RAI Amsterdam - Duurzaamheidsverslag 2009

NAAR BINNEN

Amsterdam RAI Duurzaamheidsverslag 2009

Inhoud We zijn groen bezig

3

1

Wat is onze ambitie?

4

1.1 Wat willen we bereiken?

1.2 Hoe gaan we dat bereiken?

1.3 Met wie gaan we dat bereiken?

4 4 6

2. Wat is ons MVO beleid?

7

2.1 Energie en klimaat 2.2 Mobiliteit 2.3 Water 2.4 Afval 2.5 Medewerkers 2.6 Ketenverantwoordelijkheid 2.7 Maatschappelijke betrokkenheid 2.8 Waardering voor onze MVO prestaties

7 10 11 11 12 13 15 16

3

Wat zijn de kerncijfers / financiĂŤle resultaten?

17

4

Kennismaken met Amsterdam RAI

18

4.1 4.2 4.3

Onze markt en diensten Onze structuur Corporate Governance

5

Over dit rapport

20

6

GRI tabel

21

KLIK OP DE KOPPEN OM NAAR DE PAGINA TE GAAN

18 18 19

[2 ]

We zijn groen bezig De financiële crisis en de recessie hebben het afgelopen jaar grote impact gehad op de Nederlandse economie. Ook als Amsterdam RAI hebben we er nadrukkelijk mee te maken gekregen. Met kostenbesparingen en efficiencyslagen hebben we de crisis in 2009 het hoofd kunnen bieden. Ten aanzien van ons MVO-beleid hebben we echter bewust geen wezenlijke concessies gedaan.

Amsterdam RAI heeft zich voor de lange termijn aan Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen verbonden en in 2008 heel bewust positie gekozen. We onderschrijven de 10 principes van de Global Compact en streven een goede samenwerking met onze stakeholders na. Zo willen we op het gebied van duurzaamheid binnen vijf jaar koploper zijn in de congres – en evenementenindustrie in Europa’. Bij deze overtuiging past geen recessie.

In dit verslag geven wij een compleet overzicht van de prestaties van Amsterdam RAI op het gebied van duurzaamheid. Naast de successen delen we ook de ‘uitdagingen’. We willen een zo transparant mogelijk beeld geven van waar wij werkelijk staan. We focussen ons hierbij op de drie peilers: Binnen de RAI, Betrokken RAI en Rondom de RAI. Persoonlijk ben ik trots op hoe ver we zijn gekomen. We maken flink meters, al is er altijd ruimte voor verbetering. Zo geloof ik in een meer structurele aanpak door een verdieping van de stakeholderdialoog en meer reductie van het energiegebruik. Intern is er in ieder geval veel enthousiasme om Amsterdam RAI duurzamer te maken. Samen met de MVOambassadeursgroep onderschrijf ik dan ook van harte het commitment voor de komende jaren.

Hans Bakker Voorzitter directie Amsterdam RAI

Hoogtepunten 2009 • I n samenwerking met vervoersbedrijven (NS en GVB) zijn in 2009 enkele geslaagde pilots. gedaan met het vergroten van het gebruik van openbaar vervoer. Afhankelijk van het evenement kwamen tussen de 10 en 30 procent méér RAI-bezoekers met OV. Bijna tweederde van de OV-reizigers was ‘zeer tevreden’.

• Door een nieuw logistiek concept was er aanzienlijk minder vrachtverkeer rond Amsterdam RAI. In 2009 zijn 15.000 vrachtwagens gebufferd op terreinen buiten Amsterdam. Hierdoor stonden er veel minder files.

• Amsterdam RAI gebruikt 100 procent groene stroom.

• Het nieuwe RAI Elicium is energiezuinig gebouwd en verbruikt 40 procent minder energie dan een gebouw zonder energiezuinige oplossingen.

• V oor de verlichting in het Elicium wordt mede gebruik gemaakt van 16.812 LED-lampjes.

• Beursorganisatoren kunnen hun CO2-uitstoot via Amsterdam RAI compenseren.

• Het watergebruik daalde ten opzichte van 2008 met bijna 10 procent o.a. door het afstellen van de toiletten en de kranen.

• Het aanbod van en de vraag naar biologische catering steeg aanzienlijk.

• Keurmerken: Zilveren status Earth Check (voorheen Green Globe) en Gouden Green Key behaald.

• Prijs: AEO Excellence Award voor MVO-beleid (juni 2009).

• Samenwerking met goede doelen AMREF Flying Doctors en het Emma Kinderziekenhuis voortgezet in 2009.

[ 3 ] TERUG NAAR DE INHOUD

Amsterdam RAI Duurzaamheidsverslag

1 Wat is onze ambitie?

Als beurs - en congrescentrum en organisator van eigen beurzen faciliteren wij de ontmoeting tussen mensen, merken, producten, ideeën, en ervaringen. Op deze manier hopen wij dat toegevoegde waarde wordt gecreëerd, niet alleen voor organisatoren, exposanten en bezoekers, maar ook voor ons personeel, het milieu en de omgeving. Wij nemen onze beslissingen nooit op puur bedrijfseconomische gronden, maar wegen ook sociale en ecologische aspecten mee.

1.1 Wat willen wij bereiken?

1.2 Hoe gaan we dat bereiken?

Amsterdam RAI heeft dit uitgangspunt vertaald naar een actueel MVO-beleid met de ambitie om in de congres- en evenementenindustrie in Europa koploper te zijn op het gebied van duurzaamheid. Dit willen we bereikt hebben in het jaar 2013.

Dat doen we niet alleen vanuit de overtuiging dat een duurzame wereld een betere wereld is, maar ook uit gezonde Amsterdamse koopmansgeest. Wij zien een onomkeerbare trend richting duurzaamheid en we denken dat die een grote en blijvende invloed zal hebben op onze industrie.

Daarom willen wij op alle relevante aspecten minimaal zo duurzaam zijn als onze concurrenten, en op een aantal aspecten willen we excelleren.

Om op een goede manier invulling te geven aan ons MVO-beleid hanteren wij drie beleidslijnen: ‘Binnen RAI’, ‘Rondom RAI’ en ‘Betrokken RAI’. In totaal hebben wij zeven relevante MVO thema’s bepaald die elk vallen binnen een van de genoemde beleidslijnen.

TERUG NAAR DE INHOUD

Wij hebben ervoor gekozen in 2008 en 2009 eerst de nadruk te leggen op ‘Binnen RAI’, wij vinden dat je eerst intern de zaken op orde moet hebben voordat je het beleid daarbuiten kunt voortzetten.

Intentieverklaring

Binnen RAI

(eigen bedrijfsvoering en ketenmanagement)

[4 ]

Rondom RAI

(de relatie met de stad Amsterdam en de directe omgeving)

Betrokken RAI (sponsoring en stagetrajecten)

Onze MVO thema’s

Duurzaamheidsthema’s

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen is een breed begrip dat vele aspecten omvat. Amsterdam RAI richt zich op zeven hoofdthema’s die volgens ons de meest relevante duurzaamheidsaspecten vertegenwoordigen. Voor deze thema’s hebben wij concrete doelstellingen geformuleerd om onze koplopersambitie waar te maken.

• • • • • • •

Energie en klimaat Mobiliteit Water Afval Medewerkers Ketenverantwoordelijkheid Maatschappelijke betrokkenheid

Amsterdam RAI is onder meer aangesloten bij de volgende organisaties: • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

ACC - Amsterdam Convention Circle AEO - Assocation of Event Organisers AIPC - the International Association of Congress Centres Amsterdams Theateroverleg Amsterdam Partners ASAE - American Society of Association Exutives Beschermers Amstelland CLC/ VECTA - Centrum for Live Communications De Groene Hartlopers Expogamma Eventbranche Genootschap Eventmanagers Green Meetings Industry Council HSMAI - Hospitality Sales and Marketing Association International ICCA - International Congress and Convention Association Leading Centres MPI - Meeting Professionals International NAP - Nieuw Amsterdams Peil PCMA - Professional Convention Management Association SISO - Society of Independent Show Organisers Topsport Amsterdam UFI - The Global Association of the Exhibition Industry UN Global Compact World Trade Center Business Club MVO Nederland IAEE - International Association of Exhibitions en Events Kenniskring Amsterdam

[ 5 ] TERUG NAAR DE INHOUD

De keuze voor deze thema’s is gebaseerd op een analyse van de relevante issues in onze sector en op de belangen van onze stakeholders. Inhoudelijk sluiten we nauw aan op de systematiek van Earth Check.

Earth Check wordt in onze industrie breed geaccepteerd als een van de belangrijkste standaarden op het gebied van duurzaamheid. De punten waarop Earth Check betrekking heeft, zijn gebaseerd op wereldwijd aanvaarde principes. Aanvullend zijn deze specifiek uitgewerkt voor beursgebouwen. Om die reden denken wij dat het Earth Check-programma een solide basis is voor onze eigen duurzaamheidsstrategie. Door deze gestandaardiseerde aanpak kunnen wij onszelf bovendien vergelijken met onze concurrenten en zo daadwerkelijk monitoren of we nog steeds goed op weg zijn om binnen vijf jaar koploper te zijn.

De resultaten die wij tot dusver hebben geboekt op deze thema’s komen aan bod in hoofdstuk 3.

