Клуб Мобилити - Април 2026

ЧЛЕНСКО СПИСАНИЕ | АПРИЛ 2026 БР. 83

Претставуваме TWISTED RANGE ROVER CLASSIC

СОН ПРЕТВОРЕН ВО ЈАВЕ

www.amsmklubmobiliti.mk

Тест на летни пневматици 2026

КОЈ ОД МОДЕЛИТЕ МОЖЕ ДА ГИ НАПРАВИ РАЗЛИКИТЕ? Светско првенство во Мото ГП

БЕЗ АПРИЛИЛИЛИ ОД АПРИЛИЈА

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

1

2

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

ВОВЕД

НОВИ ПОЧЕТОЦИ, СТАРИ ПРАВИЛА ЗА БЕЗБЕДНОСТ

АМСМ КЛУБ МОБИЛИТИ Членско списание ИЗДАВАЧ: АВТО-МОТО СОЈУЗ НА МАКЕДОНИЈА ул. „Митрополит Т. Гологанов“ бр. 51 1000 Скопје Република Македонија Тел: 02/ 3181-181 Факс: 02/ 3181-119 amsm@amsm.com.mk www.amsm.mk ГЛАВЕН И ОДГОВОРЕН УРЕДНИК: Маргита Поповска ГРАФИЧКИ ДИЗАЈН: Мартина Поповска РЕДАКЦИЈА: ул. „Митрополит Т. Гологанов“ бр. 51 1000 Скопје Република Македонија Тел: 02/ 3181-351 Факс: 02/ 3181-349 redakcija@amsm.com.mk www.amsmklubmobiliti.mk

ИЗДАВАЧКИ СОВЕТ: проф. д-р Спасе Јовковски (претседател) Сиљан Аврамовски (член) Калинка Танеска (член) Јован Теговски (член) Миле Атанасов (член) Димитар Пендов Митко Смилков

НАДВОРЕШНИ СОРАБОТНИЦИ: Жарко Атанасоски Љубомир Анастасовски Данчо Здравковски Андријан Трипунов Александар Табаковски Игор Ландсберг

ТИРАЖ: 10.000 примероци ПЕЧАТИ: Печатница „Серафимовски“ - Скопје БАНКА: Комерцијална Банка А.Д. Скопје ЖИРО-СМЕТКА: 300000000915716

Времето конечно се менува, а со него и чувството дека сè околу нас оживува. Деновите се подолги, сонцето е потопло, а ние, без разлика дали сакаме или не, едноставно се чувствуваме повикани да излеземе надвор, да прошетаме, да дишеме, да уживаме. Но, секоја убавина си носи свои предизвици. За некои, ова време значи радост, за други, непријатности со алергиите кои не оставаат на мира. Кашлањето, кивањето, солзењето на очите, не се само ситници што ги игнорираме. Тие можат да го нарушат целиот ден, а уште повеќе ако сте возач. Замислете го моментот кога мора да сте целосно концентрирани зад воланот, а носот ви тече и очите солзат, доволно е еден миг невнимание за да настане проблем. Затоа, навремената посета на лекар и соодветната терапија не е прашање на избор, туку вистинска потреба. И како да не беше доволно, велигденските празници се пред нас. Патиштата ќе бидат полни со автомобили, велосипеди, мотоцикли, пешаци… Булеварите и пешачките премини понекогаш изгледаат како полигон за тестирање на трпеливоста. Затоа, апелот е прост, но важен, пешаците внимателно, возачите уште повнимателно. Животот на другите е исто толку вреден колку и нашиот. А, додека сме на темата за безбедност, не заборавајте да ја проверите и техничката подготвеност на возилото. Замената на зимските со летни гуми не е само формалност, тоа е нешто што може да направи голема разлика кога ситуацијата на патот ќе стане критична. Современите гуми обезбедуваат подобра стабилност, пократок пат на сопирање и сигурност во свиоците. На пазарот има огромен избор, но тестовите јасно покажуваат дека квалитетот е клучен. Затоа, пред да тргнете на пат, одвојте време за себе, за вашето здравје и за вашето возило. Ова време ни носи нови почетоци, свежина, енергија… и можности. Но, истовремено, ни покажува дека убавините на животот секогаш треба да се комбинираат со одговорни одлуки. Уживајте, но никогаш не заборавајте дека безбедноста е прво нешто на кое мора да се мисли. Следното издание на „АМСМ Клуб Мобилити“ очекувајте го во мај 2026 година, во печатена верзија на вашата домашна адреса и нашата веб-страница www.amsmklubmobiliti.mk

Маргита ПОПОВСКА

ЕДИНСТВЕН ДАНОЧЕН БРОЈ: 4030991238264

главен и одговорен уредник

ISSN 1857-6133

© Сите права се заштитени. Овој труд не смее да биде преведен или копиран во целина или негов дел без дозвола на издавачот. Забрането е било какво складирање и архивирање, електронско прилагодување, компјутерско програмирање или користење со некоја слична или различна технологија позната до денес или која ќе се развие во иднина.

Почитувани членови на АМСМ, Ве повикуваме на нашата е-маил адреса redakcija@amsm.com.mk да ни ги испратите своите е-маил адреси за да можеме да ви го доставиме интернет-изданието на списанието „АМСМ Клуб Мобилити“.

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

3

НИЗ ЕВРОПА ВОЗИ БЕЗ НЕРВОЗИ!

БЕСПЛАТНА ПОМОШ НА ПАТ ВО ЗЕМЈАТА И ВО ЕВРОПА ПОДАРОК ПАТНИЧКО ОСИГУРУВАЊЕ

www.amsm.mk 4

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

02/3181-108

HI-TECH

НОВОСТИ 9 ИСТОРИЈАТА СЕ ПОВТОРУВА 10 НОВАТА „СЕДУМКА“, СЕРИОЗЕН ИГРАЧ ВО ПРЕМИУМ КЛАСАТА

46 ОД 0 ДО 100 ЗА 11 МИНУТИ

36 СТИЛ 36 ВАЛЦЕРОТ НЕКА ПОЧНЕ!

15

48

АВТО-МОТО

ИСТОРИЈА

16 СОН ПРЕТВОРЕН ВО ЈАВЕ

48 БИКОТ, СИМБОЛ НА ЛЕГЕНДАРНИОТ АВТОМОБИЛ

22 ОД ПРВОАПРИЛСКА ШЕГА ДО 24 ЧАСА НИРБУРИНГ

38 ПАТУВАЊЕ 38 ГОДИНАТА ВО ЗНАКОТ НА ЈУБИЛЕИТЕ

16

48

ТЕСТОВИ И СОВЕТИ

СПОРТ

30 КОЈ ОД МОДЕЛИТЕ МОЖЕ ДА ГИ НАПРАВИТЕ РАЗЛИКИТЕ?

60

52 ЗАСЛУЖЕНАТА ПОБЕДА Е ПОСЛАТКА 56 БЕЗ АПРИЛИЛИЛИ ОД АПРИЛИЈА

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

5

| ОТА

ПОТРЕБНИ ДОКУМЕНТИ ЗА ПАТУВАЊЕ ВО ЕВРОПА

6

ДОЗВОЛА ЗА УПРАВУВАЊЕ СО ТУЃО ВОЗИЛО

МЕЃЕНАРОДНА ВОЗАЧКА ДОЗВОЛА

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

НЕ - Според билатералниот договор за взаемно признавање на националните возачки дозволи меѓународната возачка дозвола не е потребна.

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА НЕ - Според билатералниот договор за взаемно признавање на националните возачки дозволи меѓународната возачка дозвола не е потребна.

ДРЖАВА

ВИЗА

АЛБАНИЈА

НЕ - Oд 06.04.2012 со Спогодба се овозможува преминување на границата на државјаните на двете земји со биометриски лични карти. Доколку патувате за трета земја, за влез во Албанија користете биометриски пасош.

АВСТРИЈА БЕЛГИЈА

ЗЕЛЕН КАРТОН

БОСНА И ХЕРЦЕГОВИНА

НЕ

НЕ

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

БУГАРИЈА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ВЕЛИКА БРИТАНИЈА

ДА - се обезбедува во Британската амбасада во Скопје. Амбасада на Велика Британија Салвадор Аљенде 73 1000 Skopje telephone: +389 2 3299 299 fax: +389 2 3179 726 e-mail:britishembassyskopje@fco.gov.uk

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

ГЕРМАНИЈА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

ГРЦИЈА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

ДАНСКА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

ЕСТОНИЈА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

ИТАЛИЈА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

НЕ

ЛЕТОНИЈА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

ЛИТВАНИЈА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

ЛУКСЕМБУРГ

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

НОРВЕШКА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

ПОЛСКА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

РОМАНИЈА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

ОТА |

ДРЖАВА

ВИЗА

ЗЕЛЕН КАРТОН

ДОЗВОЛА ЗА УПРАВУВАЊЕ СО ТУЃО ВОЗИЛО

МЕЃЕНАРОДНА ВОЗАЧКА ДОЗВОЛА

СЛОВАЧКА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

СР МАКЕДОНИЈА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

СЛОВЕНИЈА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

СРБИЈА

НЕ - За влез во Србија од 26.02.2012 со Спогодба се овозможува преминување на границата на државјаните на двете земји со биометриски лични карти. Доколку патувате за трета земја, при влез во Србија користете пасош

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

НЕ - Според билатералниот договор за взаемно признавање на националните возачки дозволи меѓународната возачка дозвола не е потребна.

ТУРЦИЈА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

УКРАИНА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

УНГАРИЈА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

ДА

НЕ - Според билатералниот договор за взаемно признавање на националните возачки дозволи меѓународната возачка дозвола не е потребна.

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА - Сите посетители мораат да имаат документи и билети за крајната дестинација или повратен билет и доволно финансиски средства, како што следува: - минимум 100 евра на ден - минимум 50 евра дневно (ако има званична покана или туристички ваучер) суми над 10.000 евра мораат да се пријават

ФРАНЦИЈА

НЕ

ДА

ХОЛАНДИЈА

НЕ

ЦРНА ГОРА

НЕ - Со споогодба е овозможено преминување на границата на државјаните на двете земји со биометриски лични карти. Доколку патувате за трета земја, при влез во Црна Гора користете биометриски пасош.

ДА

ДА

НЕ - Според билатералниот договор за взаемно признавање на националните возачки дозволи меѓународната возачка дозвола не е потребна.

ШВАЈЦАРИЈА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

ШВЕДСКА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

ШПАНИЈА

НЕ

ДА

ДА - ако возилото не е во лична сопственост

ДА

ДА

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

7

| НОВОСТИ

ПОРШЕ МАКЕДОНИЈА

ЕЛЕКТРИЧНА ЕЛЕГАНЦИЈА И ШПАНСКИ РИТАМ НА ПРОМОЦИЈАТА НА НОВИОТ PORSCHE MACAN

В

о автентичниот амбиент, Porsche Center Скопје и Порше Македонија официјално го претставија новиот модел на Porsche Macan. Настанот ги обедини врвниот германски инженеринг и софистицираната градска забава, означувајќи нова ера за овој популарен SUV. Новиот Macan, кој поставува нови стандарди во својата класа со својот прогресивен дизајн и импресивна динамика, беше главната ѕвезда на вечерта. Присутните гости имаа ексклузивна можност одблизу да ги погледнат иновациите кои го прават овој модел симбол на спортскиот дух во секојдневното возење. За енергијата на подиумот и совршената атмосфера се погрижи светски познатото диџеј дуо Mestiza, создавајќи специјален музички амбиент. Нивниот препознатлив микс на електронска музика со традиционални шпански фламенго елементи беше совршен одраз на карактерот на новиот Macan, спој на традицијата на брендот Porsche со модерната, возбудлива иднина. Водечките лица на Порше Македонија изјавија: „Macan отсекогаш бил омилен избор на нашите клиенти во Скопје, а овој нов модел го подигнува нивото уште повисоко. Сакавме оваа промоција да биде повеќе од обично претставувањ e, сакавме да создадеме искуство кое ги буди сите сетила.“ •

АУТОМАКЕДОНИЈА

ГРЧКИОТ ПРЕМИУМ ЕЛЕКТРИЧЕН СКУТЕР NOOS ПРИСТИГНА ВО МАКЕДОНИЈА

П

етрос Петропулос Група ја носи грчката премиум марка за електрични скутери Noos во Македонија преку стратешко партнерство со Аутомакедонија, една од водечките компании за дистрибуција на возила во нашата земја. Со овој договор, компанијата станува официјален увозник и дистрибутер на Noos, премиум електричен скутер произведен од Ecoshift, иновативната бизнис-единица на Петрос Петропулос Група. Скутерот е дизајниран и произведен во Европа и поставува нов стандард за урбана мобилност во Македонија. Моделот Noos е 100% електричен скутер кој ја комбинира минималистичката естетика со напредното инженерство, инспирирано од мотоспортската ДНК, со цел да обезбеди премиум искуство при возење. Тој е опремен со Bosch мотор со моќност до 5 kW и две заменливи батерии, кои овозможуваат автономија до 131 км, што го прави идеален за секојдневна градска мобилност. Овој скутер е дел од растечкиот пазар за електрични возила во Југоисточна Европа и ќе се нуди како атрактивна опција за урбаните корисници кои бараат одржливи, висококвалитетни решенија со нулта емисија. Преку ова партнерство, клиентите во Македонија ќе имаат пристап до целосната понуда на електрични возила од Ecoshift, а компанијата планира да го зајакне брендот и да го забрза усвојувањето на електричната мобилност во регионот.

Noos е веќе достапен во салоните на Аутомакедонија, а во вториот квартал од 2026 година се очекува отворање на специјализиран „EV Experience“ салон во центарот на Скопје. Продажбата ќе биде поддржана со целосна инфраструктура за постпродажни услуги, што гарантира беспрекорно корисничко искуство. Комерцијалниот почеток е на 1 април 2026 година, а понудата ќе биде достапна веднаш.

Ecoshift, основана во 2023 година, е стратешка иницијатива на Петрос Петропулос Група и води иновации во електромобилноста и одржливата енергија. •

8

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

НОВОСТИ |

WULING BINGO EV PRO

НА КИНЕСКИ НАЧИН

В

о Кина воопшто не е реткост неколку производители да работат заеднички како на пример САИК, ГМ и Вулинг. Овие три компании се одговорни за моделот „бинго“, односно „вулинг бинго“, претставен за првпат пред три години. И сега истите компании, на чело со Вулинг, ќе го претстават наследникот, втората генерација. По само три години, нова генерација? Малку чудно, зарем не!? Најчеста пракса е четири години плус две, односно нов модел плус редизајн е еднаков на околу шест години, а потоа доаѓа новата генерација. Очигледно, работите се измешаа. Новата генерација „вулинг бинго“ ќе има и дополнително име „про“, а најверојатно светската премиера ќе биде на Салонот за автомобили во Пекинг. И, како што веќе знаете, во Кина најголем дел од возилата се електрични, така што и „вулинг бинго про“ е целосно електрифициран. Ќе бидат достапни повеќе погонски единици, со сила од 41 КС до 102 КС. Со основниот електромотор и основната батерија од 17,3 kWh, новиот „бинго“ ќе изминува 203 км, а со најснажниот електромотор и најголемата батерија (41,9 kWh), 430 км. Многу веројатно е дека на изложбата во Пекинг ќе биде организирано првичното претставување на „Вулинг Бинго Про“ пред светската публика, но тоа не е сигурно. За деталите, ќе ве известиме откако производителот ќе ги обелодени. Според димензиите „бинго про“ е од тие умерено удобните градски возила, со должина од околу 4,0 м. Конкретно, новото „бинго“ има должина 4.050 мм, ширина 1.758 мм, висината 1.580 мм и меѓуоскиното е 2.560 мм. Димензии нешто слични на европските возила од класата, како на пример „фиат панда“, „цитроен ц 3“, „опел фронтера“ и други. Многу веројатно е дека на изложбата во Пекинг ќе биде организирано првичното претставување на „вулинг бинго про“ пред светската публика, но тоа не е сигурно. Што и да се случи, за деталите ќе ве известиме кога производителот ќе ги обелодени. •

AUDI A2

ИСТОРИЈАТА СЕ ПОВТОРУВА

М

алите автомобили, тие што се претежно наменети за градските средини, не му се непознати на Ауди. Во својата флота од минатиот век, го имал моделот „50“ и затоа многу добро знае што значи мали возило (во Фолксваген го нарекуваа „поло“). Исто така, пред крајот на минатиот век, Ауди направи влез во еднопросторниот дизајн со моделот „а 2“. Во тоа време многу производители на големо го негуваа дизајнот со еден простор. Возило со должина од 3,80 до 3,85 м не е ништо друго туку градско возило со пристоен оддел за товар од околу 350 л, задната клупа може да се поместува нанапред за да се добие повеќе простор за товар. Ако нема патни торби или нешто слично, клупата може да се помести наназад, и така патниците одзади добиваат солиден простор. „А двојката“ се произведуваше од 1999 до 2005, кога Ауди реши да го прекине производството поради слабите продажни резултати. Денес, кога во мода се електромобилите, Ауди повторно размислува за „а двојката“ и најавува нејзино враќање. Кога, каде и со кои димензии, сè уште не се знае, но дизајнот (види слика) многу наликува на првата „а 2“. Ќе го следиме појавувањето на електричната изведба, именувана како „а 2 е - трон“ и навреме ќе ве известиме. •

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

9

| НОВОСТИ

GEELY GALAXY CRUISER 700

„ПЛИВА“ СО 848 КОЊСКИ СИЛИ

Е

ве што прикажува Гили на домашен терен (Салон за автомобили Пекинг 2026), првично претставување на новото возило „галакси крузер 700“ пред светската јавност. Пет метри долг „сув“ со убедливи способности за движење по секаков терен и, како капак на сè, може цели два часа да се движи по вода со брзина од 8,5 км/ч. И додека останатата светска индустрија за моторни возила ги усогласува ставовите за одложување на електричната мобилна ера, Гили ќе совладува и водена, и тврда подлога со „галакси крузер 700“. Три електромотори, еден напред, два назад, се одговорни за движењето во сите насоки. Патем да спомнеме, тие се независно обесени што доволно говори за сериозноста на Гили да влезе во клубот на големите теренски возила кои нудат удобност на асфалтот и снаодливост надвор од него. Велиме теренски затоа што неговиот изглед веднаш кажува за каква намена е. Класичен дизајн кој кажува дека „галакси крузер 700“ е теренско возило и ништо друго. Сепак, едно нешто не се приметува на прв поглед, а тоа е способноста да плови, да совладува водени површини во времетраење од два часа со брзина од 8,5 км/ч. Ова е најголемото изненадување во Пекинг, затоа што никој во светот не нуди типично теренско возило кое може да плови. Второто изненадување се неговите 848 КС . •

DS NO7

НОВАТА „СЕДУМКА“, СЕРИОЗЕН ИГРАЧ ВО ПРЕМИУМ КЛАСАТА

К

омпактно СУВ-возило од премиум класата, така, со неколку зборови, може да се опише втората генерација на „дс бр. 7“ (DS N°7). Ознаката „дс“ потекнува од легендарната лимузина „дс“, кај нас позната како „цитроен ајкула“. За легендата да продолжи да живее, челниците создадоа нова марка именувана како дс во 2009 година. Малку подоцна, во периодот 2014–2015, челниците повторно стапија во акција и подмарката дс веќе стана самостојна. Претходно сличен чекор направија Тојота, Нисан, Хонда и Хјундаи (Лексус, Инфинити, Акура и Генезис). Цитроен тргна по нивните стапки. По примерот на „дс бр. 8“, дизајнерите создадоа сличен изглед и за „седумката“, остри линии што воопшто не се својствени за цитроеновата филозофија, но најверојатно стануваат препознатливи за новата марка. Ова дизајнерско дотерување придонело коефициентот на отпор на воздухот да изнесува 0,26. Некогашната славна „ајкула“ се одликуваше со меко и крајно удобно возење, карактеристика што беше многу ценета од возачите. Со цел да ја задржат традицијата на „Цитроен“ со мекото возење и впивањето на нерамнините, конструкторите ја нагласуваат улогата на системот „актив скен суспенжн“. Овој систем користи камера за надгледување на подлогата, по што податоците ги складира, ги обработува и врз основа на нив ја приспособува суспензијата и амортизацијата. На тој начин „дс бр. 7“ се снаоѓа на различни подлоги и овозможува меко и удобно возење. Втората генерација е подолга од претходната за 70 мм, односно вкупно 4.660 мм, а растојанието меѓу оските е зголемено на 279 см. Ширината и висината останале исти, 1,9 м и 1,63 м. Овој вид сув-возило е изработен на иста основа како „пежо е-3008“, „опел грандланд“ и „џип компас“. Станува збор за групацијата „Стелантис“, каде што една платформа се користи за повеќе модели. Палетата на погонски единици ја сочинува 1,2-литарски бензински турбомотор со 145 КС, како и електромотори во три изведби. Достапни се батерија со 74 kWh и електромотор со 230 КС (досег до 540 км), батерија со 97 kWh и електромотор со 245 КС (до 740 км), додека изведбата со погон на сите тркала располага со најголема силина од 350 КС, за забрзување од 0 до 100 км/ч потребни се само 5,4 секунди, а со едно полнење „дс бр. 7“ може да измине околу 680 км.

