АМСМ Клуб Мобилити - Јули/Август 2024

ЧЛЕНСКО СПИСАНИЕ | ЈУЛИ - АВГУСТ 2024 БР. 74

Brabus Shadow1200 Sun

ФАНТОМ ОД ЛАГУНАТА

www.amsmklubmobiliti.mk

Претставуваме Aston Martin Valian

РОДЕН ДА БЕСНЕЕ НА ПАТЕКА И ДА БЛЕСКА НА ПАТ Светско првенство во Формула 1

РАСЕЛ И ХАМИЛТОН ГО ВРАТИЈА МЕРЦЕДЕС НА ПОБЕДНИЧКИТЕ ПАТЕКИ

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

1

2

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

ВОВЕД

УЖИВАЈТЕ ВО ВАШИОТ ЛЕТЕН ОДМОР

АМСМ КЛУБ МОБИЛИТИ Членско списание ИЗДАВАЧ: АВТО-МОТО СОЈУЗ НА МАКЕДОНИЈА ул. „Митрополит Т. Гологанов“ бр. 51 1000 Скопје Република Македонија Тел: 02/ 3181-181 Факс: 02/ 3181-119 amsm@amsm.com.mk www.amsm.mk ГЛАВЕН И ОДГОВОРЕН УРЕДНИК: Маргита Поповска ГРАФИЧКИ ДИЗАЈН: Мартина Поповска РЕДАКЦИЈА: ул. „Митрополит Т. Гологанов“ бр. 51 1000 Скопје Република Македонија Тел: 02/ 3181-351 Факс: 02/ 3181-349 redakcija@amsm.com.mk www.amsmklubmobiliti.mk

ИЗДАВАЧКИ СОВЕТ: проф. д-р Спасе Јовковски (претседател) Сиљан Аврамовски (член) Калинка Танеска (член) Јован Теговски (член) Миле Атанасов (член) Димитар Пендов Митко Смилков

НАДВОРЕШНИ СОРАБОТНИЦИ: Жарко Атанасоски Љубомир Анастасовски Данчо Здравковски Андријан Трипунов Александар Табаковски Игор Ландсберг

ТИРАЖ: 10.000 примероци

Овој број на „Клуб Мобилити“ и ова лето ќе ви биде идеален сопатник на летните патувања. Содржината е интересна за секого, за тие што ја следат спортската страна на автомобилизмот и на мотоциклизмот, за оние што се двоумат кој модел на автомобил да го изберат, оние што сакаат да изберат романтично место за незаборавни спомени од летувањето... Олабавете се и уживајте во вашиот летен одмор, но тргнете подготвени на патување. Травел инфо сет е тоа што вистински може да ви го олесни патувањето, а во исто време да го направи посигурно, без разлика дали патувате сами или во друштво, во регионот или во Европа. Ексклузивната услуга за сите АМСМ членови содржи и информатор, во кој има сообраќајни и туринг информации за секоја државa, актуелна патна карта на државата што ќе ја посетите или на регионот, како и рутер, компјутерски подготвена патна маршрута за соодветниот патен правец (почетна, крајна точка и транзитни точки од планираното патување на членот на АМСМ, информации за насоката и за износот на километри, вкупниот износ на патарини и други гранични такси, како и многу други туринг информации неопходни за секое патување надвор од Македонија). Колку и да е безбедно вашето патување, сепак дефектите на автомобилот се неизбежни. Дури и да се случат треба да ја задржите присебноста, правилно да го обележите возилото што е во дефект и смирено да ја чекате службата за помош на пат, особено ако пред патувањето сте обезбедиле некој од членските пакети на АМСМ, Европа или Класик членството. Покрај текстовите што ги објавуваме во овој број на располагање ви е и нашата веб-страница www.amsmklibmobiliti.mk што перманентно се обновува и на која ќе најдете голем број совети и препораки од областа на сообраќајот. Следниот број на списанието очекувајте го во текот на септември, во печатена верзија, на вашата домашна адреса и на е-адресата www.amsmklubmobiliti.mk

ПЕЧАТИ: Печатница „Серафимовски“ - Скопје БАНКА: Комерцијална Банка А.Д. Скопје

Маргита ПОПОВСКА главен и одговорен уредник

ЖИРО-СМЕТКА: 300000000915716 ЕДИНСТВЕН ДАНОЧЕН БРОЈ: 4030991238264 ISSN 1857-6133

© Сите права се заштитени. Овој труд не смее да биде преведен или копиран во целина или негов дел без дозвола на издавачот. Забрането е било какво складирање и архивирање, електронско прилагодување, компјутерско програмирање или користење со некоја слична или различна технологија позната до денес или која ќе се развие во иднина.

Почитувани членови на АМСМ, Ве повикуваме на нашата е-маил адреса redakcija@amsm.com.mk да ни ги испратите своите е-маил адреси за да можеме да ви го доставиме интернет-изданието на списанието „АМСМ Клуб Мобилити“.

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

3

ЦЕНТАР ЗА ВОЗИЛА

02/2631-181 4

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

www.amsm.mk

HI-TECH

НОВОСТИ 8 САМО ЗА 250 КУПУВАЧИ 9 БЕЗ ГРАВИТАЦИЈА ЗА 3,8 МИЛИОНИ ЕВРА

40 ЗА ЛЕТНИТЕ ГОРЕШТИНИ

32 СТИЛ 32 ЗА МАКСИМАЛНО УЖИВАЊЕ НА ПЛАЖА

13

40

АВТО-МОТО

ИСТОРИЈА 42 120 ГОДИНИ ШПАНСКО ШВАЈЦАРСКИ РОДЕНДЕН

14 EНЕРГИЧЕН ЕФЕКТ 20 РОДЕН ДА БЕСНЕЕ НА ПАТЕКА И ДА БЛЕСКА НА ПАТ

34 ПАТУВАЊЕ 34 ОМИЛЕНИ МЕЃУ ХЕДОНИСТИТЕ

24

42

ТЕСТОВИ И СОВЕТИ

СПОРТ 46 ФЕРАРИ ПОВТОРНО ПРВ

30 ВНИМАТЕЛНО КОРИСТЕЊЕ НА КЛИМА УРЕДОТ 31 СООБРАЌАЈ ВО ТУНЕЛ

52

54 МЛАДИОТ - ГОЛЕМ КАЛЕ

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

5

| ОТА

ЦЕНИ НА ГОРИВА ВО ЕВРОПА

6

ДРЖАВА

БЕНЗИН БМБ-95

БЕНЗИН БМБ-98

ДИЗЕЛ

Австрија

1.68 EUR

1.93 EUR

1.69 EUR

Албанија

181.96 ALL (181.96 EUR)

0.00 ALL (0.00 EUR)

181.96 ALL (181.96 EUR)

Белгија

1.73 EUR

1.84 EUR

1.79 EUR

Босна и Херцеговина

2.61 BAM (2.61 EUR)

2.98 BAM (2.98 EUR)

2.51 BAM (2.51 EUR)

Бугарија

2.66 BGN (1.36 EUR)

3.00 BGN (1.53 EUR)

2.66 BGN (1.36 EUR)

Велика Британија

1.83 GBP (2.17 EUR)

1.99 GBP (2.36 EUR)

1.90 GBP (2.25 EUR)

Германија

1.86 EUR

1.94 EUR

1.69 EUR

Грција

1.90 EUR

2.07 EUR

1.64 EUR

Данска

14.79 DKK (1.98 EUR)

15.79 DKK (2.12 EUR)

13.19 DKK (1.77 EUR)

Естонија

1.69 EUR

1.74 EUR

1.55 EUR

Италија

1.87 EUR

2.03 EUR

1.75 EUR

Летонија

1.65 EUR

1.69 EUR

1.60 EUR

Литванија

1.51 EUR

1.59 EUR

1.47 EUR

Луксембург

1.59 EUR

1.70 EUR

1.52 EUR

Северна Македонија

83.00 MKD (1.35 EUR)

85.00 MKD (1.38 EUR)

75.50 MKD (1.23 EUR)

Норвешка

22.25 NOK (1.94 EUR)

24.05 NOK (2.10 EUR)

20.34 NOK (1.78 EUR)

Полска

6.54 PLN (1.53 EUR)

7.18 PLN (1.68 EUR)

6.53 PLN (1.53 EUR)

Португалија

1.86 EUR

1.91 EUR

1.70 EUR

Романија

7.31 RON (1.47 EUR)

8.05 RON (1.62 EUR)

7.42 RON (1.49 EUR)

Русија

56.00 RUB (0.59 EUR)

66.03 RUB (0.70 EUR)

65.38 RUB (0.69 EUR)

Словачка

1.62 EUR

1.81 EUR

1.53 EUR

Словенија

1.48 EUR

1.75 EUR

1.51 EUR

Србија

191.65 RSD (1.64 EUR)

214.24 RSD (1.83 EUR)

201.60 RSD (1.72 EUR)

Турција

44.62 TRY (1.26 EUR)

45.07 TRY (1.27 EUR)

44.54 TRY (1.26 EUR)

Унгарија

602.90 HUF (1.53 EUR)

655.85 HUF (1.66 EUR)

616.60 HUF (1.56 EUR)

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

ОТА |

ДРЖАВА

БЕНЗИН БМБ-95

БЕНЗИН БМБ-98

ДИЗЕЛ

Финска

1.83 EUR

1.93 EUR

1.73 EUR

Франција

1.83 EUR

1.90 EUR

1.72 EUR

Холандија

2.18 EUR

2.24 EUR

1.84 EUR

Хрватска

1.54 EUR

1.98 EUR

1.45 EUR

Црна Гора

1.51 EUR

1.55 EUR

1.40 EUR

Чешка

37.50 CZK (1.49 EUR)

41.48 CZK (1.65 EUR)

37.05 CZK (1.47 EUR)

Швајцарија

1.74 CHF (1.79 EUR)

1.86 CHF (1.92 EUR)

1.82 CHF (1.87 EUR)

Шведска

18.14 SEK (1.59 EUR)

19.09 SEK (1.68 EUR)

18.79 SEK (1.65 EUR)

Шпанија

1.60 EUR

1.73 EUR

1.57 EUR

АВТО ШКОЛА МОБИЛИТИ ПЛУС

ПРИЈAВЕТЕ СЕ И ПЛАТЕТЕ ОНЛАЈН! ОБУКА ЗА А, Б И Ц

11: 11 a.m.

100%

www.avtoskolamobiliti.mk

02/3181-240 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

7

| НОВОСТИ

MERCEDES-AMG PURESPEED

САМО ЗА 250 КУПУВАЧИ

Ш

том возилото од марката Мерцедес има наставка „амг“ тогаш таа направа на четири тркала е од тие врвните со сè што е најново и напредно и згора на тоа има спортски манири. Најновото „чудо“ со наставка „амг“ е всушност концепт, „мерцедес амг пјуарспид“. Можеби и не е концепт затоа што ова отворено купе двосед е едно од тие 250 кои Мерцедес ги произведе со единствена цел да служат како слика од неговата богата тркачка историја. Сите примероци ќе бидат обоени во црвено сива боја, затоа што некогаш Мерцедес учествувал со своите автомобили обиени во црвено сива боја на трките на Леман и Тарга Флорио (на Сицилија).

Во чест на одбележување на тркачката историја, Мерцедес во Монако го претстави купето за кое пишуваме, ултра примерок со вградена најнова технологија, речиси има сè од сегашните болиди во формула 1. Како што приметувате од фотографиите нема покрив, а уште помалку ветробранско стакло. Единствено што има е штитник, да го наречеме посебен ролбар, кој го има на болидите поставен над одделот за возачот. Со тоа му се дава можност на сопственикот да почувствува како им е на возачите во формула 1 без ветробранско стакло. Продажбата е посебно наменета за тие што се страсни сопственици на Мерцедес и за некои колекционери, а останатите и да имаат пари ќе можат да го видат само на слика или ако имаат прилика некаде случајно да го сретнат. Кој знае каков мотор има вградено во „концептот“. Можеби е V8 со двојно турбо, а можеби V12, таа истата „дванаесетка“ што ја нарачува Хорацио Пагани за своите егзотики наречени Пагани. А нема да нè зачуди ако секој сопственик има можност да бира, на пример од три понудени да си одбере погонска единица. Сè е можно дури и хибриден погон, но не ни се верува дека ќе биде чисто електричен. Во „мерцедес амг пјуарспид“ има од сè по малку, малку влијание „мерцедес амг 1“, а малку од денешните формули со употребата на материјали од јаглеродни влакна, малку од некогашните тркачки автомобили и сè друго што е најново во светот на технологијата. Цената официјално не е најавени, но според неофицијалните информации „мерцедес амг пјуарспид“, од серијата Митос, најлуксузната која досега е произведена откако постои марката, ќе чини барем половина милион евра. •

TOYOTA YARIS CROSS

ПОДНОВЕНИОТ „ЈАРИС КРОС“

П

отегот на Тојота од моделот „јарис“ да направи некој вид „сув“ се исплатеше. Светот се засити од обликот комбилимузина и сега сака малку да смени. Таа смена оди во насока на „сув“ возилата, а таму Тојота е една од најсилните, така вели светската статистика. Со цел да ја зачува високо освоената позиција во светот, Тојота го обнови моделот „јарис крос“. Денес купувачите најмногу ги интересира големината на екраните и дали се од тие осетливите на допир. Да, во обновениот „јарис крос“ има екрани со дијагонала од девет или 10,5 инчи, а екран таблата со инструменти располага со најмалку седум или 12,5 инчи, во зависност од изведбата, поточно од пакетот со опрема. Поскапите пакети нудат поголеми екрани. И секако, изгледот на таблата со инструментите можете да ја менувате, на располагање ви се 12 дизајни, дури и бојата на позадината можете да ја менувате. Има еден куп вакви и слични електронско дигитални ситници, но сигурно најдобро е да се вратиме на автомобилот, во делот кој живот значи, а тоа се уредите кои придонесуваат за поголема безбедност при возењето. Затоа Тојота направила чекор понапред во активната и пасивната безбедност. Најпосакувана е изведбата со хибриден погон, 1,5 литарски турбо бензински мотор со нова менувачка кутија и диференцијал плус посилен мотор генератор. Вкупната силина на овој состав во себе има за 12 отсто повеќе силина, односно од старите 116 КС на 130 КС и максимален вртежен момент од 185 Нм, а претходно 141 Нм. Сето ова оди во прилог на купувачите кои отсега натаму ќе имаат засилен, поубедлив „јарис крос“.

8

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

Нови 18 инчни тркала, внатрешност со нови материјали, дигитални играчки од типот команди со мобилниот, гласовно издавање на соодветни наредби, поголеми екрани, некои од нив осетливи на допир, поголема силина, нови бои, односно целосно освежување за да може да биде уште посилен конкурент и да го задржи првото место во класата најпродаван компактен сув на континентов. По која цена!? Најдобро да се обратите кај увозникот. •

НОВОСТИ |

BMW X3

КЛАПА IV

К

ога на почетокот од милениумов се појави „бмв икс 3“, веднаш истиот модел постигна неочекувано добра продажба. И претходно секоја генерација од „икс тројката“ се наоѓаше при врвот по бројот на продадени единици. Од денешна гледна точка, „бмв икс 3“ е еден од најуспешните модели на производителот со над 3,5 мил. продадени примероци, почнувајќи од 2003 година до денес. Најновите статистики го покажуваат следново, моделот „икс 3“ е на врвот во семејството по бројот на продадени примероци во 2023 год. најпродаваното возило од БМВ за 2023 год. со над 350.000 продадени примероци.

Еве ја четвртата генерација, подолга за 34 мм, поширока за 29 и за 25 мм пониска од претходната, додека растојанието од едната до другата оска изнесува 2.865 мм, а одделот за товар има зафатнина од 570 л или 1.700 л со соборен потпирач од задните седишта. Изведбата со хибриден погон има за 110 л (460 л) помал простор, односно 100 л помалку или 1.600 л. Што значи ова со хибридната изведба? Тоа значи, БМВ и натаму има модели исклучиво со бензински и исклучиво со дизел мотори. Што е најдискутабилно и неразбирливо за денешнава „мода“, врвен производител на автомобили сè уште произведува модели со дизел мотори. Дали навистина тие се најголемите загадувачи или нешто друго е во прашање (мислиме на дизелите)? „Икс 3 20 д икс драјв“ со 197 КС, тоа е таа дизелска изведба што ја нуди БМВ. Бензински има две „икс 3 20 икс драјв“ со 190 КС и „икс 3м 50 иКС драјв со 381 КС, а хибридната со приклучок носи ознака „икс 3 30 е икс драјв“ со 190 КС плус електромотор со 184 КС. Комбинираната силина е еднаква на 299 коњи. Со возење исклучиво на „струја“, оваа изведба изминува околу 85 км. Сите погонски единици имаат умерена хибридна технологија, со исклучок на „икс 3 30 е икс драјв“, а за пренос на силината до сите тркала одговорен е автоматски менувач со осум преноси наречен „стептроник“. Дизајнот? Севкупната слика е повеќе од препознтлива, дури и преголемите карактеристични отвори се во склад со останатите од семејството. Всушност четвртата генерација го наследува дизајнот од претходните модели. За цената и останатото обратете се кај увозникот. •

BUGATTI TOURBILLON

БЕЗ ГРАВИТАЦИЈА ЗА 3,8 МИЛИОНИ ЕВРА

Ч

овекот по природа е љубопитно суштество и неговото око скоро секогаш се врти кон необичните нешта, а најмногу кон егзотиката. Таа иста егзотика денес ја има и меѓу автомобилите, а една од нив е позната под името Бугати. Откако постои компанијата, а постои од 1909 год. произведени се само неколку стотина примероци. Велат таа бројка не е поголема од 500. Најновата егзотика на тркала потпишана со името Бугати е „турбилон“. Името е позајмено од часовничарската индустрија, односно „турбилон“ е механизам измислен во 1801 год. со цел да ја подобри прецизноста на часовниците, избегнувајќи ја земјината гравитација. Можеби Бугати го посакува истото или сака да му каже на светот дека неговиот автомобил е исто толку прецизно направен колку што часовниците прецизно го мерат времето со механизмот турбилон и дека врз него не делува земјината гравитација. Сè е во игра и секој може слободно како што сака да го протумачи зборот турбилон во комбинација со Бугати. Што всушност направил Бугати? Замена за моделот „чирон“, автомобил со сосема нова концепција, поинаква од претходните. Еве во што е посебноста на „бугати турбилон“. За првпат компанијата внесува во производство купе со хибриден погон, досегашниот бензински W16 мотор е заменет со наново развиениот V16 мотор со зафатнина од 8,3 л, механика развивана од надалеку познатата работилница Косворт, присутна во трките на кружни патеки, но и во рели натпреварите. Покрај класиката од мотор, „бугати турбилон“ има и три електромотори, два сместени на предната оска и еден на задната. Класиката има 1.000 КС, а заедно со електромоторите, вкупната силина изнесува запрепастувачки 1.800 КС. Кој е тој што умее да држи на узди 1.800 коњи? Сега некој од вас читателите ќе праша за забрзувањето. Од 0 до 400 км/ч за помалку од 25 сек. Крајна брзина - 447 км/ч. Можеби гравитацијата навистина не делува на „бугати турбилон“.