Amsterdam RAI Duurzaamheidsverslag

blijkt bijvoorbeeld dat de gemeente belang hecht aan een diversiteitsbeleid, het beperken van de CO2-uitstoot en duurzaam inkopen. Ook vindt regelmatig overleg plaats met omwonenden. De buurt wordt op deze manier goed op de hoogte gehouden van wat er speelt bij Amsterdam RAI en wat dat voor hen betekent. Ter gelegenheid van de opening van RAI Elicium zijn ook buurtbewoners uitgenodigd tijdens een Open Dag. Meer dan 700 van hen zijn op de uitnodiging ingegaan. In 2010 gaan wij de dialoog met onze stakeholders meer structureren zodat wij de balans tussen de verschillende belangen verder kunnen optimaliseren en wij nog beter inzicht krijgen in wat onze stakeholders van ons verwachten op het gebied van duurzaamheid.

Lidmaatschappen

1.3 Met wie gaan we dat bereiken?

Zowel intern als extern zijn er stakeholders die een belangrijke bijdrage leveren aan ons MVO beleid. Onze belangrijkste stakeholders zijn bezoekers, exposanten, organisatoren, toeleveranciers, hospitality sector, medewerkers, aandeelhouders en omwonenden. In onze bedrijfsvoering proberen wij altijd te zoeken naar een goede balans tussen de verschillende belangen van deze stakeholders.

Interne organisatie en MVO Ons MVO beleid wordt binnen de RAI breed gedragen, onder meer door de 22 medewerkers die zich vrijwillig hebben opgegeven als MVO-ambassadeur. Zij voeren het MVO beleid uit samen met het lijnmanagement. Met ondersteuning van de directie zorgen de MVO-ambassadeurs voor draagvlak en inspiratie op de werkvloer.

De MVO-doelstellingen zijn sinds 2009 vastgelegd in een Business Balance Score Card (BBSC). De BBSC is een overzicht van de doelstellingen die een afdeling zichzelf stelt en de resultaten waarop een afdeling wordt afgerekend. Door MVO prominent in deze doelstellingen mee te nemen wordt het onderwerp geborgd en onderdeel van de dagelijkse werkzaamheden. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om doelstellingen ten

TERUG NAAR DE INHOUD

aanzien van medewerkerstevredenheid, klanttevredenheid, besparingen op energie en afval.

Doordat de MVO-organisatie vertakkingen heeft over de volle breedte van de organisatie zijn we in staat geweest de afgelopen jaren stappen te zetten in het bereiken van onze MVO-ambitie. Dit geldt ook voor de eigen beurzen binnen de divisie RAI Exhibitions. Die voortgang delen we met het personeel, onder meer door een MVO-blog op het intranet. Hier kunnen onze medewerkers up-to-date informatie vinden en suggesties doen.

De buitenwereld Door de verwachtingen van onze externe stakeholders in het vizier te houden en de ontwikkelingen in de maatschappij te volgen, blijven wij scherp en kunnen wij tijdig bijsturen als de situatie daar om vraagt. Dit doen wij onder andere door het aangaan van de dialoog, onze lidmaatschappen in relevante organisaties en het meten van onze klanttevredenheid.

Dialoog In 2009 hebben wij met verschillende leveranciers om tafel gezeten om te praten hoe we gezamenlijk vorm kunnen geven aan maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ook de gemeente Amsterdam stelt nadrukkelijk verwachtingen ten aanzien van het MVO-beleid van Amsterdam RAI. Hieruit

[6 ]

Wij hebben ons aangesloten bij een groot aantal voor ons relevante organisaties en verenigingen. Hierdoor kunnen we gezamenlijk werken aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken die spelen binnen onze vakgebieden.

Amsterdam RAI heeft in 2009 tijdens een UFI bijeenkomst gesproken over haar MVO beleid en wij zijn ook één van de trendsetters in de Green Meetings Industry Council.

In 2010 wordt er zelfs mede door de RAI een Nederlandse tak opgezet.

Meten van klanttevredenheid Na ieder evenement evalueren wij de klanttevredenheid onder exposanten en bezoekers. Voor alle evenementen van derden wordt een enquête opgestuurd naar de organisatoren en een steekproef gehouden onder exposanten en bezoekers.

De verbeterpunten en de best practices uit de enquêtes worden besproken na het evenement om er lering uit te trekken voor de andere evenementen.

In 2007 is een imago-onderzoek onder organisatoren, exposanten en bezoekers van Amsterdam RAI gehouden. Een nieuw imago-onderzoek staat gepland in 2011.

In dit hoofdstuk zijn we dieper ingegaan op onze MVO ambitie en hoe we denken deze waar te gaan maken. Ons jaarlijkse duurzaamheidsverslag heeft al doel een ieder inzicht te bieden in onze voortgang.

Het volgende hoofdstuk laat per duurzaamheidsthema zien wat onze concrete doelstellingen zijn en wat we daarvan tot op heden hebben gerealiseerd.

2 Wat is ons MVO-beleid?

In ons eerste duurzaamheidsverslag over 2008 beschreven wij wat de belangrijkste uitdagingen voor ons zijn binnen de zeven duurzaamheidsthema’s in de vorm van concrete doelstellingen voor de komende jaren.

We zijn nu ruim een jaar verder en dus is het tijd om te laten zien hoe we er nu voorstaan. Wat hebben we al bereikt? Wat is minder goed uitgepakt? Zijn er nieuwe ontwikkelingen waardoor bepaalde zaken moeten worden bijgesteld? Dit hoofdstuk geeft hierop een antwoord.

2.1 Energie en klimaat Uitdaging We willen in de komende 5 jaar een jaarlijkse reductie bereiken van 5 procent van het energieverbruik per verhuurde m2.

Maatregelen 2009 Onder leiding van de directeur Convention Centre Operations heeft Amsterdam RAI in 2009 een energiewerkgroep opgericht met als doel in kaart te brengen op welke manier we ons energieverbruik kunnen verduurzamen. De werkgroep kwam met drie groepen van aanbevelingen: Instructie, Instelling en Investering.

Instructie De aanbevelingen over ‘instructie’ leidden ertoe dat aan medewerkers is uitgelegd hoe ze zuiniger kunnen omspringen met energie. Denk aan het gebruik van verlichting, zonwering, roltrappen,

[ 7 ] TERUG NAAR DE INHOUD

luchtinstallaties etc. Concreet leverde dat het volgende op: • Auto’s staan in de garage geclusterd zodat er minder verlichting aan hoeft.

• In de zomermaanden worden alle verse producten meer geclusterd in de koelcellen, zodat er minder koelcellen aan hoeven.

• De roltrappen worden alleen aangezet als er daadwerkelijk vraag is naar verticaal transport.

• We letten beter op het aan- en uitzetten van verlichting.

Met de instructiemaatregelen is in 2009 ruim 338 MWh bestaard. Dit is equivalent aan 1000 huishoudens.

Amsterdam RAI Duurzaamheidsverslag

Instelling Door het aanpassen van enkele instellingen van elektrische apparaten is een besparing van 489 MWh gerealiseerd. Besparingen zijn er behaald door de tijden aan te passen waarop het neon contourlicht en de signaaltoren branden. Een grote besparing is behaald door het totale aansluitvermogen te verminderen van 13.500 kW naar 10.000 kW. Investeren Door de economische crisis kon Amsterdam RAI zich alleen investeringen veroorloven in projecten die zich binnen een jaar zouden terugverdienen. Een goed voorbeeld is dat er lichtsensoren zijn geplaatst in ruimtes waar veel in en uit wordt gelopen. In het Elicium zijn overal standaard lichtsensoren geplaatst.

In de aanpassingen die zich binnen een jaar zouden terugverdienen hebben we 48.000 euro geïnvesteerd en 194 MWh bespaard.

Resultaten 2009

Verbruik

Alle elektriciteit bij Amsterdam RAI, ook voor de exposanten en bezoekers, is afkomstig van duurzame energiebronnen (groene stroom). Omdat er geen fossiele brandstoffen worden gebruikt, is de CO2 uitstoot nihil middels deze vorm van opwekking van elektra.

Het totale energieverbruik van Amsterdam RAI nam af van 128.061GJ naar 121.631GJ een bijzonder prestatie, daar het totaal aan onroerend goed met 10% gestegen is. Deze daling is overigens wel voor een deel toe te wijzen aan de zachte winter in 2009.

RAI Elicium In 2009 werd ons nieuwe gebouw RAI Elicium geopend. Het Elicium is een energiezuinig gebouw dankzij uitgekiende isolatie, een klimaatgevel, drie centimeter dik glas, geluid- en warmtewering, het gebruik van LED-verlichting, aanwezigheidsdetectie en koude/warmteopslag op 187 meter diep in de grond.

Energiewerkgroep De maatregelen ‘Instructie, Instelling en Investering’ die de energiewerkgroep voorstelde hebben in totaal 1.022 MWh bespaard.

Energieverbruik GJ 160.000

Electricity

140.000

Natural gas Total energy

120.000

District heating

100.000

Diesel

80.000 60,000

Het elektriciteitsverbruik is nagenoeg gelijk gebleven en heeft een besparing van circa 8% opgeleverd o.a. door het nieuwe Elicium. Het gasverbruik is in 2009 aanzienlijk gestegen. In april 2009 is het contract met Nuon voor de levering van stadswarmte verlopen. Tot dusver is er nog geen nieuwe overeenkomst overeengekomen. Sterke wens is wel om in 2011 weer gebruik te maken van stadswarmte.

