АМСМ Клуб Мобилити - Јуни 2026

ЧЛЕНСКО СПИСАНИЕ | ЈУНИ 2026 БР. 84

Претставуваме Ferrari HC25

ОБЈЕКТ НА ВОНВРЕМЕНСКА УБАВИНА

www.amsmklubmobiliti.mk

Фиат 500

НAЧИН НА ЖИВОТ И ГРАДСКА ИКОНА

WRC – Рели Јапонија

ТРЕТА, РЕКОРДНА ПОБЕДА ЗА ЕВАНС ВО ЈАПОНИЈА 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

1

2

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

ВОВЕД

БЕЗБЕДНО КОН ЛЕТНИТЕ АВАНТУРИ

АМСМ КЛУБ МОБИЛИТИ Членско списание ИЗДАВАЧ: АВТО-МОТО СОЈУЗ НА МАКЕДОНИЈА ул. „Митрополит Т. Гологанов“ бр. 51 1000 Скопје Република Македонија Тел: 02/ 3181-181 Факс: 02/ 3181-119 amsm@amsm.com.mk www.amsm.mk ГЛАВЕН И ОДГОВОРЕН УРЕДНИК: Маргита Поповска ГРАФИЧКИ ДИЗАЈН: Мартина Поповска РЕДАКЦИЈА: ул. „Митрополит Т. Гологанов“ бр. 51 1000 Скопје Република Македонија Тел: 02/ 3181-351 Факс: 02/ 3181-349 redakcija@amsm.com.mk www.amsmklubmobiliti.mk

ИЗДАВАЧКИ СОВЕТ: проф. д-р Спасе Јовковски (претседател) Сиљан Аврамовски (член) Калинка Танеска (член) Јован Теговски (член) Миле Атанасов (член) Димитар Пендов Митко Смилков

НАДВОРЕШНИ СОРАБОТНИЦИ: Жарко Атанасоски Љубомир Анастасовски Данчо Здравковски Андријан Трипунов Александар Табаковски Игор Ландсберг

ТИРАЖ: 10.000 примероци ПЕЧАТИ: Печатница „Серафимовски“ - Скопје БАНКА: Комерцијална Банка А.Д. Скопје ЖИРО-СМЕТКА: 300000000915716 ЕДИНСТВЕН ДАНОЧЕН БРОЈ: 4030991238264

Со најновиот, јунски број на „АМСМ Клуб Мобилити“, одбележуваме, 19 години од излегувањето на нашето списание и заедничко дружење со вас, нашите верни читатели и членови. Во текот на овие години создадовме илјадници страници исполнети со актуелни теми, корисни совети, интересни приказни и информации чија цел беше да ве информираат, едуцираат, забавуваат и да придонесат за поголема безбедност во секојдневното учество во сообраќајот. Со доаѓањето на летната сезона и периодот на годишни одмори, значително се зголемува бројот на патувања, а со тоа и интензитетот на сообраќајот на патиштата во земјата и надвор од неа. Зголемената фреквенција носи дополнителни предизвици и ризици, особено при подолги патувања кога заморот, временските услови или непредвидените состојби на патиштата можат да влијаат врз безбедноста на возењето. Затоа, пред секое патување препорачуваме навремено да се информирате за состојбата и проодноста на патиштата. За сите актуелни информации можете да се обратите во Контакт центар на АМСМ преку телефонскиот број 15 555, каде што ќе добиете податоци за состојбата на патната мрежа, евентуални ограничувања во сообраќајот... Во дигиталната ера, уште полесен пристап до сите потребни информации овозможува мобилната апликација на АМСМ. Корисниците на Android и iPhone уреди со само еден допир можат да добијат детални информации за патување во повеќе од 30 европски држави, како и најнови податоци за состојбата на патиштата, граничните премини, патарините, и други корисни содржини кои можат да помогнат при планирањето на патувањето. Апликацијата е достапна бесплатно за преземање преку Google Play и App Store. Покрај информирањето, не помалку важна е и техничката подготвеност на возилото. Најсигурен начин да бидете уверени дека вашето возило е подготвено за безбедно патување е да извршите целосен преглед во АМСМ сервисот, каде што нашиот стручен тим ќе се погрижи за неговата беспрекорна техничка состојба. Ви посакуваме пријатен, спокоен и безбеден одмор, многу убави моменти, нови доживувања и среќно враќање дома. Уживајте во летото и патувајте безбедно! Следниот број (двоброј) на „АМСМ Клуб Мобилити“ очекувајте го во јули 2026 во електронска верзија на вашата е-адреса и нашата веб-страница www.amsmklubmobiliti.mk

Маргита ПОПОВСКА

ISSN 1857-6133

© Сите права се заштитени. Овој труд не смее да биде преведен или копиран во целина или негов дел без дозвола на издавачот. Забрането е било какво складирање и архивирање, електронско прилагодување, компјутерско програмирање или користење со некоја слична или различна технологија позната до денес или која ќе се развие во иднина.

главен и одговорен уредник

Почитувани членови на АМСМ, Ве повикуваме на нашата е-маил адреса redakcija@amsm.com.mk да ни ги испратите своите е-маил адреси за да можеме да ви го доставиме интернет-изданието на списанието „АМСМ Клуб Мобилити“.

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

3

ЦЕНТАР ЗА ВОЗИЛА

071/232-442 4

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

www.amsm.mk

HI-TECH

НОВОСТИ 7 НОВО ЛИЦЕ НА ЛЕГЕНДАРНОТО „ПОЛО“ 10 ДИРЕКТЕН ВЛЕЗ ВО ПРЕМИУМ КЛАСАТА

46 ЛЕТ НАД МОРСКАТА ШИР

36 СТИЛ 36 СВЕТСКООО!

7

46

АВТО-МОТО

ИСТОРИЈА 50 НАЧИН НА ЖИВОТ И ГРАДСКА ИКОНА

14 ДЕФИНИЦИЈА ЗА СЕСТРАНОСТ 24 АПСОЛУТНО БРИЛИЈАНТЕН И ЗАСТРАШУВАЧКИ

38 ПАТУВАЊЕ 38 МАЛА БАРСЕЛОНА

18

50

ТЕСТОВИ И СОВЕТИ

СПОРТ

34 СЕГА Е ВРЕМЕ ЗА „ДВЕТЕ ТРКАЛА“

63

54 АПРИЛИЈА СО „ЕДЕН-ДВА“ ТРИУМФ ГО ОСВОИ МУЏЕЛО 60 ЛЕГЕНДА ВО НАЈАВА

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

5

| ОТА

ПОВАЖНИ ТЕЛЕФОНИ ВО ЕВРОПА АВСТРИЈА

ЛЕТОНИЈА

УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење во Австрија е забранета употребата на мобилен телефон. Дозволена е употребата на HANDS FREE. Казна мин. 50 ЕУР. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволено количество на алкохол во крвта е : 0,049%; за млади возачи 0,01% – казна 300 до 5.900 евра

УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење во Латвија е забранета употребата на мобилен телефон. Дозволена е употребата на HANDS FREE. Казна до 15 евра. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволено количество на алкохол во крвта е 0.05%. За возачи почетници (помалку од 2 години), лимитот е 0.02 %

БЕЛГИЈА

ЛИТВАНИЈА

УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење во Белгија е забранета употреба на мобилен телефон. Забрането (казна од 100 евра па нагоре), HANDS FREE дозволено ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволено количество на алкохол во крвта е 0.05%.

УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење во Литванија е забранета употребата на мобилен телефон. Дозволена е употребата на HANDS FREE. Казна 29 -87 ЕУР. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволено количество на алкохол во крвта е 0,04%, за нови возачи (до 2 год.)

0,02%

БОСНА И ХЕРЦЕГОВИНА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН забрането, казна 100 до 300 БАМ ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ 0,03% ; млади возачи и професионални 0,00%, казна 50 – 1000 БАМ

ВЕЛИКА БРИТАНИЈА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН забрането (казна до 1000 фунти), HANDS FREE дозволено ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволено количество на алкохол во крвта е 0,08%

ГЕРМАНИЈА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење во Германија е забранета употребата на мобилен телефон. Дозволена е употребата на HANDS FREE. Казна 40 ЕУР. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволено количество на алкохол во крвта е 0,08%.

ДАНСКА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење во Данска е забранета употребата на мобилен телефон. Дозволена е употребата на HANDS FREE. Казна 67 ЕУР. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволено количество на Алкохол во крвта е 0.05%.

ЕСТОНИЈА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење во Естонија е забранета употребата на мобилен телефон(казна 200-400 евра). Дозволена е употребата на HANDS FREE. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволено ниво на алкохол: 0,02%

ИТАЛИЈА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење во Италија е забранета употребата на мобилен телефон. Дозволена е употребата на HANDS FREE. Казна од казна од 160 до 641 евра. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволено количество на алкохол во крвта е 0,05%.

6

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

ЛУКСЕМБУРГ УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење во Луксембург е забранета употребата на мобилен телефон. Дозволена е употребата на HANDS FREE. Казна до 74 ЕУР. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволено количество на алкохол во крвта е 0.05%

НОРВЕШКА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење во Норвешка е забранета употребата на мобилен телефон. Дозволена е употребата на HANDS FREE. Казна 1300 НОК. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволено количество на алкохол во крвта за моторни возила е 0.02%.

ПОЛСКА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење во Полска е забранета употребата на мобилен телефон. Дозволена е употребата на HANDS FREE. Казна 200 ПЛН или 50 евра. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволено количество на aлкохол во крвта е 0.02%

РОМАНИЈА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење во Романија е забранета употребата на мобилен телефон (казна 65-80 евра), HANDS FREE дозволено. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволено ниво на алкохол : 0%

СЛОВАЧКА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење во Словачка не е дозволена употребата на мобилен телефон. Дозволена е употреба на HANDS FREE. Казна 20-60 ЕУР. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволено ниво на алкохол : 0%

УКРАИНА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН Употреба на мобилен телефон: забрането, дозволено HANDS FREE, казна над 40 евра ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволено ниво на алкохол :нема, но толеранција во некои случаи е до 0,02%

НОВОСТИ |

VOLKSWAGEN ID. POLO

НОВО ЛИЦЕ НА ЛЕГЕНДАРНОТО „ПОЛО“

Д

олгоочекуваното „поло“ конечно е пред очите на светската јавност. Сè е ново кај него, надворешниот дизајн, внатрешноста, а нови се и погонските агрегати, кои сега се целосно електрични. Бидејќи нема бензински и дизел-мотори, платформата на која е конструирано новото „поло“ е исто така сосема нова – „меб +“. Електричните возила имаат сосема поинаква основа од бензинските и дизел-изведбите. Новата платформа носи и нови димензии, иако тие не се разликуваат многу од претходната генерација: должина 4.053 мм, ширина 1.816 мм, висина 1.530 мм, додека меѓуоскиното растојание изнесува .2600 мм. Не мора автомобилот да биде поголем за да понуди поголема удобност, туку одговорните за внатрешниот дизајн треба да умеат максимално да го искористат просторот. Затоа багажниот простор е зголемен од 351 на 441 литар, а со соборени задни седишта капацитетот достигнува 1.240 литри. Во понуда се три електрични погонски единици со моќност од 116, 135 и 211 КС. Првите две користат иста батерија со капацитет од 37 kWh („лфп“ – литиум-железо-фосфат), со која можат да поминат околу 330 км. Изведбата со 211 КС располага со батерија од 52 kWh („НМК“ – никел-манган-кобалт), која овозможува автономија од околу 450 км. Аудио и видеосистемите се застапени во полн состав, вградени се 10 звучници од „Харман кардон“ со вкупна моќност од 425 вати. Тука се и многу посакува-

ните екрани со дијагонала од 10 инчи, додека централниот екран чувствителен на допир има дијагонала од 13 инчи. Секако, системот поддржува поврзување со мобилни телефони и преку „андроид“ и преку „епл“ платформа. Производството ќе се одвива во Памплона, Шпанија, а продажбата ќе започне некаде кон средината на летото. Од 25.000 евра па нагоре, тоа ќе биде цената на основниот модел, додека сите останати изведби ќе чинат повеќе. И уште нешто – дали „Фолксваген“ ни порачува дека отсега натаму „полото“ ќе „вози“ само на струја? И дали германскиот производител привремено или засекогаш се откажува од бензинските и дизел-моторите? •

MCLAREN MCL-HY

ДОГОДИНА ВО „ХИПЕР“ КЛАСАТА

Т

рките се главната причина и повод Брус Мекларен да основа сопствена работилница во која ќе произведува тркачки автомобили. Оваа марка е една од ретките што својот пат го започна преку трките, а потоа почна да произведува друмски спортски купе-автомобили („гран туризмо“) за секојдневна употреба. Најчесто, оваа група модели завршува на тркачките патеки, се разбира, со претходно извршени специјални преправки според правилата на ФИА. Бидејќи е родена од трките, марката и компанијата „Мекларен“ не може да мирува, туку постојано е во потрага по поголема брзина. Најновото што се случува во „Мекларен“ е забрзаната подготовка за влез во трките на издржливост, и тоа во највисоката класа – класата на хиперболидите. Да потсетиме, во календарот на трките на издржливост се наоѓа и легендарната „24 часа Ле Ман“, каде што три години по ред доминира „Ферари“, а пред тоа „Тојота“ им „земаше мерка“ на конкурентите. Подготовките на „Меклареновите“ хипертркачки возила се во полн ек, а влезот во ВЕЦ е закажан за сезоната 2027. Текстов не е исклучиво посветен на тркачката изведба именувана како „мекларен мкл х“, туку го дели вниманието и со изведбата „гтр“ („мекларен мкл х гтр“), која е нешто навистина посебно. Споменатата изведба исто така е тркачка, но не е изработена според строгите правила на ФИА и затоа не може да настапува на официјални трки организирани од оваа федерација. Сепак,

Мекларен се одлучи на ваков чекор за да им овозможи на најзакоравените љубители на марката да го почувствуваат тркачкиот асфалт и адреналин. Болидот наменет за трки тежи 1.050 кг, но овој што е наменет за специјални купувачи ќе биде уште малку полесен. Замислете автомобил со тежина од само еден тон, а во себе да има 730 КС „извлечени“ од 2,9-литарски V6 мотор снабден со двоен турбополнач. „Мекларен“ не откри колку примероци ќе произведе за специјалните купувачи, ниту, пак, ја спомна цената. Единствено нагласи дека автомобилите најпрво ќе им бидат понудени на верните купувачи на оваа марка. Сопствениците ќе имаат можност да се запознаат со автомобилите преку професионален тим од Мекларен, со конструкторите, со пилоти-инструктори и со останатите членови на тимот. Тие ќе ги обучуваат сопствениците како да управуваат со овие тркачки автомобили, и тоа не било каде, туку на вистински тркачки патеки. Овие суперавтомобили нема да можат да се возат надвор од тркачките патеки, бидејќи не се хомологирани. Практично, нема да излегуваат надвор од боксовите и патеките. Таму ќе бидат сместени, а сопствениците ќе доаѓаат кога сакаат и ќе ги возат колку што сакаат. Убава „играчка“ за милионска сума, иако засега не е познато колку милиони ќе чини. •

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

7

| НОВОСТИ

OPEL CORSA GSE

„КОРСА ГРАНД СПОРТ“ ВО ЕЛЕКТРИЧНО ИЗДАНИЕ

Н

екогаш беше „гси“ (гранд спорт инџекшн), а денес е „гсе“ („гранд спорт електрик“). Се враќа една од најпосакуваните „Опелови“ изведби во јатото на моделот „корса“. Во времето кога Опел го претстави моделот „корса“ во „гси“ издание, се создаде вистинска гужва во автомобилскиот свет. Појавувањето предизвика бура од воодушевување, особено кај возачите што ја почитуваат спортската нота. Духот на „корса гси“ воскреснуваше во пет наврати, почнувајќи од 1988 година па сè до 2019 година, а годинава Опел ја претстави шестата генерација на моделот „корса“ во „гранд спорт“ издание. Само што сега не е „и“ за „инџекшн“, туку „е“ за „електрик“, затоа што Опел повеќе нема да произведува „гси“ изведби, туку исклучиво „гсе“, односно модели со електричен погон. Новиот „гсе“ има електромотор способен да произведе 281 КС, при што целата сила се пренесува на предната оска, како и вртежен момент од 345 Nm. Затоа и не зачудуваат 5,5 секунди до 100 км/ч – забрзување од кое застанува здивот. Сепак, производителот нуди три режими на возење. „Спорт“ режимот има електронски ограничена брзина од 180 км/ч и ги активира сите 281 КС. Потоа следува режимот „нормал“, со активни 231 КС и поумерени забрзувања, додека во режимот „еко“ сите параметри се прилагодени за најрационално возење, со максимална брзина од речиси 150 км/ч. Практично, ова е нешто како „три во едно“. Литиум-јонската батерија со капацитет од 54 kWh е доволна за автономија од најмалку 322, односно најмногу 370 км, во зависност од тоа кој режим на возење ќе го изберете. И кога веќе зборуваме за изведба „гс“, односно „гсе“, јасно е какво е подвозјето, спортски подесено, со специјални хидраулични амортизери, пониско тежиште, диференцијал со ограничено пролизгување, специјално дизајнирани осовини и четириклипни сопирачки со дискови на секое тркало. Првите официјални фотографии од овој „Опелов“ бисер на четири тркала беа објавени на почетокот од месецов, а производителот веќе се подготвува за 12 октомври, кога е закажана светската премиера на Саемот за автомобили во Париз.

И, секако, нема потреба од грижи, Опел ги има вградено и големите екрани на кои можете да гледате филмови и да се забавувате со компјутерски игри. На екранот наменет за возачот тоа е невозможно, но затоа средишниот екран, со дијагонала од 10 инчи, ги нуди сите тие можности, вклучувајќи филмови и компјутерски игри. •

FIAT GRIZZLY

ГРИЗЛИ НА ЧЕТИРИ ТРКАЛА

О

ва е време на сув возилата, затоа сите производители прибегнуваат во таа насока. Народот сака да има превозно средство во облик на теренско возило и неретко велат, „како џипче е“. И Фиат не имун на желбите од купувачите. Ако новата „панда“ е мал сув, деновиве Фиат објави фотографии од сосема нов сув модел со име „гризли“. Новопечениот модел нарчен „гризли“ е класика од сув со средна големина, односно поседува 4,5 м во должина. Според фотографиите тоа е возило за задоволување на секојдневни семејни протреби. Истовремено Фиат понуди „гризли“ во поинакво пакување, односно „гризи фастбек“ каде задниот дел од покривот е понизок во споредба со покривот од обичниот „гризли“. Тоа е таа филозофија да им се овозможи на купувачите да изберат, помеѓу класиката и спортската линија. „Фиат гризли„ и „фиат гризли фастбек“ како темел ја користат платформата „смарт кар“, наменета како за класичните погонски едиици, така и за електричните. Тоа доволно кажува дека „гризли“ ќе има бројна палета од мотори, односно од сè по нешто и за сечиј вкус - кому како му одговара. Сосема новиот сув од Фиат ќе се продава низ цел свет, Ј. Америка, Африка, Европа, Блискиот Исток, но и во други региони од планетава, односно како ќе се договорат во Стелантис.

8

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Како што „мириса“, Салонот за автомобили во Париз ќе биде местото на првичното претставување пред светот. Ова се темели на официјалните изјави од Фиат дека светското претставување временски е закажано во втората половина од 2026, а изложбата на автомобили во Париз е на почетокот од октомври. Претходно „панда“ и „гранде панда“, а сега „гризли“, кое име е следно(?). П.С. Кратенката „сув“ потекнува од англиското објаснување „спорт јутилити викл“ или во слободен превод на македонски, „возило за забава“. •

НОВОСТИ |

LANCIA GAMMA

НА ПОВИДОК НОВ ЛУКСУЗЕН КОМПАКТЕН СУВ

Н

ешто убаво се случува во автомобилската индустрија. Ланча живнува и го најавува доаѓањето на вториот нов модел во семејството. Да потсетиме, првиот нов модел по подолга пауза беше „ипсилон“, претставен во февруари 2024 год. Неговата продажба започна скромно, само на домашен терен, каде досега се продадени помеѓу 15.000 и 19.000 примероци. Најмногу се продадени дома, скоро 90 отсто, остатокот од околу 10 отсто се продадени во Шпанија, Франција, Холандија, Белгија, а останатите држави од континентов имаат незначителен процент купени примероци. Светската премиера ќе биде одржана во октомври на Салонот за автомобили во Париз, а производството ќе се одвива во фабриката Мелфи, сместена во регионот Базилика на југот од Апенинскиот Полуостров. Сега Ланча подготвува терен за луксузен компактен сув (кросовер фастбек) наречен „гама“, со следниве димензии: должина 4,67 м, ширина 1,89 м и висина 1,66 м, модел кој е конструиран на платформата „стла медиум“. Производителот, односно Стелантис има широка палета од погонски единици, така што „ланча гама“ ќе добие голем дел од нив. Најавуваат хибридна изведба со 145 КС и неверојатна автономија од над 1.000 км, а целосно електрифицираната изведба со 230 КС ќе изминува 540 км со едно полнење на батериите, додека изведбата со погон на сите тркала ќе има 375 КС со дострел до 675 км. За деталите и за посебностите на „ланча гама“ ќе пишуваме по светската премиера.•

АВТО ШКОЛА МОБИЛИТИ ПЛУС

ВРЕМЕ Е ЗА ВОЗАЧКА! ПРИЈАВИ СЕ ОБУКА ЗА Б КАТЕГОРИЈА

02/3181-240 | 072/228-195

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

9

| НОВОСТИ

AC CОБРА GT

„КОБРА“ ВО КУПЕ-ИЗВЕДБА

А

втомобилската индустрија драстично се менува во изминатите две децении и продолжува да изненадува. Најновото доаѓа од АЦ Карс. Шеесетгодишната традиција е прекината, односно досега се произведуваше само отворената изведба „кобра гт роудстер“, но отсега семејството се зголемува со уште една изведба, покриената. Препознатливоста на моделот „кобра гт“ останува непроменета, бидејќи во дизајнот ништо не е сменето, освен покривниот дел. Наместо отворено небо, сега е понудена класична купе-изведба. Светот сака купеа, а производителот излегува во пресрет на тие желби. Новата шасија има меѓуоскино растојание од 2.570 мм, што е дури 284 мм повеќе во споредба со шестата генерација на „ац кобра“. Сепак, купето е подолго за само 110 мм и има вкупна должина од 4.225 мм. Трагата на тркалата е поширока, а заедно со оптимизираната распределба на тежината и ниското тежиште придонесува за подобро управување и поголема агилност во различни услови на патот. За спартанската опременост во кабината не треба многу да се зборува. Ова е чисто спортско купе во кое приоритет имаат возните својства, а не свилените „манжетни“ во форма на екрани чувствителни на допир, управување со возилото преку мобилен телефон и слично. Сепак, присутни се и неколку модерни детали, но сè е ставено во функција на уживањето во возењето. Моторот е позајмен од Форд – V8 со работна зафатнина од 5,0 литри. Купето е достапно со овој мотор во три изведби. Првата е атмосферска и развива 456 КС („гт V8 Купе“). Втората е опремена со компресор и испорачува 730 КС („гт V8 S Купе“). Третата е посебна бидејќи моторот е дополнително унапреден и развива неверојатни 810 КС и максимален вртежен момент од 800 Nm („гтс клубспорт едишн“), изведба што ќе биде произведена во само 99 примероци. Ова специјално купе, со маса од 1.450 кг, забрзува од 0 до 96 км/ч за само 3,2 секунди.

