs is een drempel. Veel ouderen vinden het reizen ook ingewikkeld geworden. Maakt de NS het zichzelf en de reiziger niet onnodig moeilijk?

“Als NS willen we graag ons abonnementenlandschap versimpelen, maar elke keer dat we iets afschaffen, zijn er mensen die daar fel op tegen zijn.

Waarom is de trein zo duur?

In hoeverre zet de NS zich in voor ouderen als het gaat om prijs, gemak en toegankelijkheid?

Anneke Sipkens , directeur-bestuurder van ANBO-PCOB, vroeg het aan NS-topman Wouter Koolmees.

Dat maakt het lastig. En soms kunnen we niet anders. Neem de samenreiskorting: daarmee krijg je 40 procent korting in de daluren als je meereist met iemand die een abonnement heeft. Vroeger kon je in de trein gewoon een wildvreemde aanspreken en vragen of je mee mocht reizen met diens abonnement. Maar daar werd veel misbruik van gemaakt. Daarom moet je nu vooraf via een koppelcode jezelf aan die ander koppelen. Dat beperkt het misbruik, maar is inderdaad omslachtiger.”

Het betekent ook dat reizigers digitaal vaardig moeten zijn. In hoeverre houdt de NS daar rekening mee?

“Het is voor ons duidelijk dat we steeds verder zullen digitaliseren. In theorie kunnen we op elk station ook mensen inzetten, maar dat is vanuit kostenperspectief onhaalbaar. Op stations zonder vast personeel hebben we daarom andere hulpmiddelen, zoals de Service- en Alarmzuil. Druk je op de blauwe knop, dan kom je direct in contact met een medewerker. Die is 24 uur per dag bereikbaar. Daarnaast heeft elk station altijd één automaat waar je nog met contant geld kunt betalen. Ook staat op elke automaat het telefoonnummer waarop je de NS kunt bereiken. Verder proberen we onze app zo eenvoudig mogelijk te houden, maar wel met voldoende opties voor wie dat wenst. Zo kun je via icoontjes in de app zien hoe druk het op een bepaald traject is.”

In Amersfoort start de NS samen met de gemeente vanaf juli een proef waarbij duizend inwoners met een laag inkomen een half jaar lang gratis met het ov mogen reizen. Zo wordt onderzocht of dit de mobiliteit kan verbeteren van mensen die anders nauwelijks reizen. Wat verwacht u van dit project?

“Allereerst is het goed om te weten dat de NS niet bepaalt wie die duizend mensen zijn, dat doet de gemeente. Wij zijn vooral benieuwd naar wat er vervolgens gebeurt: hoeveel mensen melden zich aan, hoe vaak gebruiken ze de pas en op welke trajecten? Met die resultaten willen we onderzoeken of het mogelijk is om samen met de landelijke of regionale overheid een speciale reispas te ontwikkelen voor mensen met een laag inkomen. Hoe dat verder gaat, is nu nog onduidelijk.”

Als het gaat om reizen met de trein, horen we van onze leden vaak dat ze het spannend vinden. Bijvoorbeeld rondom het in- en uitchecken en eventuele vertragingen. Wat doen jullie om het minder spannend te maken?

“Die onzekerheid hopen we steeds verder weg te nemen door onze app zo eenvoudig én volledig mogelijk te maken. Daarnaast denken

‘Reizen met de trein is lang niet altijd duurder dan reizen met de auto’

we na over een soort ambassadeurs, mogelijk met hulp van de ANBOPCOB, die reizigers kunnen helpen met het gebruik van de app.”

Tot slot: wat ziet de NS als belangrijkste maatregel om meer ouderen de trein in te krijgen?

“We werken hard aan de toegankelijkheid van de treinen. Steeds meer treinen zijn toegankelijk voor mensen die minder goed ter been zijn. Uiteindelijk moeten al onze treinen dat zijn voor mensen met een beperking. Maar dat kost tijd. Sommige minder toegankelijke treinen gaan nog makkelijk twintig jaar mee, en ze nu al afvoeren zou kapitaalvernietiging zijn. Maar stap voor stap moderniseren we de hele vloot. Dat zien wij als een maatschappelijke opgave.”

treinreisweetjes

1

GRATIS EN MET KORTING REIZEN

Voor wie af en toe de trein pakt, is het Dal Voordeelabonnement met Keuzedagen een goede optie. Voor €111,15 per jaar krijgt u zeven keuzedagen waarop u vrij kunt reizen, plus 40 procent korting in de daluren. Keuzedagen moet u vooraf op uw OV-kaart zetten. Dat kan online of bij de kaartautomaat: houd uw kaart voor de lezer, kies ‘Ophalen keuzedag’ en selecteer de gewenste datum.

3

4

2

PRIMA DEAL

ASSISTENTIE VOOR WIE SLECHT TER BEEN IS

Reisassistentie is in Nederland kosteloos en voor elke NS-reiziger aan te vragen tot een uur voor vertrek. NSmedewerkers helpen u als u bijvoorbeeld een rollator gebruikt, een visuele of andere beperking heeft of rolstoelafhankelijk bent. U regelt de assistentie via de NS-app of via 030 - 235 78 22. Op diverse stations is ook extra begeleiding beschikbaar voor mensen met een visuele beperking, de zogeheten 1 Stap Verder-service. Een assistent helpt u dan veilig naar de bus, metro, tram of taxi. Welke stations dit aanbieden, vindt u op de NS-website.

BETALEN MET DE BANKPAS

Inchecken met de bankpas is momenteel alleen mogelijk tegen het volle tarief.

Dat verandert met de komst van OVpay, waarbij uw bankpas aan uw abonnement gekoppeld kan worden. Tot die tijd is reizen met de bankpas alleen interessant voor wie vrijwel nooit de trein neemt.

5Sinds kort zijn er de PrijsTijd Deals: via de NS-app ziet u op bepaalde tijden kortingen tot wel 60 procent. Ideaal als u zonder strakke planning een dagje op pad gaat. Let op: u moet het kaartje dan wel vooraf via de app kopen. (N.B. Wie heel zelden reist, kan nog altijd losse kaartjes kopen bij de automaat, maar dan geldt een toeslag van €1,60.)