Event CO2-Calculator Om organisatoren van een evenement inzicht te geven in het energieverbruik, hebben Amsterdam RAI en GroenBalans de Event CO2Calculator in 2009 ontwikkeld.

Met deze online calculator kunnen organisatoren zelf de CO2-uitstoot van hun evenement berekenen. Het gaat hierbij zowel om het energieverbruik tijdens het evenement zelf, als om het gebruik van vervoermiddelen en eventuele overnachtingen van bezoekers.

40.000 20.000 0 -20.000 1996

1998

2000

2002

2004

2006

2008

2009 2010

Jaar

Mossedum dak Op de ingang van de P7 garage hebben wij een Mossedum dak aangebracht. Dat biedt de volgende voordelen: • Meer groen in de stad zorgt voor een beter leefmilieu.

• Waterbuffer: groendaken nemen een deel van het regenwater op, wat bijdraagt aan het voorkomen van overbelasting- en overstort van het riool.

• Groene daken zijn in de zomer koeler en in de winter warmer en kunnen zodoende bijdragen aan een beter binnenklimaat.

• Het verlaagt de kans op schade en verlengt de totale levensduur van een dakconstructie.

TERUG NAAR DE INHOUD

[8 ]

Het evenement kan CO2neutraal gemaakt worden door alle verbruikte energie te compenseren. Deze CO2compensatie vindt plaats door CO2-rechten aan te kopen die voortkomen uit de productie van duurzame energie.

De eerste organisator die hier gebruik van maakt is het Aids Fonds, Stop AIDS Now, en Soa Aids Nederland. Zij organiseerden het Nationaal Congres Soa*Hiv*Seks in Amsterdam RAI op 1 december 2009.

In vogelvlucht Thema

Doel 2009

MVO-prestaties

• Behalen zilveren status Earth Check • Jaarlijkse reductie van 5% energieverbruik per verhuurde m2

Energie en klimaat

• Reductie aardgasverbruik 75% t.o.v. 2001 • Zoveel mogelijk andere vervoerswijzen dan de auto • Geen filevorming op de eerste opbouwdagen van beurzen

Mobiliteit

• J aarlijkse reductie waterverbruik is ruimschoots gehaald, 62.449 m3 in 2009 tov 68.891 m3 in 2008 met circa 10 % meer vloeroppervlak!

Water

• Reductie van het absolute watergebruik van 2% t.o.v. 2000 Afval

• Jaarlijkse reductie van 5% • Afvalscheidingspercentage van 34% • In gebruik nemen van Swill-installatie

Medewerkers

• Diversiteitsbeleid en doelstellingen bepalen

Inkoop- en beurspakketten

• 25% van de aan de RAI geleverde producten is duurzaam • Borging van het duurzaam inkoopbeleid in alle fases van het inkoopproces.

• Aanbieden van een totaal ‘groen beurspakket’

Verslaglegging

Niet gehaald

• Verhogen GRI niveau van C naar B Gehaald

Exposanten Het blijft een lastig proces om exposanten en standbouwers te overtuigen om gebruik te maken van de (duurdere) duurzame verlichting. Daarom onderzoeken we hoe een prijsdifferentiatiebeleid hierbij kan helpen. We blijven hierover in gesprek. Voor CO2-compensatie kunnen onze exposanten contact opnemen met onze samenwerkingspartner GroenBalans. GroenBalans biedt bedrijven CO2-compensatie aan, gebaseerd op een aantal internationale systemen van certificering van rechten op groene energie en CO2-emissies.

Hoe verder?

Plannen voor 2010

• I n 2010 wordt er één centrale receptie ingericht, namelijk receptie D in het Elicium. Dit houdt in dat de andere recepties gesloten zijn indien er geen verhuringen zijn.

• Beursorganisatoren kunnen hun CO2-uitstoot via Amsterdam RAI compenseren. Art Amsterdam is de eerste CO2-neutrale kunstbeurs (mei 2010).

• De bestaande T8-armaturen in de Amstelhal worden vervangen door energiezuinigere T5-armaturen.

• We gaan de mogelijkheden onderzoeken voor vervanging van TL-verlichting door energiezuinigere armaturen in de overige hallen.

In 2010 staan een aantal maatregelen op stapel om ons energieverbruik verder te verminderen:

[ 9 ] TERUG NAAR DE INHOUD

Vervanging TL verlichting, wat kost het en wat levert het op?

• Pilot in hal 7 (Amstelhal) • 30 procent meer licht per jaar • 35 procent besparing energie per jaar • Investering 7 50.000 • Terugverdientijd 3 jaar In totaal beschikt Amsterdam RAI over 10.000 armaturen, verdeeld over alle hallen.

Als we deze allemaal zouden vervangen dan zou dat per jaar 7 80.000 besparen. Hiervoor werken we samen met GreenFox. GreenFox is een organisatie die zich heeft gespecialiseerd in het energiezuinig maken van bestaande verlichting.

Amsterdam RAI Duurzaamheidsverslag

2.2 Mobiliteit Uitdaging Amsterdam RAI heeft zich ten doel gesteld zoveel mogelijk andere vervoerswijzen dan de auto te laten gebruiken. Dit geldt voor bezoekers, deelnemers en medewerkers.

Daarnaast wil Amsterdam RAI dat er geen filevorming plaatsvindt op de opbouw- en afbraakdagen van beurzen.

Jaarlijks trekt Amsterdam RAI honderdduizenden bezoekers. Deze stroom bezoekers wordt doorgaans soepel verwerkt. Enkele grote publieksevenementen vormen hierop een uitzondering. Wij spannen ons in om overlast te voorkomen door bevordering van het openbaar vervoer en het nemen van tijdelijke maatregelen. Zo zijn de beurstijden van eigen beurzen aangepast en beginnen de beurzen na de spits. Files zijn hierdoor duidelijk afgenomen.

Maatregelen 2009 Samenwerking NS en GVB Amsterdam RAI is met het openbaar vervoer uitstekend bereikbaar. Daarom proberen we vooral bij publieksevenementen zoveel mogelijk bezoekers over te halen daarvan gebruik te maken. In 2008 zijn we gaan samenwerken met de NS en het GVB, het Gemeentelijk Vervoerbedrijf van Amsterdam. Bij Aquatech 2008 en HISWA 2009 is de wenselijkheid en haalbaarheid van het aanbod van openbaar vervoer aan beursbezoekers getest. Vanwege de zeer positieve uitkomsten heeft Amsterdam RAI besloten deze regeling voort te zetten.

Mobiliteit verbeteren door vrachtverkeer te bufferen Bij beurzen waarbij een drukke op- en/of afbouw te verwachten is, wordt een terrein buiten de ring van Amsterdam als bufferplaats ingericht. Dit houdt in dat het op- en/ of afbouwverkeer vanaf de omliggende wegen wordt verwezen naar het bufferterrein. Daar wordt het verkeer geregistreerd en mag dan op afroep doorrijden naar Amsterdam RAI. Deze regeling betekent het einde van lange files rond de RAI waardoor zowel de verkeersoverlast als de CO2-uitstoot fors afneemt en de efficiëntie verbetert.

Resultaten 2009 De resultaten van onze activiteiten om het verkeer rondom Amsterdam RAI beter te beheersen en om meer bezoekers met het openbaar vervoer te laten komen zijn zonder twijfel succesvol geweest.

Door de samenwerking met NS en GVB hebben we voor de HISWA 2009 gratis openbaar vervoer kunnen aanbieden aan bezoekers. Aan de bezoekers van de HISWA wordt altijd een cijfer voor de bereikbaarheid gevraagd. Dit cijfer is van een 7,5 in 2008 gestegen naar een 7,8 in 2009. Ook heeft 25 procent aangegeven dat ze door het combiticket met de trein zijn gegaan; van deze 25 procent geeft 13 procent aan dat ze zonder de combiticket helemaal niet waren gekomen.

In totaal hebben we in 2009 15.000 vrachtauto’s gebufferd op het bufferterrein.

Afzien van leaseauto Steeds meer medewerkers kijken kritisch naar het gebruik van de auto, zowel zakelijk als privé. Daar waar een medewerker recht heeft op een leaseauto maar hiervan afziet, wordt de medewerker gecompenseerd met een financiële persoonlijke toeslag. In 2009 hebben 7% van de medewerkers van deze regeling gebruik gemaakt.

Daarnaast kunnen medewerkers gebruik maken van de regeling Fiets van de Zaak (in 2009: 17) of een OV-jaarkaart aanvragen. In 2009 maakten 122 medewerkers gebruik van deze laatste mogelijkheid.

Hoewel duidelijk is dat het percentage bezoekers, deelnemers en medewerkers dat gebruik maakt van het openbaar vervoer toeneemt door onze inspanningen, blijft het gebruik van de beschikbare faciliteiten afhankelijk van de individuele keuzes van de gebruikers. Wij blijven ons dus maximaal inspannen om het gebruik van andere vervoersmiddelen dan de auto te stimuleren.

Hoe verder?