EXLANTIX RX CONCEPT

ДИРЕКТЕН ВЛЕЗ ВО ПРЕМИУМ КЛАСАТА

К

инеската автомобилска индустрија не стивнува со својот забрзан развој. Таму нештата на четири тркала се одвиваат толку брзо што е речиси невозможно да бидат следени од новинарите и јавните гласила. Не е можно целосно да се следи таа индустрија и покрај сите компјутери и останати алатки што ја олеснуваат работата на новинарите. Само Кина е сопственик на околу 100 автомобилски марки. Ако секоја од тие марки претстави по еден модел, добивате 100 нови автомобили. А што ако претстават по три или четири модели? А каде се моделите од останатите 100 марки од другите држави во светот? „Екслантикс Р Икс“ е концепт што допрва се кандидира за влез во сериско производство. Концептите, според некое непишано правило, се предвесници на она што треба да се случи во иднина. „Екслантикс р икс“ е сув возило со должина од 4,9 метри и нагласени остри линии во комбинација со умерени заоблувања. Треба да се нагласи намерата на оваа марка, а тоа е извоз на серискиот модел на европско тло, модел што ќе биде наследник на концептот. Марката Екслантикс е релативно непозната, односно е „икс“ величина, кажано со речникот на математиката. Нова марка за нас на континентов, но марка што директно влегува во премиум класата. Ќе води битка против Лексус, БМВ, Мерцедес, Ауди, Волво, Полстар и останатите претставници на класата, а доколку се појави и преку „големата бара“, ќе се соочи и со Кадилак, Инфинити и Акура. Екслантикс подготвува и лимузина со иста должина и можно е, заедно со сув моделот, да дебитираат на европскиот континент некаде во септември 2027 година. Како што наведува производителот, на почетокот и лимузината и сув возилото („екслантикс ес“ и „екслантикс ет“) ќе имаат исклучиво електричен погон. •

10 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Силата што ја произведува напред поставениот мотор се пренесува на задната оска преку автоматски менувач со 10 степени на пренос или рачен менувач со шест степени. Од првите две изведби производителот планира годишно да испорачува по 250 примероци, односно вкупно 1.000 возила од роудстер и купе-изведбата. Светот чекаше 60 години АЦ Карс да произведе купе-изведба на легендарната „гт кобра“ – и конечно ја дочека. За тоа покриено задоволство, заинтересираните купувачи за основната изведба ќе треба да издвојат околу 230.000 фунти стерлинзи. Доколку ве интересира една од специјалните 99 единици, најдобро е директно да се обратите до производителот, АЦ Карс. •

НОВОСТИ |

SMART-CONCEPT#2

ПРИСТИГНУВА НОВИОТ „СМАРТ ЗА ДВАЈЦА“

П

ојавувањето на автомобилот наречен „смарт фор ту“ приреди некаков вид провокација, но предизвика и големо чудење кај јавноста. За конфузијата да биде уште поголема, зад автомобилите „Смарт“ стоеја класичниот производител на лимузини „Мерцедес-Бенц“ и часовничарот „Своч“. Се случи тоа што се случи и еве, денес имаме и „смарт за четворица“, но и класична лимузина со истото име. И сега повторно на ред доаѓа „смарт за двајца“ – деновиве пристигна вест дека кон крајот на годинава ќе биде лансиран новиот модел, а доказ за тоа е концептот „смарт #2“. Кога се појави за првпат (1998 год.), малиот автомобил беше долг само 2.500 мм, а концептот „смарт #2“ е долг 2.792 мм. Разликата од 292 мм во должина е повеќе од забележлива, што значи дека производителот сега посветува поголемо внимание на удобноста. Новиот „смарт за двајца“ ќе биде целосно електрифициран. Електромоторот е сместен зад седиштата и ја придвижува задната оска. Филозофијата „сè назад“ е присутна уште од првото појавување во 1998 год. Засега нема податоци за структурата на батеријата, но со едно полнење возилото ќе може да помине 300 км. За полнење од 10 до 80 отсто ќе бидат потребни 20 минути, а возилото ќе може да полни батерии на велосипеди, светилки, мобилни телефони и слично.

Производството на „смарт #2“ ќе се одвива во Кина, но наместо „Своч“, сега партнери се кинескиот гигант „Гили“ (50 %) и „Мерцедес-Бенц“ (50 %), и тоа од март 2019 год. •

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

11

| НОВОСТИ

ПОРШЕ МАКЕДОНИЈА

T-ROC ДЕБИТИРАШЕ ВО СКОПЈЕ

Н

овата генерација на популарниот компактeн SUV пристигна во Македонија со повисок квалитет, модерна дигитализација и електрифицирани мотори. Во продажниот салон на Volkswagen во Скопје беше одржана македонската премиера на новата генерација на T-Roc, модел кој претставува значајна еволуција на еден од најуспешните SUV автомобили на брендот. Со повеќе од два милиони продадени примероци глобално, T-Roc останува клучен модел во компактниот SUV сегмент. Новото издание носи целосно освежен дизајн со подинамични пропорции и подолга каросерија, што резултира со помоќна појава на патот и подобрена просторност. Визуелниот идентитет е нагласен преку стандардни LED светла и опционални IQ.LIGHT LED Matrix фарови поврзани со осветлено лого, додека задниот дел добива препознатлив светлосен потпис. Во ентериерот фокусот е ставен на дигитализацијата и квалитетот на изработка. Новиот кокпит располага со инфотејнмент екран до 12,9 инчи, амбиентално осветлување и head-up дисплеј, а употребените материјали се значително унапредени. Благодарение на зголемените димензии, патниците добиваат повеќе простор, додека багажникот нуди капацитет од 475 литри. За првпат се достапни и ergoActive седишта со масажа, кои го подигаат нивото на комфор на повисоко ниво. Технолошката основа ја сочинува платформата MQB evo, која овозможува интеграција на најновите системи за асистенција како Travel Assist, Park Assist Pro со управување преку смартфон и Exit Warning систем за зголемена безбедност. Под хаубата се нудат модерни 1.5 eTSI бензински мотори со 48V mild hybrid технологија и моќност од 115 и 150 КС, насочени кон подобра ефикасност и порафинирано секојдневно возење. Според официјалниот увозник Porsche Macedonia, продажбата на новиот T-Roc веќе започна во продажната мрежа на брендот низ Македонија, со што еден од најпрепознатливите SUV модели на Volkswagen влегува во нова генерациска фаза и на домашниот пазар. •

CITROEN 2CV

ВРАЌАЊЕТО НА ЛЕГЕНДАТА „СПАЧЕК“

К

ога, како, што, зошто, дали итн., овие прашални зборови веќе не постојат кога е во прашање враќањето на популарниот „Спачек“. Цитроен мерел и премерувал кога да го врати легендарниот модел и, најверојатно, според нивните „мерења“, сега е вистинското време. Да, но само како целосно електрично возило. Стелантис има нова платформа наречена „е-кар“, на која ќе конструира повеќе мали и лесни возила со основна опрема. Најверојатно оваа платформа ќе ја користи и Leapmotor, кинески производител на автомобили кој со години соработува со Стелантис, а можно е кинеската компанија да учествувала и во развојот на платформата. Одговорните најавуваат дека „цитроен 2 цв електрик“ ќе се продава за околу 15.000 евра. Дали тоа е малку или многу за типичен градски автомобил – проценете сами. Според најавите, концептниот модел првпат ќе биде претставен пред јавноста оваа есен, на Салонот за автомобили во Париз, додека производството и продажбата на серискиот модел би требало да започнат кон крајот на 2027 или почетокот на 2028 година. Производството нема да се одвива на домашен терен, туку во Италија, во фабриката во Помиљано д’Арко, градче во близина на Неапол. „Цитроен 2 цв“ беше претставен во далечната 1948 година и се произведуваше

12 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

сè до летото 1990 година. Во тој период, оригиналниот модел, заедно со сите негови изведби, беше продаден во повеќе од 5,1 милиони примероци. Останува да видиме каков резултат ќе постигне електричната верзија. •

НОВОСТИ |

М КАР

МАКЕДОНСКА ПРЕМИЕРА НА НОВИОТ BMW IX3

К

омпанијата М Кар, официјален увозник на BMW за Македонија и Косово пред македонската јавност го претстави новиот BMW iX3, првиот модел од револуционерната Neue Klasse платформа, која означува почеток на една целосно нова ера за брендот. Уште пред официјалното пристигнување на пазарите, iX3 веќе доби значајно меѓународно признание, освојувајќи ги титулите „World Car of the Year 2026“ и „World Electric Vehicle 2026“.

-„Новиот BMW iX3 е симбол на трансформацијата на BMW кон иднината. Тој ја претставува Neue Klasse, новата платформа која комбинира врвна електрична технологија, сосема ново ниво на дигитализација и препознатлива BMW динамика при возење. Neue Klasse ќе биде основа за повеќе од 40 нови модели и технолошки унапредувања до 2027 година, означувајќи ја најголемата технолошка трансформација во историјата на брендот. Bез разлика на промените, BMW секогаш ќе биде синоним за „задоволство при возењето“, изјави Билјана Колемишевска, одговорна за маркетинг комуникации и ПР во компанијата М Кар.“ Со новиот iX3, BMW отвора ново поглавје во иднината на мобилноста, дигиталното корисничко искуство, одржливоста и динамиката при возење. Како прв модел од Neue Klasse, моделот iX3 носи целосно нов дизајнерски јазик, интелигентни софтвери и шестата генерација на eDrive технологија. Новиот iX3 е придвижуван од напредна електрична архитектура базирана на 800V систем и нова генерација батерии, што овозможува поголема ефикасност, подобри перформанси и побрзо полнење, при што возилото нуди електричен досег до 805 километри според WLTP, а благодарение на можноста за полнење до 400 kW, за само 10 минути може да обезбеди досег до 372 километри.

BMW iX3 носи и целосно нов визуелен идентитет, со прочистен и минималистички дизајн, нагласени површини и монолитен изглед кој ја истакнува неговата технолошка природа. Вертикалната бубрежна решетка, новата светлосна графика и модерните пропорции создаваат впечатлива комбинација на елеганција, динамика и препознатлив карактер, додека во внатрешноста марката воведува ново ниво на интеракција преку BMW Panoramic iDrive и BMW Operating System X, овозможувајќи поинтуитивно користење, персонализација и поставување на информациите директно во природната линија на видик на возачот. Една од најзначајните технолошки новини кај iX3 е новата електронска архитектура базирана на четири високо-перформансни компјутери „superbrains“. Наместо голем број поединечни контролни единици, овие четири централни компјутери управуваат со возењето, инфозабавата, системите за асистенција и клучните функции на возилото, со што iX3 станува возило базирано на централизирана софтверска архитектура и приближно 20 пати поголема компјутерска моќ во споредба со претходните генерации. Дополнително, воведен и новиот систем Heart of Joy, централен компјутер за возна динамика, кој компанијата го опишува како

„централен нервен систем“ на возењето и кој ги обединува клучните функции во еден централен „мозок“, овозможувајќи побрзи реакции, подобра координација меѓу системите, попрецизно управување, поефикасна регенерација и помазно чувство при возење. Развиен специјално за електрични возила, Heart of Joy работи до 10 пати побрзо од претходните решенија и претставува една од најголемите технолошки промени што брендот ги воведува во последните две децении. Новиот iX3 50 xDrive е веќе достапен во продажба на македонскиот пазар со почетна цена од 79.860 евра. •

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

13

| АВТО-МОТО

Ford Ranger XLT Double Cab TDCi 170 4x4 M6

ДЕФИНИЦИЈА ЗА СЕСТРАНОСТ МОДЕЛОТ RANGER Е СЕСТРАНО ВОЗИЛО, ВИСТИНСКО „ШВАЈЦАРСКО НОЖЕ“ НА ЧЕТИРИ ТРКАЛА. ЛЕСНО ГИ ЗАДОВОЛУВА ПОТРЕБИТЕ НА ЕДНО СЕМЕЈСТВО ИЛИ МАЛ БИЗНИС, НУДЕЈЌИ УДОБНОСТ НА АСФАЛТ И ОДЛИЧНИ СПОСОБНОСТИ ЗА ТЕРЕНСКИ АВАНТУРИ.

П

остојат возила што го прават токму она за кое се дизајнирани – ништо повеќе, ниту помалку. А потоа постојат возила што ги надминуваат сопствените дефиниции. Моделот Ranger, кој доаѓа од Ford, одамна престана да биде „само“ пикап. Со секоја нова генерација тој методично ги поместува границите на тоа што едно возило од овој тип може и смее да биде, сè додека денешниот модел не го доведе тој концепт до точка во која разликата меѓу работна машина, семеен СУВА и платформа за авантури речиси целосно исчезнува. САМОУВЕРЕН И МАСИВЕН Пред да влезете во него, Ranger веќе зборува. Неговата силуета на патот е авторитативна и самоуверена, на начин на кој само возила со јасна намена. Предниот дел, со масивната решетка и габаритните светлосни склопови, носи препознатлив Ford „Pro" дизајнерски јазик, додека нагласените лакови над тркалата и цврстите линии на каросеријата создаваат впечаток на возило што изгледа подготвено дури и кога мирува. Возилото со пакетот XLT, кое го имавме на тест, додава слој на визуелна рафинираност со алуминиумски бандажи, ретровизори и браници во боја на каросеријата, светла за магла и странични прагови што го поместуваат Ranger подалеку од чистата

14 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

утилитарност, без да го лишат од неговата суштина. Како резултат, добиено е возило што со иста убедливост можете да го паркирате и пред градилиште и пред елитен ресторан. Но зад естетиката стои и сериозна практична логика. Товарниот простор, со должина од 1.613 мм и ширина од 1.413 мм, собира европалета, а носивоста до 1.022 килограми значи дека „Double Cab“ конфигурацијата не ја жртвувала функционалноста за да овозможи дополнителен простор за патниците на задниот ред седишта. Доколку, пак, имате потреба да транспортирате нешто што е далеку потешко или погабаритно, и тоа не е проблем, бидејќи капацитетот за влечење на приколка изнесува 3.500 килограми. МЕСТО КАДЕ ПРЕДРАСУДИТЕ ЗАВРШУВААТ Ако надворешноста го поставува карактерот, ентериерот го запечатува аргументот. Кабината на актуелниот Ranger е простор во кој марката очигледно одлучила да не прави отстапки, ниту кон работната етика, ниту кон технолошката пренатрупаност, што е карактеристика на некои современи возила. Седиштата напред се широки, со добра странична поддршка и позиција на возачот, која дава чувство на доминација над патот без напор. Материјалите на горните површини се меки и пријатни, додека цврстите облоги во

АВТО-МОТО |

долниот дел носат логика на возило кое мора да преживее кал, алати и сурови работни услови, без притоа да изгледа евтино. Она каде што Ranger навистина изненадува е задниот дел. Наместо симболичен простор наменет за кратка употреба, Double Cab конфигурацијата нуди реален простор за нозете, природен агол на потпирачот и клупа удобна за подолги патувања. Едноставно, патниците на задните седишта не се чувствуваат казнети, туку како полноправни членови на екипажот. Централниот 10,1-инчен вертикален екран, кој работи со новиот SYNC 4 систем, го презема управувањето со инфотејнментот брзо, логично и без непотребна сложеност. Поврзувањето со Apple CarPlay и Android Auto работи беспрекорно, а задржаните физички копчиња за возните режими и климата се решение кое секој возач на терен ќе го цени повеќе од која и да е дигитална гестикулација вметната во менито на екранот.

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

15

| АВТО-МОТО

ТЕХНИЧКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ВОЗИЛОТО

ИМПРЕСИВНА РАМНОТЕЖА Изборот на 2.0 TDCi агрегатот со 170 КС и 405 Нм не е само прашање на цена, туку и прашање на карактер. Моторот ја испорачува силата таму каде што на Ranger му е најпотребна, при ниски вртежи, уште од 1.750 врт/мин, со исполнет, еластичен одзив, кој возењето на асфалт го прави удобно, а теренските препреки лесно совладливи. Мануелниот шестстепен менувач е партнер достоен за агрегатот. Рачката е кратка и има прецизен од, а распоредот на степените е добро осмислен и за урбана употреба и за возење со полн товар на отворен пат. Забрзувањето до 100 км/ч за 11,5 секунди е бројка која, во контекст на 2,3 тони маса на празно возило, е сосема респектабилна. Од друга страна, потрошувачката во реални услови е за околу половина литар повисока од декларираните 8,5 литри на 100 километри, отстапување кое е речиси неизбежно за возило со вакви димензии и кое едноставно не го нарушува аргументот за неговата економичност. На терен Ranger го покажува вистинското лице. Системот за погон на сите тркала со режимите 2H, 4H, 4L и блокада на задниот диференцијал, во комбинација со клиренс од 230

16 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

МОТОР:

ЧЕТИРИЦИЛИНДРИЧЕН ТУРБО ДИЗЕЛ

ЗАФАТНИНА:

1996 СМ3

МОЌНОСТ НА АГРЕГАТОТ:

170 КС При 3.500 врт/мин

МЕНУВАЧ:

6 СТЕПЕН МАНУЕЛЕН МЕНУВАЧ

ПОГОН:

НА СИТЕ 4 ТРКАЛА

ПОТПИРАЊЕ НА ТРКАЛА:

НАПРЕД: MCPHERSON НАЗАД: ЛИСНАТИ ПРУЖИНИ

СОПИРАЧКИ:

НАПРЕД: ВЕНТИЛИРАЧКИ ДИСКОВИ НАЗАД: ДИСКОВИ

ГУМИ:

НАПРЕД 255/70 R17, ПОЗАДИ 255/70 R17

МАСА НА ВОЗИЛОТО:

2.123 КГ

ДИМЕНЗИИ: Д/Ш/В:

5.350Х1.910Х1.886 ММ

ЗАБРЗУВАЊЕ ОД 0 ДО 100 КМ/Ч:

11.6 СЕКУНДИ

ПРОСЕЧНА ПОТРОШУВАЧКА:

8.5 ЛИТ/100 КМ

МАКСИМАЛНА БРЗИНА:

180 КМ/Ч

ЦЕНА НА ТЕСТИРАНИОТ МОДЕЛ:

44.900 ЕВРА

мм, создава платформа која едноставно не застанува. На нерамна подлога Ranger се движи мирно, предвидливо и со самодоверба, која се пренесува директно на возачот. Но она што вистински импресионира е рамнотежата, истото возило кое доверливо ги поминува тешките терени, на асфалт се однесува изненадувачки цивилизирано. Управувањето е прецизно, стабилноста на автопат е уверлива, а суспензијата работи без типичната грубост, својствена за возилата со крута задна оска. Резултатот е Ranger кој на патот се чувствува поблиску до голем СУВ отколку до пикап, а надвор од него потсетува дека квази-теренците сè уште немаат одговор на неговите способности. Моделот Ranger XLT Double Cab, во оваа конфигурација, комплетно ги руши предрасудите за пикап возилата. Тој не е само работна машина, туку рафинирана, технолошки напредна платформа со погон на сите тркала, удобна кабина и товарен простор, чии димензии и носивост ги задоволуваат и комерцијалните и рекреативните потреби. За купувачот кој бара едно возило за сè, Ranger остава малку простор за забелешка. • Данчо Здравковски

ТВОЈАТА ЧЛЕНСКА КАРТИЧКА СЕГА МОЖЕ ДА БИДЕ

Visa AMSM КРЕДИТНА КАРТИЧКА

100 ден. за Classic картичка 200 ден. за Еurope Premium картичка

ФИНАНСИСКА СИГУРНОСТ

ПЛАЌАЊЕ НА РАТИ СО 0% КАМАТА

БЕСПЛАТНА ПОМОШ НА ПАТ

КОНТАКТ ЦЕНТАР 196

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

17

| АВТО-МОТО

Претставуваме Ferrari HC25

ОБЈЕКТ НА ВОНВРЕМЕНСКА УБАВИНА

САКАЈЌИ ДА ГО СПОИ КЛАСИЧНИОТ ПОГОН ОД F8 TRIBUTE СО МОДЕРНИОТ ДИЗАЈН НА F80, АНОНИМНИОТ КЛИЕНТ НА FERRARI ПОБАРАЛ ОД ЕКСПЕРТИТЕ ВО МАРАНЕЛО ДА МУ НАПРАВАТ УНИКАТ, КОЈ СЕ ВБРОЈУВА МЕЃУ НАЈУБАВИТЕ МОДЕЛИ НА FERRARI НА СИТЕ ВРЕМИЊА.