10 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

За љубителите на големите екрани, дизајнерите од „ДС Аутомобилес“ вградија неколку, а бидејќи оваа марка произведува исклучиво премиум автомобили, нуди екрани и за патниците на задните седишта. Најопремената и најмоќната изведба најверојатно сето тоа го има како сериска опрема, додека кај „основните“ верзии се нуди со доплата. Продажбата треба да започне оваа година, некаде кон крајот на летото и почетокот на есента. Цена? Обратете се кај увозникот на „Цитроен“, таму ќе ги добиете најточните информации. •

НОВОСТИ |

BMW I3

ЕЛЕКТРИЧНАТА „ТРОЈКА“ ОД НОВАТА ЕРА

Б

идна и тоа, отсега натаму и нов дизајн и сосема нов погон. Првата „тројка“ на струја што ќе ја напушти фабриката ќе биде изведба со два електромотори, напред со силина од 167 КС и 326 КС на задната оска, односно комбинирана силина од 469 КС. Истите мотори ги има и „бмв и икс 3“, затоа што делат иста основа (платформа), односно припаѓаат на генерацијата „бмв ное класе“. Првите купувачи ќе седнат во новата „тројка“ во втората половина од септември, а производството ќе започне во август. Цената не е позната, но затоа се познати некои детали. Електричната „тројка“ ги има следниве димензии, должина 4,76 м, ширина 1,87 м и висина 1,48 м, додека растојанието меѓу оските изнесува 2,90 м. Нејзини директни конкуренти се „полстар 2“ и „тесла модел 3“, бидејќи тие припаѓаат на таа премиум класа, додека останатите се под таа класа, и покрај нивната слична големина. Во однос на „обичната тројка“, бмв и 3“ е подолг за 4,7 см, поширок за 3,8 см и повисок за 4,0 см, а меѓуоскиното растојание е подолго за 4,6 см. Батеријата со капацитет од 108,7 kWh ù овозможува на новата „тројка“ да помине до 900 км, додека ниту еден од конкурентите не може да ја достигне границата од 800 км, а камоли 900 км – „дс бр. 8“ и „тесла модел 3“ (750 км), „мерцедес-бенц цла“ (790 км). Само нејзиниот близок роднина „бмв и икс 3“ е блиску со 805 км, додека „волво е икс 60“ достигнува околу 810 км. Обесувањето на предните тркала е од типот Мекферсон, а задните тркала се поврзани во повеќе (пет) точки. Приспособливата суспензија, наречена „м“, производителот не ја нуди сериски, туку со доплата. Другите изведби со помала и поголема силина ќе бидат претставени малку подоцна. За да нема забуна со истоимениот модел претставен во 2013 година, тогашниот „бмв и 3“ е еднопросторно возило со забрзување од 0 до 100 км/ч за 7,9 секунди, со крајна брзина од околу 145 км/ч, со 155 мм широки пневматици и автономија од околу 140 км , возило наменето претежно за градските гужви. •

INFINITI QX65

ЕЛЕГАНЦИЈА И ПРЕФИНЕТОСТ ВО „СУВ“ ИЗВЕДБА

П

ремиум марката Инфинити ја подготвува саемската светска премиера на моделот „ку икс 65“ за годинашниов Салон за автомобили во Њујорк. Ова „сув“ возило по своите димензии е скоро идентично со моделот „ку икс 60“ и практично потекнува од него, единствено што неговата силуета е со нагласена агресивност и за нијанса има понизок покрив за 15 мм во задниот дел. Неговата должина е 5.042 мм, ширина 2.184 мм, висина 1.770 мм, а меѓуоскиното растојание изнесува 2901 мм. Димензиите се практично точни, со минимални разлики, како на пример неговите плус 10 мм во должина. Бензинската погонска единица со зафатнина од 2,0 л и турбо полнач во себе испорачува 272 КС, додека максималниот вртежен момент изнесува 387 Нм. Производителот ќе нуди три пакети на опрема, лукс, спорт и аутограф, секој со своја посебност. Меѓу посебностите на „Infiniti QX65“ е системот за активно поништување на несаканата бучава, кој го елиминира непотребниот шум и ги нагласува здравите тонови на спортскиот звук. Силата од моторот се пренесува до сите тркала преку деветстепен автоматски менувач, а производителот не нуди изведба со погон само на една оска. „Инфинити ку икс 65“ веќе беше претставен за новинари, но салонските светски премиери и натаму се почитуваат. Модел како концепт беше претставен минатата година за време на изложбата „Недела на автомобилите“ во Монтереј. Производството се одвива во Тенеси, во местото Смирна, а продажбата ќе започне кон средина на летото, кое само што не пристигнало. •

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

11

| АВТО-МОТО

Autobest 2026

ЧЕТВРТ ВЕК ИЗВОНРЕДНОСТ ОВАА ГОДИНА, AUTOBEST ВОВЕДЕ НОВ ФОРМАТ, ПРЕМИНУВАЈЌИ ОД ТРАДИЦИОНАЛНАТА ГАЛА-ВЕЧЕР ВО ДНЕВЕН ДЕЛОВЕН НАСТАН, ПОСВЕТЕН НА ОДДАВАЊЕ ПОЧИТ НА ПОБЕДНИЦИТЕ НА НАГРАДИТЕ, ВО ПОФОКУСИРАНА И СОВРЕМЕНА АТМОСФЕРА.

С

веченоста на доделувањето на наградите повторно ги собра водечките личности од автомобилската индустрија, високи раководители од големи меѓународни брендови и претставници на наградените компании, прославувајќи ја извонредноста во осум главни категории. Отворајќи ја церемонијата на доделување на наградите, претседателот и основач на Autobest, Ден Варди, во својот говор изјави:„Продолжуваме да ја испитуваме автомобилската индустрија, внимателно следејќи ја секоја област, секој производител и секој нов автомобил што доаѓа во Европа. Земјите членки се Австриј, Холандија, Романија, Белгија, Унгарија, Русија, (суспендирана) Бугарија, Ирска, Србија, Хрватска, Италија, Словачка, Кипар, Литванија, Словенија, Чешка, Луксембург, Шпанија, Данска, Малта, Шведска, Финска, Норвешка, Швајцарија, Франција, Полска, Турција, Германија, Португалија, Обединето Кралство, Грција, Република Украина, Македонија, што значи дека едноставно ги проверуваме фактите, тестовите, анализите и бројките, без да промовираме каква било технологија, производител или личност од индустријата поради емоционални причини. Наградите AUTOBEST од 2026 година ги следат токму овие принципи, воспоставени пред 25 години. Денес имаме привилегија да ги имаме со нас добитниците на нашите награди, кои едноставно се сметаат за ‘Оскари’ на индустријата! Тоа е статус постигнат за четвртина век!“

12 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

MANBEST 2026 и TECHNOBEST 2026 ДОДЕЛЕНИ НА BYD Еден од централните моменти на настанот беше признанието на BYD преку две големи одлики. Стела Ли, извршен потпретседател на BYD и претседател на BYD Америка, беше наградена како најнов член во Салата на славните на Manbest, глобалната галерија на Autobest, посветена на највлијателните врвни менаџери во автомобилската индустрија. Наградата го признава нејзиниот одлучувачки придонес во глобалната експанзија на марката и нејзината улога во забрзувањето на трансформацијата на брендот во водечка компанија за електрична мобилност. Во име на Стела Ли, признанието „MANBEST 2026“ го прими Марија Грација Давино, регионален генерален директор на BYD Europe. На истата церемонија, „TECHNOBEST 2026“ беше доделена на Super e-Platform Flash Charging на BYD, признание за воведување на ултрабрза можност за полнење со максимална моќност на полнење до 1000 kW. Признанието Smartbest 2026 е доделен на Polestar, а го прими извршниот директор на компанијата. Наградата признава значаен напредок во интелигентната навигација во возилото и системите за помош на возачот. Одликувањето го прими лично Мајкл Лошелер, извршен директор на Polestar, кој истакна: „И покрај релативно неодамнешното создавање на брендот во 2017 година, ваквото признание ја потврдува силата на насоката на Polestar и подеднакво

АВТО-МОТО |

им припаѓа на инженерите, дизајнерите и другите тимови на компанијата.“ Наградата „Companybest 2026“ оваа година е доделена на Toyota за нејзините извонредни глобални перформанси и избалансирана стратегија за повеќекратна мобилност. Жирито го призна континуираното глобално лидерство на Toyota, поддржано од нејзината широка филозофија на производи и диверзифициран пристап кон електрификација. Наградата ја прими Моника Перез Лобо, потпретседател за одржливост, Toyota Motor Europe, заедно со Патрик Шилен, европски раководител за комуникации за Lexus & Gazoo Racing. Одликувањето „Sportbest 2026“ му беше доделено на Џеф Додс, главен извршен директор на Формула Е, за неговиот значаен придонес во подигнувањето на глобалниот профил на Формула Е и забрзувањето на нејзиниот стратешки развој. Бидејќи не можеше да присуствува поради инаугуративната трка „Мадрид Е-При“, Џеф Додс испрати видео-порака до членовите на жирито на AUTOBEST и гостите: „Оваа награда е огромна чест, но припаѓа на целиот тим на Формула Е. Признанието „Safetybest 2026“ беше доделено на Pirelli за „Cyber Tyre“, еден од првите интегрирани системи во светот базирани на гуми, способен да собира и пренесува податоци во реално време директно до возилото. Иновацијата беше призната за нејзиниот придонес кон активната безбедност и интелигентната интеракција на возилата.

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

13

| АВТО-МОТО

Наградата ја прими Корадо Рока, раководител на единицата за сајберистражување и развој, заедно со Стефано Марзола „Ecobest 2026“ отиде кај Renault Twingo E-Tech Electric за неговиот значаен придонес кон високо достапната урбана електрична мобилност. Жирито го препозна неговиот практичен карактер, компактната архитектура и релевантноста за идната градска мобилност. Наградата ја прими Марион Жоли, лидер за производи на Twingo, заедно со Ан Рикорд, менаџер за комуникации на брендот Re-

nault за европските пазари. Одликувањето„Ѕвездата се врати“ го понесе Honda Prelude, славејќи го враќањето на иконска автомобилска табличка со модерна технолошка интерпретација. Наградата ја прими Џералд Хајнеке, раководител на одделот за корпоративни комуникации и надворешни работи за Германија и Централна Европа. Големото финале на Autobest Conquest шоуто, кое се одржа на 28 март, се пренесуваше во живо на Youtube каналот, како дел од последната фаза на најамбициозна трансформација досега. Со овој„Conquest“ се отвори и процесот на гласање за милиони европски потрошувачи, кои сега гласаат заедно со жирито на Autobest во изборот. Шесте овогодишни финалисти се моделите кои се издвоија од конкуренцијата: BYD Dolphin Surf, Citroen C3 Aircross, Fiat Grande Panda, Ford Puma Gen-E, MG S5 EV и Renault 4. Во живо беше прогласен и победникот за оваа година - моделот Renault 4, кој ја понесе титулата за „Најдобар автомобил за вложените пари во Европа“ за оваа година. • Данчо Здравковски

АМСМ ЧЛЕНСТВО НОВИ ПРОДАЖНИ МЕСТА

*Картичките купени во новите продажни места се активираат според упатството на задната страна.

14 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

НОВОСТИ |

GENESIS GV60 MAGMA

СО ВУЛКАНСКА СИЛИНА

М

агмаодлично име за автомобил кој треба да го прикаже врвното од марката. Вулкански термин што означува пеколна жештина, нешто што врие како во котел и само што не еруптирало. Така некако „Генезис“ настојува да се избори за своето место под сонцето во премиум-класата. Неодамна претставениот кросовер „гв60“ добива доработка, односно изведба со името „магма“ – „генезис гв60 магма“. Овој модел е продолжение на „гв60“, но во уште порадикално издание. Што значи тоа? Сите марки од премиум-класата имаат свои дивизии кои ги доработуваат постоечките модели и од нив создаваат спортски изведби со многу коњски сили, како и поинаку подесено потпирање, различни амортизери и изменета геометрија на тркалата итн. Токму тоа сега го прави „Генезис“ за да биде конкурентен во друштвото, како на пример БМВ со својот „Моторспорт“, Мерцедес со „АМГ“, Ауди со „РС“ и други. До каде ќе стигне Хјундаи со Генезис засега не е познато, но затоа се познати некои клучни показатели, два електромотори, еден на предната, а другиот на задната оска, односно погон на сите тркала. Од 0 до 100 км/ч му се потребни убедливи 3,4 секунди, а крајната брзина изнесува 265 км/ч. Овие бројки се темелат на двата електромотори со вкупна моќност од 650 КС. Спомнатата конкуренција доби сериозен играч кој сега има само една цел, да стигне до што е можно повеќе купувачи и со тоа да ја оправда операцијата за влез во класата на спортски премиум автомобили. •

АВТО-МОТО |

MERCEDES-MAYBACH S-CLASS

УДОБНОСТ, СУПЕР ЛУКСУЗ И ВРВЕН КВАЛИТЕТ

Г

одинава му тргна на „Мерцедес-Бенц“ со суперлуксузните возила, „удри“ на кралската удобност. Најнапред дојде обновувањето на „с-класата“, потоа на ред дојде еднопросторниот модел „вле“, а деновиве за редизајн пристигна „с-класата“, и тоа во „Мајбах“ издание. Тоа издание, наречено „Мајбах“, значи суперлуксуз, лимузина во вистинска смисла на зборот, во класа рамо до рамо со „бентли флаинг спур“, „ролс-ројс гоуст“ и останатите од врвот. И „ауди а8“, заедно со „бмв серија 7“ и „лексус лс“, се во таа луксузна класа, но не се во истиот ранг со „мерцедес-мајбах с-класа“, „бентли флаинг спур“ и „ролс-ројс гоуст“. Онаму каде има суперлуксуз, таму материјалите мора да бидат врвни. Така е, но во „мерцедес-мајбах с-класа“ има и нови материјали вештачка кожа „артико“ и, внимавајте, ткаенини од рециклиран полиестер. Чудно, зарем не!? Во обновената „Мајбах С-класа“ се вградуваат три погонски единици. Класиката, 6,0-литарски V12 е тука, но само за купувачите од Кина и САД. Оваа изведба носи ознака „680“ („мерцедес-мајбах с 680“). На европскиот пазар, пак, моделот располага со V8 мотор со умерена хибридна технологија, при што моќноста е иста, 612 КС. Втората изведба носи ознака „580“, со двоен турбо V8 4,0-литарски мотор со 537 КС и умерена хибридна технологија. Третата изведба ја носи истата ознака „580“, но со реден шестцилиндричен мотор и дополнителен електромотор (приклучен хибрид). Овие две погонски единици постигнуваат комбинирани 585 КС. „Мајбах“ е лимузина со должина од 5,5 метри, ширина 1,92 м и висина 1,51 м, додека меѓуоскиното растојание изнесува 3,4 метри, бројки што гарантираат простран патнички оддел и врвна удобност. Да се набројува опремата во изведбата „мајбах“ е веќе видена работа. „Мерцедес-Мајбах С-класа“ практично нема фиксна цена, таа се формира според желбите и потребите на купувачот. Тоа доволно кажува дека речиси сè може да добиете за вашите пари. Па, кој воопшто би прашал каква опрема нуди „мајбах“? •

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

15

| АВТО-МОТО

Претставуваме TWISTED RANGE ROVER CLASSIC

СОН ПРЕТВОРЕН ВО ЈАВЕ

СОЗДАДЕНА ВРЗ ЧУВСТВО НА НОСТАЛГИЈА, ДОАЃА МОДИФИКУВАНА РЕИНТЕРПРЕТАЦИЈА НА КЛАСИЧНИОТ RANGE ROVER ОД 1990-ТЕ ГОДИНИ. ДЕЛО НА БРИТАНСКОТО РЕСТОМОД АТЕЛЈЕ TWISTED, ОВАА ИЗВЕДБА Е ПРВА НА СВЕТОТ ОД ВАКОВ ВИД.

16 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

АВТО-МОТО |

К

ако не се сетивме први? Веруваме дека ова е прашањето што сега си го поставуваат бројни мануфактури кои се занимаваат со рестомод, реставрација и модификација на класични модели на автомобили. Факт е дека рестомодот како индустрија што нуди современа реинтерпретација на класичните модели, зема сè поголем замав, и добива сè поголем број на поклоници. И додека повеќето се ориентирани кон спортските икони од минатото, британското ателје за реставрирање и модифицирање на класичните модели на Land Rover, наречено Twisted, своето внимание го насочува кон љубителите на теренски возила. И не само кон нив, туку и кон љубителите на наутиката, со својата ексклузивна понуда на глисери. Но за нив, во друга прилика.

Twisted својот бизнис го започна пред околу 25 години како производител на делови за тјунинг на моделите на Land Rover. Посебно вниманието беше насочено кон подобрување на перформансите на класичниот, тврдокорен теренец Defender. Меѓутоа, својот медиумски пробив го доживеа пред десетина години кога вложи енормно многу средства и одлучи да ја откупи целата последна продукција на Land Rover Defender од 240 возила. Во набавката беа вклучени кусата и долгата изведба, Defender 90 и Defender 110, како и пикап-верзијата Defender 130. Ова сознание предизвика судски процес и медиумски бум, кој му донесе на Twisted светска слава и го стави на мапата како најбаран и најпосакуван реставратор и модификатор на класичните модели на Land Rover. И додека цветаше бизнисот со реставрација и модификација на класичниот Defender, секој примерок скроен според специфичните барања на клиентите, желбата за остварување на детскиот сон на основачот Чарлс Фосет продолжуваше да тлее. ОД СЕЌАВАЊЕ, ДО РЕАЛНОСТ „Кога ќе се вратам назад со сеќавањата на 1980-те години, мојот татко секогаш во гаража имаше по некој Range Rover. Но, имаше еден посебен кој се издвојуваше од останатите,” вели Фосет. „Беше обоен во теракота-кафена боја, имаше нагласени арки над тркалата од фиберглас и бели бандажи со осум краци од Weller, обуени во гуми General Grabber наменети за на пат. Напред, под браникот, имаше модификувана завеса направена од спојлер од тогашниот MGB GT. За мене, тоа беше икона. Twisted Range Rover Classic е создаден врз основата на таа носталгија, врз сеќавањата од моето детство. Се надевам дека повеќето од клиентите ќе се поврзат со тоа чувство.” Со овие зборови, Чарлс Фосет го објаснува почетокот на создавањето на реинтерпретацијата на класичниот Range Rover, прва од ваков вид создадена од еден рестомодер. Подеднакво како и при создавањето на своите реинтерпретации на моделите на Defender, во Twisted ја применуваат својата невообичаена филозофија и при создавањето на новиот Range Rover Classic со две врати. Имено, според нивните строги критериуми, избираат изведби на Range Rover Classic произведени меѓу 1990 и 1992 година и оттаму ја започнуваат приказната, која ќе биде претставена на нивен специфичен начин.

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

17

| АВТО-МОТО

СОВРШЕНСТВО ОД ОСНОВА НА ДОНАТОР Приказната за Twisted Range Rover Classic започнува откако возилото-донатор, поточно користениот класичен Range Rover, одбран од искусното око на Фосет, ќе влезе во ателјето на Twisted. Теренецот се расклопува до последно шрафче. Шасијата се пескари и се прават потребните корекции. Потоа се галванизира и се заштитува со специјален премаз во сатенско-црна боја, која ù дава специфичен лик дури и кога се гледа одоздола. Истата постапка се користи и за оските и за сите делови од подвозјето, кое, исто како и каросеријата, е дел од вкупниот впечаток што го остава возилото, без разлика дали се движи или стои. Паралелно со подготвување на шасијата и подвозјето оди и дотерувањето на каросеријата. По расклопувањето, панелите од алуминиум се реставрираат парче по парче. Секој панел рачно се дотерува до перфекција, а потоа оди на заштита, боење и лакирање според специфичната боја избрана од клиентот. Акцентите на каросеријата, како и кај подвозјето, се обоени во сатенско-црна боја. При дизајнирање на надворешниот лик на класичниот Range Rover, во Twisted се одлучиле за комбинација од детали од најдобрите години на моделот. Така, предниот браник е одбран од моделите од 1970-те години, а маската, заедно со рамките на светлата, од моделите од 1990-те години. Светлата, секако, се ултра модерни, односно користат конверзија на LED. Светлата вметнати долу во спојлерот доаѓаат од британскиот специјалист Lazer и имаат двојна улога, се користат како светла за возење дење, но и како светла со висок интензитет потребни при возење ноќе на терен низ беспаќа. ВНАТРЕШНОСТ КАКО САЛОН Посебно внимание е посветено на внатрешноста. Во Twisted користат посебни гумени елементи при спојување на панелите од каросеријата, кои допринесуваат за подобра звучна изолација. Воедно, во име на оригиналот, материјалите за звучна изолација се прицврстени директно на теписите, за да се сочува ликот на совршено дотераните и лакирани метални површини. Едноставно, клиентите можат да го подигнат тепихот и да уживаат во беспрекорно дотераниот метал. Кој сака, може да одбере куполите од тркалата во багажникот да останат откриени, односно да се гледа голиот метал, како кај оригиналот од 1970-те години. Внатрешноста е целосно обложена во кожа по избор на клиентот, од седишта, преку арматура, волан, рачки од трансмисија, рачки за врати и за држење, до носачи на кров и таван.

18 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

АМЕРИКАНСКИ МУСКУЛИ ПОД ХАУБА Движечката сила доаѓа од познатиот LT1 V8 на Chevrolet, кој беснее во Corvette. Секако, за потребите на Twisted, моторот е посебно дотеран и спарен со осумстепен автоматски менувач. Американскиот моќник од 6,2 литри е навиен да испорачува 500 КС. Контролата ја обезбедува прогресивна суспензија со специфично дотерани гумени елементи на водилките и амортизерите. Во Twisted велат дека дотерувањето на овие параметри траело долго, бидејќи сакале да постигнат остар одзив на командите, со флексибилно подвозје кое ќе го направи возењето суптилно. Модификациите на диференцијалите и погонот на четири тркала со редуктор и можност за заклучување му овозможуваат на Range Rover Classic да совладува екстремно тежок терен. Бандажите од 18 инчи, избрани по желба на клиентот, сокриваат масивни сопирачки апарати со шестклипни шепи напред и четириклипни шепи назад. Истите се обуени во гуми за секаков терен на BF Goodrich. Планот на Twisted e рачно да произведува по 12 модели од Range Rover Classic годишно. Кој сака, мора да се запише на долгиот список на чекање, бидејќи 2026 година е веќе зафатена, а 2027 година е пребукирана. Според Фосет, Range Rover е британска икона и не е за секого. А оние што милуваат, ќе мора да издвојат најмалку 350.000 британски фунти, од тука стартува цената за Twisted Range Rover Classic. • Љубомир Анастасовски

АВТО-МОТО |

20%

Т ПЕЛООВПЕНУПС АКЕТ

ЖЕБИ О М С И Н ИЗ ТВОЈОТ Б ВРЕДИ МНОГУ О Е МАЛ, Н

С И Н З И Б Е И С С И Н БИЗ Д

ктична а р п ш а т добив ци е к а п т внио ризи Со Дело а најважните покрив

та што и т ш а з ибилна с к е л ф и 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

19

| АВТО-МОТО

Салон за автомобили Пекинг 2026 – Најава

ГОЛЕМОТО ШОУ НА ЧЕТИРИ ТРКАЛА САЛОНОТ ЗА АВТОМОБИЛИ ВО ПЕКИНГ ЌЕ ГО ИМА СВОЕТО 18ТО ИЗДАНИЕ. ДОМАЌИНИТЕ ОЧЕКУВААТ РЕКОРДНО УЧЕСТВО НА ИЗЛОЖУВАЧИ И РЕКОРДЕН БРОЈ НА ПОСЕТИТЕЛИ. ШТО НАВИСТИНА ЌЕ СЕ СЛУЧИ, ЌЕ ДОЗНАЕМЕ ВО ДЕНОВИТЕ НА МАНИФЕСТАЦИЈАТА И, СЕКАКО, ОТКАКО ЌЕ БИДАТ СПУШТЕНИ ЗАВЕСИТЕ.