Plannen 2010 We zijn tevreden over de toename van het gebruik van openbaar vervoer. Daarom zullen we in de komende jaren de samenwerking met de vervoersbedrijven voortzetten. In 2010 geldt voor een zevental RAI-beurzen het aanbod van voordelig reizen met OV. Het gaat om de Horecava, HISWA, Intertraffic, Building Holland, Interclean, Art Amsterdam en METS 2010. In 2011/2012 wordt dit aanbod voor alle RAI-beurzen geïntroduceerd, zowel nationaal als internationaal. Ten slotte wordt het aanbod langzamerhand uitgerold naar evenementen van derden.

De afdeling Parking is bezig met een vijfjarenplan om duurzame mobiliteit te integreren binnen de RAI. De bedoeling is dat er eind 2010 in ieder geval een viertal oplaadpunten zijn voor elektrische auto’s.

Amsterdam RAI doet in samenwerking met Taxicentrale Amsterdam - TCA- een pilot tijdens zes grote evenementen.

Daarbij worden de taxistromen rondom het RAI-complex gereguleerd en klanten op basis van vaste prijzen vervoerd.

TERUG NAAR DE INHOUD

[ 10 ]

2.3. Water Uitdaging Tussen 2008 en 2013 willen we het watergebruik reduceren met 5 procent per jaar, op basis van de hoeveelheid liters per m2 vloeroppervlak.

Vermindering van het gebruik van water is een blijvend aandachtspunt voor Amsterdam RAI. Het gebruik van drinkwater wordt voornamelijk bepaald door sanitaire en keukeninstallaties. Ook de koeltorens worden met leidingwater gevoed.

Uit de tabel blijkt dat het absolute waterverbruik in 2009 met bijna 10 procent is gedaald vergeleken met het jaar ervoor.

Tussen 2000 en 2009 is er een daling van 35 procent.

Het waterverbruik per m2 oppervlak is het hoogst in vergelijking met voorgaande jaren. Dit komt door de daling van de verhuurde oppervlakte ten opzichte van de jaren daarvoor. Het waterverbruik per bezoeker is aanzienlijk gedaald met 41 procent.

2.4 Afval

Maatregelen 2009 In 2009 zijn enkele aanpassingen gedaan aan de spoelvoorzieningen in de toiletten.

Naast de toiletten in het conferentiegedeelte spoelen nu alle toiletten, ook in het Elicium, met 6 in plaats van 9 liter water.

De waterkranen in de toiletunits in bijna de gehele RAI zijn allemaal voorzien van automatische sensoren.

Resultaten 2009

Uitdaging We streven naar 25 procent afvalreductie in de komende 5 jaar en een afvalscheidingspercentage van 34 procent in 2009.

In totaal is er in 2009 62.449 m3 water verbruikt.

Maatregelen 2009 Scheiding en recyclen Van al het afval wordt 99 procent gerecycled. Van de 45.000 ton afval die jaarlijks door beurzen en conferenties bij Amsterdam RAI wordt geproduceerd, wordt 50 procent direct gescheiden. Het gaat hierbij om papier, glas, plastic en blik. Het resterende afval wordt gescheiden en gerecycled bij het afvalverwerkingsbedrijf.

Het succes van dit effectieve programma voor interne afvalverwerking is deels te danken aan een speciaal afvalscheidingspakket dat elke beursorganisator of exposant krijgt uitgereikt door RAI Exhibitor Services. Via onze webwinkel kunnen exposanten afvalzakken voor restafval aanschaffen. Voor papier worden dozen geleverd die dagelijks geleegd worden en terug geplaatst door het schoonmaakbedrijf. Voor grotere volumes worden containers geleverd; deze containers zijn leverbaar voor restafval, hout, papier en tapijt. Plastic wordt ingezameld in grote zakken.

Al ons restafval wordt omgezet in een energie pellet. Deze energie pellet ziet er uit als een hondenbrokje en wordt gebruikt voor het stoken van energie.

Absoluut (m3)

Per oppervlak (l/m2)

Per bezoeker (l)

2000

95.845

149

46,6

2001

70.673

141

34,9

2002

60.633

115

34,8

2003

59.225

125

30,2

2004

50.081

117

33,5

2005

44.862

97

22,5

2006

63.462

137

41,2

2007

42.347

83

22,4

2008

68.891

131

49,9

2009

62.449

157

29,3

Totaal Afval verhuurd beursafval oppervlak

Afval bezoeker

% Gescheiden afval

% Gescheiden afval

kg/m2

kg/bezoeker

incl. swill

excl. swill

In 2009 is ICOVA gestart met de afvalcoördinatie van Amsterdam RAI. Daarnaast zijn we overgestapt op grotere afvalcontainers, zodat er minder vervoersbewegingen nodig zijn (van 30 naar 34 kubieke meter). ICOVA zorgt ervoor dat het terrein rondom de afvalverwerking opgeruimd en schoon blijft en draagt zorg voor het ‘container’park.

ICOVA zorgt daarnaast voor nascheiding op en zorgt voor de administratieve afhandeling van het afval (registreren aantallen).

2004

2.568.340

6,0

1,7

26,9

21,7

2005

3.318.704

7,2

1,7

26,8

24,4

2006

3.423.862

6,9

2,2

35,6

33,5

2007

4.550.653

8,8

2,4

39,8

37,7

2008

4.372.720

8,3

3,2

45,4

43,5

2009

2.969.411

7,5

1,6

50,5

50,1

Totaal beursafval per vloeroppervlak, per bezoeker en absoluut verbruik (2004 = 100%)

[ 11 ] TERUG NAAR DE INHOUD

Amsterdam RAI Duurzaamheidsverslag

Hout

Papier karton

Kunst mengsel

Glas

Swill

Bouw en Sloop

Tapijt

Ferro

Overig afval

Vet

Slib

Totaal bedrijfsafval

2004

282.180

114.090

3.960

8.640

135.060

59.120

88.650

-

1.876.640

2.568.340

2005

427.490

8.510

1.860

11.400

81.120

97.020

186.340

-

2.428.314

3.242.054

2006

506.470

92.880

440

15.720

74.400

229.940

279.080

-

2.205.460

3.404.390

2007

958.770

49.617

5.580

34.820

96.720

327.340

321.496

-

2.738.210

4.532.552

2008

792.520

259.080

5.700

21.090

85.440

470.700

316.570

52.460

2.385.880

2009

447.900

282.200

7.940

38.169

112.715

231.555

295.540

30.510

1.624.400

4.389.440 20.740

6.360

3.098.029

Bedrijfsafvalstoffen van 2004 tot met 2009 in kilo’s.

Biobrandstoffen uit restaurantafval In 2009 hebben we een eigen swill-installatie in gebruik genomen voor de verwerking van cateringafval. Alle etensresten van Amsterdam RAI worden met behulp van een fermentatieproces omgezet in biogas.

Het overige organische afval wordt omgezet in compost voor de landbouwsector. Het hebben van een eigen swill-installatie draagt ook bij aan een beperking van vervoerskilometers veroorzaakt door onze afvalstromen.

Papier Uit onderzoek is gebleken dat 70 procent van het papierafval na een beurs bestaat uit ongebruikte brochures. Als we kijken naar de Huishoudbeurs betekent dit concreet dat er 30.000 kilo overgebleven brochures als papierafval overbleef. Dit is te vergelijken met het onnodig kappen van 668 bomen, 334,020 kWh energie om het papier te produceren en 9409 kilo CO2 uitstoot.

Dit is ongeveer gelijk aan het energieverbruik van 30 huishoudens gedurende 10 maanden. De verwachting is dat meer beurzen minder brochures uitgeven. In 2010 gaat Amsterdam RAI in ieder geval bij haar eigen beurzen actief sturen op papiervermindering.

150 collega’s gaan in april 2010 naar het Elicium verhuizen en werken dan volgens het paperless office concept. Later dat jaar is het ook de bedoeling dat alle anderen paperless gaat werken. In het duurzaamheidsverslag 2010 kunnen wij de besparingscijfers bekend maken van deze maatregel.

Eigen Milieu-inspecteurs Milieu-inspecteurs worden ingezet tijdens de opbouw- en afbraakperiode van beurzen. Naar gelang de zwaarte van de beurs wordt gekeken naar de inzet van de milieu-inspecteurs. Milieu-inspecteurs letten erop dat het scheiden van het afval goed gebeurt.

TERUG NAAR DE INHOUD

Resultaten 2009

Personeelsbestand

Vanaf medio 2008 is een duidelijke daling te zien van het totale bedrijfsafval. Dit komt voornamelijk doordat de bouwwerkzaamheden van het Elicium in 2009 zijn afgerond.

Gevolgen van de economische crisis voor de organisatie

Het aantal bezoekers van evenementen is gedaald in 2009, in vergelijking met 2008.

Dit heeft mede te maken met het feit dat er in 2009 geen BedrijfsautoRAI was. Het scheidingspercentage is gestegen. Amsterdam RAI scheidt nu ongeveer 50% van haar afval.

Hoe verder? Plannen 2010 Amsterdam RAI gaat meedoen met de pilot van Mokum Maritiem; een efficient en milieuvriendelijk vervoerssysteem voor de Amsterdamse binnenstad dat gebruik maakt van bestaande infrastructuur: de grachten. het afval van de RAI wordt dan afgevoerd via de grachten.

2.5 Medewerkers Uitdaging Amsterdam RAI wil de leukste, innovatieve werkgever binnen de beurzen- en evenementenbranche voor eersteklas medewerkers zijn, en wil dat haar medewerkers trots zijn op de organisatie.