18 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

АВТО-МОТО |

Н

ераскинлива е врската на Ferrari со специјалните проекти од кои произлегуваат ремек-дела на четири тркала, изработени според барањата, потребите, а најмногу според мечтите на клиентот, кој на овој начин станува сопственик на уникатен модел. Да се поседува автомобил кој е еден и единствен на светот е прашање на статус, гордост, но и љубов, пред сè кон автомобилите, а посебно кон Ferrari. Овие модели кои во Маранело ги нарекуваат „One-Offs”, или во слободен превод „еден и единствен“, ги краси ексклузивен дизајн и врвна рачна изработка. Тука експертизата на Ferrari е пресудна, бидејќи секој проект стартува како идеја предложена од клиентoт. Потоа идејата ја развива главниот дизајнер на Ferrari, Флавио Манцони, заедно со назначен тим дизајнери од дизајнерското студио на Ferrari, и секако во тесна соработка со клиентот. Откако ќе се дефинира формата, пропорциите и деталите на автомобилот, се изработува глинен модел и прецизни нацрти според кои се започнува со производство. Целиот процес е долг и макотрпен, бидејќи се бара перфекционизам. Во просек, потребни се две до три години за да се стигне од идеја да готово ремек-дело. За тоа време клиентот е постојано инволвиран во процесот. Без негова потврда проектот не преминува во следна фаза. И така сè до крајниот резултат, кој претставува уникатен модел конструиран и изработен според врвните стандарди на експертите од Маранело, и секако достоен да го носи престижното лого со истопорениот коњ. МОСТ МЕЃУ МИНАТОТО И ИДНИНАТА Ferrari HC25 e ознаката на најновиот уникат кој доаѓа од Маранело и ги спојува футуристичкиот пристап во дизајнот на најновите знаменосци на марката Ferrari F80 и Ferrari 12Cilindri, со класичната техника на еден од најомилените модели на марката Ferrari F8 Tributo. Всушност, HC25 претставува мост кој ги спојува минатото со иднината. Еден вид идеален спој на дизајн и техника кој треба да ја заокружи, поточно да ја заклучи 50. годишната приказна за лозата на исконските модели на Ferrari со централно поставен V8. Лоза која опфаќа низа од брилијантни модели, а започнува во 1975 година со Ferrari 308, првиот модел на марката со централно поставен 3.0 литарски V8 со 255 КС. Негов наследник е 328 GTB од 1985 година, со 3.2 литарски V8 со 270 КС. Кај овие два модели моторот е поставен попречно во шасијата, додека следниот модел, 348 TB, кој доаѓа во 1989 година, е првиот Ferrari со надолжно поставен V8 мотор. Тој 3.4-литарски мотор ослободува 300 КС. Следи моделот F355 од 1994 година со 3.5-литарски V8 и пет вентили по цилиндар, со 380 КС. Во 1999 година доаѓа 360 Modena со 3.6-литарски V8 со 400 КС, а потоа во 2004 година се појавува F430 со 4.3-литарски V8 со 490 КС. 2009 година го носи 458 Italia со модуларна шасија и 4.5-литарски V8 со 570 КС. Ова е последниот модел со атмосферски V8. Со следниот модел доаѓа турбо ерата. 488 GTB се појавува во 2015 година, а неговиот 3.9-литарски мотор со два турбополначи испорачува 670 КС. Моторот собира ловорики и освојува награди. Ferrari го продолжува неговиот развој во еволуцијата на 488 GTB моделот F8 Tributo, кој е последниот сериски модел на марката со класичен погон, без хибридни системи и електрични мотори. Во F8 Tributo, 3.9-литарецот е „навиен“ на 720 КС.

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

19

| АВТО-МОТО

СИЛЕН ИДЕНТИТЕТ За жал приказната за Ferrari со класичен погон завршува со уникатниот HC25. Можеби во иднина ќе се појави уште некој уникат од програмата за специјални проекти, зачнат заради носталгијата на некој клиент по класичниот погон на Ferrari. Но за сега, силниот идентитет на HC25 е последниот бедем поставен на основата на отворената изведба на F8 Tributo, F8 Spider. Раскошниот стил, дело на главниот дизајнер на Ferrari, Флавио Манцони, во исто време му дозволува на НС25 да делува моќно и сензуално. Автомобилот изгледа како да е создаден од два дела, како две различни тела споени во меѓусебна игра со централната црна лента обвиткана околу силуетата на целиот автомобил. Мускулестиот заден дел е споен со елегантната и нанапред истурена кабина, која продолжува во футуристички наострена предница. Лакирана во висок сјај, црната лента покрај впечатливиот визуелен ефект има и функционална задача. Во неа се вметнати едвај видливите елементи од т.н. термален менаџмент на НС25, поточно отворите за воздух за ладилниците и отворите за одведување на врелиот воздух генериран од моќната турбо-енергана. Таа, во суштина, го претставува срцето на автомобилот. Преку црната лента, во висина на појасот се протега рачка за отворање на вратите, изработена од полно парче алуминиум обработено со глодање. Рачката делува како мост меѓу двете одвоени целини и воедно како детаљ што совршено се надополнува со уникатните петокраки бандажи со двоен раб, детаљ кој ги прави да изгледаат поголеми.

Светлата се приказна за себе. Создадени посебно за НС25, модулите од светлечки диоди не можат да се сретнат во ниту еден друг модел на Ferrari. Исклучително тенките леќи, и кај предните и кај задните светла, беспрекорно се вклопуваат во дизајнот, како да се слеани со елементите од каросеријата. Вертикално поставените светлечки диоди за возење дење за првпат се појавуваат на еден Ferrari, а нивната функција не е само практична. Поставени на работ од предните крила, тие ја копираат линијата на црната лента во форма на бумеранг и ја разбиваат монотонијата на мат-сиво обоените површини. Жолтите акценти од масивните шепи на сопирачките и логото на Ferrari се повторуваат и во внатрешноста. Жолти линии во облик на бумеранг делуваат како вез на седиштата, во комбинација од сива ткаенина и црна кожа. Кабината е обложена со истата ткаенина во сива боја, додека арматурата, централната конзола и горниот дел од вратите се обложени со кожа прошиена со жолти рабови. Истенченото чувство за употребата на детали го комплетира визуелниот идентитет на НС25. ПЕРФОРМАНСИ ЗА ПОЧИТ Ferrari HC25 е изграден околу срце со осум цилиндри поставени во V-распоред под агол од 90°. Подмачкувањето е со сув картер, а зафатнината од 3.902 кубни сантиметри ја полнат два турбо полначи. Интересно е што овој мотор, иницијално создаден за 488 GTB, е првиот сериски турбо V8 на Ferrari после 2.9 литарецот на F40 од 1987 година. Оваа енергана произведува 720 КС при 7.000 min-1 и 770 Nm при 3.250 min-1. Специфичната моќност изнесува 185 КС на литар зафатнина, а максималниот број на вртежи е ограничен на 8.000 min1, идентично како во F8 Spider. Моторот е спарен со познатиот седумстепен F1 менувач на Ferrari со две спојки, а погонот е како што доликува, на задна оска. Максималната брзина што може да ја постигне НС25 е потврдена на 340 km/h. Катапултирањето од место до 100 km/h се случува во 2,9 секунди, а до 200 km/h во 8,2 секунди. Прекрасниот Ferrari HC25 беше претставен за време на манифестацијата „Тркачки денови на Ferrari“, која секоја година се одржува на патеката Circuit of the Americas во Остин, во сојузната држава Тексас. Секако, идентитетот на сопственикот на овој еден и единствен примерок, украсен со логото на истопорениот коњ, не се открива, подеднакво како и неговата цена. • Љубомир Анастасовски

20 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

21

| АВТО-МОТО

Авто Кина 2026

ПОВЕЌЕ ОД ГРАНДИОЗНА ИЗЛОЖБА ДЕНЕС КИНА Е БРОЈ 1 ВО АВТОМОБИЛСКАТА ИНДУСТРИЈА. ОД СКРОМНИ ПОЧЕТОЦИ ПРЕД ТРИ ДЕЦЕНИИ, САЛОНОТ ЗА АВТОМОБИЛИ ВО ПЕКИНГ ПРЕРАСНА ВО НАЈГОЛЕМИОТ И НАЈПОСЕТЕНИОТ ВО СВЕТОТ, ПОТВРДУВАЈЌИ ДЕКА ДАЛЕЧНИОТ ИСТОК ГО ПРЕЗЕДЕ ПРИМАТОТ НА ГЛОБАЛНАТА АВТОМОБИЛСКА СЦЕНА.

П

омина и тоа чудо, завесата е спуштена, а сега се сумираат резултатите. Веднаш мора да нагласиме дека Салонот за автомобили во Пекинг се претвори во чудо и тоа толку големо што ги засени сите други во светот. Кинеската машинерија очекуваше огромен наплив на посетители и уште поголемо присуство на изложувачи. На организаторите им беше јасно што ги очекува и беа подготвени да го поддржат тој интерес. Но се прашуваме каде отиде сета таа грандиозност на Салонот за автомобили во Женева? Некогаш се велеше дека, дури и ако автомобилските саеми исчезнат, Женевскиот салон ќе опстане засекогаш. Сепак, предвидувањата не се остварија. Организаторите не беа подготвени за автомобилскиот ураган што дојде од Кина. Сметките им се поматија, а самодовербата дека нивната позиција е недопирлива, за жал, се покажа како погрешна. И не само Женева. Речиси сите големи саемски манифестации денес не се она што некогаш беа. Наспроти нив, Салонот за автомобили во Пекинг, кој се одржа од 24 април до 3 мај, предизвика огромен интерес кај производителите и, што е најважно, ги собори сите рекорди.

22 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

За десет дена саемот го посетиле 1,28 милиони луѓе. Бројката е импресивна, но за кинески услови можеби и не толку спектакуларна. Со речиси 1,42 милијарди жители, многумина очекуваа посетеност поголема од два милиони. Сепак, бројките остануваат фасцинантни. Вкупно беа изложени 1.451 возило, од кои 180 светски премиери и 71 концептен модел. Сето тоа беше сместено во 17 изложбени хали со вкупна површина од 380.000 квадратни метри. Од вкупниот број посетители, 65.000 биле од странство. Особено импресивен е бројот на претставници на медиумите, дури 32.000 новинари, од кои 4.125 странски. Биле организирани 219 прес-конференции, како и повеќе од 50 форуми и стручни средби посветени на историјата, сегашноста и иднината на автомобилската индустрија. Најголемо внимание привлекле дискусиите за насоката во која ќе се движи развојот на автомобилите и иднината на мобилноста.

АВТО-МОТО |

Сите овие бројки беа забележани на саемот благодарение на учесниците од 21 држава, од кои домаќинот Кина изложи најголем број моторни возила, а меѓу странските учесници Германија беше број еден според бројот на изложени возила. Изненадува јапонската автомобилска индустрија, која се претстави конзервативно, како нејзиниот „цунами“ ефект да не беше од толкави размери. И претставниците од САД не беа доволно убедливи. Присуствуваа, но без истата силина како јапонската и германската автомобилска индустрија, и покрај тоа што американската има голем број марки. Едно нешто е дискутабилно – неколку врвни луксузни марки, како на пример: Ферари, Бугати, Масерати, Ролс-Ројс, не беа официјално присутни како производители, и покрај тоа што кинескиот автомобилски пазар е еден од двата најважни за нив по бројот на прода-

дени примероци, заедно со американскиот. Како имиња беа присутни преку некои тјунерски куќи, на пример Мансори. Колку за информација, ова се странските марки присутни на Авто Кина 2026 – БМВ (и Мини), Мерцедес-Бенц, Мерцедес-Мајбах, Мерцедес-АМГ, Ауди, Фолксваген (Фолксваген Анхуи, FAV – Фолксваген, САИК Фолксваген), Џета, Смарт, Форд, САИК Џенерал Моторс, Бјуик, Кадилак, Линколн, Волво, Тојота, Лексус, Хонда, Нисан, Чанган Мазда, Хјундаи, Пекинг Хјундаи, Пежо, Пежо Донгфенг, Цитроен и Донгфенг Цитроен. Од домашните марки сите присуствуваа, без исклучок. Толку од приматот на јапонската, американската и европската автомобилска индустрија. Тие сè уште се врвни светски играчи во споменатата индустрија, но веќе заостануваат зад кинеската. Светот на четири тркала доби нов лидер кој технолошки е толку напреднат што во догледно време тешко некој ќе го стигне.

Електричните возила го водеа орото на 10-дневната изложба, а оние со ОТО или дизел мотори беа малцинство. Нивниот сооднос беше околу 90 отсто електрични или хибридни со приклучок, но во тој процент се вклучени и возила со посебен ОТО или дизел мотор кој се користи само како генератор, додека остатокот од 10 отсто им припадна на „ОТО-дизел“ класиката. И покрај тоа што продажбата на електрични автомобили не оди по нагорна линија, сепак производителите и натаму ја туркаат својата намера за електрификација на превозот. Во Кина се продаваат најмногу електрични возила – околу 12,7 милиони од вкупно продадените 20,7 милиони во светот; второто место е резервирано за САД со 1,5 милиони, а на трето е Германија со околу 570.000. Потоа следат: Велика Британија со 550.000, Франција 450.000, Канада 252.000, Белгија 197.000, Холандија 182.000, Шведска 157.000 и Јужна Кореја со околу 130.000 купени примероци. Тука мора да ја спомнеме Норвешка. Таму купувачите на електромобили поставија светски рекорд – дури 97 отсто од вкупно купените возила се електрични, а само околу 3 отсто им припаѓаат на возилата со ОТО и дизел мотор. И едно изненадување: во врвот на списокот, топ пет, се наоѓаат сите скандинавски држави, но на високото второ место е Непал, каде електромобилите учествуваат со 73 отсто од вкупниот број купени возила. • Жарко Атанасоски

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

23

| АВТО-МОТО

Претставуваме Brabus Bodo

АПСОЛУТНО БРИЛИЈАНТЕН И ЗАСТРАШУВАЧКИ

ДРАМАТИЧНО СКРОЕНОТО КУПЕ, КОЕ ЛИЧИ КАКО ДА Е СОЗДАДЕНО ЗА НЕКОЈ ОД ХОЛИВУДСКИТЕ БЛОКБАСТЕРИ, Е НАЈНОВАТА ИНТЕРПРЕТАЦИЈА НА ПРЕСТИЖНОТО ТЈУНЕРСКОТО АТЕЛЈЕ BRABUS НА ТЕМА ASTON MARTIN VANQUISH, СО ЛУДАЧКИ НАВИЕН V12 ПОД ХАУБА.

24 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

АВТО-МОТО |

B

rabus, престижното тјунерско ателје од малото германско гратче Ботроп, во чест на својот покоен основач Бодо Бушман, одлучи за првпат во својата безмалку педесетгодишна историја да се впушти во предизвик да преработи еден Aston Martin, претворајќи го во фасцинантно ремек-дело наречено Bodo. Идејата не е нова. Напротив, потекнува од самиот Бодо Бушман, кој често ја спомнувал, но за жал никогаш не дошло ред да ја оствари. Денес, во чест на неговото наследство, неговиот сон конечно е претворен во јаве. „Пред скоро педесет години, мојот татко одлучи да почне сопствен бизнис. Неговата страст е никулецот кој го создаде Brabus. Меѓутоа, имаше еден проект за кој често зборуваше, но никогаш не успеа да го реализира. Тоа беше сон што го негуваше долго време. Денес оддаваме чест на неговото наследство преку исполнување на неговиот сон. Секако, поради тоа, автомобилот може да носи само едно име: Bodo“, објаснува неговиот син и актуелен сопственик на Brabus, Константин Бушман. Дрскоста да се преработи Vanquish, врвот во понудата на Aston Martin, на ваков начин му припаѓа само на Brabus. Апсолутно брилијантен, застрашувачки, па дури и недвојбено театрален, Bodo е олицетворение на т.н. златно доба во автомобилската индустрија, и не само во неа. Зборуваме за лудите 1960-ти години, бунтовна ера која го смени светот во повеќе сфери, и време кога се појавуваат икони како Aston Martin DB5, Jaguar E-Type, Lamborghini Miura, Chevrolet Corvette, Ford Mustang и Shelby Cobra од другата страна на Атлантикот. Сепак, иако инспирацијата за дизајнот на Bodo влече корени од минатото, тој е создаден за да блеска во денешницата. Развојот, материјалите и изработката се олицетворение на современите технологии. Bodo е кулминација на експертизата на чудотворците од Ботроп, стекнувана низ децении, и поставува нови стандарди во поглед на елеганција, индивидуалност и занаетчиски перфекционизам. ДРАМАТИЧЕН СТАЈЛИНГ Тешко дека во Bodo би го препознале Aston Martin Vanquish, освен можеби по обликот и линијата на страничните стакла и евентуално по фиксниот стаклен покрив, кој всушност претставува продолжение на предното и премин во задното стакло. Така се добива впечаток дека возењето се одвива под стаклена купола. Bodo е олицетворение на претставата за гран туризмо. Екстремно кусиот преден превис се издига вертикално и преминува во екстремно долга хауба, која пак продолжува во низок појас и се спушта кон задниот дел оформен како крма на глисер. Сето тоа е развлечено на должина од повеќе од пет метри, што доволно говори за габаритите на Bodo.

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

25

| АВТО-МОТО

Гледан отпред, делува чудовишно. Огромната маска со 13 ребра потсетува на челуст разјапена да проголта плен. Отворите низ кои моторот директно се храни со воздух продолжуваат во тенки матрикслед светла, кои демнат како очи на ѕвер. Претставата за енормна ширина ја создава задниот дел, украсен со впечатливи одвоени лед-модули. За сликата да биде целосна, во средината, наместо стоп-светло, свети логото на Brabus. Задниот дел, целосно изведен од гол карбон-фибер, завршува со два пара вертикално поставени правоаголни издувни цевки изработени од титаниум. Нивниот татнеж ја навестува масивната моќ на оваа скулптура, поставена на 21-инчни бандажи обуени во уникатни гуми SportContact 7 Force на Continental, развиени специјално за Bodo, со димензии 275/35 напред и 325/30 назад. ЗАНАЕТЧИСКИ ПЕРФЕКЦИОНИЗАМ Целата каросерија на Bodo е изработена од карбон-фибер лакиран во сјаен црн пијано-лак. Меѓутоа, делови од гол карбон-фибер се оставени да ја разбијат монотонијата на големите површини, како хаубата, капакот на багажникот, задниот браник со дифузор и предниот сплитер. Гол карбон-фибер се крие и под хаубата, во чие ткаење, чисто заради дополнителен ефект, се вметнати снегулки од вистинско злато. Овие детали го навестуваат занаетчискиот перфекционизам на мајсторите од Ботроп, кој најдобро се открива во кабината. Исполнета со благородни материјали, кабината делува како филигранско дело. Деталите од нерѓосувачки челик, сјаен карбонфибер и првокласна кожа, со која се обложени дури и подот и багажникот, откриваат дека кабината е ремек-дело на врвни занаетчии. Затоа насекаде е поставен беџот „Masterpiece“, украсен со потписот на Бодо Бушман. Изворниот Aston Martin Vanquish се препознава само по распоредот на копчињата, функциите и централниот екран. Дизајнот на арматурата, воланот, седиштата, отворите за воздух, педалите и тапацирот на вратите е дело на истенчениот вкус на дизајнерите на Brabus. Причината е едноставна, Bodo треба да биде подеднакво посебен во внатрешноста како што е впечатлив однадвор. СУРОВА СИЛА ПОД ХАУБА Биковски моќните 1000 КС, бидејќи во Brabus ретко се задоволуваат со помалку, доаѓаат од дополнително навиениот 5.2-литарски V12 на Aston Martin Vanquish. Оваа беснотија од мотор важи за најмоќниот сериски произведуван V12 на светот, кој во Vanquish ослободува 835 КС и 1000 Nm. Одлична појдовна точка за инженерите во Brabus, кои го расклопиле, целосно го доработиле и рачно го склопиле одново

26 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

5.2-литарскиот V12, претворајќи го во сосема поинаква ѕверка. Во процесот на доработка, оптимизиран е протокот низ главите на моторот, изменет е системот за вбризгување гориво, поставени се два посебно развиени турбополначи со високи перформанси, воведен е директен довод на воздух и се вградени поефикасни интеркулери. Новиот издувен систем од титаниум, со електронски контролирано управување на звукот, му овозможува полесно да дише и, во отворен режим, да создава татнеж од кој лазат морници. На овој начин, во Brabus доаѓаат до биковски моќните 1000 КС, кои се остваруваат при 6.400 min-¹. Вртежниот момент е подигнат на 1.200 Nm, кои стојат на располагање меѓу 2.900 и 5.000 min-¹ и се испраќаат кон задните тркала преку автоматски менувач со осум степени на пренос и електронски управуван самозаклучувачки диференцијал. Електрониката го следи пролизгувањето меѓу погонските тркала и, по потреба, дозволува дури до 100 проценти заклучување. Ова гран-туризмо купе со конфигурација на седишта 2+2 се катапултира од место до 100 km/h за само 3 секунди. Притисокот врз грбот, со педалот за гас притиснат до крај, продолжува сè додека за 8,5 секунди не се достигнат 200 km/h, а потоа и 300 km/h за 23,9 секунди. И тука не е крај. Силата на забрзувањето продолжува сè додека, поради ограничувањата на гумите, електрониката не го запре налетот при 360 km/h. Комплементарната возна динамика совршено ги надополнува врвните перформанси на Bodo. Подвозјето, доработено со помош на специјалистите од KW, и напредните системи за контрола нудат целосна контрола, надополнета со извонредно возачко доживување, но и можност за секојдневна употреба во редовниот сообраќај. Серијата е строго ограничена на 77 примероци, со цел да се сочува ексклузивноста. И не залажувајте се дека ќе ги измолите за уште еден примерок, доколку сте задоцниле со нарачката. Бројката доаѓа од 1977 година, кога е основан Brabus. Затоа, кој сака екстравагантност нека побрза, списокот на достапни примероци постојано се скратува. • Љубомир Анастасовски

АВТО-МОТО |

ТЕХНИЧКИ ПРЕГЛЕД

ИЗВАДЕТЕ МЕЃУНАРОДНИ ДОКУМЕНТИ Меѓународна возачка дозвола ∙ Одобрение за управување со туѓо моторно возило Патничко осигурување ∙ Зелен картон ∙ АМСМ членски картички

02/3181-181

www.amsm.mk 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

27

| АМСМ

АМСМ за заедницата

ГОРД СПОНЗОР НА „THE DISTINQUISHED GENTLEMAN΄S RIDE“ А

МСМ и оваа година беше спонзор на глобалниот хуманитарен мото-настан „The Distinguished Gentleman’s Ride“, кој оваа година, по 11-ти пат се одржа во Скопје. Настанот ги обедини љубителите на класичните мотоцикли и елегантниот стил со една заедничка цел – подигнување на свеста за машкото здравје и поддршка во борбата против ракот на простата и менталните заболувања. За оваа цел, низ улиците на Скопје оваа година продефилираа рекорден број на повеќе од 250 впечатливо облечени дами и џентлмени со своите уште повпечатливи мотоцикли, создавајќи уникатна атмосфера и пренесувајќи силна порака за хуманост и заедништво.

Со ова партнерство, АМСМ, како водечка институција во областа на безбедноста во сообраќајот, го зацврстува својот придонес кон пошироки општествени вредности и афирмирањето на моторциклизмот како дел од културниот и хуманитарниот живот во Македонија. Донациите собрани од овој настан ќе бидат донирани на фондацијата Movember - Лондон, која потоа средствата ги насочува кон болници и институции посветени на машкото здравје. • Благица Станојевиќ-Блажевски

28 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

НИЗ ЕВРОПА ВОЗИ БЕЗ НЕРВОЗИ!