А

ко најпрестижната и најпосакуваната изложба на автомобили што се одржуваше секоја година во Женева не може да се справи со новонастанатата состојба, Пекинг може. Отворањето на изложбата е закажано за 24 април, а затворањето ќе се случи во вечерните часови на 3 мај. Организаторот ги одредил и деновите посебно наменети за новинарите, 25 и 26 април (петок и сабота), а за посетителите вратите ќе бидат отворени на 26 април. За првпат Пекинг беше домаќин на изложба посветена на автомобилите во 1990 година. Почетоците беа повеќе од скромни, но упорните и вредни Кинези не се откажуваа од намерата во главниот град да организираат меѓународна манифестација каде главни ќе бидат направите на четири тркала. Верувале или не, поради организаторски пропусти, кои секогаш се провлекуваат кога се во прашање толку големи изложби, често пати добиваа критики од голем број јавни гласила низ светот. Да, така беше, но денес ситуацијата е сосема поинаква, и оние што порано ги оспоруваа или критикуваа, сега ги ценат и ги почитуваат. Оваа година Пекинг е домаќин на изложбата, а догодина Шангај, исто како што некогаш се менуваа Париз и Франкфурт, а од неодамна Франкфурт е заменет со Минхен.

20 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

И овој пат нема да учествуваат некои производители, но радува тоа што нивниот број е помал во однос на претходните години. Засега, еден месец пред одржувањето на манифестацијата, организаторот најавува учество на повеќето премиум и луксузни марки. Списокот сè уште не е целосен, и многу од производителите сè уште тактизираат, односно нивното учество е неизвесно. На пример, Ферари не е на списокот, но се подготвува на големо да го претстави својот прв целосно електрифициран модел. И, секако, домашните производители на автомобили ќе бидат најбројни, како и секогаш. Според статистиката што ја води организаторот, на претходното издание, изложбата ја посетиле 892.000 лица, биле приредени дури 117 светски премиери, одржани се 163 прес-конференции, а за нив известувале 23.000 новинари, од кои 1.148 странски од 131 држава, односно 21.812 домашни. И од тие 892.000 посетители, над 28.000 се странци. Сето ова се одржувало на простор од импозантни 220.000 квадратни метри. • Жарко Атанасоски

СЕРВИС НА СЛУЖБЕНИ ВОЗИЛА НА ЛОКАЦИЈА НА ВАШАТА КОМПАНИЈА

Редовен сервис на возило • Замена и балансирање на пневматици • Компјутерска дијагностика • Проверка и дополнување на системот за ладење со фреон (клима уред) • Замена на делови од кочиониот систем (промена на плочки и дискови по оска) • Проверка на осветлување • Останати помали интервенции • Водење сервисна историја

www.amsm.mk

02/3181-133 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

21

| АВТО-МОТО

Претставуваме BMW M3 TOURING 24H

ОД ПРВОАПРИЛСКА ШЕГА ДО 24 ЧАСА НА НИРБУРГРИНГ

ФАНОВИТЕ НА BMW ГЛАСАА, А ИНЖЕНЕРИТЕ ИСПОЛНИЈА. ИДЕЈАТА ШТО ЗАПОЧНА КАКО ПРВОАПРИЛСКА ШЕГА НА 1 АПРИЛ 2025 ГОДИНА СЕ ПРЕТВОРИ ВО РЕАЛНОСТ. ДЕНЕС ЈА ИМАМЕ ТРКАЧКАТА ИЗВЕДБА НА BMW M3 TOURING, КОЈА ЌЕ СЕ ТРКА НА 24 ЧАСА НА НИРБУРГРИНГ.

22 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

АВТО-МОТО |

П

риказната почнува вака: пред неколку години, кога BMW ја претстави караванската изведбата на M3, во одделението за мотоспорт на марката, BMW M, се роди идеја од неа да се направи тркачка верзија. Односно, да се искористи истата техничка основа од веќе постоечкиот тркачки BMW M4 GT3 EVO, кој се натпреварува во Светскиот шампионат на трки на издржливост, и врз неа да се постави тело на караван. Меѓутоа, идејата е едно, а реализацијата на еден ваков проект е нешто сосема друго. Најмногу поради тоа што се поставува прашањето дали една ваква креација е нешто што светот и фановите сакаат да го видат или, пак, можеби ќе биде автомобил за исмевање. Тоа е тешко решлива дилема, на која одговорот можат да го дадат само фановите. Затоа во одделението за маркетинг на BMW одлучија еден ваков проект, преку фотографии, да го споделат на социјалните мрежи и да ја видат реакцијата. Што е уште поинтересно, одлучија проектот да го објават токму на 1 април 2025 година, како првоаприлска шега, дополнително наведувајќи дека проектот веќе е во фаза на развој и дека наскоро се очекува да биде претставен. Реакцијата на фановите го изненади и воодушеви раководството на марката. Никој не очекуваше дека објавата ќе добие повеќе од 1,6 милиони одобрувања и многу повеќе посети од кој било друг објавен проект на BMW. Пораката беше јасна како ден. Инженерите се зафатија со работа и, неполна година подоцна, се роди BMW M3 Touring 24H, вака гласи полното име на овој специфичен тркач на BMW, кого љубителите на автомобилизмот ќе можат за првпат да го видат во акција на трката на издржливост „24 часа на Нирбургринг“. ВИЕ ГО СОНУВАВТЕ, НИЕ ГО ИЗГРАДИВМЕ Под слоганот „Вие го сонувавте, ние го изградивме”, кој се наоѓа испишан на каросеријата, BMW го претстави својот нов тркач. Дополнително, на каросеријата, во форма на налепници, се поставени и најдобрите коментари од објавата на социјалните мрежи. Така, автомобилот создаден од соништата на фановите ги носи и нивните вредни потписи. Меѓутоа, од BMW се децидни дека постоечкото обележје на каросеријата на M3 Touring 24H се поставени само за потребите на официјалното претставување на автомобилот. На трката „24 часа на Нирбургринг“, BMW M3 Touring 24H ќе носи сосема поинакви обележја, поткрепени со неизбежните налепници од спонзорите.

BMW за M3 Touring 24H дури ја избра и возачката постава што ќе го води низ пеколните 24 часа на исклучително тешката патека Нирбургринг, која познавачите уште ја нарекуваат и „Зелениот пекол”. Станува збор за фабричките возачи на BMW: Конор Де Филипи, Уго де Вајлде, Јенс Клингман и Нил Верхаген. Секој од нив е исклучителен познавач на „Зелениот пекол“ и претставува дел од формулата за успех. BMW M3 Touring 24H ќе вози под боите на верниот партнер на BMW, тркачкиот тим Schubert Motorsport, кој ја води тркачката програма на BMW во DTM од 2022 година.

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

23

| АВТО-МОТО

СЛИЧЕН, НО СЕПАК РАЗЛИЧЕН Како што напишавме погоре, BMW M3 Touring 24H во целост се потпира на техничката основа на веќе востановениот тркач BMW M4 GT3 EVO. Делот што го разликува е, секако, каросериската изведба. И додека М4 е купе, облик кој е многу посоодветен за еден тркачки автомобил, М3 Touring е караван, форма која повеќе одговара на потребите на семејствата за секојдневна употреба. Сепак, BMW сака да докаже дека и еден караван може да се трка. Димензиите се слични со оние на купето. Всушност, караванот е подолг за 200 mm, но само поради задното крило, кое е идентично со она на M4 GT3, но штрчи поставено на носачи во форма на „лебедов врат“. Крилото е поставено и малку повисоко, за 32 mm, поради потребите на аеродинамиката, односно заради струењето на воздухот преку долгиот кров на караванот.

BMW M3 Touring 24H има вкупна должина од 5.218 mm мерено заедно со предниот сплитер и задното крило. Ширината, пак, ги почитува максимално дозволените 2.040 mm. Висината од асфалт до кровот изнесува 1.273 mm, а максималната висина до врвот на носачот на задното крило изнесува 1.340 mm. Меѓуоскиното растојание е идентично со она на M4 GT3 EVO и изнесува 2.917 mm. Остатокот од техниката останува ист.

ПЕКОЛ ПОД ХАУБА Под хаубата се крие пеколно моќниот 3.0 литарски твин-турбо мотор на BMW со кодна ознака P58. Шесте цилиндри, распоредени во линија, испорачуваат околу 590 КС и вртежен момент од 700 Nm. Специфичната моќност од 197 КС на литар зафатнина се пренесува кон задните тркала преку електро хидраулична спојка и проверениот шестстепен менувач на тркачкиот специјалист X-Trac. Сопирачките ги сочинуваат карбон-керамички дискови, предните мерат 390 mm, а ги зафаќаат шестклипни сопирачки шепи, додека задните дискови од 380 mm ги зафаќаат 4 клипни сопирачки шепи. Вака подготвен, тркачкиот караван стои на специфично обоени бандажи со димензии 12,5 x 18 инчи напред и 13 x 18 инчи назад. Бандажите се облечени во гуми на Yokohama, долгогодишниот партнер на BMW. Во Yokohama се надеваат дека нивните гуми, скроени специјално за овој специфичен проект, ќе помогнат во постигнување на крајната цел, а тоа е победа во класата на „24 часа на Нирбургринг“. Евентуален успех, доколку се случи, несомнено ќе остане забележан во историјата поради специфичноста на целиот проект.

• Љубомир Анастасовски

24 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

ЦЕНТАР ЗА ВОЗИЛА

071/232-442

www.amsm.mk 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

25

| АМСМ

ВОДИЧ ЗА БЕЗГРИЖНИ

СО ПРВИТЕ ТОПЛИ ДЕНОВИ ДОАЃА И ЖЕЛБАТА ЗА КРАТКИ ВИКЕНД-АВАНТУРИ И СТРЕС, ПОТРЕБНА Е ДОБРА ПОДГОТОВКА. ЕВЕ КАКО ДА ЈА З

ПОДГОТВЕТЕ ГО ВОЗИЛОТО – БЕЗБЕДНОСТА Е НА ПРВО МЕСТО Пред секое патување, особено по зимскиот период, направете проверка на техничката исправност на возилото. Со тоа не само што го продолжувате векот на возилото, туку директно влијаете на безбедноста на пат. Како АМСМ член, искористете: • Бесплатен превентивен технички преглед • Попусти во АМСМ мултибренд сервисните центри - 20% попуст на работна рака - 10% попуст на резервни делови Закажете сервис во АМСМ Скопје – Центар, Велес или Кичево онлајн на www.amsm.mk

ПРОВЕРЕТЕ ГИ ДОКУМЕНТИТЕ НАВРЕМЕ Пролетта носи празници и продолжени викенди – идеални за патување надвор од државата. За да избегнете непријатни изненадувања, подгответе ги сите неопходни документи однпаред. Во АМСМ Скопје-Центар можете 24/7 да извадите: • Зелен картон • Меѓународна возачка дозвола • Овластување за управување со туѓо моторно возило • Патничко осигурување

ПАТУВАЈТЕ СО ДОПОЛНИТЕЛНА СИГУРНОСТ Ако сè уште не сте наш Europe Premium член, а планирате да патувате надвор од земјата, можеби е време да размислите уште еднаш и вашето Classic членство да го надоградите. Со Europe Premium членската картичка, покрај помош на пат во земјава и странство, добивате и бесплатно патничко осигурување. Ова осигурување: • Важи во цела Европа, вклучително и Турција • Покрива 20 дена кумулативно во текот на годината • Осигурувањето е без франшиза. Полисата се изработува брзи и се доставува електронски – што е уште една грижа помалку пред патување.

26 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

АМСМ |

И ПРОЛЕТНИ ПАТУВАЊА

ИЛИ ПОДОЛГИ ПРАЗНИЧНИ ПАТУВАЊА. ЗА ДА УЖИВАТЕ ВО ПАТУВАЊАТА БЕЗ ЗАПОЧНЕТЕ ПРОЛЕТНАТА СЕЗОНА ПОДГОТВЕНИ И СИГУРНИ.

СИМНЕТЕ ЈА АМСМ МОБИЛНАТА АПЛИКАЦИЈА АМСМ мобилната апликација е практична алатка со која сите потребни информации за патување ги добивате на едно место: • Состојба на патишта во реално време • Информации за состојба на гранични премини • Цени на гориво • Сообраќајни правила во Европа • Онлајн повикување на помош на пат и следење на статусот на интервенцијата Со мобилната апликација при рака, секое патување станува поорганизирано и побезбедно. Потсетуваме: • Проверете гуми, течности, сопирачки • Понесете валидни документи • Обезбедете патничко осигурување • Информирајте се за условите на пат Патувајте БЕЗГРИЖНО!

АВТО ШКОЛА МОБИЛИТИ ПЛУС

ПОЧУВСТВУВАЈТЕ ЈА СЛОБОДАТА! ПРИЈАВЕТЕ СЕ ЗА ОБУКА ЗА „А“ КАТЕГОРИЈА. Плаќајте на рати.

02/3181-240 | 072/228-195

www.avtoskolamobiliti.mk 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

27

| АМСМ

• Ме интересира дали кај вас

можам да добијам информации за многу стара регистарска таблица на возило регистрирано во Скопје пред повеќе од три децении (возилото е олдтајмер). Ја имам самата таблица, но ми се потребни податоци за сопственикот на возилото. Благодарам, Богољуб АМСМ: За информации поврзани со возило олдтајмер, можете да се обратите во Министерството за внатрешни работи на Северна Македонија, во Одделот за сообраќај. Таму ќе добиете детални податоци за условите за регистрација, потребната документација, специјалните прописи за старински возила, како и сите други прашања поврзани со законското регулирање и користењето на олдтајмер возила на територијата на државата.

• Дали може во АМСМ да се извади

зелен картон во неработни денови (викенд, празник)? Доколку може која документација е потребна? Благодарам, Мирослава АМСМ: Зелен картон можете да извадите во АМСМ Скопје – Центар, во Дежурната служба за меѓународни документи, која се наоѓа на бул. М. Теодосиј Гологанов бр.

51. Оваа служба работи 24 часа дневно, секој ден во годината, вклучително и сите викенди и празници, што ви овозможува да го извадите Зелен картинот во време кое вам најмногу ви одговара. За да ја добиете оваа меѓународна документација, потребно е да ги понесете следниве документи, Ваша важечка сообраќајна дозвола и Полиса за автоодговорност (обврзното осигурување на возилото).

• Дали можам да извадам

меѓународна возачка дозвола без националната. За жал нашата дозвола ми е изгубена, а морам да одам набргу во странство. Поздрав, Светлана АМСМ: Меѓународната возачка дозвола се издава врз основа на валидна национална возачка дозвола. Пред да аплицирате за меѓународна дозвола, мора да поседувате и важечка национална возачка дозвола, која служи како основа за издавање на меѓународната.

*СИТЕ НАВЕДЕНИ ТЕЛЕФОНСКИ БРОЕВИ ВАЖАТ ЗА ПОВИК ОД ФИКСЕН И ОД МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН

28 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

ЧЛЕНСТВО

ЗАЧЛЕНЕТЕ ПРИЈАТЕЛ И ЗАШТЕДЕТЕ! Вредносниот ваучер може да го искористите на сите локации на АМСМ во Скопје и Велес, за попуст на следниве услуги: - Технички преглед на возило - Полиса за осигурување од автоодговорност и зелена карта - АМСМ членство - Производи од АМСМ продавницата за автомобилска галантерија - Обуки за сите категории во АВТО ШКОЛА МОБИЛИТИ ПЛУС - Хомологација, одобрување на преправено возило, атест на плин и фолии за стакла во АМСМ ЦЕНТАР ЗА ВОЗИЛА - Услуги во АМСМ Сервисот за автомобили - Услуги Помош на пат и шлепување - Горива на АМСМ ПЕТРОЛ

02/3181-108

www.amsm.mk 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

29

| ТЕСТОВИ И СОВЕТИ

Тест на летни пневматици 2026

КОЈ ОД МОДЕЛИТЕ МОЖЕ ДА ГИ НАПРАВИ РАЗЛИКИТЕ?

ЛЕТНИТЕ ГУМИ СО ДИМЕНЗИЈА 225/50 R17 СЕГА СЕ ЕДНИ ОД НАЈПРОДАВАНИТЕ МОДЕЛИ НА ГУМИ. КОИ ТРИ ПРОИЗВОДИТЕЛИ НА ГУМИ ПОКАЖАА ОСОБЕНО ИМПРЕСИВНИ РЕЗУЛТАТИ НА НАШИОТ ТЕСТ? Од Гинтер РАУЕКЕР

Н

екои работи (скоро) никогаш не се менуваат – како, на пример, квадратурата на кругот при развојот на гумите. Ако го подобрите квалитетот на

прилепувањето на моделот на гуми на влажни површини, на пример, квалитетот на управувањето со нив на суви патишта или должината на километражата што може

Однесувањето при возење во влажни услови е најважна дисциплина во однос на безбедноста при возење.

да ја поминат, има тенденција на опаѓање. Затоа, вистинската уметност лежи во постигнувањето рамнотежа во сите области и во сите услови. Ова е многу очигледно во тековниот тест за летни гуми спроведен од ÖAMTC и неговите европски партнерски клубови. Гумата со најдобри перформанси и резултати на влажни патишта и највисоки оценки во оваа област, завршува на крајот од вкупниот пласман. Ова покажува дека еден врвен резултат не е гаранција за добра вкупна оценка. Напротив, важно е гумата да се однесува безбедно на сите видови патни површини, а исто така да нуди добра предвидена километража, ниско абење и убедлива ефикасност. За возила од средна класа: Димензија 225/50 R17 Оваа големина на гуми е широко користена кај возилата од средна класа – од Audi A4 и Peugeot 3008 до Skoda Octavia. Граници на оценката:

Тест на летни пневматици - 225/40 R18

Евалуација на критериуми Суво 40%

Continental PremiumContact 7

Pirelli Cinturato (C3)

Goodyear EfficientGrip Performance 2

Firestone Roadhawk 2

Falken Ziex ZE320

Bridgestone Turanza 6

Michelin Primacy 5

Maxxis Premitra HP6

1.6

2.3

2.3

2.3

2.6

3.0

3.2

2.5

0,6-1

Kumho Ecsta

2.7

1.7

2.0

2.5

2.5

2.4

2.8

2.8

2.7

2.0

1.7

2.1

2.4

2.4

2.6

3.0

3.2

2.7

2.7

Километражата 40%

2.3

2.0

1.2

3.0

2.9

1.4

1.4

3.0

2.5

Абење на гуми 20%

2.1

2.5

1.9

3.0

2.2

2.0

1.6

2.4

2.9

Ефикасност 20%

1.6

2.3

1.8

2.5

1.8

2.1

1.6

2.3

3.1

Бучава 10%

2.8

3.3

3.0

2.9

2.5

2.8

2.9

2.8

3.2

Влажност 60% Безбедност при возење

70 %

Одржливост 10%

2.7

3.0

3.3

3.3

3.9

3.3

3.0

4.2

3.8

Оценка за еколошки перформанси

30%

2.2

2.4

1.9

3.0

2.9

2.0

1.8

3.0

3.1

Вкупна оценка

100%

1.9

2.2

2.3

2.6

2.7

2.7

2.8

2.8

2.8

30 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

ТЕСТОВИ И СОВЕТИ |

Намалена длабочина на шарите, помала километража?

Кандидатите за тестот мора да го докажат својот квалитет и на брзи патеки.

Три модели особено импресионираа со своите балансирани перформанси во сите области и постигнаа оценка „добро“. На врв е Continental Premium Contact 7, кој особено се истакнува во безбедноста при возење и на суви и на влажни патишта. Новиот Pirelli Cinturato (C3) освои второ место. Третото место му припаѓа на Goodyear Efficient Grip Performance 2. Со најголема предвидена километража во тест полето, моделот на гума Goodyear покажа извонредни резултати и особено е интересен за возачите што очекуваат голема километража од гумите.

1,5 - Многу добро

a HS52

1,6-2,5 - Добро

2,6-3,5 - Задоволително

Уште шест модели на гуми за малку не ја достигнуваат оценката „добро“. Нивниот вкупен резултат е „задоволителен“, но нивниот конечен резултат сè уште е под 2.

Firestone Roadhawk 2 импресионира со своите карактеристики на управување, но заостанува во однос на километражата и абењето.

Falken Ziex ZE320 покажува мали слабости на суви патишта и во однос на километражата. Bridgestone Turanza 6 е слаб во безбедноста при управување, но дава убедливи резултати во однос на влијанието врз животната средина. Michelin 3,6-4,5 - Доволно

Норберт Ф. се жали на Фејсбук дека неговите нови летни гуми имаат помала длабочина на шарите отколку пред неколку години: Дали ова е намалување и на волуменот, што значи помала километража за иста цена? Тој не е единствениот што се сомнева во ова. Забележувањето е точно: Додека новите летни гуми порано имаа околу девет милиметри длабочина на шарите, денес таа е околу седум милиметри. Сепак, ова не е мерка за намалување на трошоците; туку тоа се должи на техничкиот напредок. Со најновите гумени соединенија, иста голема километража е можна со помала длабочина на шарите, додека во исто време абењето на гумите е намалено во текот на целиот животен век. Претстојниот стандард за емисии Euro 7 првпат ќе постави ограничувања за ова абење. Дополнително, намалената длабочина на шарите го намалува свиткувањето (латералното движење) на блоковите на шарите. Ова, исто така, го подобрува управувањето.

Primacy 5, тестиран првпат, изгуби поени за безбедноста при возењето, особено на суви патишта, но ја постигна највисоката оценка за своите еколошки перформанси.

Maxxis Premitra HP6 покажа мали слабости на влажни патишта, но неговата километража беше клучен фактор за неговата задоволителна вкупна оценка.