Het succes van Amsterdam RAI wordt in hoge mate bepaald door de deskundigheid, het gastheerschap en de inzet van de medewerkers. Wij besteden dan ook veel aandacht aan ons personeelsbeleid. Voor een uitgebreid overzicht hiervan verwijzen wij graag naar ons sociaal jaarverslag. In dit hoofdstuk behandelen we enkele hoogtepunten. Om het sociaal jaarverslag in te zien kunt u contact opnemen met de afdeling Corporate Communicatie.

[ 12 ]

De financiële crisis en haar directe en indirecte gevolgen voor Amsterdam RAI dwongen ons in 2009 tot een aantal stevige maatregelen. Het aantal medewerkers in dienst aan het einde van het jaar daalde van 429 in 2008 naar 404 aan het einde van 2009. Voor de komende jaren verwachten wij een stabiel of licht groeiend bestand aan vaste medewerkers en, dankzij de groei van de internationale evenementen, een toename van de indirecte werkgelegenheid.

Amsterdam RAI B.V. heeft een eigen arbeidsvoorwaardenpakket en valt niet onder een collectieve CAO. RAI Catering B.V. valt wel onder de Horeca CAO. Dit is 17 procent van het totale personeelsbestand.

De afgelopen jaren zijn programma’s ontwikkeld om de introductie van nieuwe vaste en tijdelijke medewerkers te verbeteren en te structureren. Ook zijn initiatieven ontplooid om de binding met uitzendkrachten te verbeteren. Zo zijn er afgelopen jaar poolmanagers geïntroduceerd die alle uitzendkrachten onder hun hoede nemen.

Iedereen krijgt bij de RAI persoonlijke aandacht en betrokkenheid.

Om sollicitanten, nieuwe medewerkers en uitzendkrachten sneller en beter vertrouwd te maken met onze activiteiten zijn het afgelopen jaar digitale magazines ontwikkeld met informatie en testen om de opgedane kennis te toetsen.

Leeftijdsbewust personeelsbeleid Het afgelopen jaar heeft de Technische Dienst in samenwerking met HRM het leermeester gezel programma geintroduceerd. Dit programma biedt laatste jaars VMBO/ MBO’ers met een (basis) technische opleiding de mogelijkheid om stage te lopen bij de afdeling Technische Dienst en

Aantal medewerkers in dienst 500 450 400 350 300 250 200 150 100 50 0

429

64 59 Holding

68 66

Catering

111 99

98 102

88 82

RE

CCO

CCC

404

Totaal

1 jan 2009 31 dec 2009 RE = RAI Exhibitions CCO = Convention Centre Operations CCC = Convention Centre Commercie

daar een vak te leren. Ze worden opgeleid door medewerkers die als ’Leermeester’ zijn gecertficeerd. Dit betekent dat de stage wordt afgesloten met een gecertifcieerd diploma. Het doel is deze jongeren binnen het bedrijf een contract aan te bieden. In september 2008 is de eerste leerling gestart.

Verdeling mannen - vrouwen De verhouding tussen het aantal mannen en vrouwen in dienst, is in vergelijking met 2008 zeer beperkt veranderd. In 2008 was er sprake van een verdeling van 46,2 procent mannen en 53,8 procent vrouwen.

In 2009 was de verhouding mannen versus vrouwen 48,9 - 51,1 procent.

• D e (management) teams in de lagen daaronder dienen ook te voldoen aan deze 20 procent diversiteitsnorm.

Daaronder verstaan we dat minimaal 20 procent van het managementteam bestaat uit managers van het andere geslacht. Dus daar waar een managementteam uit voornamelijk vrouwen bestaat, dient 20 procent man te zijn.

Ziekteverzuim Het ziekteverzuimpercentage bedroeg in 2009 4,05 procent (2008: 4,13). Daarmee is het ziekteverzuim voor het tweede achtereenvolgende jaar gedaald.

2.6 Ketenverantwoordelijkheid Uitdaging Amsterdam RAI wil dat 25 procent van de geleverde producten en diensten ‘groen’ is. Omdat wij beursproducten van onze leveranciers verhuren aan exposanten proberen wij een totaal groen beurspakket aan te bieden.

In 2008 is de interne werkgroep ‘Vrouwen naar de top’ opgericht. Deze werkgroep heeft de directie geadviseerd proactief aan de slag te gaan om meer diversiteit te krijgen op het niveau van management en directie. Dit advies is in 2009 uitgewerkt in een actieplan dat als uitgangspunt heeft dat ’diversiteitsbeleid’ van Amsterdam RAI een productiever, professioneler en aantrekkelijker organisatie en werkgever maakt.

Daartoe is een concrete doelstelling geformuleerd waaraan Amsterdam RAI zich heeft gecommitteerd door het ondertekenen van het ‘Charter Talent naar de Top’: • Binnen 5 (tot maximaal 7) jaar bestaat 20 procent van het directieteam uit vrouwen.

[ 13 ] TERUG NAAR DE INHOUD

Amsterdam RAI Duurzaamheidsverslag

Een aantal onderdelen van ons duurzaamheidsbeleid kunnen we volledig zelf aanpakken. Het gebruik van water en energie in onze beursgebouwen bijvoorbeeld, kunnen we goed monitoren.

Hetzelfde geldt voor de verwerking van afval of de omgang met onze eigen medewerkers. Op al deze gebieden streven we ernaar onze eigen bedrijfsvoering in harmonie te brengen met de eisen op het gebied van people, planet en profit. Dit is de beleidslijn ‘Binnen RAI’.

Maar de impact van Amsterdam RAI stopt niet bij de voordeur van onze gebouwen.

Wij kopen allerlei zaken in bij onze leveranciers, en stellen ook aan hen steeds vaker eisen op het gebied van duurzaamheid. Tegelijkertijd bieden we producten en diensten aan onze klanten aan, en ook die willen we zo duurzaam mogelijk bedienen.

Amsterdam RAI streeft ernaar zowel achterwaarts in de keten (inkoop) als voorwaarts (levering) duurzaamheid te stimuleren. Deze beleidslijn heet ‘Rondom RAI’ en zal de komende jaren steeds meer aandacht krijgen.

Activiteiten inkoop 2009 Duurzaam inkoopbeleid In het inkoopbeleid van Amsterdam RAI wordt niet alleen gekeken naar prijs en kwaliteit, maar ook naar duurzaamheid. Eerlijke arbeidsomstandigheden, milieu-beleid, gedragscodes en certificerings- programma’s spelen allemaal een rol bij het aanbestedingsproces. Amsterdam RAI stimuleert leveranciers ook expliciet ad-

14 ] TERUG NAAR DE INHOUD

vies te geven over duurzame alternatieven voor hun producten of diensten.

Al onze preferred suppliers tekenen een duurzaamheidsverklaring. Bij nieuwe aanstedingen speelte duurzaamheid een belangrijke rol. Voorbeelden van duurzaam inkopen zijn het meubilair voor het Elicium en ons schoonmaakbedrijf.

Onze doelstelling om voor 25 procent duurzaam in te kopen halen wij. Dit komt doordat een flink aantal van onze belangrijkste leveranciers duurzaam levert. Onze standbouwers hergebruiken bijvoorbeeld de stands die zij opbouwen, ons schoonmaakbedrijf werkt met milieuverantwoorde producten.

Catering Catering maakt een belangrijk deel uit van onze inkoop. Amsterdam RAI Catering hecht steeds meer waarde aan duurzaamheid en herkomst van de producten. Ook in 2009 is een aantal vernieuwingen doorgevoerd: • de inzet van Fair Food Company met de verkoop van biologische producten • de toevoeging van een ‘fair food’ menu aan het Banqueting Book • de overeenkomst met Earth Water voor alle waterzuilen.

Plannen inkoop 2010 Onder de naam ‘Hartverwarmend Amsterdam’ introduceert Amsterdam RAI Catering tijdens de begin 2010 gehouden Horecava een bijzonder Amsterdams lunchmenu. De ingrediënten zijn afkomstig van ambachte-

lijke, kleine producenten uit de regio zoals Stadskwekerij Osdorp en de Geitenboerderij uit het Amsterdamse bos. Ook in Brasserie Amsterdam zijn deze producten op de menukaart te vinden. Amsterdam RAI Catering wil hiermee laten zien dat ook een verstedelijkt gebied mooie (biologische) producten en ingrediënten kan bieden.

Activiteiten gericht op onze producten en diensten in 2009 Naast de inkoop die we zelf doen, willen we ook onze klanten de mogelijkheid geven duurzame producten en diensten in te kopen. Daarom hebben we ons beursaanbod in 2009 verder verduurzaamd.

Elise’s duurzame stappenplan Elise’s duurzame stappenplan is een tool die gemaakt wordt voor organisatoren en exposanten om hun evenement zo duurzaam mogelijk te maken. De ontwikkeling van de tool is gestart in 2009 en is het is de bedoeling dat dit wordt afgerond in april 2010. Elise’s stappenplan bestaat uit een checklist om een evenement op duurzame wijze te organiseren. De checklist bestaat uit zes stappen en geeft tips over duurzaamheid bij de volgende onderwerpen.