БЕСПЛАТНА ПОМОШ НА ПАТ ВО ЗЕМЈАТА И ВО ЕВРОПА ПОДАРОК ПАТНИЧКО ОСИГУРУВАЊЕ

www.amsm.mk

02/3181-108 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

29

| АМСМ

• Доколку гости од странство го

• Која е процедурата за пренос на

• Дали во АМСМ Сервис е

користат мојот автомобил за време на престојот во Македонија, дали им е потребна дополнителна потврда/овластување од АМСМ или е доволна нивната возачка дозвола? Благодарам, Светлана

сопственоста на возило од родител на дете и дали сите потребни чекори може да се завршат во АМСМ? Поздрав, Драги

овозможено плаќање на услугите со платежна (кредитна) картичка? Поздрав, Горан

АМСМ: Вашите гости напрво треба да се пријават во најблиската полициска станица според местото каде претстојуваат. Врз основа на извршената пријава, ќе им се издаде Потврда за престој. Со таа потврда, можат да поднесат барање во АМСМ за издавање на Одобрение за управување туѓо моторно возило.

АМСМ: За пренос на сопственост на возило потребно е да имате договор за подарување или купопродажба (и двата типа договори се ослободени од данок), заверен кај нотар. По заверката, доаѓате во АМСМ СТП Центар или Чаир, каде што ќе ви бидат изготвени документите за промена на сопственост. По завршување на постапката, новиот сопственик ќе добие сообраќајна дозвола на свое име.

АМСМ: Сите услуги достапни во АМСМ Сервис можат да се платат со кредитна картичка.

• До колку часот работи шалтерот

на МВР во станицата за технички преглед во АМСМ Центар? Поздрав, Искра АМСМ: Шалтерот на МВР работи од понеделник до петок од 10.00 -16.30 часот, а секоја втора сабота од 08 -12.30 часот

*СИТЕ НАВЕДЕНИ ТЕЛЕФОНСКИ БРОЕВИ ВАЖАТ ЗА ПОВИК ОД ФИКСЕН И ОД МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН

30 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

ЧЛЕНСТВО

ЗАЧЛЕНЕТЕ ПРИЈАТЕЛ И ЗАШТЕДЕТЕ! Вредносниот ваучер може да го искористите на сите локации на АМСМ во Скопје и Велес, за попуст на следниве услуги: - Технички преглед на возило - Полиса за осигурување од автоодговорност и зелена карта - АМСМ членство - Производи од АМСМ продавницата за автомобилска галантерија - Обуки за сите категории во АВТО ШКОЛА МОБИЛИТИ ПЛУС - Хомологација, одобрување на преправено возило, атест на плин и фолии за стакла во АМСМ ЦЕНТАР ЗА ВОЗИЛА - Услуги во АМСМ Сервисот за автомобили - Услуги Помош на пат и шлепување - Горива на АМСМ ПЕТРОЛ

02/3181-108

www.amsm.mk 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

31

| АМСМ

СЕКОГАШ ДОБРО ПОДГОТВ КОМПЛЕТНА АВТО-ОПРЕМА ЗА БЕЗГРИЖНО ЛЕТО Подгответе се за безгрижно и безбедно патување со комплетна опрема за вашиот автомобил од АМСМ продавницата за автогалантерија. Во неа ќе најдете сè што ви е потребно за секое патување – од задолжителна опрема до практични авто-додатоци за вашиот автомобил. Каде и да патувате ова лето, бидете сигурни дека вашиот автомобил е целосно подготвен и ја поседува потребната опрема. Посетете ја АМСМ продавницата, лоцирана во рамките на АМСМ Станицата за технички преглед во Скопје-Центар, и патувајте БЕЗГРИЖНО! Повеќе информации: 02/3181-133

СПОДЕЛЕТЕ ГИ ЧЛЕНСКИТЕ УСЛУГИ, ПОМНОЖЕТЕ ЈА БЕЗБЕДНОСТА Семејството е најважно, а нивната безбедност секогаш треба да биде приоритет, особено на пат. Со АМСМ семејното членство, сигурноста и поддршката што ја добивате како член можете да ги споделите и со вашите најблиски. Без разлика каде патуваат, услугите за помош на пат и шлепување ќе им бидат достапни преку вашата членска картичка. Дополнително, целото семејство добива пристап до попусти и поволности во повеќе од 250 продажни места низ Македонија. Додадете член од семејството за само: - 490 ден. за Classic членство - 890 ден. за Europe Premium членство Семејната картичка може да ја извадите при зачленување, дополнително во текот на членскиот период, брзо и лесно онлајн на www.amsm.mk. Повеќе информации: 02/3181-108

КВАЛИТЕТНА ОБУКА ЗА ОДГОВОРНИ МЛАДИ ВОЗАЧИ Возачката дозвола за Б категорија денес претставува потреба и важен чекор кон самостојноста. Изберете авто школа каде безбедноста, квалитетната обука и професионалниот пристап се секогаш на прво место.

• Искусни и посветени инструктори - со индивидуален пристап и поддршка за секој кандидат.

• Современ возен парк – Skoda Fabia, Volkswagen up!, Peugeot 208 и Citroen C3 за удобно градско возење.

• Квалитетна практична и теоретска обука – затоа што одговорните возачи се создаваат од првиот час. Заштедете време и пријавете се онлајн брзо и едноставно на www.amsm.mk Повеќе информации: 02/3181-240

32 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

АМСМ |

ВЕНИ И БЕЗБЕДНИ НА ПАТ ПОВИКАЈТЕ ПОМОШ НА ПАТ ОНЛАЈН АМСМ мобилната апликација ви овозможува комплетна поддршка на пат и брз пристап до сите услуги во АМСМ. Без разлика дали патувате низ Македонија или надвор од неа, оваа апликација ви овозможува сè што ви треба – на еден допир! Преку неа онлајн можете да повикате и помош на пат во случај на дефект: • Повикајте помош на пат брзо и лесно со еден клик.

• Споделете ја својата точна локација во случај на дефект со АМСМ Контакт Центарот без дополнителни објаснувања.

• Следете го статусот на вашата интервенција. Симнете ја АМСМ мобилната апликација достапна на Play Store и App Store.

ДОДАВАМЕ ХОТЕЛ ЗА ГУМИ ВО НАШИТЕ УСЛУГИ Во духот на нашата филозофија дека со АМСМ сè добивате на едно место, продолжуваме постојано да ги унапредуваме услугите за нашите членови и корисници. Затоа, отвараме хотел за гуми – практично и сигурно решение за складирање на вашите сезонски гуми. Хотелот за гуми овозможува професионално и безбедно чување на гумите во соодветни услови, што придонесува за зачувување на нивниот квалитет, перформанси и подолг век на траење. Услугата е наменета за сите возачи кои сакаат поголема удобност и брзина при сезонска промена на гумите. Повеќе информации за хотелот за гуми и резервација на место на 02/3181-133.

АМСМ ЧЛЕНСТВО НОВИ ПРОДАЖНИ МЕСТА

*Картичките купени во новите продажни места се активираат според упатството на задната страна.

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

33

| ТЕСТОВИ И СОВЕТИ

Безбедност во сообраќај

СЕГА Е ВРЕМЕ ЗА „ДВЕТЕ ТРКАЛА“ ПРЕВОЗНИТЕ СРЕДСТВА НА ДВЕ ТРКАЛА СЕ ЕДНИ ОД НАЈБЛАГОДАРНИТЕ, ЗАТОА ШТО СО НИВ НАЈБРЗО МОЖЕТЕ ДА ЗАВРШИТЕ РАБОТА БЕЗ ДА ГО ПОЧУВСТВУВАТЕ ГРАДСКИОТ СООБРАЌАЕН МЕТЕЖ И ВОЕДНО НЕМАТЕ НИКАКОВ ПРОБЛЕМ СО ПАРКИРАЊЕТО.

Т

окму ова време од годината е како створено за возење велосипед, мопед или мотоцикл. Сето тоа е во ред, но велосипедистите имаат проблем со патеките наменети строго за нив, мопедите возат каде што сакаат, најчесто добар дел од доставувачите на храна се крајно недисиплинирани, а мотоциклистите и натаму возат трки по булеварите, бираат каде ќе се тркаат, ги избегнуваат камерите. Тоа е накусо најавата за превозните средства на две тркала, а ние ќе се задржиме на мотоциклистите. Убаво превозно средство, само што мотоциклистите се малку „скарани“ со сообраќајните прописи, не сите, но за жал голем е бројот на непослушните. Паралелно со нив има еден куп недисциплинирани возачи на автомобили. И сега се прашувате од каде потекнува големиот сообраќаен хаос во државава. Ако нешто боде очи во сета таа недисциплина е возењето мотоцикл на крајно десната страна од коловозната лента. Тука има една состојба која дозволува мотоциклистите да возат крајно десно или крајно лево, а тоа е кога има долга колона од возила која бавно се движи. Затоа апел до возачите на автомобилите да остават малку простор со цел да им овозможат на мотоциклистите да го избегнат тоа бавно движење и чекање. И замислете, вие седите во вашите автомобили со клима уреди и чекате да се „одзатне“ гужвата за да продолжите со возењето, но што да кажат мотоциклистите

34 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

кои немаат клима уред, а надвор е како во вршник поради „четириесетките во плус“. Нешто слично се случува во градовите кога има колони од возила на крстосниците. Важи истото непишано правило, оставете малку простор за мотоциклистите да се пробијат до почетокот од колоната. Ако нема колона од возила кои се движат со брзина на полжав, тогаш мотоциклистите задолжително мора и треба да се движат на средина од коловозната лента и никако поинаку. Значи строго на средина како што возат сите други моторни возила. Не е познато од каде им е таа навика на мотоциклистите да возат крајно десно на патот, но мора да нагласиме дека таа навика им е многу лоша. Кога мотоциклистите возат како што треба, на средина од коловозната лента, препорачливо е автомобилите да ги претекнуваат мотоциклистите исто како што претекнуваат автомобили. Зошто го велиме ова? Скоро секогаш кога автомобил претекнува мотоцикли, не го заобиколува како што тоа го прави кога претекнува автомобил, туку „му се лепи“ на мотоциклистот, односно поминува покрај него на помалку од еден метар. Оваа навика треба да биде искоренета, затоа што непрописното претекнување може да предизвика нестабилност на мотоциклистот. Таа нестабилност се јавува од вртложењата на воздушната маса која ја создава автомобилот при претекнувањето. Затоа оставете им малку простор на мотоциклистите за тие да

ТЕСТОВИ И СОВЕТИ |

Трки на тркачка патека, не на улица и автопат

можат да „дишат“. На асфалтот има место за сите само треба да се почитуваат возачите еден со друг и патувањето (возењето) ќе се претвори во уживање. Само што упативме апел до возачите на автомобили да бидат повнимателни при претекнување на мотоциклистите, а веќе е време вниманието да го насочиме и кон другата страна. Безбедноста во сообраќајот е заедничка одговорност, а одговорноста не завршува со тоа што некој управува со помало или поранливо возило. Агресивното возење, честото провлекување меѓу возилата и таканареченото „цик-цак“ движење низ сообраќајот не се показател на умешност, туку на непотребно преземање ризик. Прашањето е едноставно, зошто свесно би ги зголемувале шансите да станете учесник во сообраќајна незгода? Секое прекумерно забрзување, секое нагло менување лента и секое игнорирање на основните правила ја намалува можноста за навремена реакција и ја зголемува веројатноста за несреќа. Возењето мотоцикл треба да биде уживање, чувство на слобода и задоволство, а не постојана потрага по адреналин на места што не се наменети за тоа. Оние што сакаат да ги тестираат сопствените способности и границите на својата машина имаат место каде што тоа може да го направат без да ги загрозуваат другите, тркачките патеки. Таму брзината е добредојдена, таму ризикот е контролиран, а безбедносните услови се прилагодени токму за такви предизвици. Истовремено, неопходно е државата да покаже поголема решителност кон оние што свесно ги прекршуваат правилата. Возење без заштитен шлем, управување нерегистриран мотоцикл, користење неисправни или модифицирани издувни системи што создаваат прекумерна бучава, како и екстремно брзо и опасно возење, се прекршоци што заслужуваат построги санкции. Кога превенцијата и апелите не даваат резултат, финансиските казни често остануваат најефикасниот механизам за корекција на однесувањето. • Маргита Поповска

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

35

| СТИЛ

Мундијал

СВЕТСКООО!

48 ЗЕМЈИ ЌЕ УЧЕСТВУВААТ НА 23. СВЕТСКО ПРВЕНСТВО ШТО ЌЕ СЕ ОДРЖИ ОД 11 ЈУНИ ДО 19 ЈУЛИ ВО КАНАДА, МЕКСИКО И САД - НОВИНИТЕ КОИ ГИ НАЈАВИ ФИФА САМО ЌЕ ПРИДОНЕСАТ ЗА УШТЕ ПОГОЛЕМА ВОЗБУДА КАЈ СПОРТСКИТЕ ФАНОВИ, ЦЕЛИ 39 ДЕНА.

А

встралија, Австрија, Алжир, Англија, Аргентина, Белгија, Босна и Херцеговина, Бразил, Брегот на Слоновата Коска, Гана, Германија, Египет, Еквадор, Зелено‘ртските Острови, Ирак, Иран, Јапонија, Јордан, Јужна Африка, Канада, Катар, Колумбија, Конго, Кореја, Куракао, Мароко, Мексико, Нов Зеланд, Норвешка, Панама, Парагвај, Португалија, САД, Саудиска Арабија, Сенегал, Тунис, Туркије, Узбекистан, Уругвај, Франција, Хаити, Холандија, Хрватска, Чешка, Швајцарија, Шведска, Шкотска и Шпанија се 48-те земји учеснички на годинашниот Мундијал кој ќе започне на 11 јуни (четврток, 21:00 GMT) на градскиот стадион во Мексико Сити каде што домаќинот (Мексико) ќе игра против Јужна Африка - имено, „Ацтека“ по третпат ќе ги дочека спортските фанови да бидат дел од церемонијата на отворањето кога е Светскиот куп во прашање (откако почна со работа во 1966-та, само четири години подоцна, во 1970-та, ФИФА одлучи во негова корист - вторпат во 1986 година). Досега не се случило такво нешто - капацитетот е голем (83.000 седишта на трибините). ЧИПИРАЊЕ НА ФУДБАЛСКИТЕ ТОПКИ - САМО ЕДНА ОД НОВИНИТЕ За првпат во историјата на Мундијалот, бројот на репрезентации се зголемува (учествуваат 48 екипи, за разлика од претходно кога беа 32). Промените се однесуваат и на брзината, намалувајќи

36 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

го времето на одолговлекување. Наградниот фонд исто така е зголемен, приближно 900 милиони долари - рекордно. Има измени и во правилата на игра, построги се: играчот кој се менува, има само 10 секунди да го напушти теренот - во спротивно, тимот ќе остане без него (една минута, до доаѓањето на замената), додека пак на пет секунди е ограничено изведувањето аут; единствено капитените можат да разговараат со судиите - за оние играчи што протестираат се предвидени жолти картони, а црвени ќе се даваат на тие кои се расправаат со противниците, покривајќи ја устата. Поради високите температури, овозможени се по две паузи за хидратација на сите мечеви. Освен во главниот град на Мексико, првенствените натпревари ќе се одржуваат и во други места како Гвадалахара и Монтереј. Фудбалските стадиони во Ванкувер и Торонто се избрани меѓу останатите во Канада, без исклучок на градовите Атланта, Бостон, Далас, Канзас сити, Лос Анџелес, Мајами, Њујорк/Њу Џерси каде што на стадионот „МетЛајф“ ќе биде финалната средба во недела на 19 јули, Сан Франциско, Сиетл, Филаделфија и Хјустон во САД обединети во името што на шпански значи три бранови (ТРИОНДA), кое може да се види и на фудбалските топки чиј дизајн е инспириран од земјите домаќини на СП 2026, во нивните бои (зелена, сина и црвена). Заедно со иконографијата: Мексико е претставено со голема граблива птица - орел, Канада со јаворов лист, САД со

СТИЛ |

ѕвезда. Исто така, благодарение на високата технологија (чипот), ќе се има увид во секое движење, видеозаписот ќе помага во донесувањето одлуки, а четирите панели му даваат стабилност на летот. Поради големото растојание меѓу градовите (најоддалечени се Ванкувер и Мексико Сити - 3.900 км, околу пет и пол часа авионски лет), извршена е нивна распределба во три региони - источен, западен и централен, во четири различни временски зони. Се разбира, категоризирани се и цените на влезниците за мечевите: групна фаза, прва категорија - од 600 до 950 долари, втора категорија - од 390 до 500 долари, трета категорија - од 185 до 250 долари, четврта категорија - од 55 до 80 долари; елиминациска фаза (осминафинале и четвртфинале), прва категорија - од 1.100 до 1.800 долари, втора категорија - од 600 до 850 долари, трета категорија - од 350 до 450 долари, а билетите за финалето, пак, чинат од 1.500 до 2.000 долари (цените за премиум седиштата се доста високи, најниската е 5.000 долари).

ПАРАЛЕЛНО И ФАН ФЕСТИВАЛ ВО 15 ГРАДОВИ Трите маскоти на Мундијалот го привлекоа внимането на спортските фанови веднаш по нивното претставување во јавноста - сигурни се дека ќе им донесе среќа и на тимовите за кои навиваат, освен што ги претставуваат земјите каде што се одигруваат натпреварите: јагуарот Зају доаѓа од Мексико, лосот Мејпл е претставник на Канада, ќелавиот орел Клач долетува од САД - првиот е голман, вториот има задача да напаѓа и да постигне погодок, третиот се држи до средината. Јагуарот Зају го персонифицира и културното и фолклорното наследство на Мексико, но и ведриот дух на Мексиканците - обожава да танцува, вистински гурман е (ужива во богато и одбрано јадење), чувствува длабока почит кон традицијата. Лосот Мејпл е роден да талка по цела Канада, поврзувајќи се со луѓето кои му помагаат да стане свесен за севкупноста на духовните и материјалните вредности на човештвото - сепак, тој е и уметник (артист) што се определил за уличниот стил од пред многу време, љубител на музиката (ентузијаст). Ќелавиот орел Клач има склоност кон авантури, покажува интерес за различните култури во САД - љубопитен е и оптимистичен, спортски фанатик за кого можноста да се искачи на висока позиција секогаш е голем предизвик, исто како во спортот. Напоредно се одржува и фан фестивалот чиј организатор е ФИФА, секако. Навивачките страсти не секогаш се врзуваат исклучиво за терените на кои силите ги одмеруваат нивните омилени тимови, несебично бодрејќи ги на трибините. Расположението е исто и надвор од нив. За оние што не можат да си го дозволат присуството на сите или барем на повеќето натпревари ќе има неколку видеобимови на различни локации во многу градови од земјите домаќини на Светското првенство со цел да ги гледаат во живо. Тоа ќе биде проследено со богата програма (културни настани, музика, забава) која ќе придонесе за весела атмосфера во текот на сите 39 дена. Во Мексико на пример, фан фестивалот ќе ги опфати сите три градови (Монтереј, Гвадалахара и Мексико Сити) во духот на сангвиничниот темперамент што ги одликува Мексиканците, со акцент на кујната, минатото и фудбалот. Двата града во Канада со иконично значење - Торонто и Ванкувер ќе ги пречекаат сите гости од странство за да имаат каде да ги гледаат преносите на фудбалските натпревари, истовремено да уживаат во музиката, кулинарските вештини на готвачите и богатата култура на земјата воопшто, додека фан фестивалот во САД ќе вклучи дури десет градови (Атланта, Бостон, Далас, Канзас сити, Лос Анџелес, Мајами, Њујорк/Њу Џерси, Филаделфија и Хјустон) во кои ќе се слави различноста (меѓу другото и во нивната енергија), историјата на една од најбогатите нации во светски рамки - американската, не само преку нејзините кулинарски специјалитети на локално ниво туку и со спортската игра што се окарактерисува како најважна споредна работа на светот. За време на Мундијалот секогаш со потврда на тезата дека е така. • Игор Ландсберг

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

37

| ПАТУВАЊЕ

Алегро (Сардинија)

МАЛА БАРСЕЛОНА ПОРАДИ ВЛИЈАНИЕТО НА КАТАЛОНИЈА ВРЗ ГРАДОТ ВО СЕВЕРОЗАПАДНИОТ ДЕЛ НА САРДИНИЈА ЧИЕ КРАЈБРЕЖЈЕ ЌЕ ВЕ ВООДУШЕВИ СО СВОЈАТА УБАВИНА, МЕЃУ НЕГОВИТЕ ЖИТЕЛИ Е ПОЗНАТ И КАКО БАРСЕЛОНЕТА - ЗА НЕА ЌЕ ВИ РАСКАЖУВААТ СО МИЛИНА.

