АМСМ Клуб Мобилити - Мај 2026

ЧЛЕНСКО СПИСАНИЕ | МАЈ 2026 БР. 110

Претставуваме Rolls Royce NightingaleleIGHTINGALE

РЕДЕФИНИРАЊЕ НА ПЕРФЕКЦИЈАТА

www.amsmklubmobiliti.mk

WRC – Рели Хрватска и Рели Канарски Острови

ТОЈОТА Е АПСОЛУТЕН РЕКОРДЕР

Француски регии

СО БРОД ПО РЕЧНИТЕ ТЕКОВИ 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

1

20 GB РОАМИНГ ВО 60+ ЗЕМЈИ ВКЛУЧЕНИ СЕКОЈ МЕСЕЦ

Новата Magenta 1 Unlimited ви нуди поврзаност без компромиси на вашите патувања во странство, со 20 GB интернет во роаминг вклучен во претплатата, секој месец! Споделувајте моменти и сурфајте безгрижно исто како дома во повеќе од 60 земји во светот.

2

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Врз основа на податоците од Ookla® Speedtest Intelligence®, јули-декември, 2025 година. Сите права се задржани. Повеќе информации на telekom.mk

ВОВЕД

БЕЗБЕДНОСТА ЗАПОЧНУВА ОД НАС И ОД НАШЕТО ВОЗИЛО

АМСМ КЛУБ МОБИЛИТИ Членско списание ИЗДАВАЧ: АВТО-МОТО СОЈУЗ НА МАКЕДОНИЈА ул. „Митрополит Т. Гологанов“ бр. 51 1000 Скопје Република Македонија Тел: 02/ 3181-181 Факс: 02/ 3181-119 amsm@amsm.com.mk www.amsm.mk ГЛАВЕН И ОДГОВОРЕН УРЕДНИК: Маргита Поповска ГРАФИЧКИ ДИЗАЈН: Мартина Поповска РЕДАКЦИЈА: ул. „Митрополит Т. Гологанов“ бр. 51 1000 Скопје Република Македонија Тел: 02/ 3181-351 Факс: 02/ 3181-349 redakcija@amsm.com.mk www.amsmklubmobiliti.mk

ИЗДАВАЧКИ СОВЕТ: проф. д-р Спасе Јовковски (претседател) Сиљан Аврамовски (член) Калинка Танеска (член) Јован Теговски (член) Миле Атанасов (член) Димитар Пендов Митко Смилков

НАДВОРЕШНИ СОРАБОТНИЦИ: Жарко Атанасоски Љубомир Анастасовски Данчо Здравковски Андријан Трипунов Александар Табаковски Игор Ландсберг

ЛЕКТОР: Силвана Блажева

ТИРАЖ: 10.000 примероци ПЕЧАТИ: Печатница „Серафимовски“ - Скопје

Bезбедното возење често се сведува на едноставна формула, знаење на прописите, нивно почитување и сигурна контрола врз возилото. Но, зад оваа формула стои многу посложена слика, онаа во која клучна улога ја има човекот зад воланот. Токму личноста на возачот, со сите свои карактеристики, е факторот што најсилно влијае врз тоа како ќе се одвиваат настаните на патот. Не возиме сите исто, ниту пак реагираме на ист начин во идентични ситуации. Карактерот, темпераментот, нивото на образование, возраста, здравствената состојба, па дури и моралните вредности, сето тоа се вградува во начинот на кој се однесуваме во сообраќајот. Знаењето и искуството, пак, додаваат слој на сигурност, но не се секогаш гаранција за правилна одлука во критичен момент. Возачката способност не е само техничка вештина, таа е спој на психомоторни, ментални и перцептивни процеси што се активираат во дел од секунда. Колку побрзо и попрецизно ги забележуваме промените околу нас, толку поадекватно можеме да реагираме. Токму тука се гледа разликата помеѓу просечно и одговорно возење. Сепак, би било погрешно целата одговорност да се лоцира само кај возачот. Сообраќајот е систем во кој сè е поврзано, сигнализацијата, состојбата на патиштата, законите и нивната примена, техничката исправност на возилата, како и однесувањето на сите учесници. Доволно е еден од овие елементи да потфрли, па безбедноста да стане неизвесна. Токму затоа, кога зборуваме за безбедноста, не смееме да го занемариме ни она што често го земаме „здраво за готово“, а тоа е техничката исправност на возилото. Во таа насока, започнува и бесплатната летна проверка на возилата за членовите на АМСМ, практична можност навреме да се откријат скриените слабости на возилото и да се избегнат непријатни изненадувања токму тогаш кога најмалку се посакувани, на пат, под летното сонце и далеку од дома. На крајот, безбедното возење не е само прашање на вештина, туку на свесност. Свесност дека секоја одлука зад воланот има последици, не само за нас, туку и за сите околу нас. Следниот број на „АМСМ Клуб Мобилити“ очекувајте го во јуни 2026, во електронска верзија на вашата е-адреса и нашата веб-страница www.amsmklubmobiliti.mk

БАНКА: Комерцијална Банка А.Д. Скопје

Маргита ПОПОВСКА главен и одговорен уредник

ЖИРО-СМЕТКА: 300000000915716 ЕДИНСТВЕН ДАНОЧЕН БРОЈ: 4030991238264 ISSN 1857-6133

© Сите права се заштитени. Овој труд не смее да биде преведен или копиран во целина или негов дел без дозвола на издавачот. Забрането е било какво складирање и архивирање, електронско прилагодување, компјутерско програмирање или користење со некоја слична или различна технологија позната до денес или која ќе се развие во иднина.

Почитувани членови на АМСМ, Ве повикуваме на нашата е-маил адреса redakcija@amsm.com.mk да ни ги испратите своите е-маил адреси за да можеме да ви го доставиме интернет-изданието на списанието „АМСМ Клуб Мобилити“.

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

3

4

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

НОВОСТИ 7 ЧЕТИРИ ПОБЕДНИЦИ, ЕДЕН ЗАЕДНИЧКИ ИМЕНИТЕЛ, ИЗВОНРЕДНОСТ!

HI-TECH 34 ВЕЛОСИПЕД СОЗДАДЕН ЗА ВИТРИНА ИЛИ МУЗЕЈ

26 СТИЛ 24 ГОЛЕМА СТРАСТ ЗА СОБИРАЊЕ

7

32

АВТО-МОТО

ИСТОРИЈА 36 ХРАБРИОТ ПОТЕГ ШО СТАНА ЛЕГЕНДА

8 КОГА ПАТЕКАТА СЕ СРЕЌАВА СО ОТВОРЕНОТО НЕБО 12 РЕДЕФИНИРАЊЕ НА ПЕРФЕКЦИЈАТА

28 ПАТУВАЊЕ 28 СО БРОД ПО РЕЧНИТЕ ТЕКОВИ

12

36

ТЕСТОВИ И СОВЕТИ

СПОРТ

24 ДРЖЕТЕ РАСТОЈАНИЕ!!!

48

42 БРАЌАТА МАРКЕЗ ЈА ЗАПРЕА АПРИЛИЈА ВО ХЕРЕЗ 44 ЖЕЛЕЗОТО СЕ КОВА ЖЕШКО

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

5

| ОТА

СООБРАЌАЈНИ ПРАВИЛА ВО ЕВРОПА АЛБАНИЈА

ЦРНА ГОРА

УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН Забранета е употреба на мобилен телефон – казна од 1.000 до 4.000 АЛЛ. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Возењето под дејство на алкохол е строго забрането. Дозволеното ниво е 0,01%.

УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење е забранета употреба на мобилен телефон. Казна: 60–150 евра. Дозволена е употреба на hands-free уред. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволеното количество е 0,03%. Доколку медицинското испитување утврди нарушени способности, возачот може да биде казнет без оглед на нивото на алкохол.

БУГАРИЈА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење е забранета употреба на мобилен телефон. Дозволена е употреба на hands-free уред. Казна: 25 евра. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволеното количество на алкохол во крвта е 0,05%.

ГРЦИЈА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење е забранета употреба на мобилен телефон. Казна до 100 евра. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволеното количество на алкохол во крвта е 0,05%. За нови возачи (до 2 години), мотоциклисти и возачи на комерцијални возила – 0,02% (казна од 78 до 1.200 евра).

СРБИЈА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН Забранета е употреба на мобилен телефон (казна 50 евра). Дозволена е употреба на hands-free уред. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволеното количество на алкохол во крвта е 0,03%, а за професионални возачи – 0%. Доколку медицинското испитување утврди нарушени способности, возачот може да биде казнет без оглед на нивото на алкохол.

ХРВАТСКА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење е забранета употреба на мобилен телефон. Дозволена е употреба на hands-free уред. Казна: 500 куни. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ (недостасува податок – ако сакаш, можам да го дополнам)

ТУРЦИЈА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење е забранета употреба на мобилен телефон. Дозволена е употреба на hands-free уред. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволеното количество е 0,05%. Овој лимит важи за возачи на патнички возила без приколка. За останатите – 0%.

СЕВЕРНА МАКЕДОНИЈА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН Возачот не смее да користи мобилен телефон или други уреди на начин што ја намалува способноста за безбедно управување со возилото. Дозволена е употреба само со уред што овозможува користење без раце (hands-free). ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Возачот не смее да управува со возило под дејство на алкохол. За алкохолизираност се смета кога нивото надминува 0,50 g/kg. За возачи-почетници, границата е 0,09 g/kg или при покажување знаци на алкохолна растроеност.

СЛОВЕНИЈА УПОТРЕБА НА МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН За време на возење е забранета употреба на мобилен телефон. Дозволена е употреба на hands-free уред. Казна: 120 евра. ДОЗВОЛЕНО КОЛИЧЕСТВО АЛКОХОЛ Дозволеното количество е 0,05% (казна 600–1.200 евра). За професионални возачи, нови возачи (до 2 години) и лица до 21 година – 0%.

АМСМ ЧЛЕНСТВО НОВИ ПРОДАЖНИ МЕСТА

*Картичките купени во новите продажни места се активираат според упатството на задната страна.

6

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

АВТО-МОТО |

ДЕЛФИНО МОБИЛИТИ ГРУП

МАКЕДОНСКА ПРЕМИЕРА НА GEELY STARRAY EM-I - SUPER HYBRID

В

о динамична и урбана атмосфера, проследена со „Афтер ворк“ забава, официјално беше претставен новиот Geely Starray EM-i Super Hybrid. Настанот имаше за цел да ги обедини автомобилските ентузијасти, медиуми, соработници и пријатели на Делфино Мобилити Груп, создавајќи промоција исполнета со стил, енергија и инспирација. Самиот настан доби уникатен креативен пристап преку актерската изведба во живо на Антонио Ташковски (1 човек) и Александар Михајловски (син на мајка), кои преку своите впечатливи алтер-его ликови ја доловија приказната за новиот модел. Новиот Starray EM-i носи напредна плаг-ин хибридна технологија, комбинирајќи 1.5 литарски бензински мотор со електромотор и батерија од 18.4 kWh. Овој спој овозможува електрична автономија до 83 километри, додека вкупниот досег достигнува речиси 950 километри и со комбинирана потршувака од 2.4 л на 100 км. Забрзувањето до 100 km/h за само 8.1 секунди дополнително ја нагласува неговата динамичност. Покрај перформансите, моделот се издвојува и со богата опременост и висок степен на комфорен кожен ентериер, седишта со греење и вентилација, премиум аудио систем и целосно дигитализирана кабина. Безбедноста е на највисоко ниво, потврдена со максимални 5 ѕвездички на Euro NCAP тестирањата. Во рамките на актуелната роденденска кампања на Geely во Македонија со која го прославува своето 2 годиишно присуство на македонскиот пазар, заинтересираните купувачи имаат можност да искористат попуст до 5.000 евра. Настанот уште еднаш потврди дека Geely успешно ја спојува иновацијата со емоцијата создавајќи автомобили и искуства што се повеќе оставаат впечаток. •

ЗЛАТНО ТРКАЛО 2026

ЧЕТИРИ ПОБЕДНИЦИ, ЕДЕН ЗАЕДНИЧКИ ИМЕНИТЕЛ, ИЗВОНРЕДНОСТ!

С

ветлата беа насочени, атмосферата беше наелектризирана, а возбудата кај присутните нескриена. На 15.04.2026 година на свечен гала настан официјално беа доделени наградите Златно Тркало, признанија кои веќе 7 годинa по ред ги одредуваат вкусовите, трендовите и желбите на возачите во нашата земја. Наградите Златно Тркало не се плод на уредувачки одбори или маркетиншки буџети, тие се дело на соработката помеѓу Автоплус, CarClub, CarsByVik и RPM.mk. Додека резултатите од изборот се директен одраз на пулсот на публиката, на луѓето кои секој ден седнуваат зад управувачот и знаат точно што сакаат. Токму тоа ги прави овие признанија посебни, бидејќи доаѓаат од вистинскиот извор. Најпосакуван Градски Автомобил – Renault Clio Најпосакуван Семеен Автомобил – Opel Frontera Најпосакуван Електрифициран Автомобил – Lynk & Co 08 Најпосакуван Нов Автомобил – Audi Q5 Специјално признание: Игор Стефановски – Иџе Меѓу моментите на вечерта, посебно се издвои доделувањето на Специјалното признание за промоција на Македонија на глобалната автомобилска сцена на Игор Стефановски – Иџе. Со својата страст, посветеност и успеси, тој е еден од најистакнатите амбасадори на македонскиот автомобилизам. •

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

7

| АВТО-МОТО

Претставуваме Porsche 911 GT3 S/C

КОГА ПАТЕКАТА СЕ СРЕЌАВА СО ОТВОРЕНОТО НЕБО PORSCHE 911 GT3 Е ВРВ НА ПЕРФОРМАНСИ ВО 911 СЕРИЈАТА НА PORSCHE, СО ТРКАЧКО НАСЛЕДСТВО, ОДЛИЧНА ДИНАМИКА, ПРЕЦИЗНО УПРАВУВАЊЕ И МОЌЕН МОТОР ЗА УНИКАТНО ВОЗАЧКО ИСКУСТВО.