Deze zomer gaan we er goedkoop op uit met de trein

VOORDELIG ZOMERABONNEMENT

Even eropuit gaan, is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Daarom is er (met steun van de overheid) nu een tijdelijk zomerabonnement: Nederland Dal Vrij. Hiermee reist u onbeperkt in de daluren en het weekend door heel Nederland. Bestelt u Nederland Dal Vrij voor 31 juli, dan betaalt u slechts €49 per maand. Let er wel op dat u het abonnement weer stopzet!

De nr.1 in zitcomfort

Topkwaliteit uit Duitsland

Tot 7 jaar garantie

Dé specialist in zitten ✓ Relaxstoelen ✓ Sta-op-stoelen ✓ Relaxbanken

Echt heerlijk zitten

met Flowsit ®

Wij vieren feest met onze nieuwste innovatie; Flowsit®.

De stoel die zich vormt naar uw lichaam. Kom proefzitten en ontdek Flowsit® in onze winkels of bij een thuisadvies:

✓ Echt heerlijk zitten

✓ Op maat gemaakt

✓ Drukverlaging en pijnverlichting

Uitstekend

Bekijk ruim 3.700 reviews op

Vraag de brochure aan

✓ Bekijk alle stoelen en banken

✓ Relaxstoelen v.a. €795,-

✓ Lees meer over Flowsit®

Gratis proefzitten 085 - 401 75 67 meubelzorg.nl

✓ Flowsit® stoelen proberen

✓ Alle comfortstanden testen

✓ In onze winkels of bij u thuis

Montage in 1 dag

Geleverd

Tot 10 jaar garantie

Eigen monteurs

Anita Witzier

Dagje naar het strand in pak of zwempak

Met z’n allen in 1950 een middagje op het strand ergens in Zeeland. In die tijd woonden wij als gezin in Oudelande op Zuid-Beveland.

PAULIEN DE VRIES-DE BOOIJ

1939 Mijn vader ten tijde van de mobilisatie in Scheveningen.

ANJA HUEL

InaBelastinginvulhulp Stellingwerff (68):

‘MENSEN

WAARDEREN MIJN HULP ENORM’

“Het fijnste is dat je mensen echt kunt helpen”, zegt Ina Stellingwerff. Sinds 2023 is zij in de stad Groningen belastinginvulhulp voor ANBO-PCOB.

Als wiskundedocent had ze altijd al iets met cijfers. Ook na haar pensionering wilde ze daar graag iets mee blijven doen. Een advertentie voor vrijwillige invulhulp trok haar aandacht. Ze meldde zich aan voor de opleidingsdagen in Woerden. “Alles wat ik daar heb geleerd, breng ik nu met plezier in praktijk.”

Snel een klik en een praatje

Wat Ina vooral bijzonder vindt, is het vertrouwen dat mensen haar geven. “Bij een eerste keer ken je elkaar nog niet, maar is er meteen verbondenheid vanwege de gemeenschappelijke ANBO-PCOB-deler. Mensen leggen hun hele financiële situatie bij je neer. Dat vraagt om vertrouwen. Meestal is er snel een klik. Zo maak ik graag een praatje. Soms zie ik een diploma aan de muur of een oude naaimachine die we thuis ook hadden. Nou, dat is dan stof voor een leuk gesprek.”

Druk in maart en april

Ina helpt jaarlijks zo’n twintig tot vijfentwintig mensen. “Dat aantal is precies goed voor mij. Ik doe ook ander vrijwilligerswerk en wil daar ook tijd voor vrijhouden. Bovendien is de belastinghulpperiode afgebakend: vaak alleen in maart en april, vlak voor de deadline van de aangifte op 1 mei. Dat maakt het werk behapbaar en overzichtelijk. Omdat ik alles op de fiets doe, heb ik alleen klanten in de stad. Voor mij voelt het vaak als een klein uitje, maar dan wel een zinvol uitje.”

Hilda is blij met Ina

Hilda Bergsma (75) is een van haar klanten. Zij doet normaal zelf haar

aangifte, maar had dit jaar specifieke vragen. “Ik hoorde dat ANBO-PCOB invulhulp biedt, dus heb ik contact opgenomen om een afspraak te maken. Een tijdje terug stond Ina bij mij op de stoep – met haar laptop in de hand, klaar voor het aangiftewerk. Het werd een nuttig en gezellig onderonsje, waarbij ik uitstekend door Ina ben geholpen. Op sommige vragen, onder meer over wat medische zaken, had ze niet direct antwoord. Dat vroeg ze dan aan de mensen van het ANBO-PCOB Belastingserviceteam. Die reageerden snel en wisten precies hoe het zat. Wat ik fijn vind, is dat iemand bij je thuis komt. Je hoeft zelf de deur niet uit en hebt alles wat je voor de aangifte nodig hebt meteen bij de hand.”

Deskundigheid alom

Ina’s belastingkennis is inmiddels prima. “Thuis deed mijn man altijd de aangifte en dat doet hij nog steeds. Maar ik kan het nu makkelijk zelf. Als invulhulp hoef je ook niet alles te weten. Dat is juist het mooie: er is altijd hulp via het Belastingserviceteam en het online ANBO-PCOBforum waar belastinginvullers vragen en antwoorden met elkaar delen. De mensen bij het serviceteam zijn heel deskundig en reageren snel. Verder ben ik aangesloten bij het Kennisnetwerk van de Belastingdienst. Om mijn kennis op peil te houden, volg ik de ontwikkelingen op belastinggebied en neem ik deel aan de nascholingen van ANBO-PCOB.”

Een onbetaalbaar gevoel

In 2025 hielpen 561 belastinginvulhulpen ruim 15.000 leden

Lijkt het u ook leuk om andere leden te helpen met hun belastingaangifte en toeslagen?

Als belastinginvulhulp bij ANBO-PCOB maakt u veel leden blij. Heeft u affiniteit met ouderen en bent u beschikbaar in de maanden maart en april? Dit najaar zijn er weer trainingen voor nieuwe belastingvrijwilligers. Op dit moment zijn wij vooral op zoek naar nieuwe vrijwilligers in en om Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrechtstad, Den Bosch, Nijmegen, Arnhem, Enschede, Winterswijk, Zwolle, Groningen-stad, noorden oost-Groningen, Lelystad, Dronten en Zeeuws-Vlaanderen.