Не е потребно да се наведува дека материјалите се најквалитетни што постојат на планетава. Затоа еден примерок од „бугати турбион“ ќе чини 3,8 милиони евра, кога ќе започне продажбата која е закажана за 2026 год. Цената е за „основниот модел“, а тие што ќе го купат, сигурно имаат некои посебни желби, како на пример некоја посебна боја, посебна кожа, посебни стакла, посебни сопирачки, на пример, како тие од болидите во формула 1 и што уште нè. Сето тоа дополнително Бугати ќе го наплати и цената вртоглаво ќе скокне... Ќе бидат произведени само 250 примероци, така вели производителот Бугати Римац, компанија 55% во посед на Римац Груп и 45% во посед на Порше, а Римац Груп е компанија со повеќе сопственици. Најмногу има основачот Мате Римац, 35 отсто, потоа следи Порше со 22 и Хјундаи со 11 отсто, а зад нив има уште десетина други помали сопственици. •

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

9

| НОВОСТИ

ЕУРОИМПЕКС

НОВИОТ PEUGEOT 3008 ПРИСТИГНА И ВО МАКЕДОНИЈА

П

о светската премиера, новата генерација на Peugeot 3008 сега пристигна и на македонскиот пазар. Новата итерација на популарниот SUV ќе биде достапна со електричен, хибриден и plug-in хибриден погон кој се очекува да пристигне нешто подоцна. Со новата генерација на 3008 Peugeot добива поинаков печат, а моделот сега се одликува fastback изглед наместо класичен SUV кој го прифаќа мускулестиот дизајнерски јазик на автомобилите како новиот 4008 и има далеку поспортска линија на покривот од актуелниот 3008. Впечаток оставаат потенките предни светла и тројните LED светла што се надополнуваат со претежно покриената решетка која се прелева во предниот браник. Меѓу останатите карактеристики тука се футуристичките алуминиумски тркала, сјајно црна обвивка на долниот дел од каросеријата и силно наваленото задно стакло. Меѓуоскиното растојание на E-3008 од 2.739 милиметри е за 64 милиметри поголемо од стариот 3008, што треба да им даде на патниците на задните седишта забележително зголемување на просторот за нозете на задниот дел. Во предниот дел се истакнува новиот 21-инчен заоблен панорамски дисплеј на Peugeot i-Cockpit. Кога станува збор за електричниот погон, постојат неколку опции кои се достапни. Првата доаѓа со батерија од 73 kWh со еден електромотор кој испорачува 210 КС и 343 Nm. Погонот е на предните тркала и има максимална брзина од 170 километри на час. По ова следува верзија со два електромотори кои ја користат истата батерија и вкупно 320 КС кои се пренесуваат на сите четири тркала. На врвот се наоѓа варијантата со продолжен опсег со погон на предни-

10 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

те тркала и електричен мотор со 231 КС, како и поголема батерија од 98 kWh, благодарение на која, според Peugeot, електричниот SUV ќе може да помине 700 километри со едно полнење. Кога станува збор за опциите со погон на внатрешно согорување, треба да се земе предвид дека во понудата ќе има исклучиво електрифицирани системи. Така, бензинскиот 1.2 Puretech мотор со 136 КС пристигнува со благ хибриде систем и се нуди со автоматски менувач. •

НОВОСТИ |

М КАР МАКЕДОНИЈА

ПРЕТСТАВЕНИ НОВИТЕ MINI COOPER И МINI COUNTRYMEN

С

тил, технологија, препознатливо МINI картинг чувство при возењето и современ пристап во дизајнот ја карактеризираат новата MINI фамилија. „Автомобилот е идеален за сите оние што сакаат да возат класичен MINI со 3 врати, но ги сакаат перформансите и карактеристичниот звук на мотор со внатрешно согорување. Новиот MINI Countryman, пак, е нашиот автомобил за целото семејство. Овој модел не е само поголем во висина, должина и простор во внатрешноста, туку и доаѓа со значително подобрен карактер, изглед и искуство при возење. Сега е уште поприсутен, попростран и постабилен.“, изјави Билјана Колемишевска, одговорна за маркетинг комуникации и ПР во компанијата М Кар. Дизајнерскиот јазик на новиот МINI Cooper е олицетворение на традиционалните вредности на брендот и импресивни иновации. Елегантниот, минималистички дизајн на внатрешноста на MINI Cooper е инспириран од класичниот MINI. Типичните MINI пропорции заедно со впечатливата предна решетка, му го даваат препознатливиот лик на новиот модел. Дигиталните иновации и восхитувачкото корисничко искуство се белези на внатрешноста. Централниот OLED екран, за првпат во кружна форма е дефинирачки елемент на внатрешноста, центар на искуството и удобноста. Новиот волан, класичниот MINI „toggle bar“ и контролната табла од текстил во две нијанси создаваат чувство на пространост во кабината. Новиот MINI Countryman е модерен и дигитален, урбан автомобил со великодушната просторност. Повисок, подолг – со дополнителни шест центиметри во висина и тринаесет центиметри во должина, новиот MINI Countryman значително пораснал во споредба со неговиот претходник. Новите MINI aвтомобили нудат многубројни системи за помош на возачот за безбедно и удобно задоволство при возењето. Благодарение на MINI Operating System 9, сите функции на возилото може да се управуваат интуитивно преку допир или глас. За првпат во MINI многубројни функции може да се контролираат користејќи го првиот MINI Intelligent Personal Assistant.

MINI гласовниот асистент може да се активира со поздравот „Hey MINI!“ или со притискање на копчето за зборување на воланот. Новитe MINI Experience Modes и проширените системи за помош на возачот ги прават го прават градското возење уште поудобно и позабавно. Како стандардна, функцијата Safe Exit ја мониторира околината околу паркираното возило и ги предупредува минувачите на патот што се доближуваат пред да се отвори вратата. Функцијата не само што го одложува отклучувањето на вратите туку и користи светлосни сигнали надвор од возилото за да предупреди за можен судир. На патот, пакетот MINI Navigation опционално овозможува поддршка со 3D визуелизација и Augmented View, ја прикажува моменталната ситуација во сообраќајот, дава информации за опции за паркирање, вклучително и опции за дигитално плаќање и многу повеќе од тоа. Покрај целосно електричните модели, новото портфолио на погонски склопови на новиот MINI со три врати го надополнуваат два моќни бензински мотори со избор од три или четири цилиндри: Четирицилиндричниот MINI Cooper S е со зголемени перформанси со 50 kW/204 кс, додека трицилиндричниот MINI Cooper C е со излезна сила од 115 kW/156 КС. Новите бензиски MINI Cooper модели се веќе во продажба со разновидни промотивни пакети. Промотивната понуда за новиот MINI Cooper C за 2024 г. почнува од 29.500 евра. Новиот MINI Countryman е достапен со иновативни и ефикасни бензински мотори. Се нуди како MINI Countryman C со погон на предните тркала, MINI Countryman S ALL4 со погон на сите тркала и моделот со зголемена моќност со погон на сите тркала во едицијата MINI Countryman JCW ALL4. Новиот MINI Countryman е достапен и како дизел варијанта со ознаката MINI Countryman D. Целосно електричниот MINI Countryman е достапен во две верзии: MINI Countryman E со опсег од 462 км и MINI Countryman SE ALL4 кој што постигнува опсег од 433 км. Промотивна понуда за новиот MINI Countryman C за 2024 г. почнува од 45.990 евра. •

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

11

| НОВОСТИ

PORSCHE МАКЕДОНИЈА

МАКЕДОНСКА ПРЕМИЕРА НА НОВИОТ VOLKSWAGEN TIGUAN

V

olkswagen на македонскиот пазар го претстави целосно новиот Tiguan, во третата генерација на бестселерот. Во моментот Tiguan е еден од најуспешните модели на Volkswagen во светот. Повеќе од 7,6 милиони купувачи го избраа компактниот SUV од неговото деби во 2007 година. Новиот модел може да го разгледате во салоните на Volkswagen. Новите технолошки достигнувања реализирани со MQB evo платформата го подобруваат Tiguan практично во секоја област. Новите хибридни погони со целосно електричен досег од околу 100 km го прават овој SUV поефикасен од кога било досега. Дополнително, полнењето со наизменична струја ќе биде побрзо во сите верзии на eHybrid, а за првпат стандардно ќе биде можно и брзо DC полнење. Компактниот SUV доаѓа со целосно нов дизајн. Како особено впечатлива карактеристика, предниот дел на возилото има моќен изглед со многу рамни LED фарови и хоризонтална лента покриена со стакло. Отворите на решетката на ладилникот сега се наоѓаат на надворешните страни на браникот, каде што воздушните завеси обезбедуваат оптимално насочување на воздухот. Оваа силуета се карактеризира со атлетски раменици над тркалата, кои, пак, се достапни во димензии до 20 инчи. Новата хоризонтална LED лента додава акцент на непогрешливиот заден дел на Tiguan. Внатрешноста на Tiguan се одликува со сосема нов концепт и дизајн. Се издвојува со високите стандарди на материјал и изработка. Покрај тоа, новиот дигитален борд компјутер е интуитивен за употреба, тесно интегриран и има чист и паметен дизајн. Модулите ги вклучуваат новиот дигитален борд и инфозабавен екран до 15 инчи со нова графика и структура на менито, нов head-up дисплеј (проекции на ветробранот) и ново мултифункционално копче за избор на искуство во возењето со интегриран OLED дисплеј. Спротивно на тоа, бројните функции на возилото и инфозабавниот систем може лесно да се прилагодат со помош на говор со новиот гласовен асистент IDA.

Благодарение на MQB evo, во Tiguan може да се имплементираат различни типови на погони. Па така, вградени се турбо дизел мотори (TDI), турбо бензински мотори (TSI), благи хибридни турбо бензински мотори (eTSI) и plug-in хибридни системи (eHybrid), кои ќе се нудат исклучиво во спрега со автоматски (DSG) менувач со двојна спојка. Новиот Tiguan на македонскиот пазар стартува со цена од 42.903 евра и се искачува до 58.907 евра, колку што е потребно да се издвои за најмоќната и најопремена изведба на моделот. •

12 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

НОВОСТИ |

PORSCHE МАКЕДОНИЈА

НОВИОТ ŠKODA KODIAQ ПРЕМИЕРНО НА МАКЕДОНСКИОТ ПАЗАР

С

о својот моќен и робустен изглед, новиот Kodiaq поставува нов репер во сегментот на SUV возила, комбинирајќи ја врвната технологија со исклучителна удобност и простор. Надворешноста на Kodiaq е целосно редизајнирана, прикажувајќи ги елементите на новиот дизајнерски јазик Modern Solid на Škoda. Елегантните, аеродинамични решенија не само што ја подобруваат естетиката на возилото туку придонесуваат и за неговите извонредни перформанси. Новиот Kodiaq е за 6 см подолг во споредба со претходникот и нуди уште повеќе простор и комфор за сите патници. Во понуда е и варијантата со 7 седишта. Вниманието на надворешноста го привлекуваат LED matrix светлата од втората генерација и предната решетка со хоризонтална светлосна лента. Внатрешноста е збогатена со текстил и кожа кои потекнуваат од еколошки процес на обработка и го рефлектираат фокусот на одржливоста. Kodiaq во својата втора генерација нуди свеж и иновативен концепт на ентериерот со четири специфични дизајнерски. Ново ниво на удобност и релаксација нудат опционално достапните ергономски седишта со пневмо-масажа. Инфозабавниот дисплеј сега е самостоен, со дијагонала на екранот до 13 инчи и е опционално е достапен со head-up дисплеј. Рачката на менувачот е поставена на управувачкиот столб, што и дава на централната конзола многу чист и уреден изглед и додава дополнителен простор. Škoda Smart Dials со уште една сосема нова карактеристика на целосно новиот Kodiaq – три ротациони контроли позиционирани под инфозабавниот екран. Комбинирајќи ги хаптичките контроли со екранот во боја од 32 милиметри, тие обезбедуваат интуитивен, лесен и приспособлив пристап до различни функции на возилото и инфозабавниот систем. Со постојаната интернет конекција кај Kodiaq овозможено е безжично ажурирање на софтверот, мапите за навигација и разните услуги на Skoda Connect – како на пример далечинско активирање на климатизацијата или полнењето на батеријата (kaj Plug-In варијантата), проверка на сообраќајот или временската прогноза и сл.

Интегрирањето на четботот е заснован на вештачка интелигенција ChatGPT во неговиот гласовен асистент Laura. Новата предна конзола овозможува индуктивно полнење на два смартфони истовремено, обезбедувајќи вентилација и моќност од 15W на безжично полнење и 45W преку USB-C портата за брзо полнење. Опсегот на погонски единици на Kodiaq покрај добро познатите бензински 1.5 TSI DSG Mild-hybrid со 110 kW (150 KS) и дизелските 2.0 TDI EVO DSG со 110 kW (150 KS) и 142 kW (193 KS) во комбинација со погон на сите тркала 4х4, сега е проширен со возбудливото деби на plug-in хибриден погон од 150 kW (204 КС) кој нуди повеќе од 100 km чисто електричен опсег. Сите погонски единици се достапни единствено со автоматски DSG менувачи. Ценовникот започнува од 41.200 евра, додека врвниот plug-in хибрид е на спротивниот крај и чини 52.310 евра. •

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

13

| АВТО-МОТО

Тест: Hyundai Kona Premium 1.6 T-GDI 7DCT

ЕНЕРГИЧЕН ЕФЕКТ

СО ПРВАТА ГЕНЕРАЦИЈА НА KONA КОРЕЈСКИОТ ГИГАНТ HYUNDAI ПОКАЖА ДЕКА СМЕЛАТА И ПОИНАКВА ИНТЕРПРЕТАЦИЈА НА ПОСТОЕЧКАТА ТЕМА МОЖЕ ДА БИДЕ УСПЕШНО ПРИФАТЕНА НА РЕЧИСИ СИТЕ ПАЗАРИ ВО СВЕТОТ. ЗА НОВАТА МОДЕЛСКА ГЕНЕРАЦИЈА ОД КОМПАНИЈАТА СЕ ОДЛУЧИЈА ДА ГО СЛЕДАТ ЗАЦРТАНИОТ ПАТ, ПА ТАКА ДИЗАЈНОТ ОСТАНУВА ПРЕПОЗНАТЛИВ, НО Е ПОСОФИСТИЦИРАН, СЕ КОРИСТАТ НАЈСОВРЕМЕНИ ТЕХНОЛОШКИ РЕШЕНИЈА, А ВОЗНИТЕ КАРАКТЕРИСТИКИ И КОМФОРОТ ОДАТ ЧЕКОР НАПРЕД.

14 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

В

АВАНГАРДЕН ПРИСТАП

озилата на Hyundai во последните неколку години се одликуваат со исклучително авангарден стилски јазик, што е веднаш забележливо штом сте малку поблиску и до возилото кое ни е отстапено на неколкудневно дружење. Новата, втора генерација на Kona црпи јасна визуелна инспирација од својот претходник, но сето тоа го подига на далеку повиско ниво. Највпечатлива визуелна карактеристика на новата Kona се дневните светлата кои се протегаат високо по ширината на предниот и задниот дел од каросеријата, тие му даваат на автомобилот доза на футуристички изглед кој е надополнет со не помалку забележливи масивни пластични панели што се протегаат по профилот на каросеријата кои навлегуваат длабоко во предниот и заден дел, а воедно служат и како „заштитни“ куќишта за светлосните групи. Севкупно гледано Kona ја следи смело поставената траекторија на својот претходник, создавајќи поларизирачки ефект што кај некои лица веднаш ќе наиде на воодушевување, додека на други можеби нема да им ги разбуди емоциите. Сепак, една работа е сигурна, а тоа е дека не постои кросовер во класата што изгледа толку интересно во живо.

АВТО-МОТО |

РЕТРО-ФУТУРИСТИЧКИ

Новата генерација на Kona е значително поголема од оригиналот. Покрај надворешните димензии тоа највеќе се забележува преку меѓуоскиното растојание кое е за само 20 милиметри пократко од она на Hyundai Tucson што, пак, директно влијае на комфорот во кабината отворајќи простор за привлекување на многу поширока публика од порано. Смелите линии на екстериерот во внатрешноста се заменети со далеку посуптилни движења, што во исто време делува смирувачки и на моменти футуристички. Квалитетот на вградените материјали е на сосема коректно ниво, исто како и завршната обработка. Целата кабина одава впечаток на пространост и максимален комодитет. Тргнувајќи од предниот дел каде седењето е исклучително комфорно и добро поставено, па сè до задните седишта каде има повеќе од доволно простор за сместување на патници чија што висина го надминува просекот без да допираат со колената во седиштето пред себе или главата да им удира во кровот. За да ја зголемат сензацијата на пространост инженерите и дизајнерите дошле до решение со кое од централната конзола е отстранета рачката на автоматскиот менувач и е преместена на задниот дел од управувачкиот столб. Во случајов делува сосема логично решение на кое веднаш се навикнувате. Багажниот дел располага со варијабилна полица која овозможува максимална зафатнина од сосема доволни 407 литри, а доколку се собори задниот ред седишта волуменот расте на 1.241 литри што без проблем може да послужи за транспорт на погабаритни предмети. Дека Kona е возило од најновата генерација ни покажуваат и двата 12.3 инчни екрани кои се меѓусебно поврзани. Првиот е задолжен за приказот на примарните функции кои се најважни за возачот, додека вториот е одговорен за инфозабавата чиј „интерфејс“ наликува како оној кај паметните телефони, па дури дозволува и да го персонализирате според вашите потреби. Поврзувањето со оперативните системи на Android и Аpple се тука доколку целосно сакате да го пресликате вашиот мобилен телефон.

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

15

| АВТО-МОТО

ТЕХНИЧКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ВОЗИЛОТО

СПРЕТЕН ИЗБОР

Под предниот поклопец (капак) на тесттираната Kona работи најмоќниот четирицилиндричен бензински турбо агрегат во понудата. Неговата зафатнина изнесува 1.6 литри и произведува 198 КС при максимални 6.000 врт/мин. Додека максималната влечна сила од 265 Nm е расположива во зоната од 1.600 до 4.500 врт/мин. Кога овие вредности ќе ги споите со исклучително добро пресметаниот 7 степен автоматски менувач со двојна спојка се добива затскриен спортист.

Kona во оваа конфигурација својата сила ја испраќа кон предната оска и се одликува со прилично мазна работа, а знае и силно да повлече низ средниот дел од опсегот на вртежи. Eкономичностa зависи од условите и перформансите кои ги наметнува возачот, а како опција се понудени и неколку различни режими на работа. За време на дружењето успеавме да постигнеме комбинирана потрошувачка од просечни 9 литри на 100 изминати километри, што е повеќе од фабрички декларираната вредност, но е сосема фер за моќноста со која располага. Максималната

16 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

МОТОР:

ЧЕТИРИЦИЛИНДРИЧЕН ТУРБОБЕНЗИНЕЦ

ЗАФАТНИНА:

1.598CM3

МОЌНОСТ НА АГРЕГАТОТ:

198 КС при 6.000 врт/мин

МЕНУВАЧ:

7 СТЕПЕН АВТОМАТСКИ МЕНУВАЧЧ

ПОГОН:

НА ПРЕДНИТЕ ТРКАЛА

ПОТПИРАЊЕ НА ТРКАЛА:

НАПРЕД: MCPHERSON НАЗАД: MULTILINK

СОПИРАЧКИ:

НАПРЕД: ВЕНТИЛИРАЧКИ ДИСКОВИ НАЗАД: ДИСКОВИ

ГУМИ:

НАПРЕД: 215/55 R17, НАЗАД: 215/55 R17

МАСА НА ВОЗИЛОТО:

1.360 КГ

ДИМЕНЗИИ: Д/Ш/В:

4350/1825/1580 ММ

ЗАБРЗУВАЊЕ ОД 0 ДО 100 КМ/Ч:

7.8 СЕКУНДИ

ПРОСЕЧНА ПОТРОШУВАЧКА:

5.9 ЛИТ/100 КМ

МАКСИМАЛНА БРЗИНА:

210 КМ/Ч

ЦЕНА НА ТЕСТИРАНИОТ МОДЕЛ:

35.300 ЕВРА

брзина е на прагот од 210 км/ч, додека од место до 100 километри на час стигнува за 7.8 секунди. Со должина од 4.350 мм Kona одлично се справува во градски услови на користење. Повишениот клиренс и коректно подесеното потпирање делуваат многу ефикасно низ лошите градски улици. Крстосувањето на отворен пат го покажува второто лице, возилото едноставно се претвора во средина каде комодитетот е во прв план. Но, ако затреба подвозјето е спремно да вози и подинамично по патишта полни со свиоци. Севкупното искуство вели дека не е чистокрвен спортист, но добриот баланс уверува дека може да донесе повеќе забава од колку што тоа изгледа на прва топка. Со секој нов модел Hyundai покажува дека возилата од нејзината гама имаат сопствен идентитет и карактер кој го градат низ годините. Моделот Kona е СУВ што е замислен како позабавен одговор за живот на градскиот асфалт, а воедно е пристојна алтернатива за пошироките потреби на целото семејство.