Д

околку сè уште немате идеја за годишен одмор во летната сезона која веќе почна, размислувајте малку и за оваа дестинација. Благодарение на нискобуџетните авиокомпании, македонските граѓани ќе можат да ја посетат кога и да посакаат. Од 18 јули ќе има директни летови до неа - во прашање секако е Алгеро, живописниот град на северозападното крајбрежје во Сардинија што задолжително треба да се види, особено на лето. Не се двоумете ни малку - дајте им шанса на Сардинијците да ве воведат во светот на бајките, така барем велат. За нив, животот е како во кусите раскази - исполнет со фантастични случки. Без да увеличуваат, ќе ви раскажат за влијанието на Каталонија врз ова големо населено место (има околу 42.000 жители, бројот на резиденти во летните месеци се зголемува), поради што со милина го викаат и Мала Барселона (итал. Барселонета). Во готски стил, архитектурата е типична каталонска, без исклучок на културата (и духовната и материјалната) - забележлива насекаде, па дури и во начинот (стилот) на живеење, кој пак е исклучително добра основа да попримиме нешто од него, преземајќи го најдоброто. Заедно со сардинискиот (италијанскиот генерално) се смета за одлична комбинација. Веднаш ќе ве освои, доволно е само да прошетате малку низ градот - на пример во стариот дел (утврдениот) и сè ќе ви биде јасно, патем не пропуштајте да купите и некој сувенир, нешто за спомен (корално пред сè - има голем избор на накит), ама да ги пробате и дели-

38 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

катесните јадења (кулинарски специјалитет се и тестенините со прелив од јастог). Кога на сето тоа ќе го додадете и каталонскиот дијалект на италијанскиот јазик во шармерски стил, нормално дека ќе бидете под силен впечаток. Наречјето и ден-денеска се користи само таму - но не и на друго место во Италија. По него и ќе го препознаете островското население чија битна одлика е гостопримливоста, со задоволство прима и пречекува гости. Нема дилема, секој поединец (добронамерен човек) ќе ви каже дека најубаво е Алгеро да го посетите во пролет (мај и јуни), посебно на лето (јули, август и септември) кога температурата на водата се движи од 23 до 26 степени целзиусови, совршена за пливање и нуркање, додека топлината на воздухот е меѓу 27 и 31 ºC. Често знае да надмине и 35 степени целзиусови, арно ама, мистралот ќе ве освежи. Речиси и да не врне. Од тие причини и не треба да се двоумите, едноставно отпатувајте со авион на оваа дестинација - убавината на т.н. корална ривиера е восхитувачка, пред сè на плажите: Бомбарде (дефинитивно е најпопуларна, благодарение на тиркизното море, инфраструктурата; барови, кафе-ресторани има во изобилство), Лацарето (блиску до Бомбарде; позната по неколкуте заливчиња, скриени се сите), Марија Пиа (со ситен песок и борова шума, водата е плитка и кристално чиста; идеална за семејства), Мугони (со голема должина и мала широчина; се наоѓа на заливот Порто Конте; поради нејзината местоположба, нема ветар, ниту пак морето е брановито), Пор-

ПАТУВАЊЕ |

то Феро (зазема голема површина, местото е диво; песокот има боја на портокал; дозволени се и кучиња). Сите се лесно достапни, може да се оди со автобус, автомобил, скутер. Па дури и пеш. Мнозина се одлучуваат да свратат само на кратко, со ферибот. ПЕШТЕРА НА ВРВОТ ОД ‘РТОТ Доколку не сакате да поминувате долго време на плажа, можете да се прошетате низ Алгеро - неговиот стар дел ќе ве воодушеви со ѕидините, бастионите. Во спротивен случај, прошетката оставете ја за попладне кога раздвиженоста е и најголема - шеталиштето во должина од еден километар е полно со луѓе што доаѓаат да го гледаат заоѓањето на сонцето, послужени со аперитив на терасата од некоја кафеана додека не им ја сервираат вечерата. Потоа може да се разгледа наоколу - топовите се интересни за децата. Исто и кулите, а целото место е затворено за сообраќај. Не случајно - сепак се работи за „пасеџата“ (прошетка) што дефинитивно е ритуализирана, без шега. Инаку, во подигањето на тврдината со цел да се заштити градот од морските разбојници, некаде во 16 век - тогаш владееле Каталонците, наводно се користел и арагонит (жолтеникав минерал). Нејзината вкупна должина е 1,7 километри. Некако природно се поврзува со пристанишниот кеј. Шетањето продолжува таму - до рано наутро. И баровите, кафе-рестораните се отворени додека да се раздени. Понекогаш се чини дека на забавата и нема крај. Оние кои сакаат повеќе да го поминат времето во мир и тишина фамилијарните, повозрасните луѓе во стариот дел од Алгеро ќе можат да откријат и нешто друго за свое задоволство. Креативниот пристап на месното население е присутен насекаде, дури и саксиите на куќите се рачно изработени од канистери за вода, насликани одозгора, наместо чадори, празни кафези висат над улиците, украсени со разнобојни птици од дрво, а исушените стеблаци (гранките на дрвата) се обоени со црвена боја за да асоцираат на коралите (таму, во морето, ги има во изобилие - корални гривни, ѓердани, обетки, прстени се продаваат и во сувенирниците). Катедралната црква Санта Марија Имаколата (з.м. безгрешна) како симбол на градот е комбинација на три стилови: готски, неокласичен и ренесансен. Влезот е бесплатен, освен во камбанаријата чии темели се октагонални - вреди да се качите, погледот на сите страни е прекрасен. И куполата лесно ќе ја препознаете - покриена е со керамички плочки во различни бои. Внатре доминираат резбите и статуите од мермер. А црквата Сан Франческо, пак, се издвојува со камените столбови од 15 век во дворот кој на лето се претвора во сцена (музичка, театарска) - многу убаво место за културен настан. И покрај тоа што е изградена во 14 век, денешниот изглед го доби-

Пештерата Нептун

Шеталиштето

ла благодарение на реставрацијата во 16 век. Погледот од врвот на камбанаријата е прекрасен исто така - има шест страни. Патем кажано, со голема сигурност ќе доживеете благородни чувства. И додека се шетате по калдрмата, особено ако сте сместени во некоја од куќите на овие улици. Прошетката до пештерата што е именувана по богот на морето во староримската митологија - Нептун, која се наоѓа на ‘ртот Капо Кача само ќе придонесе за комплетниот впечаток од престојот во Алгеро, на околу 24 километри од него. До тоа место ќе стигнете за 40-тина минути со брод - можете да одите и по сувоземен пат. Неопходна е кондиција за да се искачите до врвот, има вкупно 654 скалила. Пештерата изобилува со сталагмити и сталактити, а дражесно е и соленото езеро во неа. Светилникот на ‘ртот е еден од највисоките во Италија, подигнат во 1864 година. И паркот во заливот Порто Конте од 1999-та е дел од целината - на површина од 5.000 хектари се среќаваат ретки видови растенија, орли мршојадци (грифони), потполно бели албино магариња. Без оглед на тоа, плажата Мугони во негова близина е доста посетена. Секако дека на еднодневен излет ќе можете да отидете и во Боза или во Стинтино или пак во Нураге Палмавера (археолошки локалитет). Притоа не заборавајте да му се препуштите на хедонизмот - сетилното уживање за Сардинијците и за Италијанците воопшто е најголемото добро, идеал и цел на нивното постоење. Задолжително пробајте ги сардиниските вина („Канонау“ и „Верментино“), испијте по едно, две кафиња (еспресо) на ден. Зошто да не и ликер („Мирто“) и „аперол-шприц“ - без претерување, по малку. И со мирна совест предадете им се целосно на деликатесните јадења: тестенини („ботарга„ и „фрегола“), морска риба на жар, јастог на каталонски начин. За крај, заблажете се со „се(б)адас“ или пак со „џелато“ (сладолед). • Игор Ландсберг

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

39

ГАСТРОНОМИЈА

СЕ(Б)АДАС Кнедлите обично се полнат со сирење, одозгора се преливаат со мед - комбинацијата на двете главни состојки за жителите на Сардинија е извонредна. Ова деликатесно јадење што всушност се служи како десерт е омилено меѓу нив - Сардинијците ќе ви го препорачаат без двоумење. Рецептот е за 24 се(б)адас.

СОСОТОЈКИ: За тестото - 200 Г ГРИЗ (пченичен, двапати мелен) 300 Г БРАШНО (тип 00) 15 Г ШЕЌЕР 10 Г СОЛ (готварска) 1 ЈАЈЦЕ 150 МЛ ВОДА 20 Г ПУТЕР 5 МЛ ЕКСТРА ДЕВСТВЕНО МАСЛИНОВО МАСЛО 50 Г СВИНСКА МАСТ За филот - 300 Г СИРЕЊЕ „ПРИМОСАЛЕ“ КОРА ОД 1 ПОРТОКАЛ (изрендана) КОРА ОД 1 ЛИМОН (изрендана) 5 Г ШЕЌЕР

НАЧИН НА ПРИГОТВУВАЊЕ: Важно е сирењето да биде на собна температура (24 часа) за да ја има киселоста што е потребна. Прво се приготвува тестото - во еден сад се мешаат сувите состојки: гризот брашното, шеќерот и солта (доколку сакате, можете да ставите и пармезан изрендан), сето тоа се миксира со јајцето и водата, околу 15 минути - со средна брзина (додека не се хомогенизира). Веднаш потоа се додаваат мрсните состојки: путерот, екстра девственото маслиново масло и свинската маст - се мати уште 5 минути, па се префрла на работната маса и се замесува, по што на тестото му се дава облик на топка. Се завиткува во крпа и се става во фрижидер да отстои 24 часа (тогаш може да се извади сирењето и да се исече на коцки - така да стои на собна температура). Утредента во сад со малку вода (една ронка) се ставаат коцките сирење да се растопи, повремено мешајќи го. Во меѓувреме се ренда кората од портокал и од лимон. Кога сирењето ќе мине во течна состојба со добра густина, се додаваат изренданите кори, шеќерот и сè заедно се меша за да се соедини. Потоа се истура на работната маса (треба да биде влажна) и со мокри раце се притиска додека да се дојде до потребната дебелина од 0,5 см. Се остава да стане тврдо и со

помош на калап за тесто (со дијаметар од 10 см) се сечат дискови (24) кои се редат на плех. Остатокот се чува за другпат. Тестото се сече со нож на парчиња - неколку се преклопуваат едно со друго на половина, се посипуваат со гриз и се расучуваат со дебелина од 1 мм. Одозгора се ставаат неколку дискови сирење, се покриваат со тестото (истиснувајќи го воздухот) и се сечат со ноже за тестенини, ребресто. Се пржат во масло на 130-140 степени целизусови, додека не поруменат и веднаш се ставаат на хартија за добро да се исцедат. Најубави се топли, прелиени со мед.

РИБА НА ТРСКА Ова јадење обично го приготвуваат дојранци, навистина се вешти во тоа. Притоа се пече на жар - задолжително, не може поинаку. Секако дека го има и во менијата на рестораните во Дојран, се послужува како нивен специјалитет.

СОСОТОЈКИ: (количеството може двојно да се зголеми, тројно - по потреба): 1 КГ РИБА (црвеноперка или костреш - перкија) ОКОЛУ 800 Г КРОМИД НЕШТО ПОМАЛКУ ОД ЦЕЛА КИТКА МАГДОНОС ОКОЛУ 100 Г СОЛ ЗАЧИН, ЦРН ПИПЕР ПО ВКУС ½ Л МАСЛО

40 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

НАЧИН НА ПРИГОТВУВАЊЕ: Откако ќе се исчисти убаво, рибата се посолува и се трга настрана. Кромидот се дроби, се пропржува додека да зарумени. Се додава магдоносот (исечкан), се става зачин, сол, црн пипер. Штом биде готова, рибата се полни со смесата. Веднаш потоа се маслосува и на неа се лепи трската, но претходно треба да се накисне и да се исцеди, по што се реди на решетката врз оганот (жарот) - се пече по половина час (може и повеќе) од секоја страна. Се служи заедно со трската, не се вади. Одозгора може да се украси со лимон.

HR СЕ СРЕЌАВА СО AI ИДНИНАТА Е ТУКА СО

КАЖЕТЕ ЗДРАВО НА ПОПАМЕТНИ HR ОДЛУКИ.

Motiv8 сега користи вештачка интелигенција за анализа на повратни информации од вработените и за селекција на CV-а.

ПОБРЗО. ПОПАМЕТНО. ПОЧОВЕЧКИ.

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

41

| ПАТУВАЊЕ

Дојран

ИСЦЕЛИТЕЛСКА МОЌ НА ЕЗЕРОТО НЕКОЛКУ ДЕНА ПРЕД ОФИЦИЈАЛНО ДА ЗАПОЧНЕ ЛЕТНАТА СЕЗОНА, ДОДЕКА ГО СОСТАВУВАТЕ ПЛАНОТ ЗА НАРЕДНИТЕ МЕСЕЦИ, ЗЕМЕТО ГО ПРЕДВИД И ОВОЈ ИСТОРИСКИ ГРАД ВО ЈУГОИСТОЧНА МАКЕДОНИЈА КАКО ЕДНА ОД ПОСТОЕЧКИТЕ МОЖНОСТИ.

Д

обра идеја е кампањата за граѓаните на Македонија повеќе да патуваат во својата земја - пораките се далекосежни, а и неоспорен факт е дека имаме толку убави места на располагање што навистина треба да се посетат. Без оглед на годишното време. Нема сомневање, туристите од странство ги доживуваат како егзотични - не случајно, има голема вистина во тоа кога зборуваат за необичноста на обичното, опишувајќи ги баш така. Сепак, патувањето во исто време е и прашање на избор, па дури и на вкус. Со надеж дека нашите патописни белешки ќе ве инспирираат на кој било начин, понекогаш е доволно и само да ве обземе желба да отпатувате некаде, според можностите, се разбира, не пропуштајте да ја прошетате и Македонија - летната сончевина тука е нешто посебно, особено во Дојран. Почетокот на летото секако е добра прилика да попливате во езерската вода, што би се рекло - едноставно да ја пробате. Во спротивно, цела сезона е пред вас. Патем ќе се уверите и дека е всушност - лековита. Докази за исцелителската моќ на Дојранското Езеро има на претек - многумина ја излечиле ревмата. Децата и возрасните со белодробни заболувања исто така би требало да поминат неколку дена во Дојран, секако во првата половина на септември - поради водните билки без корен,

42 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

жили и без цвет со растителна боја (хлорофил). Шетајте на чист воздух (богат е со јод), искапете се во плиткото. Притоа искористете ја шансата да видите како се лови риба со помош на корморани - мандрите се направени токму за тоа. МИНАТО ЗА КОЕ СЕ ЗБОРУВА СО ДЛАБОКА ПОЧИТ По иницијатива на општината, се прават и прошетки со цел да се запознаат гостите со градот и неговото минато, вклучувајќи го и езерото со сите убавини во себе. Наводно, проблемот со водостојот ќе се реши - во план е. Турите се различни, вкупно три. Едната е позната како „езерска“ (по должината на самото езеро), се вози со електрични велосипеди до улицата поплочена со камен, а појдовна точка е амфитеатарот - се застанува неколку пати за туристите да се информираат за биодиверзитетот и за начинот на рибарење по старо. Другата е пешачка, именувана како „културно-историска“ - се поаѓа од црквата „Свети Илија“, крајна дестинација е природонаучниот музеј (попатни станици се турската бања и саат-кулата). Последната, која трае цел ден што всушност е излет, ќе ве одведе до фронтовската линија од Првата светска војна - интересот за неа е најголем од страна на српските, бугарските и британските туристи кои се многубројни. Дојран има богата историја, оттаму и причината за неговото претставување како историски град во југоисточна Македонија на саемите за туризам. Порано (5 век пр. н.е.) во долината живееле Пајонците, дрвените колиби налик на мандрите им биле живеалишта. Се спомнува и во времето на Филип Втори Македонски и Александар Македонски, додека во периодот на Првата светска војна - Дојран бил напуштен. Иселениците полека се враќале и покрај тоа што бил срамнет со земја. Почнал одново да се гради, а пулсот на животот за кратко се нормализирал. Оттогаш се и двете населби - Стар Дојран и Нов Дојран. И во текот на Втората светска војна бил цел на соседите. За среќа, не успе-

ПАТУВАЊЕ |

але да завладеат со него, а денес во склопот на општината е и Николиќ и Сретеново. Народните преданија за езерото се навистина интересни. Во двете се спомнува Дојрана, убавата девојка по која е именувано, како и градот. Првата легенда вели дека на просторот каде што денеска се наоѓа во минатото имало бунар. Откако ќе изваделе вода, жителите на населеното место го заклучувале со 9 катанци. Еден ден на вода отишла и најубавата девојка во тој крај. Момчето кое го сакала ја чекал таму - иако ја наполнила стомната, била толку збунета од неговото милување што заборавила да го заклучи последниот катанец поради кој се преплавил целиот простор бидејќи истекла водата, додека втората се врзува за Отоманската Империја - малку инаква е. Пашата се вљубил во Дојрана и наредил да му ја доведат во шаторот. За да ја избегне средбата, влегла во езерската вода и се удавила. Во нејзина чест на крајбрежјето е подигнат и споменик. УРЕДНИ ПЛАЖИ - ЦЕЛОСНО ВКЛОПЕНИ ВО АМБИЕНТОТ На самиот брег ќе можете да шетате. Има и безен - омилен меѓу младите од причина што таму се оди на забава и преку ден и вечер. Баровите, кафе-рестораните, пицериите секогаш се добра идеја, особено во часовите на разонода - и тоа со поглед на езерото. Па дури и во паузите од прошетките, кога сте во обиколка на знаменитостите. Не мора постојано да бидете на плажа. Повеќето се уредни - целосно вклопени во амбиентот, заедно со чадорите за сонце (покриени со трска) и дебелите трупци како декор. Знаменитостите можете да ги видите во еден ден. Меѓусебната поврзаност и определената близина заедно го овозможуваат тоа. На ритчето горе, кога ќе влезете во Стар Дојран, вниманието сигурно ќе ви го привлече црквата „Свети Илија“ од 1848 година, подигната благодарение на доброволните прилози со-

брани од верниците. За жал, брзо се претворила во јаболко на раздорот. Ништо не се презело уште долго време по пожарот - денес е обновена, но без фрески. А манастирскиот комплекс, пак, именуван по владиката Партениј Зографски е од 2001 година. Исто така се наоѓа во Стар Дојран. Полно спокојство владее во манастирот посветен на рамнопаостолната Марија Магдалена во чии рамки е новоизградената црква со почит кон руското царско семејство Романови во кое учителствувал овој висок православен духовник. Вредна за посета е и саат-кулата од 14 век. Наводно ја подигнал еден заповедник во Турското Царство - бег. Откако го поминал езерото со својата војска без да знае за него бидејќи било замрзнато и покриено со снег. Месното население се зачудило како не се исподавиле. Во знак на благодарност за тоа што останале живи, заповедал да се изгради - не многу одамна беше реставрирана во целост. И секако, амамот. Иако е рушевина, побудува голем интерес. Работел до 1916 година. Еднио дел од просториите го користеле жените, а другиот - мажите. За да ја загреат водата која ја донесувале во ќерамидни цевки (2 км), обично користеле огревно дрво и казани. Бил наменет за сите граѓани, без оглед на нивната припадност кон определена нација. Се создавале и специјални ритуали за девојките во деновите при стапувањето во брак. За тоа ќе ви раскажат и во природонаучниот (езерскиот) музеј сместен во просториите на локалната самоуправа. И уште повеќе. На пример за богатството и разновидноста на рибите во Дојранското Езеро (рибјиот фонд генерално е стабилен), а можеби ќе ве инспирираат и веднаш да се упатите на ручек во некој од рибните ресторани - понудата навистина е голема. Со вино, за мерак. • Игор Ландсберг

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

43

Сега е лесно, И ХОТЕЛ ЗА ГУМИ ДОБИВАТЕ НА ЕДНО МЕСТО! Заштита од влага, сонце и деформации Соодветна температура и услови за чување Брза достапност при сезонска промена

www.amsm.mk

44 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

02/3181-133

читаj, гледаj, слушаj...

„STAR WARS: THE MANDALORIAN AND GROGU“ (ВОЈНА НА ЅВЕЗДИТЕ: МАНДАЛОРИЈАНЕЦОТ И ГРОГУ) „TOUGH TOWN“ BRYAN ADAMS „НА НЕБОТО ИМА РЕКИ“ ЕЛИФ ШАФАК

В

о древноста, крај животодавната река Тигар, една мала дождовна капка паѓа врз главата на суровиот владетел Асурбанипал, опседнат со глинените плочи на кои е запишан познатиот еп за Гилгамеш. Следејќи го цикличниот пат на капката низ вековите, патуваме низ земјите и културите, а нејзините промени нè носат до нови херои: момче со генијална меморија родено на брегот на валканата Темза во викторијански Лондон, наглуво девојче кое во 2014 г. со баба ù заминува во долината Лалиш, свето место на нејзиниот народ соочен со уништување. Ним им се придружува една научничка која го напушта сопругот и се сместува во својот нов дом: брод на реката Темза. Овој волшебен роман на Елиф Шафак ги следи чудесните текови на водата, историјата и судбините, испишувајќи приказна проткаена со длабока емпатија за несреќните и отфрлените. Водата владее над сите нив - таа е и предвесник на животот и гласник на смртта. Иако телото е смртно, душата е вечен патник - исто како капката вода. Водата памети. Луѓето забораваат. „Одисеја, еп, приказна за искупување. ‘На небото има реки’ е повик да им се оддаде печест на елементарните сили кои ни ги обликуваат сеќавањата, историите, нашиот свет. Накратко - ремек-дело.“ (Рут Озеки) •

отографијата на опаковката можеби Фрасположение), ќе ви предизвика меланхолија (тажно но музиката сигурно нема.

10-те песни на овој албум дефинитивно ќе ви го привлечат вниманието, ниту една од нив не е објавена досега, вклучувајќи ја и насловната - „Tough Town“. Останатите се „Sometimes You Lose Before You Win“, „What If There Were No Sides At All“, „You’re Awesome“, „Ultimate Love“, „Tonight In Babylon“, „Nothing We Can’t Do That Can’t Be Done“, „The Best Of Me“, „Please Stay“ и „Someone’s Daughter Someone’s Son“. Издавач на винилот е Bad Records, а дистрибуцијата ја врши Coast to Coast - не случајно е и неговото присуство на Record Store Day (излезе на 18 април). Без оглед на тоа што загази веќе во седмата деценија од својот живот (има 66 години), канадскиот пејач е многу активен - покрај музиката (имено, тој е изведувач на сопствени композиции на сопствен текст, барем во повеќето случаи), негова страст се и фотографирањето и пишувањето. Ја сликал и кралицата Елизабета Втора, освен што некои од колегите музичари го ангажирале да ги фотографира за омотите на нивните албуми: Ејми Вајнхаус, Ени Ленокс, „Рамштајн“ и „Статус кво“ на пример. До овој момент има издадено вкупно осум книги (првпат во 1999-та, последен пат во 2024 година). Музичката кариера ја започнал во раните 70-ти. •

еднаш по светската премиера која минаВширум тиот месец се одржа во неколку градови светот (на 22 мај во САД - формално),

Star Wars: The Mandalorian and Grogu почна да се прикажува во киносалите, но може да се гледа и на стриминг-платформата Disney+ со што љубителите на овој добропознат американски серијал веќе имаат можност да уживаат во филмот кој трае 132 минути, жанровски окарактеризиран како скај-фај, акција, авантура - се работи за четврто продолжение на „Мандалоријанецот“. Освен Jon Favreau (режисерот), сценариото го потпишуваат и Dave Filoni и Noah Kloor, а музиката е на Ludwig Göransson. Двигатели на дејството во филмот се Дин Џарин (осаменик, ветеран - ловец на глави) и неговиот чирак - Грогу, инаку џедај (носителот на улогата е клучен за обединувањето на двата света - мандалоријанскиот и џедајскиот). По падот на т.н. галактичка империја и обајцата се ангажирани од Нова Република да го спасат Рота Хат во замена за информации што се неопходни за постигнување на целта. • Жанр: скај-фај, акција авантура Актери: Pedro Pascal, Brendan Wayne, Lateef Crowder dos Santos, Jeremy Allen White, Sigourney Weaver Режија: Jon Favreau

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

45

| HI TECH

Ферари хиперсеил

ЛЕТ НАД МОРСКАТА ШИР СО МНОГУ РАБОТА, УМЕЕЊЕ И СТРАСТ МОЖЕ ДА СЕ СТИГНЕ ДО ГОЛЕМИ ДОСТИГНУВАЊА. ТАКА БИЛО И СО СОНОТ НА ЏОВАНИ СОЛДИНИ, КОЈ СО ПОМОШ НА СВОЈОТ ПРИЈАТЕЛ ЏОН ЕЛКАН И ТИМОТ НА ФЕРАРИ ОД МАРАНЕЛО УСПЕАЛ ДА СОЗДАДЕ ВРВЕН ПЛОВЕН ОБЈЕКТ НАМЕНЕТ ЗА ПРЕКУОКЕАНСКИ ТРКИ.