1. Locatie 2. Transport 3. Catering 4. Organisatie 5. Communicatie 6. Meetbaarheid

Logo voor alle duurzame producten binnen Amsterdam RAI Voor beursorganisatoren, exposanten en bezoekers hebben we een logo ontworpen waaraan zij direct kunnen zien of producten of diensten duurzaam zijn. Enkele voorbeelden zijn de biologisch afbreekbare koffiebekers tijdens de beurs IBC, de Fair Food appeltaart, het afvalscheidingspakket voor exposanten en de groene stroom in de stands.

In de webwinkel kunnen exposanten producten bestellen die zij nodig hebben in hun stand tijdens het evenement. Een aantal van deze producten hebben in 2009 het groene logo gekregen: • Dagstroom • Nachtstroom • Afvalzakken • Containers • Biologische appeltaart

2.7 Maatschappelijke betrokkenheid Al vijf jaar ondersteunen Amsterdam RAI en haar medewerkers AMREF Flying Doctors en de Stichting Steun Emma Kinderziekenhuis AMC in een constructieve en inspirerende samenwerking.

Amsterdam RAI kreeg altijd veel verzoeken voor sponsoring van goede doelen. In 2005 heeft de directie besloten zich juist structureel te binden aan twee goede doelen en zich daar op te focussen.

De samenwerking met het Emma Kinderziekenhuis AMC en AMREF Flying Doctors is een bewuste keus. Onze betrokkenheid met Amsterdam, onze internationale activiteiten alsmede onze maatschappelijke rol komt er in tot uitdrukking. We hebben daarbij gekozen voor een meerjarige overeenkomst.

Dat geeft ons de ruimte om onze ondersteunende activiteiten een plaats te geven binnen de Amsterdam RAI organisatie.

Want dat is een belangrijk aspect van de gekozen aanpak. Het mee-mobiliseren van onze medewerkers om met hun inzet en expertise en gebruikmakend van de faciliteiten van Amsterdam RAI, fund raising activiteiten te ontwikkelen.

Activiteiten 2009 Voor het Emma Kinderziekenhuis is het afgelopen jaar een promotiefilm gemaakt waarin bedrijven wordt gevraagd bij te dragen aan de verbouwingen van het Emma Kinderziekenhuis om het beste kinderziekenhuis ter wereld te worden. Deze film is naar alle relaties van de RAI gestuurd en zal ook via het Emma Kinderziekenhuis en haar partners in Nederland worden verspreid. Zie: http://maakemmabeter.raimedia.nl/. Een zelfde actie staat voor AMREF Flying Doctors op het programma voor 2010.

In maart 2009 is een AutoRAI toer door Nederland georganiseerd ten bate van het Emma Kinderziekenhuis.

• V oor METS 2010 wordt ook weer gekeken naar nieuwe mogelijkheden om geld in te zamelen voor AMREF Flying Doctors.

• Wandelen voor Water; medewerkers van Amsterdam RAI geven les aan leerlingen van basisscholen om geld in te zamelen voor AMREF Flying Doctors.

Kinderen lopen 6 km met 6 liter water op hun rug (mei 2010).

• Promotiefilm + website voor AMREF Flying Doctors.

• Roeien voor het Emma Kinderziekenhuis tijdens Rotary Evenement (juni 2010).

• Hardlopen voor Emma Kinderziekenhuis tijdens Dam tot Damloop (september 2010).

• Nieuwe plannen initiëren en implementeren om medewerkers nog meer te betrekken bij onze goede doelen.

Overige activiteiten: • D onatie van 3 17.500 tijdens de openingsavond van AutoRAI 2009 voor het Emma Kinderziekenhuis door RAI Vereniging, AutoRAI 2009 en Amsterdam RAI. • Medewerkers hebben hardgelopen voor het Emma Kinderziekenhuis tijdens de Dam tot Dam loop en 3 3160 opgehaald.

• Tijdens METS 2009 is de opbrengst van 18.750 euro van de Design Award METS 2009 (DAME) aan AMREF Flying Doctors gedoneerd.

• Mapenzi Tamu (april 2009) voorstelling georganiseerd door AMREF Flying Doctors in het RAI theater. Amsterdam RAI heeft faciliteiten ter beschikking gesteld zoals de zaal huur. Bovendien hebben een aantal medewerkers in hun vrije tijd geholpen in operationele werkzaamheden.

Plannen voor 2010: • D e opbrengst van de Innovation Award van de internationale eigen vakbeurzen Intertraffic (maart 2010) en ISSA Interclean (april 2010) wordt geschonken aan AMREF Flying Doctors.

• Pilot fundraising project voor AMREF Flying Doctors tijdens internationale beurs ISSA Interclean (April 2010).

[ 15 ] TERUG NAAR DE INHOUD

Amsterdam RAI Duurzaamheidsverslag

2.8 Waardering voor onze MVO prestaties Amsterdam RAI laat zichzelf regelmatig beoordelen door verschillende instanties. Uit de resultaten van die beoordelingen leiden we af dat we op de goede weg zijn naar een koploperspositie op het gebied van duurzaamheid.

Amsterdam RAI in de media Onze ambities en prestaties op het gebied van duurzaamheid zijn ook in de media niet opgemerkt gebleven. Deze media- aandacht helpt ons Amsterdam RAI te profileren als duurzame organisatie. Voor een uitgebreid overzicht van alle media-uitingen en persberichten verwijzen wij u graag naar onze site www.rai.nl

Zilveren status Earth Check In 2009 behaalde Amsterdam RAI de prestigieuze zilveren status van Earth Check (voorheen Green Globe). Amsterdam RAI is het eerste convention centre in Europa dat voor de tweede opeenvolgende keer voldoet aan de eisen van Earth Check.

Dankzij dit keurmerk neemt Amsterdam RAI in de Europese MICE-markt (Meetings, Incentives, Conventions & Exhibitions) een leidende positie in op het gebied van duurzaam ondernemen. In vergelijking met de eerste benchmark in 2008 waarbij de bronzen status is behaald, heeft Amsterdam RAI zich volgens de Earth Check rapportage duidelijk verder ontwikkeld. De indicatoren voor waterverbruik, afvalproductie, papierkeuze en biologische schoonmaakmiddelen liggen in 2009 boven het Best Practice-niveau van andere gecertificeerde beurs- en congrescentra. Ook op andere vlakken werden aansprekende resultaten behaald.

AEO Excellence Award Amsterdam RAI heeft tijdens de vijftiende verkiezing van de AEO Excellence Awards in juni 2009 in Londen de ‘Sustainable Initiative of the Year Award’ gewonnen voor haar MVO-beleid. De AEO (Association of Exhibition Organisers) kent de Excellence Awards jaarlijks toe aan bedrijven die een bijzondere bijdrage hebben geleverd aan de beursindustrie. Denise Capello, Business Development Manager bij Amsterdam RAI heeft de award in ontvangst genomen.

Green Key Sinds 2008 is Amsterdam RAI in het bezit van de gouden Green Key voor haar congrescentrum. De Green Key is hét internationale keurmerk voor bedrijven in de toerisme- en recreatiebranche. Bij Green Key-bedrijven wordt jaarlijks gecontroleerd of hun status nog van toepassing is.

TERUG NAAR DE INHOUD

[ 16 ]

3 Wat zijn de kerncijfers / financiële resultaten?

Financiële resultaten zijn uiteraard ook onderdeel van maatschappelijk verantwoord ondernemen bij Amsterdam RAI. Een solide financiële situatie is belangrijk voor onze bedrijfscontinuïteit en voor het investeren in duurzame oplossingen en daardoor beter te presteren op MVO. Hieronder geven we een korte samenvatting van onze financiële resultaten. Wij brengen jaarlijks een apart financieel verslag uit waarin meer informatie te vinden is. Dit verslag is te vinden op onze website: www.rai.nl Strategisch uitgangspunt De strategie van Amsterdam RAI is erop gericht het bestaande terrein van 23 hectare flexibel en intensief te gebruiken om zoveel mogelijk netto verhuurbare vierkante meters te creëren. Dit is gerealiseerd door uitbreiding met het Elicium, waarbij ook de kantoren in de hoogbouw binnen 24 uur kunnen worden ingezet als congresruimte.

Op de bovenste vier etages van het Elicium zitten vanaf april 2010 150 collega’s van de RAI. Als er een externe verhuring komt waarbij de organisator alle verhuurbare ruimtes wil gebruiken, dan is het mogelijk om daarvoor ook de kantoren in de hoogbouw zo om te bouwen dat deze als verhuurbare ruimtes kunnen dienen. Iedere medewerker heeft in de toren een laptop en een PSO (persoonlijke standaard opslag).

Daarnaast zetten we in op het flexibel inzetbaar maken van andere ruimten in de gebouwen en op het buitenterrein. Op langere termijn kunnen ook nieuw te bouwen aanvullende faciliteiten, waaronder een hotel, hierin een rol spelen.

Effect van de crisis op de beurzen Door de in 2008 ingezette economische crisis is in het beursprogramma 2009 van Amsterdam RAI de BedrijfsautoRAI niet doorgegaan. In een aantal gevallen heeft de crisis ook geleid tot verminderde deelname van exposanten en lagere bezoekersaantallen. Dit was voor Amsterdam RAI een extra

aansporing om voor organisatoren en exposanten proactief vernieuwende concepten te blijven ontwikkelen die de kosten verlagen en het beursrendement verhogen. Een bijzonder voorbeeld daarvan was de AutoRAI. Door een sterk gewijzigd beursconcept en een geldelijke investering van Amsterdam RAI kwamen de kosten voor de exposanten uit de zwaar getroffen autowereld 75 procent lager uit. Hierdoor besloten veel partijen toch tot deelname en werd de AutoRAI ook voor de toekomst zeker gesteld.