• Данчо Здравковски

НИЗ ЕВРОПА ВОЗИ БЕЗ НЕРВОЗИ БЕСПЛАТНА ПОМОШ НА ПАТ И ШЛЕПУВАЊЕ ВО ЗЕМЈАТА И ВО ЕВРОПА И ВКЛУЧЕНО ПАТНИЧКО ОСИГУРУВАЊЕ

02/3181-108

www.amsm.mk 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

17

| НОВОСТИ

PORSCHE МАКЕДОНИЈА

ВО САЛОНОТ НА ŠKODA ПРИСТИГНА ОБНОВЕНАТА OCTAVIA

Н

а македонскиот пазар пристигна освежената икона Octavia. Со повеќе од 7 милиони продадени единици, таа е убедливо најпродаваниот модел на марката. Нејзината четврта модерна генерација сега доби освежен изглед кој вклучува ревидирана решетка на Škoda и нови LED matrix светла од втората генерација. Сеопфатната стандардна опрема нуди функции како двозонски Climatronic систем или 10-инчен дигитален дисплеј. Уделот на одржливи материјали во внатрешноста е зголемен. За уште понапредно искуство во автомобилот, четботот ChatGPT со вештачка интелигенција ќе биде интегриран во гласовниот асистент Laura подоцна во 2024 година. Дополнителните системи за безбедност и помош ја подобруваат активната и пасивната безбедност, а новата структура на опсегот обезбедува дополнителни опции за индивидуализација. Освежувањето на четвртата модерна генерација на Octavia вклучува нов, надграден дизајн со обновени предни и задни браници и ажурирана маска на Škoda. Нови се и предните LED Matrix светла од втората генерација, подобрени LED задни светла со анимирани индикатори и нови дизајни на алуминиумски тркала. Структурата на новата гама се состои од две нивоа на опременост – Essence и Selection на кој подоцна ќе се надополнат и Sportline и RS. Слично како и кај Новиот Kodiaq, се нудат повеќе дизајнерски селекции за внатрешноста – Studio и Loft како стандард и опционално достапните Lodge (текстил/еко-кожа), Lounge (Алкантара/еко-кожа) или врвните Suite Black/Cognac (перфорирана кожа во црна или коњак боја). Новите и одржливи материјали за седиштата, контролната табла и панелите на вратите, дигитален дисплеј од 10 инчи ќе биде стандарден на избраните варијанти на модели. Познатиот Virtual cocpit со подобрена функционалност и head-up дисплејот остануваат достапни. Двете верзии на дигиталната инструмент табла имаат преработена графика, како и инфозабавните дисплеи. 13-инчен инфозабавен централен дисплеј е достапен како опција за првпат на Octavia, додека 10-инчниот инфозабавен дисплеј е вклучен како стандард. Подобрената Octavia сега има и телефонски

интерфејс за безжично полнење и вентилација од 15 вати и четири USB-C порти за брзо полнење со моќност од 45 вати. Покрај тоа, Škoda Auto дополнително го прошири своето сеопфатно портфолио на активни и пасивни безбедносни карактеристики: новиот Асистент за препознавање за замор кај возачот (Driver Activity Alert) сега користи широк опсег на податоци и параметри за да го процени однесувањето на возачот. Дополнително, ажурираната Octavia доаѓа со до 8 воздушни перничиња во сериска опрема. Гамата на мотори се состои од два бензински мотори 1.5 TSI, едниот со мануелен менувач а вториот со автоматски 7 степен DSG и блага хибридна технологија, како и два дизели 2.0 TDI. Моќноста се движи од 85 kW (115 КС) до 110 kW (150 КС). Подоцна кај верзијата Sportline ќе биде достапен и бензинскиот мотор 2.0 TSI со 150 kW (204 КС) додека топ верзијата RS ќе го добие моторот 2.0 TSI со 195 kW (265 КС). Во моментов цените стартуваат од 27.130 евра и се искачуваат до 30.650 евра. •

18 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

ТЕХНИЧКИ ПРЕГЛЕД

ИЗВАДЕТЕ МЕЃУНАРОДНИ ДОКУМЕНТИ Меѓународна возачка дозвола ∙ Одобрение за управување со туѓо моторно возило Патничко осигурување ∙ Зелен картон ∙ АМСМ членски картички

02/3181-181

www.amsm.mk 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

19

| АВТО-МОТО

Претставуваме Aston Martin Valian

РОДЕН ДА БЕСНЕЕ НА ПАТЕКА И ДА БЛЕСКА НА ПАТ

КОМБИНИРАЈЌИ БРУТАЛЕН СТИЛ И ЖЕСТОКИ ПЕРФОРМАНСИ КОИ ПОТСЕТУВААТ НА ЕРАТА НА ВЛАДЕЕЊЕ НА МОТОРИТЕ V12, VALIANT ГИ ПОМЕСТУВА ГРАНИЦИТЕ И СОЗДАВА ПРЕТСТАВА ЗА УЛТИМАТИВНИОТ ASTON MARTIN.

20 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

АВТО-МОТО |

A

ston Martin е во подем. Гордо носејќи ја круната на британската автомобилска индустрија испраќа на улица ремек-дело од врвен инженеринг, дизајн и технологија. Името e Valiant. Новиот шампион во сферата на чиста возачка пасија. Екстрем создаден за на патека, а хомологиран за на пат. Храбар, решителен и ултра ексклузивен, Valiant е креација на одделението Q на Aston Martin. Меѓутоа потекнува од идејата и заложбите на славниот возач Фернандо Алонсо кој е дел тимот на Aston Мartin во Формула 1. Инспирацијата на Алонсо дошла од моделот Valour, кого Aston Martin го претстави минатата година за прослава на својата 110 годишнина и за кого веќе стана збор во овие редови. Според Алонсо Valour е спектакуларна креација и токму тој го водел низ заложбата да создаде уште поекстремен тркач способен да ниже добри времиња на патека, но во исто време да испорача возбудливи доживувања зад волан на отворен пат. Горд на својот прв проект од оваа врста Алонсо вели: „Valiant е рожба на мојата пасија да возам на лимит и уживав додека работев заедно со тимот од одделот Q на Aston Martin на овој проект од почеток до крај. Верувам дека создадовме ремек-дело.” КРУНАТА ОД ГАЈДОН ВО ДЕТАЛИ Модерното ремек-дело на четири тркала е круна во понудата од Гајдон. Создадено заради опсесијата на една тркачка легенда како што е Фернандо Алонсо користи технологија инспирирана од Формула 1, измешана со егзотични материјали и со панична потреба за драстично смалување на тежината. И сето тоа во функција на интензивно емоционално доживување зад волан. Иако предвиден и хомологиран да носи регистарска табличка Valiant пред сè е чистокрвен тркач способен да ги исполни наредбите дури и од најпребирливиот возач. Едноставно Valiant е ретка и егзотична ѕверка наменета за вистински возачи. Првиот чекор во зачнувањето на Valiant била одлуката да се удри по тежината. Оттука, инженерите морале да се потпрат врз иновативни досетки во поставување на основата за ултимативниот тркач. Задната под рамка која го носи менувачот со диференцијалот и подвозјето е создадена со користење на 3D принтер. На овој начин, во однос на класичната изведба, се заштедени 3 kg без да се загуби на цврстина. Истата технологија е користена и за цевката низ која минува карданското вратило и ги спојува моторот со менувачот додавајќи цврстина на конструкцијата. Тука се заштедени уште 8,6 kg. Одиме понатаму. Литиум-јонскиот акумулатор земен од светот на мотоспортот заштедува 11,5 kg. Бандажите од магнезиум мерат 21 инч и носат гуми 275/35 напред и 325/30 назад. Во однос на оние од алуминиум заштедуваат 14 kg. И кога кон нив ќе се додадат карбон-керамичките диск сопирачки масата врз која потпирањето не влијае паѓа значително и ја подобрува возната динамика.

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

21

| АВТО-МОТО

Следниот чекор на кого е посветено најмногу внимание е подвозјето. За него се избрани адаптибилните амортизери ASV на специјалистот Multimatic врз чие искуство се потпираат и тимовите во Формула 1. Амортизерите ASV се способни симултано да се прилагодуваат независно за секое тркало во шест милисекунди и при тоа зависно од оптоварувањето избираат една од 32 однапред определени амплитуди. Оваа врвна технологија им овозможила на инженерите на Aston Martin безмалку бесконечно многу простор во дотерувањето на сетапот од кого директно зависи возната динамика на Valiant. Интересно е што амортизерите Multimatic ASV ги нема во продажба. Се прават по нарачка за најексклузивните автомобили. Моторот V12 со два турбо полначи и зафатнина од 5.2 литри е задолжен да ги впрегне сите системи да си го одработат делот за кого се конструирани. Моќниот V12 e познат од подеднакво ексклузивниот Valour. Но, за во Valiant донавиен e за уште поголем беснотилак. Tурка монструозни 745 КС или 30 КС повеќе од Valour. Вртежниот момент е ист 753 Nm кои се испраќаат кон задната оска преку шест степен рачен менувач поставен по принципот транс-аксл. Механичкиот диференцијал со ограничено пролизгување ја подобрува директната врска меѓу автомобилот и возачот. Така задоволството од полна контрола над автомобилот е загарантирано.

22 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

АЕРОДИНАМИКА НИЗ ДИЗАЈН Дизајнот исто како и Valour влече инспирација од легендарниот тркач на Ле Ман од 1980 година RHAM/1 „Muncher”. Оваа драматична појава е екстровертен исказ на моќ. Секој панел од каросерија на Valiant е изработен од карбон-фибер и е скроен да „пршти“ од нападен стил и да е во функција на аеродинамиката. Од неа, пак, директно зависат перформансите и возната динамика. Можеби некому нема да му се допадне агресивно издадената усна на сплитерот чии краеви наликуваат на перки од болид во Формула 1. Сепак, тие го насочуваат воздухот кон страниците и силно ја притискаат предната оска кон подлогата за поостар одзив и на најмало свртување на волан. Отворите во хаубата и во предните крила во комбинација со тркалезните светла прават Valiant да делува застрашувачки. Широките прагови кои завршуваат со низа перки пред отворите на задните тркала ги редуцираат вртложењето и отпорот од струењето на воздухот. Истата функција ја имаат и дисковите од карбон-фибер кои ги прекриваат бандажите од магнезиум исто како кај тркачот од осумдесеттите. Воедно тие го дополнуваат агресивниот настап со кого се перчи Valiant. Задникот на Valiant е подеднакво аеродинамички ефикасен и драматичен. Високо подигнатото крило, високо подигнатата опашка на капакот од багажникот во соработка со масивниот дифузор создават негативен потисок од 383 килограми кои како невидлива рака го прилепуваат Valiant за асфалтот. Четирите цевки со кои завршува издувот од титаниум „вриштат“ при високи вртежи и ја комплетираат сликата за друмски разбојник. Кабината, пак, е наменски скроен кокпит со две тркачки кади како седишта и појаси во четири точки на врзување кои се прицврстени за челичниот полукафез. Кадите Recaro Podium обезбедуваат одлична странична поддршка дури и во пределот на рамениците. Користат иновативни перничиња меѓу кои струи воздух и овозможува пасивна вентилација која го лади телото при екстремно возење. Воланот е едноставен со пречки од алуминиум и преслечен со алкантара за подобар фат. Исчистен е од копчиња, само на врвот има венец од алуминиум кој помага при екстремно возење да се знае насоката како кај чистокрвните тркачи.

Valiant ќе биде произведен во ограничена серија од само 38 примероци. Цената права ситница: околу 2 милиони фунти нето. Ќе дебитира на фестивалот на брзината во Гудвуд кон средината на јули, секако со Фернандо Алонсо зад волан. Првите примероци треба да бидат завршени кон крајот на годината. Па кој милува нека повели. • Љубомир Анастасовски

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

23

| АВТО-МОТО

Brabus Shadow1200 Sun-Top phantom grey signature edition

ФАНТОМ ОД ЛАГУНАТА МОЌЕН, БРЗ И ПРАКТИЧЕН, СО НЕНАДМИНАТ СТИЛ И ЛУКСУЗ И ИЗРАБОТКА ДОВЕДЕНА ДО ПЕРФЕКЦИЈА, СУПЕРГЛИСЕРОТ НА BRABUS ОСТАВА НЕИЗБРИШЛИВА ТРАГА НА СЕКОЈ ШТО ЌЕ ИМА ПРИЛИКА ДА ГО ДОЖИВЕЕ.

Б

идете подготвени да ве маѓепса оваа појава која зрачи со груба убавина и мами да се биде на вода. Да се глисира кон морската шир на капење во длабочините, или пак да се ужива додека се истражуваат од копно непристапните подрачја и осамените плажи. Ништо повеќе, па, и ништо помалку, не е потребно во летниве горештини од ова фантомско сениште со 1.200 КС способно да бришка на вода со 102 km/h. Под еден ваков супер-глисер покриен со сончев кров се потпишува славното тјунерско ателје Brabus од Ботроп кое покрај светот на автомобилите успешно плива и во светот на наутиката. Секако Ботропјаниве го користат рецептот како и за автомобилите. Го одбираат најдоброто за да го направат уште подобро. Наутиката ги предизвика откако финскиот производител на брзи глисери Axopar и генијалниот инженер Јан-Ерик Витала создадоа иновативна конструкција на скалест труп кој нуди висока стабилност во екстремни услови, лесно испливување и низок отпор кој дозволува да лизга низ вода. Типично нордискиот дизајн на глисерот, груб, мускулест и остар како сечиво Brabus го користи да ја создаде својата фантомска флота во која како круна доаѓа за ова лето подготвениот Brabus Shadow 1200 Sun-Top Phantom Gray Signature Edition. Можеби е долго за памтење, па дури и за изговарање, но вака гласи полното име на овој фантом од лагуната.

24 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

МАГИЈАТА НА МОЌНАТА КОЊИЦА Исто како автомобилите така и глисерите со потписот на Brabus се магија за октанските зависници. Во целата наутичка понуда на Brabus, од најмалиот Shadow 300, преку Shadow 500, 900 и 1000, па сè до знаменосецот Shadow 1200 нема да најдете тежок бродски мотор. Зборуваме за бензинец, бидејќи дизел е богохулие и да се спомене. Brabus се потпира на вонбродски мотори. Тие не заземаат простор, полесни се, со нив коритото побрзо испливува и нудат подобра маневрибилност. Дури и кога станува збор за вонбродски мотори Brabus повторно е пребирлив. Изборот паѓа на новата генерација мотори на престижниот Mercury, поточно на неговото од спортско одделение Mercury Racing. Овие вонбродски атмосферски бензинци во конфигурација V10, со агол меѓу цилиндрите од 64 степени и две брегасти вратила во глава на мотор, имаат зафатнина од 5,7 литри и остваруваат максимална моќност од 400 КС во дијапазон од 6.000 до 6.600 min-1. Брзиот одзив на командите за гас се должи на специјално изведениот вшмукувачки тракт со клапна од 92 mm, тркачкиот издув со слободен проток и спортска нота која реже и со пропелер кој се користи во трки. Се одликуваат и со мала тежина од 315 kg. Полесни се од најблискиот конкурент за 20% и имаат за 55% подобро забрзување.

АВТО-МОТО |

Оваа специјална едиција на Shadow 1200 е во целост изработена рачно. Само за склопување на елементите, лакирање и полирање се потребни шест седмици заради темелноста на рачниот процес на обработка. Посебно внимание е посветено на изработка и опремување на предната кабина со двоен кревет и кров кој се отвора како галебови крила. Истото важи и за кабината одзади за која како опција се доплаќа и од која низ стаклениот ѕид погледот паѓа директно врз трите вонбродски мотори. ПРАКТИЧНОСТ НИЗ ЛУКСУЗ Врвните перформанси, извонредната пловна динамика и рачната изработка во комбинација со луксузниот амбиент го издигнуваат Brabus Shadow 1200 на врвот меѓу луксузните глисери. Иако луксузнo Shadow 1200 е крајно практично пловило со лесен пристап до секој дел од палубата. Прамецот е опремен со скалесто распоредени пространи душеци за сончање под кои е сокриена кабината доволно голема за неколку дневен престој. Во средишниот дел масата на склопување и клупите по потреба формираат уште една површина за сончање, а тука се и страниците кои се отвораат и нудат дополнителни површини за седење, или за сончање. Веднаш зад трите одвоени седишта во кокпитот е поставен централен мини бар кој содржи фрижидер, лавабо со чешма и мала плотна за готвење. Задниот дел се опремува зависно дали е одбрана опцијата за задна кабина. Тогаш кровот од кабината е прекриен со душеци за сончање. Во колку нема кабина тогаш одзади може да се најде софа во форма на буквата „U”. Оваа опција подразбира уште еден мини бар во задниот дел од палубата.

Оваа моќна коњица поставена во тројка испорачува бесни 1.200 КС способни да го одведат 14 метри долгиот Shadow 1200 Sun-Top и неговите 11.000 килограми до максимални 55 јазли или 102 km/h. ВРВНО ЗАНАЕТЧИСТВО ИЗДИГНАТО ДО УМЕТНОСТ Качувањето на палубата открива посветеност на детали какви што попрво би ги виделе во светот на врвните часовници, отколку во наутиката. Прецизната обработка која е на ниво на врвно занаетчиство совршено ги вклопува елементите од карбон-фибер со црвената кожа прошиена со препознатливата шара на Brabus која ја препознаваме и кај уредувањето на автомобилите. Оваа специјална серија наречена Phantom Gray Signature Edition користи комбинација од бои инспирирани од ултимативниот пустински тркач Babus Crawler кого Ботропјаните го претставија за прослава на 45 годишнината. Трупот е лакиран во темна нијанса на т.н. фантом сива боја која совршено пасува со црвената боја на тапацирот и на цевките од рамката на кровот и кровните носачи предвидени за носење на даски за едрење и скии за на вода. За љубителите на риболовот веднаш под кровот во задниот дел поставени се и носачи за трски, а кровот е покриен со две завеси кои се отвораатзатвораат електрично.