8

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

АВТО-МОТО |

P

orsche секогаш знаел да ги помести границите на она што го сметаме за совршен возачки автомобил. Децении наназад, GT3 линијата беше синоним за едно нешто, бескомпромисни перформанси во облик на купе кое само чека да излезе на патека. Затоа, кога од Штутгарт најавија дека GT3 конечно го губи покривот, реакциите беа поделени, Први се јавија ентузијастите, кои реагираа на скептичен начин, но со новиот 911 GT3 S/C, Porsche не бара одобрение, туку поставува нови правила на игра. НЕ Е САМО ДО ОТВОРЕНИОТ ПОКРИВ На прв поглед, идејата звучи речиси еретично, кабриолет што носи GT3 значка! За многумина, тоа е контрадикција во термини. Меѓутоа, она што го прави GT3 S/C посебен не е одлуката да се отстрани покривот, туку начинот на кој Porsche се справил со последиците од таа одлука. Наместо да се задоволи со компромис, инженерскиот тим пристапил кон проблемот систематски. Каросеријата е изградена со лесни композитни материјали и карбонски панели, стратешки распоредени за да се задржи структурната цврстина со минимално жртвувана тежина. Целосно електричниот покрив, кој се отвора за само 12 секунди, функционира беспрекорно и не остава впечаток на компромис. Дополнително, за разлика од легендарната и ограничена серија 911 Speedster, изведбата GT3 S/C влегува во редовното производство, достапна за секој возач кој е подготвен да го прифати овој нов предлог на GT3 филозофијата. СРЦЕТО ОСТАНУВА НЕПРОМЕНЕТО Без разлика на сите промени во силуетата, под хаубата чука истот мотор кој со години ги тера возачите да го бараат ограничувачот на вртежи, само за да го слушнат тој звук уште еднаш. Четири литри, шест цилиндри во боксер-распоред, атмосферско полнење и 510 коњски сили кои кулминираат на неверојатни 9.000 вртежи во минута. Без турбина, без електрична помош, само чисто механичко уживање. Поврзан исклучиво со шестстепен мануелен менувач, автомобилот испраќа јасна порака до скептиците. Ова не е луксузен кабриолет со спортски амбиции, туку чистокрвен возачки автомобил во секое значење на зборот, облечен во сосема различен „аутфит“. Перформансните бројки се директна потврда на таа филозофија. Забрзувањето од 0 до 100 км/ч изнесува 3,9 секунди, а максималната брзина достигнува 313 км/ч, што, патем, е идентично со GT3 Touring купето. Вкупната маса од 1.497 кг е само незначително повисока во споредба со купе-верзијата, резултат кој не би бил возможен без употребата на карбонски сопирачки и лесни магнезиумски тркала. Марката не ветуваше напразно, туку го испорача она што е најважно. ТЕХНОЛОГИЈАТА ПОЗАЈМЕНА ДИРЕКТНО ОД ВРВОТ Во овој случај, моделот GT3 S/C не е само GT3 без покрив, тој во себе носи гени што доаѓаат од уште повисоко место во хиерархијата. Шасијата, суспензиските компоненти и аеродинамичните решенија се директно инспирирани или преземени од моделот 911 GT3 RS, врвниот претставник на атмосферската GT3 фамилија. Напред работи прецизна двојна суспензија, позната по својата способност да обезбеди максимален контакт на тркалото со подлогата, без разлика на брзината или состојбата на патот. Резултатот е автомобил кој, и покрај отворената конструкција, останува монолитен, директен и прецизен. Суштинската цел да се добие кабриолетот кој се управува и го држи патот како купе, е во целост постигнатота.

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

9

| АВТО-МОТО

СПОРТ СО КАРАКТЕР И СТИЛ СО ИСТОРИЈА Кога ќе седнете во GT3 S/C, ентериерот веднаш ви дава до знаење каде се наоѓате. Возачки ориентирана поставеност, прецизно позиционирани команди и атмосфера која не остава дилеми, ова е автомобил за возење, а не само за гледање. На купувачите им е даден избор меѓу ултралесни карбонски седишта за оние што го бројат секој килограм и поудобни спортски варијанти за оние што GT3 S/C го гледаат и како секојдневен сопатник. Кожниот волан и класичниот стартер-клуч внесуваат топлина и аналогна директност во модерното опкружување. Не се заборавени ниту оние со изразено чувство за стил. Porsche Exclusive Manufaktur нуди опционален „Street Style“ пакет кој го издига персонализирањето на сосема ново ниво. Специфични графики на каросеријата, карактеристични црвени акценти инспирирани од GT3 RS, уникатни бои за тркалата и сопирачките, а како круна на целата приказна се истакнува ретро-инспириран кариран дезен на седиштата, кој директно реферира на естетиката од 70-тите години. Рачката на менувачот, изработена од оревово дрво, ја заокружува таа ретро нота со суптилна доза на ексклузивност.

ЕВОЛУЦИЈА, НЕ Е ПРЕДАВСТВО Исклучителниот GT3 S/C зазема прецизна позиција во хиерархијата на марката, позициониран над класичниот GT3, а под Turbo S Cabriolet. Можеби е ценовно поскап и незначително потежок, но носи нешто што ниеден друг модел во портфолиот не може да го понуди. Суровоста на атмосферски мотор на работ на вртежи, со отвореното небо над главата и ветер што го носи звукот директно до вас, преставува комбинација која досега едноставно не постоеше. Пуристите можеби ќе го гледаат ова како скрнавење, традиционалистите ќе бараат аргументи. Но од Porsche одговараат дека со GT3 S/C не го гасат возачкиот дух на GT3 линијата, туку само му дозволуваат да дише слободно. • Данчо Здравковски

10 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

15.05-30.06.2026

ВРЕМЕ Е ЗА ЛЕТНА ПОДГОТОВКА НА ВОЗИЛО!

ПОДГОТВЕТЕ СЕ ЗА ЛЕТНИ ПАТУВАЊА СО БЕСПЛАТНА ЛЕТНА ПРОВЕРКА НА ВОЗИЛО ЗА АМСМ ЧЛЕНОВИ.

АМСМ СКОПЈЕ ЦЕНТАР

АМСМ ВЕЛЕС

АМСМ КИЧЕВО

*Акцијата можете да ја користите само со претходно закажување.

Закажување: 02/3181-181

www.amsm.mk 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

11

| АВТО-МОТО

Претставуваме Rolls Royce NightingaleleIGHTINGALE

РЕДЕФИНИРАЊЕ НА ПЕРФЕКЦИЈАТА ВЛЕЧЕЈЌИ НИШКИ ОД ГЛАМУРОТ ПРИСУТЕН ВО 1920-ТЕ ГОДИНИ, СЕ РАЃА ЕКСКЛУЗИВНИОТ ПРОЕКТ НА ROLLS ROYCE, НАРЕЧЕН NIGHTINGALE. ОВОЈ КОНЦЕПТ Е СОЗДАДЕН НА БАРАЊЕ НА ИМОТНИТЕ КЛИЕНТИ НА МАРКАТА И ЌЕ БИДЕ ПРОИЗВЕДЕН ВО САМО 100 ПРИМЕРОЦИ.

12 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

АВТО-МОТО |

R

olls Royce претставува реткост во автомобилската индустрија, бренд која ù дава предност на естетиката, каде што убавината постои за да биде доживеана и набљудувана со љубов, како водилка низ животот. Секако, технологијата не е запоставена, ниту ставена во втор план. Напротив, таа е врвна, но постои како поддршка на естетиката. Принципот е едноставен и смел. Технологијата постои за да ù овозможи на естетиката да функционира совршено. Токму врз оваа фолозофија е изграде проектот Nightingale, а никнува по барање на имотните клиенти на Rolls Royce, естети, за кои убавината е предмет на живеење и набљудување. ЗАСОЛНИШТЕ НА КРЕАТИВНОСТ Името не е избрано случајно. Приказната оди вака: Хенри Ројс, еден од основачите на легендарната марка, поседувал имот на Азурниот брег каде ги минувал зимите. Без оглед што зиме бил далеку од седиштето на својата фирма, неговата работа како брилијантен инженер не запирала. За да остане во постојан контакт со своите инженери и дизајнери, односно тие да бидат поблиску до него, купил уште еден имот во близина. Имотот всушност било едно инженерско и дизајнерско прибежиште, каде што се работело во мир и спокојство, а од кое излегле едни од најдобрите модели на Rolls Royce од 1920-тите години од минатиот век. Името на имотот било Le Rossignol, француски за „The Nightingale“, или преведено „Славеј“. На тој имот се создадени највпечатливите примероци на Rolls Royce на сите времиња, експерименталните прототипи означени со EX. Тоа се најретките и најпосакуваните модели на Rolls Royce познати по ознаките 16EX и 17EX. Модели кои служеле како директна инспирација и за модерната ексклузива Rolls Royce Nightingale. ПРОФИЛ НА ТОРПЕДО Идејата за дизајнерската форма што наликува на торпедо е преземена директно од моделот 17EX од 1928 година. Елегантната силуета на Nightingale започнува со екстремно долгите предни крила, кои се издигаат вертикално и продолжуваат во блага парабола што се спушта кон задниот дел формирајќи карактеристична торпедолинија. Оваа линија се среќава и кај јахтите во делот каде коритото се спојува со палубата. Кога веќе ја користиме наутичката терминологија, можеме да се каже дека крмената палуба на Nightingale е високо издигната и овозможува сместување на подвижниот кров. Воедно, таа служи како заштита за кабината, при што струењето на воздухот е сведено на минимум. Како да е преземено од јахта делува и стрмно издигнатото предно стакло, кое се потпира на класични триаголни носачи. Дури и задниот дифузорот одзади потсетува на крмениот дел од труп на јахта, под кој се наоѓаат елисите. Со должина од 5,76 метри овој кабриолет дури има и бродски пропорции, долг е колку лимузината Phantom, а нуди место само за двајца. Поставен е на импресивни 24- инчни бандажи, чија дизајн има за цел да создаде визуелен ефект на елиси во движење, дури и кога возилото мирува.

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

13

| АВТО-МОТО

МОНОЛИТ КАКО ПРЕДМЕТ НА УБАВИНА Масивната предна маска, широка речиси еден метар, делува како монолит изрезбарен од парче нерѓосувачки челик. Овој впечатлив елемент, дел од една од најпрепознатливите современи икони на убавина и луксуз, претставува круна на затворената предница, обрабена со тенки, вертикално поставени светла. Отсуството на дополнителни отвори за вентилација, поради електричниот погон, овозможува овие масивни и непрекинати површини да се обликуваат во вистински предмет на естетика. Неизбежната фигурина Spirit of Ecstasy е елегантно интегрирана во врвот од маската, во блага вдлабнатина што се прелева кон хаубата, создавајќи впечаток дека се движи низ водата и зад себе остава бразда од бранови. Уникатната боја дополнително го нагласува впечатокот на Rolls Royce Nightingale како јахта што глисира. Таа е инспирирана од проектот 17EX, бледа нијанса на специфична сина боја, која во Rolls Royce ја нарекуваат „азурно сина“. Бојата создава посебен визуелен ефект, благодарение на суптилните црвени честички што се прелеваат при промена на светлината. ВО АТМОСФЕРА НА АЗУРНИОТ БРЕГ Атмосферата на уживање во убавините на азурниот брег е пренесена и во апартманот од кабина. Внатрешноста и седиштата се обложени во мека кожа, во комбинација од пастелно сина и топла бела боја, проткаени со инсерти од морнарско темно сина боја. За рабовите е избран контраст во божур розова боја, инспирирана од дивите цветови што ја красат ривиерата на Азурниот Брег. Во панелите на вратите и на површината зад седиштата е интегрирано амбиентално осветлување, кое претставува импресивна констелација од соѕвездија, составена од 10.500 ѕвезди со различна големина и интензитет. Распоредот на светилките, односно „ѕвездите“, ги имитира звучните бранови од песната на славејот, трансформирајќи ја мелодијата на оваа прекрасна песнопојна птица во визуелно доживување на светлина.

14 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

ДВИЖЕЊЕ ВО ТИШИНА За да се постигне комплетно уживање во пределите низ кои се патува, односно доживување на директен контакт со природата, кој вклучува и слушање на песната на птиците, Nightingale се движи на електричен погон. На овој начин, Rolls Royce ја користи напредната технологија како поддршка на естетиката и максимизирање на уживањето при патување. Електричниот погон, веќе успешно применет во моделот Spectre, комбинира два електромотори со вкупна моќност од 585 КС и 900 Nm вртежен момент. Тие се напојуваат од литиум-јонска батерија со капацитет од 102 kWh. Овој капацитет е доволен за автономија од 465 километри која секако зависи од начинот и условите на возење. Моторите ги придвижуваат сите четири тркала и успеваат ова „чудовиште“ тешко околу 3.000 килограми да го забрзаат од место до 100 km/h за околу 4,5 секунди, дозволувајќи му максимална брзина ограничена на 250 km/h. Со проектот Nightingale, Rolls Royce отвора ново поглавје во својата приказна за создавање на суперлуксузни автомобили. Овој амбициозен проект доаѓа заедно со лансирањето на програмата Coachbuild Collection, создадена да ги задоволи барањата на оние клиенти на Rolls Royce за кои вообичаената понуда на луксуз и ексклузивност не е доволна. И сето ова се случува точно во годината кога Rolls Royce слави 120 години од своето постоење. Моделите што ќе се создаваат под капата на оваа колекција нема да бидат достапни за секого, туку ќе се нудат само на одбрана група на веќе постоечки клиенти на марката. Така, и кабриолетот Nightingale, чија серија ќе биде строго ограничена на само 100 примероци, ќе може да го добијат само избрани клиенти. Цената не се објавува, а првите примероци ќе им бидат испорачани на сопственици дури во 2028 година. • Љубомир Анастасовски

ТВОЈАТА ЧЛЕНСКА КАРТИЧКА СЕГА МОЖЕ ДА БИДЕ

Visa AMSM КРЕДИТНА КАРТИЧКА

100 ден. за Classic картичка 200 ден. за Еurope Premium картичка

ФИНАНСИСКА СИГУРНОСТ

ПЛАЌАЊЕ НА РАТИ СО 0% КАМАТА

БЕСПЛАТНА ПОМОШ НА ПАТ

КОНТАКТ ЦЕНТАР 196

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

15

| АМСМ

„Возете умно-Возете безбедно“-(„Drive Smart – Drive Safe“)

ЕДУКАТИВЕН НАСТАН ЗА БЕЗБЕДНО ВОЗЕЊЕ ВО ОРГАНИЗАЦИЈА НА АМСМ И ПОРШЕ КЛУБ МАКЕДОНИЈА, А ВО СОРАБОТКА СО МВР, НА 07 АПРИЛ, СЕ ОДРЖА ЕДУКАТИВНИОТ НАСТАН „DRIVE SMART – DRIVE SAFE“, ПРВ ОД ВАКОВ ВИД ВО ЗЕМЈАТА, НО И РЕГИОНОТ.