Gelukkig waren er in dit crisisjaar ook evenementen die tegen de verwachting in juist (veel) meer bezoekers trokken. Dat gold onder meer voor de door Amsterdam RAI Exhibitions georganiseerde Huishoudbeurs en Art Amsterdam. Ook een aantal door derden georganiseerde evenementen boekten meevallende bezoekersaantallen.

Beperkte omzetdaling In 2009 heeft RAI Holding B.V. een netto-omzet behaald van 3 108,2 miljoen, 12,4 procent lager dan de 3 123,5 miljoen in 2008. Wordt het effect van het in het geheel niet doorgaan van de BedrijfsautoRAI 2009 buiten beschouwing gelaten dan is ondanks de zware economische omstandigheden sprake van een beperkte omzetdaling van 4,7 procent. Het bedrijfsresultaat kwam uit op 4,4 miljoen (2008: 10,9

[ 17 ] TERUG NAAR DE INHOUD

miljoen). Na aftrek van rentelasten en belastingen bedroeg de nettowinst 3 199.000 (2008: 3 5,3 miljoen).

Verwachtingen 2010 en volgende jaren De goedgevulde agenda – met onder meer drie marktleidende internationale beurzen uit de eigen portefeuille en een aantal grote evenementen van derden - geven steun aan de verwachting dat omzet en resultaat in 2010 belangrijk hoger zullen uitkomen dan in 2009. Tot de grote internationale evenementen van derden behoren in 2010 de Sibos, het jaarlijkse door SWIFT georganiseerde beurscongres voor de financiële sector, het 17e World Congress On Information Technology (de belangrijkste ICT-conferentie ter wereld) en Powergen, de jaarlijkse driedaagse beurs en conferentie voor de energiesector.

Voor de jaren daarna verwachten wij dat Amsterdam RAI met eigen beurzen en met beurzen, congressen en andere evenementen van derden positieve resultaten kan blijven behalen. Ook verwachten wij voor de komende jaren een stabiel of licht groeiend bestand aan vaste medewerkers en, dankzij de groei van de internationale evenementen, een toename van de indirecte werkgelegenheid.

Amsterdam RAI Duurzaamheidsverslag

4 Kennismaken met Amsterdam RAI 4.1 Onze markt en diensten Onze klanten zijn onder te verdelen in drie groepen: organisatoren, exposanten en bezoekers. De divisie Exhibitions is verantwoordelijk voor de exploitatie en ontwikkeling van eigen beurstitels.

De activiteiten zijn onderverdeeld in de aandachtsgebieden internationale vakbeurzen en nationale vak- en publieksbeurzen.

Naast de eigen beurstitels faciliteert en accommodeert Amsterdam RAI evenementen van derden. Het gaat om beurzen, congressen, corporate events en andere niche events die in de hallen en het congrescentrum worden georganiseerd.

Het multifunctionele congrescentrum wordt tevens verhuurd als RAI Theater voor theaterproducties. Met de komst van het Elicium is Amsterdam RAI nog beter in staat om klanten te bedienen met hoogwaardige faciliteiten. Daarnaast ontsluit het Elicium voor de RAI de nationale vergadermarkt met de vergaderruimtes op de 3e, 4e en 5e verdieping en worden de mogelijkheden voor grootschalige feesten en (gala)diners vergroot in de ballroom.

TERUG NAAR DE INHOUD

[ 18 ]

4.2 Onze structuur De activiteiten van Amsterdam RAI B.V. vinden plaats onder de verantwoordelijkheid van RAI Holding B.V. Aandeelhouders van deze Holding zijn: de RAI Vereniging (75%), branche-organisatie voor fabrikanten en importeurs van wegtransportmiddelen en de Gemeente Amsterdam (25%). Bij Amsterdam RAI is er een Raad van Commissarissen en een dagelijks bestuur dat bestaat uit Hans Bakker, CEO en Luc Beyer, CFO van Amsterdam RAI. Er vindt eens per jaar een aandeelhoudersvergadering plaats. De Raad van Commissarissen komt vier keer per jaar samen en houdt toezicht en biedt ondersteuning op het hoogste bestuurslichaam.

Zij doet aanbevelingen en oefent medezeggenschap uit op het hoogste bestuurslichaam.

Amsterdam RAI heeft daarnaast een ondernemingsraad (ROR) die maandelijks bijeenkomt en aanbevelingen doet aan het bestuur. Daarnaast zijn acht medewerkers van Amsterdam RAI vertegenwoordigd in een arbo-commissie.

Organisatieschema Amsterdam RAI B.V. Directie A.J. Bakker - voorzitter L.J. Beyer RAI Langfords 100% R. Brokking MECC Maastricht 75% R. Hanssen

Convention Centre Commercie M. van der Sluis Mktg. & Innovation Y. Nassar Organizer Services M. Schreuder Exhibitor Services E. Tangelder

Juridische Zaken S. Hanrath

Secretariaat J. Ven/M. Kramer

Corporate Comm.

J. Tensen

Controlling/FAC M. Roodenburg

HRM J. Broex

ICT R. Schouten

Convention Centre Productie & Gebouw J. van den Bosch Inkoop R. Lighthart Productie J. Moens Parking N. van der Meulen Security F. Cairo Gebouw & Techniek W. van den Born

Convention Centre Operations M. van Nierop Event Management M. ten Oever

Exhibitions I. Boersma

Marketing Services M. Visser

Service Management

M. Arends Keuken R. Mulder Flexcentre V. Elsing

PMC Nationale Beurzen H. Wielinga Manager Domein Manager Domein PMC Intern. Vakbeurzen T. Lingmont Manager Domein Manager Domein PMC Automotive I. Boersma Manager Domein Manager Domein

Kwaliteit, Arbo & Milieu

M. Tjon

Beloning Iedere medewerker ontvangt een vast salaris. Een variabele beloning wordt gegeven op basis van diverse KPI’s. Deze variabele beloning is ook afhankelijk van de financiële resultaten.

Jaarlijks wordt een Business Balance Score Card gemaakt voor de gehele RAI, maar ook per divisie en per afdeling waar afspraken voor het gehele jaar worden gemaakt. Vier keer per jaar worden deze afspraken gemonitord en aan het eind van het jaar moeten deze afspraken volbracht zijn. De Raad van Commissarissen keurt de afspraken in de BBSC goed.

4.3 Corporate Governance Amsterdam RAI is zich bewust van haar maatschappelijke rol en de daaruit voortvloeiende verantwoordelijkheden tegenover alle partijen. We hebben dat vastgelegd in verschillende kernwaarden, business principes en reglementen, deze worden jaarlijks geactualiseerd. De belangrijkste daarvan zijn: • Directiereglement • Reglement Raad van Commissarissen • Klokkenluidersregeling • Protocol ongewenste omgangsvormen • Statuten Voor de inhoud van deze reglementen verwijzen wij graag naar onze website www.rai.nl

TERUG NAAR DE INHOUD

[ 19 ]

Amsterdam RAI Duurzaamheidsverslag

5 Over dit rapport Dit duurzaamheidsverslag gaat over Amsterdam RAI B.V. Het is ons tweede duurzaamheidsverslag.

Van dit verslag is op onze website ook een Engelse versie te downloaden. Met dit verslag rapporteren wij over 2009. Daarnaast geven we een indruk van de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid die Amsterdam RAI de komende jaren voor ogen heeft. Dit verslag is bedoeld voor iedereen die belangstelling heeft voor onze organisatie en activiteiten en onze impact op duurzaamheid. Wij willen jaarlijks een duurzaamheidsverslag blijven uitbrengen zodat onze stakeholders de voortgang van Amsterdam RAI op het gebied van duurzaamheid kunnen volgen.

Wij zijn erg benieuwd naar de reactie van onze stakeholders op dit duurzaamheidsverslag en we nodigen u dan ook van harte uit te reageren met opmerkingen, vragen en suggesties.

U vindt onze contactgegevens in het colofon.

TERUG NAAR DE INHOUD

[ 20 ]

6 GRI Tabel De indicatorentabel is gebaseerd op de richtlijnen voor duurzaamheidsverslaglegging van het Global Reporting Initiative (GRI).

Wij zijn van mening dat op dit verslag het B- niveau van de G3-richtlijnen van toepassing is. Wij streven ernaar het rapporteringsniveau in komende verslagen te verhogen.

Indicator

Pagina

1. Strategie en analyse 1.1

Een verklaring van de hoogste beslissingsbevoegde van de organisatie

3

1.2

Beschrijving van belangrijke gevolgen, risico’s en mogelijkheden.

3-6

2. Organisatieprofiel 2.1

Naam van de organisatie.

18

2.2

Voornaamste merken, producten en/of diensten.

18

2.3

Operationele structuur van de organisatie.

18, 19

2.4

Locatie van het hoofdkantoor van de organisatie

18

2.5

Het aantal landen waar de organisatie actief

18

2.6

Eigendomsstructuur en de rechtsvorm.