Овој просторен концепт дозволува сместување и на поголема група на луѓе кои ќе уживаат во денот минат на сонце. За релаксирачка атмосфера придонесува и врвното озвучување кое го претвора Shadow 1200 во пловна дискотека. Со моќност и перформанси кои одземаат здив, со неприкосновени стил и луксуз, со исклучителна практичност и изработка доведена до перфекција Brabus Shadow 1200 Sun-Top Phantom Gray Signature Edition маѓепсува и остава неизбришлива трага на секој што ќе има прилика да го доживее. Затоа во ек на летните горештини подгответе се да бидете „Брабусирани”. Секако „Брабусиранизицијата” има своја цена, и во случајов свртува седумцифрен број. • Љубомир Атанасовски

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

25

| АМСМ

СЕЗОНАТА НА ЛЕТНИ ПАТУВАЊА Ј МЕЃУНАРОДНИ ДОКУМЕНТИ 24/7 НА ЕДНО МЕСТО Извадете ги сите потребни документи за патување со автомобил надвор од државата кога вам ви одговара: - Зелен картон, - Mеѓународна возачка дозвола, - Oдобрение за управување со туѓо моторно возило и - Патничко осигурување, Сите овие документи можете да ги извадите на едно место, во било кое време од денот и неделата, 24/7 во АМСМ Центар-Скопје. Потсетуваме дека за Меѓународна возачка дозвола, потребни се: - 2 фотографии (45мм x 35 мм), кои можете да ги направите во АМСМ – Центар, - Лично присуство со документ за идентификација (лична карта или пасош) - Национална возачка дозвола, - Потврда од Министерство за внатрешни работи за прекршочна санкција забрана за управување со моторно возило (се издава од страна на МВР во АМСМ).

АМСМ МОБИЛНА АПЛИКАЦИЈА: СЛЕДЕТЕ ЈА СОСТОЈБАТА НА ПАТИШТАТА ВО РЕАЛНО ВРЕМЕ При подготовка за патување, во земјава или надвор од неа, важно е да ги избегнете сообраќајните гужви на патиштата и граничните премини, па затоа советуваме: - Симнете ја АМСМ мобилната апликација за Android и iOS - Вклучете следење на вашата локација - Во текот на вашето патување, зависно од рутата, ќе добивате известувања за состојбата на патиштата во реално време, како работа на пат, опасност, забрани за сообраќај, специјален режим на сообраќај и сл. Притоа, преку функционалноста „Пријави застој на пат“ имате можност и самите да учествувате во известување за состојбата на патиштата и граничните премини со ваши информации, така што ние добиената информација ќе ја провериме со надлежните институции и ќе ја вклучиме во дневните информации за состојбата на патиштата и граничните премини. Во рамките на мобилната апликација, на допир ви се и информации за цените на гориво во сите европски земји, износот на патарини и други информации за патување во странство, како поважни телефони, сообраќајни правила и прописи итн. кои се важни кога патувате со автомобил надвор од државата. Дополнително, во случај на дефект, преку АМСМ мобилната апликација можете да повикате помош на пат онлајн и да го следите статусот на вашата интервенција од моментот на нејзиното отварање, преку испраќање на тим за помош на пат до извршување на интервенцијата. Симнете ја АМСМ мобилната апликација. Патувајте БЕЗГРИЖНО!

26 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

АМСМ |

ЈА ПРОГЛАСУВАМЕ ЗА ОТВОРЕНА БЕСПЛАТНО ПАТНИЧКО ОСИГУРУВАЊЕ СО EUROPE PREMIUM ЧЛЕНСКА КАРТИЧКА Зошто да плаќате за патничко осигурување, кога како наши Европа Премиум членови го добивате бесплатно? Патничкото осигурување кое го добивате со Европа Премиум членската картичка се однесува само на носителот на членската картичка, индивидуално. Вклучува покритие од 20 дена кои можете да ги користите кумулирано во текот на една година, 365 дена, или во периодот наведен во полисата за осигурување. Патничкото осигурување важи на територијата на цела Европа, вклучувајќи ја и Турција и е без франшиза. За изработка на полисата за здравствено патничко осигурување потребен е валиден пасош. Полисата ќе ви биде доставена следниот ден електронски на вашата е-адреса. Во случај да станете АМСМ Европа Премиум член онлајн, дополнително ќе бидете контактирани од АМСМ Секторот Членство за изработка на здравствено патничкото осигурување. Повеќе информации: 02/3181-108

ИЗБЕРЕТЕ КАТЕГОРИЈА, ПРИЈАВЕТЕ СЕ И ПЛАТЕТЕ ОНЛАЈН Изберете категорија, изберете инструктор, пријавете се и платете онлајн. Брзо и лесно започнете со обука за: - А категорија со мотоцикл од брендот Јамаха - Б категорија со возила од моделите Шкода Фабиа, Пежо 208 и Волксваген ап - БЕ категорија со возило Мазда 2 - Ц категорија со товарно возило Мерцедес Атего Можност за плаќање на рати без камата со: Дајнерс картичка на 12 рати, платежни картички на Комерцијална Банка на 6 рати, платежни картички на Стопанска Банка на 6 рати, платежни картички на НЛБ Банка на 4 рати или со Iute Credit на 4 рати без камата и 12 рати со камата. Повеќе информации на: 02/3181-240 | 078 387 578

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

27

| АМСМ

• Дали може во август да го продолжам членството кое ми важи до декември. Ми треба информација бидејќи во декември нема да бидам во државата. АМСМ: Продолжување на АМСМ членство може да се направи најрано еден месец пред истекот на важноста на тековно АМСМ членство. Доколку лицето не е во можност во одреден период да ја направи обновата на своето АМСМ членство, со лично присуство, тоа може да го направи со on line зачленување на интернет страницата на АМСМ: www.amsm.mk (од Р. Македонија или од странство). А може и друго блиско лице (одредено од АМСМ членот) да го направи обновувањето, во име на АМСМ членот.

• Ме интересира дали може на возач

• Во септември морам да патувам во Србија, Албанија и Косово. Возачката дозвола ми е стара, само со Македонија без Северна. Која е постапката да извадам нова? АМСМ: Во врска со постапката за вадење на нова возачка дозвола ќе треба да се обратите во Министерство за внатрешни работи во секторот за возачки дозволи.

почетник (возачка дозвола имам само 6 месеци) да му се издаде меѓународна возачка дозвола? Поздрав, Димитар АМСМ: Меѓународна возачка дозвола може да се издаде на секое лице кое има важечка национална дозвола без ограничување дали е почетник возач.

*СИТЕ НАВЕДЕНИ ТЕЛЕФОНСКИ БРОЕВИ ВАЖАТ ЗА ПОВИК ОД ФИКСЕН И ОД МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН

28 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

ЧЛЕНСТВО

ЗАЧЛЕНЕТЕ ПРИЈАТЕЛ И ЗАШТЕДЕТЕ! Вредносниот ваучер може да го искористите на сите локации на АМСМ во Скопје и Велес, за попуст на следниве услуги: - Технички преглед на возило - Полиса за осигурување од автоодговорност и зелена карта - АМСМ членство - Производи од АМСМ продавницата за автомобилска галантерија - Обуки за сите категории во АВТО ШКОЛА МОБИЛИТИ ПЛУС - Хомологација, одобрување на преправено возило, атест на плин и фолии за стакла во АМСМ ЦЕНТАР ЗА ВОЗИЛА - Услуги во АМСМ Сервисот за автомобили - Услуги Помош на пат и шлепување - Горива на АМСМ ПЕТРОЛ

02/3181-108

www.amsm.mk 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

29

| ТЕСТОВИ И СОВЕТИ

Безбедност во сообраќај

ВНИМАТЕЛНО СО КОРИСТЕЊЕ НА КЛИМА УРЕДОТ КЛИМА-УРЕДОТ ВО АВТОМОБИЛОТ ПРЕТСТАВУВА ПРЕДНОСТ ОСОБЕНО ВО ЛЕТНИОТ ПЕРИОД ПРИ ШТО ПАТУВАЊЕТО, ОСОБЕНО НА ДОЛГИ РЕЛАЦИИ, ГО ПРАВИ ПРИЈАТНО. НЕКОНТРОЛИРАНАТА УПОТРЕБА НА СИСТЕМОТ ЗА ЛАДЕЊЕ МОЖЕ ДА ПРЕДИЗВИКА ЗДРАВСТВЕНИ ПРОБЛЕМИ ШТО ПРОИЗЛЕГУВААТ ОД РАЗЛИКАТА МЕЃУ ТЕМПЕРАТУРАТА ВО ВОЗИЛОТО И НАДВОР ОД НЕГО.

К

лима-уредот служи за ладење на воздухот, a во кабината на автомобилот се вградува повеќе од четири децении. Денес речиси нема автомобил што во сериската изведба нема вградено клима уред. Неговата предност е голема особено кога се патува на подолги релации кога дневната температура надминува 40°С. Клима-уредот се состои од компресор, кондензатор и инсталација. Влегува во функција со притискање на копчето А/С при што моторот на автомобилот задолжително треба да работи. Количината фреон или течноста за ладење во клима - уредот е значајна за да функционира нормално. Нивото на течноста за ладење лесно се проверува. Во близина на компресорот има прозорче каде што се контролира течноста каде може да се види нивото на количеството фреон. Нивото на фреон во клима-уредот се контролира додека тој е во функција, а течноста се менува според препораките на производителот. Одржувањето на клима уредот е едноставно. Потребно е редовно чистење на кондензаторот и тоа со вода под голем притисок по можност со прскалка. Поради нередовното или неправилното чистење многу возачи се жалат на непријатен мирис што доаѓа од вентилациониот отвор кога уредот е вклучен. Причина на непријатната миризба не е филтерот, туку микроорганизмите што се размножуваат во системот поради неправилното користење. Кога клима-уредот е вклучен многу брзо се создаваат поволни услови за размножување на микроорганизми и во тој случај не

30 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

доаѓа до создавање на кондензанти кои го прочистуваат ѕидот на системот. Притоа доаѓа до создавање влага која е погодна за развој на микроорганизми што ја создаваат непријатната миризба. За да се спречи тоа по исклучувањето треба да се вклучи вентилаторот и да се остави неколку минути да дува со најголема брзина, со што ќе дојде до сушење. Ќе ви препорачаме неколку совети за правилна употреба на клима - уредот: • редовно менување на филтерот, најмалку два пати во годината; • контрола на состојбата на ременот на компресорот; • проверка на нивото на фреон, зошто вишокот или недостигот од фреон е подеднакво штетно за компресорот; • цевките на системот на клима-уредот не смеат да ја допираат каросеријата, бидејќи може да предизвика корозија и нивно напукнување; • не е препорачливо да се дополнува системот за фреон освен во случај кога ќе се намали нивото при механичко оштетување; • при миењето на автомобилот да се прегледа состојбата на битните елементи на системот и доколку е потребно и тие да се измијат; • не треба уредот да го користите помалку од 10 минути и • користете деодоранс за клима но откако ќе го вклучите системот. Користењето на клима-уредот ја зголемува потрошувачката на гориво, за околу 10 проценти или поточно за околу 1 литар гориво. Со користењето на системот за ладење не смее да се претерува дури и во најжешките денови. Се препорачува разликата меѓу внатрешната и надворешната температура да не биде поголема од 5°С.

• Редакција „АМСМ Клуб Мобилити“

ТЕСТОВИ И СОВЕТИ |

Совети за безбедно возење

СООБРАЌАЈ ВО ТУНЕЛ ТУНЕЛИТЕ МОЖАТ ДА БИДАТ ПОВЕЌЕ ИЛИ ПОМАЛКУ СОВРЕМЕНИ, СО ПОГОЛЕМА ИЛИ ПОМАЛА ДОЛЖИНА И ШИРИНА, ДОБРО ИЛИ СЛАБО ОСВЕТЛЕНИ. НЕЗАВИСНО ОД ТОА, ТИЕ СЕ ДЕЛОВИ ОД ПАТОТ КАДЕ ВОЗАЧОТ ТРЕБА ДА ВОЗИ СО ПОСЕБНО ВНИМАНИЕ И ДА ЗНАЕ КАКО ДА СЕ ОДНЕСУВА ПРИ ПОМИНУВАЊЕ НИЗ ТУНЕЛОТ, ВО СЛУЧАИ НА ЗАСТОИ ПОРАДИ ДЕФЕКТ НА ВОЗИЛО, СООБРАЌАЈНА НЕЗГОДА ИЛИ ПОЖАР.

П

осебното внимание на возачот е неопходно затоа што со влезот во тунелот наеднаш настанува светлосна промена и неопходна е адаптација на очите. Во денски услови таа промена е од светло на темно или од дневна на друг вид на светлина, а во ноќни услови од темно на светло. Во моментот на адаптација на самиот влез во тунелот првите метри се минуваат на слепо и големата брзина може да биде кобна, особено ако во тој дел од тунелот има некаква препрека. При влез во тунел: - вклучете ги средните соборени светла, - симнете ги очилата за сонце, - почитувајте ги светлосните и сообраќајните знаци, како и ограничувањето на брзината, - не го користите мобилниот телефон, - не пушите. Во тунел: - одржувајте безбедно растојание од возилото пред вас додека се движите или стоите, - не претекнувајте доколку има само една лента во двете насоки, - не свртувајте полукружно и не возете наназад, - не го сопирајте возилото освен во итни случаи.

Во случај на застој: - вклучете ги светлата за предупредување, - одржувајте безбедно растојание од возилото пред вас без разлика дали се движите бавно или стоите, - исклучете го моторот доколку колоната застане, - следете ги инструкциите на официјалните лица во тунелот и инструкциите давани со сообраќајни знаци, - слушајте ги известувањата преку радио. Во случај на дефект или сообраќајна незгода: - вклучете ги светлата за предупредување, - доколку е можно, изнесете го возилото од тунелот, во спротивно запрете го возилото на лентата за итни случаи, - исклучете го моторот, а клучевите оставете ги во бравата и напуштете го возилото, - повикајте помош од телефоните за итни случаи доколку има во тунелот или од мобилен, - следете ги инструкциите на официјалните лица во тунелот, - доколку е можно пружете прва помош на повредените лица. Во случај кога Вашето возило е зафатено со пожар: - доколку е можно изнесете го возилото од тунелот. Доколку тоа не е можно запрете го возилото на лентата за итни случаи, - исклучете го моторот, а клучевите оставете ги во бравата и веднаш напуштете го возилото, - евакуирајте ги патниците на безбедно место. Во случаи кога друго возило е зафатено со пожар: - одржувајте безбедно растојание од возилото пред вас, - поместете го Вашето возило настрана и овозможете премин на спасувачките и медицински служби, - исклучете го моторот, а клучевите оставете ги во бравата и веднаш напуштете го возилото. • Редакција „АМСМ Клуб Мобилити“

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

31

| СТИЛ

Бонтон

ЗА МАКСИМАЛНО УЖИВАЊЕ НА ПЛАЖА ПРИРОДНО, ЛЕТНИОТ ОДМОР И СОНЧАЊЕТО, КАПЕЊЕТО НА МОРСКИТЕ ПЛАЖИ, БЕЗ ИСКЛУЧОК НА ЕЗЕРСКИТЕ, СОГЛАСНО ЖЕЛБИТЕ, МОЖНОСТИТЕ НА ЛЕТУВАЛЦИТЕ, СЕ НАОЃААТ ВО ТЕСНА ВРСКА. ГУЖВИТЕ ПОНЕКОГАШ ЗНААТ ДА НÈ ОБЕСПОКОЈАТ, ИЗНЕРВИРААТ ВО ГОЛЕМА МЕРА И ПОРАДИ НЕПОЧИТУВАЊЕТО НА РЕДОТ, КРШЕЊЕТО НА ПРАВИЛАТА НА БОНТОНОТ. УБАВОТО ОДНЕСУВАЊЕ Е ОСОБЕНО ВАЖНО ЗА СИТЕ ДА УЖИВАМЕ ДО МАКСИМУМ.

Н

еколкуте денови на ваканција за да ги поминете во добро, убаво расположение, а во исто време да бидете и опуштени, релаксирани, морате да го испланирате буквално секој детаљ, но сепак изборот на престојувалиштето е најважен, да соодветствува на вашите потреби. Ако не сакате гужви на плажите каде што се минува поголемиот дел од времето налето, изберете помирно место на кое навистина ќе се одморите. Во спротивно, ќе треба да се помирите со масата луѓе, нивните манири. Чувството за колективизам е суштествено за во часовите поминати на плажа да се олабавите, да се ослободите од напнатоста, грижите... Едноставно треба да се тргне од себе. Правилата на бонтонот, независно дали се (не)пишани, мораат да се почитуваат и секако, да се спроведуваат во дело. Само така ќе се максимира уживањето, и сопственото и на другите. Некаде има табли на кои се истакнати. Како и да било, нема потреба од кавги, инаетења...

32 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

НА ИЗВЕСНО РАСТОЈАНИЕ Во јули-август е шпицот на сезоната, гужвите на плажите во туристичките места се нормална појава. Многумина ги избегнуваат на тој начин што се сончаат, капат во затскриените лагуни, на концесионираните места каде што се поставени лежалки, сонцобрани, а можете да си нарачате и некаков пијалак, свежо овошје... На останатите плажи што не се дадени (земени) под концесија ќе морате да се приспособите и кон можностите и кон потребите на другите, не само да се одморат туку и да се забавуваат, но притоа не нарушувајќи го нивниот комфор, удопство. Неопходно е да има дистанца, растојание меѓу посетителите, да се внимава да не му се скрие погледот некому, доколку се распне шаторче или пак со чадор за заштита од сонце. Изненадувачки е фактот дека мнозинството нема свест за приватноста на другите, кога е просторот во прашање. Автоматски не ја ни почитува. Обично се мисли дека во екот на сезоната е нормално, па и неизбежно да се биде залепен до некого. Мора да сме трпеливи, секој има право на интимност (приватност), без оглед на тоа што се работи за јавна површина. Здравиот разум е потребен за доброто на сите. Настрана егоцентризмот. Сопствените интереси не секогаш треба да се ставаат на преден план, особено не на плажа кога е шпицот. Се разбира, доколку не сакате некој да се залепи до вас, немојте ни вие. Истото важи секако и за видикот, никому не му го попречувајте. Промисленоста игра важна улога. Дескриптивно, „ранжирањето“ би требало да биде на извесно растојание, цикцак - да има доволно простор за да се испружите во раат, да станете без да извалкате некого со песок, да го истресете пешкирот. На многудетните семејства им треба повеќе место за играње, а земете го предвид и фамилијарниот тон на дискусијата. Морските плажи вообичаено се полни со галеби, во потрага за

СТИЛ |

храна. И покрај тоа што е забрането, голем број родители на своите деца им дозволуваат да ги хранат со чипс, на пример. Галебите не можат да го сварат и брзо го исфрлаат преку изметот, а последиците се непријатни за летувалците. Храната за луѓето не само што не им одговара на овие птици туку е и животозагрозувачка за нив. Често знаат да се искрадат, па дури и да ги пробуричкаат ќесињата, торбите... Од тие причини скријте ја. Децата можат да се занимаваат и поинаку.

Истото важи за играњето бадминтон, фризби. Незгодите воопшто не се ретки, од невнимание. Треба посебно да се пази на децата и кога се игра во вода. Сепак, најбезбедно е таквите активности да се изведуваат настрана.