Н

астанот претставуваше значаен чекор кон подигнување на стандардите за безбедно групно возење и организација на автомобилски настани, со посебен фокус на одговорното и дисциплинирано управување со возила во колона, како во урбани услови, така и на автопат. Присутните имаа можност да проследат едукативна програма која опфати практични и теоретски насоки за движење во група, комуникација и координација меѓу возачите, како и безбедносни протоколи што се применуваат при парадно и организирано возење. Особено значајни беа препораките споделени од институциите и експертите, насочени кон намалување на ризиците во сообраќајот и унапредување на сообраќајната култура. Како дел од настанот, АМСМ уште еднаш ја потврди својата улога како единствена мобилити членка на FIA во земјава, активно

16 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Давид Тренчевски - раководител на Сектор обука, Љупчо Грујовски - претседател на Порше Клуб Македонија

придонесувајќи кон едукација и подигнување на јавната свест за безбедност на патиштата. Соработката со Порше Клуб Македонија и МВР ја истакна важноста на заедничкиот институционален пристап во креирањето побезбедна сообраќајна средина. Настанот „Drive Smart – Drive Safe“ е дел од годишната програма на Порше Клуб Македонија и претставува пример за тоа како автомобилските заедници можат активно да придонесат кон промоција на одговорно и безбедно учество во сообраќајот, комбинирајќи страст кон возењето со високи стандарди и општествена одговорност. Со вакви иницијативи, се поставуваат нови темели за развој на современа и безбедна автомобилска култура во земјата.

• Благица С. Блажевски

ЧЛЕНСТВО

ЗАЧЛЕНЕТЕ ПРИЈАТЕЛ И ЗАШТЕДЕТЕ! Вредносниот ваучер може да го искористите на сите локации на АМСМ во Скопје и Велес, за попуст на следниве услуги: - Технички преглед на возило - Полиса за осигурување од автоодговорност и зелена карта - АМСМ членство - Производи од АМСМ продавницата за автомобилска галантерија - Обуки за сите категории во АВТО ШКОЛА МОБИЛИТИ ПЛУС - Хомологација, одобрување на преправено возило, атест на плин и фолии за стакла во АМСМ ЦЕНТАР ЗА ВОЗИЛА - Услуги во АМСМ Сервисот за автомобили - Услуги Помош на пат и шлепување - Горива на АМСМ ПЕТРОЛ

02/3181-108

www.amsm.mk 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

17

| АМСМ

Интервју со Љупчо Грујовски, претстедател на Порше Клуб Македонија

КОГА ВОЗЕЊЕТО СТАНУВА КУЛТУРА НА ЖИВЕЕЊЕ СО ФОРМИРАЊЕТО НА PORSCHE CLUB МАКЕДОНИЈА, ЉУБИТЕЛИТЕ НА PORSCHE ДОБИЈА ЗАЕДНИЦА ШТО ГИ ОБЕДИНУВА СТРАСТА КОН СПОРТСКИ АВТОМОБИЛИ И БЕЗБЕДНО ВОЗЕЊЕ. КАКО ДЕЛ ОД ГЛОБАЛНАТА МРЕЖА НА PORSCHE AG, КЛУБОТ ПРИДОНЕСУВА КОН РАЗВОЈ НА АВТОМОБИЛСКАТА КУЛТУРА И БЕЗБЕДНОСТА ВО СООБРАЌАЈОТ.

АМСМ Клуб Мобилити: Како се роди идејата за формирање на Porsche Club Македонија и како успеавте да го изградите во веќе препознатлив и етаблиран клуб кај нас? Љупчо Г: Идејата за Порше Клуб Македонија произлезе од мојата лична љубов кон брендот Porsche и желбата таа страст да ја обединам во организирана заедница на љубители на овој бренд во нашата земја. Постоеле ентузијасти и сопственици, но недостасуваше платформа која ќе ги поврзе, ќе постави стандарди и ќе создаде култура, заедница која е веќе добро позната во скоро сите земји во светот. Од самиот почеток работевме со јасна визија – да изградиме клуб што не е само група на луѓе кои имаат Порше возило, туку вистински Porsche lifestyle. Со континуирана организација, квалитетни настани и професионален пристап, постепено изградивме доверба и кредибилитет. Денес, клубот е препознатлив и етаблиран, токму поради посветеноста, стандардите, страста и сите организирани настани што стојат зад нас. АМСМ Клуб Мобилити: Колку е важно тоа што клубот е официјално признат од Porsche AG? Љупчо Г: Официјалното признание од страна на Porsche AG е од исклучителна важност, бидејќи претставува потврда за кредибилитетот, сериозноста и квалитетот на работењето на клубот. Тоа значи дека функционираме според глобалните стандарди на брендот, сме дел од светската Porsche заедница и имаме директна поврза-

18 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

ност со фабриката. Воедно, ова признание дополнително ја зајакнува довербата кај членовите, партнерите и јавноста. Накратко, тоа е силен печат на квалитет и позиционирање на клубот на едно највисоко, интернационално ниво. АМСМ Клуб Мобилити: Како изгледа Porsche lifestyle-от што го промовирате и негувате преку клубот? Љупчо Г: Porsche lifestyle-от што го негуваме не е само поврзан со автомобилите, туку и со вредности како стил, дисциплина, прецизност и почит. Тоа е начин на живот каде страста кон возењето на Porsche автомобил се комбинира со култура на однесување, внимание кон детали и чувство за заедништво. Преку клубот промовираме квалитетни настани, безбедно и организирано возење, како и социјални моменти што градат вистинска заедница. Накратко, Porsche lifestyle е баланс помеѓу перформанси, елеганција и одговорност, на патот и надвор од него. АМСМ Клуб Мобилити: Вашиот клуб, заедно со АМСМ и Министерството за внатрешни работи, го организира настанот „Вози Умно – Вози Безбедно“ – како дојде до оваа соработка? Љупчо Г: Соработката произлезе по препорака од нашиот клуб, но со заедничката цел да се подигне свеста за безбедност во сообраќајот, особено при организирано групно возење. Како клуб со сериозен пристап и искуство во организација на вакви настани, препознавме дека темата бара институционална и соодветна поддршка. Авто-мото сојуз на Македонија, како членка на FIA, и Министерство за внатрешни работи, како клучна институција за безбедност во сообраќајот, беа нашите партнери во реализирање на оваа наша идеја.

АМСМ |

Преку отворена комуникација и заедничка визија, брзо се усогласивме дека ваков едукативен и превентивен настан има вистинска вредност, не само за членовите на клубот, туку и за пошироката јавност. Таа синергија и заедничка посветеност ја овозможија реализацијата на иницијативата и ја поставија основата на успешната соработка. АМСМ Клуб Мобилити: Дали планирате понатамошна соработка со АМСМ? Љупчо Г: Апсолутно, ова го гледаме како почеток на една подолгорочна и стратешка соработка со Авто-мото сојуз на Македонија. Нашата цел е оваа иницијатива да прерасне во традиција за организирање на едукативни настани, кампањи и практични обуки за безбедно возење, особено во контекст на организирани групи. Веруваме дека со заеднички пристап и континуитет можеме да создадеме вистинска култура на безбедност во сообраќајот и да поставиме нови стандарди во регионот. АМСМ Клуб Мобилити: Колку е важно да се зборува за безбедно управување, особено кога станува збор за спортски автомобили и групни возења? Љупчо Г: Зборувањето за безбедно управување е клучно, особено кога станува збор за спортски автомобили и организирани групни возења, каде динамиката и одговорноста се уште поголеми. Токму затоа, ваквите иницијативи се дел од пошироката стратегија за општествена одговорност на Porsche клубот. Ние не промовираме само перформанси, туку култура на безбедно и дисциплинирано возење. Од нашето досегашно искуство, со јасни правила, структура на возење (pace car, комуникација, организација) и почитување на протоколи, успеавме да реализираме настани без никакви инциденти. Тоа покажува дека кога има едукација и систем, безбедноста не е случајност – туку резултат на тој систем. АМСМ Клуб Мобилити: На настаните често гледаме модели како Porsche 911 – што ги прави овие автомобили толку посебни за членовите? Љупчо Г: Моделите како Porsche 911 Carrera се посебни затоа што претставуваат совршен спој на инженерство, емоција, совршеност и наследство. Но, не се само 911 – Porsche AG како бренд има широка гама на модели, и во клубот имаме возила од речиси целото портфолио. Сепак, 911 природно преовладува, бидејќи е вистинска икона на брендот. Она што најмногу ги привлекува сопствениците е чувството зад воланот, прецизноста, балансот и уникатниот карактер кој се градел со децении. За членовите, тоа е повеќе од сопственост – тоа е припадност кон традиција, начин на живот и вредности што Porsche , а особено 911 како модел ги носи. АМСМ Клуб Мобилити: Како гледате на развојот на автомобилската култура во Македонија и каде се вклопува Porsche Club Македонија во таа приказна? Љупчо Г: Автомобилската култура во Македонија е во фаза на развој – интересот расте, но сè уште има простор за подигнување на свеста, стандардите и однесувањето во сообраќајот. Порше Клуб Македонија се позиционира како двигател на таа позитивна промена преку организација на квалитетни настани, едукација и промоција на одговорно,

културно возење. Во тој контекст, значаен придонес има и новоимплементираниот систем Safe City, кој беше презентиран на нашиот заеднички настан од страна на Маја Арсовска-Манов, началник на Сектор за сообраќајни работи при Министерство за внатрешни работи. Предизвиците се реални: ограничена инфраструктура, недоволна едукација за последиците од небезбедно возење и понекогаш погрешна

Давид Тренчевски - раководител на Сектор обука, Љупчо Грујовски - претседател на Порше Клуб Македонија, Маја Арсовска-Манов-началник на Сектор за сообраќајни при МВР

перцепција дека спортските автомобили се поврзани исклучиво со брзина, а не со дисциплина и контрола. Сепак, токму тука ја гледаме нашата улога , да поставуваме стандарди, да влијаеме позитивно и да покажеме дека вистинската автомобилска култура значи одговорност, стил и почит. АМСМ Клуб Мобилити: Што можеме да очекуваме од Porsche Club Македонија во иднина? Љупчо Г: Во иднина, Porsche Club Macedonia ќе продолжи со динамичен и внимателно структуриран календар на настани. Планираме тематски настани и патувања поврзани со различни Porsche модели, вклучително и ексклузивна винска тура за нашите членови во Тоскана, Италија, кон крајот на април. Покрај тоа, следуваат повеќе организирани групни возења, како и интернационални тури и учества на настани со други клубови низ Европа. Посебен акцент ќе ставиме и на организацијата на 5-тиот роденден – првиот мал јубилеј на клубот, кој ќе биде одбележан на почетокот на октомври како еден од најзначајните и највпечатливи настани досега. Безбедноста секогаш останува приоритет, сите активности ќе се реализираат со јасни протоколи, структурирана организација и соодветна комуникација, како и едукативен пристап кон членовите. Целта е јасна: да понудиме врвно Porsche искуство, но секогаш со високи стандарди, одговорност и чувство за заедништво. АМСМ Клуб Мобилити: За крај, ако треба со една реченица да опишете што значи Porsche – што би рекле? Љупчо Г: Како претседател на Porsche Club Macedonia ќе се обидам во две реченици да ја пренесам суштината и да одговорам на ова прашање. Porsche не е само автомобил, Porsche е совршен спој на перформанси, прецизност и емоција, додека Porsche клуб Македонија е местото каде таа емоција станува заедница, приказна и начин на живот.

• Маргита Поповска

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

19

| АМСМ

АКТУЕЛНИ ПОНУДИ И БЕСПЛАТНА ЛЕТНА ПРОВЕРКА НА ВОЗИЛО – САМО ЗА ЧЛЕНОВИ! Периодот од 15.05-30.06.2026 е редовно резервиран за вас, нашите АМСМ членови, и за ексклузивната привилегија да извршите бесплатна летна проверка на возило во нашите сервиси. Закажете термин и влезете во летната сезона сигурно и без грижи. Бесплатната летна проверка на возилото вклучува: - Бесплатни сервисни услуги: проверка на ниво на масло во мотор, контрола на антифриз, кочиона течност и течноста за серво управувач, состојбата на акумулатор како и визуелна проверка на состојбата на моторот, проверка на предни и задни кочиони облоги, состојбата на предните и задни сврзни елементи на потпирањето, елементите од системот за управување, елементите од погонскиот систем и елементите за потпирање на моторот; - 20% попуст на вулканизерски услуги, - 20% попуст на работна рака. Сервисната акција можете да ја искористите во АМСМ сервисот за автомобили во Скопје (Центар), Велес и Кичево, исклучиво со претходно закажување.