Kijk voor meer informatie op www.anbo-pcob.nl/vrijwilliger

met hun aangifte. De leden waarderen de vrijwillige invulhulpen gemiddeld met het cijfer 9. Ina: “Die waardering krijg ik ook van mijn klanten. Veel mensen komen elk jaar terug. Ze vinden aangifte doen spannend, zijn bang dat ze fouten maken en dan veel geld moeten terugbetalen. Dat heeft voor een deel te maken met de berichtgeving over de toeslagenaffaire. Ik kan die zorgen hopelijk bij ze wegnemen.”

Als ANBO-PCOB-lid kun je hulp krijgen tegen een kleine onkostenvergoeding van 15 euro per aangifte. “Maar de voldoening zit ‘m in het gevoel dat je iemand echt helpt. Dat is onbetaalbaar.”

Of u nu lekker thuisblijft of eropuit gaat: wij hebben leuke tips voor u! SAMENGESTELD

ONTDEK EEN WERELDHAVEN

Bezoek schepen, haventerreinen en bedrijven die normaal gesloten zijn voor het publiek en neem een kijkje achter de schermen van wereldhaven Rotterdam. Er zijn spectaculaire shows op het water, informatieve toertjes en veel cultureel vermaak.

Wereldhavendagen, 4 t/m 6 september 2026 rond de Erasmusbrug. www.wereldhavendagen.nl

KUNST VAN THOOLSE BODEM

Deze atelierroute is een ontdekkingsreis langs een veelzijdige collectie van keramiek en schilder-, glas- en textielkunst. Bezoek een van de achttien ateliers of ontdek ze allemaal.

Op 1 augustus en 5 september 2026 op diverse locaties op het eiland Tholen in Zeeland. www.atelierroutetholen.nl

Sprankelend zomerfestival

Al ruim veertig jaar is het Theaterfestival Boulevard in Den Bosch een vast onderdeel van de zomer. Elf dagen theater, dans en muziek op diverse bijzondere en verrassende (buiten)locaties. Een groot deel van het programma is gratis te bezoeken.

Van 6 t/m 16 augustus 2026. www.festivalboulevard.nl

Een landgoed vol brocante

De Brocantefair Fraeylema biedt een sfeervolle mix van brocante, antiek, vintage en landelijke woondecoratie. En dat in een historische omgeving!

19 en 20 september op landgoed Fraeylemaborg, Hoofdweg 30, 9621AL, Slochteren. www.brocantefairfraeylema.nl

VIER DAGEN FIETSPLEZIER

Met de fietsvierdaagse door de Achterhoek fietst u door het bosrijke natuurschoon rondom Laren (Gelderland). Daarbij komt u langs de mooiste landerijen en kastelen.

4 t/m 7 augustus 2026. Meer informatie op: www. fietsvierdaagsedeachterhoek.nl

GAZPACHO

EEN VERFRISSENDE SOEP

NODIG VOOR 4 PERSONEN:

• 500 g watermeloen • 250 g rijpe tomaten • 1 teentje knoflook

• 25 ml rodewijnazijn • 35 ml olijfolie

• 1 boterham zonder korst • klein handje verse munt • zout en peper

• staafmixer • tabasco (optioneel)

• 1 takje peterselie.

BEREIDING:

Snijd het vruchtvlees van de watermeloen in grove stukken. Was de tomaten en snijd in blokjes. Verwijder het schilletje van de knoflook.

Doe de watermeloen, tomaten, knoflook, rodewijnazijn, olijfolie, boterham en munt in een grote kom en pureer met de staafmixer tot een egale massa.

Breng op smaak met peper en zout. Zet de gazpacho in de koelkast tot hij door en door koud is. Voeg eventueel naar smaak wat tabasco toe voor wat extra pit.

Serveer in mooie, grote glazen. Hak de peterselie fijn en strooi erover ter garnering.

3x boeken

(Bron: www.foxilicious.nl) 1

HET JONGETJE

DAT BIJEN AT GILBERT

NYATANYI

Nyatanyi’s jeugd – vol honing, warmte en kleur – verandert als hij zijn vader verliest en naar België wordt gestuurd. Hij moet er opnieuw wortelen, tussen heimwee en hoop, tussen zijn verleden in Rwanda en de toekomst die hij wil omarmen. Uitgeverij Otheo | €24,99

DE CORRESPONDENTE

VIRGINIA EVANS

Verpand je hart aan de onvergetelijke Sybil

2

Van Antwerp. In schitterend geschreven brieven kijkt de gepensioneerde advocate soms met wroeging, soms met berusting terug op haar leven. Een roman vol wijsheid, verdriet, vreugde en verbinding. Uitgeverij Atlas Contact | €24,99

3

NATUURBOEKJE

LIES VISSCHEDIJK

Vol verwondering en verrassende weetjes laat dit boekje zien hoe rijk de Nederlandse natuur is. Een liefdevolle uitgave voor iedereen die iets van en over de natuur wil leren. Uitgeverij Lebowski | €9,99

De liedjes van mijn leven

Op het verzamelalbum De Liedjes Van Mijn Leven blikt Willeke Alberti terug op haar lange loopbaan. De 3CD, die door Willeke persoonlijk werd samengesteld, bevat nummers uit haar bijna 70-jarige carrière in de muziek. Universal Music | €25,99 Onder meer te koop op www.bol.com

WIN!

Kans maken op een van deze twee boeken of de 3CD van Willeke Alberti? Bel vóór 22 september 2026 naar 0909 - 0108 en kies optie 2 (€0,60 per gesprek)

Of sms naar 3669 voor:

De liedjes van mijn leven magazine<spatie>liedjes

Het jongetje dat bijen at magazine<spatie>bijen

De correspondente magazine<spatie>correspondente

UW seksleven EEN

BOOST GEVEN?

Voor een leven lang liefhebben

Discreet en stijlvol thuisbezorgd

Hulp bij erectieproblemen & intimiteitstips

Persoonlijk advies van specialisten

Nieuwe ideeën voor samen

RECTIFICATIE

Vrienden worden?