Нема ништо лошо во слушањето музика на плажа, но стишете го гласот за никому да не му пречи. Вкусовите се различни, тоа што ви се допаѓа вам не значи дека им се бендисува на сите. За нив не се ни расправа. Една од постоечките можности се слушалките. Во спротивен случај, гласот нека биде тивок. Право на одмор има буквално секој, а доколку сакате да се забавувате, има плажи кои се предзначени за тоа. Можеби ќе ви се чини дека правилата на бонтонот се ограничувачки во смисла на многу забрани, ама вистината е инаква. Дозволено е сè, со мера. Здравиот разум и почитта кон другите се суштествени, исто како и чувството за колективизам. Никој не оди на одмор за да се осеќа нелагодно, тргнете од себе. ЗДРАВ РАЗУМ И ПОЧИТ КОН ДРУГИТЕ Независно дали сте одлучиле да летувате на море или езеро, никогаш не заборавајте дека плажата им е омилено место за игра на малите деца, но и на поголемите. Можат да трчаат наоколу, да градат кули од песок..., без да го нарушат мирот на останатите. Укажете им на тоа, без оглед на нивната возраст. Додека трчаат, не мораат да ги прескокнуваат луѓето кои се сончаат, да ги прскаат со вода... Сите сакаат да се одморат. Впрочем, за тоа е ваканцијата привремено да се ослободиме од работата заради обновување на силите, иако е дозволена и забавата, умерено. Без разлика дали се сончате, читајќи книга или пак седите во бифето на плажата, одвреме-навреме следете ги со поглед. Туристичките места за семеен одмор се добропознати. Ако не сте со деца, избегнувајте ги. Летувалиштата се класификуваат на различни начини, согласно барањата, желбите, посакувањата на туристите, посетителите, гостите. Доколку се одлучите за одбојка, фудбал..., користете ги терените. Некои плажи располагаат и со определени места за спортски игри, независно од тоа што не се концесионирани. Ако нема, внимавајте на силината со која ја одбивате топката, шутирате... Играјте понастрана од местото каде што е концентрацијата на капачите, за да можат непречено да влегуваат во водата и да излегуваат од неа.

И односот кон животната средина, околината е прашање на здрав разум. Свеста за него не смее да биде само декларативна, мора да се покаже и на дело. Наместо да се расфрла, неопходно е ѓубрето да се собира во ќеса и потоа да се стави во канта. Доколку се остави, ќе стигне до водата, сериозно загрозувајќи го животинскиот свет. Пластиката особено затоа што не може да се разгради. Како и останатите правила на убавото однесување и ова е значајно, претставувајќи составен дел на недвосмислената целина - бонтонот. • Игор Ландсберг

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

33

| ПАТУВАЊЕ

Киклади

ОМИЛЕНИ МЕЃУ ХЕДОНИСТИТЕ М БЛИЗУ 220 ОСТРОВИ СО РАЗЛИЧНА ГОЛЕМИНА, ПОЗНАТИ ПО ПРЕУБАВИТЕ ПЛАЖИ ОД СИТЕН ПЕСОК, АРХИТЕКТУРАТА ВО СИНО-БЕЛА КОМБИНАЦИЈА, ИДОЛАТРИЈАТА, КАМЕНИТИТЕ РИДОВИ НА ЧИИ ТЕШКО ПРИСТАПНИ МЕСТА СЕ ИЗГРАДЕНИ КАПЕЛИ, ТРАДИЦИОНАЛНИОТ НАЧИН НА ЖИВЕЕЊЕ, НАРОДНАТА МУЗИКА И ГОСТОЉУБИВИТЕ ДОМАЌИНИ СЕ ДЕЛ ОД АРХИПЕЛАГОТ КОЈ ВО ЛЕТО ВРИЕ ОД ТУРИСТИ, А ОПЕРАТОРИТЕ СИГУРНО ЌЕ ВИ ГИ ПРЕПОРАЧААТ И ДВАТА СО ПРЕФИКСОТ „НАЈ“ - МЕЃУ ДРУГИТЕ.

34 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

ожеби не ги заземаат првите две места, но дефинитивно се вбројуваат и меѓу островите чија посетеност е завидна. Сепак, предничат кога се населеноста и големината во прашање. Бидете сигурни дека ќе се воодушевите од нивната убавина. Постојаниот епитет на Сирос е благороден, а определбата на островот Наксос, пак, секогаш е врзана со централната местоположба на Кикладите - имено, се наоѓа во срцето на самиот архипелаг и згора на сè, располага со чудесни плажи. Неоспорен е фактот дека Миконос и Санторини предводат кога се работи за посетеноста, особено од странците. Освен жителите на европскиот континент, ревносни посетители се и Американците. Првиот е познат по ВИП-забавите, истовремено важи за најскап остров, додека привлечноста на вториот е резултат и на вулканските карпи, во голема мера. Секако дека убавината е заеднички именител и на останатите, како на пример Аморгос, Анафи, Андрос, Антипарос, Делос, Донуса, Ираклија, Кеа (Ција), Кимолос, Китнос, Куфонисија, Милос, Парос, Серифос, Сифнос, Сикинос, Тинос, Фолегандрос, Хиос… Буквално секој се карактеризира со преубави плажи од ситен песок, архитектура во сино-бела комбинација, идолатрија (идолопоклонство), каменити ридови на чии тешко пристапни места се изградени мали цркви со еден олтар, т.е. капели, традиционален начин на живеење, народна музика и гостољубиви домаќини, ако е населен. Тие се омилени меѓу хедонистите, приврзаниците на сетилното уживање. Името на Кикладите всушност ја симболизира групата острови, која го окружува родното место на Аполон и Артемида, синот и ќерката на врховниот бог Зевс - Делос, а бројните археолошки локалитети сведочат дека во антиката биле културно средиште, особено во бронзената доба. Оттогаш е и почитта кон идолите направени од бел мермер. Инаку, архипелагот опфаќа големи димензии - 2.572 км². Благодарејќи на директните врски со авион, превозот е олеснет. Аеродром има и Сирос и Наксос. Доколку не сте во можност да патувате така, можете да одите со траект од Атина.

ПАТУВАЊЕ |

острови. Неокласицизмот е доминантен, со акцент на Градското собрание, царинарницата и театарот „Аполон“. Ермуполи се издига високо над морскиот брег, од врвот на градот со голо око може да се гледа во далечина од 2 км. Попатно се црквите „Агиос Николаос Плусиос“, „Метаморфозис Сотирос“ и „Успение на Света дева Марија“, кои говорат за придонесот на организацијата која го раководи религиозниот живот на христијаните во естетиката на Ермуполи. Горе во Ано Сирос живеат католици, архитектурата е во венецијански стил од 13 век и покрај тоа што градежните објекти се варосани. Тесните змијулести улички ќе ве одведат директно до „Агиос Георгиос“ на самиот врв.

Хора

Ано Сирос

ТРАДИЦИЈАТА ВО ПРВ ПЛАН - СИРОС Благородноста на Сирос меѓу другото се огледа и во поврзаноста на културата со религијата, во часовите на разонода. Се разбира дека забавата во лето е на високо ниво, без сомневање. Туристите секогаш се во жижата на вниманието и покрај тоа што никогаш не се отстапува од квалитетот на истата. Притоа се внимава да се запази традицијата, присутна секаде. И на големите манифестации што се одржуваат во главниот град на островот, како што е „Анимасирос“ на пример. Годинава ќе биде во септември, од 23-ти до 29-ти. Ќе ги собере аниматорите од повеќе држави, а интернационален е и фестивалот на класична музика (10, 13, 16, 17 и 18 август) чија локација е добропозната - театарот „Аполон“. Традиционална е и кујната, приготвувањето на деликатесите „луза“ и „маратолуканика“ (месни производи), сирењето „сан михали“, вклучително и слатките „лукумија“ и „алвадопита“ (нугат). Островјаните навистина се љубезни домаќини, со насмевка ќе ве упатат во најблиската месарница, сирењарница, слаткарница или пак ќе ви препорачаат некој ресторан каде што ќе уживате и во специјалитетите и во народната музика. Нормално, ќе ве посоветуваат и на кои плажи да одите, согласно вашите желби, вкусови. Скоро сите се песочни, само понекоја е каменлива. Можете да изберете и додека талкате по разни места. Бројот на концесионирани плажи е мал, незначителен. Оттаму и спокојството, мир и тишина. Доколку сакате нешто инакво, „CIEL“ во Ермуполи, главниот град на Сирос, ќе ве воодушеви со коктел-барот, првокласниот ресторан и со можноста да најмите лежалка, сонцобран и да се капете во морето, до ниедно време. Ермуполи всушност е именуван по Хермес, гласникот на боговите, богот на изумите, патиштата и трговијата. Економски напредок е забележан дури во 19 век за што сведочи и изложената поставка во Музејот на индустријата. Благодарејќи на географската поставеност, неговото пристаниште станало водечко на Егејското Море. Архитектурата е многу поразлична од таа на другите

Близу е малото населено место Азолимнос, на линијата меѓу копното и водата. Токму таму се наоѓа и т.н. златна плажа, оддалечена 5 км од градот, а западно од него, на оддалеченост од 9 км е селото Галисас, познато по остатоците од антиката - акрополот. И малото населено место Кини е сместено во близина. Има неколку рибници каде што може и да се руча во паузата меѓу сончањето и капењето на плажите „Лото“, „Делфини“, „Грамата“, „Варваруза“ и „Аето“, кои се истакнуваат со својата убавина.

CIEL - Сирос

Поглед од вилата Делфини во Ано Сирос

Големата посетеност на Халандријани произлегува од археолошките ископини, откритијата кои се поврзуваат со името на познатиот археолог од 19 век - Христос Цунтас. Атрактивноста е одлика и на Кастри, праисториска населба окружена со ѕидини. Во една од пештерите живеел филозофот Ферекиди (6 век пр. н.е.). И на Сирига, секако. Поради погледот, а вреди да се појде и на јужната страна, заради плажите во непосредна близина на Мегас Гиалос - идеални за семејства. Дотаму се стига за половина час, прекусила. Меѓу нив е и заливската „Ампелас“. Најпознато село на Сирос дефинитивно е Посидонија (Делаграција), оддалечено 13 км од Ермуполи. Малото населено место привлекува со велелепните куќи во неокласичен стил, посебно вилите на богатите. Попатно можете да го посетите и Паракопи. Малку повисоко над околината се издига Вари каде што има остатоци од градби, меѓу кои и римски гробници. А во Хруза, пак, можете да одите заради плажите. Шетањето искомбинирајте го со сончање, капење за комплетен впечаток. Има време за сè.

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

35

| ПАТУВАЊЕ

КАДЕ ШТО СЕ НАЈУБАВИТЕ ПЛАЖИ, ЗАРАДИ НЕОСКВЕРНЕТОСТА - НАКСОС

Во народните преданија за боговите често се споменува и островот Наксос бидејќи таму Дионис ја запознал Аријадна, ќерката на критскиот крал Минос и Пасифаја, откако била оставена од Тезеј, основачот на државата со главен град Атина. Островот е најголем во групата, кој се издвојува и по плодородноста на земјата. Примамлив за туристите секако дека е и поради неговата местоположба, во срцето на Кикладите. Понудата соодветствува на побарувачката. Огромна е, со безброј можности. Хора ќе ве дочека на своето пристаниште и ќе ве воодушеви со неговата белина. Се разбира, неизоставно и со Портара, мермерната капија на недовршениот старогрчки храм во чест на Аполон, симболот на младешката убавина, која всушност се наоѓа на соседното островче Палатија. Утврдените делови што датираат од времето на историскиот град држава Венеција, бидејќи островот бил седиште на Егејското војводство, придонесуваат за Наксос да раскаже и една поинаква прикaзна, во своја полза. Неколкуте кули се вредни за обиколка, посебно Глезос-Криспи и Дела Рока-Бароци во градот, Базаиос кај Сагри и Белонија во Галанадо. Поради големината, екосистемот на островот е шаренолик. Организаторите на туристичките маршрути ќе ви препорачаат неколку, меѓу нив и патот до плажата „Муцуна“, кој поминува покрај старите рудници за шмиргла. Доколку сакате да планинарите, да возите велосипед на угорница, планините Зас и Фанари ќе ги задоволат вашите желби. Првата е највисока на архипелагот (1.004 м), каде што наводно живеел Зевс, господарот на небото и земјата. На левата страна од пештерата има капела, посветена на Богородица, Мајката Божја. А втората, пак, достигнува до 908 м.

Еден од утврдените делови на Наксос

Ермуполи

36 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

Плажата Плака - Наксос

Сирењето „сан михали“

И сето тоа во комбинација на културните настани кои налето ги има во изобилство. Смотрата на уметноста е под покровителство на општината и трае до втората половина на септември, кога се одржуваат уште два фестивала, на рибарите и на виното. Без оглед на тоа што фреквенцијата е најголема во Хора, голема е посетеноста и на Агиа Ана и на Агиос Прокопиос и на Апеирантос (Аператос) и на Аполонас и на Галини и на Меланес и на Плака и на Сагри и на Филоти. Неретко прошетките се спојуваат со обедувањата за да се искористи буквално секоја минута. И секако, времето за сончање, капење на една од преубавите плажи кои, за среќа, на Наксос ги има на претек. Некои се именувани по местата каде што се наоѓаат, по храмовите во близина. Како и да било, неосквернетоста им е заедничка особеност. Покрај „Агиос Прокопиос“ и „Плака“, со својата убавина ќе ве воодушеви и „Агиос Георгиос“ и „Алико“ и „Амитис“ и “Микри Вигла“ и „Микролимано“ и „Оркос“ и „Сахара“ и „Панермос“. Без исклучок, сите се песочни. Нешта кои секогаш остануваат во меморијата се вкусовите, заедно со мирисите. Доста често знаат да нè потсетат на патувањата, макар и да се работи за ваканција. Летниот одмор на Наксос меѓу другото сигурно ќе го запаметите и по ликерот „китро“ направен од лисјата на цитрусите чија пријатна арома ќе ги освои и оние што генерално не сакаат дестилати, иако навистина е јак (дури 36% вол.). Додека го испивате во раат, пред вечерата - како аперитив. За потоа да продолжите со „замбони“ (пршута)... Зошто да не и со морски риби или ракчиња „саганаки“, па дури и со „росто“ (свински нозе полнети со лук). Залеани со вино - бело, црвено... По избор, но сепак домашно, како и сè останато. Типично хедонистички. • Игор Ландсберг

E-archive Документите во електронската архива се чуваат во една база на податоци и се достапни во било кое време. Лесно и брзо пребарување по основни атрибути за внесените документи или по клучни зборови. Заштита на базата на податоци на една или повеќе локации, логови за сите активности на корисниците на електронската архива (audit). Ефикасна и брза електронска дистрибуција на архивираните документи и следливост на движењето на документите. Со тоа се зголемува транспарентноста и достапноста на документите. Внесувањето на документи во електронската архива може да се прави од повеќе различни локации. Системот е дизајниран за автоматско доделување на архивските броеви.

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

37

ГАСТРОНОМИЈА

БЕЗАЛКОХОЛНО МОХИТО Пијалок кој веднаш ќе ве разлади во топлите денови

Сосотојки: Околу 15-20 листови нане 2 dl сок од лимета Парчиња (кругови) лимета 2 лажици кафеав шеќер или мед 1 литар газирана вода мраз

Подготовка: Во бокал ставете малку повеќе од половина од подготвеното нане и додадете сок од лимета. Скршете го нането со машина за дробење мраз или дрвена лажица додека не се ослободи вкусот и соединете го со лиметата. Додадете кафеав шеќер и сè добро измешајте. Потоа додадете газирана вода, парчињата од лимета и остатокот од нането. Добро изладете го пред сервирање и додадете кршен мраз. За поздрава верзија, можете да користите мед наместо кафеав шеќер! На здравје!

38 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

читаj, гледаj, слушаj...

„THE IDEA OF YOU“ (ИДЕЈАТА ЗА ТЕБЕ)

„STILL KIDS“ NEW KIDS ON THE BLOCK

„АРХИВАТА НА ШЕРЛОК ХОЛМС“ АРТУР КОНАН ДОЈЛ асказите во оваа збирка изобилуваат Рпреокупираност со атмосфера што ја отсликува доцната на Конан Дојл со морбид-

ното, гротескното и окултното. Читателот во расказите се среќава со низа мистериозни суштества и ликови, состојби на болести, вампиризам и друг вид необичен репертоар на настани, раскажани - што е крајно невообичаено - од самиот Холмс. „Архивата на Шерлок Холмс“, објавена во 1927 година, е петтата и последна збирка раскази посветена на познатиот детектив и неговиот помошник д-р Вотсон. Тука се наоѓаат последните и најнеконвенционалните раскаживачки потфати на Конан Дојл - мистериозниот „Човек што ползеше“, готскиот „Вампирот од Сасекс“, морално комплексниот „Клиентот со звучно име“ и речиси нерешливиот случај, „Лавовската грива“. •

бенд кој во периодот Алемимериканскиот меѓу 1984 и 1994 година уживаше госимпатии кај младите луѓе на 17-ти

минатиот месец го промовираше осмиот студиски албум чиј наслов има јасна цел: без оглед на возраста, да го зачуваме детското во себе. Но сепак со мера. Неговите членови се во шестата деценија од животот и не планираат да стареат, умствено. За нив, пролетта и летото се идеални за да се однесуваме по малку и детинесто. Во студио влегоа по пауза од 11 години, а издавач е „BMG Rights Management“ со седиште во Берлин. Гостувањето во „The Kelly Clarkson Show“ на 8 Март го искористија за да го најават „Still Kids“, истакнувајќи дека двајца од членовите се коавтори - Donnie Wahlberg на 7 музички нумери („Summer Love“, „A Love Like This“, „Dance with You“, „In the Night“, „Runaway“, „Get Down“ и „Old School Love“), Joey McIntyre на 6 („Magic“, „Long Time Coming“, „Come Back“, „Pop“, „Better Days“ и „Stay“). David Stewart и Luke Batt се автори на „Kids“. На албумот гостуваат и DJ Jazzy Jeff и Taylor Dayne. Следува промотивната турнеја насловена „Magic Summer“, од 14 јуни до 5 август. •

вој период од годината е совршен и Омечтателност за романтика. Со поетско настроение, е исполнета и американската

комедија базирана врз истоимената новела од Robinne Lee. Режисерот на филмот - Michael Showalter се потпиша и на сценариото, заедно со Jennifer Westfeldt. Комичните случки дефинитивно ќе ве расположат. Anne Hathaway во улогата на Solène и Nicholas Galitzine како Hayes оригинално ја раскажуваат приказната за 40-годишната самохрана мајка (сопственичка на галерија) и фронтменот на August Moon, инаку 16 години помлад од неа. Кога бившиот сопруг на Solène итно ќе го повикаат на работа, одложувајќи го патувањето со нивната ќерка Izzy, таа ќе мора да ја преземе обврската да ја одведе на фастивалот каде што ќе настапува и популарниот бенд, омилен меѓу тинејџер(к)ите. Сè започнува со кокетирање без определена тенденција, но набргу момчето се појавува во галеријата. Оттогаш работите се менуваат. И чувствата. Критиката го оцени филмот како одличен. • Жанр: комедија (романтична) Актери: Anne Hathaway, Nicholas Galitzine Режија: Michael Showalter

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

39

| HI TECH

Eлектричнo пловилo

ЗА ЛЕТНИТЕ ГОРЕШТИНИ НЕМА ЗАГАДУВАЊЕ ОД БУЧАВА НАД И ПОД ВОДА, НЕМА ТЕЧЕЊЕ ГОРИВО ВО ВОДИТЕ, НЕМА ЗАГАДУВАЊЕ ОД ИЗДУВНИ ГАСОВИ ПОД ВОДА, А НИТУ НАД ВОДА. ЗАТОА ЕЛЕКТРИЧНИТЕ ПЛОВИЛА СЕ ВИСТИНСКИОТ ИЗБОР ЗА УЖИВАЊЕ НИЗ ЕЗЕРСКИТЕ И МОРСКИ ВОДИ. ВО ТЕКСТОВ ПРЕТСТАВУВАМЕ ТОКМУ ТАКВО ПЛОВИЛО, ЕЛЕКТРИЧНО, НО ЛУКСУЗНО И НАМЕНЕТО САМО ЗА ПОЧИТУВАЧИТЕ НА МАРКАТА МАСЕРАТИ.