02/3181-181

VISA AMSM КАРТИЧКА – УШТЕ ПОГОЛЕМА СИГУРНОСТ НА ПАТ! АМСМ картичките ви гарантираат сигурност на пат во случај на дефект, а со VISA AMSM кредитната картичка добивате и дополнителна финансиска сигурност на секое ваше патување. Ко-брендираните VISA AMSM кредитни картички од Шпаркасе Банка, покрај услугите од вашата АМСМ картичка, ви овозможуваат бесконтактни плаќања во земјата и во странство како и други поволности: • Финансиска сигурност - кредитен лимит до 180.000,00 денари • Плаќање до 12 рати со 0% камата во АМСМ и кај други трговци • Месечна членарина – во висина од 100ден за VISA АМСМ Classic и 200ден за VISA АМСМ Europe Premium Рокот на важност на VISA AMSM кредитната картичка е три години, со можност за автоматско продолжување. Од кредитната картичка може да се откажете во кое било време, само со поднесување писмено барање до банката. За VISA AMSM кредитна картичка можете да аплицирате ОНЛАЈН преку www.amsm.mk 02/3181-108

20 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

АМСМ |

НАЈНОВИ ИНФОРМАЦИИ ПОДАРОК ЗА МАТУРАНТИ – ВАУЧЕР ЗА ОБУКА ЗА Б КАТЕГОРИЈА Полнолетство и матура? Подарете нешто што има вистинска вредност и трае долго. Ваучерот за обука за Б категорија е практичен и паметен избор – инвестиција во иднината на секој млад човек. Со овој подарок подарувате самостојност, сигурност и нови можности. Обуката ја реализираат искусни инструктори со долгогодишно искуство, со посебен акцент на квалитетот и безбедното учество во сообраќајот.

02/3181-240 | 078/387-578

ТРАНСПОРТНИ РИЗИЦИ - ОСИГУРУВАЊЕ НА СТОКА ПРИ ТРАНСПОРТ Ова осигурување ги покрива сите штети настанати како резултата на физичка загуба или оштетување на осигурената стока при утовар, истовар и за време на транспорт. Во зависност од потребите и желбите на осигуреникот, осигурувањето може да вклучи: - Основни ризици: пожар, експлозија, сообраќајна незгода итн.

- Сите транспортни ризици: основни ризици плус манипулативни ризици (лом, оштетување, гребаници итн), кражба и сл.

- Специјални ризици кои произлегуваат од специфичноста на стоката - Воени и политички ризици За комплетна сигурност, препорачуваме и CMR осигурување со кое ја осигурувате вашата одговорност како превозник кон сопствениците на товарот, во меѓународниот и домашниот транспорт. Полиси се достапни од сите осигурителни компании. Како клиент на Мобилити Брокер, добивате бесплатно посредување и застапување во случај на штета. Повеќе информации: 02/3181-405

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

21

ТЕХНИЧКИ ПРЕГЛЕД

ИЗВАДЕТЕ МЕЃУНАРОДНИ ДОКУМЕНТИ Меѓународна возачка дозвола ∙ Одобрение за управување со туѓо моторно возило Патничко осигурување ∙ Зелен картон ∙ АМСМ членски картички

02/3181-181 22 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

www.amsm.mk

АМСМ |

• Ве молам за една информација, aко мојот брат полага за возачка дозвола во нашата држава, дали истата ќе му важи во земјите од ЕУ?“ Благодарам, Маја АМСМ: Доколку државата има потпишано конвенција за меѓусебно признавање на возачките дозволи, тогаш македонската возачка дозвола се признава во таа држава. Во таков случај, лицето може да поднесе барање во државата во која живее за да добие странска возачка дозвола врз основа на македонската.

• Дали можам скопско возило да регистрирам во Струга со осигурување, технички преглед и печат во сообраќајна, без да дојдам во Струга? АМСМ: Возило регистрирано во Скопје може да се пререгистрира во Струга. Постапката вклучува технички преглед, важечко осигурување и подмирување на сите јавни давачки.

• Ме интересира дали возилото

треба да биде на мое име за да извадам членска картичка на АМСМ? АМСМ: Кога едно физичко лице се зачленува и станува член на АМСМ, избира членски пакет наменет за физички лица (АМСМ Light, АМСМ Classic или АМСМ Europe Premium). Сите членски услуги се поврзани со физичкото лице – член на АМСМ, без разлика во кое возило се наоѓа, дали како возач, патник или сопатник. Во однос на возилото, важно е да се напомене дека тоа треба да има важечки македонски регистарски таблички, да биде со маса до 3,5 тони и да е во сопственост на физичко лице.

• Дали е можно одјавување на возило да се направи во кој било град? АМСМ: Одјавата на возило се врши исклучиво во регистрационото подрачје каде што е регистрирано возилото. Тоа значи дека возило регистрирано во Скопје не може да се одјави во Охрид.

*СИТЕ НАВЕДЕНИ ТЕЛЕФОНСКИ БРОЕВИ ВАЖАТ ЗА ПОВИК ОД ФИКСЕН И ОД МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

23

| ТЕСТОВИ И СОВЕТИ

Безбедност во сообраќајот

ДРЖЕТЕ РАСТОЈАНИЕ!!! ВОЗЕЊЕТО ВО КОЛОНА БАРА ГОЛЕМА КОНЦЕНТРАЦИЈА, БИДЕЈЌИ СЕКОЈА НЕНАВРЕМЕНА РЕАКЦИЈА МОЖЕ ДА БИДЕ ОПАСНА. ВАЖНО Е ДА СЕ ДРЖИ ПРОПИШАНО РАСТОЈАНИЕ И ЦЕЛОСНО ДА СЕ ВНИМАВА НА СООБРАЌАЈОТ.

Т

оплиот дел од годината е познат по зголемениот број патувања. Во тој период денот е подолг, температурите се поповолни за патување во споредба со зимскиот период, а на патиштата има сè поголем број возила. За поголема безбедност се препорачува почитување на ограничувањата на брзината, но исто толку важно е и одржувањето на безбедно растојание од возилото пред вас. Поради зголемениот сообраќај, често се создаваат колони од возила, па затоа возачите треба да држат пропишано растојание. Зошто е важно да се држи растојание? Од наједноставна причина, за да се избегне судир со возилото пред вас. На патот може ненадејно да се појави различна препрека, како одрон, паднато дрво, надојдена вода или животно. Кога возилото пред вас ќе наиде на таква пречка, возачот веднаш сопира. Доколку не држите доволно растојание, може да дојде до судир. За жал, тоа е честа појава и укажува дека не се почитува правилото за безбедно растојание. Во населените места состојбата често е уште полошa, возилата се движат речиси „залепени“ едно зад друго. Кога ќе се случи сообраќајна незгода, одговорноста најчесто е кај возачот што удрил одзади, бидејќи не држел пропишано растојание. Држењето растојание е релативен поим. Во услови на добра видливост и сув асфалт, при брзина од 90 км/ч, треба да бидете на растојание од 80 до 90 м од возилото пред вас. Сообраќајните експерти велат дека возило кое се движи со 90 км/ч поминува

24 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

околу 80 м за 3,2 секунди. Тоа е вашето време на располагање за навремено да реагирате доколку возилото пред вас одеднаш запре. Ако возите со брзина од 60 км/ч, за 1 секунда поминувате 16,7 м. Тоа значи дека треба да одржувате растојание од околу 60 м за да имате време за реакција од приближно 3,6 секунди. Познавачите на сообраќајните услови препорачуваат: ако возите со 100 км/ч, растојанието треба да биде околу 100 м, односно околу 60 м при брзина од 60 км/ч. Доколку не ги почитувате овие препораки, се доведувате себеси и другите учесници во сообраќајот во ризична ситуација. Ланчани судири најчесто се случуваат токму поради недржење безбедно растојание. Овие препораки важат за услови со добра видливост и сув коловоз. При дожд и намалена видливост (магла), растојанието треба да биде најмалку двојно поголемо. При снег, мраз или ноќни услови, се препорачува да се избегнува возење ако не е неопходно. И кога држите пропишано растојание од 90–100 м при брзина од 90–100 км/ч, секогаш бидете внимателни, бидејќи некој од

ТЕСТОВИ И СОВЕТИ |

таканаречените „совесни возачи“ може да ве претекне и веднаш да се вметне во тоа растојание пред вас. Тоа се возачи кои мислат дека се на тркачка патека и често возат „цик-цак“, најчесто на градските улици, но и на автопат. Бидете особено внимателни со овој тип возачи, бидејќи тие се потенцијални предизвикувачи на сообраќајни незгоди. Правилото е многу едноставно: ако возите 70 км/ч, држете растојание од 70 м, или 120 м ако возите со 120 км/ч. Со прописно држење растојание имате на располагање околу 3,6 до 3,7 секунди за безбедно реагирање. Верувајте, ќе се најдете во ситуации кога возилото пред вас одеднаш ќе сопре, затоа мислите нека ви бидат насочени кон возењето, а не кон разгледување пејзажи. Ако возилото пред вас се движи многу споро, претекнувањето мора да се направи на прописно место, доколку условите тоа го дозволуваат. Не помислувајте да претекнувате на полна линија или на двојна полна линија. Ова важи и за улиците во населените места – полна единечна или двојна линија не смее да се пречекори ни „на сон“.

• Жарко Атанасоски

АВТО ШКОЛА МОБИЛИТИ ПЛУС

ПОЧУВСТВУВАЈТЕ ЈА СЛОБОДАТА! ПРИЈАВЕТЕ СЕ ЗА ОБУКА ЗА „А“ КАТЕГОРИЈА. Плаќајте на рати.

02/3181-240 | 072/228-195

www.avtoskolamobiliti.mk 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

25

| СТИЛ

Колекционерство

ГОЛЕМА СТРАСТ ЗА СОБИРАЊЕ НЕЗАВИСНО ДАЛИ СЕ РАБОТИ ЗА СТАРИ ПРЕДМЕТИ СО УМЕТНИЧКА ВРЕДНОСТ ИЛИ, ПАК, ВО ПРАШАЊЕ СЕ СИТНИ НЕШТА КОИ НЕ ВРЕДАТ МНОГУ - ПРИВЛЕЧНОСТА Е, МЕЃУ ДРУГОТО, И ВО НЕЈЗИНАТА НЕСКРОТЛИВОСТ.

Н

е случајно и психоаналитичарот Вернер Минстербергер (гер.

Werner Muensterberger), кој всушност и самиот бил страстен колекционер на уметнички дела од Африка, на својата книга (првично објавена во 1993 година) која говори за психологијата на оваа пасија, т.е. голема страст за собирање, ù го дал насловот „Колекционерство - нескротлива пасија“ (анг. Collecting - An Unruly Passion) чиј превод е авторизиран. Испитувајќи ги причините за копнеењето по уште еден предмет за колекцијата, предизвикано од сопствените емоции, патем кажано, изненадувачки е фактот што сè има во колекциите на оние кои целосно им се посветени. Голем предизвик за нив се старите раритети (ретко се наоѓаат, освен што имаат исклучителни квалитети), нарекувајќи ги ловци на аквизиции. Се разбира, поаѓал од самиот себе - хроничниот немир можел да го скроти, но само за кратко, додека не пронајде нешто ново, кое ќе го купи, ќе го размени и слично. Без влакна на јазикот, зборува отворено за познатите државници, писатели, уметници, вклучувајќи ги и луѓето што биле предмет на психоанализа - секако дека заедничка им била опседнатоста со некој вид предмети, а големата страст за собирање на што и да е (широк дијапазон) во исто време се толкува и како хоби, чија цел, секако е личното задоволство, за кое е потребна и умереност во секој поглед но и урамнотеженост. Различни по вид се предметите што со голема страст се собираат - пасионираноста е одлика на повеќето колекционери. Отсекогаш било така. Низ историјата на колекционерството е забележано буквално сè и сешто, има голем број егземплари на оваа пасија за кои никогаш не би помислиле дека се можни - на пример, лице што професионално се занимава со адвокатура како дејност во САД има

26 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

дури 200.000 железнички клинови во својата колекција. Имено, тој е само еден од многутемина (стотина на број - дури и уште повеќе) кои ја пребаруваат околината на железницата за да најдат барем еден клин што има втиснат датум во него. Ако ги погледнете веб-страниците за колекционерски цели, ќе се изненадите од тоа за што сè се покажува интерес. Бројот на луѓе кои собираат гас-маски, грамофонски плочи, есцајзи, значки, играчки, каменчиња, клешти (забарски, ковачки), колички, копчиња, кукли, макети, медали, монети, накити, перики, писма (војнички, љубовни), поштенски марки, прамени коса, први изданија на весници, книги и на списанија, протези, разгледници, рачни часовници, слики(чки), стрипови, сувенири, украсни предмети, фалсификувани потписи, фосили, черепи, школки, воопшто не е мал - напротив. Не изостанува ни бизарноста (необичноста), за која пишуваше и Harper’s Magazine пред неколку години: една руска грофица била позната по колекцијата лопатки што ги користеле болните наменети исклучиво за богати и славни луѓе. Друг - јапонски регент, имал 5.000 кучиња кои ги чувал во луксузен хотел, специјално изграден за нив. Сепак, внимание предизвикувал и богатиот човек што собирал болви во посебни шишенца полни со алкохол, на кои ги запишувал местата каде што ги собирал. Доколку му ги давале, не заборавал да ги внесе и нивните, односно имињата на давателите. Нема сомневање, автентичноста е прва по важност. СИЛНОТО ЧУВСТВО НЕМА ЦЕНА Колекционерството може да биде и поучно. Австралиецот Рекс Нан Кивел во текот на својот живот собрал 15.000 разноразни предмети врзани за минатото (пред сè далечното) на земјата во која живеел (Австралија) и Нов Зеланд - речиси 49 години по неговата смрт тие се сметаат за бесценето богатство. Генерално се верува дека тоа

СТИЛ |

(колекционерството) е голема инвестиција што се враќа - дури и повеќекратно. Лаиците можеби ќе се прашаат колкава е добивката од продажбата на комплет влезници за Вудсток 1969 заедно со гарантното писмо за веродостојност, ако се продава за 65 евра. Одговорот на колекционерите сигурно ќе биде дијаметрално различен: силното чувство дека е ваш, т.е. ви припаѓа вам, едноставно нема цена. Се разбира, постои можност и да се заработат многу пари. Возбудата им е верен придружник за време на целото патување низ него, собирањето на некој вид предмети (обично вредни, необични или ретки). Вниманието го свртуваат и страсните колекционери на стари автомобили - олдтајмери што се многу вредни. Без исклучок на винските колекции, вклучително и уметничките изработки, чии колекции биле под силен впечаток дури и оние што живееле во времето на Цезар и Цицерон - Рим се издвојувал меѓу другите со својата екстраваганција (главниот град на победничката империја го карактеризирал и расипнички дух). Продавачите на ремек-дела ги заземале најубавите места во квартовите, доста често ги окупирале и градските четврти во целост, а домовите на дел од богатите семејства наликувале на музеи што имале престиж.