In het vorige nummer van Ouder en Wijzer vroegen wij u om ANBO-PCOB bij de VriendenLoterij op te geven als uw goede doel.

Door ons op te geven als uw goede doel gaat minimaal 40 procent van uw lot naar ANBO-PCOB. Deze bijdrage helpt ons om het werk als belangenbehartiger te blijven doen.

Door een vergissing bij de VriendenLoterij stond in het artikel de verkeerde registratiecode (21840). Deze code klopt niet.

Hulp bij erectie problemen

De juiste registratiecode is: 2855 op naam van ANBO-PCOB Woerden

Persoonlijk & medisch advies

Scan de QR-code voor wekelijkse tips, artikelen en 10% korting. Anoniem en altijd afmeldbaar.

Mocht u alsnog met uw lot willen meespelen voor ANBO-PCOB, bel dan naar 088 - 020 10 20 (kies optie 3 in het keuzemenu) en geef code 2855 op.

Dank u wel!

TEKST: ILONA JONGEPIER

Opgeruimd staat netjes

ZO ORDENT U DE FOTO’S OP UW MOBIEL

VOORKOM OPSLAG

VANUIT WHATSAPP

Veel mensen hebben honderden foto’s op hun mobiel. Daartussen zitten wazige beelden, dubbele foto’s, screenshots en foto’s die u helemaal niet wilt bewaren. Met deze vijf stappen maakt u uw fotoverzameling weer lekker overzichtelijk.

GOOI MAAR WEG

Begin bij de oudste foto’s en bekijk ze eens kritisch. Gooi de beelden die u niet wilt bewaren weg. Zo maakt u opslagruimte vrij en behoudt u alleen de foto’s die echt iets voor u betekenen.

MAAK MAPJES AAN

Veel mensen slaan onbewust allerlei beelden op die via WhatsApp worden toegestuurd, zoals grapjes, filmpjes, recepten, kerstkaarten of uitnodigingen. Wilt u dat liever niet? Ga naar WhatsApp Instellingen, klik op ‘chats’ en schakel de optie ‘Sla op in foto’s’ of ‘Media weergeven’ uit. Wilt u dan een toegestuurde foto wel bewaren? Klik op de foto en kies voor ‘sla op’.

GEBRUIK EEN

OPRUIMHULP

Wist u dat er handige apps voor zowel de iPhone als voor Android-toestellen zijn die u helpen bij het vinden van dubbele of onnodige foto’s? Bijvoorbeeld Google Foto’s of Slidebox.

DOE HET MET REGELMAAT

TIP

Foto’s op uw mobiel zijn leuk, maar het is ook fijn om een mooie herinnering tastbaar te maken door een dierbare foto af te laten drukken op fotopapier, een kaart, een kalender of koffiemok! Dat kan bij bijvoorbeeld HEMA en Kruidvat of online bij Albelli of Vistaprint. Of maak met behulp van de app Once Upon, Pixum of Google Foto’s een mooi mini-fotoalbum. 1 2 3 4 5

Op de meeste mobieltjes kunt u mappen of albums aanmaken. Geef ze een naam, bijvoorbeeld ‘vakantie Frankrijk’, ‘kleinkinderen’ of ‘jubileum’. Alles wat belangrijk is, vindt u zo sneller terug.

Plan elke maand een paar minuten in om de laatst opgeslagen foto’s door te lopen. Zo blijft uw fotoverzameling overzichtelijk zonder dat het veel tijd kost. En vergeet niet om regelmatig de prullenbak te legen met recent verwijderde foto’s.

Profiteer van deze exclusieve aanbiedingen. De producten (met twee jaar fabrieksgarantie) worden bij u thuisbezorgd tegen €6,95 verzendkosten. Betaal eenvoudig en veilig via iDEAL of bankoverschrijving.

€29,95 i.p.v. €59,95

INKLAPBARE TUINKRUK MET KNIESTEUN

• Geen pijnlijke knieën meer met tuinieren.

• Zittend en knielend te gebruiken.

• Inclusief zijtas voor gereedschap.

• Gemaakt van zacht EVA-schuim.

• Inklapbaar ontwerp.

Artikelnummer: BREND BR-2252

PUZZELMAT TOT 1000 STUKJES

• Antislip-oppervlak houdt de stukjes op hun plek.

• Veilige ritssluiting.

• Handvat voor eenvoudig meenemen.

• Ruim puzzelgedeelte: 80x54,2 cm.

• Perfect voor de vakantie.

Artikelnummer: BREND BR-2246

Ga naar www. dewinkelvananbopcob.nl

Of gebruik de QR-code.

LEDENVOORDEEL

HUPS VOOR HULP EN ONDERSTEUNING THUIS

Of u nu op zoek bent naar een tuin- of klushulp, huishoudelijke hulp, zorg bij dementie of vervangende mantelzorg: Hups helpt u graag. De Hups-dienstverleners zijn gescreend en gemotiveerd. De hulp is altijd afgestemd op uw wensen en u bent verzekerd bij schade en ongevallen. U regelt de ondersteuning zelf online. Liever persoonlijk contact? Dat kan! Kom naar een van de 34 vestigingen.

ANBO-PCOB-leden krijgen €25 korting op de matching-fee van €39,95.

Ga naar www.anbo-pcob.nl/hups of bel 085 - 016 39 80 (op werkdagen van 10.00 tot 16.00 uur).

€44,95 i.p.v.

€89,95

bespaar

€25,00

LEDENVOORDEEL

HET UNIVÉ-VERZEKERINGSPAKKET: ALLES ONDER ÉÉN DAK

ANBO-PCOB-leden krijgen 5 procent korting op diverse particuliere Univé-verzekeringen.

Van woon- en vervoersverzekering tot reisen aansprakelijkheidsverzekering.

En sluit u meerdere schadeverzekeringen af?

Dan krijgt u tot wel 10 procent pakketkorting op de totaalpremie.

Ga naar www.anbo-pcob.nl/unive of bel 0592 - 34 89 99.

tot 10% korting

minimaal 5% korting

AMAC, DE APPLE-EXPERT

Als lid van ANBO-PCOB krijgt u in de Amac-webwinkel tot 10 procent korting op de adviesprijs van Appleproducten. Bijvoorbeeld op de iPhone, iPad, Apple Watch of de AirPods.