40 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

Л

етото уште од почетокот ја покажува сета своја силина и не попушта, а еден од „лековите“ за разладување секако е убава сенка под некое раскошно дрво, но може да биде и кабриолет, а заедно со него и „симпатична“ мала јахта. Токму ваква комбинација нуди Масерти. Да, Масерти, производител на врвни купе автомобили (и лимузини) за ова лето претстави мало пловило, јахта наречена „масерати триденте“ направена заедно со компанијата Вита Паувер. На малото пловило има доволно место да уживаат осум лица и да се разладуваат од езерскиот воздух на Лаго ди Комо или Лаго ди Гарда, а зошто не и на нашите езера. Да не одиме подалеку од долгите километри на крајбрежјето од Апенинскиот Полуостров каде „масерати триденте“ може слободно да царува, а ако таму му е досадно бидејќи брегот е едноличен и неразгранет, може слободно да „скршне“ и ужива на хрватското приморје, да заплови низ Националниот Парк Корнати или, пак, на поголемите острови Крв, Брач, Хвар итн. Некои ќе кажат пловило како и секое друго. Да, Масерати е, има малку поинаков, но сепак убаво испеглан облик кој потсетува на класиката. Посебното во „масерати триденте“ е неговиот електричен погон составен од два електромотори со вкупна силина од 600 КС. Предноста на електричниот погон е тоа што кај него нема загадување од бучава. Бродските и вонбродските мотори со внатрешно согорување создаваат многу бучава како за животната средина над водата, така и за подводниот свет. Потоа следи загадувањето од согорувањето на фосилните горива како во воздухот, така и во водата. Неретеко во

HI TECH |

водата истекува гориво, а тоа најмногу може да се примети во пристаништата, каде истеченото гориво плива на површината од водата и шири непријатна миризба. Состојбата со електричниот погон е сосема поинаква. Овој погон е многу пати потивок, не испушта гориво во водата и не испушта издувни гасови. „Масерати триденте“ користи 252 kWh батерија која може да се наполни до 90 отсто за време покусо од еден час, а со едно полнење „масерати триденте“ може да измине 43 наутични милји со брзина од 25 (крстосувачка брзина) до 40 јазли (крајна брзина). Тоа е еднакво на околу 40 до 72 км/ч, брзини кои се повеќе од доволни за крстосување низ морската шир. Точно е тоа дека 43 н. милји (80 км) се малку за крстосување, но ова пловило е наменето за куси прошетки, или за патниците од големите јахти да појдат до брегот или од брегот да се вратат на јахтите. Батерискиот дел сè уште не е толку совршен за да може пловилото да измине на пример 700 - 800 км, но и тоа ќе биде. Бидејќи батериите се тешки, материјалите од кои е изработено пловилото водат потекло од работилницата на другата страна од Атлантикот, а нејзиното име е Хогдон Јахтс, со седиште во градот Мејн, компанија специјалист за производство на лесни материјали од јаглеродни влакна. Ова пловило проткаено со луксуз, заслужува да биде во заедништво со кабриолет од истата марка. Затао, Масерати за наредната година подготвува „масерати гран кабрио“ со скоро 800 електрични коњи. За производство на еден „масерати триденте“ потребни се од осум

до десет месеци, така што нарачката ќе стаса навреме заедно со „гран кабриото фолгоре“, каде фолгоре е придавка за електрифициран модел кај Масерати, а во првод значи молња. Цена? За „масерати гран фолгоре“ ќе треба да издвоите 220.000 евра, а за „масерати триденте“ 12 пати повеќе од претходно наведената сума или точно 2,6 милиони евра. Скапо, но го имате потписот Масерати и згора на тоа природно се разладувате, а не вештачки под клима уреди. • Жарко Атанасоски

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

41

| ИСТОРИЈА

Хиспано Суиза

120 ГОДИНИ ШПАНСКО ШВАЈЦАРСКИ РОДЕНДЕН

АКО ФЕРАРИ И КОМПАНИЈА СЕ ПОЗНАТИ И ВО КРУГОТ НА ДЕЦАТА, ХИСПАНО СУИЗА Е СОСЕМА ПОИНАКВА МАРКА, ДА РЕЧЕМЕ СКОРО НЕПОЗНАТА. И ПОКРАЈ ГОЛЕМИТЕ ПРОБЛЕМИ ЗА НЕЈЗИНО ВРАЌАЊЕ ВО СЕКОЈДНЕВИЕТО, СЕПАК СЕМЕЈСТВОТО МАТЕУ НАОЃА СИЛИ ДА СЕ СПРАВИ СО СИТЕ ТИЕ ПОЈАВИ, А НАЈНОВ РЕЗУЛТАТ ОД СЕТО ТОА Е НЕОДАМНА ПРЕТСТАВЕНИОТ ЕЛЕКТРИЧЕН СУПЕР МОДЕЛ „КАРМЕН САГРЕРА“.

42 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

Г

одинава една марка автомобили слави 120 годишнина од своето постоење. Тие автомобили се толку многу ретки што ќе ги сретнете само во музеј или на некоја престижна изложба како на пример, Конкорсо ди Елеганс Вила Д Есте. Марката е „Хиспано Суиза“ или преведено на македонски, „Шпанско Швајцарска....“. Едниот е Шпанец, а другиот Швајцарец, а обајцата се основачи на истоимената шпанско швајцарска компанија. Оттаму доаѓа името, од нивните националности. Кон крајот на XVIII и почетокот од XIX век младиот конструктор Марк Биркиг тргнал на пат во земјата на тореадорите да работи на проектот наречен трамвај. Работата со трамвајот ќе остане само на хартија, а Биркиг оди во водите наречени автомобил каде ќе се сретне со шпанскиот стопанственик Дамиан Матеу кој сака да произведува автомобили. И така обајцата во 1904 год. ја основаат компанијата Хиспано Суиза. Три месеци подоцна првиот Хиспано Суиза автомобил ќе биде внесен во трките и ќе го освои првито место, што е голем поттик за понатамошната работа. Нивната работа ќе биде потпомогната лично и од кралот.

ИСТОРИЈА |

За време на војната Марк Биркиг се сретнал со младиот и талентиран скулптор и дизајнер Франсоа Базин. Тоа се случило на бојното поле, но веднаш по завршувањето на војната, М. Биркиг го поканил Ф. Базин да се сретнат. Знаејќи дека тој е еден од тогашните врвни скулптори, нему му ја доверува задачата да направи статуетка во вид на штрк која ќе биде поставена на врвот од ладилникот на автомобилите Хиспано Суиза. Повоениот период за Хиспано Суиза започнува со моделот „х 6“, кој доживеал светска премиера во октомври 1919 год. на Салонот за автомобили во Париз. Шест цилиндри во линија, 6.597 ссм, 135 КС и крајна брзина од 130 км/ч. Во период од 1919 до 1931 биле произведени 2.151 примерок од овој луксузен модел. ПРИКАЗНАТА ЗА ШТРКОТ

Хиспано суиза Алфонско XIII

Во тое време автомобилската индустрија била многу нестабилна, така што Марк Биркиг конструирал и авионски мотори кои беа вградувани во авиони од следниве марки: „спад“, „неупорт“, „сопвит делфинс“ и други. И колку за информација, авионите опремени со моторите од марката Хиспано Суиза биле поуспешни од германските во Првата светска војна. Во таа војна штркот станал заштитен знак на Хиспано Суиза.

Дамиан Матеу

Марк Биркиг

Авионите од марката Нупорт биле опремени со мотори од Хиспано Суиза. Во тоа време, неколку летачки асови заедно со Жорж Гинемер ја именувале својата група како „Штрк ескадрила“ ( Ескадрила штркови). Пилотот Гинемер на својот авион исцртал штрк во лет, не само поради името на нивната летачка дружина, туку воедно тој штрк е еден вид заштитен знак и за покраината Алзас од каде потекнувал пилотот. Легендарниот пилот успеал да победи во 54 воздушни дуели, а кога бил погоден, сопствениците на Хиспано Суиза решиле штркот да биде заштитен знак на марката и на компанијата. Тркачкото педигре марката го гради со победа 1-2-3 на Булоњ трката во јули 1923, но и на познатата Тарга Флорио (трка на издржливост), а на патеката Бруклендс возачот Жоел Волф Барнато поставува рекорд во постигнување најголема просечна брзина од 147,38 км/ч со моделот „х 6“. во 1924 год. Во периодот од 1926 до 1930 год. Хиспано Суиза соработувала со Шкода и од таа соработка произлегла луксузната лимузина „шкода хиспано суиза“, а првиот произведен примерок бил резервиран за тогашниот претседател на Чехословачка, T. Г. Maсарик. Автомобилот му бил врачен на 10 мај 1926 год. Од создавањето во 1904 год. до крајот на 1946 год. компанијата Хиспано Суиза произвела над 12.000 луксузни автомобили и 50.000 авионски мотори. Натамошното производство било премногу мало, по неколку примероци во годината. Најголемиот дел од производството се одвивал во одделот за авионски мотори и други делови за авионите. Тука некаде автомобилите со штрк на врвот од радијаторот го губат секој допир со секојдневието и полека одат во заборав. Сепак семејството Матеу сиве овие децении

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

43

| ИСТОРИЈА

на отсуство работело напорно да ја доведе марката на старите добри патеки, да се врати во секојдневието, да се вратат светските премиери. Во 2000 год. Хиспано Суиза претставува концепт на луксузно купе двосед познато под името „хс 21“, за првпат претставено истата година на Салонот за автомобили во Женева. По „хс 21“ производителот ги претстави моделите „к 8“ и „хс 21 гтс“ во 2001 и 2002. Хиспано суиза х6 ц ксенија 1938

Жорж Гинемер и нацртаниот штрк на неговиот авион

Хиспано суиза х6 ц конвертибл 1928

Хиспано суиза к6 конвертибл 1935

44 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

Hispano-Suiza-Carmen-Boulogne

Пред неколку недели Хиспано Суиза повторно ја разбранува светската јавност со претставување на целосно електрифицирано хипер купе со екстравагантен дизајн. Најнапред во 2021 беше претставен моделот „кармен“ именуван по името на правнуката на основачот, а сега најново од компанијата е „кармен сагрера“. Во најновото купе вметнато е името Сагрера - така е наречен квартот во Барцелона во кој е отпочнато производството на првиот автомобил во 1904 год. Колку и како оваа марка ќе заздрави и ќе биде постојан член во соврмениот свет на автомобилите, останува да видиме и да бидеме сведоци на збиднувањата. Со оглед на тоа што во изминативе три децении супер луксузните автомобили најбрзо напредуваат на светскиот пазар, ќе треба да очекуваме позитивни движења во спомнатата компанија. Најголемите производители на супер луксузни лимузини и купе автомобили во годините на најголемата криза направија резултати за кои дотогаш сонувале. Обичната (конфекциска) автомобилска индустрија беше фрлена на колена, а луксузната од типот на Ламборџини, Ферари, Бентли, Ролс Ројс и останатите, цветаше, автомобилите од овие марки се продаваа во голем број. Со добра организација во работењето, Хиспано Суиза може многу лесно да влезе, односно да се врати во секојдневието.

• Жарко Атанасоски

СЕМЕЈНO ЧЛЕНСТВО

СИГУРНИ ДЕКА СЕКОЈ ОД СЕМЕЈСТВОTO ПАТУВА БЕЗГРИЖНО! ИСКОРИСТЕТЕ ЈА ОПЦИЈАТА ЗА СЕМЕЈНО ЧЛЕНСТВО И СПОДЕЛЕТЕ ГИ УСЛУГИТЕ ОД ВАШАТА ЧЛЕНСКА CLASSIC ИЛИ EUROPE PREMIUM КАРТИЧКА СО НАЈБЛИСКИТЕ. Семејна дополнителна картичка можете да извадите во моментот на зачленување или подоцна се додека е активна вашата АМСМ членска картичка, по цена од 490 денари за АМСМ Classic и 890 денари за АМСМ Europe Premium дополнителна картичка.

02/3181-108

www.amsm.mk 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

45

| СПОРТ

24 часа Ле Ман

ФЕРАРИ ПОВТОРНО ПРВ И ТОА СЕ СЛУЧИ. ВО ЕДНОВЕКОВНАТА ИСТОРИЈА НА ТРКАТА 24 ЧАСА ЛЕМАН, НИКОЈ НЕМА ЗАБЕЛЕЖАНО ВО КНИГИТЕ ДЕКА БЕЗБЕДНОСНИТЕ ВОЗИЛА БИЛЕ ВКУПНО ПОВЕЌЕ ОД ШЕСТ ЧАСА НА ПАТЕКАТА. ПОВЕЌЕ ОД 360 МИНУТИ ВОЗЕЊЕ. ЗАМИСЛЕТЕ, ПОСТОЕЛА ОПАСНОСТ БЕЗБЕДНОСНИТЕ ВОЗИЛА ДА ГО ПОТРОШАТ СЕТО ГОРИВО.

А

ко некоја трка е толку многу непредвидлива и неблагодарна за прогнозирање, тогаш сиот „товар“ паѓа на таа најтешката и исцрпувачка, но воедно и најпосакуваната, 24 часа Леман. Не дека ГП на Монако или Индијанаполис заостануваат, но рака на срце тоа што се случувало досега на патеката Сарт се нема случено на останатите патеки, барем не во толкав голем број. На пример, откажување на моторот во последниот круг, а дотогаш убедливо водел, потоа магла на патеката и тоа во лето, обилен дожд, бркотници во боксовите и што уште нè. Годинава Ферари по 11. пат се искачи на највисокото место на подиумот, односно втора по ред по неговата премногу долга пауза. Два пати по ред прв на 24 часа Леман. Ако догодина се случи истото, новинарските текстови ќе бидат преполни со „Ферари постигна хет трик“. Сабота 15 јуни, 16:00 и трката започна со замавнување на црно белото шаховско знаме од страна на фудбалската легенда Зинедин Зидан. Се запалија зелените светла и 62 тркачки автомобили заурлаа на патеката, а публиката сето тоа го испрати со аплауз и врескање. „Кадилак в серија рс“ прв, а зад него „порше 963“ дизајниран со сопствени сили, но направен од врвните мајстори во

46 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

работилница Мултиматик. Сепак, овие два тима не издржаа долго, веднаш беа претркани од трите „ферари 499 п“. И по истекот на два часа од трката, ете ти го дождот. Малку извртувања на патеката, малку игра со нервите дали да се заменат пневматиците за дожд или не. Редовна пракса при влажна патека, но што ако сето тоа трае кусо време и патеката брзо се исуши? Двете Алпини неочекувано излегоа од трката поради проблеми со моторите, „ферарито 499 п“ на Роберт Кубица успеа да го удри болидот („бмв м хибрид“) со стартен број 15 возен од Драјс Вантхор, а овој удира во оградата со брзина од 320 км/ч. Поради оваа случка, Роберт Кубица беше казнет со 30 сек. и на крајот од трката се пласираше на петтото место, а ако не беше судирот, можеби ќе имаше прилика и за искачување на подиумот, а и највисокото место ќе беше во игра.

СПОРТ |

БМВ водеше огорчена борба со Порше во класата „гт 3“. Водството постојано се менуваше, а „бркотницата“ траеше цели 90 минути, драма која заслужува да биде спомната бидејќи вакви мигови на патеката се повеќе од реткост. Сепак, Порше успеа некако со крајни сили да влезе на целта пред лутиот противник и да го освои првото место во класата. Што се однесува до класата „лм п 2“ таму водството на прототипот со стартен број 22 „јунајтид аутоспортс лм п 2“ беше најсигурно затоа што имаше убедлива предност од еден круг во однос на останатите и таа предност ја зачува до крај, завршувајќи ја трката со најумната тактика да стасаш до целта без никаков ризик. По него следеа болидите од тимот на Интер Еуропол со стартен бр. 34 и 28ката од тимот на ИДЕК Спорт.

Во последните два часа од трката дождот повторно е на сцена. Кадилакот забавува, а Ферари мора да вози умно ако сака да стаса на целта. Хозе Марија Лопез со болидот на Тојота беше веднаш зад водечкиот „ферари 499 п“ (бр. 50) и многу брзо му се приближуваше. Како и секогаш секој тим ги следи своите болиди во посебна просторија и оттаму главниот конструктор издава наредби. На Тојота и беа потребни шест секунди по круг за да стаса до Ферарито, а потоа ќе биде потребно и време за претркување. Тогаш главниот инженер на болидот со бр. 7 (Камуи Кобајаши, Хозе Мариа Лопез и Ник де Врис) издава наредба, „вратете се безбедно дома, да не ризикуваме“. Со тоа на 20 минути пред крајот на трката главниот го призна поразот од Ферари возен од Антонио Фуоко, Мигуел Молина и Никлас Нилсен. Третото место на подиумот му припадна на минатогодишните победници Антонио Џованаци, Алесандро Пјер Гуиди и Џејмс Каладо со „ферари 499 п“ со стартен бр. 51. Две години по ред Ферари е прв, а Тојота две години по ред втора. Ќе биде занимливо догодина да видиме каква тактика ќе употребат челниците од тимот на Тојота за враќање на тронот. Така заврши 92. издание од легендарната 24 часовна трка, позната под името 24 часа Леман. • Жарко Атанасоски

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

47

| СПОРТ

Светско првенство во Формула 1

РАСЕЛ И ХАМИЛТОН ГО ВРАТИЈА МЕРЦЕДЕС НА ПОБЕДНИЧКИТЕ ПАТЕКИ ВОЗАЧИТЕ НА МЕРЦЕДЕС, ЏОРЏ РАСЕЛ И ЛУИС ХАМИЛТОН НАЈДОБРО СЕ СНАЈДОА ВО ТРКИТЕ ЗА ГОЛЕМАТА НАГРАДА НА АВСТРИЈА, ОДНОСНО ГОЛЕМАТА НАГРАДА НА ВЕЛИКА БРИТАНИЈА, УСПЕВАЈЌИ ДА СТИГНАТ ДО ПОБЕДНИЧКИОТ ТРОФЕЈ И ПОКРАЈ МЕШАНИЦИТЕ КОИ СЕ СЛУЧИЈА НА ПАТЕКАТА.

Л

андо Норис и тимот Мекларен се истакнаа како најголеми противници на Ред Бул во средишниот дел од Ф1 сезоната. Откако Норис триумфираше на трката во Мајами, Ферстапен возврати со нов триумф на Имола, по што следеше еднократниот шок со триумф на Шарл Леклер во Монако. Веќе во Канада се виде дека во променливи временски услови постојат повеќе конкурентни за првото место, но тогаш Ферстапен успеа да ги задржи зад себе Норис, Расел и Хамилтон, а потоа истото да го направи и во Барселона. Трката во Австрија се покажа како голема пресвртница бидејќи Норис во финишот успеа да покаже перформанси со кои го загрози првото место на Ферстапен, но реализацијата на таа предност се покажа како „проблем“. Ландо не успеа да направи маневар за да може да помине покрај Ферстапен, кој пак, иако се жалеше на лоши пневматици и нивни лош контакт со подлогата, успешно го спречуваше во обидите за престигнување.