Kumho Ecsta HS52, исто така, изгуби поени за возење на суви патишта. Понатаму, неговото

4,6-5,5 - Не е доволно

BF Goodrich Advantage

Hankook Ventus Prime4

Vredestein Ultrac+

Greentrac Quest-X

Lassa Revola

Leao Nova -Force Acro

Linglong Sport Master

2.4

2.4

2.9

2.5

3.6

3.7

3.8

3.2

3.3

2.5

3.2

2.5

3.3

1.5

3.2

3.3

2.9

3.2

3.6

3.7

3.8

2.2

2.3

3.5

2.9

3.1

3.8

3.9

2.6

2.3

3.1

2.6

2.8

3.2

4.2

2.3

2.0

2.2

3.0

2.2

2.3

3.3

2.9

3.5

2.4

2.1

2.7

2.7

3.0

3.1

3.4

3.4

4.2

3.7

4.0

3.5

2.6

2.5

3.5

3.0

3.1

3.8

4.2

3.0

3.1

3.1

3.1

3.6

3.8

4.2

ÖAMTC оценката и рангирањето на моделите на гуми се базираат врз вкупниот резултат пресметан од пондерираните индивидуални критериуми. Доколку вкупниот резултат е ист (второ децимално место), рангирањето на гумите е азбучно според името на производителот. Последици од преминувањето од една граница во друга граница Ако оценката за безбедност при возење или за еколошките перформанси е полоша од 3,5, вкупната оценка не може да се подобри. Ако една од оценките во поткритериумот е полоша од 2,5, главниот критериум не може да се подобри. Ако оценката е полоша од 4,5, општите оценки не може да се подобрат; целокупниот резултат е незадоволителен. Безбедност при возење 70 %: суво 40 % (удобност при возење 40 %, ракување 40 %, сопирање 20 %), влажно 60 % (сопирање 30 %, надолжен аквапланинг 20 %, попречно аквапланинг 10 %, ракување 30 %, странична поддршка 10 %). Еколошка рамнотежа 30 %: километража 40 %, абење на патиштата 20 %, ефикасност 20 % (тежина на гумата 50 %, потрошувачка на гориво 50 %), бучава 10 % (внатрешен шум 50 %, надворешен шум 50 %), одржливост 10 %. Индекс на оптоварување: сите 98 (макс. 750 kg/гума). Индекс на брзина: сите Индекс Y (300 km/h) освен Goodyear, Falken, Michelin, Maxxis, Kumho и Hankook Индекс H (210 km/h).

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

31

| ТЕСТОВИ И СОВЕТИ

57.800 абење и ефикасност беа оценети само како Goodyear 55.600 задоволителни. Уште четири модели на гуми Michelin Bridgestone 55.600 постигнаа задоволителна вкупна оценка, но Pirelli 48.600 нивните слабости беа поизразени.

BF-Goodrich 48.600 BFGoodrich Advantage е неубедлив на Hankook 44.700 влажни патишта, а неговото абење може да Continental 44.700 се оцени само како задоволително.

Kumho 43.200 38.200 Vredestein Ultrac+ има слабости на суви Greentrac 37.500 патишта и во однос на километражата - Falken Maxxis 37.200 второто едвај постигнува задоволителна Maxxis Firestone 36.700 оценка.

36.100 Hankook Ventus Prime 4 покажува Lassa Vredestein 30.600 слабости на влажни патишта, кои на Leao 27.700 крајот се покажуваат толку значајни што Linlong 26.200 не постигнуваат повеќе од задоволителна 0 10.000 20.000 30.000 40.000 50.000 60.000 оценка во целина. Последен во оваа група е Greentrac Quest-X. Значителни разлики се очигледни во предвидената километража: Додека Goodyear, Michelin и Pirelli Тој дури покажува значителни слабости при се добри со над 50.000 километри, Leao и Linlong со последни напори успеваат да поминат само околу сопирање на влажни патишта, неговото половина од тоа. Секако, помалата километража значи и зголемено абење. управување не надминува задоволителна оценка, а исто така добива само Исто така, не импресионира и во однос на и дека одличноста во една област не задоволителни оценки за километража, километражата и на абењето. е доволна. Иако ги дава најдобрите абење и ефикасност.

Leao Nova-Force Acro, исто така, покажува перформанси во услови на влажни патишта значителни слабости на суви патишта и е во тестот - неговите перформанси беа Најниски рангирања просечен само на влажни патишта. Негови проектирани за ова - „ненамерната“ Lassa Revola за малку не доби слабости се километражата и абењето. мана, сепак, се најслабите перформанси подобар рејтинг, но поради неговите На последно место се наоѓа Linglong Sport при управување на суво, најниската значителни слабости на суви патишта, Master, кој во овој тест јасно покажува дека километража и највисокото абење во добива само рејтинг „задоволително“. гумата мора да биде добро балансирана тестот.

Преземено од ÖAMTC

32 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

ТЕСТОВИ И СОВЕТИ |

Безбедност во сообраќај

ТЕХНИЧКИ ИСПРАВЕН И НЕИСПРАВЕН АВТОМОБИЛ ПОВРЕМЕН ВОНРЕДЕН ТЕХНИЧКИ ПРЕГЛЕД Е ПОВЕЌЕ ОД ПРЕПОРАЧЛИВ И ПРЕТСТАВУВА РАЗУМНА ПРЕВЕНТИВНА МЕРКА, БЕЗ ОГЛЕД НА ТОА ДАЛИ СЕ ПОДГОТВУВАТЕ ЗА ПОДОЛГО ПАТУВАЊЕ ИЛИ СЕКОЈДНЕВНО СЕ ДВИЖИТЕ ВО ГРАДСКИ УСЛОВИ, СО ЦЕЛ ДА СЕ ОБЕЗБЕДИ СИГУРНОСТ И ТЕХНИЧКА ИСПРАВНОСТ НА ВОЗИЛОТО ВО СЕКОЈ МОМЕНТ.

Б

езбедноста во сообраќајот во голема мера зависи од техничката исправност на моторните возила. Редовните технички прегледи не се формалност, туку неопходност што директно влијае врз заштитата на животот и здравјето на сите учесници во сообраќајот. Во суштина, разликата меѓу автомобилите е едноставна, тие се или технички исправни или неисправни. Сè друго е споредно. Старите автомобили се реалност насекаде во светот, вклучително и во најразвиените земји. Нивното користење не претставува недостаток само по себе. Често се слуша ставот: „старо си е старо, а ново си е ново“. Иако оваа мисла има одредена логика, таа не ја одразува суштината. И новите и старите возила бараат редовно и стручно одржување. Уверувањето дека новиот автомобил не бара грижа е заблуда. Секое возило, без исклучок, е систем кој бара континуирана контрола и сервисирање. Оттука, вистинската поделба не е на старо и ново, туку на одржувано и неодржувано возило.

Особено загрижува ставот дека одредено возило „не е за автопат, но е добро за низ град“. Ваквата логика е погрешна и потенцијално опасна. Ако автомобилот не е безбеден при повисоки брзини, тогаш не може да биде безбеден ни во урбани услови. Неисправноста не прави разлика меѓу автопат и градска улица. На пример, неисправните сопирачки ќе реагираат исто, небезбедно, без оглед на тоа каде се користат. Истото важи и за сите останати системи во возилото. Често, неоправдано, критиката се насочува кон старите автомобили. Но, староста сама по себе не е пресуден фактор. Прописно одржуван стар автомобил може да биде подеднакво сигурен како и нов. Клучниот елемент е одговорноста на сопственикот. Оттука, попрецизно е да се зборува за совесни и несовесни возачи, отколку за стари и нови возила. Токму ова треба да го има на ум секој сопственик на моторно возило. Во нашата земја, веќе подолг временски период, доминира купувањето на постари автомобили, што во голема мера е условено од понискиот животен стандард во споредба со поразвиените држави. Сепак, самиот избор на старо возило не е проблем – пристапот кон неговото одржување е она што ја прави суштинската разлика. Вообичаената практика по купувањето

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

33

| ТЕСТОВИ И СОВЕТИ

се сведува на основни интервенции: замена на моторно масло, по некое дотраено црево, евентуално пневматици, течност за сопирачките и за ладење, како и ремени. По ваквите зафати, често се создава впечаток дека возилото е подготвено за безбедно користење. Но, едно е уверувањето, а сосема друго е реалната техничка исправност и сигурност на автомобилот.

Купувањето стар автомобил бара исклучителна внимателност уште во почетната фаза, а по неговото преземање неопходен е систематски и темелен преглед на сите негови компоненти, до најситен детал. Ваквиот пристап подразбира прецизна дијагностика и изработка на јасен список на делови што мора да се заменат. Дури по спроведувањето на оваа сеопфатна постапка може да се зборува за возило кое е вистински подготвено за безбедно учество во сообраќајот. Особено внимание треба да се посвети на управувачкиот механизам, вклучително и управувачката летва, која задолжително треба детално да се провери и, по потреба, да се замени со нова. Истото важи и за сопирачките и пневматиците – компромисите во овие сегменти се недозволиви. Старите и дотраени компоненти мора без двоумење да се заменат. Токму управувачкиот систем, сопирачките и пневматиците ја сочинуваат најкритичната група елементи во едно возило. Нивната исправност не е само техничко прашање, туку директно прашање на безбедност, и за возачот, и за сите останати учесници во сообраќајот. Автомобилот, за разлика од човекот, не може сам да укаже на своите недостатоци. Затоа, одговорноста е целосно на сопственикот. Редовните посети на сервис и деталните проверки, најмалку двапати годишно, треба да бидат навика, а не исклучок. Само со доследно одржување и сериозен пристап кон техничката исправност може да се постигне вистинска безбедност во сообраќајот. Во спротивно, ризикот останува постојан и непотребно висок.

На крајот, суштината е едноставна, не постојат стари и нови автомобили, туку исправни и неисправни. Одговорното одржување е она што ја прави разликата. Без оглед каде се движите, низ тесни градски улици или по автопат, безбедноста мора да биде приоритет. А брзината, секогаш, треба да биде во рамките на разумното. • Жарко Атанасовски

34 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

ЕДЕН ПАРТНЕР. ЦЕЛОСНА ДИГИТАЛНА ТРАНСФОРМАЦИЈА.

SEMOS нуди широк спектар на софтверски решенија: MOTIV8 HR софтвер за паметни тимови BI Style Бизнис интелигенција E-Archive Дигитализирано архивско работење ERP Управување со целиот бизнис TSTrader Модерен систем за шпедитерско работење

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

35

| СТИЛ

Виенски бал

ВАЛЦЕРОТ НЕКА ПОЧНЕ! ПО ПРИМЕРОТ НА БАЛОВИТЕ ВО ВИЕНА И ГРАЃАНИТЕ НА СКОПЈЕ ЌЕ ИМААТ МОЖНОСТ ДА МУ СЕ ПРЕПУШТАТ НА ТАНЦОТ ВО ТАКТ ОД ТРИ ЧЕТВРТИНИ, ВО ДУХОТ НА КЛАСИКАТА. 25-ТОТО ЈУБИЛЕЈНО ИЗДАНИЕ НА ВИЕНСКИОТ БАЛ ВО ГЛАВНИОТ ГРАД НА МАКЕДОНИЈА ЌЕ СЕ ОДРЖИ НА 18 АПРИЛ.

Д

обредојдени се буквално сите што сакаат да уживаат во ритамот на валцерот со кој виенчанците се емотивно поврзани. Нема дилема, во исто време ќе можат да го доживеат и чувството на пријатност што со голема сигурност ќе ги држи уште долго - влијаејќи на одлуката да присуствуваат на него и другпат - свеченоста на моментот не може да се опише, едноставно мора да се доживее. Не случајно, граѓаните на австриската метропола го восприемаат на своевиден начин - сметајќи го за културен престиж, без разлика на тоа за кој од многуте ќе се одлучат. Годишно во Виена се одржуваат над 450 балови, а присуството на Виенскиот оперски бал е всушност - остварување на дамнешниот сон (уште како дете), горедолу на исто ниво со новогодишниот концерт на Виенската филхармонија или пак со некое патување што веќе подолг период се планира. СЕКОЈ ЦЕХ СО СВОЈ БАЛ Хуманитарноста му е една од битните карактеристики, како впрочем и на останатите балови, без исклучок на овдешниот - годинава се одржува на 18 април (традиционално во хотелот „Александар палас“). Водител на балот е Вера Мештеровиќ. Задоволството да се танцува, чекори во такт со музиката на Волфганг Амадеус Моцарт, Јозеф Хајдн и Лудвиг ван Бетовен (претставниците на класицизмот - членовите на Првата виенска

36 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

школа), вклучувајќи го и Јохан Штраус II познат како крал на валцерот е привилегија само на оние што не можат да им одолеат на делата со високи уметнички достоинства, препуштајќи им се во целост. „Alles Walzer!“ (авторизиран превод: Валцерот нека почне!

- Сите на валцер) по 25-ти пат ќе одекне во салата, означувајќи го преминот од церемонијата на отворањето во танцувањето кое се однесува на сите. Германската фраза се користи за да ги повика гостите (на заповеден начин) да ги заземат своите места на подиумот. Скопје се вбројува меѓу неколкуте градови ширум светот (нешто повеќе од 35) во кои се одржува овој културен настан, т.е. важно случување каде што се среќаваат разни луѓе - и артисти и бизнисмени и доктори и политичари. Сезоната на баловите во Виена се врзува со времето кога се одржуваат и карневалите - обично во јануари и февруари - иако почетокот секогаш е резервиран за 11 ноември. На тој датум во 11:11 (симболично) почнува со работа и танцовата школа, свечено - танцувајќи на „Грабен“, познатата шопинг-улица во строгиот центар, на очиглед на случајните минувачи, а публицитетот сепак е најголем во првиот и вториот месец од календарската година кога нивниот број достигнува до 450, па дури и повеќе - секој цех си има свој бал, обично стартуваат оџачарите, но љубопитство предизвикуваат и баловите на слаткарите (кондиторите), натпреварувачите во дигање тегови итн. Виенскиот оперски бал се издвојува меѓу другите со неговиот гламур кој не може да се измери, премногу голем е - впрочем, колкав што е и интересот за него. Благодарение на телевизискиот пренос во земјата и странство, милионската публика има можност да ужива во целовечерната програма - опфаќајќи ги церемонијата на отворањето, танцувањето, музицирањето, интервјуата (разговорите со видните личности од јавниот живот). Импресивен секако е и бројот на гостите - 5.150 присутни во салата на „Wiener Staatsoper“, приспособена за балот кој се вбројува меѓу водечките кога е престижот во прашање. За само 30 часа се претвора во

СТИЛ |

воздржаност во фотографирањето, дискрецијата игра важна улога - покажувајќи обѕир и додека се танцува на подиумот. Кулинарските вештини на готвачите се огледуваат во специјалитетите кои ги приготвуваат со внимание и целосна посветеност - без разлика дали се работи за предјадење (топло, ладно) или пак за главно јадење: остриги, кавијар, захер-колбаси (особено на крајот), вклучувајќи ги слатките. И сето тоа во комбинација со вино. Шампањското е прогласено за победник во конкуренција на останатите. Наводно за една ноќ се испиваат 52.600 чаши, а се користат дури 1.000 ладилници (само за шампањ). Очигледно е дека и богатата програма во голема мера придонесува за незаборавни спомени од вечерта која почнува во 20:40 со приемот на гостите, некаде до 22:00 кога е отворањето (50тина минути) по што се изведува прво австриската, па химната на Европа - ним им претходат фанфарите. Веднаш потоа е процесијата на дебитант(к)ите, а по нив - неколку изведби на операта, меѓу кои и „На убавиот син Дунав“ - повикувајќи ги сите на валцер. Обично се ангажираат околу 150 музичари (свират изменливо со мали паузи). Точно на полноќ се танцува квадрил, на секои два часа - во 02:00 и во 04:00. Меѓувремено се свири и нешто друго, современо. Балот завршува рано наутро, во 05:00. подиум на површина од околу 800 квадратни метри. Цветните аранжмани заедно со деликатесните јадења секако дека придонесуваат за комплетниот впечаток, дополнувајќи ја убавата расположба за која се заслужни и 160-те парови, дебитант(к) и што со танц го отвораат балот - протоколирајќи дури и во кореографијата. Годинава се одржа на 12 февруари, во исто време со балот на украинската добротворна организација во некогашната царска палата Хофбург. МАЖИТЕ ВО ФРАКОВИ, ЖЕНИТЕ ВО БАЛСКИ ФУСТАНИ Откако на 11 декември 1877. се одржал за првпат во зградата на „Ringstraße“ со друго име, неговиот континуитет никогаш не бил под знак прашалник, освен во ретки случаи, меѓу кои и во периодот на коронавирусот (2021-ва). Традицијата е долга 150 години, безмалку и покрај тоа што баловите во главниот град на Австрија се организирале дури и во почетокот на 19 век, инспирирани од париските, а свечените вечерни игранки воопшто не фалеле ниту во текот на познатиот Виенски конгрес (1814/1815). Кога на 26 јануари 1935. и официјално се усвоил со вистинското име, одборот го утврдил и денот на одржувањето за понатаму - последниот четврток во т.н. петта сезона од годината, карневалската. Пауза е направена и за време на Втората светска војна по која во 1956та повторно е дел од богатиот репертоар на „Wiener Staatsoper“. Повоената генерација направи да биде малку инаков - измените се задржани до денес. Тој е симбол и на елеганцијата, меѓу другото поврзаноста на етикецијата и дрес-кодот е разбирлива. Проверката се врши на самиот влез (не се прават отстапки, независно дали станува збор за ВИП) - свечената облека е задолжителна: фракови за мажите, папилотките и елеците мора да се бели, а чевлите црни, лакирани, оделата и смокинзите се сметаат за несоодветни; балски фустани за жените, долги - да досегнуваат до подот, деколтето не смее да биде големо, не се дозволени ни коктел-фустани ни костими, дури ни рачни часовници. Од присутните се очекува и

Бидејќи во непосредна близина на „Wiener Staatsoper“ се наоѓа и хотелот „Захер“, растојанието меѓу нив е 200 метри (две минути одење пеш), многумина се одлучуваат пред балот да свратат до него. Се приредува гала-вечера со почеток во 18:00, релаксирано - со шампањско во фоајето. Ретка е можноста да се ужива во деликатесните јадења на Антон Пожег, како увертира во тоа што следува - Виенскиот оперски бал. Зошто да не и наредната година. Датата веќе се знае, 4 февруари 2027. Регистрирањето започнува на 1 јуни, годинава. Најниската цена е околу 410 евра. • Игор Ландсберг

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

37

| ПАТУВАЊЕ

Виена

ГОДИНАВА ВО ЗНАКОТ НА ЈУБИЛЕИТЕ ОТКАКО ЏЕЈ ЏЕЈ ПОБЕДИ НА МИНАТОГОДИШНАТА „ЕВРОВИЗИЈА“ СО ПЕСНАТА „WASTED LOVE“, ГРАД ДОМАЌИН НА НЕЈЗИНОТО 70-ТО ЈУБИЛЕЈНО ИЗДАНИЕ Е ВИЕНА, А ЗНАЧАЕН ЗА АВСТРИСКАТА МЕТРОПОЛА Е И ЈУБИЛЕЈОТ НА ХОТЕЛОТ „ЗАХЕР“, 150-ГОДИШНИНА ОД ПОСТОЕЊЕТО.

Г

радот во кој на 12, 14 и 16 мај ќе се одржува „Евросонг“ привршува со подготовките за посетителите да уживаат во својот престој. Виена е омилена туристичка дестинација од многу причини, меѓу кои и нејзиното минато. Историјата се преплетува со традицијата на секој чекор, а таа пак со сегашнината - без грешка. Нема сомневање, виенчанците се горди на нив, ги ценат и секако - ќе ве упатат на оние места за кои сметаат дека ќе ги доживеете онака како што треба, на ист начин како самите тие. Под услов да ги прашате. Жителите на овој град се ненаметливи, поради што можеби ќе помислите дека се ладни. Таков им е стилот, генерално - во секој поглед (се држат до манирите - културата на однесувањето во која полагаат големо внимание). Благодарение на контратенорот Џеј Џеј што лани победи на „Евровизија“ и годинава (70. јубилејна за овој музички натпревар) Виена ќе биде нејзин домаќин, по третпат - првпат во 1967-ма и вторпат во 2015-та. Подготовките за настапот во Базел ги правеше на сцената во „Wiener Staatsoper“. Локацијата е добро позна-

38 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

та - „Wiener Stadthalle“ (се наоѓа во 15-тиот дистрикт), исто како пред 11 години, а првиот се одржал во „Хофбург“ (пред точно 59 години). Некогашната царска палата е само една од големиот број знаменитости кои треба да се видат - ја има во сите бедекери (туристички водичи), без исклучок. Заедно со „Шенбрун“ и другите места што со голема сигурност ќе придонесат да си поминете убаво, сеедно кога ќе решите да го посетите: градините, кафе-рестораните, музеите, црквите, шопинг-улиците... Листата навистина е долга, но никако не може да се замисли без него името (само по себе) на надалеку прочуениот хотел е синоним за семејните вредности. И уште повеќе, тука нема дилема. „Захер“ го слави својот јубилеј - 150 години постоење. ОТМЕН СВЕТ И ТОПЛО ГОСТОПРИМСТВО Лани влезе во листата на најдобрите 50 хотели во светот и се разбира, по третпат ја освои престижната ѕвезда на „Мишелин“. Од таа причина го има и во водичот. Ништо не е случајно, дури

ПАТУВАЊЕ |

ни високите признанија во пресрет на овој значаен јубилеј. Несомнено, поврзаноста на тоа што се нарекува хај-лајф (отмен свет) и топлото гостопримство е само една од карактеристиките на „Захер“, хотелот кој без скромност важи за знаменитост (и културна и историска) на Виена уште од неговото отворање во 1876-та. Филмските и ѕвездите на естрадата, меѓу кои Шерон Стоун, Џастин Бибер, Наоми Кемпбел и Ана Нетребко редовно ги закажуваат состаноците во него, исто како познатите државници (кралицата Елизабета Втора, Џон Кенеди) порано. Дури и обичните луѓе сè почесто се одлучуваат да отидат на чај и шампањ или пак да испијат по една чаша кампари, поминувајќи некое попладне во неговиот салон - резервацијата се подразбира, без разлика дали размислувате за вечера во „Café Bel Étage“ со поглед на операта или можеби да уживате во слаткиот вкус на оригиналната захер-торта по рецептот на Франц Захер од 1832ра. Приказната за неа веројатно ќе ве инспирира да ја направите, зошто да не. Келнерите во кафето на хотелот ги одликува и раскажувачки талент - пред 194 години, судбината си поиграла со него. Работел како помошник-готвач за канцеларот Матерних, а кога тој ги поканил на гости своите пријатели, шефот на кујната се разболел ненадејно. Десертот морал да го приготви сам - за среќа, зборовите на канцеларот („Се надевам дека нема да ме посрамотиш пред луѓето“) не го демотивирале, напротив - се надминал себеси. Најпознатата чокаладена торта во светот со жиг на глазурата (во дијаметар од 19 см, 9 парчиња - 1,55 кг) може да се купи и во слаткарницата (влезот е на „Kärntner Straße“, отстрана) по цена од 87 евра, спакувана во дрвена кутија. Изборот е голем. Амбиенталниот колорит со кој се карактеризира „Blaue Bar“ за многумина е причина да седнат во него, обично навечер (на коктел и мала закуска). Со специјалитети на австриската кујна (направени од Антон Пожег) ќе ве послужат во „Rote Bar“, додека пак интернационалната „haute cousine“ има посебно место - во „Restaurant Grüne Bar“ (уникатност во секој поглед, нема што). Незасегната од времето, елеганцијата е заштитен знак на хотелот во строгиот центар на градот - неговото раскошно издание можете да го видите и во неколку филмови: „Третиот човек“, „Невозможна мисија“, „Жената во злато“. Класиката е заедничка за сите 152 соби чии декорации се во боите на скапоцените камења, украсени со антиквитети од разни временски периоди, свилени завеси, слики од познати уметници... Претседателските апартмани („Виенска филхармонија“ - 155 м² и „Мадам Батерфлај“ - 180 м²) се величествени, предизвикуваат воодушевување исто како почитувањето на нивните гости (британската кралица, Индира Ганди, Херберт фон Карајан). Луксузниот хотел на „Philharmoniker Straße“ го отворил синот на Франц Захер - Едуард во 1876-та (претходно бил сопственик на продавница за деликатеси, почнувајќи од 1865 година). Тортата веднаш станала негов белег. Исто и денес. Заедно со семејните вредности за кои членовите на фамилијата се залагаат со целосна посветеност. По повод 150-годишнината од постоењето се очекуваат многу изненадувања.