Ga naar www.anbo-pcob.nl/amac of bel 088 - 770 60 00.

GENIET VAN HET BUITENLEVEN

Ervaar het ultieme vakantiegevoel op een van de prachtige RCN Vakantieparken, midden in de natuur van Nederland, Frankrijk en Duitsland.

ANBO-PCOB-leden profiteren het hele jaar van minimaal 10 procent korting.

Kijk op www.anbo-pcob.nl/rcn of bel 085 - 040 07 00.

10% korting

LEDENVOORDEEL

€100

korting & gratis allrisk verzekering

VERHUIZEN ZONDER ZORGEN

Bij een verhuizing komt zoveel meer kijken dan alleen het overbrengen van de meubels. Ontzorgd Verhuizen zorgt daarom niet alleen voor een vlekkeloze verhuizing van uw meubilair, maar helpt ook met talloze aanvullende verhuisdiensten.

Leden krijgen 100 euro korting op de verhuisprijs en gratis een allrisk verhuisverzekering.

Kijk op www.anbo-pcob.nl/ontzorgd-verhuizen of bel 085 - 041 01 01.

RIJBEWIJSKEURING VOOR 75-PLUSSERS

Als u rond uw 75ste uw rijbewijs wilt verlengen, is een medische rijbewijskeuring verplicht. Na keuring wordt het rijbewijs maximaal vijf jaar verlengd. Een medische rijbewijskeuring kan ook nodig zijn als uw gezondheidstoestand verandert. Lees welke stappen u moet nemen én krijg korting op de keuring bij RijbewijskeuringsArts.nl en RegelZorg.

Ga naar www.anbo-pcob.nl/ rijbewijskeuring

VOORKOM EEN HEUPFRACTUUR

Maak voordelig kennis met de Wolk: de revolutionaire heupairbag die u bij een val beschermt tegen heupfracturen. Zo blijft u vol vertrouwen genieten van uw favoriete dagelijkse activiteiten. U ervaart meer zekerheid, meer zelfstandigheid, meer (bewegings)vrijheid en minder angst.

Ga naar www.anbo-pcob.nl/wolk of bel 085 - 060 55 56.

5% korting

VERLAAG UW ENERGIEKOSTEN

Eenvoudig geregeld met één telefoontje. Loopt uw energiecontract met vaste tarieven binnenkort af of heeft u variabele of dynamische tarieven? Dan is dit een goed moment om te kijken of u op uw energiekosten kunt besparen.

ANBO-PCOB Energie geeft u graag een vrijblijvend en persoonlijk advies. Met onze ZekerVoordeel-oplossing (dynamische tarieven in de zomer en vaste tarieven in de winter) kunt u nu extra voordelig uit zijn.

Lees meer op: www.anbo-pcob-energie.nl/energieklok Tijdelijk krijgt u bovendien een gratis energieklok t.w.v. €59,95.

Hoeveel kunt u besparen?

Onze deskundige adviseurs helpen u graag met een eerlijk en betrouwbaar advies. U bereikt ons op 085 - 486 33 60 (op werkdagen van van 09.00 tot 17.00 uur) of via www.anbo-pcob@energiebesteding.nl

ANBO-PCOB Energie

• Persoonlijk en vrijblijvend advies.

• Inzicht in uw verbruik via een overzichtelijke klantenportal.

• Maandelijks een duidelijke kostenindicatie.

• Goed bereikbare klantenservice.

• Voordelige stroom- en gastarieven.

• Uw energiezaken in vertrouwde handen.

Doorlopend ledenvoordeel

OMDAT U ERTOE DOET!

Een selectie van onze partners:

WestCord Hotels

Oogvoororen.nl

SeniorWeb

Medipoint

SeniorenTAB

ZilverFitness

Thuisnotaris

Optisport

Bloemenpark

Appeltern

Fletcher Hotels

15% korting ontdek het eilandarrangement

€100 korting

€5,50 introductiekorting op het lidmaatschap

10% korting

10% korting

gratis proefles en 5% korting

10% korting op uw (levens)testament

10% korting

20% korting

Diverse kortingen op overnachten, dineren en high tea

Kijk voor het complete aanbod doorlopend ledenvoordeel op: anbo-pcob.nl/ledenvoordeel

VOOR DE TOTSTANDKOMING EN UITVOERING VAN DE OVEREENKOMSTEN TUSSEN AANBIEDERS VAN LEDENVOORDEEL EN ANBO-PCOB-LEDEN.

NHA Thuiscursussen 10% korting

De beste Hoog/Laag boxspring van Nederland!

Ervaar het ultieme comfort en gebruikersgemak, een zorg minder voor later

Onze Hoog/Laag boxspring

Unieke service van Bedder

specerij  tabaksgebruiker van Oostenrijk 46 onderlegger voor een bord 50 pas verschenen 52 Japans bordspel 53 loofboom 54 auto 56 hoogbegaafd persoon 58 pratende vogel 59 laagwater 61 frisdrank 63 kosten voor onderwijs 65 vlegel 68 eten bereiden 70 graanafval 71 kassa 73 vakantie van de Kamer 75 niet lang geleden 78 van rijshout 79 figuursoort in kaartspel 81 opnieuw (in samenstellingen) 83 politievrouw 85 zeker 87 grote papegaai 88 langwerpige koek 89 bloem 90 motorpech 92 zonder ondertekening 94 telwoord 95 jeugdig persoon 96 online gesprek 97 aan de aandacht ontsnappen 98 dromerig 99 het dichtgooien van een gracht.