В

о трките на издржливост, Ферари е присутен во класата „хиперавтомобили“. Сега тоа веќе не му е доволно, па влегува во уште една „хипер“ класа, но овојпат наменета за морските широчини. Трки со Формула 1, трки на издржливост со легендарната „24 часа Ле Ман“ и што уште не, но изгледа дека му здосадил жешкиот асфалт, па сега бара малку разладување на вода. И не е само Ферари кому асфалтот му здосадил, друштво му прават и други производители на автомобили, како, на пример, Масерати со тримаранот („мулти 70“), или тримаранот на БМВ наречен „ бор 90 уса 17“, со кој во 2010 година победи на една од најпрестижните светски океански трки, Американскиот куп. Избегнувајќи ги горештините на асфалтот, Ферари, заедно со бирото за конструкција на пловила „Гијом Вердије Архитектур Навал“ и со компанијата „ Боеро Јахтинг“, технички партнер одговорен за специјалните премази и заштитни бои на напредната карбонска конструкција на јахтата, го реализира овој амбициозен проект. Севкупниот план е изработен заеднички со техничкиот тим на Ферари, предводен од Матео Ланзавекија и Марко Гуљелмо Рибиџини, како и со дизајнерскиот оддел „ Ферари Дизајн Студио“, на чело со Флавио Манцони.

46 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Да не беше Џовани Солдини, овој потфат воопшто немаше да се оствари. Кој е Џ. Солдини? Тој е најпознатиот и најтрофеен италијански прекуокеански едриличар, кој во проектот наречен „Ферари Хиперсеил“ ја имал улогата на главен визионер и тимски директор („тим принсипал“). Зад себе има три децении едриличарско искуство, особено на отворено море. Во 1999 година победува на легендарната трка „Сам околу светот“, а има учествувано на повеќе од 40 прекуокеански трки. За време на соло-трката околу светот во 1999 година, Солдини го прекинал пловењето во јужната хемисфера на Пацификот за да ја спаси својата колешка едриличарка Изабел Отисије, чија јахта се превртела. За овој херојски подвиг, францускиот претседател Жак Ширак го одликувал Џ. Солдини со највисокото државно одликување, „Легија на честа“. Покрај големиот Џ. Солдини, во проектот учествува и Енрико Волтолини, италијански поморски инженер и врвен професионален едриличар. Во април 2026 година, раководството на Ферари, на чело со Џон Елкан и Бенедето Виња, го именувало Е. Волтолини за нов оперативен предводник на тимот „Ферари Хиперсеил“. Се собрале врвни експерти, секој од нив меѓу најдобрите во својата област, со цел да соборат светски рекорд во брзо прекуокеанско пловење, сон на визионерот Џ. Солдини, близок пријател на Џон Елкан, првиот човек на „Стелантис“, „Фиат“ и „Ферари“ (инаку внук на Џовани Ањели, познат како „ел Авокато“). Џовани Солдини му го предочил својот план на Џон Елкан, а овој се согласил и оттогаш започнала приказната за создавањето на пловилото „ ферари хиперсеил“.

HI TECH |

Тоа е приказната за тимот што го создаваше ова посебно обликувано пловило, кое воопшто не е класично. Не само што неговиот труп е поинаков од оној кај останатите пловила, туку има и подводни крила, едно странично и две долж трупот: едно поголемо напред и едно малку помало назад. Тие крила се слични на авионските, но се и подвижни, налик на спојлерите кај болидите од Формула 1. Ја приспособуваат својата положба (нападниот агол) со цел да овозможат што поцелосно искористување на силата на ветерот, кој преку едрата го придвижува пловилото по морската површина. Да појасниме, споменатите крила имаат улога слична на онаа кај авионите: при пловењето, кое е исклучиво потпомогнато од ветерот, тие го подигаат целото пловило над морската површина. Колку пловилото има помал допир со водата, толку полесно се движи, односно триењето со водата е помало. Затоа конструкторите на пловила посветуваат големо внимание на аеродинамиката, која е клучна за постигнување поголема брзина. „Ферари хиперсеил “ не е наменет за мирни водени површини, туку за отворената морска шир, каде што царуваат силните ветрови. Само тие можат да предизвикаат подигнување на пловилото над морската површина, додека кај авионите улогата на ветерот ја имаат моторите, кои создаваат струење на воздух околу крилата. Секое авионско крило (па и оние кај „ ферари хиперсеил “), е причина за летањето, односно за создавањето разлика во притисокот под и над крилото. Поради обликот на крилото, на неговиот долен дел флуидот (воздухот) создава поголем притисок, а на горниот дел притисокот е помал. Спомнавме дека „крилата“ на Ферариевото пловило се подвижни, благодарение на посебни сензори што постојано ги координираат сите четири крила, така што пловилото во секој миг се потпира на три точки. Со тоа се обезбедува стабилност, а токму стабилноста го штити пловилото од превртување. Материјалите од кои е изработено пловилото се слични, па дури и исти, како оние што се користат кај болидите од Формула 1. Дел од нив се применуваат и во ракетните системи, со цел да се намали тежината, но и да се подобрат хидродинамичните својства на пловилото. „Ферари хиперсеил“ е долго 30 метри, а светот за првпат дозна за него на 25 јуни 2025 година во Маранело, кога Џ. Солдини го претстави целиот проект. Самото пловило, како готов производ, првпат беше прикажано годинава, на 21 април, за време на Миланската недела на дизајнот. Во моментов пловилото се тестира, а неговото прво официјално учество на некоја трка се очекува од септември натаму. Дотогаш конструкторите внимателно ќе го следат секое негово однесување на отворено море и дополнително ќе ги усовршуваат деталите. • Жарко Атанасоски

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

47

| ОЛДТАЈМЕРИ

ВМ Класик Рели

ОЖИВУВАЊЕ ВО ДУХОТ НА ТРАДИЦИЈАТА ОД 1977 ГОДИНА ВМ КЛАСИК РЕЛИ – ЦЕНТРАЛНО РЕЛИ НА ОЛДТАЈМЕРИ, ВО ОРГАНИЗАЦИЈА НА ОЛДТАЈМЕР КЛУБОТ ВМ КЛАСИК, СЕ ОДРЖА КАКО И МИНАТАТА ГОДИНА УСПЕШНО, СО ПОСЕБНА ИНСПИРАЦИЈА ОД ЛЕГЕНДАРНОТО РЕЛИ МАКЕДОНИЈА 1977.

П

рвиот натпревар во рели со историски возила за оваа сезона, во рамките на првенството на националната федерација за историски возила, се одржа како ВМ Класик Рели – централно рели на олдтајмери, во организација на Олдтајмер клубот ВМ Класик. Првата етапа од натпреварувачкиот дел започна од центарот на Скопје, на плоштадот Јадран. Целта на оваа етапа беше лоцирана во близина на Велес, на бензинска пумпа покрај автопатот „Пријателство“. Втората етапа заврши во Прилеп, на плоштадот кај Куршумли-ан. Во соработка со ОТК АМ Класика Прилеп, на плоштадот беше организирана и изложба која предизвика големиот интерес кај прилепчани. Поради значителна гужва, третата етапа мораше да стартува од паркинг надвор од центарот на градот. Целта на третата етапа беше Крушево, каде што натпреварувачите пристигнаа и организираа уште една изложба на паркингот пред хотел „Монтана“. Вечерта продолжи со свеченост во винскиот клуб „Винум“. Таму беа прогласени најуспешните натпреварувачи, по што следеше заедничка прослава. Следниот ден, по примерот на Рели Македонија 1977, беше организирана „Ретро кана“ – натпревар во спретно возење на паркингот „Гумење“, под Македониумот. По завршувањето, крушевчани ги испратија учесниците, кои во конвој дефилираа низ градот.

48 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Завршната дестинација на релито беше Градско, каде што на плочникот кај кафе-бар „Булевар“ беше организирана финална изложба. Со ова рели беше успешно оживеана традицијата на Рели Македонија 1977, а Олдтајмер клубот ВМ Класик уште еднаш покажа дека може да ја продолжи и да ја негува оваа спортско-историска традиција. • Андријан Трипунов

ДЕЛОВНИ ПАТУВАЊА БЕЗ ГРИЖИ

СО DIAMOND ПАКЕТ ПОКРИТИЈА И ДО 100K €

ПАТНИЧКО ОСИГУРУВАЊЕ Деловната полиса на Македонија Осигурување е направена за фирми чии тимови патуваат, со покритие до 100.000 € и поддршка 24/7 на македонски јазик, каде и да се наоѓаат.

INSUMAK.MK

+389 (02) 3115 188 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

49

| ИСТОРИЈА

Фиат 500

НAЧИН НА ЖИВОТ И ГРАДСКА ИКОНА ЛЕСНО Е КОГА ЕДЕН ПРОИЗВОДИТЕЛ ИМА ЛЕГЕНДАРЕН МОДЕЛ, ПРЕПОЗНАТЛИВ НИЗ ЦЕЛИОТ СВЕТ. ТАКВИТЕ АВТОМОБИЛИ СО ДЕЦЕНИИ ОСТАНУВААТ ПОСАКУВАНИ МЕЃУ ЉУБИТЕЛИТЕ НА АВТОМОБИЛИ. ЕДЕН ОД НИВ Е „ФИАТ 500“, КОЈ ГОДИНАВА ОДБЕЛЕЖУВА 90 ГОДИНИ ОД СВОЕТО ПРВО ПОЈАВУВАЊЕ.

И

сторијата на светската автомобилска индустрија, а особено италијанската, го памети периодот пред Втората светска војна, поточно првата половина на 1930-тите години. Во тоа време, државата побарала од Фиат да конструира автомобил наменет за поширок круг купувачи, чија цена не би надминувала 5.000 лири. Конструкторите, заедно со сопственикот Џовани Ањели, почнале да го разработуваат планот предложен од тогашната влада. Во тимот учествувал и Данте Џијакоза, еден од водечките луѓе во компанијата и одговорен за развојот на новите модели. Фиат можел да биде повеќе од задоволен што токму Џијакоза бил дел од компанијата. Тој не бил само конструктор и технички директор, туку и врвен дизајнер, па слободно може да се каже дека бил душата на Фиат, човек за сè. МАЛИОТ „ТОПОЛИНО“ СТАПИ НА СЦЕНА Конструирањето на малиот автомобил било дело на техничкиот тим на Фиат, предводен од Џијакоза и неговите соработници, а целиот процес се одвивал помеѓу 1934 и 1936 година. Автомобилот го добил името „500“, а меѓу народот бил попознат како „Тополи-

50 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Фиат 500 - 1957

но“ („глувче“), бидејќи бил најмалото возило на четири тркала дотогаш видено на италијанско тло. Светската премиера се одржала во 1936 година, во центарот на Рим, каде повеќе примероци биле возени низ тесните улички, демонстрирајќи им на присутните колку автомобилот е подвижен и снаодлив во мал простор. Целиот проект наречен „мал автомобил“ тешко ќе бил остварлив без изградбата на современата и технички опремена фабрика Лингото, со патека на покривот за тестирање автомобили. Џовани Ањели ја изградил фабриката во 1922 година, по враќањето од САД, каде што се сретнал со Хенри Форд и бил пријатно изненаден од организацијата и начинот на работа во компанијата Форд. Токму тоа патување и средбата со Форд биле иницијална каписла за изградба на нова фабрика во близина на Торино. Токму таму бил создаден малиот автомобил „Фиат 500 Тополино“, модел со две врати и две седишта, придвижуван од водено ладен мотор од 569 ксм и 13 КС, сместен напред и поврзан со задната оска преку четиристепен менувач. „Тополино“ достигнувал максимална брзина од 85 км/ч, што за тоа време било повеќе од солидно. Особено впечатлива била потрошувачката од само 6 литри бензин на 100 километри. Малиот автомобил, чиј прекар „Тополино“ бил инспириран од цртаните филмови со Мики Маус, постигнал голем продажен успех и одиграл важна улога во моторизацијата на Ита-

ИСТОРИЈА |

Фиат 500 тополино 1936

Фиат 500 - 1957

Данте Џијакоза

лија. Во периодот од 1936 до 1955 година, во фабриката Лингото биле произведени повеќе од 500.000 примероци. И во повоениот период, големиот конструктор и дизајнер Данте Џијакоза сè уште работел во Фиат. По двете успешни децении на моделот „500 Тополино“, раководството на компанијата почнало да размислува за негов наследник. Задачата повторно му била доверена токму на виртуозот на својот занает – Данте Џијакоза. Неговиот брилијантен ум уште еднаш создава мал автомобил, вистински наследник на „Тополино“, модел со две врати, но овој пат со четири седишта, воздушно ладен мотор со два цилиндри сместен назад и погон на задната оска. Предпремиерното претставување се одржало на 1 јули пред владините претставници, додека официјалната премиера на новата „петстотка“ се случила на 4 јули 1957 година, во центарот на Торино и Рим, со цел да привлече поголемо внимание и да ги изненади случајните минувачи. Малото чудо на Фиат било продадено во 4,2 милиони примероци за речиси две децении (18 и пол години), вклучувајќи ги сите изведби. „Фиат 500“ се продавал во повеќе од 40 земји на пет континенти. Овој модел не бил само автомобил наменет за поширок круг купувачи, превоз и секојдневни потреби, туку бил – и сè уште е вистински начин на живот. Неговата појава, употребливост и препознатлив изглед одамна ја надминале индустриската рамка и прераснале во своевидна филозофија и симбол без кој тешко може да се замисли секојдневието на Апенинскиот Полуостров, но и на многу места низ светот. Токму затоа велиме дека втората генерација на моделот „500“ е начин на живот. Тој не е само автомобил составен од метал, гума и пластика, туку дел од семејството, дел од друштвото и спомен од школските и студентските денови. Ако некој автомобил оставил

Фиат 500 - 1968

толку големо влијание врз животот на современиот човек, тогаш тоа е „Фиат 500“. БЕЗБРОЈ „ПЕТСТОТКИ“ ЗА СЕЧИЈ ВКУС Беа потребни речиси три децении за Фиат повторно да помисли на враќање на добриот стар и никогаш непрежален модел „500“. Главен заговарач и прв што почнал да зборува за негово враќање е Лапо Елкан. Нему му недостигал тој автомобил и чувствувал дека Фиат има потреба од нешто препознатливо, кое било успешно во минатото. Потоа Серџо Маркионе доаѓа да управува со Фиат и ја прифаќа идејата на Л. Елкан. Тој ја презема одговорноста за финансирањето на проектот и за конструирањето, а на Л. Елкан му е доверено рекламирањето и сè поврзано со него. Тимовите почнуваат да се формираат и целиот проект „500“ веќе е разработен до најситни детали. По „заговорот“ на Л. Елкан и прифаќањето на идејата од страна на С. Маркионе, редно било јавноста малку да биде „заскокоткана“. Задачата да го „скрои“ новиот стар модел „500“ му е доверена на Роберто Џиолито. Во 2004 година, на Салонот за автомобили во Женева, Фиат го претставува концептот „Трепиуно“ (на македонски „три во едно“), а светската јавност повторно се соочува со „петстотката“. Подготовките траат уште неколку години, а во 2007 година доаѓа

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

51

| ИСТОРИЈА

Фиат 500 - посебно издание наречено Рон Арад

Фиат 500 - 2007

големата завршна церемонија. На 50-годишнината од појавувањето на моделот „500“ (вториот, од Данте Џијакоза, од 1957 година), присуствува тимот одговорен за повторното лансирање на иконата „Фиат 500“: С. Маркионе, Л. Елкан, Роберто Џиолито, Џон Елкан, Лука ди Монтеземоло, Френк Стивенсон, Флавио Манцони, Данило Манџини, Росела Гуаско, како и мајсторот на маркетингот Лапо Елкан, под чија команда се одвивало целокупното рекламирање на моделот „500“ и на марката Фиат. Од основните изведби до оние со најмногу сила и опрема, па сè до верзиите „Абарт“, постојат безброј „петстотки“, за сечиј вкус по нешто. Повторно во светот завладеала „епидемијата“ на четири тркала наречена „Фиат 500“. Во периодот од 2007 до средината на 2024 година, фабриката во Тихи (Полска) произвела 2,7 милиони примероци, а фабриката во Мексико, лоцирана во градот Толука, произведе 500.000 примероци, односно вкупно 3,2 милиони. И покрај помпезната светска премиера во Торино, на брегот на реката По, и целосната рекламна кампања, современата „петстотка“ сепак не успеа да ја надмине продажбата на претходниот модел, претставен во 1957 година. Претходната „петстотка“ беше произведена во 3,9 милиони примероци, плус 300.000 примероци од изведбите на моделот 500, додека современата не успеа да ја достигне таа бројка. Сега на сцена е електричниот „Фиат 500“, чија продажба не оди според очекувањата и плановите на раководството, и покрај воведувањето нови технологии, нова шасија (платформа) и нови погонски единици. Од основна изведба до тие со најмногу силина и опрема, но и над нив со име Абарт, еден куп „петстотки“, од сè по нешто и за сечиј

52 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Фиат 500 абарт 695 трибуто ферари

вкус. Повторно во светот завладеала „епидемијата“ на четири тркала наречена „фиат 500“. Во периодот од 2007 до срeдината на 2024 год фабриката во Тичи (Полска) произвела 2,7 мил. примероци, а фабриката во Мексико лоцирана во градот Толука произвела 500.000 примероци, односно вкупно 3,2 мил. И покрај помпезната светска премиера во Торино на брегот од реката По и целосна покриеност со рекламна кампања, сепак современата „петстотка“ не успеа да ја постигне продажбата на претходниот модел, тој што беше претставен во 1957 год. Претходната „петстотка“ беше произведена во 3,9 мил. примероци плус 300.000 примероци од подвидовите на моделот 500, а современава не успеа да го достигне тие 3,9 мил. и не успеа да ги надмине. Сега на сцена е електричниот „фиат 500“ кому продажбата не му оди како што посакуваа и планираа челниците и покрај внесувањето нови технологии, нова шасија (платформа) и нови погонски единици.

• Жарко Атанасоски

Колумна своерачно

АЛЕКСАНДАР ТАБАКОВСКИ

ШАМПИОНИ ИЛИ ИНФЛУЕНСЕРИ? ФИЛОЗОФСКИ ГЛЕДАНО, ГОЛЕМИТЕ ШАМПИОНИ СЕ ОПАСНИ ЗА ФЕДЕРАЦИИТЕ БИДЕЈЌИ ИМААТ НЕШТО ШТО ИНСТИТУЦИИТЕ НЕМААТ: ЛЕГИТИМИТЕТ ВО ОЧИТЕ НА НАВИВАЧИТЕ, ПА КОГА ТАКОВ ЧОВЕК ЌЕ КАЖЕ „СПОРТОТ ОДИ ВО ПОГРЕШНА НАСОКА“, ТОА ВЕЌЕ НЕ Е МИСЛЕЊЕ НА ЕДЕН ЧОВЕК, ТУКУ ПОТЕНЦИЈАЛНА КРИЗА ЗА ЦЕЛИОТ ПРОИЗВОД.

П

рвите промени во (ионака новите правила) беа одобрени од сите екипи и ФИА, пред гран при викендот во Мајами. Иако консензусот бил допрецизирање да уследи за 2027 година, тоа за некои екипи не е нешто што е „исклесано во камен“. Возачите кои не се заинтересирани за политика како Ферстапен не размислуваат така, туку искрено го изразуваат својот став. Холанѓанецот не го штедеше грлото, па дури зборуваше за концепт „анти-тркање“. Неговата критика е дека новите регулативи премногу го претвораат возењето во управување со батерии и енергија, а премалку во чисто тркање. Во спортовите постои интересен парадокс: формално, правилата ги носат федерациите, но вредноста на спортот ја создаваат натпреварувачите. Затоа кога обичен возач се заканува со заминување, тоа има тежина – особено кога зборува возач од калибарот на Макс Ферстапен, повеќекратен светски шампион и актуелна главна фаца во Формула 1. Легитимитетот на таквите барања не доаѓа од титулите, туку од правото на секој учесник да критикува насока во која се движи спортот. Прашањето е дали бара промени за доброто на натпреварувањето или за некоја друга корист. Јавноста е поставена да биде судија. ФИА е на страната на она што треба да биде придобивка за автомобилската индустрија и да има релевантност, но токму тоа е дискутабилно. Можете ли на некој да му објасните дека кога ќе сака да тргне на пат прво ќе мора да направи два круга околу населбата кај што живее, да ги наполни батериите, а потоа да излезе на авто пат и да вози идеално со цел да не му снема енергија пред време? Извинете, но тоа нема допирни точки со реалноста, ниту пак помага за подигање на општествената свест. Ако не е можно да се има (во овој момент) соодветно, вистинско решение тогаш – правилата треба да се адаптираат за она што е можно сега! Да, Формула 1 треба да биде предводник, ама по која цена?

Речиси никогаш големите шампиони не се бунат само затоа што не им одговараат правилата. Тие се бунат кога чувствуваат дека се менува самата природа на спортот. Конфликти на релација ФИА и возачите имало и во минатото, иако некои тривијални (за носење обетки или пирс), но на пример актуелниот претседател на ФИА и тоа како се заангажира да го реши конфликтот во 2021 година, по кој Хамилтон најавуваше дека е можно да се повлече, бидејќи ја загубил довербата во судискиот систем. Своевремено и Аиртон Сена водеше војна со Жан Мари Балестре обвинувајќи го дека ги крои правилата по желба на Ален Прост. Бразилецот буквално ја нарече федерацијата политичка организација наместо спортска. Тоа беше директен судир, шампион против институција. Балестре ги загуби следните избори со катастрофален пораз од Макс Мозли. Да резимирам, федерацијата нема ги менува правилата затоа што еден шампион се заканил со заминување, но од друга страна, ако федерацијата целосно ги игнорира луѓето што го создаваат спектаклот, ризикува да остане без најголемите имиња. Спортот треба да се преиспита. Сенa успеа да ги поттикне да го направат тоа со политиката, а Хамилтон со управувањето и општествените прашања. Ферстапен денес се обидува да стигне до самата дефиниција за тоа „што се трки“? Шоуто никогаш нема да престане, но некои успеси ќе имаат поголема вредност ако се остварени додека на патеката има големи шампионски имиња. Новото треба да биде подобро од претходното и тоа да биде едноставно и забележливо од сите, недвосмислено! •

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

53

| СПОРТ

Светско првенство Мото ГП

АПРИЛИЈА СО „ЕДЕН-ДВА“ ТРИУМФ ГО ОСВОИ МУЏЕЛО ПРВА ПОБЕДА ЗА BMW ВО СВЕТСКИОТ ШАМПИОНАТ ВО ТРКИ НА ИЗДРЖЛИВОСТ НА ФИА, КАКО И ПРВ 1-2 ПЛАСМАН ВО ИСТОРИЈАТА НА МАРКАТА ВО ТРКИТЕ НА ИЗДРЖЛИВОСТ.