• Игор Ландсберг

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

39

| ПАТУВАЊЕ

Манастир Матка

БОЖЕСТВЕНА УБАВИНА ИСКОНСКА БОЖЈА СИЛА ЌЕ ПОЧУВСТВУВАТЕ ВО ИСТИОТ МОМЕНТ КОГА ЌЕ ГО ПРЕЧЕКОРИТЕ КАМЕНИОТ ПРАГ НА ДВОРОТ ОД МАНАСТИРОТ „УСПЕНИЕ НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА“ БЛИСКУ ДО СКОПЈЕ - КАДЕ ШТО Е МОЛИТВЕНИОТ ДОМ НА ЧЕТИРИТЕ МОНАХИЊИ, ЦЕЛОСНО ПОСВЕТЕНИ (ОДДАДЕНИ) НА БОГА.

П

олното спокојство кое владее во манастирот што се наоѓа на 17 километри од Скопје (поточно, во кањонот Матка - на десната страна од патот кој води кон езерото) веднаш ќе ве освои заедно со божествената убавина што ја карактеризира долината на Треска (реката е отспротива - на левата страна од патот). Нема сомневање, во голема мера се должи меѓу другото и на мирот во кој живеат четирите монахињи, благодарение на нивната оддаденост кон Бога. Монашкиот живот е во согласност со правилата што изискуваат скромност пред сè. Игуменијата Перпетуа која го носи името на христијанската маченица од третиот век се грижи за работите да се одвиваат како што треба, да бидат во најдобар ред. Сестринството функционира беспрекорно - сите се целосно посветени и на своите послушанија, верно служејќи му на Бога. МОНАШКИ ЖИВОТ ВО КОНТИНУИТЕТ, ОСВЕН ВО 20 ВЕК Во исчекување на празникот кој го слави Христовото Воскресение и годинава, како сите изминати, деновите што му претходат ги поминуваат во пост и молитва. Без исклучок на другите. Несомнено бидејќи така е пропишано во типикот кој генерално се однесува на правилата за животот на сите монаси во Православната црква. „Велигденскиот пост е подготовка за Велигден

40 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

- Христовото Воскресение. За да се удостоиме правилно да го прославиме Воскресението Христово, сите ние треба да поминеме низ четириесетдневен пост и духовно и телесно, поминувајќи ги сите искушенија што ќе ни дојдат со смирение и благодарност за вистински да земеме учество во Крстот Христов, во Неговата Смрт за на крајот да учествуваме и во Неговото Воскресение. Како што читаме во Пасхалното правило: Дојдете сите верни да му се поклониме на Светото Христово Воскресение, зашто ете, со Крстот радоста дојде за сиот свет. Секогаш благословувајќи Го Господа, да го воспееме Воскресението Негово, зашто распетие поднесувајќи, со смртта смртта ја разруши“, вели една од монахињите со која стапивме во разговор чија непосредност е всушност - одлика на сите. Пресретливо ќе ве пречекаат секогаш кога ќе ги посетите, штом се решите. Манастирот е отворен секој ден од 8 до 20 часот, но со нив (сестрите) ќе можете да контактирате во приемните денови за тоа - вторник, четврток, сабота и недела во терминот од 10 до 14 часот. Бидејќи се работи за женски манастир, во конаците можат да преноќуваат само женски лица под еден услов: да се

ПАТУВАЊЕ |

однесуваат во согласност со типикот на манастирот, почитувајќи ги неговите правила - да учествуваат во службите и секако, да помагаат во послушанијата на сестрите (моментално се четири, ама сепак, нивниот број во годините наназад се менувал). Притоа ќе ви раскажат за минатото, историјата на манастирот „Успение на Пресвета Богородица“ каде што монашкиот живот се одвива во континуитет, само со мали прекини воглавном во 20 век, за разлика од останатите два - „Свети Андреја“ и „Свети Никола Шишевски“ во Матка. Не случајно е позната како мала Света Гора - ја населувале и светии и пустиници и маченици и испосници и аскети (луѓе божји - сите до еден).

Како што стои во кодикот на 49+1 листа, црквата е подигната со голем труд и љубов - некаде во 1337 година, чиј ктитор бил извесен Бојко, синот на недоволно познатата властелинка Даница. Ракописот се наоѓа во Софиската народна библиотека иако е сопственост на манастирот. Во него се споменува и дарителката Милица која во 1497-ма ја (до)изградила припратата, го поправила покривот на црквата и ја живописала истата - благодарение на натписот што може да се види веднаш над западниот влез во неа, додека на подот пред олтарот е надгробната плоча на христијанката Марија. Градбата има големо сакрално значење и покрај тоа што е мала (има едно кубе, фасадата е комбинација на камен и тула - концептуално во византиски стил), исто како и фрескоживописот. РИЗНИЦАТА КАКО ИНСПИРАЦИЈА Иконата на Пресвета Богородица - Троеручица се чува во манастирската библиотека во склопот на конаците, а таму е и параклисот од 1998 година кога всушност се возобновува монашкиот живот во манастирот - чудотворната икона на Пресвета Богородица со Христос на која има траги од солзи е составен дел на иконостасот од 18 век, успешно вклопен во тој од 2000-та. Го карактеризира плитка резба. Манастирските конаци во форма на буквата П (скратена) се поврзуваат со годините на 19 век, реставрирани во неколку наврати.

По должината се простира чардакот (во моментов е застаклен) каде што сестрите му се препуштаат на творењето - создавањето во уметничка смисла, но сепак, за манастирот и монашкиот живот во него ќе можете да прочитате и во монографијата на 129 страници. Книжевната и издавачката дејност е само една од активностите на сестрите - имаат и неколку изданија подготвени за печатење. Во библиотеката се чуваат и книги од 17-19 век што се сметаат за бесценето книжевно наследство. Повеќето се користат во богослуженијата и ден-денес. Некои се во ракопис, вклучувајќи ја и онаа од 1488 година. Се работи за збирка - Пентикостар/Цветен триод чии црковни служби се вршат за време на велигденските празници (почнувајќи од Лазарова сабота, но ја опфаќа и неделата по нив). Од особена важност за монашкиот живот секако се послушанијата поврзани со молитвењето - обраќањето со молба до Господ. Тој е дарежлив, бескрајно. Природата изобилува со лековити билки што сестрите ги користат за правење мацерати (екстракти) кои пак имаат примена во изработката на креми, лосиони, масти мирисот на мирото е толку пријатен... Приготвуваат и ајвар и ликери (од гоџи-бобинки, од црно вино и кафе) и слатка (од вишни, од гоџи-бобинки и сезонско овошје, од смокви, од цреши) што можат да се купат и онлајн. Исто како и ракотворбите. Плетењето броеници со постојано изговарање молитва на секое топче (12, 33, 50, 100, 300, 500, 1.000) во манастирската ќелија или пак на служба се врзува и со легендата за пустиножителот што живеел некаде во 4 век по Христа - вештината на изработката му ја открил еден ангел Господов (сакал да го заштити од демоните кои го доведувале до искушенија расплетувајќи му ги јазлите што дотогаш биле едноставни - ангелот го научил на сложени). Секое топче има седум јазли во форма на крст, а ризницата на фрескоживописот и орнаментиката која се однесува на црквата (заедно со шарите на македонската носија) е инспирација за уметничкото изобразување со бои на керамичарските работи (кадилници, шолји) во ателјето. Со возобновувањето на монашкиот живот во манастирот „Успение на Пресвета Богородица“ - Матка во 1998 година кога сестринството си поставило за цел да изработува и облека на свештениците за потребите на Македонската православна црква-ОА и пошироко, се остварила во 2008-ма, комплетирајќи ја работилницата за свештенички одежди - како што е и сега. Богатите везови се инспириран од ризницата, исто како и оние на сувенирите - торбите, разделниците и така натаму. Симболот на христијанската религија - крстот е присутен насекаде. Манастирската слава е во лето, на 28 август - Голема Богородица.

• Игор Ландсберг

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

41

| ПАТУВАЊЕ

ОРИГИНАЛНА ЗАХЕР-ТОРТА И

покрај тоа што некои работи се држат во тајност, на рецептот за најпознатата чоколадена торта во светот, која е всушност - резултат на сплет од среќни околности, тешко дека ќе бидете рамнодушни. Сигурно ќе измами блага насмевка на вашето лице обземајќи ве желба да се надминете себеси во кулинарските вештини. Обидете се барем. Исто како Франц Захер. Иако имал само 16 години, освен што не го посрамотил канцеларот Метерних пред неговите гости, успеал да ја вброи меѓу неколкуте плус ултра (лат. повеќе од тоа) - десерти во историјата.

Сосотојки: (За колачот) 130 г темна чоколада (со најмалку 55% какао) 1 ванила (мешунка) 150 г путер (омекнат) 100 г шеќерна смеса (ајсинг) 6 јајца 100 г ситен шеќер 140 г пченично брашно (Останато) Путер и брашно колку да се премачка калапот за колачот 200 г џем (мармалад) од кајсии 200 г ситен шеќер 150 г темна чоколада за глазура (со најмалку 55% какао) Шлаг за украсување

42 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

НАЧИН НА ПРИГОТВУВАЊЕ: Загрејте ја рерната на 170 степени целзиусови. Обложете го дното на калапот со хартија за печење, премачкајте ги страните со путер и попрскајте ги со малку брашно. Растопете ја чоколадата на пареа и оставете ја да се олади. Исечете ја ванилата надолж и извадете ги семките од неа. Со помош на маталка, рачно изматете го омекнатиот путер заедно со шеќерната смеса (ајсинг) и семките од мешунката, додека не настанат меурчиња (немојте да користите миксер). Одвојте ги жолчките од белките и додајте ги (една по една) во смесата, матејќи ги. Потоа додајте ја растопената чоколада. Изматете ги белките заедно со синтиот шеќер, додека да стврднат и ставете ги врз смесата од путер и чоколада. Просејте го брашното одозгора и заедно измешајте ги (пополека). Истурете ја смесата во калапот, измазнете ја на површината и ставете ја во рерната (решетката нека биде насреде) да се пече 10-15 минути. Важно е вратата од рерната да не се затвора целосно (нека биде отворена еден прст), а потоа можете да ја затворите и да продолжите со печење уште 50-тина минути. Кога ќе биде готова, извадете ја. Олабавете ги страните на калапот и внимателно префрлете го колачот на решетката за торта, заедно со хартијата за печење, додека не се подизлади (околу 20 минути), па извадете ја, свртете го колачот и оставете го додека да стане ладен - потоа исечете го хоризонтално. Загрејте го џемот (во меѓувреме, мешајте го - треба да стане мазен), премачкајте ги двете половини од горната страна и преклопете ги. Намачкајте ги и страните на колачот. Почнете да ја правите глазурата. Во тенџере ставете го шеќерот и 125 милилитри вода - варете пет минути на силен оган. Грубо исечкајте ја чоколадата и додајте ја во сирупот. Мешајте додека не се згусне. Истурете ја врз тортата и размачкајте ја со нож. Оставете ја глазурата да се стврдне (неколку часа). Сервирајте - парче торта, украсено со незасладен шлаг (малку отстрана).

ГАСТРОНОМИЈА

ЧОРБА ОД НАУТ И ЗЕЛЕНЧУЦИ СОСОТОЈКИ: 1-1,5 Л ТОПЛА ВОДА 300 Г НАУТ ОД ТЕГЛА (АКО Е СИРОВ, СЕ ПОКИСНУВА ВО МЛАКА ВОДА ОДВЕЧЕР) 1 ГЛАВИЦА КРОМИД (СРЕДЕН ПО ГОЛЕМИНА) 2 МОРКОВИ (СРЕДНИ ПО ГОЛЕМИНА) 1/3 КАРФИОЛ 1/3 БРОКУЛА 50 Г ПЧЕНКА 2 ПЕЧЕНИ ПИПЕРКИ (ПО МОЖНОСТ ЕДНА ЦРВЕНА, ЕДНА ЗЕЛЕНА) 1 СВЕЖ ДОМАТ (ПОКРУПНО ИСЕЧЕН) 1 КОМПИР (СРЕДЕН ПО ГОЛЕМИНА) ЗА ЗГУСНУВАЊЕ 2 ЛАЖИЦИ ТААН СОЛ, ЦРН ПИПЕР, ОРИГАНО, КУРКУМА, КУМИН - ЗАЧИНИ ПО ВКУС

НАЧИН НА ПРИГОТВУВАЊЕ: На среден оган во пошироко тенџере се става малку вода за да можат зеленчуците полека да омекнуваат. Прво го ставаме кромидот (ситно исечкан), го мешаме, а кога ќе омекне, го ставаме морковот (на коцки, средно исечен) и ако треба, ставаме уште малку вода. За кратко ги додаваме карфиолот и брокулата (средно исечени), па доматот кој го чекаме малку да пушти сок, но да не ја смени бојата на чорбата. Ги додаваме наутот, пченката, исечканите пиперки и зачините, убаво ги промешуваме и полека ставаме половина од водата - веднаш потоа и компирот исечен на четири. Триесетина минути го чекаме компирот да се свари, го вадиме, го пасираме и го враќаме во тенџерето. Додаваме топла вода по желба, онолку колку што сакаме да ни е густа чорбата. Ставаме и две лажици таан, убаво промешуваме и оставаме уште 15 минути на тивко со капак и уште 5 минути со исклучена рингла. Кој сака покрцкав зеленчук, може порано да го исклучи шпоретот.

ПАШТЕТА ОД АВОКАДО И ЦРВЕНИ ПИПЕРКИ СОСОТОЈКИ: 1 АВОКАДО 2 ЦРВЕНИ ПИПЕРКИ (ПРЕТХОДНО ИСПЕЧЕНИ) 3 ЧЕШНИЊА ЛУК 4 ЛАЖИЦИ ТААН 1 ЛАЖИЦА СЕНФ 1/2 ЛИМОН (ИСЦЕДЕН) СОЛ, ЦРН ПИПЕР, ОРИГАНО И ДРУГИ ЗАЧИНИ ПО ВКУС

НАЧИН НА ПРИГОТВУВАЊЕ: Во блендер се ставаат сите состојки, се матат до посакуваната густина и мазност. Доколку состојките немаат доволно влажност во себе за убаво да се блендираат, може да се додаде малку вода (млака) за паштетата да биде мазна. Како додаток на јадењето може расолница со потпечена, истолчена сува пиперка и младо кромитче (ситно исечкано).

БЛАГО ЛЕПЧЕ СО УРМИ И СМОКВИ СОСОТОЈКИ: 250 Г БРАШНО (ИНТЕГРАЛНО) 300 Г УРМИ И СМОКВИ (СУВИ) 50-70 Г ЛЕШНИЦИ (СИТНО ИСЕЧКАНИ), СОНЧОГЛЕД И СЕМКИ 7-10 ПОРТОКАЛИ (БЛЕНДИРАНИ) 1 ПРАШОК ЗА ПЕЧИВО СОДА БИКАРБОНА (НА ВРВОТ ОД ЛАЖИЧЕТО) 1 ЌЕСИЧКА ВАНИЛИН ШЕЌЕР

НАЧИН НА ПРИГОТВУВАЊЕ: Во еден сад да се измеша брашното со сите суви состојки, а настрана, во друг подлабок сад да се измеша портокаловиот сок со урмите и смоквите - заедно да отстојат барем половина час. Откако ќе изминат 30-тина минути, сувите состојки се сипат во садот со сокот - треба добро да се изматат со маталка. Веднаш потоа, смесата се истура во калап за леб (претходно загреан во рерна и премачкан со восок додека е жежок или обложен со хартија за печење). Половина час се пече на 200 степени целзиусови и 15 минути на 150 степени целзиусови, покриено со алуминиумска фолија (само тие 15 минути).

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

43

читаj, гледаj, слушаj...

„PEAKY BLINDERS: THE IMMORTAL MAN “ (ПИКИ БЛАЈНДЕРС: БЕСМРТНИОТ ЧОВЕК)

„THE ROMANTIC “ BRUNO MARS „ЗАМРЗНАТАТА РЕКА“ АРИЕЛ ЛОХО

Б

азиран врз вистинска приказна, романот од Ариел Лохон во моментов е една од најпопуларните книги во светот. Оценета со речиси 5 ѕвезди на познатите читачки платформи како „Гудридс“, со објавени над 40.000 рецензии од читатели низ целиот свет, оваа книга е необичен бестселер што го следи животот на една бабица која се наоѓа во заплеткана ситуација - со помош на својот дневник и на својот вешт увид, таа се обидува да докаже едно шокантно злосторство и едно убиство. Мудар и слоевит роман за една извонредно храбра жена од крајот на 18 век што оставила неспоредливо наследство кое сега, преку Ариел Лохон, се прелева и во нас. Опишана како „магична приказна со хероина од вистинскиот живот“ од „Пипл магазин“ и „книгата што ни го освои срцето оваа зима“ од домашните читатели. Од Њујорк до Токио, светот наголемо зборува за романот што ги одмрзнува сите сетила кај читателите кои ù се препуштаат на приказната за бабицата Марта Балард. Лик што целосно го промени светот на книгите! •

44 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

д вкупно пет студиски албуми на поОRomantic“ знатиот американски кантавтор, „The е негов четврти самостоен - еден

сними со Anderson .Paak („An Evening with Silk Sonic“) во 2021-ва. Овој се очекуваше со нетрпение од проста причина што паузираше цели девет години - последниот („24K Magic“) го издаде сам во 2016-та. Промоцијата на „The Romantic“ се одржа на 27 февруари, наводно го подготвувал од 2023 година во соработка со Atlantic Records. Како и да е, Бруно Марс не запира со убавите изненадувања - овој месец ќе излезе неговиот прв компилациски албум („The Collaborations“). Веднаш по издавањето на 9 јануари, синглот I Just Might се искачи на врвот од Billboard Hot 100, освојувајќи ја публиката. Истото се случи и со Risk It All на денот кога го промовираше „The Romantic“. Критиките генерално се позитивни, особено во врска со вокалниот сегмен. Албумот е достапен за слушателите и на платформите за стриминг - бесплатно, најавувајќи ја истовремено и турнејата во Северна Америка и Европа (од април до октомври годинава). Меѓу песните кои со голема сигурност ќе го привлечат и вашето внимание се вбројуваат и „Cha Cha Cha“, „God Was Showing Off“, „Why You Wanna Fight?“, „On My Soul“, „Something Serious“, „Nothing Left“ и „Dance with Me“. •

илмот всушност е продолжение на Фи прикажуваше британскиот серијал кој се снимаше во периодот меѓу 2013 и

2022 година и без секакво сомневање ги воодушеви гледачите во поглед на квалитетот - почнувајќи од 6 март со светската премиера само во неколку киносали, сега веќе се емитува на Нетфликс (од 20-ти минатиот месец). Сценариото го потпишува Steven Knight исто како на серијалот - многу слична е и актерската екипа (освен постоечката: Cillian Murphy, Stephen Graham, Sophie Rundle, Ned Dennehy, Packy Lee и Ian Peck, кон неа се придружија и Rebecca Ferguson, Tim Roth, Jay Lycurgo и Barry Keogham. Дејствието инаку е сместено во Бирмингем, 1940тите. Среде хаосот на Втората светска војна, Томас Шелби (Силијан Марфи) е принуден да се врати од прогонство, за што самиот се одлучил, со цел да се соочи со досега најголемата пресметка, доведувајќи ја иднината на семејството и родната земја во прашање. Тој мора да се доведе лице в лице со своите демони, наоѓајќи се во голема дилема поврзана со наследството од предците. Жанр: криминалистички филм • Жанр: хорор-филм Актери: Cillian Murphy, Rebecca Ferguson, Tim Roth, Stephen Graham, Sophie Rundle, Ned Dennehy, Packy Lee, Ian Peck, Jay Lycurgo, Barry Keogham Режија: Tom Harper

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

45

| HI TECH

Натриум-јонска батерија

ОД 0 ДО 100 ЗА 11 МИНУТИ ДЕНЕС СВЕТОТ ИНТЕНЗИВНО ТРАГА ПО БАТЕРИЈА ШТО ЌЕ БИДЕ ПОЛЕСНА, ПОМАЛА, ПОИЗДРЖЛИВА И ПОЕФИКАСНА. НА ОВА ПОЛЕ НАЈАКТИВНИ СЕ НЕКОЛКУ КИНЕСКИ КОМПАНИИ, КОИ ВОЕДНО СЕ И НАЈНАПРЕДНИ ВО РАЗВОЈОТ НА НОВИ ТЕХНОЛОГИИ, КАКО ШТО СЕ БАИК, ЧАНГАН, КАТЛ И БЈД.