KRUISWOORD

BEL & WIN

We hebben ook voor deze editie weer een prachtige prijs die u kunt winnen als u de oplossing van de puzzel goed heeft. Hoe het werkt? Maak de puzzel, noteer de oplossing en bel of sms die door. U kunt zo vaak meedoen als u wilt.

verticaal 1 geslacht van slingerplanten 2 transportbak 3 steltloper 4 kunstwerk 5 rompslomp 6 dierenmond 7 vulkaan 8 zeurderig 9 eigentijds 10 Universiteit Twente (afk.) 11 verkeersteken 12 renbode 13 bedrijf van een toneelstuk 14 geroosterde boterham 17 zeer oud (voorvoegsel) 20 deel van een koe 21 plechtige verklaring 23 valentijnsattentie 26 wagen 28 vlaag van eigenzinnigheid 30 deel van een veerboot 31 zeehond 33 zenuwtrek 35 pul 36 wezenlijk 38 ijzeren bal 39 historisch strijdmiddel 40 vernis 41 vogel 43 radio 45 opslagplaats 47 groot insect 48 snijwerktuig 49 hoge mannenstem 51 welke persoon 55 op zeer geringe afstand 57 uitbouw aan een huis 58 deel van een ambtsgewaad 60 schets 62 droog van wijn 64 kleine plaats 66 karbonade 67 van maart tot juni 69 achterzijde van de hals 72 afslagplaats bij golf 74 groente 75 schakering 76 schaamte 77 sprong met een draai 80 tijdperk 81 land in het Caribisch gebied 82 zacht en vet 84 pret 85 korenzeef 86 zielig 88 welgevormd 90 nachtgewaad 91 grondbezit 93 eenheid van weerstand 95 bevestiging.

Succes!

BEL 0909-0108

Bel 0909 - 0108 (€0,60 per gesprek), kies voor optie 1 (puzzelprijs) en spreek de oplossing in. Uw telefoonnummer wordt automatisch genoteerd.

OF SMS NAAR 3669

Sms naar 3669 de tekst MAGAZINE<spatie> OPLOSSING

Dus bijvoorbeeld: magazine broodkruimel (€0,60 per deelname). Heeft u een geheim nummer?

Sms dan behalve de oplossing ook uw telefoonnummer.

Prijswinnaars krijgen persoonlijk bericht.

Oplossing puzzel in editie 4: geboorte

SLUITINGSDATUM

U kunt meedingen naar deze prijs tot 22 september 2026.

horizontaal 1 deel van een staalfabriek 6 tuinperk 9 dier 15 tegen 16 plaats in de Verenigde Staten 18 oosters winkeltje 19 naaktrecreatie 22 foefje 23 door paarden getrokken rijtuig 24 laag 25 veerkracht 27 schijn 28 plezier achteraf 29 lof 30 opsporingsapparaat 32 schijnbaar 33 specerij 34 tabaksgebruiker 37 smal stilstaand water 40 deksel 42 hoofddeksel 44 deel van Oostenrijk 46 onderlegger voor een bord 50 pas verschenen 52 Japans bordspel 53 loofboom 54 auto 56 hoogbegaafd persoon 58 pratende vogel 59 laagwater 61 frisdrank 63 kosten voor onderwijs 65 vlegel 68 eten bereiden 70 graanafval 71 kassa 73 vakantie van de Kamer 75 niet lang geleden 78 van rijshout 79 figuursoort in kaartspel 81 opnieuw (in samenstellingen) 83 politievrouw 85 zeker 87 grote papegaai 88 langwerpige koek 89 bloem 90 motorpech 92 zonder ondertekening 94 telwoord 95 jeugdig persoon 96 online gesprek 97 aan de aandacht ontsnappen 98 dromerig 99 het dichtgooien van een gracht.

verticaal

HORIZONTAAL: 1 deel van een staalfabriek 6 tuinperk 9 dier 15 tegen 16 plaats in de Verenigde Staten 18 oosters winkeltje 19 naaktrecreatie 22 foefje 23 door paarden voortgetrokken rijtuig 24 laag 25 veerkracht 27 schijn 28 plezier achteraf 29 lof 30 opsporingsapparaat 32 schijnbaar 33 specerij 34 tabaksgebruiker 37 smal stilstaand water 40 deksel 42 hoofddeksel 44 deel van Oostenrijk 46 onderlegger voor een bord 50 pas verschenen 52 Japans bordspel 53 loofboom 54 auto 56 hoogbegaafd persoon 58 pratende vogel 59 laagwater 61 frisdrank 63 kosten voor onderwijs 65 vlegel 68 eten bereiden 70 graanafval 71 kassa 73 vakantie van de Kamer 75 niet lang geleden 78 van rijshout 79 figuursoort in kaartspel 81 opnieuw (in samenstellingen) 83 politievrouw 85 zeker 87 grote papegaai 88 langwerpige koek 89 bloem 90 motorpech 92 zonder ondertekening 94 telwoord 95 jeugdig persoon 96 online gesprek 97 aan de aandacht ontsnappen 98 dromerig 99 het dichtgooien van een gracht.

1 geslacht van slingerplanten 2 transportbak 3 steltloper 4 kunstwerk 5 rompslomp 6 dierenmond 7 vulkaan 8 zeurderig 9 eigentijds 10 Universiteit Twente (afk.) 11 verkeersteken 12 renbode 13 bedrijf van een toneelstuk 14 geroosterde boterham 17 zeer oud (voorvoegsel) 20 deel van een koe 21 plechtige verklaring 23 valentijnsattentie 26 wagen 28 vlaag van eigenzinnigheid 30 deel van een veerboot 31 zeehond 33 zenuwtrek 35 pul 36 wezenlijk 38 ijzeren bal 39 historisch strijdmiddel 40 vernis 41 vogel 43 radio 45 opslagplaats 47 groot insect 48 snijwerktuig 49 hoge mannenstem 51 welke persoon 55 op zeer geringe afstand 57 uitbouw aan een huis 58 deel van een ambtsgewaad 60 schets 62 droog van wijn 64 kleine plaats 66 karbonade 67 van maart tot juni 69 achterzijde van de hals 72 afslagplaats bij golf 74 groente 75 schakering 76 schaamte 77 sprong met een draai 80 tijdperk 81 land in het Caribisch gebied 82 zacht en vet 84 pret 85 korenzeef 86 zielig 88 welgevormd 90 nachtgewaad 91 grondbezit 93 eenheid van weerstand 95 bevestiging.