48 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

Работата дополнително беше искомпликувана со опомените од стјуардите за нарушување на лимитот на патеката, па и покрај целата предострожност, Ландо на крајот доби казна од пет секунди, но не стигна да ја отслужи бидејќи при последниот обид за престигнување - неговиот болид се допре до оној на Ферстапен, па обајцата со дефекти и искинати гуми се обидоа да стигнат до боксот и да продолжат. Од таа ситуација најмногу профитираше Џорџ Расел, кој ја однесе победата пред Пјастри, Сајнц и Хамилтон, додека Ферстапен успеа да стигне на целта како петти, наспроти Норис кој мораше да се откаже.

- Неверојатно! Ова беше тежок дуел од самиот почеток на трката. Требаше да се издржи на третото место, и кога видов дека Макс и Ландо се еден до друг, знаев дека Ландо ќе се обиде да стигне до победата. Тимот заврши одлична работа за да ни овозможи да бидеме во позиција да ја искористиме шансата. Знаев дека ова е една можност за која што се сонува. Горд сум што сум повторно на највисокото скалило од пиедесталот, – рече Џорџ Расел, за кого ова е трета победа во кариерата. Актуелниот шампион Ферстапен на крајот доби казна од 10 секунди за предизвикување инцидент, која не ја промени неговата позиција во конечниот пласман, но затоа предизвика лавина од коментари и реакции.

СПОРТ |

- Во првата делница бев добар, но на крајот бев малку заглавен во мешаница. Мислам дека требаше да ме повикаат во бокс за да ми овозможат чиста патека. Но денеска направивме многу погрешни работи, почнувајќи од стратегијата, а потоа и самите застанувања во боксот. Загубивме шест секунди при двете застанувања и се ставивме себеси во таква позиција. Не знам зошто, но болидот стануваше сè полош во текот на трката и навистина не можам да си објаснам како балансот се трансформираше, од ОК на почетокот до неуправливост на крајот. Но и покрај сè, мислам дека можевме да победиме денеска доколку не ги направевме грешките во боксот,изјави Ферстапен во првата изјава без да го спомне инцидентот.

- Не ми е гајле за критиките, си одам дома и го живеам мојот живот. Единствено што ми е битно е моето пријателство со Ландо.

- Направив комплетна проверка на случката и можам да кажам дека не би сменил ништо од она што јас го направив. Јас се борев, а тоа е она што го сакаме, возачите да имаат дуели. Не сакаме да се жалиме, не сакаме работите да завршуваат како сега, како од моја така и од негова страна. Но животот е таков понекогаш. Двајцата сакавме да победиме и да одиме до лимитот, некој можеби и повеќе од другиот, - возврати Ландо Норис. Само седум дена подоцна, циркусот се пресели на легендарната англиска патека Силверстоун, каде што публиката виде одлично шоу преку трката која започна и заврши на сува подлога, а во средишницата беше одбележана од врнежи на дожд. Трката во Силверстон имаше невообичаен вовед со квалификациите на кои што тројца Британци за првпат во 75-годишната историја на спортот се најдоа на првите три места на оваа патека, која што е позната и по фактот дека на неа се возела инаугуралната трка од светските првенства во Формула 1 во 1950 година. Џорџ Расел ја освои пол позицијата пред тимскиот колега Луис Хамилтон, што, исто така, е рекорд сам по себе, бидејќи по 82-ри пат возачите на еден тим го окупирале првиот стартен ред, додека Ландо Норис се најде на третото место. Победникот од Австрија ја поведе трката, но беше престигнат од тимскиот колега, но кога временските услови се влошија и патеката беше влажна, Ландо Норис ги престигна обајцата. Стратезите на двете екипи коректно си ја одработеа домашната задача, но во услови кога на крајот патеката почна да се суши Хамилтон покажа дека има најдобро подготвен болид за тие услови и успеа повторно да се пробие до врвот. Џорџ Расел во тие моменти се повлече од трката поради дефект, што е негово второ откажување на последните три трки во неговата татковина. Според првичните наоди од

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

49

| СПОРТ

неговите механичари, станувало збор за дефект на системот за ладење на моторот. Ландо Норис не беше задоволен од тоа што добил меки гуми во финишот, но му ја честиташе победата на поискусниот сонародник, укажувајќи дека била заслужена. Со ова тој стигна до 104 победа во кариерата, при што последната беше освоена во Саудиска Арабија 2021, односно меѓу последните две имаше пауза од 56 трки. Воедно ова е негова деветта победа на Силверстон што е нов рекорд на сите времиња, во поглед на успешноста на еден возач на една патека. На возраст од 39 години и 182 дена, тој не е најстариот победник во историјата, но е највозрасниот кој стигнал до победа во 21 век и прв возач кому му пошло од рака да победи откако ќе го прослави јубилејот од 300 настапи во Формула 1.

- Најважно нешто е како ќе се издигнеш и ќе продолжиш да работиш понапорно од порано, дури иако си бил на дното. Имаше денови од 2021 до денес кога чувствував дека не сум доволно добар, или дека никогаш нема да бидам тука каде што сум сега. Најважно нешто е дека имам одлични луѓе околу мене кои продолжуваат да ме подржуваат. Секогаш кога гледам како тие се напрегаат, тоа ме охрабрува и јас да го правам истото, - порача во оваа пригода Хамилтон, кој на крајот од годината најави трансфер во конкурентскиот болид на Ферари. Со пласманот на второто место, Макс Ферстапен ја зголеми предноста во генералниот пласман во однос на Ландо Норис, кој на крајот мораше да се задоволи со третото место бидејќи се покажа дека Мекларен беше супериорен само додека патеката беше мокра, а потоа и двајцата возачи беа престигнати од ривалите.

- Чинам дека денеска не бевме доволно брзи. Кога патеката беше

50 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

комплетно сува, Мерцедес беше многу побрз. Во влажни услови ние бевме подобри, но имаме уште многу работа. Сè уште не сме имале викенд во кој што нашиот болид бил најбрз. Учествувавме во борби ваму и таму, но никогаш не го имавме најдобриот болид. Треба да продолжиме да работиме како тим, а јас да се концентрирам на мојата работа и сето тоа да го склопиме заедно. Направивме убави нешта, но фрустрирачки е дека неколку пати оваа сезона испуштивме работи што требаше да бидат во наша полза, - изјави Ландо Норис. Неговиот тимски колега Оскар Пјастри беше четврти, комплетирајќи уште една трка за да ги има извозено сите трки од оваа сезона од старт до цел. Карлос Сајнц ја комплетираше првата петорка, а воедно го постави најбрзиот круг во трката во последната обиколка на патеката Силверстон. Меѓу другите освојувачи на бодови се најдоа Хулкенберг, Строл, Алонсо, Албон и Цунода. Ферстапен има 255 бода и е сам на врвот, додека Ландо Норис сега има 171, со што се оддалечи од третопласираниот Леклер кој остана на 150 бода. Саинц се доближи на 146, додека Пјастри има 126. Возачите на Мерцедес се виртуелно изедначени, бидејќи Расел има 111, а Хамилтон 110 бодови. Ред Бул е прв кај конструкторите со 373 бода, а Ферари и Мекларен се веднаш зад нив со 302 и 295 бодови. Мерцедес на четвртото место има 221 поен. Со двете трки во Унгарија и Белгија Формула 1 ќе дојде до предвидената летна пауза, а но веќе од 25 август се враќа со трката во Холандија, а потоа и легендарната Монца . • Александар Табаковски

Колумна своерачно

АЛЕКСАНДАР ТАБАКОВСКИ

ФЕР ПЛЕЈ ИЛИ ПРИЈАТЕЛСТВО ИНЦИДЕНТОТ МЕЃУ ФЕРСТАПЕН И НОРИС ВО АВСТРИЈА ДОБИ ЧУДНА ДИМЕНЗИЈА, ОТКАКО ХОЛАНДСКИОТ ВОЗАЧ ИЗЈАВИ ДЕКА ПОВЕЌЕ СЕ ГРИЖИ ЗА ПРИЈАТЕЛСТВОТО СО НОРИС, ОТКОЛКУ ЗА КРИТИКИТЕ.

С

портското витештво оди „рака под рака“ со големината на спортските великани. Макс Ферстапен од младешки денови покажуваше нестрпливост и агресивност, форсирајќи дека постои само еден начин да ги детронизира шампионите како Фетел и Хамилтон, притоа не давајќи „пет банки“ за тоа што мислат другите. Фактот дека успеа да ги симне споменатите шампиони од тронот укажува дека неговиот пристап дава резултати, иако не може да се каже дека немаше проблеми. Но, при инцидентот во Австрија, каде што тој беше оној што го ловеа, Норис јавно порача дека без извинување од Холанѓанецот нема понатаму да комуницира со него. Иако на сета мешаница кумуваше фактот дека имаше и испреплетени одлуки на стјуардите кои се обидуваа да санкционираат нарушување на лимитот на патеката, сепак нештата мора да се разграничат. Според мене, Австрија треба да биде избришана од календарот. Наместо трка, гледаме фарса бидејќи држејќи се до логичното правило (не смее да се напушта патеката) и да се даваат опомени и казни за нешто што очигледно е проблем со конфигурацијата, треба да имаме патеки на кои ќе имаме недвосмислено добро шоу, како што тоа беше случај во Силверстоун. Која е потребата да се возат и натаму трки во Австрија ако на некои од тамошните свиоци се изрекуваат преку 100 опомени во една трка? Ако ФИА сака да го направи тој дел од патеката побавен, може да имплементира шикана пред него, или ако сака да го задржи свиокот онака како што е проектиран, треба да ја прошири патеката. Спротивно од начелата на трката е да се оди и да се принудуваат возачите да сопираат и да се откажат од маневрите. Токму погрешен влез или излез од еден свиок е најчестата возачка грешка која натаму овозможува престигнување или дуел.

Ферстапен е убеден дека Норис можел поинаку да го престигне, но не се обидел на тој начин. Контактот е класифициран како „човечка реакција“, но она што сакам да го нагласам е дека почнуваме да гледаме трки во кои Ферстапен е оној што е детронизиран и тоа е релативно нова ситуација. Претпоставка е дека Холанѓанецот ќе треба да се навикне на тоа дека нема секогаш да завршува прв, откако во трите години доминација насобра победи за на вечната листа да излезе пред великани како Сена и Прост. Оставањето простор за да може ривалите да се обидат да направат престигнување е основа на спортскиот кодекс, исто како и неменувањето на линијата на движење при сопирање. Ферстапен за првпат покажува интерес да не биде сметан за неандерталец, чија (не)култура го прекршува фер плејот. Во минатото, тој бараше свое место под сонцето и одењето до лимитот, по цена на судир, беше негов заштитен знак. Очекувам дека неговото пријателство со Норис наскоро повторно ќе биде на тест, бидејќи очигледно Мекларен успева да го подобри возилото, исто како и Мерцедес. Ферстапен сега со три титули зад себе ризикува да стане „нов Шумахер“, или единствениот шампион кој доживеа неколку пати да биде казнет поради нефер-плеј (трките во Херез 1997 и квалификациите во Монако 2012). Претпоставувам дека и самиот е свесен за тоа, бидејќи се наѕира дека конечно и до него допира моментот за „витештво“, па макар и како основа за пријателство со еден ривал. •

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

51

| СПОРТ

Светско првенство во Формула Е

ФЕЛИКС КАКО ФЕНИКС МИНАТИОТ МЕСЕЦ ВО СВЕТСКОТО ПРВЕНСТВО НА ФОРМУЛА Е СЕ ВОЗЕА ДВА „ДУПЛЕКС“ ГРАН ПРИ ВИКЕНДИ, А ВО ЧЕТИРИТЕ ТРКИ ТРИ ПОБЕДИ ОСВОИ АНТОНИО ФЕЛИКС ДА КОСТА.

П

о вмешувањето на Јагуар во борбата за титулата во средишницата од сезоната, вториот возач на Порше, Антонио Феликс да Коста, успеа да изрежира филмски заплет додека серијата ита кон својот финиш. Викендот во Шангај започна со наметнување на Мич Еванс од Јагуар, кој ги отвори тренинзите со најбрзо време од 1:13.215. Поради надградба на софтверот за батериите кај сите болиди, дел од нив покажаа конфликти и тешко приспособување поради што и тренингот беше прекинат. Изедначеноста се врати веќе на вториот тренинг кога петнаесет возачи имаа резултати во интервал од три десеттинки, а најбрзото време го имаше Норман Нато со 1:13.430. Интересно, ниту на квалификациите за првата трка во Шангај не беше подобрено петочното време на Еванс, па така Жан Ерик Верње ја освои пол позицијата со резултат од 1:13.322 пред Оливер Роуланд и Мич Еванс, кои имаа речиси идентични постигнувања, побавни за половина десеттинка. Во трката од 29 круга главно доминираа Мич Еванс и Паскал Верлен, а кога Ник Касиди покажа перформанси да се вклучи кон борбата на првите двајца, доби тимска наредба да ја задржи позицијата и да го заштити Еванс од можните дуели со вториот возач на Порше, Антонио Феликс да Коста и ланскиот шампион Џејк Денис. Еванс тоа го искористи престигнувајќи го Верлен во последниот круг и беше прогласен за провизорен победник, а два часа подоцна неговиот триумф беше потврден од стјуардите кои испитуваа дали во финишот имал недозволено „сечење“ на еден свиок. Зад Верлен и Касиди се најдоа Роуланд, Да Коста, Денис и Верње.

- За мене беше јасно дека противникот треба да добие казна, би-

52 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

дејќи дури и ми призна дека стекнал предност. Јас му оставив доволно простор, но стјуардите не го казнија. Ја искористив енергијата што ја имав за да го престигнам и навистина сум шокиран дека остана неказнет. Очекував во трката да му наредат да ми ја врати позицијата, но тоа не се случи. Сè уште сум огорчен, тој ја заслужи казната, имаше долготрајна предност, -објасни Еванс кој беше кај стјуардите заедно со Верлен. И во квалификациите за втората трка одлучуваа илјадитинките од секундите, при што возачот на Мекларен Џејк Хјуз постави време од 1:13.921. Двајцата поранешни шампиони Стофел ван Дорн и Антонио Феликс да Коста се најдоа на второто и третото место, додека возачите на Јагуар се пласираа во третиот ред, зад Ник де Врис. Португалецот Да Коста од средината на трката го презема водството и ја задржа таа позиција до крајот, додека Џејк Хјуз остана негов единствен конкурент, но без шанса да го предизвика откако во финишот Норман Нато немаше доволно сили за комплетно изненадување, а Ник Касиди дојде до четвртото место со оштетено предно крило кое успеа да ја издржи трката по контактот со ривалите во првиот круг. Фактот што Мич Еванс се најде на петтото место, а Верлен не освои бодови, донесе доближување на возачите во генералниот пласман, а тоа беше солидна најава за следниот „дуплекс“ гран при викенд во Портланд.

- Справувањето со температурата беше клучно, и по тој основ имавме повеќе комуникации со тимот во двете насоки. Во една од пораките се обидов да им укажам што е стратегијата, и мислам дека ме разбраа. Јас и Норман си помогнавме еден на друг, тој водеше, а потоа јас преземав, бидејќи имав доволно енергија да го

СПОРТ |

повлечам со мене. Забележав дека Џејк Хјуз бара чист воздух заради подобро ладење, па не можеше да вози во мојата заветрина и оттогаш натаму знаев дека мојата победа е безбедна, -елаборираше Португалецот. Гран при викендот во Портланд започна невообичаено, откако тимот на Нисан лиферуваше информација дека нивниот возач Оливер Роуланд, иако втор во генералниот пласман, нема да учествува на овој гран при викенд поради болест. Екипата го повика својот резервен возач Кајо Колет и му го довери болидот со кој што Роуланд имаше освоено шест подиуми во дванаесет трки. На тренинзите, Норман Нато уште еднаш се истакна поставувајќи најдобро време во првата тренинг сесија, изразено како 1:09.079, при што само двајцата возачи на Јагуар, Еванс и Касиди, беа на две десетинки зад него, а Антонио Феликс да Коста беше дополнителна десеттинка побавен. Сепак, на вториот тренинг Феликс повторно ги истакна своите квалитети и имаше најдобро време од 1:08.787, при што истите возачи му правеа друштво на врвот. Тоа се покажа како добра индикација, па на крајот во квалификациите пол позицијата ја освои Мич Еванс со време од 1:08.820, кое беше две десеттинки од она на Норман Нато. Во трката сепак одлучувачки беа други фактори, па така Ник Касиди како водечки во генералниот пласман имаше излетување, додека неговиот тимски колега Мич Еванс заработи казна поради контактот со Џејк Хјуз. Касиди беше водечки и во трката, додека Еванс и Хјуз речиси цела трка ги менуваа позициите и се напаѓаа. Но по грешката на Касиди и пролизгувањето во заштитната зона, Да Коста „се протна“ на врвот од колоната додека сите други го расипаа својот пласман. На крајот Фријнц и Верње го комплетираа подиумот, додека останатите фаворити останаа без бодови. Во вакви услови наместо Паскал Верлен да ја искористи слабоста на ривалите, победата на Португалецот Да Коста му донесе нови 25 бода и го вивна кон водечките позиции на табелата.

- Денеска јас ја зафркнав работата! Претпоставувам дека имаше низа настани кои доведоа до тоа, но на крајот тоа е тоа. Потребно е да се преземе одговорност и да се признае вината, - изјави Ник Касиди кој дополни дека доколку ја освоеше победата ќе имаше 50 поени предност и ќе ја резервираше титулата.

Иако возачите на Јагуар останаа фаворити за втората трка во Портланд, во квалификациите најбрзите времиња ги поставија Жан Ерик Верње и Антонио Феликс да Коста, при што првопласираниот имаше време 1:08.779, кое беше прогласено за нов рекорд на патеката, додека второпласираниот задоцни само 25 илјадити делови од секундата. Но, хоророт за Јагуар продолжи и во втората трка, откако Касиди мораше во боксот по судирот во 13 круг со Џејк Денис и Кајо Колет. Веднаш потоа имаше контакт и меѓу болидите на Да Коста и Мортара, по што беше аплицирано возило за безбедност, па позициите дополнително беа измешани. Во рестартот, Фријнс поведе пред Да Коста и Верлен. Касиди падна на тринаесетто место, и повторно не освои бодови, додека Да Коста го презеде водството и успеа да стигне до нова победа оставајќи ги зад себе Фријнс, Еванс и Верлен.