М

онца е препознатлив храм на брзината, чиј идентитет е граден со децении на организација на трки од Формула 1, поточно – Големата награда на Италија. Обратно од ова, Муџело е домот на италијанското гран при во мотоциклистичка конкуренција, а со подемот на Априлија (и претходно Дукати), оваа трка доби на особено значење. Пред карванот на Мото ГП да стигне до Муџело претходно се возеа трките во Херез, Ле Ман и Барселона, а токму на последните две се случија повеќе нешта: во Франција спектакуларен пад имаше Марк Маркез поради што мораше повторно на операција, откако претходно го испушти финишот на минатата сезона (во која ја освои шампионската титула) токму поради возобновување на повредите кои долго време го имаа оддалечено од победите, за потоа во хаотичната трка во Каталонија неговиот брат Алекс Маркез да има страотен инцидент по што трката беше прекината во 12 круг, а потоа и рестартирана. Во Муџело, Марк Маркез се врати во седиштето откако беше објавено дека морал да мине нз два различни оперативни процеси: еден за санирање на старата повреда на рамото, бидејќи падот предизвикал еден од титаниумските импланти да прави пртисок на радијалниот нерв, додека втората операција била за фрактура-

54 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

та на петтата метатарзална коска во десното стопало. За разлика од него, Алекс Маркез не дојде во Муџело: тој има скршеница на клучната коска крај десното раме, па иако беше опериран истата вечер во Барселона, поради повреда и на еден пршлен од рбетот, му било препорачано мирување, односно да не патува за Муџело и следното гран при во Унгарија. Ваквиот расплет донесе речиси потполна реципрочност во однос на ланската сезона кога браќата Маркез доминираа, а Априлија – која го најми светскиот првак Хорхе Мартин – не можеше да парира во трките поради падовите и повредите на нивниот пулен. Но и покрај почетната доминација на Бецеки во квалификациите, во спринт трката тој направи преоптимистички маневар со доцното сопирање во првиот свиок и од првото падна на шестото место. Во релативно мирната трка, Раул Фернандез беше недостижен, но Хорхе Мартин успеа да стигне до второто место, пред победникот од Барселона, Фабио ди Џанантонио. Битно е да се нагласи дека Раул Фернандез исто така има мотор на Априлија, иако вози за сателитски тим. Тој и Хорхе Мартин избраа медиум гуми за спринт трката, додека Бецеки користел меки гуми. Воедно, Априлија објави дека ова бил прв старт на Хорхе Мартин од прв ред по пауза од 564 дена (ГН Малезија 2024).

СПОРТ |

Априлија Монтмело 2026

Марко Бецеки - подиум Ле Ман 2026

Хорхе Мартин - Муџело 2026

- Задоволен сум од второто место, бидејќи го дадов сопствениот максимум. Го следев Раул со изборот на медиум пневматиците и тоа беше вистинска одлука. Ќе ги разгледам податоците за извесни свиоци, за да видам каде може да се подобриме. Ми се враќа самодовербата и вербата во себе со секој круг, а денеска имам впечаток дека го почувствував и лимитот на мотоциклот. Се надевам дека ќе можам да притискам уште повеќе во текот на главната трка,- изјави Хорхе Мартин. Априлија потврди и дека Мартин постигнал крајна брзина на правецот во Муџело од 368,6 километри на час, а подоцна надополни и дека Бецеки го „допрел плафонот“ во спринт трката. Главната трка донесе поинакво сценарио затоа што овој пат Раул Фернандез не успеа да се снајде на стартот и да ја задржи идеалната линија на движење, па тој беше оној кој овој пат отиде прешироко во првиот свиок. Наспроти тоа, борбата за првото место се водеше меѓу Бецеки и Франческо Бањаја. Возачот на Дукати беше во водство со 14 круг, кога Бецеки презема и почна да создава предност. Перформансите на Бањаја продолжија да тонат, па во 18 круг и Мартин го помина за второто место, а на истекот од трката која имаше 23 круга, Италијанецот мораше да се брани од нападите на Аи Огура.

Марк Маркез во првата половина од трката успеваше да се одржи на четвртото место и да се натпреварува со Педро Акоста, но во втората половина обајцата паднаа зад Огура и Џанантонио, со тоа што Акоста исто така излезе пред Маркез.

- Победата во Муџело е нешто фантастично, сон што сум го сонувал од моето детство. Тука доаѓав да гледам трки со мојот татко, мајка ми и сестрите. Сонував да стигнам до ова еден ден. Со тек на годините, тој сон прерасна во желба да славам токму тука. Да победиш во Муџело е неопислива емоција, исто како и гледањето на навивачите и целиот тим кои беа среќни и емотивни,- рече Бецеки, за кого ова е десетта победа во кралската класа, на десетта различна патека. Сличен успех како Бецеки претходно имале Вејн Гарднер, Фреди Спенсер и Кејси Стонер. Воедно, победата е негов 24. подиум во кариерата.

- Соборивме многу рекорди на овој гран при викенд, за што им благодарам на нашите возачи, но и на сателисткиот тим. Постигнувањето на рекорди во Муџело е уникатно чувство , а двајцата возачи ќе бидат запишани дека постигнале 368,6 километри на час. Пол позицијата на Марко беше емотивно доживување, но исто така и трката во која победи со кацига посветена на големиот Алекс Занарди, човекот кој беше пример за живот и посветеност на сите нас,- откри Масимо Ривола, тимски шеф на Априлија. Бецеки е водечки на табелата со 173 бода, пред Хорхе Мартин со 156 и Фабио ди Џанантонио со 134 поени. Следуваат Акоста со 103 бода и двајцата возачи од сателитскиот тим на Априлија, Огура и Фернандез со 92 и 87 поени. Во текот на јуни предвидени се три трки, во Унгарија на новата патека крај езерото Балатон, некогашниот класик во Чешка со познатата патека во Брно и традиционалната страница во Асен, Холандија. • Александар Табаковски

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

55

| СПОРТ

Светско првенство во Формула Е

ЕВАНС И РОУЛАНД Й „ФРЛИЈА ОКО“ НА ТИТУЛАТА НИЗАТА ОД КОНТИНУИРАНИ РЕЗУЛТАТИ ИЗДВОИ ЧИФТ ВОЗАЧИ КОИ СЕ ВО КОНКУРЕНЦИЈА ЗА ШАМПИОНСКИОТ НАСЛОВ.

П

о мартовскиот „еден-два“ триумф на Јагуар во Мадрид, Формула Е се врати мајскиот опус кој содржи два-гран при викенда со по две трки, возени на патеки кои имаат голема традиција, на поранешниот аеродром Темплхоф крај Берлин и низ улиците на Монте Карло. Викендот во Берлин почна со многу поинаков изглед, во кој што болидите на Порше и Ситроен се наметнаа како рани фаворити, а првата трка донесе триумф на Нико Мулер, кој конечно излезе од сенката на Паскал Верлен. Зад него се најдоа искусните победници Ник Касиди со Ситроен и актуелниот шампион Оливер Роуланд, што на неговиот успех му дава посебна тежина. Мич Еванс донесе „будење“ на Јагуар во втората трка, но неговата победа не изненади никого, напротив, многу поголема енигма е варијацијата на резултатите. Роуланд со Нисан повторно беше на подиумот, а Верлен во случајов беше најдобриот возач на Порше.

- Одличен резултат за крај на тежок викенд. Напорно работевме за да го овозможиме ова, особено откако увидовме дека имаме проблеми со брзината во текот на квалификацискиот режим. Затоа, сакав да пробам нешто поинаку, па ги чував пневматиците за денешната трка. Тимот ме поддржа во таа одлука, па на крајот заедно постигнавме перфекција во трката. Започнавме трпеливо, нападнавме во вистинско време, а откако излеговме во водство

56 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

можевме да бидеме комфорни. Со нетрпение ја очекувам трката во Монако, која е како домашно гран при за мене,- рече победникот Еванс по викендот во Берлин.

- Каква разлика може да направи еден ден! Дојдовме тука знаејќи дека е нужно да освојуваме поени, па иако тоа го постигнавме и во првата трката, не ни одеше како што сакавме. Во втората трка, нештата се променија откако Мич покажа класа заедно со тимот. Реализацијата на стратегијата беше перфектна! Се надевам дека овој моментум ќе трае и ќе нè понесе за време на гран при викендот во кнежевството,- дополни Јан Џејмс, тимски шеф на Јагуар. Стартот на гран при викендот во Монте Карло, покажа уште еднаш дека домашниот есап ретко се случува да биде точен. Квалификациите донесоа тројца аутсајдери на првите три позиции за првата трка: Дан Тиктум (Купра), Ник де Вријс (Махиндра) и Максимилијан Гунтер (Пенске). Фаворитите Еванс и Верлен се најдоа веднаш зад нив, но ланскиот победник (а подоцна и шампион) Оливер Роуланд стартуваше од 12. место во првата трка. Неможноста за многу престигнувања придонесе голем број од имињата кои стартуваа на чело на колоната да се најдат и на победничкиот пиедестал. Па така Ник де Вријс ù ја донесе првата победа на Махиндра, додека Еванс со освојувањето на второто место се етаблираше како најсериозен кандидат за титулата оваа

СПОРТ |

сезона. Жозе „Пепе“ Мари го освои третото место како утеха за Купра, откако Тиктум „заглави“ во трката како и некои други фаворити (Верлен, Де ла Коста), а на четвртото место имаше уште едно ново име – Фелипе Другович со Андрети. Изненадувачки, како на ретко кој друг гран при викенд, Дан Тиктум и на втората трка во Монте Карло успеа да ја обезбеди пол-позицијата за Купра, укажувајќи дека тимот има капацитет и брзина да блесне во еден круг, но за жал сè уште не го постигнува тоа во тркачки режим. Наспроти ова, Роуланд, стартувајќи од осмо место, чекаше дваесетина круга за оние пред него да му „отворат простор“, по што активираше „атак мод“ и успеа да стигне до водство во трката. Користејќи го своето претходно искуство, шампионот лесно ја контролираше трката до крај и ја освои првата победа оваа сезона.

- Ова е втора победа во Монако, и тоа втора година по ред. Вчера имавме тежок ден, но нашата брзина беше коректна, само немавме среќа во трката. Денеска одлично се вративме, со чудесна стратегија и доминантно возење од страна на Оли, кој експертски сработи сè стартувајќи од осмо место. Овој викенд беше слика за нашата сезона, со многу малери и проблесоци кои покажаа за што сме кадарни. Сигурен сум дека победата на Оли ќе ни помогне да го отклучиме потенцијалот што го имаме, бидејќи во вториот дел на сезоната ќе целиме кон покознистентни перформанси,- рече Томасо Волпе, тимски шеф на Нисан.

- Презадоволен сум што ја обезбедив мојата прва победа сезонава, а мошне е специјално што повторно победувам во Монако. Саботната трка ми беше уништена од дупната гума, но имав самодоверба бидејќи го знаев потенцијалот што го имаме. Трката беше луда, со многу возачи кои стартуваат со висок ритам. Знаев дека треба да останеме дисциплинирани и да избегнуваме неволји. Тимот ме информираше за случувањата преку интерната комуникација, па одбравме вистински момент за „атак модот“. Првиот дел од сезоната имавме многу ситуации кои одеа „горе-доле“, но знам дека можеме да се подобриме во квалификациите и потоа повторно ќе се бориме за челните позиции до крајот на сезоната,коментираше Роуланд. Мич Еванс се издвои на првото место со 128 бода, додека Роуланд е втор со 109, а Мортара и Верлен ги следат во чекор со 103 и 101 поен. Формула Е продолжува со трките во Кина, најпрво во Сања, потоа и во Шангај, за во текот на јули и август да уследат финалните гран при викенди во Токио и Лондон. • Александар Табаковски

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

57

| СПОРТ

WEC – 6 часа на Спа-Франкоршамп

ТРИУМФ ОД ЕПСКИ ПРОПОРЦИИ ПРВА ПОБЕДА ЗА BMW ВО СВЕТСКИОТ ШАМПИОНАТ ВО ТРКИ НА ИЗДРЖЛИВОСТ НА ФИА, КАКО И ПРВ 1-2 ПЛАСМАН ВО ИСТОРИЈАТА НА МАРКАТА ВО ТРКИТЕ НА ИЗДРЖЛИВОСТ.

Б

аварците го слават првиот триумф во светот на трките на издржливост по пауза од 27 години. Брилијантната стратегија и молскавичната брзина на годинава обновениот BMW M Hybrid V8 беа главните фактори кои го доведоа BMW до првата победа во Светскиот шампионат во трки на издржливост на ФИА. Згора на тоа, за вредноста на победата да биде поголема, BMW успеа да ги протне низ целта двата автомобили еден зад друг, во формат 1-2. Успех каков што само може да се посака, и тоа, би рекле, на домашен терен. Зошто? Затоа што тимот WRT, одговорен за програмата на BMW во WEC, е сместен во Лиеж, односно на неполн час возење од легендарната белгиска патека Спа-Франкоршамп. Последен пат со прототип на трка на издржливост, BMW славеше на 24 часа Ле Ман во далечната 1999 година. Оттогаш, Баварците влегоа во своевидна временска „црна дупка“ кога станува збор за трките на издржливост. Меѓутоа, одлуката за возобновување на програмата во оваа дисциплина од мотоспортот и појавувањето на светската сцена пред три години се покажа како одличен потег. Таа одлука, на патеката во подножјето на Ардените, каде што е сместена Спа-Франкоршамп, пред публика од 101.606 ентузијастички настроени фанови, му ја донесе на BMW и на тимот WRT првата победа во Светскиот шампионат во трки на издржливост на ФИА. По две години учење и натпреварување во дефанзива, годинава Баварците одлучија да преминат во офанзива. Го искористија т.н. „Ево-Џокер“ на ФИА и сериозно го модернизираа својот BMW M

58 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Hybrid V8. При модернизацијата, вниманието било насочено кон подобрување на перформансите во трка, на сметка на перформансите во квалификации. Тајната ја откри Робин Фријнс, возачот кој го протна победничкиот автомобил со број 20 под карираното знаме. Воедно, Фријнс откри дека тимот е сериозно посветен на разработка на нови тактики кои ќе им овозможат на возачите пред себе да имаат чист пат. На тој начин целосно ќе можат да се искористат силните перформанси на автомобилот. Точноста на информациите изнесени од Фријнс се потврди токму на победоносната трка „6 часа Спа-Франкоршамп“. Интересно, слободните квалификациски сесии поминаа без конкретна доминација на одреден тим, како што на пример се случи на претходната трка во Имола, каде што доминираше Ferrari, па Toyota ја „украде“ пол-позицијата во сесијата Hyperpole. Меѓутоа, во официјалната квалификациска сесија доминираа Peugeot, Alpine и Cadillac, и токму тие се најдоа на врвот и во сесијата Hyperpole. Пол-позицијата ја освои Peugeot 9X8 број 94 со Малте Јакобсен зад волан. Ова е прва пол-позиција за тимот на Peugeot од неговото влегување во Светскиот шампионат. 22-годишниот Данец се покажа достоен на задачата, и покрај извртувањето при висока брзина. Сакајќи да ја поправи грешката, се созеде и стана првиот полсетер на Peugeot. До него стартуваше Cadillac V-Series.R број 12, а во вториот ред се наредија двата автомобили на Alpine, број 35 и број 36. Автомобилите на BMW не стигнаа поблиску од десеттата стартна

СПОРТ |

позиција за број 15 и единаесеттата за победничкиот број 20. Од оваа перспектива, квалификациите само ги потврдија новите насоки на BMW во поглед на сезоната. Токму затоа пред почетокот на трката не се очекуваше голем резултат од Баварците, ниту пак конкурентите ги гледаа како закана. Се чини дека факторот на изненадување беше значаен за успехот на BMW. Стартот на трката не приреди ништо спектакуларно, освен што пол-полсетерот Peugeot број 94 со Лоик Дувал беше престигнат од Вил Стивенс зад волан на Cadillac број 12. Автомобилот на Cadillac беше во водство во текот на првиот час од трката, односно сè до редовните први застанувања во пит-стоп. Тука се случи пресвртницата. Кусото застанување на BMW број 20 со мала дополна на гориво го лансираше Рене Раст на врвот на поредокот. Слична тактика примени и Toyota број 8 со Брендон Хартли. Меѓутоа, Раст со чист видик пред себе успеа во половина час да создаде предност од 19 секунди во однос на Хартли. На час и половина од трката, и Раст и Хартли повторно мораа во пит-стоп. Местото на Раст го презеде Шелдон ван дер Линде, а Хартли му го предаде автомобилот на Рио Хиракава. Во следните час и половина, односно приближно до средина на трката, Линде ја зголемуваше предноста на BMW број 20 возејќи агресивно, додека останатите штедеа гориво и ги чуваа гумите. Предноста што ја создаде Линде беше доволно голема за број 20 да вози без притисок дури и по втората смена на возачи. Робин Фријнс го презеде број 20 со значителна предност и продолжи да ја одржува сè до бурниот последен час од трката, кој беше одбележан со долг период возење зад Safety Car за да се соберат остатоци од сударот предизвикан од Матео Кресони и Малте Јакобсен. Кресони загуби контрола над својот Mercedes-AMG GT3 број 79 на тимот Iron Lynx од послабата класа LMGT3 и се сврте, пресекувајќи му го патот на полсетерот Јакобсен и неговиот Peugeot 9X8 број 94. Сударот беше неизбежен. Јакобсен успеа да извози до бокс, но по застанувањето тимот ја процени штетата и одлучи да го повлече автомобилот од трката. Значајно е што Фријнс успеа совршено да ја рестартира трката по повлекувањето на Safety Car. Можеби и затоа што зад себе го имаше својот тимски другар Кевин Магнусен со број 15, кој, поради тактиката, успеа да се искачи на второто место по повеќекратните застанувања во пит-стоп. Иако патот до втората позиција на BMW број 15 беше макотрпен, Магнусен покажа дека е тврд орев. Не беше лесно да се одбранат агресивните напади од Мигуел Молина, кој зад волан на Ferrari број 50 имаше сет нови гуми.

Сепак, Магнусен не попушти. До крај му го чуваше грбот на својот тимски другар Робин Фријнс и заедно успеаја да ги протнат своите автомобили под развиореното знаме на целта. Разликата меѓу Фријнс и Магнусен беше минимална – само 1,969 секунди, во рамките на големата 1-2 победа што ја забележа BMW на својата 18. трка во Светскиот шампионат во трки на издржливост на ФИА. Мигуел Молина со својот Ferrari број 50 мораше да се задоволи со третото место, заостанувајќи 2,622 секунди зад Фријнс. Четвртата позиција ја освои Aston Martin Valkyrie број 007, а петтата Toyota број 7. На шестата, седмата и осмата позиција се наредија Ferrari број 83, Peugeot број 93 и Genesis број 17. Значајно е што Genesis на својата втора трка во Светскиот шампионат успеа да стигне до бодови. Со двојната победа на „6 часа Спа-Франкоршамп“, BMW поведе во генералниот пласман кај производители со вкупно 59 бода, пред Toyota со 52 бода. Ferrari е на трето место со 42 бода. Послабата класа LMGT3 ја освои тимот Garage 59 со McLaren 720S број 10, кој во епска битка успеа да го победи Aston Martin Vantage AMR број 27 на тимот Heart of Racing со екипажот Иан Џејмс, Закари Робишон и Матија Друди. Победата за McLaren број 10 со екипажот Антарес Ау, Том Флеминг и Марвин Кирхефер дојде како искупување за пехот што им се случи во Имола, кога на 35 минути пред крајот на трката беа принудени да се откажат. Третото место му припадна на Porsche 911 GT3 R број 92 на тимот The Bend Manthey со Јасер Шахин, Рикардо Пера и Ричард Лиц зад волан. Во оваа класа, во генералниот пласман води тимот The Bend Manthey со Porsche 911 GT3 со 30 бода, пред тимот Garage 59 со McLaren 720S со 26 бода. Трет е победникот од Имола, Team WRT со BMW M4 GT3 со 25 бода. Следниот настан е најславната трка на издржливост во историјата на мотоспортот. Погодувате, станува збор за 24 часа Ле Ман, која се вози на 13 јуни. • Љубомир Анастасовски

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

59

| СПОРТ

Светско првенство во Формула 1

ЛЕГЕНДА ВО НАЈАВА АНДРЕА „КИМИ“ АНТОНЕЛИ СТИГНА ДО СВОЈАТА ЧЕТВРТА ПОБЕДА ВО ФОРМУЛА 1, НО ОНА ШТО Е СПЕЦИФИЧНО ЗА НЕГО Е ДЕКА СИТЕ ПОБЕДИ ДОЈДОА ВО НИЗА, А НИТУ ЕДЕН ДРУГ ВОЗАЧ НЕ ГИ ПОСТИГНАЛ СВОИТЕ ПРВИ ЧЕТИРИ ТРИУМФИ ЕДНОПОДРУГО.