18,19

2.7

Afzetmarkten (geografische verdeling, sectoren die worden bediend en soorten klanten/ begunstigden).

18

2.8

Omvang van de verslaggevende organisatie.

13, 17, 18

2.9

Significante veranderingen tijdens de verslagperiode wat betreft omvang, structuur of eigendom.

n.v.t.

2.10

Onderscheidingen die tijdens de verslagperiode werden toegekend

16

3. Verslagparameters Verslagprofiel 3.1

Verslagperiode (bijvoorbeeld fiscaal jaar of kalenderjaar) waarop de verstrekte informatie betrekking heeft.

20

3.2

Datum van het meest recente verslag (indien van toepassing).

20

[ 21 ] TERUG NAAR DE INHOUD

Amsterdam RAI Duurzaamheidsverslag

Indicator

Pagina

3.3

Verslaggevingscyclus (jaarlijks, tweejaarlijks, etc.)

20

3.4

Contactpunt voor vragen over het verslag of de inhoud ervan.

Colofon

Reikwijdte en afbakening van het verslag 3.5

Proces voor het bepalen van de inhoud van het verslag

4-7

3.6

Afbakening van het verslag

20

3.7

Vermeld eventuele specifieke beperkingen voor de reikwijdte of afbakening van het verslag.

n.v.t.

3.8

Basis voor verslaggeving over samenwerkingsverbanden, dochterondernemingen in gedeeltelijk eigendom, gehuurde faciliteiten, uitbestede activiteiten of andere entiteiten die de vergelijkbaarheid tussen verschillende verslagperioden of verslaggevende organisaties aanzienlijk beïnvloeden.

n.v.t.

3.9

De technieken en berekeningsgrondslagen voor gegevensmetingen, waaronder de voor schattingen gebruikte aannames en de technieken die zijn toegepast op de samenstelling van de indicatoren en overige informatie in het verslag.

Waar nodig vermeld bij kwantitatieve gegevens.

3.10

Uitleg over de gevolgen van eventuele herformuleringen van eerder verstrekte informatie

n.v.t.

3.11

Significante veranderingen ten opzichte van vorige verslagperiodes

n.v.t.

GRI-inhoudsopgave 3.12

GRI Tabel

21-24

Assurance 3.13

Beleid en huidige praktijk met betrekking tot het betrekken van externe assurance van het verslag.

Er vindt alleen externe Assurance plaats op het financiële jaarverslag

4. Bestuur, verplichtingen en betrokkenheid Bestuursstructuur 4.1

De bestuursstructuur van de organisatie

18, 19

4.2

Geef aan of de voorzitter van het hoogste bestuurslichaam eveneens een leidinggevende functie heeft

18, 19

4.3

Voor organisaties met een enkelvoudige bestuursstructuur: vermeld het aantal onafhankelijke en/of niet-leidinggevende leden van het hoogste bestuurslichaam.

18

4.4

Mechanismen die aandeelhouders en medewerkers de gelegenheid geven om aanbevelingen te doen aan of medezeggenschap uit te oefenen op het hoogste bestuurslichaam.

18

4.5

Een koppeling tussen vergoedingen voor leden van het hoogste bestuurslichaam, topmanagers en leidinggevenden (met inbegrip van vertrekregelingen) en de prestaties van de organisatie (met inbegrip van sociale en milieugerelateerde prestaties).

19

4.6

Processen waarmee het hoogste bestuurslichaam waarborgt dat strijdige belangen worden vermeden.

19

4.7

Proces voor het bepalen van de kwalificaties en expertise van de leden van het hoogste bestuurslichaam voor het sturen van de strategie van de organisatie aangaande economische, milieugerelateerde en sociale onderwerpen.

19

4.8

Intern ontwikkelde missie- of beginselverklaringen, gedragscodes en uitgangspunten die van belang zijn voor de economische, milieu­gerelateerde en sociale prestaties, met vermelding van de mate van invoering ervan.

19

4.9

Procedures van het hoogste bestuurslichaam voor het overzien van de inventarisatie en het beheer door de organisatie van economische, milieugerelateerde en sociale prestaties, met inbegrip van relevante risico’s en mogelijkheden en naleving van of conformiteit met internationaal overeengekomen standaarden, gedragscodes en principes.

18, 19

4.10

Processen voor het evalueren van de eigen prestaties van het hoogste bestuurslichaam, in het bijzonder betreffende economische, milieugerelateerde en sociale prestaties.

19

Verplichtingen i.v.m. externe initiatieven 4.11

Toelichting over de toepassing van het voorzorgsprincipe door de verslaggevende organisatie.

5

4.12

Extern ontwikkelde economische, milieugerelateerde en sociale hand­vesten, principes of andere initiatieven die de organisatie onderschrijft.

3, 5, 6

TERUG NAAR DE INHOUD

[ 22 ]

Indicator

Pagina

4.13

5

Lidmaatschap van verenigingen (zoals brancheverenigingen) en/of nationale/internationale belangenorganisaties.

Overleg met belanghebbenden 4.14

Lijst van groepen belanghebbenden die de organisatie heeft betrokken.

6

4.15

Basis voor inventarisatie en selectie van belanghebbenden die moeten worden betrokken.

6

4.16

Benadering van het betrekken van belanghebbenden, waaronder de frequentie ervan.

6

4.17

De voornaamste onderwerpen en vraagstukken die naar voren zijn gekomen door de betrokkenheid van belanghebbenden en hoe de organisatie hierop heeft gereageerd, onder meer via haar verslaggeving.

5, 6

Prestatie-indicatoren Economische prestatie-indicatoren DMA economische aspecten (managementbenadering)

17

EC1 Directe economische waarden die zijn gegenereerd en gedistribueerd.

17

EC9 Inzicht in en beschrijving van significante indirecte economische gevolgen, waaronder de omvang ervan.

17

Milieu prestatie-indicatoren DMA milieuaspecten (managementbenadering)

4, 5, 7-15

EN3 Direct energieverbruik door primaire energiebron.

8

EN4 Indirect energieverbruik door primaire bron.

8

EN5 Energie die bespaard is door besparingen en efficiëntieverbeteringen .

8, 9

EN6 Initiatieven ten behoeve van energie-efficiëntie of op duurzame energie gebaseerde producten en diensten, evenals verlaging van het indirecte energieverbruik en reeds gerealiseerde verlaging.

8, 9

EN7 Initiatieven ter verlaging van het indirecte energieverbruik en reeds gerealiseerde verlaging.

8, 9

EN8 Totale wateronttrekking per bron.

11

EN22 Totaalgewicht afval naar type en verwijderingsmethode.

11

EN26 Initiatieven ter compensatie van de milieugevolgen van producten en diensten en de omvang van deze compensatie.

11

EN29 Significante milieugevolgen van het transport van producten en andere goederen en materialen die worden gebruikt voor de activiteiten van de organisatie en het vervoer van personeelsleden.

10

Sociale prestatie-indicatoren: Arbeidsomstandigheden DMA arbeidsomstandigheden (managementbenadering)

12, 13

LA1 Totale personeelsbestand naar type werk, arbeidsovereenkomst en regio.

12, 13

LA2 Totaal aantal en snelheid van personeelsverloop per leeftijdsgroep, geslacht en regio.

12, 13

LA4 Percentage medewerkers dat onder een collectieve arbeids­overeenkomst valt.

12

LA5 Minimale opzegtermijn(en) in verband met operationele veranderingen, inclusief of dit wordt gespecificeerd in collectieve overeenkomsten.

Deze termijn is wettelijk bepaald: 1 maand voor de werknemer en 2 maanden voor de werkgever.

LA6 Percentage van het totale personeelsbestand dat is vertegenwoordigd in formele gezamenlijke arbo-commissies van werkgevers en werknemers die bijdragen aan de controle op en advies over arbo-programma’s.

18

LA7 Letsel-, beroepsziekte-, uitvaldagen- en verzuimcijfers en het aantal werkgerelateerde sterfgevallen per regio.

13

Sociale prestatie-indicatoren: Mensenrechten DMA mensenrechten (managementbenadering)

14

HR2 Percentage belangrijke leveranciers en aannemers die getoetst zijn op naleving van de mensenrechten en op getroffen maatregelen.

14

[ 23 ] TERUG NAAR DE INHOUD

Amsterdam RAI Duurzaamheidsverslag

Indicator

Pagina

Sociale prestatie-indicatoren: Maatschappij DMA maatschappij (managementbenadering)

15

Sociale prestatie-indicatoren: Productverantwoordelijkheid DMA Productverantwoordelijkheid

4, 5

PR5 Beleid ten aanzien van klanttevredenheid, met inbegrip van resultaten van onderzoeken naar de klanttevredenheid.

6

TERUG NAAR DE INHOUD

[ 24 ]

Colofon Redactie Afdeling Corporate Communicatie Amsterdam RAI Advies en tekst BECO Groep Rotterdam Vormgeving Vormplan Design, bno Amsterdam Contact Amsterdam RAI ontvangt graag uw reactie op het duurzaamheidsverslag 2009 via corcom@rai.nl

[ 25 ] TERUG NAAR DE INHOUD

Amsterdam RAI Duurzaamheidsverslag

Amsterdam RAI Europaplein 1078 GZ Amsterdam Postbus 77777 1070 MS Amsterdam T 020 549 12 12 F 020 646 44 69 www.rai.nl