Сепак, неодамнешните истражувања покажуваат дека колекционерите на поштенски марки и монети се најбројни очигледно дека љубовта кон филателијата и нумизматиката во денешно време е најголема. Особено во Италија (дури 22% од жителите на јужноевропската земја се интересираат за нив).

Германците најмногу се заинтересирани за стрипови (13%), а потоа за макети и играчки (11%), додека за накити и рачни часовници се интересираат меѓу 4 и 5%. Изненадувачки е фактот што младите сè повеќе се ориентираат кон колекционерството, гледајќи го како занимација. Притоа не ја отфрлаат ни можноста да заработат дополнително. Инфлацијата не влијае врз нив негативно - не ги спречува да вложат во нешто за кое сметаат дека е вредно. Благодарение на Macedonia Collectors SHOW, што за првпат се одржа во декември 2024 година (град-домаќин беше Радовиш), колекционерите од нашата земја ги презентираат своите збирки од собрани и подредени предмети, изнесувајќи ги во јавноста. Имено, станува збор за собирачи на сликички, картички, канцелариски материјали, албуми, автограми и други меморабилии кои се сродни со нив - претежно спортски. Ланската година (исто така во декември), македонските колекционери се собраа во Струмица каде што се дружеа со Горан Пандев (нашиот ас во фудбалот и генерално во спортот) - практика е на шоуто да присуствуваат спортисти од Македонија (соодветно со неговата концепција) - додека на првото издание, пак, специјални гости беа фудбалерите Јовица Трајчев, Иван Николов и Диме Димов. Интересот за Macedonia Collectors SHOW, кое во исто време се смета и за едукативно и за истражувачко, навистина е голем, а сите што се заинтересирани за оваа дејност (колекционерството) можат да ги посетат и неколкуте музеи (приватна сопственост на колекционерите) во нашата земја. Иако се мали, вредноста на експонатите, односно примероците, не може да се измери - на некој начин тие претставуваат и културно благо.

• Игор Ландсберг

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

27

| ПАТУВАЊЕ

Француски регии

СО БРОД ПО РЕЧНИТЕ ТЕКОВИ ТУРИСТИЧКАТА СЕЗОНА ВО ФРАНЦУСКИТЕ РЕГИИ КАКО ШАМПАЊА, ПРОВАНСА, БУРГУНДИЈА И БОРДО ШТОТУКУ ЗАПОЧНА. ПАТУВАЊЕТО СО БРОД ПО РЕЧНИТЕ ТЕКОВИ Е ЗАНИМЛИВО, ИНТЕРЕСНО, НЕОБИЧНО АТРАКЦИЈА ЗА ОНИЕ КОИ НЕ СЕ ЗАДОВОЛУВААТ СО ПРОСЕЧНОСТ.

С

мелата идеја на компанијата, чии хотели и возови се одликуваат со раскош, луксуз (вклучувајќи ги и сафаријата - авантуристичките патувања низ африканските земји), предизвика јавни пофалби, воодушевувања кај сите туристи што ги одликува раскошен, луксузен живот дури и кога се надвор од своите домови. Патувањата со бродовите на Belmond по речните текови на француските регии како Шампања, Прованса, Бургундија и Бордо едноставно не можат да се заборават - деновите се исполнети со сончевина, а убавината предизвикува восхит - без оглед на тоа за кој еден од сите седум ќе се одлучите да крстарите.

Coquelicot (Шампања), Napoléon и Pivoine (Прованса), Fleur de Lys и Lilas (Бургундија), Alouette (Бордо) веќе пловат по реките и каналите во четирите регии на најголемата држава во Европската Унија, додека Marguerite (Бургундија) ќе заплови во лето. Самите имиња, асоцираат на нив - поврзани во свеста и со лозовите насади што се простираат до бесконечноста (едноставно немаат крај). Со турите

28 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

се опфаќаат и винарниците - посетите на винарските визби се проследени со дегустации. Вината се послужуваат и на бродовите, заедно со кулинарските специјалитети на Доминик Крен, единствената жена која во САД се здоби со три ѕвезди на „Мишелин“, без разлика што е Французинка. Многу вкусно приготвени, јадењата, секако, се инспирирани од кујната на регијата во која се патува со брод - полека, што би рекле, со лезет. Никаде не се брза, само треба да се најде време за уживање. Во долгите попладниња исполнети со сонце, како да се создадени за пловење по речните води во внатрешноста на Франција, во прекрасната тишина наутро, со поглед на сите страни, додека го пието кафето на палубата, во богатата вечера со своите сопатници во текот на седумте дена, колку што трае турата. Впрочем, тоа воопшто не се доведува под сомневање кога за кураторка (кулинарска, се разбира) ја имате Доминик. Обично е присутна на патувањата во Бургундија, но секогаш во дослух со другите готвачи на останатите бродови. Винската карта ќе ве зашемети од нејзината должина. Во суштина, разонодата е рамна на развлечението, таквата интерпретација се должи на силниот впечаток. Не случајно и самите оператори велат: иако не може да запре, дозволете му на времето барем да се развлекува онолку колку што треба - за да можете со мирна совест да им се препуштите на задоволствата, вкусувајќи ги врвните производи додека сте во посета на сирењарниците (без претерување, сирењата се совршенство - мајсторско дело на сирењарите) или, пак, во друштво со печуркарите, кои ќе ве воведат во тајните на собирањето тартуфи (ароматичните печурки се деликатес, тука нема дилема). Исто така, и пазарите се вклучени во прошетките, но само кога бродовите се закотвени. Сето тоа постојано во придружба на најдоброто вино хедонистички, какво што, всушност, е и бродарењето. На пример, во југоисточна Франција, со „Наполеон“ и „Божур“ (фр. Pivoine).

ПАТУВАЊЕ |

ВОЗБУДЛИВО ДОЖИВУВАЊЕ ЗА ДОЛГО СЕЌАВАЊЕ Прованса е област за која се врзуваат, меѓу другото, и многу интересни приказни за поетите од таа регија, кои заедно со писателите на лирични творби од североисточна Шпанија во 12 и 13 век ги опевале витешките мотиви (трубадурите се добро познати во книжевната историја). Се разбира, поврзаноста на оваа област со имињата на бродовите не е случајна. Цветовите во различни бои на декоративната билка, особено во мај, се истакнуваат со својата убавина. Доколку се одлучите за крстарење по Рона со Napoléon (бродот има капацитет за 12 луѓе), ќе треба да платите вкупно 95.300 € (нешто повеќе од 7.940 евра по човек). Долг е 39,3 метри, а широк 5,05 м. Има шест кабини (спални соби со свои купатила - брачниот кревет може и да се раздвои), салон (дневна соба) кој им припаѓа на сите, климатизер. Посадата брои седум лица. На една од трите палуби (таму обично се поминува голем дел од времето) има џакузи. Глетката ќе ве релаксира: врбовите гранки досегнуваат до дното на реката, полињата со лаванда се шират насекаде, додека со задоволство го пиете виното Côtes de Provence Rosé, дополнувајќи го пријатниот вкус на тартуфите од Грињон. Патувањето ја вклучува и прошетката по ридовите на Таин-л’Ермитаж и посетата на ѕидините во Авињон - можно е присуство и на театарскиот фестивал што се одржува во лето (годинава од 4 до 25 јули). Сè зависи од тоа какви се желбите и потребите на гостите, независно дали се работи за културни или духовни. Обиколката низ општината La Voulte-sur-Rhône како да е направена со намера - исклучиво за бонвиваните. Попатно можете да возите велосипед по патеките во бујното зеленило, на тревните ливади, во полињата со лаванда. Постои можност и да направите тура со балон, уживајќи во погледот на лозовите насади. Таму некаде во Арлес ќе чуете и нешто за Винсент ван Гог, кој само во една година (1888-1889) изработил стотина слики. Целата околина се одликува со неверојатна убавина од која се зема здивот. Горедолу исто како и родното место на Нострадамус (Сен-Реми-де-Прованс) - пејзажниот опис е поврзан и со чувствата, оние за време на вечерите во пристаништата на

руралните области, додека се капете во близина на римскиот акведукт во Гард или, пак, во текот на посетата во Châteauneuf-du-Pape (з.м. новиот замок на папата), на 10 километри од Оранж. Ако се решите да патувате со Pivoine, земете го предвид и капацитетот на бродот, кој има четири кабини планирани за осуммина. Спалните соби се со свои купатила од мермер - нежните ткаенини се дополнуваат со амбиенталниот колорит за да се опуштите во потполност. Изнајмувањето ќе ве чини 75.100 € (безмалку по 9.400 евра од човек). Со него дефинитивно Прованса ќе ја доживеете на друг начин. Крстарењето по Рона всушност ја опфаќа сончевата страна на оваа регија - просторот меѓу Авињон и Сет, за кој се вели дека е најголемиот резерват (природен) во Европа: провансалската флора заедно со дивите животни, меѓу кои и камаршките бикови, без исклучок на белите коњи што воодушевуваат со својот нескротлив темперамент додека трчаат со сета сила по дините. Ќе сретнете и фламинга.

Napoléon во Прованса

Pivoine

Pivoine во Прованса

Изобилство на материјални добра ја карактеризира целата област, чии населени места навистина се инспиративни во секој поглед. Сосем сеедно е каде ќе застанете, на ликовната уметност нема да можете да ù одолеете. Арл е гордоста на регијата - Провансалците го именуваат „скапоцен камен“. Средновековни споменици има насекаде, а приказните за крстоносните походи се раскажуваат и ден-денес. На нив сигурно ќе помислите и додека сте целосно посветени на обедувањето, уживајќи во вкусовите што, на некој начин, ги креира надалеку прочуената готвачка Доминик Крен. Задолжително со салата прелиена одозгора со класик винегрет. На палубата. За комплетен впечаток од возбудливото доживување и за долго сеќавање на него. • Игор Ландсберг

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

29

| ПАТУВАЊЕ

Крушево

СТАМЕНИОТ ГРАД ДОДЕКА СЕ ШЕТАТЕ НИЗ УЛИЧКИТЕ НА УГОРНИНИТЕ ВО КРУШЕВО, СО ЦЕЛ ДА ГИ ВИДИТЕ СИТЕ НЕГОВИ КУЛТУРНО-ИСТОРИСКИ ЗНАМЕНИТОСТИ, ОД РАЗГОВОРИТЕ СО КРУШЕВЧАНИ ВЕДНАШ ЌЕ ЈА СФАТИТЕ СМИСЛАТА НА ПОСТОЈАНИОТ ЕПИТЕТ - ГРАДОТ ЌЕ ГО ДОЖИВЕЕТЕ ТОКМУ ТАКА. СО ПРИЧИНА.

В

о суштина, и одговара на вистината, во која ќе се уверите и самите за време на прошетката по неговите улички, додека во Старата чаршија водите разговори на темата со некои од жителите на градот, кои испаднале да испијат по едно кафе со локум - запазувајќи ги нормите, оние кои се врзани за традицијата. Нема дилема, постојаниот епитет на Крушево (стамениот град) се должи на цврстината, стабилноста, непоколебливоста, издржливоста во поширока смисла. Историјата, секако, е заслужна за тоа во голема мера (и блиското и далечното минато), архитектурата по која е препознатлив, и граѓаните со многу содржина во себе, што може и јасно да се види, без исклучок на патриотските чувства. Меѓу специфичностите на Крушево се вбројува и неговата местоположба - градот во западна Македонија е на 1.350 метри надморска височина, во пазувата на Бушева Планина, поради која температурата на годишно ниво во просек е 8,4 степени целзиусови (дури и липите малку подоцна цветаат), идеално за бегство од летната горештина што нè чека за некој месец, Ако се одлучите сега да го посетите, имајте предвид дека напролет е постудено отколку во есен, а зиме, пак, дефинитивно ќе ве освои со идиличниот пејзаж (настрана скијачкиот центар - можете да скијате на двете страни од планината). Не мора да чекате дотогаш - викендот е добра при-

30 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

лика да отпатувате со кола во Крушево (од Скопје е оддалечено 160 километри, приближно 100 километри од Велес, околу 55 километри од Кичево), тамам за неделен одмор. Доколку сакате да останете и преку ноќ, големата понуда на сместувачките капацитети ќе ви овозможи да го одберете тоа што најмногу ви одговара. Така ќе имате време за сè, буквално. Па дури и да ги чуете приказните за животот некогаш во минатото, кои со задоволство ќе ви ги раскажат. Крушевчани имаат почит кон традицијата - отидете на визита кај некого и ќе ви биде сосема јасно зошто се толку достоинствени, на господски начин. Истото ќе го забележите и во чаршијата, за која се врзуваат, меѓу другото, и спомените од минатото кога се живеело поинаку - занаетчиски работилници имало во изобилство: казанџиски, калајџиски, кујунџиски, чевларски. Сè се изработувало рачно, дури и златарските производи. Недостиг на бакроресци, бочвари, копаничари, столари едноставно немало - ниту пак на фурнаџии. Денес е поинаку - за среќа, останати се неколцина во чиј квалитет не треба ни малку да се сомневате. Само пробајте го локумот на една од неколкуте фамилии што се занимаваат со негово производство и веднаш ќе посакате да си понесете и дома - обично се послужува со кафе и чаша вода, главно во кафеана. Таму на менито е и топено-

ПАТУВАЊЕ |

то сирење (некаде се става на масата без да се праша) и чомлекот за кој воопшто не треба да размислувате дали да го нарачате. Во него се испреплетени и приказните за некои одамнешни настани, што ќе ви помогнат да разберете дека љубовта е непобедлива. И трпеливоста. Сепак, крушевчани во знак на добредојде ќе ве почестат со слатко, запазувајќи го домашниот ред. Останало така од памтивека. Власите некогаш биле мнозинство, денес има речиси 20 проценти - христијанскиот храм „Свети Јован Крстител“ меѓу народот е познат како Влашка црква. Посетете ја и „Свети Никола“.