М

омчето од Болоња, кое на 18-годишна возраст беше избрано да го наследи Луис Хамилтон во тимот на Мерцедес, во новата сезона, одбележана со воведување на нови технички правила, доби шанса да се бори за победи во трките веќе во својата втора сезона во Формула 1. Веќе со победата во Мајами (трета во низа), тој се приклучи кон клубот на великаните: Мика Хакинен и Дејмон Хил претходно успеале да направат три победи едноподруго откако за првпат стигнале до највисокото скалило на подиумот. Во Мајами тој се издвои од нив по тоа што првите три победи му беа освоени од пол-позиција и веќе беше уникатен, но со освојувањето на четвртата победа (во Канада) отиде чекор подалеку, иако за волја на вистината таа не беше од пол-позиција. Но, да го започнеме освртот на Гран при викендот во Монтреал од почеток: тој ни ја донесе и втората спринт-трка за оваа сезона, од која се виде дека Мерцедес во квалификациите повторно издоминира со еден-два резултат, при што Расел беше пред Антонели. Во спринт-трката младиот Италијанец имаше неколку напади, а еден од нив, кој беше прилично оптимистички, можеше за малку да предизвика инцидент, но за среќа Расел тоа го избегна во манир на искусен возач. Во втората ситуација, Антонели реагираше преку радиото дека бил истуркан, по што и Ландо Норис го престигна, а потоа доби опомена од тимскиот шеф. Кими, концентрирај се на возењето, а не на туфкањето преку радио-врската“, - гласеше пораката од Тото Волф, што беше чуена од светскиот ТВ-аудиториум. До крајот, Италијанецот се обидуваше да го престигне Норис, но актуелниот шампион одлично му парираше, па младиот Антонели направи нова грешка во финишот, сечејќи ја патеката како во претходниот случај со Расел, и остана на трето место. Во финишот Пјастри успеа да го изненади Хамилтон, кој речиси

60 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

целата трка ја мина на четврта позиција, а невниманието на Луис придонесе потоа да биде поминат и од Леклер. Со ваквиот расплет, Расел по вторпат сезонава победи на спринт-трките (Кина и Канада), додека Ландо Норис славеше во Мајами. „Разговаравме и расчистивме, сега сè е во ред. Ги гледавме снимките, потоа разговаравме со Тото и нештата се во ред“, - изјави Антонели. „Имавме добра дискусија и знаеме што треба да правиме и како да се натпреваруваме еден со друг. Ништо нема да се смени, бидејќи секогаш сме имале респект еден кон друг. Нема да има пропуштање, без оглед дали е ривал или тимски колега. Првото правило е ‘никогаш не се судирај со тимскиот колега’. Ние не се удривме, завршивме прв и трет и ќе се обидеме така да продолжиме“, додаде Расел.

- За нас ова беше добро искуство, беше добро и за трката. Кога двајцата имаат остра борба, всушност се случува да некој се здобие со предност. Ќе извлечеме заклучоци, бидејќи ако не е Џорџ ќе биде некој друг, не можеш да очекуваш да вози покрај тебе и да те покани да го престигнеш. Тимските колеги смеат да се престигнуваат, но кога одбраната е на високо ниво, а влогот е шампионската титула, не можеш да очекуваш некој да „ти отвори врата“,- резимираше тимскиот шеф на Мерцедес, Тото Волф. По крајот на спринт трката оваа приказна беше накусо заборавена, бидејќи „експлодираше“ нова бомбастична вест, со која Ферстапен се пожалил на холандските медиуми дека Ред Бул одбил да го сетира болидот според неговите напатствија.

- Многу нешта беа тешки за разбирање во квалификациите. Екипата инсистираше да направи нешто поразлично со мојот болид, а сега е јасно дека тоа не даде резултати. Но понекогаш треба да ги

СПОРТ |

Андреа Кими Антонели на подиум - Канада 2026

оставиш да си ја завршат работата, и јас им реков – ако мислите дека ова ќе работи, направете го! - но јасно беше дека не работеше. Често ме слушаат, но не и овој пат, бидејќи беа убедени дека тоа е решението. Јас не се задоволувам лесно со штелувањето, сакам да имам болид со кој можам да се борам за прво место, а не за седмо,објаснил Ферстапен, наведувајќи дека правецот во кој се движат е погрешен и тој нема да дозволи слични експерименти во иднина. Наспроти тоа, кога акредитираните новинари нагрнаа во таборот на Ред Бул да побараат одговор од екипата, тимскиот шеф Лорен Меки, посочи дека „експериментирањето со штелувањата е „дел од нивната ДНК“.

- Ние преземаме ризици секој пат кога чувствуваме дека не сме го постигнале вистинскиот баланс или пак кога сме на растојание од конкуренцијата. А кога преземате ризици, ги користите насоките за штелување. Сè уште сме на почеток од сезоната, имаме нова генерација на болиди и ќе продолжиме да пробуваме некои нешта сè додека не откриеме нешто, дури и по цена тоа да нè чини. Така учиме, така се префрламе од штелување за квалификации во штелување за трка. Никој не знае колку сме далеку од вистинскиот потенцијал на болидот. Тоа се наши мали игри со возачите, на крајот секој знае што прави, па дури и кога ќе добиеме „ете, нели ви кажав“, тоа го разбираме како дел од играта. Ако преземате ризик, ќе почувствувате и болка. Тоа е нешто што треба да ги поттикне возачите да речат „назад сме четири или пет десетинки од најдобрите, но чувствувам дека можеме подобро“. Тоа треба да биде покана за уште поголем ризик и истражување,- одговори Французинот, кој е лидер на Ред Бул. Во пресрет на главната трка беа спроведени нови квалификации, но резултатот беше идентичен како во квалификациите за спринт-тр-

ката. Расел се најде на пол позиција пред Антонели, но возачите на Мекларен се доближија до нив и го скратија заостанувањето за речиси 50%, односно од 30 стотинки на 15 стотинки кога е во прашање третото место на Ландо Норис. Дури и Хамилтон на петтото место, како и Ферстапен и Аџар на следните две места беа побрзи од пол-позицијата на Расел во квалификациите за спринт-трката, приклучувајќи се кон врвот. Но, тогаш дојде заплетот, предизвикан од временските услови. Претпладневниот дожд направи патеката да биде влажна, но пред стартот очекувањата беа различни. Така, од фаворитите – тимот на Мекларен - се одлучи да преземе ризик и да стартува со интермедија пневматици, кои во тие моменти се чини дека повеќе одговараа за временските услови, наспроти доминантен дел од возачите кои избраа да стартуваат на гуми за суво, согласно најавата дека за првата половина на трката не се очекуваат врнежи. Сепак, одлуката за Мекларен се покажа како погрешна: веднаш по загревачкиот круг, додека се очекуваше сигналот за старт, Арвин Линблад пријави дека има проблем со болидот, па стартот беше откажан, а болидите беа упатени на уште еден загревачки круг. Додека редарите да го истуркаат до боксот, болидите уште еднаш се наредија, но уште еднаш беше даден дополнителен загревачки круг. Така, наместо предвидените 70, кога трката започна, семафорот покажуваше дека има 68 круга до крајот.

- Гумите мора да бидат монтирани на пет минути пред стартот, што значи дека седум минути пред загревачкиот круг да стартува, одлуката мора да е донесена. Според нашето видување, патеката беше лизгава. Постоеја проблеми со одржување на работната температура на сува патека, а бидејќи времето сè уште не беше расчистено, одлучивме дека тоа е најдобрата гума за тие околности. Дождот престана нагло, а потоа имаше и неколку загревачки кругови кои ни го одзедоа најдоброто од нашата одлука. Би сакал да видам што ќе се случеше доколку трката стартуваше тогаш кога требаше да стартува,- рече Андреа Стела, првиот инженер од Мекларен, алудирајќи дека немале среќа иако донеле храбра и коректна одлука за стартот. Иако во радио-врската за време на загревачките кругови Пјастри им кажа на своите механичари во Мекларен дека имаат погрешни гуми, на стартот Ландо Норис сепак изби на прво место и истото го држеше под контрола во првите неколку круга. Сепак, Пјастри веќе по неколку обиколку влезе во бокс, а потоа истото го направи и Норис, но нивните малери не застанаа со овој чин. Норис се откажа на средина од трката поради механички проблеми, додека Пјастри набрзо влезе повторно во бокс за да го смени носот на болидот бидејќи го удрил Алекс Албон.

Дуел Расел и Антонели

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

61

| СПОРТ

На тој начин, трката се претвори во нов меѓусебен дуел на возачите на Мерцедес, при што повторно беше видено истото сценарио: Антонели напаѓа со идеја да го преземе водството, а Расел ја брани својата позиција. За волја на вистината, во стартниот метеж Антонели беше втор зад Норис, па Расел го престигна. Имаше уште по едно успешно престигнување на двете страни, но и некои неуспешни обиди кои направија заплет. Сепак, на средина од трката, болидот на Расел остана без погон.

- Сакам да бидам навистина искрен и да кажам дека сум горд на она што го прикажав овој викенд. Пол-позиција и победа во спринтот, пол-позиција за главната трка и водев сè додека не застана болидот. Само што влегов во свиокот, моторот запре, ја снема електрониката, сопирачките не беа како што треба. Немам зборови во моментов,- кусо изјави Расел по откажувањето. - Не можев да направам ништо подобро од ова, затоа ќе си заминам задоволен. Се разбира дека сум фрустриран од она што се случи. Но сепак, што можам да направам? Осврнувајќи се на дуелите со Антонели, возачот на Мерцедес тврдеше дека биле забавни и дека тој уживал во нив.

- Сметам дека беше одлично, мене ми се допадна. Ме потсети на картинг-деновите, беше изедначено, тврдо, но немаше контакт. Би сакал да продолжевме така уште 30 круга,- додаде Расел, кој доби казна од 5.000 евра за несоодветната реакција и фрлање делови од болидот при излегувањето, со што им ја отежна работата на редарите, па мораше и официјално да се извини. Зад ривалството на првите двајца имаше „тивок“ дуел на Ферстапен и Хамилтон, при што возачот на Ред Бул успеа да го помине пилотот на Ферари во 9. круг и да остане пред него сè до финишот. На шест круга пред крајот, Хамилтон се реваншираше, па по сплетот околности со водечките, успеа да дојде до второто место, кое е негов најдобар пласман оваа сезона. Претходно имаше трето место во Кина, каде што лани извојува победа во тамошната спринт-трка со црвениот болид. Третото место на Ферстапен е прв подиум-финиш за него во 2026 година и, воедно, прв трофеј за новиот мотор кој е брендиран како Форд.

Луис Хамилтон - Монтреал 2026

62 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Ферстапен и Хаџар - Канада 2026

ФЕРСТЕПЕН ИСПОРАЧА УЛТИМАТУМ ДО ФИА Откако во пресрет на трката во Мајами беше одржан состанок на сите екипи, преку Светскиот совет за моторспорт на ФИА беа сменети дел од правилата, кои на стартот од сезоната беа сметани како проблематични за идентитот на спортот. Овој процес треба да продолжи со нови чекори, па така треба да се зголеми протокот на горивото во моторот со внатрешно согорување, а со тоа ќе се дојде до поделба од 60:40 по прашање на изворот на перформансите. ФИА тоа го најави, но пред ГН Канада најпрвин се јави Карлос Саинц со барање тоа да биде спроведено во дело, а потоа и Ферстапен даде до знаење дека не е заинтересиран да остане во Ф1 доколку промените не се усвојат.

- Се разбира, јас се согласувам дека тоа е за доброто на спортот (како и Саинц – з.а.). Ако остане вака, за мене ментално не е возможно да останам, апсолутно. Но, Формула 1 е таква и тоа е срамно,- рече Ферстапен по шпекулациите дека за 2027 година некои фабрики побарале односот на перформансите да остане 50:50, подеднакво од моторот со внатрешно сосгорување и од обновниливата енергија. - Да останеме оптимисти, сè уште очекуваме тие промени да бидат направени. Некои луѓе кои имаат предност сега ќе го направат носењето на одлуката потешко. На табелата (по извозени пет трки и три спринт-трки) лидер е Антонели со 131 бод, пред Расел со 88 бода, Леклер со 75 и Хамилтон со 72 бода. Ландо Норис има 58 бода, Пјастри е зад него со 48, а Ферстапен е седми со 43 бода. Формула 1 сега ќе го отвори својот европски дел од сезоната, при што во текот на јуни се планирани дури три трки: низ улиците на Монте Карло, потоа на патеката Каталуња крај Барселона и потоа во Австрија. • Александар Табаковски

СПОРТ |

WRC – Рели Јапонија

ТРЕТА, РЕКОРДНА ПОБЕДА ЗА ЕВАНС ВО ЈАПОНИЈА ОСВОЈУВАЈЌИ ГОЛЕМА 1-2-3-4 ПОБЕДА НА ДОМАШЕН ТЕРЕН, НА РАДОСТ НА ДОМАШНАТА ПУБЛИКА, TOYOTA ПОСТАВИ РЕКОРД ШТО ТЕШКО ДЕКА ЌЕ БИДЕ СОБОРЕН ВО БЛИСКА, ПА ДУРИ И ВО ПОДАЛЕЧНА ИДНИНА НА СВЕТСКИОТ ШАМПИОНАТ ВО РЕЛИ.

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

63

| СПОРТ

Е

лфин Еванс е најтрофејниот возач на Релито на Јапонија од неговото воведување во Светскиот шампионат во рели во 2004 година. Велшанецот со годинешната победа, трета за него на ова рели, стана рекордер според бројот на победи. Зад него остануваат Мико Хирвонен со две победи и деветкратниот светски шампион Себастијан Ожие, исто така со две победи. Она што ја прави победата на Еванс на последниот асфалтен настан од годинешната сезона, повпечатлива е неговата апсолутна контрола во текот на целото рели, од почеток до крај. Еванс го презеде водството од Оливер Солберг уште на вториот брзински испит и со контролирано возење не го испушти до самиот финиш. Со оваа победа, водечкиот во шампионатот, како ретко досега, покажа зрелост на иден шампион. Воедно, го освои и својот јубилеен 50-ти подиум во кариерата во Светскиот шампионат во рели. Голем успех за најконстантниот возач во шампионатот и најава дека годинава конечно би можел да стигне до долгоочекуваната шампионска титула. Уште еден голем успех и за Toyota. Јапонскиот производител повторно доминираше на асфалт. Да не беше пехот на Оливер Солберг, кој ризикуваше премногу и го оштети својот автомобил, голема е веројатноста дека Toyota ова рели ќе го завршеше со 1-2-3-4-5 победа. Вака, повторно мораше да се задоволи со 1-2-3-4 победа. Ова е нивна трета победа од ваков калибар на асфалт, а бидејќи е остварена на домашното рели и пред домашната публика, има уште поголема вредност за јапонскиот гигант. Згора на тоа, ако се додадат и трите 1-2-3-4 победи на Релито на Кенија, Toyota стигнува до вкупно шест победи од ваков формат. Успех што ја прави рекордер во историјата на Светскиот шампионат во рели, рекорд што тешко дека ќе биде соборен во блиска, па дури и во подалечна иднина. Можеби, слично како и на претходните асфалтни настани, надмоќ-

та на Toyota не беше толку изразена колку што беше очигледна неможноста на Hyundai да извлече добри перформанси. Нивните возачи повторно се мачеа со поставките на автомобилот и повторно реагираа дека не можат доволно да му веруваат за да го извлечат максимумот од него. Меѓутоа, со Релито на Јапонија се заокружи првата половина од сезоната, а ова беше и последното асфалтно рели годинава. Остануваат уште седум настани, сите на чакал. А токму тоа е подлогата на која корејскиот тим може рамноправно да му парира на јапонскиот. Земјата на изгрејсонцето во петок наутро ги поздрави екипажите со стартот на новововедениот брзински испит наречен Асуке. На овој прв испит од релито блесна Оливер Солберг, иако не успеа

64 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

да им избега на ривалите онолку колку што очекуваше. Веќе на вториот испит падна во втор план. Водечката позиција во генералниот пласман му овозможи на Елфин Еванс да стартува прв, што претставува голема предност на асфалтно рели. Еванс ја искористи можноста да вози по чисти патеки и на познатиот брзински испит, наречен по тунелот Исегами, ја префрли играта на своја страна.

СПОРТ |

Успеа да му одземе 7,5 секунди на Солберг и да го преземе водството. На третиот испит му одзеде уште 11,3 секунди. Тоа беше доволно за да создаде предност од 17,7 секунди за само два испита, разлика што на асфалт тешко се надоместува. И покрај сите напори, Солберг не успеа да ја намали предноста на Еванс до крајот на денот, што очигледно делуваше фрустрирачки врз него. Сепак, мораше да се задоволи со второто место. Третото место го освои Себастијан Ожие, а четвртото Сами Пајари. Најдобропласираниот возач на Hyundai, Тиери Нојвил, беше петти, додека Такамото Кацута го освои шестото место. Горејќи од желба да го стигне Еванс, Солберг беше подготвен за напад во саботата наутро. Покажа заби уште на првиот испит од денот и почна да ги „делка“ секундите предност на својот тимски колега. Во само три испити успеа да ја намали разликата за 5,1 секунда, но беше очигледно дека ризикува премногу. Возењето на Солберг на самиот раб му привлече внимание дури и на Ожие, кој забележа дека ризикот е преголем. И, секако, ризикувањето си ја наплати цената. На четвртиот испит од денот, на планината Касаги, Солберг загуби контрола над автомобилот. Се излизга во лев свиок и удри во дрво со задниот десен дел од возилото. Поради сериозноста на оштетувањето, мораше да се откаже на самото место. Неговото откажување го промовираше Ожие на второто место. Меѓутоа, ниту тој не успеа да му се доближи на Еванс. Предноста

WRC2 – LANCIA ПОВТОРНО СЛАВИ НА АСФАЛТ

Релито на Јапонија докажа дека Lancia e недостижна на асфалт. Италијанската легенда повторно славеше, но сега со Николај Грјазин. Ова е прва победа на Грјазин зад воланот на Lancia Ypsilon HF Integrale. Меѓутоа, победата не дојде лесно. Грјазин и неговиот лут ривал Алехандро Кашон, кој настапува со Toyota GR Yaris, во текот на релито повеќепати се менуваа на водечката позиција. Борбата беше напната сè до последниот испит кој се покажа како одлучувачки. Кашон веруваше дека ќе победи, но мала грешка го оттргна од можноста да слави. Победи Грјазин, а Кашон заврши зад него. На голема радост на јапонските фанови нивниот сонародник Јуки Јамамото го заврши релито на третото место, пополнувајќи го победничкиот пиедестал. Со победата во Јапонија, Грјазин со 56 бода се искачи на врвот на табелата во генерален пласман во WRC2, додека неговиот тимски другар Јохан Росел е на второ место со 52 бода. По 52 бода имаат и третопласираниот Роопе Коронен и четвртопласираниот Лео Росел.

на Велшанецот постепено се зголемуваше и до крајот на денот повторно изнесуваше 17,8 секунди. Ожие остана втор, а Пајари го наследи третото место. Кацута денот го заврши како четвртопласиран. Јапонецот не се снајде најдобро на почетокот од релито, но во текот на вториот ден успеа да фати ритам и да ги престигне ривалите од Hyundai, комплетирајќи ја водечката четворка на Toyota. Адриен Фурмо беше најдобар од возачите на Hyundai и заврши петти, Нојвил падна на шестото место, а Хајден Падон беше седми. Шест испити во неделата го делеа Еванс од втората победа годинава и рекордната трета победа на Релито на Јапонија. Со оглед на неговата истрајност и пресметано возење, Еванс немаше намера да ја препушти лидерската позиција. Возеше за нијанса порезервирано во однос на претходните два дена, дозволувајќи му на Ожие од испит во испит да скрати по некоја секунда од големата предност. Сепак, Ожие немаше вистински одговор за брзината на својот тимски колега. Успеа да ја намали разликата на 12,8 секунди до крајот на релито, но тоа беше доволно само за второто место. Еванс беше победникот. Пајари повторно стигна до подиум, петти годинава на седум настани. Младиот Финец почнува сè појасно да ги покажува своите квалитети. Воден од советите на раководството на тимот, напредува полека, но сигурно. Кацута, кој се надеваше дека ќе има доволно брзина за да стигне до третата победа годинава, не се снајде најдобро. Сепак, резултатот не беше лош. Четврто место за Јапонецот и доволно бодови за дополнително да се зацврсти на втората позиција во генералниот пласман. Интересно е што во текот на целиот последен ден од релито немаше поголеми поместувања во поредокот. Фурмо го заврши релито на петтото место, Нојвил беше шести, а третиот возач на Hyundai, Хајден Падон, стигна до седмата позиција. Џон Армстронг од M-Sport Ford заврши осми, а неговиот тимски колега Џош МекЕрлин беше десетти. Меѓу нив се пласираше Николај Грјазин со Lancia од послабата класа WRC2. Со победата во Јапонија, Еванс дополнително ја зацврсти водечката позиција во генералниот пласман. Велшанецот по ова рели има 151 бод, додека второпласираниот Кацута има 131 бод. Оливер Солберг е на третото место со 102 бода. Кај производителите, Toyota, благодарение на победата од типот 1-2-3-4, значително ја зголеми предноста во однос на Hyundai. Јапонскиот тим има 370 бодови, наспроти 243 бода на Hyundai, додека M-Sport Ford е далеку зад нив на третото место со 85 бодови. Следното рели нè враќа во Европа, на жешкиот чакал во Грција. Легендарното Рели Акрополис се вози на почетокот на летото, од 25 до 28 јуни. • Љубомир Анастасовски

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

65

| АМСМ

ДИГИТАЛНА ЧЛЕНСКА КАРТИЧКА СЕКОГАШ СО ВАС ри обнова на вашето АМСМ членство, сега имате Пристите можност сами да изберете дали ќе продолжите да копластична членска картичка или ќе преминете на попрактична и поеколошка дигитална АМСМ членска картичка.

Во рамките на АМСМ мобилната апликација, сегментот „Мој АМСМ“, достапен ексклузивно за активни членови, нуди повеќе корисни функционалности, меѓу кои и пристап до вашата дигитална членска картичка. Зошто да ја изберете дигиталната членска картичка? Секогаш достапна – вашата членска картичка е со вас секогаш кога е и вашиот мобилен телефон, а него сигурни сме дека ретко го заборавате. Полесно користење на членските услуги – побрза идентификација при користење помош на пат, АМСМ партнер попусти и други бенефиции екслузивно достапни за нашите членови. Постојан увид во искористените членски услуги – преглед на вашите искористени и преостанати членски услуги за помош на пат и шлепување. Поодговорен избор – со намалување на употребата на пластика придонесувате кон заштита на животната средина. Превземете ја АМСМ мобилната апликација, регистрирајте се како член и добијте пристап до „Мој АМСМ“, до вашата дигитална АМСМ членска картичка и до многу дополнителни функционалности достапни само за АМСМ членови.

66 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

СИГУРНИ ДЕКА СЕКОЈ ОД СЕМЕЈСТВОТО ПАТУВА БЕЗГРИЖНО!

СПОДЕЛЕТЕ ГИ УСЛУГИТЕ ОД ВАШАТА CLASSIC ИЛИ EUROPE PREMIUM ЧЛЕНСКА КАРТИЧКА СО НАЈБЛИСКИТЕ

АМСМ Classic 490 денари

www.amsm.mk

АМСМ Europe Premium 890 денари

02/3181-108

06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

67

Осигурајте го својот дом. Патувајте БЕЗГРИЖНО!

*Полиси достапни од сите осигурителни компании.

02/3181-405 68 06.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

www.mobilitybroker.com.mk