Н

е така одамна, еден производител на автомобили претстави типичен градски модел на електричен погон. За подобро разбирање на развојот, да се навратиме 36 години наназад, кога се појави „фиат панда елетра“ (1990). Нејзината цена изнесуваше 25 милиони италијански лири, односно околу 33.000 германски марки. Производителот најавуваше автономија од 100 километри со едно полнење на никел-кадмиумската батерија, но под услов возилото да се движи со константна брзина од 50 км/ч. Во реални градски услови, досегот се движеше меѓу 60 и 70 километри. Во тоа време, за сума од 33.000 германски марки можеше да се купи основен модел од премиум класата, или дури три „Фиат Панда“ со класичен (ото) мотор. Батеријата тогаш се сметаше за прескапа, став што, во голема мера, важи и денес. Литиумските батерии, иако ефикасни во идеални услови, значително ја губат својата издашност при ниски температури. Светот се стреми кон батерија која ќе биде евтина, полесна, покомпактна и изработена од поевтини материјали. Неколку компании веќе работат на развој на натриум-јонска батерија како алтернатива на литиумската технологија. Кинескиот производител БАИК е меѓу водечките во оваа област и интензивно работи на усовршување на овој концепт. На 20 март компанијата ги претстави првите резултати од истражувањата, наведувајќи дека батеријата е речиси подготвена за примена, иако, не прецизираше кога и кој модел прв ќе биде опремен со новата батерија.

46 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Според БАИК, батеријата покажува исклучителна стабилност, била полнета до 200 % без да се наруши нејзината функционалност, а издржала и температури до +200 °C без знаци на нестабилност. За разлика од литиумските батерии, кои се чувствителни на студ, натриум-јонската батерија демонстрира висока стабилност дури и на -40 °C. При -20 °C, губењето на капацитетот е помало од осум проценти, додека функционира без проблеми и на +60 °C. Оваа батеријата ќе покаже слабост дури на околу 10.000 циклуси на полнење. Особено впечатливо е тоа што батеријата може да се наполни од 0 до 100 % за само 11 минути. БАИК веќе регистрираше 20 патенти поврзани со новата батерија, која треба да ја замени скапата литиумска батерија – не само што е многу поскапа, туку и нестабилна на ниски температури. Натриумовата батерија ќе биде особено погодна за региони со ниски температури. БАИК не е единствен во оваа трка. Компаниите Чанган и КАТЛ, исто така од Кина, првата производител на возила, а втората водечки светски производител на батерии за електрични автомобили, веќе го претставија првото сериски произведено електрично возило со натриум-јонска батерија, „чанган нево а 06“, на 5 февруари.

Натриум јонската батерија изработена од БАИК

HI TECH |

И автомобилот и батеријата ја имаат својата светска премиера - првиот сериски произведуван автомобил во светот со натриум-јонска батерија и истата масовно произведувана батерија е за првпат вградена во сериски автомобил.

Овие компании интензивно работат на сериското производство и најавуваат почеток на продажбата во текот на летото. Моделот „нево а 06“ со батерија од 45 kWh овозможува досег од над 400 километри со едно полнење. Во меѓувреме, и БЈД активно работи на развој и унапредување на натриум-јонската технологија. Доколку се споредат батерии со ист капацитет од 45 kWh, натриум-јонската е нешто потешка и малку поголема од литиумската. Засега, тоа претставува нејзиниот единствен позначаен недостаток.

• Жарко Атанасоски

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

47

| ИСТОРИЈА

Ламборџини мјура

БИКОТ, СИМБОЛ НА ЛЕГЕНДАРНИОТ АВТОМОБИЛ ЏОТО БИЗАРИНИ, КАРОСЕРИЈА ТУРИНГ, ПАОЛО СТАНЦАНИ, ЏАНПАОЛО ДАЛАРА, БОБ ВОЛИС, БЕРТОНЕ СО МАРЧЕЛО ГАНДИНИ И, НА КРАЈОТ, ФЕРУЧО ЛАМБОРЏИНИ – ОВИЕ ЛИЧНОСТИ, ЗАЕДНО СО ДВЕТЕ ФИРМИ, СЕ ГЛАВНИТЕ „ВИНОВНИЦИ“ ЗА ПОЈАВУВАЊЕТО НА ЛЕГЕНДАРНИОТ МОДЕЛ ОД САНТА АГАТА БОЛОЊЕЗЕ, ПОТПИШАН СО ИМЕТО „МЈУРА“.

Г

одинава еден модел на Ламборџини слави 60 години од своето прво претставување пред светската јавност. Во рубриката наменета за историјата на автомобилската индустрија ретко пишуваме за поединечни модели, но кога пишуваме, тоа го правиме за исклучителни претставници на четири тркала. Тоа се модели кои оставиле голем и траен белег во индустријата – модели со огромно влијание врз понатамошниот развој на автомобилите. Од „јатото“ на Ламборџини, неколку модели се особено значајни за светот, а еден од нив е „Мјура“. Најнапред да го разјасниме потеклото на зборот „Мјура“, по кој е именуван легендарниот модел, а потоа ќе продолжиме со приказната. Феручо Ламборџини го одбрал бикот како заштитен знак на своите автомобили бидејќи бил роден во тој хороскопски знак, а името „Мјура“ го слушнал и му останало во сеќавање од борбите со бикови.

48 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Овој светски познат „циркус“ е типичен за Пиринејскиот Полуостров и претставува нераскинлив дел од шпанската култура и традиција. Борбите со бикови се практикуваат со векови, некои извори велат повеќе од 1300 години. Како и да е, Феручо Ламборџини бил љубител на коридата и во 1962 година имал можност да го посети семејството на Дон Едуардо Миура Фернандез, одгледувач на бикови наменети за борби. Тие бикови се од посебен вид, со нагласена агресивност и поголема сила од останатите. Големиот писател Ернест Хемингвеј, страствен љубител на коридата, велел дека биковите Миура се меѓу најинтелигентните животни. Според него, тие можеле да ги запомнат движењата на матадорите и да се справат со нив, што ги правело многу непредвидливи. Токму поради тие особини, многу познати матадори не успеале да ги совладаат. Семејството Миура одгледува вакви бикови уште од 1842 година, а народот ги нарекол „мјура“ по презимето на првиот одгледувач – Хуан Мјура. Ламборџини бил исклучително импресиониран од оваа одгледувачница во близина на Севиља. Кога почнал да произведува автомобили, одлучил неговиот трет модел да го носи името „мјура“. Така започнала традицијата автомобилите на Ламборџини да носат имиња поврзани со бикови. По претставувањето на првите два модели (350 гт и 400 гт ), дел од инженерите, Паоло Станцани и Џанпаоло Далара, почнале да работат на нов проект надвор од работното време. Тие изработувале скици и планови за идно купе, водејќи се од сопствената страст и креативност. Кога му ја претставиле идејата на Ламборџини, го заинтересирале, особено со предлогот моторот да биде поставен централно. Така започнало создавањето на новиот модел. Иако сопственикот првично бил скептичен, им се восхитувал на нивната посветеност. Проектот добил на сериозност со вклучувањето на Каросерија Туринг, а подоцна и на дизајнерското студио Бертоне, каде што

ИСТОРИЈА |

Шасијата со мотор и тркала прикажана на Салонот за автомобил во Торино во 1965

Џото Бизарини, Феручо Ламборџини и Џанпаоло Далара

работел младиот Марчело Гандини, како замена за доттогашниот шеф на дизајнерскиот оддел, Џорџето Џуџаро. Во тимот бил и Боб Волис, конструктор, механичар и тест возач, кој учествувал во развојот и тестирањето. Четворицата конструктори вклучувајќи го и сопственикот заедно со работилницата одговорна за шасијата, успеале да му претстават на светот една прототип шасија со монтиран мотор и четири тркала на неа. Овој прототип бил изложен на Салонот за автомобили во Торино во ноември 1965 година, кога било најавено големото доаѓање на новиот модел. По оваа изложба, Ф. Ламборџини одлучил крајниот производ да биде подготвен за светска премиера во март 1966 година, на Салонот за автомобили во Женева. Тимот имал на располагање само околу три месеци, што значително го зголемило притисокот и динамиката на работа. За трката со времето да биде уште понеизвесна, на средината од процесот работилницата Каросерија Туринг се повлекла поради финансиски проблеми. Сепак, пред тоа изработила четири мали

модели (1:18) и му ги предала на Ламборџини, кои имале одредено влијание врз понатамошниот развој на дизајнот. На нејзино место стапило студиото Бертоне, по што работата продолжила без прекин. Оттогаш, Бертоне ја презел одговорноста за каросеријата и нејзиниот дизајн, како и за нејзиното спојување со шасијата, по што финалниот производ се враќал во Санта Агата Болоњезе, местото каде и денес се наоѓа фабриката на Ламборџини. Тимот успеал навреме да го подготви новото купе и да го претстави на престижниот саем во Женева. Разбирливо, името на автомобилот веќе било одбрано, Феручо одлучил новиот модел да го носи името „мјура“, по познатата одгледувачница на бикови. На 10 март 1966 година, автомобилот со полно име „Ламборџини Мјура“, во впечатлива портокалова боја, бил изложен на штандот на Бертоне. Ова извонредно купе веднаш предизвикало бран на воодушевување кај посетителите. Познавачите на автомобилската индустрија биле особено изненадени од попречно поставениот V12 мотор сместен веднаш зад седиштата (централна поставеност). И покрај тоа што моторот располагал со моќност од 350 КС, споредлива со онаа кај тркачките возила, купето не било сведено само на најосновното, туку нудело пријатна и, пред сè, луксузна внатрешност. Иако и претходно се појавувале автомобили со централно сместен V12 мотор, како што се Ферариевите модели „340“ и „410“, конструирани од Аурелио Ламперди, сепак автомобилската индустрија го препознава моделот „мјура“ како првото вистинско суперкупе со ваква конфигурација. Оттогаш, производителите почнале да ги обликуваат своите спортски автомобили според нејзиниот пример, со изразена спортска нота, но и со значителна доза на луксуз и употреба на врвни материјали. „Мјурата“ претставува пресвртница за овој сегмент, јасна граница меѓу периодот пред и по „ламборџини мјура“. Овој модел ги промени сфаќањата за тоа какво треба да биде едно спортско купе, подеднакво и кај публиката и кај производителите. Купето остави длабок белег во автомобилската индустрија, но и пошироко, „мјурата“ стана симбол на начин на живот, резервиран за оние што можат да си го дозволат и умеат да уживаат во него. Како што претходно напоменавме, моторот е V12 со работна зафатнина од 3929 ксм, конструиран специјално за автомобилите на Ламборџини од страна на Џото Бизарини. Првично замислен како тркачки мотор, Бизарини го приспособил за употреба во патнички, односно туристички автомобили.

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

49

| ИСТОРИЈА

Вреди да се спомене дека Бизарини најпрво работел за Алфа Ромео, а потоа и за Ферари. Таму, поради несогласувања со сопругата на Енцо Ферари, заедно со уште неколку конструктори ја напуштил компанијата и ја основал фирмата АТС. Иако АТС конструирал сопствен Формула 1 болид и гран туризмо автомобил, не постигнал позначаен успех. Во тој период, Феручо Ламборџини му понудил на Бизарини да развие нов V12 мотор за неговите автомобили. Легендарниот V12 мотор со зафатнина од 3,5 литри најпрво бил вграден во купето „350 гт“, а подоцна бил повеќепати доработуван, достигнувајќи зафатнина од над 6,0 литри. Овој мотор бил вградуван во речиси сите модели сè до 2010 година, кога бил заменет со сосема нов агрегат. Само замислете каков мотор создал Џото Бизарини за тоа време и со тогашната технологија, а притоа останал во употреба цели 46 години. Затоа, сосема оправдано може да се каже дека Џ. Бизарини не е само конструктор, туку вистински велемајстор на својата професија.

50 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Силата од овој мотор кај „мјурата“ се пренесувала на задната оска преку мануелен менувач со пет степени. Моторот развивал 350 КС при 7.000 вртежи во минута, додека максималниот вртежен момент изнесувал 355 Nm при 5.000 вртежи во минута. Во тоа време, „ламборџини мјура“ бил најбрзиот сериски произведуван автомобил, со забрзување од 0 до 100 км/ч за 6,78 секунди и максимална брзина од импресивни 280 км/ч. Огромната сила морала да биде контролирана, па затоа моделот бил опремен со вентилирачки диск-сопирачки на сите тркала. Со тежина од само 985 килограми, автомобилот се одликувал со компактни димензии (должина 4.361 мм), ниска силуета (1.067 мм) и изразена спортска агресивност, поткрепена со своите 350 КС. Резервоарот за гориво собирал 90 литри бензин, а просечната потрошувачка изнесувала околу 20 литри на 100 километри. Во периодот од 1966 до 1973 година биле произведени 761 примерок, иако во некои извори се среќаваат бројки од 763 или 764. Популарноста на „мјурата“ го привлекла и вниманието на филмската индустрија, па автомобилот се појавил во дури 43 филма. Највпечатливо е неговото појавување во филмот „Италијанска работа“, каде што во воведните сцени се движи по тесните патишта низ италијанските Алпи. И сега се наметнува вечното прашање, дали Феручо Ламборџини успеал да го извади од такт „гранде капо“, кој живеел и работел во соседното Маранело, близу Модена, оддалечено само 30 километри од Санта Агата Болоњезе и фабриката на Ламборџини? Одговорот ќе го оставиме за некоја друга прилика, особено затоа што годинава „мјурата“ одбележува 60 години, автомобил кој го промени начинот на размислување за тоа како треба да изгледа и да биде конструирано едно современо спортско купе. Во периодот од 1966 до 1973 година, Ламборџини претстави три изведби на моделот „мјура“: првата (1966–1969) „п400 мјура“, втората „п400 мјура с“ (1968–1971) и третата „п400 мјура св“ (1971–1973). Сите верзии користеа ист V12 мотор со работна зафатнина од 3,8 литри, со мали доработки кај подизведбите „мјура с“ (370 КС) и „мјура св“ (385 КС), што резултирало со поголема моќност. Денес „мјурата“ е високо ценета, особено меѓу колекционерите на класични автомобили, а за многу љубители на автомобилската уметност таа претставува најубавиот автомобил на светот. Со овој модел, Бертоне дополнително ги зацврсти своите позиции во светот на дизајнот, а значаен дел од славата му припадна и на тогаш младиот Марчело Гандини, дизајнер чиј потпис подоцна ќе се најде на многу легендарни автомобили, како што е „ламборџини каунтач“. • Жарко Атанасоски

ОЛДТАЈМЕРИ |

Страст и историја на четири тркала

КЛАСИКА НА ПАТОТ ИАКО АВТОМОБИЛИТЕ СО ХРОМИРАН СЈАЈ НА ОДБОЈНИЦИТЕ, РЕТРОВИЗОРИТЕ И ХРОМИРАНИТЕ ЛАЈСНИ ВЕЌЕ И ДА ГИ НЕМА НА НАШИТЕ УЛИЦИ, СЕПАК ПОСТОЈАТ ПРИМЕРОЦИ КОИ СÈ УШТЕ ГО РАЗБУДУВААТ РЕТРО ДУХОТ НА ТОА ВРЕМЕ.

П

остојат ентузијасти на стари возила кои слободно можат да потврдат дека сосема нов и супермодерен автомобил не им буди никакви чувства и емоции, колку тоа што претставува модел од 60-тите или 70-тите години на минатиот век, полн и украсен со хромирани детали на каросеријата, па дури и во внатрешноста. Тие автомобили носат дух, историја и уникатен карактер кој е тешко да се почувствува во современите возила. Ваков ентузијаст, кој од тинејџерски денови започнал со набавување и реставрација на класични автомобили, е Марко Божиновски од Скопје. Уште од порано, тој почнал да реставрира автомобил наследен од неговиот дедо, кој, за жал, поради други причини не успеал да го заврши. Сепак, љубовта кон класичните автомобили никогаш не згаснала, а со секоја нова реставрација Марко ја продлабочува својата страс за олдтајмери. Особено му се омилени моделите на „Опел“ произведени до 1980 година. Покрај постарите модели на „Опел“, тој не ја крие својата страст и кон BMW моделите произведени до 2000 година. Во својата гаража поседува и BMW E36 323i, кој претставува еден од неговите понови, но еднакво ценети автомобили, и кој редовно учествува на ретро собири и натпревари. Белиот „Опел Кадет С“ го купил минатата година, и возилото се наоѓа речиси во фабричка состојба, со потреба само од мали козметички интервенции, кои се оставени за понатаму. Автомобилот го одржува во совршена чистота, а секој детал е внимателно проверен за да се зачува автентичноста на оригиналниот дизајн. Единствените преправки на во-

зилото се од визуелен карактер: додадени се фолии околу стоп-светлата во стилот SR-Optic, карактеристичен за периодот кога е произведено возилото, како и фелни од истиот пакет. Возилото е опремено со мотор од 1,2 cm³, кој и покрај својата едноставност нуди стабилна и пријатна возачка динамика. Конкретно запрашан за процесот на реставрација, во поглед на резервните делови, лимарските и механичките компоненти, Марко ни кажа дека набавувањето се одвива преку свои олдтајмер-пријатели, кои меѓусебно соработуваат во целиот процес на реставрација (лимари, автолакери, автомеханичари). Оваа мрежа од ентузијасти е вистинската душа на хобијата, без нив, многу автомобили никогаш не би ја доживеале втората младост. Марко не крие дека на еден олдтајмер-рели настан освоил прво место во категоријата до 1000 cm³ управувајќи „Опел Кадет В“ произведен во далечната 1968 година. Тој истакнува дека чувството на победа е непроценливо, особено кога се натпреваруваш со други страствени колекционери и возила со богата историја. За крај, Марко упати голем поздрав до сите љубители на ретро автомобили и посветувачи на вакви настани. Тој ги покани сите сопственици и ентузијасти на ваков тип на возила да ги посетат наредните ретро собири и настани кои ќе се одржат во тековната година. Според него, ваквите настани не се само за изложување на автомобили, туку и за споделување на приказни, искуства и страст кон класичните возила, што ги прави вистински магични за секој учесник. • Андријан Трипунов

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

51

| СПОРТ

Светско првенство во Формула 1

ЗАСЛУЖЕНАТА ПОБЕДА Е ПОСЛАТКА ДОБРАТА ПОДГОТВЕНОСТ НА МЕРЦЕДЕС НА СТАРТОТ НА ОВА СЕЗОНА ПОТСЕТУВАШЕ НА 2014 ГОДИНА И НИВНАТА ДОМИНАЦИЈА СО ЛУИС ХАМИЛТОН ВО МИНАТОТО, НО СЕПАК ТРИУМФОТ НА КИМИ АНТОНЕЛИ ВО СУЗУКА ДОЈДЕ ПО ГОЛЕМА БОРБА СО ВОЗАЧИТЕ НА МЕКЛАРЕН И ФЕРАРИ, И ВО НИТУ ЕДЕН МОМЕНТ НЕ ЛИЧЕШЕ НА ГАРАНТИРАНА.

М

ерцедес не криеше дека се надева на „добар плен“ од Големата награда на Кина и тоа се покажа низ првите сесии и квалификациите, каде што повторно се чинеше дека немаат ривал. Оставени сами на себе, Антонели и Расел повторно изненадија – со пол позиција за младот Италијанец. Статистичарите укажаа дека тоа била јубилејна 50. пол позиција за еден италијански возач, и тоа по пауза од 20 години – претходно тоа го направил Џанкарло Физикела во 2006 година. За Расел и пласманот на второ место беше најдобриот остварен некогаш на Сузука, претходно бил надвор од „топ 4“. Она што радуваше е дека Мекларен конечно „дигна глава“ од проблемите, па со пласманот на Оскар Пјастри на третото место, актуелните шампиони се вратија во борбата за места на подиумот. Пјастри по навика секогаш котира високо во Јапонија, три пати во последните четири настапи бил меѓу првите тројца во квалификациите. Оваа година, тоа беше „зачинето“ со трет последователен пласман пред Ландо Норис, актуелниот шампион, кој се најде на петто место. Возачите на Ферари, се испреплетоа меѓу нив, Леклер дојде до четвртата стартна позиција, а Хамилтон до шестата. Пјер Гасли со Алпин по втор пат, едно по друго, беше најдобар од останатите (на 7. место), додека Исак Хаџар во трите трки од 2026 успеа два пати да биде побрз од Ферстапен, што е сосема спротивно од претходните 65 трки кога само еднаш бил пред него.

52 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Стартот донесе премногу промени во позициите, па така Антонели имаше „провртување“ на тркалата во празно и слабо појде, па го заврши првиот круг на шесто место. Слично помина и Расел, кој се најде зад ривалите од Ферари и Мекларен. Заплетот се случи некаде околу првото од двете застанувања во гаражата: Леклер влезе во бокс, а Расел тргна по него за да ја покрие неговата стратегија. Антонели и Хамилтон останаа на патеката, а тогаш се случи излетување на Оливер Берман. При развеани жолти знамиња и побавно возење, Антонели и Хамилтон исористија да направат пит стоп без голем притисок и останаа водечки. Втората половина од трката беше мирна и Антонели ја контролираше, но затоа Хамилтон и Расел имаа „падови“, вклучувајќи и дупната гума, но и мотивирани конкуренти. Пјастри на крајот успеа да го освои второто место, додека Леклер во финишот се бореше – и се избори – да го сочува третото место од нападите на Џорџ Расел.

- Одлично е чувството да стигнам до мојата втора победа! Направив лош старт од пол позицијата и се жалев што изгубивме толку многу позиции. Сепак, кога бевме во слободен воздух на медиум пневматиците, успеав доста да го подобрам моето темпо. Имавме среќа со времето на безбедносното возило и тоа нè донесе до водство; ми го олесни животот многу! Којзнае што ќе се случеше без тоа, но чувствував дека денес имавме брзина да се бориме за победа без него,- фајтерски изјави Антонели на крајот. Со новите 25 бода, тој е лидер во генералниот пласман, и тоа – најмладиот во историјата!

- Мерцедес го поддржуваше извесно време , знаеме дека ја имаше поддршката на Тото Волф и на екипата. Тие го подигнаа и ќе бидат горди што го доведоа до ваков момент. Да, тој имаше бенефит од возилото за безбедност, но сепак успеа да испорача брзина за прво место,- гласеше коментарт на Брандл во ТВ анализата.