ЗА НИКОГАШ ДА НЕ СЕ ЗАБОРАВИ - ТОШЕ ПРОЕСКИ Испреплетеноста на блиското и далечното минато е очигледна едноставно не треба да се објаснува, ниту пак да се докажува. Крушево за првпат се спомнува во историските извори од 1467 година. Тогаш било мездра во сопственост на спахијата Хусеин-бег. Како за големо населено место, во кое се сосредоточувале и сите дејности, се зборува веќе во втората половина на 19 век - само во 1883 година имало скоро 12.000 жители (денес малку повеќе од 4.100). За долго сеќавање на Илинденското востание (2 август 1903) во месноста Гумење, на истиот датум во 1974 година е откриено споменично обележје - Македониумот привремено ќе се заштити бидејќи се смета за културно добро во опасност. Треба да се види, таму почива Никола Карев (претседателот на Крушевската Република што траела 10 дена - оттаму и името на големата манифестација). Близу е и Музејот на народноослободителната борба (муралот зазема доминантна позиција) и езерото, но секако дека треба да отидете и на Мечкин Камен - локалитетот сведочи за жестоката битка (на основата врз која е поставен споменикот на војводата Питу Гули пишува: „Слобода или смрт“). Во близина се наоѓа местото каде што параглајдеристите полетуваат. Има на располагање и инструктори, со кои можете и да летате во тандем.

Додека се шетате низ градот, кој воодушевува со својата архитектура што предизвикала восхит, меѓу другите, и кај Ле Корбизје (познатиот швајцарски архитект го посетил Крушево во 1911-та), сигурно нема да бидете рамнодушни кон некои зачувани градби од 15 век - има куќи чии врати сепак се закатанчени. Арно ама, повеќето се функционални, а може и да се преноќи во дел од нив. По нагорништето е леарницата, каде што за време на Илинденското востание се правеле куршуми - има и своја поставка во Музејот посветен на него и Крушевската Република, кој пак е сместен во староградска куќа од 19 век. Доколку ве интересира ликовната уметност, не пропуштајте да влезете во галеријата „Никола Мартиноски“. Во пригоден амбиент се изложени делата (вкупно 61) на познатиот уметник, сметајќи ги како непроценливо културно наследство. Една од неговите доилки, што ја нацртал во 1967 година се издвојува со реалистичноста - како да ве следи со поглед, независно од тоа на која страна се наоѓате, од каде ја гледате. Внимание предизвикуваат и двете девојчиња и детето со цигарата, и останатите - сите до последно. На пет километри од центарот на градот е црквата „Свето Преображение“ што се поврзува со името на пејачот кој имаше прекрасен глас. Тоше Проески загина во сообраќајна несреќа на свои 26 години. Доста често престојувал во манастирските конаци. Панорамата што се гледа оттаму е иста како и неговата дарба за пеење - прекрасна. Беше омилен меѓу луѓето кои и ден-денес зборуваат за добрите особини што го красеа, меѓу нив и хуманоста - во 2004 година беше именуван за амбасадор на УНИЦЕФ. Постхумно го прогласија за почесен граѓанин на Македонија. Неговите сограѓани му се оддолжија со отворањето на спомен-куќата во 2011 година. Објектот е во форма на крст - изграден од бетон и стакло на површина од 870 квадратни метри во чиј централен дел е поставен молитвеникот заедно со неколку реликвии, вклучувајќи ги и размислувањата за љубовта, пријателството и семејството, писмено забележани. Музејските експонати се всушност - расположени во хронолошки ред: почнувајќи од раното детство и тинејџерската возраст - завршува со периодот кога Тоше ја достигна својата врвна точка на популарноста (тогаш и го изгуби животот). Изложени се вкупно 350 предмети, сопственост на семејството Проески. Во склопот на збирката се и двете восочни фигури на Тоше во природна големина. За никогаш да не се заборави. • Игор Ландсберг

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

31

ГАСТРОНОМИЈА

КЛАСИК ВИНЕГРЕТ СОСОТОЈКИ: 1 ЧЕШНЕ ЛУК (ситно исечкано) 1 КРОМИТЧЕ (ситно исечкано) 1 ЛАЖИЦА ШЕРИ-ОЦЕТ 1 ЛАЖИЧЕ СЕНФ (дижонски) ЛИМОНОВ СОК (пола лимон) 4 ЛАЖИЦИ ЕКСТРА ДЕВСТВЕНО МАСЛИНОВО МАСЛО ½ ЛАЖИЧЕ МОРСКА СОЛ (готвачката на Les Bateaux Belmond ја користи Fleur de Sel француска) ¼ ЛАЖИЧЕ СВЕЖО МЕЛЕН ЦРН ПИПЕР 1 ЛАЖИЦА СИТНО ИСЕЧКАНИ СВЕЖИ БИЛКИ: ЕСТРАГОН, КРБУЛИЦА, МАГДОНОС

НАЧИН НА ПРИГОТВУВАЊЕ: Во една посатка најпрво измешајте ги лукот, кромитчето, шери-оцетот, сенфот и лимуновиот сок, потоа ставајте го полека екстра девственото маслиново масло и мешајте додека смесата не стане мазна. Посолете и забиберете. На крајот додајте ги билките - непосредно пред да ја зачините салатата. Овој дресинг се смета за основа на француската кујна - без него речиси ниедна салата во пролет и во лето не може да се замисли. Не само за Французите, винегретот е класика за сите обожаватели на добро приготвена и сервирана храна. Оттаму и додавката - класик, а рецептот на Доминик Крен се темели на оној што го добила од својата мајка. И како што вели: тајната е во внимателно избраните состојки, добриот квалитет е пресуден.

КРУШЕВСКИ ЧОМЛЕК СОСОТОЈКИ: 1 КГ ТЕЛЕШКО МЕСО (околу рамото - плешка) 2 КГ КРОМИД (мали главици) 10 ЛУКЧИЊА 5-6 ЛОВОРОВИ ЛИВЧИЊА 1 ЛАЖИЦА ЦРВЕН ПИПЕР 1 ЛАЖИЦА „ВЕГЕТА“ 2 ЛАЖИЦИ ВИНСКИ ОЦЕТ 1 ЛАЖИЦА ЦРН ПИПЕР ВО ЗРНА 200 МЛ ЦРВЕНО ВИНО 1 Л МАСЛО СУВИ СЛИВИ ПО ЖЕЛБА (исечени наполу) СОЛ ЦРН ПИПЕР (мелен)

32 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

НАЧИН НА ПРИГОТВУВАЊЕ: Исечете го месото на коцки и почнете со редење во глинен сад: еден ред кромид (заедно со лукчињата), еден ред месо. Доколку сакате, можете да ставите одозгора и суви сливи. На јадењето му даваат блажина, колку што треба. По тоа, всушност, е и познато - автентичноста на крушевскиот чомлек не може да се оспори. На секој ред се додаваат зачините, наместа и ловоровите ливчиња. Штом се дореди, сипете го маслото, па виното - можете да турите и вода по потреба, како и оцетот. И зачините, секако. Поклопете го садот и ставете го во рерна - треба да се крчка два и пол часа, може и три.

читаj, гледаj, слушаj...

„THE DEVIL WEARS PRADA 2“ (ЃАВОЛОТ НОСИ ПРАДА 2)

„MAN ON THE RUN“ PAUL MCCARTNEY „КУЌА ОД СТАКЛО“ КУЌА ОД СТАКЛО

В

о книгата „Куќа од стакло“ се раскажува приказна за адвокатка која застапува деца во сложени разводи и случаи за старателство. Нејзиниот нов клиент е деветгодишната Роуз Баркли, која можеби била сведок на убиството на својата дадилка и која во екот на жестоката бракоразводна битка меѓу своите родители престанува да зборува. Задачата на адвокатката Стела Хадсон, која има најдобри намери, е да открие кој во семејството е жртва, а кој убиец. Но како да се открие вистината кога сите лажат? Штом Стела ќе помине низ железната безбедносна порта и ќе зачекори во луксузната, но автентично зачувана куќа во стар стил на семејството Баркли во Вашингтон, сфаќа дека случајот е уште поизвртен отколку што претпоставувала, а самото семејство - многу поразлично од очекуваното. Куќата е морничава - сè што во неа било направено од стакло е заменето со пластика. Додека Стела се доближува до вистините што Барклиеви очајно се обидуваат да ги сокријат, опасноста се обвиткува околу неа како покров, а нејзиното минато и сегашноста се судираат на неочекуван начин. Секој е осомничен за убиството на дадилката: мајката, таткото, бабата, момчето на дадилката, па дури и Роуз. Дали личноста што Стела треба да ја заштити е токму таа од која треба да се заштити? •

на Пол Макартни се вели дека Зтраенае музиката класика - неговите дела претставуваат придонес во музичката уметност. Иако

има 83 години (наредниот месец ќе полни 84), работи со полна пареа. Откако во август (лани) излезе документарецот за него (самиот тој го продуцираше) со наслов „Man on the Run“, прикажувајќи го животот на музичарот во 1970-тите, на 27 февруари (годинава) го објави и саундтракот за филмот. Во прашање е всушност - компилација од досегашните албуми на авторот, меѓу кои и „Wings at the Speed of Sound“, „McCartney“, „Ram“, „Red Rose Speedway“, „Band on the Run“, „Pure McCartney“, „McCartney II“ - додека беше дел од „Wings“, веднаш по „The Beatles“. Песните „Silly Love Songs“ (демо-снимка), „That Would Be Something“, „Long Haired Lady“, „Too Many People“, „Big Barn Bed“, „Gotta Sing Gotta Dance“, „Live and Let Die“, „Band on the Run“, „Arrow Through Me“ (прва верзија), „Mull of Kintyre“, „Coming Up“ и „Let Me Roll It“ сигурно ќе побудат чувство на добро располежение кај вас, особено ако се земе предвид критиката чии пофални зборови ќе ве натераат да ги преслушате неколку пати. Во завршниот дел од текстот на „The Spill Magazine“ каде што Aaron Badgley ја образложува оцената на албумот стои: „Man on the Run“ - музиката од саундтракот за филмот е совршена“. •

на американскиот ПDavidродолжението филм од 2006 година во режија на Frankel, снимен врз основа на тек-

стот кој го напишала Aline Brosh McKenna, веќе се прикажува во киносалите ширум светот, а достапен е секако и на некои стриминг-платформи. Meryl Streep, Anne Hathaway, Emily Blunt и Stanley Tucci се главни актери во него и овој пат, за разлика од Justin Theroux и Kenneth Branagh - обајцата се нови во тимот. Енди Сакс (Ен Хатавеј) се враќа во магазинот „Ранвеј“, додека неговата уредничка Миранда Пристли (Мерил Стрип) некако успева да се справи со предизвиците на работата во светот на модата, вклучувајќи ги и пишаните медиуми. Двете повторно се поврзуваат со Емили Чарлтон (Емили Блант) што сега ја раководи луксузната марка чии финансии можат позитивно да влијаат врз постоењето на самиот магазин. Колку е голем интересот за филмот говори и фактот дека веднаш откако излезе трејлерот само во првите 24 часа имаше 181,5 милиони прегледи. •

Жанр: комедија Актери: Meryl Streep, Anne Hathaway,

Emily Blunt, Stanley Tucci, Justin Theroux, Kenneth Branagh Режија: David Frankel

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

33

| HI TECH

„Бугати Фактор 1“

ВЕЛОСИПЕД СОЗДАДЕН ЗА ВИТРИНА ИЛИ МУЗЕЈ КОГА НЕШТО Е НАПРАВЕНО ВО НАЈДОБРИТЕ РАБОТИЛНИЦИ И ФАБРИКИ НА ПЛАНЕТАВА, НЕ ОЧЕКУВАЈТЕ ТОЈ ПРОИЗВОД ДА ИМА ВООБИЧАЕНА ЦЕНА. ЕКСКЛУЗИВИТЕТОТ СЕКОГАШ СЕ ПЛАЌА 10 ПАТИ ПОВЕЌЕ. МОЖНО Е ИСТАТА „СУДБИНА“ ДА ЈА ДЕЛИ И „БУГАТИ ФАКТОР 1“, ЗАСЕГА НАЈСКАПИОТ ВЕЛОСИПЕД.