- Бев фрустриран од резултатот, но тоа е природно. Имав своја стратегија, бев на 9 место кога се случи контактот, со неискористен „атак мод“ и вишок енергија. Но, сега имам само 12 поени предност во пресрет на последните две трки, откако не освоив ниту бод. Би можел да бидам и во полоша ситуација, но мислам дека ќе бидеме силни во Лондон. Тоа е една од моите омилени патеки во календарот и очекувам дека ќе има голема борба,- рече Касиди на крајот од викендот во Портланд. Касиди има 167 бода, а Мич Еванс и Паскал Верлен сега имаат по 155, додека Антонио Феликс да Коста стигна до 134 и го престигна Оливер Роуланд кој беше спречен да вози и остана на 131 поен. Последните две трки од „дуплексот“ во Лондон ќе бидат одлучувачки за титулите, но извесно е дека на крајот се сведува на дуел меѓу Јагуар и Порше, бидејќи тие се борат за конструкторската титула, а нивите возачи за поединечната. Последниот тркачки викенд на Формула Е ќе се вози на 20 и 21 јули. • Александар Табаковски

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

53

| СПОРТ

WRC – Рели Полска

МЛАДИОТ-ГОЛЕМ КАЛЕ ЕДНА ОД НАЈИЗВОНРЕДНИТЕ ПОБЕДИ ВО ИСТОРИЈАТА НА СВЕТСКИОТ ШАМПИОНАТ ВО РЕЛИ ЈА ОДНЕСОА КАЛЕ РОВАНПЕРА И СОВОЗАЧОТ ЈОНЕ ХАЛТУНЕН ОСВОЈУВАЈЌИ ГО ЈУБИЛЕЈНОТО 80. ИЗДАНИЕ НА РЕЛИТО НА ПОЛСКА.

И

сторијата на светското рели памети извонредни победи добиени низ блескавите остварувања на неверојатно посветените екипажи, но оваа што ја остварија Кале Рованпер и совозачот Јоне Халтунен на годинешното јубилејно 80. издание на релито во Полска сигурно ќе биде запаметена како една од најизвонредните. И една од најтешко освоените со оглед на настаните кои претходеа. Можеби и со оглед на фактот дека ова е нивна 13. победа во Светскиот шампионат во рели, а можеби и затоа што воопшто не требаа да учествуваат на ова рели. После седум години пауза релито на Полска се врати во календарот на Светскиот шампионат во рели и тоа со големо „БУМ”. Годинава тоа е првото од трите, едноподруго, рели настани кое се вози на супер брзи песочни патеки кои како да им фалеа на екипажите. Следат релито на Латвија и славното рели на Финска. На овие, како што ги нарековме, супер брзи патеки, последен пат славеше Тиери Нувил и секако очекуваше да го повтори успехот. Тоа секако ќе му одеше во прилог бидејќи како лидер во шампионатот ќе можеше да го продлабочи јазот во однос на второпласираниот Елфин Еванс. Но, предвидувањата не се остварија. Настаните на релито во Полска земаа еден сосем поинаков тек.

54 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

Сообраќајна незгода ги одбележа активностите пред почетокот на релито. Во вторник наутро за време на извидувањето, (кога екипажите со обичен автомобил во редовен сообраќај ја минуваат рутата се запознаваат со патеките и прават забелешки кои подоцна им користат кога се натпреваруваат), Себастијан Ожие и совозачот Винсент Ландаи се судираат со локален автомобил. Тешко повредени нема, но Ожие и Ландаи заедно со двајцата цивили од другиот автомобил веднаш се пренесени во болница. После прегледите цивилите заедно со Ландаи се отпуштени, но Ожие останува во болница заради набљудување по кое лекарите одредуваат дека не може да се натпреварува. Тука почнува мешаницата. Toyota останува без екипаж на едно важно рели и во момент кога во генерален пласман заостанува зад Hyundai со 13 бодови. Во игра преку ноќ влегува Рованпера кој годинава вози скратена програма и паузите меѓу настаните ги користи за одмор.

FIA го одобри барањето на Toyota за замена на екипажите, а одговорните лица на релито на Полска отворија мал простор за извидување и правење забелешки за Рованпера и Халтунен. Меѓутоа без претходни подготовки, без тестирање и поставување на сетап на автомобилот, со краток период за извидување предвидувањата не беа на нивна страна. Релито стартуваше во четврток со супер специјален брзински испит на затворена патека каде два по два автомобили возеа еден против друг. Ова спектакуларно отворање на долго очеку-

СПОРТ |

WRC2 – ХЕТ-ТРИК ЗА TOYOTA

T ваното враќање на релито на Полска во светскиот шампионат привлече маса од публика која неуморно ги бодреше модерните гладијатори. Танак ги доби конкурентите, но овој испит ниту од далеку не беше показател за реалноста која ги очекува екипажите на вистинските патеки. Петок наутро - следеше будење после френетичното отворање на релито. Првите реални брзински испити од релито во преден план го турнаа Андреас Микелсен кој вози скратена програма во првата постава на тимот на Hyundai. Микелсен рано го поведе релито и без поголеми напори остана на врвот до крајот на денот. Се чинеше дека Норвежанецот се потсети на 2016 година кога славеше токму на овие патеки на 73. рели на Полска. Најмногу заради добрата стартна позиција Микелсен не се сретна со проблеми како подобро пласираните кои ги отвора патеките. Танак беше баксуз на денот. Не можејќи да избегне судир го оштети автомобилот и се откажа. Нувил кој, исто така, очекуваше многу од ова рели не успеа да се избори за добра позиција.

Toyota со Еванс и Рованпера беше силата која притискаше врз грбот на Микелсен. Еванс беше втор сè до последниот испит од денот. На него Рованпера го подели најдоброто време со Такамото Катсута, и го доби Еванс за 0,2 секунди. Денот го заврши зад Микелсен туркајќи го Еванс на третата позиција. Разликата меѓу водечката тројка беше минорна, првото и третото место ги делеа само 2 секунди. Четвртото место го освои Ејдриен Формо од M-Sport Ford, a петтото му припадна на изненадувањето

oyota се закити со третата едноподруго победа во категоријата WRC2. После победата на релито на Португалија и на релито на Сардинија јапонскиот тим славеше и на релито на Полска. Сами Пајари кој го доведе GR Yaris Rally2 прв до целта во Сардинија славеше и сега во Полска. Младиот Финец го поведе релито од старт, иако во текот на првиот ден жестоко се бореше со локалниот херој Кајетан Кајетанович зад волан на Skoda Fabia RS Rally2. Но, откако Кајетанович се откажа заради оштетено потпирање во текот на саботата, Пајари немаше вистински конкурент до крајот на релито. Најблизу до него возеше Оливер Солберг кој заврши втор, но сепак заостануваше преку 20 секунди зад Пајари.

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

55

| СПОРТ

на релито Латвиецот Мартин Шешкс кој вози нехибридна Ford Puma Rally1. Шести денот го заврши Грегоар Мунстер од M-Sport, a Нувил се најде дури на седмата позиција. Беше јасно дека во сабота копјата ќе се кршат меѓу Микелсен, Рованпера и Еванс. Кале почна жестоко од првиот испит на денот, а веќе на вториот го поведе релито. Освои сè што можеше да се освои во текот на денот. Победи на шест од седумте брзински испити кои беа на репертоарот и на крајот од денот дефицитот од 1,8 секунди го претвори во водство од 9,4 секунди. Односно успеа да му земе добри 11,2 секунди на Миклесен и да се постави во најдобрата можна позиција за победа на релито. Кале и Јоне беа јунаци на денот и беа на чекор од една брилијантна победа во нивната кариера. Еванс не можеше да се носи со темпото на Кале, ниту пак со она на Микелсен. Загуби уште некоја секунда меѓутоа остана на сигурната трета позиција. Формо и Шешкс го задржа позициите од претходниот ден, додека Нувил му го зеде шестото место на Мунстер. Трагедија го погоди Микелсен во недела утро. На првиот испит денот Микелсен дупна гума која се распарчи и го откорна задниот лев дел од автомобилот. Норвежанецот повеќе не можеше да форсира. Одлучи да вози смирено до крајот на релито и да освои бодови за својот тим. Рованпера имаше чист пат пред себе. Не мораше да ризикува за да стигне до својата досега најголема победа. Нема двојби дека ова рели ќе остане врежано во меморијата на Рованпера кој на неполни 48 часа пред стартот менуваше свеќички на својот џет-ски со ниет да ужива возејќи низ езерските води на Финска. Успеа да допатува, да се подготви и да победи. Можеби баксузниот број 13 како за победа и не беше толку лош за младиот двократен шампион.

Еванс се задржа на втората позиција и освои драгоцени бодови и за себе, и за својот тим. Формо заврши на трет, Нувил четврти, а Шешкс кој не успеа да го задржи нападот на водечкиот во шампионатот падна на петтото место. Трагичарот Микелсен на крајот од релито мораше да се задоволи со шестото место. Релито на Полска ги смени позициите во генерален пласман и кај возачите и кај производителите. Меѓу возачите Нувил останува на врвот, а зад него сега застанува Еванс со само 15 бодови помалку и со шест настани до крајот на сезоната. Нувил има 136 бодови, а Еванс 121. Танак падна на третото место со 115 бода.

Hyundai продолжува да води меѓу производителите, но Toyota успеа да ја намали разликата од 13 на 10 бодови. После ова рели Корејците бројат 311 бодови, Јапонците 301 бод. M-Sport Ford сега има 156 бодови. Следно е релито на Латвија кое се вози од 18 до 21 јули.

• Љубомир Атанасовски

56 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

ВАШ НАЈДОБАР СОПАТНИК

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

57

| СПОРТ

Светско првенство во мотоциклизам

ПРЕСВРТ ЗА НОВ ПОЧЕТОК! ПОСЛЕДНИТЕ ДВЕ ТРКИ ОД ПРВИОТ ДЕЛ НА СЕЗОНАТА ВО МОТО ГП ДОНЕСОА НОВИ ПОБЕДИ ЗА ФРАНЧЕСКО „ПЕКО“ БАЊАЈА, СО КОИ УСПЕА ДА ЈА ПОНИШТИ ПРЕДНОСТА НА ХОРХЕ МАРТИН ВО ГЕНЕРАЛНИОТ ПЛАСМАН, ПА ВО ВТОРИОТ ДЕЛ ОД СЕЗОНАТА – ЗАПОЧНАТ „ОД НУЛА“

А

ктуелниот светски првак Франческо Бањаја имаше перфектен викенд во Холандија, демонстрирајќи победнички перформанси со триумф во двете трки, како и со поставување рекорд на патеката при борбата за пол позицијата. Единствен што му се приближи беше Хорхе Мартин кој во квалификациите задоцни нецела десеттинка, додека сите други ривали имаа за четири или повеќе десеттинки послаб резултат. Но, Мартин беше казнет поради неодговорно однесување на патеката во квалификациите и во трката не успеа да направи притисок, па Бањаја извозе соло трка од старт до цел за да ја потврди својата доминација во Холандија. Енеа Бастијанини го комплетираше подиумот, стартувајќи од десеттото место, при што го доби и дуелот со повеќекратниот шампион Маркез.

- Мислам дека денеска немав никаква шанса, ниту во текот на овој викенд, да бидам прв. Можеби само во квалификациите бев блиску. Дури и да го подобрев времето во еден круг, во трка ќе беше невозможно. Пеко беше на повисоко ниво. Доколку немав казна, можеби ќе се обидев да направам нешто на почетокот, не знам. Но имав казна и поради тоа нема логика да зборувам за тоа, изјави Хорхе Мартин кој беше дерогиран од второ на петто место поради прекршок во квалификациите.

58 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

Тој не беше единствениот казнет од стјуардите на трката во Холандија, бидејќи и на Марк Маркез му беше изречена казна поради непочитување на правилата за притисок во гумите. Согласно важечките прописи, возачите мораат најмалку 30 проценти од една спринт трка и 60 проценти од една гран при трка да ги возат со минималниот притисок што е објавен од огранизаторите. Откако било востановено дека Маркез направил престап, му беше доделена казна од 18 секунди, по што неговиот пласман во неделната гран при трка беше деградиран од 4 на 10 место. Една седмица по трката во Асен, Холандија, следеше и германското гран при на патеката Заксениринг, каде што соодносот на прикажаните перформанси беше сосема поинаков. Мартин притискаше за нова победа, додека Бањаја најпрво ги чуваше пневматиците, а потоа почна да прави притисок врз позицијата на Мартин.

- Се обидов да бидам многу, многу прецизен со задната гума бидејќи знаев дека колку посвежа ќе биде во финишот, толку ќе биде подобро. Затоа пробав сè што знаев. Кога ме престигнаа Хорхе и Франко, увидов дека тие премногу притискаат. Одлучив да забавам и да почекам, а потоа и јас да почнам да притискам. Мислам дека бев многу блиску до него, но тогаш тој излета. За несреќа. Мислам дека ќе имавме величествен дуел во последниот круг, но од

СПОРТ |

тоа не остана ништо. Се разбира дека сум среќен со мојот резултат, не постои подобар начин од овој за да отпатуваш со насмевка на летниот одмор, сумираше Франческо „Пеко“ Бањаја по трката во Германија. Говорејќи на тема „пресвртница во сезоната“, Пеко рече дека во вториот дел од годината чувството ќе биде како да стартуваат од нула. Актуелниот шампион Бањаја имаше дефицит од 39 поени во однос на Хорхе Мартин пред два месеци, кога падна во спринт трката од Големата награда на Каталонија. Но, потоа успеа да обезбеди четири победи на главните гран при трки во низа и тој кусок да го претвори во предност од десет поени пред летната пауза.

- Се чувствувам фантастично во тимот на Дукати. Мислам дека завршуваме одлична работа секој викенд, имаме шест победи, од кои пет во последните шест гран при трки. Но не мислам дека тоа ќе смени нешто за Хорхе. Во продолжението ќе биде како да почнуваме од нула бидејќи разликата е само десет поени, а има уште многу, многу трки до крајот на шампионатот. Сега не е време да се зборува за пресвртница во шампионатот, затоа што има уште многу, многу време.

За Хорхе Мартин падот на Заксенринг е трет во 2024 година и тоа како водечки возач во трката. Претходно вакви ситуации му се случија во спринт трката во Муџело и на гран при трката во Херез. Неговите критичари потсетуваат дека и лани имаше пад во клучните моменти од борбата за титулата за време на трката за Големата награда на Индонезија.

- Не можам да го објаснам излетувањето бидејќи е навистина тешко да се разбере. И јас самиот бев изненаден. Сепак, ова го сметам за навистина важен ден во мојата кариера бидејќи е време да извлечам поука. И претходните падови во Херез и Муџело беа комплетно исти, што значи дека постои нешто што е причина за ова. Не знам дали е тоа мојот стил на возење, или нешто во мојата глава, но очигледно постои нешто што прави јас да паѓам постојано. Затоа, потребно ми е време да анализирам, да дознаам и да се вратам. Навистина е фрустрирачки, тешко е да се прифати, но тоа е што е. Големите возачи учат од своите грешки и од лошите трки.

ПОВТОРНО ОТКАЖУВАЊЕ НА ГОЛЕМАТА НАГРАДА НА КАЗАХСТАН? Трката за Големата награда на Казахстан првенствено беше планирана во календарот за 2023 година, но поради незавршени конструкциски работи беше поместена за оваа година во јули. Сепак, поради вестите за поплави во регионот, гран при викендот беше поместен за септември, кога организаторите на трката во Индија одлучија да се повлечат. Но според последните вести и овој термин е во опасност, поради што промотерската компанија се обидува да најде нов организатор, а првите гласини укажуваат дека Катар е заинтересиран да има втора трка оваа сезона. По откажувањето на трките во Аргентина и Индија, ова би било трета откажана трка и календарот од 22 предвидени трки би се намалил на 19, што би правело проблеми во договорите со ТВ станиците кои наводно бараат минимум 20 трки во сезоната. Сепак, високите температури кои што доминираат на Блискиот исток во овој период доведуваат до ситуација да се разговара и со други патеки, па така во игра е и враќање на големата награда на Чешка во Брно. Промотерите ќе мора да донесат одлука за евентуална организација на трка на планираниот датум 22 септември најдоцна до почетокот на вториот дел од сезоната, односно до трката на Силверстоун која е закажана за 4 август.

Јас ќе го направам истото,- изјави Мартин. Браќата Марк Маркез и Алекс Маркез се најдоа на второто и третото место во трката со драматичен финиш. Но, уште една голема вест која што ја одбележа трката за Големата награда на Германија беше забележителниот настап на Франко Морбидели со Јамаха затоа што овој тим континуирано паѓаше од 2021 натаму и неговите возачи одамна немаат освоено ниту пласман на подиумот. Морбидели на крајот заврши петти, но во првиот дел од трката беше рамноправен со Мартин и Бањаја.

- Неколку трки во низа гледам како му се доближувам на подиумот, но на оваа трка малку повеќе. Дури во еден момент мислев дека и би можел да победам. Ова беше позитивен викенд што на сите ни требаше, рече Морбидели за кого ова е најдобар пласман оваа година. По извозени 9 трки, Пеко Бањаја има 222 бода, а Хорхе Мартин 212, додека Марк Маркез се доближи на третата позиција со 166 бода. Трите први места кај тимовите им припаѓаат на фабричкиот тим на Дукати (377 бода) и на нивните два сателитски тима (Прамак со 267 бода и Гресини со 245 бода). Британското гран при во првиот августовски викенд ќе значи старт на втората половина од сезоната по што следуваат трките во Австрија, Арагон и Сан Марино.

• Александар Табаковски

07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

59

| АМСМ

НОВИ АМСМ ПАРТНЕР ПРОДАЖНИ МЕСТА КАДЕ МОЖЕТЕ ДА ЗАШТЕДИТЕ Покрај бесплатна помош на пат и шлепување, АМСМ членската картичка ви овозможува специјални попусти во внимателно избрани АМСМ Партнер продажни места! Попустите можете да ги користите неограничен број пати во текот на годината, само со покажување на валидна АМСМ членска картичка. Отсега со покажување на вашата АМСМ членска картичка добивате попуст во уште две нови продажни места:

-5%

Продавница за професионална фото и видео опрема

,,Ф СТОП“

-10%

Маркет

,„ХУ-БО“ • Скопје

• Скопје

Само покажете ја вашата валидна АМСМ членска картичка и заштедете!

АМСМ Партнер попустите не можете да ги користите за производи и услуги кои се на акциска цена. Сите останати АМСМ Партнер продажни места и детални информации за нив можете да најдете на веб страницата на АМСМ.

60 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

БАШ Е УТКА

СО ДУПНАТА ГУМА

ВЕЛОСИПЕД ДА СЕ БУТКА!

ВЕЛО ЧЛЕНСКАТА КАРТИЧКА ВКЛУЧУВА БЕСПЛАТНА ПОМОШ НА ПАТ И ПРЕНОС НА ВЕЛОСИПЕД, КАКО И ДРУГИ ПОВОЛНОСТИ И ПОПУСТИ ЗА ВЕЛОСИПЕДИСТИ.

02/3181-108

www.amsm.mk 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

61

ЕДНА ГРИЖА ПОМАЛКУ! *НАПРАВЕТЕ ДОМАЌИНСКО ОСИГУРУВАЊЕ СО ВКЛУЧЕНИ РИЗИЦИ ОД: ПОЖАР, УДАР ОД ГРОМ, ЛУЊА И ГРАД, ПРОВАЛНА КРАЖБА И РАЗБОЈНИШТВО, ИЗЛЕВАЊЕ НА ВОДА ОД ИНСТАЛАЦИИ, КРШЕЊЕ ПРОЗОРСКИ СТАКЛА, ШТЕТИ НАСТАНАТИ КАЈ СОСЕДИТЕ КОИ МОЖАТ ДА ВЛИЈААТ НА ВАШИОТ ДОМ. ПОЛИСИ ОД СИТЕ ОСИГУРИТЕЛНИ КОМПАНИИ:

02/3181-405 | 02/3181-402 62 07/08.2024 | www.amsmklubmobiliti.mk

www.mobilitybroker.com.mk