- Имавме многу лоша среќа овој викенд и тоа е жално, бидејќи дефинитивно бевме во борба за победа денес. По тежок почеток,

СПОРТ |

бри поени за тимот,- изјави Леклер, рефлектирајќи ја и сопствената позиција, но и онаа на Хамилтон кој мораше да ги чува гумите за да ја заврши трката на шесто место. Формула 1 се соочува со принудна пауза од речиси еден месец, поради откажувањето на трките во Бахреин и Саудиска Арабија. Следната рунда е Големата награда на Мајами на 3 мај на Меѓународниот автодром во Мајами.

успеавме да се вратиме на второто место, но отидов во бокс само еден круг пред да се аплицира безбедносното возило. Тоа го промени текот на трката и за жал, откако се вратив на третото место, изгубив уште две позиции, на крајот поради дупната гума. Беше доста фрустрирачки, но понекогаш така оди тркањето. Од овој викенд е јасно дека нашите конкуренти почнуваат многу повеќе да ги оптимизираат своите автомобили. Уживавме во одличен почеток на сезоната, но нашите ривали се веднаш зад нас, како што видовме денес. Претстојната празнина во календарот, исто така, ќе им даде шанса на сите да се развиваат понатаму, па знаеме дека откако ќе се вратиме на вистинскиот пат во Мајами, нè очекува вистинска борба,- рече Џорџ Расел. Враќањето на Мекларен во „топ 3“ е исто така вест само по себе, но бидејќи ова е прв случај сезонава, останува тие да го потврдат тоа и на следните трки.

- Мислам дека Оскар е сè уште „гладен“ за победи по испуштената шанса минатата година. Тој беше добар цел викенд, а да се има силен Мекларен за ривал ќе значи многу за првенството. Три различни тима се сменија во водство, а победници можеа да бидат шестмина различни возачи. Тоа е добро,- оцени поранешниот светски првак Дејмон Хил. Во кампот на Ферари и Ред Бул владее оптимизам дека нештата можат уште повеќе да се подобрат.

- Навистина мораше да работиме напорно овој пат. Немав среќа со безбедносното возило, па се најдов себеси како морам да ги бркам оние пред мене. Во првите неколку круга по запирањето во боксот, изгубив неколку позиции, но на крајот запирањето порано не беше голем недостаток. Морав да бидам многу внимателен и добро да управувам со гумите за да стигнам до крајот. Ми недостасуваше малку брзина за да го стигнам Оскар (Пјастри), но сепак беше позитивна трка, а со добро управување со енергијата, можев да го одбранам подиумот од нападите на Џорџ (Расел) и да донесам до-

- Мислам дека оваа трка во Сузука беше добра за Формула 1 и добра за шампионатот, бидејќи беше возбудливо шоу. Имаше многу повеќе престигнувања отколку што имавме на оваа патека во минатото. За нас, ова е трет последователен подиум. Тоа беше многу силна трка од Шарл во неговата борба со Расел, држејќи го зад себе во завршните фази. Беше тоа паметно возење, понекогаш осигурувајќи се дека Мерцедес е напред за да може да го престигне влегувајќи во првиот свиок. Беше добро за тимот и за сите во фабриката да видат дека успеавме да го направиме ова. Тоа е добар начин да се влезе во паузата. Што се однесува до Луис, јасно е дека откако немате режим на престигнување, губите темпо и на колосекот се формира воз. Кога разликата до автомобилот напред е поголема од секунда, сè станува потешко. Знаеме дека имаме дефицит во однос на перформансите на правците и ќе работиме на тоа во текот на следните недели,- посочи Фред Васер, тимскиот шеф на Ферари.

- Немаме причина да бидеме радосни денес,- рече тимскиот шеф на Ред Бул, Лорен Мекис, откако Ферстапен заврши на осмо, а Хаџар на 12 место. - По Мелбурн, имав впечаток дека сме една секунда по круг побавни од Мерцедес. Таму Мекларен не ни бегаше многу. Во Кина, таа разлика се зголеми. Не ни изгледаше добар викендот уште од првите тренинзи. Повторно, една секунда зад првиот, пола секунда зад Ферари, но сега и Мекларен беше со нив. Потребно е да се работи повеќе, не можеме да извадиме доволно од овој пакет за да им дадеме на Макс и Исак добри болиди со кои ќе можат да се тркаат. Не е до штелувањето! Од друга страна, колку е полошо чувството, толку нашата работа е појасна за да ги откриеме тие комплексни лимити и да ги решиме преку надградби со што ќе го унапредиме возилото. Лани имавме сезона во која до крајот се боревме за шампионската титула, и сè уште мислам дека тоа беше правилна одлука. Моравме да ги надминеме лимитите од 2025 за да се посветиме на 2026 година. Денеска ја плаќаме цената за тоа и тоа не треба да биде изговор. Овој тим знаел да ги сврти нештата и ова е наша нова шанса,- додаде првиот човек на Ред Бул. Антонели има 72 бода, Расел е втор со 63, додека Леклер и Хамилтон имаат 49, однонсо 41 поен. Аналогно на ова, Мерцедес е прв кај конструкторите со 135 бода, Ферари има 90, додека Мекларен е трет со 46 поени. Откажувањето на двете трки е добра вест за оние што се назад, бидејќи предноста нема да се зголеми, а добиваат шанса да се обидат да ги достигнат ривалите според перфоамнсите. • Александар Табакаовски

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

53

| СПОРТ

Светско првенство во Формула Е

СЕ БУДИ СТАРОТО РИВАЛСТВО! ПОРШЕ И ЈАГУАР СЕ ФАТЕНИ „ВРАТ ЗА ВРАТ“ ВО БОРБАТА ЗА ШАМПИОНСКИТЕ ТИТУЛИ ВО СВЕТСКОТО ПРВЕНСТВО НА ФОРМУЛА Е, КАДЕ ШТО ГЕРМАНСКИОТ ТИМ ВОДИ ВО ПОРЕДОКОТ, НО ЈАГУАР СО НОВА „ЕДЕНДВА“ ПОБЕДА ОПАСНО СЕ ДОБЛИЖУВА.

П

атеката Харама повторно беше домаќин на еден светски настан од висок калибар, откако во славното минато таму се имаат возено и трки од Формула 1, а последно гостин беше серијата ТЦР Европа. На стартот од викендот, во првите слободни тренинзи се наметна Ник де Врис од Махиндра, кој. за разлика од неговиот тимски колега Едоардо Мортара, кој е втор во генералниот пласман, досега немаше успеси. Иако потоа не успеа да продолжи во исто темпо, сепак низ елиминациите во квалификациите успеа да стигне до финалето и со тоа да обезбеди старт од првото место, додека пол-позицијата му припадна на Ник Касиди, од оваа година возач на Ситроен.

- Денешниот ден беше „горе-доле“ за мене, но тоа е Формула Е. Завршивме одлична работа во квалификациите и тимот ми даде навистина силен болид, што беше охрабрувачки. Имавме добра брзина во трка, но имавме проблеми со ефикасноста, што ни создаваше сè повеќе проблеми како што трката се одвиваше. На крајот сметам дека бевме малерозни со нашата стратегија, бидејќи разликите меѓу возачите беа мали и менаџментот на енергијата беше мошне сензитивен. Направивме сè што можевме, но понекогаш и малите фактори знаат да направат голема разлика во овој тип на трки. Фрустрирачки е што немаме подобар пласман, бидејќи потенцијалот дефинитивно е тука, но мораме да научиме нешто од ова и да се фокусираме да склопиме сè заедно следниот пат,- изјави Касиди.

54 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Токму на контакт со Ник де Вријс, кој се покажа како клучен за да ја загуби трката, се пожали лидерот во генералниот пласман, Паскал Верлајн.

-Каква трка! После три или четири круга мсилев дека сè е готово откако бев удрен од стран на Ник де Врис, бидејќи тоа ми направи голема штета. Целото задно крило беше навалено и ја допираше гумата. Не знаев како болидот ќе се однесува, но сепак беше океј, само што имав послаб контакт со подлогата на задните гуми. Гледајќи колку другите се брзи при крајот на трката, додека јас бев во оштетениот болид, се помирив со пласманот на четврто место. Но продолжив да притискам за да останам блиску до водечката тројка, во случај да можам да искористам доколку дојде таква ситуација. И токму тоа се случи во последната шикана! Во нормални околности не сум некој што се радува на третото место, но имајќи ги предвид околностите во кои бев денеска, среќен сум со расплетот,- изјави возачот на Порше, Паскал Верлајн. И покрај добриот старт, Антонио Феликс да Коста исто така рече дека имал контакт со друг болид во третиот круг, поради што отиде прешироко во еден свиок и потоа се најде на седмото место. Успеа да престигне двајца ривали, а потоа користејќи „pit boost“ во единаесетти круг, се најде во борба за лидерската позиција. Клучен момент беше престигнувачкиот маневар во седумнаесетти круг, кога успеа да излезе пред Макс Гунтер, по што немаше проблеми да ја

СПОРТ |

особено во оваа фаза на шампионатот. Треба да продолжиме да се „тркаламе“, одиме за Берлин,- вели второпласираниот Мич Еванс. На табелата првопласиран е Верлајн со 83 бода, додека Едоардо Мортара од Швајцарија кој заврши петти во мадридската трка, го држи второто место во генералниот пласман со 72 бода. Третото и четвртото место го имаат возачите на Јагуар, Мич Еванс и Антонио Феликс да Коста, со 65, односно, 64 бода. Група на возачи ги следи од далечина, предводени од Ник Касиди (Ситроен) со 51 бод. Нико Мулер (Порше) има 50, додека актуелниот шампион Оливер Роуланд со Нисан падна на седмото место, бидејќи не успеа да освои нови бодови на оваа трка и остана на 49 поени.

- Ова беше зафркнат викенд со променливи временски услови. Болидот беше добар на слободните тренинзи и со него успеав да се квалификувам осми. Имав добар старт, но бев казнет со возење низ бокс. Брзината во трката беше добра, па да не беше казната ќе можев да ги предизвикам оние напред. Разочарувачки е, но мораме да ја разбереме техничката страна на проблемот и тоа да го исправиме за остатокот на сезоната,- порача Роуланд.

контролира потрошувачката на енргија до крајот, и тоа се покажа како негова стратешка предност. Од друга страна, Еванс го престигна Паскал Верлајн на еден круг пред крајот.

-О, каков ден! Стигнав до победата во мојот јубилеен 150-ти старт во светското првенство на формула Е и тоа на сосема нова трка организирана тука во Мадрид, заедно со тимот на Јагуар и пред многу мои роднини и пријатели, е нешто што ќе го паметам засекогаш. Трката воопшто не беше лесна, бидејќи по контактот со противничкиот болид морав да останам смирен, практично да почнам одново и да ù верувам на стратегијата. Раниот пит-стоп се покажа како перфектна одлука и по него почувствував дека ја имам контролата. Последните неколку круга беа жестоки, но болидот беше одличен и ја имав потребната самодоверба за да го задржам водството, - прокоментира победникот Антоно Феликс да Коста. Ова Гранд при можеби ќе го дефинира расплетот на оваа сезона, бидејќи по шест трки возачите на Јагуар имаат вкупно 3 победи, па со овој „еден-два“ триумф, којшто е единствен од ваков тип оваа сезона, влегуваат со голема самодоверба во претстојните трки од календарот.

- Имавме одличен ден тука во Харама. Не се квалификував најдобро на дождот, па стартот ми беше малку зафркнат. На крајот успеав да стигнам од шеснаесетто до второ место, иако не очекував да бидам дел од оние коишто ќе се борат за победа. Антонио и неговите механичари имаат голема заслуга за победата, јас исто така ја посакував, но за тимот овој „еден-два“ пласман е нешто одлично,

Првенството продолжува со двете трки на аеродромот Темплхоф крај Берлин на 2 и 3 мај, а кон средината на тој месец следат и две трки во Монако. • Александар Табаковски

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

55

| СПОРТ

Светско првенство во Мото ГП

БЕЗ АПРИЛИЛИЛИ ОД АПРИЛИЈА АКО НА КРАЈОТ НА МИНАТАТА СЕЗОНА ПОБЕДИТЕ НА БЕЦЕКИ И АПРИЛИЈА БЕА ТОЛКУВАНИ КАКО ОСВОЕНИ ВО ДЕСЕТКУВАНА КОНКУРЕНЦИЈА (БЕЗ МАРК МАРКЕЗ), ПО ТРИТЕ ПОБЕДИ НА СТАРТОТ ОД ОВАА СЕЗОНА ВЕЌЕ НЕМА ДИЛЕМИ КОЈ Е „БРОЈ ЕДЕН“.

П

о зимските тестирања на Сепанг, впечатоците беа дека Дукати сè уште ја има предноста, но Априлија е веднаш зад нив. Таквата анализа не се промени ни по тестирањето во Бурирам, за веднаш потоа на првото годинешно гран при да се покажат тешкотиите за актуелниот шампион. Тимот од Борго Панигале првично анализираше дека во трката за ГН Тајланд искусиле поинаков контакт со подлогата, но кога резултатите се повторија во Бразил сè уште никој не веруваше во пресвртот. Во пресрет на трката за Големата награда на Америка во Тексас, Маркез и Дукати, а во пакет со нив и Франческо „Пеко“ Бањаја беа фаворити на обложувалниците. Самата патека бара мошне поголем влог и од возачот и од машината, па и покрај тоа што Бецеки имаше четири триумфи во низа, тој беше само „фаворит од сенка“. Тренинзите и квалификациите покажаа дека нема најава за доминација од Дукати, барем не од фабричкиот тим. Маркез успеа да избие на чело во вториот слободен тренинг, но изјави дека чувствува болки од падот на првата тренинг сесија.

- Падот денеска е комплетна моја грешка. Свиокот број 10 е еден од оние кои ми се допаѓаат и ги сакам, бидејќи се силна ставка во мојот возачки стил. Пробав да возам низ него како некогаш, но не бев свесен за некои нови нерамнини на асфалтот. Повеќе возачи имаа проблеми таму денес, јас бев преголем оптимист во првиот круг и мислам дека до крајот на викендот ќе имам проблеми бидејќи се удрив во заштитниот ѕид со голем брзина. Секаде ме боли, особено вратот и грбот, но сега сум сè уште загреан,- изјави Маркез по падот на стартот од викендот.

56 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Во такви околности, пол позицијата ја освои Фабио ди Џанантонио кој вози за тимот на Валентино Роси (инаку сателитски тим на Дукати), а кој – рака на срце – котираше високо во текот на целиот викенд, за веднаш зад него да се најде Марко Бецеки. Ваквиот расплет беше изненадување, па дури и за Априлија, бидејќи на првите две сесии многу подобро котираше Хорхе Мартин. Сепак, Италијанецот немаше среќа во спринт трката, бидејќи од самиот почеток беше вовлечен во драма: Бањаја, Акоста и Маркез го престигнаа на пат до првиот свиок, но тој успеа да му се реваншира на последниот, кој не се откажа и во свиокот бр.12 повторно го нападна младиот возач, но притоа не го исконтролира моторот и падна, повлекувајќи го и него. Поради контактот со Фабио ди Џанантонио на стартот од спринт трката, Маркез доби казна за главната трка која се состоеше од возење таканаречен „долг круг“, што е еднакво на едно свиок со поширок лак на движење.

- Тука сум на една од најдобрите патеки во светот, возам против најдобрите мотоциклисти на светот и утре ќе стартувам од пол позиција. Го соборив рекордот на патеката пред неколку часа. Како би можела една ваква епизода да го уништи сето тоа? Тоа е само мала пречка на нашиот пат како тим да победиме во трката. Утре ќе имаме нова шанса и сега ќе се фокусирам на тоа,- изјави Фабио за акредитираните новинари во Тексас. Хорхе Мартин победи во спринтот, откако прво беше престигнат од Бецеки, но овој падна на четири круга до крајот, па Шпанецот се најде на второ место зад Бањаја, по што го престигна стариот ривал во последниот круг, со многу среќа бидејќи обајцата се допреа, но останаа на своите седишта. Сепак, во почесниот круг по црно-бело-

СПОРТ |

то знаме, Мартин правеше егзибиции и возеше „на едно тркало“, по што сепак падна од мотоциклот.

- И претходно во трката имав пролизгувања. Кога го дигнав предното тркало, уфрлив од вториот до четвртиот степен на пренос, но кога го приземјив, почувствував пролозигување и знаев дека ќе паднам. Мислам дека денеска моите механичари нема да бидат налутени што им отворив работа,- објасни Мартин.

- Хорхе заслужува честитки, работеше напорно, од првата трка. Искрени честитки до него! Дали се лутам за контактот кога ме престигна? Ние се тркаме, а тоа значи дека треба да има престигнувања и од ваков вид. Тој ја заслужи победата,- дециден беше Пеко Бањаја. За главната трка, и на Бецеки му беше дадена казна да стартува две позиции подолу, поради инцидентот со бавно возење пред Маркез во квалификациите. На негова сметка, Акоста и Бањаја добија старт за една позиција погоре. Тоа не влиајеше многу на расплетот по првиот круг, но мора да се одбележи фактот дека Педро Акоста, поведе, а потоа речиси до самиот крај беше втор, за на крајот да попушти под нападите на Хорхе Мартин. Четврти беше Фабио ди Џанантонио, при што во финишот имаше уште едно – многу поубедливо „потонување“ - кога Франческо Бањаја беше престигнат од Маркез и Бастијанини за петтото место во претпоследната рунда, но само еден круг подоцна тој веќе беше „паднат“ како деветти на конечната табела.

Името на Бецеки се најде во иста група со одбрано шампионско друштво како Џакомо Агостини, Мик Дуан, Валентино Роси, Марк Маркез и уште тројца постари мотоциклисти, како возачи со пет победи во низа. Рекородот од 20 победи е во сопственост на Џакомо Агостини, поставен во средината на шеесетиите години од минатиот век. Последен кој направил пет победи во низа е Марк Маркез во 2014 година.

- Немам зборови. Тешко ми е да ги изразам своите чувства. Чудно ми е што моето име е заедно со Вале, со Марк. Среќен сум што можам да се натпреварувам со некои од нив. Марк е најбрзиот и најсилниот на патеката во овој момент. Тоа прави притисок, но истовремено е привилегија. Горд сум што сум тука и што можам да го правам ова што го правам,- емотивно зборуваше Бецеки. Заедно со петте победи во низа, Бецеки успеа да постави и рекорд за најмногу извозени кругови во водство. За ова постигнување да продолжи онаму каде што застанало (со претходната победа), беше потребно тој да мине низ целта како водечки по првиот круг, а тој успеа да го направи тоа, поминувајќи го Акоста во свиокот бр. 11 за да избие на прво место. Досегашниот рекорд на Хорхе Лоренцо изнесуваше 103 круга, а Бецеки не го испушти водството до крај и ја подигна границата на 121 круг во низа на првата позиција. Бецеки уште еднаш наметна аргумент дека нивната брзина и успеси се должат на сопствениот труд, а не на среќата, за потоа во спринт трката да го забележи вториот пад сезонава (првиот беше на спринтот во Тајланд). Од друга страна, ако лошата форма на Маркез се должи на недоволното време за рехабилитација, тогаш нема опавдание за резултатите на Бањаја, кој во таква ситуација би требало да биде над тимскиот колега. Втор клучен фактор за кој што зборуваат инсајдерите е дека Априлија покажува тенденции да го подобрува штелувањето во текот на гран при викендот. За ваквиот развој, најчесто се спомнува името на Фабиано Стерлакини, кој е нов технички директор на тимот од минатата сезона.

- Марк не е тип на возач кој ќе се жали за да си најде оправдание. Тие што не го ценат, не ја знаат вистината за неговата состојба и за проблемите кои ги има. Мене ми изгледа дека ситуацијата е сериозна, многу посериозна отколку што изгледа. Лани тој успеа да ја освои титулата, но не беше на 100% од сопствениот потенцијал. Сè уште има потреба да се рехабилитира, да се подобри физички, а новата повреда можеби го лимитираше на ниво за кое мислам дека нема решение. Остин е место каде што тој можеше да направи разлика, но не успеа,- заклучува Довициозо во својата анализа за италијанските медиуми. Имајќи предвид дека и во Мото ГП следува пауза поради откажувањето на трката за Големата награда на Катар, тоа ќе му користи и на Маркез, но и на тимот Дукати кој потоа доаѓа на добро познатиот терен во Шпанија. Со трката во Херез ќе стартува европскиот дел од сезоната, а тој секогаш е најрелевантен за подготвеноста на еден тим. Бецеки и Мартин се на врвот на табелата со 81 и 77 бода, по што следуваат Педро Акоста со 60 и Фабио Џанантонио со 50 поени. Актуелниот првак Марк Маркез има 45 на петто место, додека неговиот брат и актуелен вицешампион со 28 бода е осми, а тимскиот коега Бањаја со 25 бода е деветти. Големата награда на Шпанија во Херез е закажана за 26 април, а по неа следува француското гран при во Ле Ман, закажано за 10 мај.

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

57

| СПОРТ

WRC – Сафари Рели Кенија

НОВИОТ КРАЛ НА КЕНИЈА ОГРОМНИОТ УСПЕХ ШТО КАЦУТА ГО ЗАБЕЛЕЖА НА САФАРИ РЕЛИ НА КЕНИЈА МУ ПОМОГНА ДА СЕ ЗАПИШЕ ВО ИСТОРИЈАТА НА СВЕТСКОТО РЕЛИ КАКО ВТОРИОТ ЈАПОНЕЦ КОЈ ПОБЕДИЛ НА РЕЛИ ОД СВЕТСКИОТ ШАМПИОНАТ.

58 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

СПОРТ |

Такамото Кацута, кого љубителите на релито и учесниците во караванот на Светскиот шампионат во рели од милост го нарекуваат „Така”, се запиша во историјата на светското рели како вториот Јапонец кој победил на рели од Светскиот шампионат. Пред него ова му појде од рака на славниот Кенџиро Шинозука, кој триумфираше на релито на Брегот на Слоновата Коска во сега далечните 1991 и 1992 година. Колку за освежување на сеќавањата, Шинозука е и единствениот Јапонец кој, покрај победите во Светскиот шампионат во рели, победил и на релито Дакар. Овој подвиг Шинозука го забележа во 1997 година зад волан на Mitsubishi Pajero. Огромниот успех што Кацута го забележа на Сафари рели на Кенија за него има уште поголема вредност, бидејќи токму на ова рели во 2021 година го освои својот прв подиум во Светскиот шампионат во рели, завршувајќи на второто место. Се чини дека Сафари рели во Кенија отсекогаш му било наклонето на Катцута, но годинава беше идилично. Посебно откако лани Јапонецот не успеа да го заврши настанот. Меѓутоа, и годинава африканското рели покажа заби, претворајќи се во исклучително тежок противник. За минатогодишниот настан познавачите на ова рели сметаа дека е еден од најтешките во поновата историја на Светскиот шампионат, но годинава ги дочека ново изненадување. Условите беа уште понепредвидливи, се менуваа од свиок до свиок. На истиот брзински испит, додека екипажот „бришка“ на суво, одеднаш во следниот свиок го чека сурово изненадување, длабока кал и губење на контрола врз автомобилот. Дури и водечкиот во шампионатот, Елфин Еванс, коментираше дека можеби организаторите за следната година треба малку да ја ревидираат рутата.