М

ногу автомобилски компании во повеќе наврати имаат конструирано велосипеди. Неретко се случува да нарачаат изработка на велосипед од некој производител и на готовиот производ да го стават својот заштитен знак, како на пример „ферари бај колнаго“. Компанијата од Маранело нарачала велосипед, а Колнаго го направил и го потпишал дека е од марката Ферари. Тој велосипед се појавил некаде во првата половина од 80-тите години од минатиот век, а неговата цена била осум милиони лири, односно осум илјади германски марки. Таа сума, пренесена во денешно време, изнесува 16.000 евра. И Пежо, и Алфа Ромео, Форд, БМВ, Лаборџини, Лексус, Масерати, Мекларен, Мерцедес, Порше, Лотус, Ренџ Ровер, Џип и уште многу други производители имаат велосипеди со својот потпис. Некои од нив прават велосипеди за секој ден, како на пример Пежо, а некои произведуваат строг ексклузивитет. Најновиот велосипед со потпис од некој производител на автомобили е Бугати. Не е првпат оваа компанија да претставува велосипед, досега има претставено два, а „фактор 1“ е третот. И, како по некое непишано правило, овие велосипеди имаат едно нешто заедничко, а тоа е високата цена, односно премногу високата, и речиси сите имаат ограничено производство.

34 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

„Бугати фактор 1“ е направен од супер лесни материјали, најмногу од јаглеродни влакна и малку титаниум. Бојата е во согласност со името, посебната сина, онаа што е како заштитен знак на Бугати. Седиштето е направено од „Селе Италиа СЛР Карбон“, тркалата ги има изработено работилницата „Блек Инк“ и, замислете, обете тежат 1.298 грама, односно нешто помалку од 1,3 кг. Рамката е дело на „Фактор Бајкс“, каде што Бугати го има нарачано велосипедот, а материјалите од кои е направен се следниве: текстрим, торај и нипон графит. Овие материјали, направени од јаглеродни влакна, како и сите други, имаат своја тајна формула, која производителот љубоморно ја чува. Секој материјал направен од јаглеродни влакна, всушност, е направен од повеќе видови влакна. Тоа е нешто како правење коктел, од сè по малку. Е токму тоа „од сè по малку“, а не се знае колку, е тајната што производителот ја чува. И, што е најважно, секој таков материјал е заштитен, односно патентиран. И пневматиците се посебно направени за „бугати фактор 1“, и тоа не од било кој, туку од Континентал. Замислете до каде оди нивната креативност. Производството е ограничено на 250 примероци, а Континентал, како глобален гигант, се зафатил со изработка на специјална серија пневматици, кои дури имаат и свое име – „Континентал Гран При 5000 ТТ ТР“.

HI TECH |

Срам, Карбон - Ти и Керамик Спид, тоа се имињата на производителите одговорни за ланецот, запчаниците, менувачот и сопирачките, каде хидрауликата и електрониката се нераздвоен дел од велосипедот и играат многу важна улога. Сите материјали се суперлесни затоа што Бугати настојувал да има најлесен, велосипед, најаеродинамичен и најефикасен велосипед во однос на искористување на силата од лицето кое управува со него. Велосипедот е направен според најстроги стандарди на Меѓународниот Велосипедски Сојуз, но во некои делови од тие прописи, „бугати фактор 1“ ги надминува стандардите, како на пример со супериорната аеродинамика. Затоа овој велосипед, и покрај неговите беспрекорни особини, не може да биде официјално дел од некоја трка. Сепак, не секој ќе постигне врвни брзински резултати со овој велосипед, само професионалните велосипедисти можат да извлечат максимум. Еден ваков велосипед, составуван од повеќе производители, плус ограниченото производство на 250 примероци, го прави ова чудо на две тркала премногу ексклузивно. Од тие причини „бугати фактор 1“ има и ексклузивна цена, 23.600 евра. Дали некој ќе види ваков велосипед на улица? Не, тоа сигурно нема да се случи, но на некоја изложба, сигурно да. Тие што ќе го купат, најверојатно ќе го стават во некоја витрина или под стаклено ѕвоно и тука завршува приказната која е поскапа од многу автомобили од сегментите „а“, „б“ и „ц“. • Жарко Атанасоски

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

35

| ИСТОРИЈА

BMW 1602

ХРАБРИОТ ПОТЕГ ШТО СТАНА ЛЕГЕНДА ПРЕД 60 ГОДИНИ БМВ ОДЛУЧИ ДА СОЗДАДЕ КОМПАКТЕН АВТОМОБИЛ – ХРАБАР, НО РИЗИЧЕН ПОТЕГ. МОДЕЛОТ „1600-2 (1602)“ СТАНА ОСНОВА НА ЛЕГЕНДАРНАТА „ТРОЈКА“, НАЈПРОДАВАНИОТ МОДЕЛ НА БМВ.

Г

енерално, опстанокот на автомобилската индустрија се темели на „неколку“ посебни модели што оставиле длабоки траги во историјата на четирите тркала. Првиот бум во светски размери го предизвикал „форд модел т“ или, како што го нарекувале, „тин лизи“. Станува збор за прв самопридвижуван примерок што предизвикал бура. Пред повеќе од еден век, на 100 км од Минхен, била отворена работилница за производство и поправка на авионски мотори, а по 50 години работилницата прераснала во фабрика каде што е направен еден од легендарните автомобили со заштитниот знак на БМВ. Ако некој модел од БМВ е легенда во светски рамки, тогаш тоа е „тројката“. Ако ги следиме корените на „тројката“, тогаш таа годинава слави 60. роденден, но ако нејзиното постоење го сметаме од појавувањето на модел со името „серија 3“, тогаш моделот лани наполни 50 години. „Тројката“ е директен наследник на легендарната „2002“, поточно „1602“, односно „1600-2“. На крајот од првата половина од 60-тите години на минатиот век БМВ размислувал да направи најмала лимузина. Во компанијата се случила пресвртница кога одговорниот за развој Вилхелм

36 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Хофмеистер почнал да размислува за мала компактна лимузина што им го посочил на конструкторите Георг Бертрам и Манфред Ренен, напомнувајќи им автомобилот да биде помал, полесен, со спортски манири, поподвижен, лесен за управување и со попристапна цена за поширок круг купувачи од дотогашната поголема лимузина „ное класе“ со четири врати. Во тоа време финансиската состојба на БМВ не била добра. В. Хофмеистер подготвил план за конструирање мала лимузина. Тимот успеал во својата намера, конструкторите Бертрам и Ренен ја намалиле вкупната должина за 25 см, а растојанието меѓу оските за пет сантиметри. Автомобилот „бмв 1600-2“ бил изложен во март 1966 година на Салонот за автомобили во Женева. Официјалното претставување се случило во минхенската оперска куќа на 7 мај 1966 година кога БМВ прославувал 50. роденден. Тогаш БМВ претставил две големи нешта во еден ден - „1600-2“ и купето наречено „1602“. Иако била мала лимузина, сепак тоа било некој вид купе бидејќи на почетокот се произведувал само со две врати. Јавноста многу добро го прифатила новиот модел. Во автомобилот вградиле 1,6 л мотор со 85 кс, со максимална брзина 160 км/ч. Работите во фабриката се подобриле. Токму во тој период се случиле неколку убави моменти, како за БМВ, така и за светската автомобилска индустрија. Одговорниот за планирање на производството Хелмут Вернер Бенш и конструкторот на мотори Алекс фон Фалкенхаусен поседувале „1602“. Независно еден од друг направиле неколку измени во своите автомобили - вградиле мотор со зафатнина од 2,0 л, зајмен од поголемата лимузина. Во тоа се вклучил и Макс Хофман, увозник на БМВ за САД. Тој забележал

ИСТОРИЈА |

БМВ 1989 година

БМВ 3 1995 година

БМВ 1600 - 1966 година

БМВ 1974 година

БМВ е30 1983 година

дека американскиот пазар сака спортски автомобили и на БМВ му предложил да направи неколку измени на моделот „1602“ за да ги задоволи американските норми за увоз на автомобили, но и да биде спортски. На ум имал спортска изведба на моделот „1602“. Раководството на БМВ било скептично за барањето на Бенш, Фалкенхаусен и Хофман. Сепак, се согласило затоа што изведбата што можела да се продава во САД речиси веќе била подготвена од Бенш и Фалкенхаусен. „2002“, 2,0 л мотор и две врати. БМВ добил нов модел што постигнал добри продажни резултати со „1602“, како и врвни резултати на тркачките патеки. Изведбата „2002 ти“, со двоен карбуратор, поседувал 120 КС, а изведбата со механички уред за директно внесување гориво 130 КС. Сепак, моделот „2002“ направил најголем исчекор со вградувањето на турбоуредот со чија помош моторот добил 170 КС. Наедно „2002 турбо“ (1973 година) бил прв европски сериски автомобил со турбополнач. Оваа изведба била претходник на моделите со ознаката „м“ од одделот на БМВ за производство на изведби со нагласена спортска нота Мотоспорт. Турбомоторот со зафатнина од 2,0 л послужил како основа за развој на турбомоторот вградуван во болидот на Формула 1 („бребем бмв бт 52 турбо“), со кој Нелсон Пике ја освои шампионската титула во 1983 год. На тркачките и рели патеките моделот „2002“ постигна врвни резултати со големите возачи, на пример, двоецот Ханс Јоаким Штук / Клеменс Шикентанц, победници на 24 часа Нирбургринг во 1970 година со „бмв 2002 ти“, а Ники Лауда, три титули од шампионатот во Формула 1, стекнувал возачко искуство со моделот „2002 алпина“ на крајот на 60-тите години од минатиот век. Тоа бил период на стабилност за БМВ и задоволителна продажба. Во 70-тите години одговорните почнале да размислуваат за наследник на популарниот модел „2002“. Во тоа време во БМВ работел Боб Луц, американски менаџер и добар познавач на автомобилската индустрија. Работел во ГМ, потоа во БМВ, а кариерата ја продолжил во Форд и Крајслер. Тој бил во тимот при подготовката на „првата тројка“ (е 21). Пол Брак бил одговорен за впечатливиот и едноставен дизајн на малата лимузина со две врати. Во 1975

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

37

| ИСТОРИЈА

година „тројката“ постигнала голем одѕив во јавноста. Првата генерација е запомнета по единствената каросерија со две врати, по „кокпитот“ свртен накај возачот и по карактеристичниот преден дел што потсетува на ајкула. Најважно, се продавал добро исто како и „2002“. Следна генерација е „е 30“. Шефот на дизајнерскиот оддел Клаус Луте настојувал дизајнот од првата генерација да се пренесе и на втората, без големи измени во линиите. Дизајнот се подготвувал со негови насоки, но Бојке Бојер е заслужен за обликот на „е 30“. На светската премиера во Мароко на крајот на ноември 1982 година специјализираните новинари од цел свет имале можност да го возат стотина километри од Маракеш до Казабланка и назад. Прво каросерија со две, потоа со четири врати, следувала и каросерија без цврст покрив, кабриолет. Со овој модел БМВ застанал на цврсти нозе, а продажбата преку Атлантскиот Океан била премногу добра.

БМВ 3 2008 година

38 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

БМВ и3 2027 година

Почнувајќи со „1600-2 (1602)“ БМВ направил голем „бум“ во светот, а подобрената финансиска состојба ги поттикнала одговорните да размислуваат за конструирање полуксузни автомобили. Благодарение на овој модел денес БМВ е еден од главните играчи во премиум класата. Втората генерација траела до 1994 година, потоа следувала третата генерација именувана „е 36“, претставена во 1990 година и најновата електрична „и 3“ осма генерација прикажана минатиот месец. Сите седум генерации имале добра продажба, а најмногу пари во касата на БМВ, донела четвртата генерација. И покрај тоа што производителот вели дека „тројката“ прослави 50. роденден минатата година, компактната класа првпат се појави во 1966 година. Таа класа е темел на БМВ. Осмата генерација е електрична, со друга платформа, друг погон и сè ново.

• Жарко Атанасоски

ОЛДТАЈМЕРИ |

Времеплов

АВТОМОБИЛИТЕ ВО СТАРО СКОПЈЕ ПРВОТО ПОЈАВУВАЊЕ НА АВТОМОБИЛИТЕ ВО ГРАДОТ СКОПЈЕ СЕ СМЕТА ДЕКА ДАТИРА ОД 1911 ГОДИНА, КОГА НИЗ ГРАДОТ СЕ ДВИЖЕЛЕ НЕКОЛКУ АВТОМОБИЛИ, ПРЕТЕЖНО ОД МАРКАТА „РЕНО“ И „ФОРД“, ПОТОЧНО МОДЕЛОТ „Т“.

П

ојавата на првите автомобили во Скопје датира уште од почетокот на 20 век, кога градот почнал да го менува својот отомански карактер и да ги прифаќа модерните европски влијанија, кои сè повеќе станувале вообичаени за времето што доаѓало. Според некои извори, значајна личност која овозможила појава на автомобилите во Скопје во тој период е Френк Манинг, кој придонел првите автомобили да бидат увезени и да се возат по скопските калдрми. Во тоа време, по скопските улици сè уште преовладувале коњски запреги и разни пајтони, па првите возила предизвикале голема љубопитност кај минувачите, кои не го криеле интересот за фотографирање и возење во нив. Првите сопственици биле богати трговци, индустријалци, пекари и лекари. Во тој период, полнењето гориво се вршело рачно, од импровизирани буриња, шишиња и туби, а подоцна се појавиле и првите бензински пумпи од познати светски брендови, кои продавале гориво за автомобилите што сè уште биле реткост во градот. Автомобилите во тоа време биле отворени, без покрив, со големи и тенки тркала. Фаровите биле мали и слаби, првично користеле гас за осветлување, а подоцна некои биле опремени со динамо што произведувало електрична енергија. Интересно е што возачите, додека управувале со возилата, носеле капи и очила за заштита од прашината и калта на скопските улици. Со тоа се појавила и потре-

бата од механичарски услуги, па биле отворени и првите сервиси за автомобили, најчесто во строгиот центар на градот. Со текот на годините, особено по Првата светска војна, бројот на возила постепено се зголемувал, па се јавила потреба од изградба на првите сообраќајници во градот, со цел сообраќајот да се одвива побезбедно и понепречено. Брзината во градот била ограничена на околу 10 километри на час. За време на Втората светска војна се користеле возила донесени од воените сили присутни во градот. По нејзиното завршување се јавила голема потреба од индустријализација, изградба на нови сообраќајници и обезбедување паркинг-простор, бидејќи автомобилите сè повеќе станувале потреба, а не луксуз. По катастрофалниот земјотрес од 1963 година, Скопје добило нов лик – со нови станбени површини, зголемен број жители и уште повеќе автомобили, како и широки улици и булевари. Овие податоци и денес се зачувани и се негуваат преку различни собири на ретро-клубови на олдтајмери, а особено место имаат во архивата на АМСМ, кој и понатаму им посветува внимание преку своето членско списание.