VERTICAAL: 1 geslacht van slingerplanten 2 transportbak 3 steltloper 4 kunstwerk 5 rompslomp 6 dierenmond 7 vulkaan 8 zeurderig 9 eigentijds 10 Universiteit Twente (afk.) 11 verkeersteken 12 renbode 13 bedrijf van een toneelstuk 14 geroosterde boterham 17 zeer oud (voorvoegsel) 20 deel van een koe 21 plechtige verklaring 23 valentijnsattentie 26 wagen 28 vlaag van eigenzinnigheid 30 deel van een veerboot 31 zeehond 33 zenuwtrek 35 pul 36 wezenlijk 38 ijzeren bal 39 historisch strijdmiddel 40 vernis 41 vogel 43 radio 45 opslagplaats 47 groot insect 48 snijwerktuig 49 hoge mannenstem 51 welke persoon 55 op zeer geringe afstand 57 uitbouw aan een huis 58 deel van een ambtsgewaad 60 schets 62 droog van wijn 64 kleine plaats 66 karbonade 67 van maart tot juni 69 achterzijde van de hals 72 afslagplaats bij golf 74 groente 75 schakering 76 schaamte 77 sprong met een draai 80 tijdperk 81 land in het Caribisch gebied 82 zacht en vet 84 pret 85 korenzeef 86 zielig 88 welgevormd 90 nachtgewaad 91 grondbezit 93 eenheid van weerstand 95 bevestiging.

DENKSPORT PUZZELBLADEN

Breng de letters uit de genummerde vakjes over naar de gelijkgenummerde vakjes van de oplossingsbalk.

Win een zorgeloze minivakantie voor twee op de Waddeneilanden t.w.v. €529 p.p.

genietenZorgeloosop Vlieland of Terschelling

Maak kans op een van de twee volledig verzorgde verblijven voor twee personen bij WestCord Hotels op de Waddeneilanden.

Wordt het Vlieland of Terschelling?

Winnaar nummer één verblijft in Strandhotel Seeduyn op Vlieland, gelegen bovenop de duinen, direct aan het Noordzeestrand. Winnaar nummer twee ontdekt

Terschelling vanuit Hotel Schylge, dat uitzicht biedt op de Waddenzee en op loopafstand ligt van het gezellige West-Terschelling en de iconische vuurtoren de Brandaris.

Dát is pas genieten!

Uw verblijf bestaat uit maar liefst vier overnachtingen, vier keer een uitgebreid ontbijt, lunchpakketten voor onderweg, iedere avond een smaakvol diner, gratis koffie en thee, een dagelijks drankenarrangement en diverse extra’s die uw verblijf op de Waddeneilanden compleet maken. Een unieke gelegenheid om kennis te maken met twee van de mooiste bestemmingen van Nederland.

Meer weten? Ga naar www.westcordhotels.nl

Hotel Schylge: www.westcordhotels.nl/hotel/hotel-schylge

Strandhotel Seeduyn: www.westcordhotels.nl/hotel/strandhotel-seeduyn

OUDEREN MAKEN HET VERSCHIL

HAN GIOK KWEE (80):

‘Tot mijn verbazing mocht ik met hen de marathon van New York lopen’

Han Giok Kwee kreeg op zijn 55ste te horen dat hij een hersentumor had. Na de operatie kon hij niets meer, maar met een eindeloze inzet leerde hij weer lopen. En zelfs hardlopen. Uiteindelijk deed hij mee aan de marathon van New York.

Han Giok Kwee groeide op in de bruisende stad Surabaya, op het Indonesische eiland Java. Zijn vader was een gerespecteerd arts. “Ik had een bevoorrechte jeugd”, vertelt Han.

Op zijn 11de kwam Han naar Nederland en zeven jaar later ontmoette hij Irene, “een van de mooiste dingen die me is overkomen”. Ze trouwden en zijn

liefde voor haar is met de jaren alleen maar gegroeid. “Ik heb haar beloofd dat het haar en de kinderen aan niets zou ontbreken.”

Vechten om weer mee te kunnen doen

Han werkte jarenlang met plezier bij Bruynzeel. “Het voelde nooit als werk.” Maar op zijn 55ste veranderde alles. Hij begon slechter

HET VERHAAL VAN HAN VINDT U OOK OP ONZE WEBSITE: www.anbo-pcob.nl/han

De overige elf kalenderverhalen verschijnen uiteindelijk allemaal op www.anbo-pcob.nl/ouderenmaken-het-verschil

te horen en kreeg nekklachten. Onderzoek wees uit dat Han een hersentumor zo groot als een pingpongbal had. Na de operatie kon hij niets meer: niet lopen, praten of schrijven. “Maar ik wist: ik heb een tweede kans gekregen. En ik ga ervoor vechten.”

En dat deed hij. Met eindeloze inzet, steun van zijn gezin en begeleiding van een revalidatie-

centrum in Utrecht. “Het herstelproces duurde vier jaar, maar ik heb meer dan 25 jaar begeleiding gekregen. Ik leerde opnieuw lopen. En ging zelfs hardlopen.”

Van Utrecht naar New York

Ook het UMC speelde een grote rol bij zijn herstel. “Ik schreef de mensen daar een brief om ze te bedanken en te vertellen dat ik weer kon lopen én een halve marathon had gerend. Tot mijn verbazing nodigden ze me uit om met hun medisch team mee te doen aan de marathon van New York. Wat een belevenis!” Sindsdien heeft Han tientallen marathons gelopen. Hij deed twee keer mee aan de Roparun van Rotterdam naar Parijs. Met steevast aan zijn zijde: buurman Kees. “Hij voelt als een broer.”

Het positieve gevolg van ziekte

De tumor heeft Han veranderd. “Ik ben een ander mens geworden. Zachter, milder. Voor mijn vrouw, mijn kinderen, mijn vrienden. Ik voel nu veel beter aan wat een ander nodig heeft. Ik kies mijn woorden bewuster. Dat zoiets naars zoiets moois kan veroorzaken, dat is goud. Dat kan niet zonder een hogere macht.” Aan jongeren wil hij één ding meegeven: “Geef nooit op. Echt nooit. Er is altijd nog een kans. Werk aan wat je wél kunt. Laat los wat niet meer lukt.”

BESTEL NU!