повеќе од една минута во однос на Солберг и пристигна трет. Кацута, пак, остана без интерком и не ги слушаше забелешките од својот совозач. Не можејќи брзо да напредува, го заврши денот на четвртото место, десетина секунди зад Ожие, додека Сами Пајари беше шести. Многу полошо завршија екипажите на Hyundai. Сите три автомобили имаа проблем со прегревање, бидејќи калта наталожена на предната решетка ги блокираше ладилниците. Тиери Нојвил, кој заврши шести, коментираше: „Исклучително тешки услови. Дури не знам ниту како да ги опишам. Човек не може да најде соодветни зборови за она што се случуваше”. Седмото место му припадна на новакот во редовите на M-Sport Ford, Џон Армстронг. Осми беше Адриен Фурмо, деветти Есапека Лапи, а десетти Гас Гринсмит од категоријата WRC2 со Toyota Yaris. Вториот возач на M-Sport Ford, Џош МекЕрлин, беше дури четиринаесетти. Многу проблеми во само два испити, но она што се случуваше во четврток на отворањето на релито беше само вовед во драматичните збиднувања. Петокот почна со откажување на првиот испит од денот. Поројниот дожд и длабоките бразди кои се отворија на пристапните патишта им оневозможија на техничките и медицинските возила да се распоредат низ рутата. Затоа екипажите стартуваа од вториот испит од денот. Солберг, кој имаше солидна предност од триесетина секунди, набрзо по стартот на испитот имаше излет во грмушките крај патот. Успеа да се врати на патека без поголеми проблеми, но притоа загуби десет секунди. Подучен од претрпениот страв, во остатокот од денот возеше исклучително внимателно.

Сепак, овие услови му помогнаа на омилениот „Така” да дојде до својата прва победа во кариерата. Голема победа за трудољубивиот Јапонец, која дојде по четири исцрпувачки дена возење низ дивината на Африка. Релито стартуваше во четврток со пороен дожд, кој ги претвори првите два брзински испити во калливо боиште. Вистински хаос се случуваше на патеките, од кој Солберг извлече најмногу. Создаде солидна предност од половина минута пред Еванс во само два испити и го поведе релито. Еванс остана без течност за бришачи, потпирајќи се само на поројниот дожд за миење на предното стакло од кал. Меѓутоа, овој хендикеп го чинеше многу време. Ожие беше исклучително внимателен. Не сакајќи да ризикува, загуби

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

59

| СПОРТ

Ова го искористи Ожие, кој успеа до крајот на денот да ја стопи предноста на Солберг. Иако младиот Швеѓанец остана во водство на крајот од денот, предноста во однос на Ожие се сведе на само една секунда. Нападот на Ожие го врати Еванс една позиција подолу. Велшанецот заврши на третото место, додека веднаш зад него се најде Пајари. Кацута исчезна од водечката петорка на Toyota, откако на седмиот испит од релито ги дупна двете предни гуми. Возејќи полека, загуби доволно време за да падне на седмото место. Празнината меѓу Пајари и Кацута ја пополнија Нојвил и Фурмо. Третиот возач на Hyundai, Есапека Лапи, заврши осми, откако на претпоследниот испит од денот мораше да следи стадо жирафи кои му се испречија на патот и загуби драгоцени секунди. Возачите на M-Sport Ford не беа толку среќни. МекЕрлин, на седмиот испит од релито, удри во камен кој му ја распарчи гумата, а парче од неа удри во картерот и го дупна. МекЕрлин мораше да се откаже на лице место. Неговиот тимски другар Армстронг, откако откачи водилка на задното тркало, едвај успеа да го доведе автомобилот до сервисната зона. Сепак, иако пристигна петнаесетти, не се откажа. Драмата во Кенија продолжи со својот заплет во сабота наутро. Прв со проблеми се соочи водечкиот Солберг, кој прво се изврте на првиот испит од денот, потоа на следниот заработи две дупнати гуми од десната страна на автомобилот и, како капак, остана без течност за бришачи. Сепак, успеа да се задржи на врвот во утрин-

скиот дел од релито. „Не е добро,” изјави тој. „Немам резервни гуми и не гледам ништо. Само се обидувам да преживеам.” Ожие имаше подеднакво бурно утро. Откако загуби две минути, бидејќи мораше да застане и да менува гума, успеа да се врати во ритам и да ја задржи втората позиција, секако, по откаѓувањето на Елфин Еванс. Велшанецот по удар го откорна задното десно тркало и немаше избор освен да се откаже. Повеќе од пет минути загуби и Пајари, кој заради распадната гума го доведе автомобилот до сервисната зона на бандаж. Кацута повторно заработи две дупнати гуми, сепак успеа да се искачи на третото место, по проблемите на Еванс и на Пајари. Но тука не застанаа проблемите за Toyota. На пат кон сервисната зона, автомобилот на Солберг застана заради проблеми со електриката и трансмисијата, додека на автомобилот на Ожие му откажа алтернаторот.

60 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Во ова олицетворение на хаосот што го приреди Сафари рели на Кенија, Кацута ненадејно беше промовиран во лидер на релито, со повеќе од една минута предност пред возачите на Hyundai, Нојвил и Фурмо. Но овој распоред не се задржа долго. На почеток од вториот дел од денот, Нојвил успеа да дупне три гуми и остана без резерва, по што мораше да се откаже. Со главните фаворити надвор од игра, Кацута го заврши денот како лидер на релито со речиси минута и половина предност пред Фурмо, позиција што му го отвори патот до првата победа во кариерата во WRC. Големата предност воедно му овозможи смирено да вози на последниот ден од релито. Последниот ден од релито покажа дека Кацута е исклучително паметен и трпелив возач. Со оглед на тоа дека во недела стартуваше со огромна предност, знаеше дека не треба да се изложува на ризик за да стигне до толку посакуваната победа. Свесно им ја препушти доминацијата на денот на своите ривали и загуби цела минута во однос на Фурмо. Сепак, и тоа беше доволно за да триумфира со половина минута пред ривалот од таборот на Hyundai. Фурмо не можеше да стори ништо повеќе освен да се задоволи со второто место. Пајари заврши трет, а Лапи четврти. На петтото место се најде Робер Вирвес од категоријата WRC2, зад волан на Škoda Faia RS. За да ја докажат својата супериорност, триото на Toyota: Солберг, Ожие и Еванс, доминираше со агендара за Super Sunday и на специјалниот испит Wolf Power. Солберг беше најбрз и освои двапати по 5 бода, Ожие двапати по 4, а Еванс двапати по 3 бода. Овие дополнителни бодови му помогнаа на Еванс да го задржи водството во генерален пласман. Велшанецот сега има 66 бода, пред Солберг со 58 бода и Кацута со 55 бода. Toyota повторно ја има најдобрата возачка тројка во шампионатот, како и водечката позиција меѓу производителите. Води со убедливи 157 бода пред Hyundai, кој има 114 бодови. Следното рели кое со нетрпение го очекуваме е релито на Хрватска кое по минатогодишната пауза се враќа во календарот на Светскиот шампионат. Релито се вози од 10 до 12 април и е првиот асфалтен настан годинава.

• Љубомир Анастасовски

СПОРТ |

WRC

ИДОЛ НА НОВИТЕ ГЕНЕРАЦИИ ТАКАМОТО КАЦУТА ИЗВОЈУВА ОГРОМНА ПОБЕДА НА САФАРИ РЕЛИ НА КЕНИЈА. ПОБЕДА КОЈА НЕМА ВЛИЈАНИЕ САМО ВРЗ НЕГО И НЕГОВАТА КАРИЕРА, ТУКУ СЕ ОДРАЗУВА И ВРЗ ИДНИТЕ ГЕНЕРАЦИИ ВО ЈАПОНИЈА, КОИ ЌЕ ГО СЛЕДАТ НЕГОВИОТ ПРИМЕР И ЌЕ СЕ СТРЕМАТ ДА ГО НАДМИНАТ.

П

обедата на Такамото Кацута на Сафари рели на Кенија откри Победата на Такамото Кацута на Сафари рели на Кенија откри нешто многу повеќе, и нешто многу поголемо за Светскиот шампионат во рели од едно обично остварување на сонот на еден возач. Ни ја протолкува суштината на релито како една крајно специфична дисциплина од мотоспортот, чии темели се поставени врз неизвалканата природа на чистиот натпреварувачкиот дух. Можеби овие зборови на делуваат загадочно, но останува да не скокотка прашањето: што всушност научивме од победата на Кацута на годинешното Сафари рели на Кенија? Одговорот е недвосмислен. Научивме за сплотеноста на учесниците во караванот на Светскиот шампионат во рели, без оглед на ривалството меѓу тимовите и меѓу тимските другари. Без оглед дали станува збор за возачи или совозачи, или пак, за механичари, инженери, шефови на тимови, сите комуницираат меѓу себе, се поддржуваат, сочувствуваат, сплотено решаваат проблеми и сплотено се радуваат. Можеби заради самата тежина на релито како натпревар, можеби заради неговата присност со публиката, и блискост со реалниот свет. Секој сегмент од релито е опиплив. Секој љубител може да го допре, да го почувствува, да го доживее од близина. Дури и сервисната зона е отворена за љубителите. Тие од прва рака можат да ја видат работата на механичарите, да позборуваат со возачите и совозачите, да побараат автограм, или пак, селфи.

Екипажите си помагаат на патеките, и надвор од нив. На патните делници споделуваат искуства, се дружат, се смеат и се советуваат. Атмосфера каква не може да се види, ниту пак може да се доживее во ниту една друга дисциплина од мотоспортот. Во една ваква атмосфера победата на Кацута беше дочекана со овации. Не само од неговиот тим, туку од секој учесник во сервисната зона и надвор од неа. Без оглед на таборот каде припаѓа, или функцијата која ја врши, секој еден учесник во караванот на Светскиот шампионат ја знае сагата на јапонскиот возач. Вложениот труд, упорноста, истрајноста, но во исто време и неговиот ведар дух, неговата отвореност и желба за дружење, со сите учесници во шампионатот. Токму затоа, сите, ја почувствуваа блиска првата победа на Кацута, која дојде после пет години труд и заложби за младиот Јапонец. Честитки и искрени овации доаѓаа од сите страни и му дадоа посебно значење на успехот на јапонскиот возач. ИНСПИРАЦИЈА ЗА новите генерации Факт е дека патот до првата победата на Кацута беше трнлив, полн со предизвици и замки. Но исто така e факт, дека победата која стана општо прифатена е потполно заслужена. И што е уште поважно, има големо значење, не само за Кацута во подигање на неговата самодоверба и моменталниот ранг во шампионатот. Туку и за неговата држава и нација од каде што доаѓа, и од каде што потекнува неговиот тим Toyota Gazoo Racing.

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

61

| СПОРТ

Јапонија долго немала претставник во Светскиот шампионат во рели на кого нацијата може да се угледа. Ова најмногу важи за подмладокот кој до сега немал пример за следење. Кацута е никулец. Неговиот успех ќе биде инспирација за илјадници млади луѓе и деца. Формулата е едноставна, кога имаш идол, кога имаш на кого да се угледаш, тогаш ќе се стремиш да одиш по неговите стапки, и ќе се стремиш еден ден да го надминеш. Кацута во моментот е човекот кој не свесно ја обезбеди инспирацијата за јапонската младина. А подмладокот којшто ќе се стреми да го достигне, и надмине, е иднината на мотоспортот на Јапонија. Затоа во иднина, можеме да очекуваме, да гледаме повеќе возачи во светот на релито кои ќе доаѓаат од земјата на изгрејсонцето. Но, и повеќе возачи во останатите дисциплини од мотоспортот. Колкава е популарноста на Кацута во Јапонија покажа и настанот Токио Дрифт каде Кацута беше пречекан со овации од повеќе илјадната публика која го скандираше неговото име. Настанот кој се одржува секоја година во Токио, кој се смета за духовен дом на дрифтингот, ги собра најдобрите дрифтери на светот, но и најдобрите јапонски возачи од повеќе дисциплини на мотоспортот. Меѓу нив годинава Кацута имаше почесното место.

62 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

СПОРТ |

ШАМПИОНСКА ТИТУЛА НА НИШАН Секако дека оваа историска обеда на Сафари рели на Кенија е важна како момент во кариерата на Кацута. Но со оглед на перформансите кои ги прикажува од рели, во рели, се чини дека таа нема да биде изолиран случај. Ако се осврнеме на претходниот настан, релито на Шведска, ќе забележиме дека и таму Кацута имаше шанса да стигне до победа. Меѓутоа проблемите со сетапот на автомобилот го спречија да атакува во полн налет.

Место да ризикува Кацута избра смирен пристап, му го препушти водтството на тимскиот другар Елфин Еванс и го заврши релито на второ место. Оваа зрела одлука покажува поинаков пристап на Кацута кон годинешната кампања, а истата ја повтори и на релито во Кенија. Кацута стигна до победа без да освои ниту еден брзински испит. И додека останатите во жарот на борбата се сретнуваа со проблеми, тој смирено го водеше автомобилот до целта. Дозволуваше да изгуби и по некоја секунда повеќе на места каде што не вредеше да се ризикува, и чекор, по чекор, стигне да најголемиот успех во кариерата. Токму оваа зрелост во моментот го поставува на третото место во шампионатот за возачи. Со 55 бода Кацута заостанува само 3 бода зад второпласираниот тимски другар Оливер Солберг и 11 бода зад водечкиот Еванс. Оттука, само по себе се наметнува прашањето дали Јапонецот има шанси да се најде во позиција да се бори за титула. Очекувањата не се нереални, секако во колку Кацута продолжи со континуитет на смирен пристап кон предизвиците, кој пак, на крај би му донел доволно бодови за да може да нишани кон титулата. Бидејќи бодовите не доаѓаат само од позицијата на крајот од релито, туку и од агендата Super Sunday и од последниот специјален брзински испит Wolf Power. Нормално Кацута ги отфрла размислувањата за шампионската титула. Според него, мислите му се насочени кон остварување на добри резултати на секое рели поединечно. „Во колку успеам да остварам добар резултат на секое рели до крајот на сезоната, тогаш шампионската титула ќе дојде сама по себе,” смета Кацута. Сега кога го нема притисокот да се стигне до првата победа во кариерата веруваме дека Кацута ќе има далеку посмирен и пометодичен пристап кон секое рели до крајот на сезоната, па и понатаму. Веруваме дека победата во Кенија, која за волја на вистината беше освоена во едни од најтешките услови кои ги познава современата историја на ова рели, ќе му биде одскочна штица за да продолжи да оди на напред. • Љубомир Анастасовски

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

63

Колумна своерачно

АЛЕКСАНДАР ТАБАКОВСКИ

СМИСЛАТА НА ТРКИТЕ ДЕБАТАТА Е ПОВТОРНО ОТВОРЕНА: ЗОШТО ВСУШНОСТ ПОСТОЈАТ ТРКИТЕ И ШТО ТРЕБА АВТОМОБИЛЗМОТ КАКО СПОРТ ДА ПРЕТСТАВУВА?

П

ојавата на автомобилите во последната четвртина од 19 век неминовно довела до трки во кои инженерите „ја бранеле својата чест“. Иако станува збор за времиња кога немало изградени патишта, фантазијата на приредувачите на спектакли не им недостасувала, па така по првото искуство со локалната трка низ Франција (Париз – Рубе) во 1894 година, веќе во 1907 година е приредена првата трка од Пекинг до Париз. Само примерот од втората трка, може да биде доволен сам по себе за да се идентификуваат многу различни лица на она што денес го нарекуваме спорт: (1) организатор бил француски весник кој во овој спектакл видел шанса за сопствена промоција, (2) се пријавиле 40 учесници, но само 5 успеале да го испратат своето возило со брод закупен од организаторот, (3) победил Принц Шипионе Боргезе возење од два месеца (од 10 јуни до 10 август) без никаква помош од типот на мапи, сервисна поддршка и слично – освен гориво кое со камили било дистрибуирано до телеграфските станици кои биле идентификувани како попатни точки за испраќање на извештаи. Идеите почнале да еволуираат, па така во 1909 е изграден американскиот Индијанаполис како место за тестирање на возила, но и за мотоциклистички трки, а од 1923 година почнува традицијата на трки на издржливост возени на автодромот Ле Ман. Од тие времиња пред Втората светска војна датира и изреката на Фердинанд Порше: „Совршениот тркачки автомобил ја минува целта како првопласиран, и веднаш потоа се распаѓа“. Генерално, на инженерите им било јасно дека трките претставуваат испитување на максималните можности на нивните конструкции, исто како што одредени спортови се тест за човечкиот организам. Трките станале подвижна лабораторија, формирајќи нова, паралелна индустрија со автомобилската (и мотоциклистичката). Но, трошоците ги изнемоштуваат сите, и екипите, и инженерите, и спонзорите, и возачите. Нови сетови на правила биле воведувани многу пати, а само во Формула 1 правилата за моторите се менувани три – четири пати

64 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

во последниве 32 години. Откако турбо моторите беа забранети во 1989 година, по смртта на Аиртон Сена беа ограничени од 3.500 ccm (V12) на 3.000 ccm (V10), за трендот на правење побавни агрегати да продолжи со 2.400 ццм (V8) во 2006 година, а од 2014 година да се воведат хибридни мотори со турбо полнач (V6). Иако самата оваа историја е доволна за да биде поставено прашањето дали е ова истиот спорт што започнал да се организира пред 75 години, ќе потсетам дека имало и многу поголеми концептуални промени: префрлување на моторот од напред кон назад, укинување и заменување на мануелните менувачи со таканаречени „полуавтоматски“, а дел од првенствата се освиени благодарение на користење посебни технологии како турбо, или КЕРС, итн. Одговорот е дека Ф1 досега успеала да го „одбрани идентитетот“дека тоа е сè уште истиот спорт, но дека се менува согласно унапредувањето на технологиите што се применливи во новите комерцијални автомобили. Како и при секоја промена, истиот наратив и истиот вокабул се користи. дека „ова не се трки“ или дека „нема услови за трки “ (ако треба да се штеди гориво или гуми), а во последно време и да се полнат акумулаторите од хибридниот систем. Лично, и јас повеќе би сакал трки во кои возачите треба да исцедат сè од себе и од болидот за да победат во трката, но поставувањето лимити е нужно за да се обезбеди рамноправна позиција за сите. Напредокот на технлогиите покажува дека болидите сепак стануваат побрзи и побрзи од година во година, па она што постои како проблем денес, за некои 5 години веќе ќе биде причина за нов ребаланс на регулативата и воведување на трети, поригорозни решенија. Анти-реклама е кога возачите мора да штедат гориво и гуми за да ја завршат трката, но подобрување на ефикасноста е нешто што дошло на агендата поради потреба да се спаси светот, а не трките. Без светот, ќе ги нема ни трките. •

ТЕХНИЧКИ ПРЕГЛЕД

ИЗВАДЕТЕ МЕЃУНАРОДНИ ДОКУМЕНТИ Меѓународна возачка дозвола ∙ Одобрение за управување со туѓо моторно возило Патничко осигурување ∙ Зелен картон ∙ АМСМ членски картички

02/3181-181

www.amsm.mk 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

65

| АМСМ

СЕМЕЈНО ЧЛЕНСТВО

ЕДНА КАРТИЧКА. ПОВЕЌЕ НАСМЕВКИ. ПОМАЛКУ ГРИЖИ станува збор за семејството, сигурноста на пат не е 490 ден. за Classic картичка Кство,огаизборгрижата – туку потреба. Затоа, со АМСМ семејното член- 890 ден. за Europe Premium картичка. на пат која ја добивате за себе сега лесно можете да ја споделите и со вашите најблиски.

Семејна картичка можете да додадете веднаш, во моментот на зачленување или во текот на траење на вашаСо една членска картичка добивате сигурност на пат во та членска картичка. земјата и странство, не само за вас, туку и за членовите на вашето семејство. Без разлика дали возат низ град Семејното членство е достапно и онлајн на www.amsm. или се на подолг пат, тие ги имаат на располагање ус- mk. лугите за помош на пат од вашата членска картичка, па така заштитата кој ја имате како наш член ја добиваат и Споделете сигурност. Патувајте БЕЗГРИЖНО! оние кои вам ви значат најмногу. Повеќе информации: 02/3181-108 ЗОШТО СЕМЕЈНО ЧЛЕНСТВО? Памен избор за вашиот буџет – повеќе членови, една картичка Помош на пат за сите – сигурност на пат во секој момент, за секој член од семејството Пристап до попусти низ целата земја – повеќе од 250 партнер продажни места: хотели, ресторани, продавници за спортска облека и обувки, оптики, бела техника... Додадете член од семејството по цена од:

66 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

ТВОЈАТА ЧЛЕНСКА КАРТИЧКА СЕГА МОЖЕ ДА БИДЕ

Visa AMSM КРЕДИТНА КАРТИЧКА

100 ден. за Classic картичка 200 ден. за Еurope Premium картичка

ФИНАНСИСКА СИГУРНОСТ

ПЛАЌАЊЕ НА РАТИ СО 0% КАМАТА

БЕСПЛАТНА ПОМОШ НА ПАТ

КОНТАКТ ЦЕНТАР 196

04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

67

ЗАШТИТЕТЕ ЈА ВАШАТА СТРУЧНОСТ

НАПРАВЕТЕ ОСИГУРУВАЊЕ ОД ПРОФЕСИОНАЛНА ОДГОВОРНОСТ!

ПОЛИСАТА ЈА ПРЕПОРАЧУВАМЕ ЗА: НОТАРИ, АДВОКАТИ, СМЕТКОВОДИТЕЛИ, ДАНОЧНИ СОВЕТНИЦИ, ПРОЦЕНИТЕЛИ, АГЕНЦИИ ЗА ОБЕЗБЕДУВАЊЕ ИТН. *Полиси достапни од сите осигурителни компании.

02/3181-402 | 02/3181-405 68 04.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

www.mobilitybroker.com.mk