Als lid van ANBO-PCOB kunt u de verjaardagskalender met korting aanschaffen. De kalender kost voor leden €12,50 (exclusief €5 verzendkosten). Voor meer informatie: www.anbo-pcob.nl/kalender Op deze pagina kunt u de kalender ook bestellen. Gebruik daarbij de kortingscode 7VKSHP.

U kunt de kalender ook bestellen via onderstaande QR-code. Gebruik dan eveneens de kortingscode 7VKSHP.

Ouderen maken het verschil Verjaardagskalender

Met WoningPensioen zet u de overwaarde van uw huis om in een maandelijkse uitkering — zonder te verhuizen.

Maandelijks een vaste uitkering tot uw 100e levensjaar

Verkoop uw huis en blijf er levenslang wonen

Geen inkomenseis of lening

Geen rente of huur betalen

Financiële zekerheid voor de toekomst

Vraag nu uw gratis indicatierapport aan:

Scan de QR-code of ga naar http://www.woningpensioen.nl/ouderenwijzer en ontdek hoeveel u maandelijks kunt ontvangen met WoningPensioen.

WoningPensioen B.V. Mozartlaan 27C 1217 CM Hilversum

T: 085 - 401 31 14

E: info@woningpensioen.nl

W: www.woningpensioen.nl

ABSOLUUT DE BESTE EN MEEST BETROUWBARE TOILETZITTING-MET-ONDERDOUCHE

Je went er in no-time aan en dan wil je nooit meer anders.

• Installatie zonder hakken of breken.

• Eigen technische dienst.

• Zeer hoge tevredenheidsscore.

Inclusief installatie 1.140 euro incl. btw (Installeert u zelf: 795 euro incl. btw)

www.spatoilet.com of bel voor een installatieafspraak 06 53 14 32 34 of 06 29 04 38 12

En altijd: 3 weken gratis op proef en 5 jaar garantie. Niet langer aarzelen; BESTEL NU! Klant beoordeling 9,7

OuderenWijzer is een uitgave van ANBO-PCOB en verschijnt 8x per jaar.

Contact met ANBO-PCOB?

E-mail: contact@anbo-pcob.nl

Telefoon: 0348 – 46 66 66

Website: www.anbo-pcob.nl

Veranderingen in uw gegevens, zoals een adreswijziging? Geef het door via bovenstaand emailadres of telefoonnummer!

Lid worden?

Ga naar www.anbo-pcob.nl/word-lid

Of bel 0348 - 46 66 66

Opzeggen?

Leden: schriftelijk één maand voor het einde van uw lidmaatschap via: contact@anbo-pcob.nl of www.anbo-pcob.nl/opzeggen of Postbus 2012, 3440 DA Woerden

Redactie OuderenWijzer

E-mail: magazine@anbo-pcob.nl

Hoofdredactie: Ingrid Nies

Eindredactie: Sylvia Aué

Redactiemedewerker: Suzanne Meeboer

Aan dit nummer werkten mee:

Aldo Allessie, Jurriën Beerda, Monica Boschman, Eric Brendel, Lotte Dijkstra, Jeroen Fidder, Anita Harte, Egbert Hartman, Rob Hoekstra, Jaap Jongbloed, Ilona Jongepier, Elsbeth Kassies, Mark Kohn, Mans Kuipers, Maarten Laupman, Rianne Van Der Molen, Arnoud Mooij, Janita Sassen, Yvette Sens, Steven Schotte, Arjan Visser.

Concept en vormgeving

Studio Room

SERVICE

Druk

Senefelder Misset, Doetinchem

Adverteren

Dock35 Media

Frank Roosenbeek 0314 - 35 58 30 frank@dock35media.nl

Bladerbare versie

Leden kunnen OuderenWijzer ook gratis online lezen. Ga naar: anbo-pcob.nl/magazine

Gesproken versie

OuderenWijzer is via CBB ook beschikbaar in gesproken vorm. Bel 0348 - 46 66 66. Of mail naar contact@anbo-pcob.nl

Copyright/advertenties

Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van de uitgever. ANBO-PCOB draagt op geen enkele wijze verantwoordelijkheid voor advertenties/bijsluiters.

Ouder worden doe je niet alleen. Ontmoetingen met anderen en mee blijven doen, zorgen voor vreugde in het leven. ANBO-PCOB - dé invloedrijkste ouderenverenigingzet zich in opdat ouderen gezien worden en betrokken blijven. We geven ouderen een stem in Den Haag en bieden informatie, voordeel, advies en hulp. Leden ontmoeten elkaar in de ruim tweehonderd lokale afdelingen en online op ons Trefpunt. We werken graag samen met andere partijen.

ANBO-PCOB: Samen sterk

HET VOLGENDE NUMMER

VERSCHIJNT OP 22 SEPTEMBER

INTERVIEW

WILLEKE ALBERTI: ‘Ik wil gewoon weer léven’

HET GROTE PENSIOENDOSSIER

Pensioen is meer dan alleen inkomen. ANBO-PCOB onderzocht hoe u het met-pensioen-zijn ervaart. En we gaan in op dé hamvraag: eerder stoppen of juist doorwerken?

MANTELZORGWONINGEN: Dit komt er allemaal bij kijken!

DE GROTE VRAAG

Hoe ga je om met gevoelens van spijt?

Inruilkorting op stoelen*

COMFORT BEGINT BIJ DE JUISTE STOEL

Ontdek welke stoel perfect bij u past met het gratis collectieboek van Prominent. Boordevol modellen, kleuren en slimme opties om thuis in alle rust te vergelijken. Als lezer van dit magazine ontvangt u tijdelijk een unieke korting tot 750,- voor uw nieuwe stoel. Ga naar www.prominent.nu/aanvragen/lezerskorting of scan de QR-code onderaan de pagina. Wilt u daarna persoonlijk advies? Dan komt een van onze adviseurs graag bij u langs voor een demonstratie aan huis.

Bel 0341 - 27 40 90 voor vrijblijvend thuisdavies.

Scan de QR-code voor uw unieke kortingsvoucher.

*Bekijk de actievoorwaarden op prominent.nu/actievoorwaarden

Fauteuils in stof v.a. 540,- Relaxstoelen in stof v.a. 690,-

in stof v.a. 490,-