• Андријан Трипунов

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

39

| СПОРТ

WRC – Рели Хрватска и Рели Канарски Острови

ТОЈОТА Е АПСОЛУТЕН РЕКОРДЕР ВТОРА 1-2-3-4 ПОБЕДА НА КАНАРСКИТЕ ОСТРОВИ И ВКУПНО ПЕТТА ВО ИСТОРИЈАТА.

TOYOTA Е АПСОЛУТЕН РЕКОРДЕР, А НЕЈЗИНИОТ РЕКОРД УШТЕ ДОЛГО ЌЕ СТОИ НЕСОБОРЕН.

Г

рандиозна 1-2-3-4 победа на Toyota на Канарските Острови – повторување на ланскиот успех и историски подвиг на асфалт. Единствен конкурент со вакви победи се Citroen (Бугарија 2010, асфалт) и Mercedes (1979, чакал), но Toyota со вкупно 5 вакви триумфи е апсолутен рекордер. Доминираше и на асфалтските релија во Хрватска и Канарите, додека Hyundai, за жал, остана далеку зад нив. Релито на Хрватска стартуваше во петок наутро со големо разочарување за Оливер Солберг. Неговиот прв настап на ова рели траеше едвај 5 километри по стартот на првиот брзински испит. Солберг влета брзо во еден десен свијок, лизна и удри во карпа и заврши во длабок ендек. Тој и совозачот Елиот Едмондсон излегоа неповредени. Не стигна многу подалеку ниту Елфин Еванс. Иако го поведе релито и во само два испити успеа да му избега на Пајари повеќе од 15 секунди, на третиот испит го снајде слична приказна како и Солберг. Излета и не можеше да продолжи. Двајцата главни напаѓачи на Toyota беа надвор од игра. За волја на вистината надвор од игра беше и Адриен Фурмо од Hyndai, кој остана без гума на вториот испит. Така, главната ролја како лидер на релито на Хрватска ја презеде Сами Пајари, додека Такамото Кацута беше близу зад него. До крајот на денот Нојвил се вмеша во борбата и го раздели водечкото дуо на Toyota, завршувајќи пред Кацута за 0,9 секунди. Четврти денот го заврши Хајден Падон со Hyundai. Сами Пајари во сабота наутро продолжи онаму каде што заврши претходниот ден. Убедливо го водеше релито, одржувајќи ја

40 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

предноста пред Нојвил. Возеше без ризик, но несреќата го снајде на петтиот испит од денот, скина гума и не можеше да продолжи, при што загуби повеќе од две минути. На истиот испит гума дупна и Кацута. Иако можеше да продолжи без да менува, сепак загуби повеќе од една минута. Нојвил го презеде водството и го заврши денот како лидер на релито. Кацута беше втор, а Пајари трет. Падон остана на четвртата позиција бидејќи и тој дупна гума на кобниот брзински испит, а не беа поштедени ниту Џош МекЕрлин, ниту Џон Армстронг од M-Sport Ford. Интересно е што Солберг и Еванс продолжија да се натпреваруваат според правилото „супер-рели“. Иако беа надвор од борбата за бодови, покажаа одлична брзина – особено Солберг, кој беше најбрз на шест од осумте брзински испити во текот на денот. Четири брзински испити во неделата го делеа Нојвил од првата победа годинава, но таа не се случи. Боговите на релито очигледно сакаа Кацута да ја забележи втората победа во кариерата. Нојвил продолжи со исто темпо од почеток на денот, одржувајќи ја предноста во однос на Кацута, сè до последниот брзински испити „Wolf Power“, кога удри во бетонски блок на неколку километри од целта. Кацута повторно беше на врвот на светот, иако на крајот од релито повеќе сочувствуваше со трагедијата на Нојвил отколку што се радуваше на победата. Сами Пајари заврши втор и по трет пат годинава се искачи на подиум, што говори многу за напредокот на младиот Финец. Падон заврши трет, а веќе на четвртото место беше возач од категоријата WRC2, Јохан Росел, зад волaн на Lancia Ypsilon HF.

СПОРТ |

Релито на Хрватска му донесе втора победа по ред на Кацута и водство во шампионатот, а две недели подоцна следеше асфалтското рели на Канарските Острови. Релито на Канарските Острови стартуваше во Лас Палмас со спектакуларна атмосфера, каде Кацута веднаш го презеде врвот. Вистинскиот предизвик следеше на планинските асфалтни патеки на Гран Канарија. Петокот донесе пресврт – Ожие поведе уште од првиот испит и, и покрај проблеми, беше најбрз на 4 од 6 и го заврши денот како лидер. Toyota ги држеше првите пет позиции, со Солберг втор, пред Пајари, Еванс и Кацута, додека Hyundai заостануваше. Најдобро пласиран беше Сордо кој заврши шести. Седми беше Фурмо, а осми Нојвил.

Дождот во сабота наутро ја забибери борбата на Канарите, но не доволно за да се смени поредокот од претходниот ден. Еванс беше во свој елемент и освои три од шест испити, колку што беа предвидени за тој ден. Три освои и Солберг, кој успеа да му се доближи на Ожие на само 3,8 секунди на крајот од денот. Состој-

ба која најавуваше сериозна битка во последниот ден од релито, со оглед на решеноста на Солберг да го напаѓа деветкратниот светски шампион. Пајари остана на четвртата, а Кацута на петата позиција. Во таборот на Hyundai, Сордо и Фурмо ги заменија позициите, Фурмо заврши зад Кацута, Сордо беше седми, а Нојвил остана на осмата позиција. Наострениот Солберг стартуваше силно во недела утро, победувајќи на првите два испити и намалувајќи ја предноста на Ожие за 1,6 секунди. Предноста беше стопена на само 2,2 секунди на два испити пред крајот на релито. Следеше претпоследниот испит кој всушност беше кобен за Солберг. Преголемата желба да се победи големиот шампион го зеде својот данок. Во налет удри во металната заштитна ограда и излета од пат. Тој и совозачот беа неповредени, но автомобилот беше премногу уништен за да продолжи. Ожие во својата низа од 68 победи ја вметна и оваа од релито на Канарските Острови, која му недостасуваше. Еванс ја наследи втората позиција, Пајари кој заврши трет повторно се искачи на подиум, а Кацута го освои четвртото место. Тимските наредби во Hyundai го промовираа Фурмо на петтото, а Нојвил на шестото место. Сордо заврши на седмата позиција, бидејќи не се бори за титула, туку само за бодовите на Hyundai како производител. По релито на Канарските Острови, Еванс повторно се искачи на врвот од поредокот меѓу возачите. Тој води во шампионатот со 101 бод, пред Кацута со 99 бода. Трет е Пајари, кој годинава се качи на подиум на четири пати од пет извозени настани и, благодарение на овој успех, има заработено 72 бода. Меѓу производителите, Toyota со 265 бодови води далеку пред Hyundai, кој има 167 бодови. M-Sport Ford е последен со само 63 бодови. Следниот настан е релито на Португалија, кое се вози од 7 до 10 мај. • Љубомир Анастасовскиpa

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

41

| СПОРТ

Светско првенство во Мото ГП

БРАЌАТА МАРКЕЗ ЈА ЗАПРЕА АПРИЛИЈА ВО ХЕРЕЗ ПО ПЕТТЕ ПОБЕДИ ВО НИЗА, ВО ПРВАТА ТРКА НА ЕВРОПСКО ТЛО ЗА 2026 ГОДИНА, МАРК МАРКЕЗ И АЛЕКС МАРКЕЗ ПОБЕДИЈА ВО СПРИНТОТ ОДНОСНО ВО ГЛАВНАТА ТРКА.

И

ако доминацијата на Априлија генерално се однесуваше само на главната трка, во суштина трката во Херез требаше да биде показател каков е распоредот на силите по стартот на сезоната пред два месеци. Сепак, за да не биде сè „кристално јасно“, се погрижи – природата! Променливите временски услови придонесоа за неверојатни пресврти, кои најпрво беа видени во спринт-трката. Марк Маркез ја освои пол-позицијата, но во спринтот немаше капацитет да се бори против сопственот брат. Алекс Маркез го престигна на патеката и јуришаше кон победата. Марк се обиде да остане блиску до него, но падна на лизгавиот асфалт во свиокот бр. 12, на десет круга пред крајот, и отиде во бокс по мотоцикл наштелуван за дождливо време. Наспроти тоа, Алекс остана на патеката и беше „уловен“ од дождот, па падна во следниот круг, но не можеше да стигне до боксот. Во тој круг падн и Бецеки со Априлија, а останатите мораа да возат мошне внимателно. Во таа проретчена конкуренција, Марк Маркез ја пронајде самодовербата и успеа во финишот да го стигне Франческо Бањаја и да ја однесе победата, иако претходно сите мислеа дека поради падот тој ќе остане без бодови.

- Викендов не беше најдобар за нас. Имавме коректен ден во петочните тренинзи, но одлучивме тогаш да ги тестираме меките гуми, а медиум да ги оставиме за сабота. Дождот следниот ден нè спречи во таа намера, па ни се рефлектираше и во самодовербата за неделната трка,- изјави Бецеки. Франко Морбидели го освои третото место, пред Биндер и Џанантонио.

42 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Во неделното гран при, речиси идентична ситуација и борба на браќата Маркез, што ја доби помладиот Алекс. Марк не успеа да остане во седиштето откако беше престигнат и повторно падна и не освои бодови.

- Алекс секогаш бил брз во Херез, особено гледајќи од лани наваму. Имаше мошно добри сопирачки во свиокот број еден, како и во другите брзи, лабдечки свиоци. Беше особено добар во свиокот број 8, односно ме престигна на пат кон свиокот број девет, - раскажа Бецеки. - Стабилноста е нешто на што работиме, можеби тоа ме правеше побавен после стартот,- додаде Бецеки.

- Генерално Априлија е половина чекор пред нас и ние мора да најдеме нешто за време на тестирањата со цел да ги стигнеме,рече Маркез како аргумент зошто не се во можност да се борат за титулата.

- Знам дека тоа им е работата на новинарите, но не постои таква разлика. Априлија и Дукати се различни, едната е посилна на една точка, другата е посилна на друга точка. Денеска победи Дукати, додека Априлија беше второпласирана, а јас бев четврти. Очекувам вака да биде цела година, Дукати версус Априлија или Маркез версус Бецеки и Мартин. Мислам дека повеќе разлики има меѓу возачите во моментов,- изјави Хорхе Мартин. Бецеки има 101 поен, а Хорхе Мартин е втор со 90 поени. Фабио ди Џанантонио е трет во генералниот пласман со 71, Педро Акоста има 66, а Марк Маркез остана на истите бови како пред трката – вкупно 57. Француското и каталонското гран при се на програмата во средината на мај, 10.05 и 17.05, додека италијанскиото гран при доаѓа на 31 мај. • Александар Табаковски

Колумна своерачно

АЛЕКСАНДАР ТАБАКОВСКИ

МЕСТО ПОД СОНЦЕТО АКО ФОРМУЛА 1 СЕ ВРТИ КОН СИНТЕТИЧКИТЕ ГОРИВА, КОЈА ЌЕ БИДЕ ИДНИНАТА НА ФОРМУЛА Е?

Т

ретата генерација на болиди од Формула Е ќе оди „во пензија“, откако полека го завршува и ова поглавје од својата историја. Влезе во светот на трките како втор најбрз болид, тврдејќи дека ги надминува брзините на Формула 2. Некаде кон крајот на 2025 година беше претставена четвртата генерација, која ќе се употребува од сезоната 2026/27, а притоа беше најавено радикално подобрување на моќноста, брзината, како и на одржливоста и престигнувањата. Имено, таканаречената „Ген4“ треба да има врв на моќност изразени како 600 kW (околу 815 коњски сили) во квалификации, како и Attack Mode, а во трка 450 kW (600 коњски сили или +71%). Максималната брзина се најавува дека ќе биде над 335 км/ч, со забрзување 0-100 km/h за 1.8 секунди и тежина 954 kg (без возач). Во „формулата“ за енергија се наведува дека 40% од неа треба да биде обновена, а сите материјали да можат целосно да се рециклираат. Новина е погон на сите четири тркала, а акумулаторите ќе складираат 43% повеќе енергија, односно 55 киловат-часови. Слично како во Формула 1, ќе се воведат два мода на аеродинамика, која сега се најавува како „висока за квалификации и ниска за трки“. Се очекува разликата да биде дури и пет секунди по круг од досега! Тука подвлекувам линија, бидејќи колку повеќе набројувам, толку повеќе Формула Е ме потсетува на она што некогаш беше Формула 1 – брутални перформанси и брзина која „ги буди пеперутките во стомакот“. Но, токму таквата тркачка поезија беше третирана како раскалашеност – па имиџот на Формула 1 отиде во неповрат со скапите делови и мотори кои се менуваа на секоја трка, а моторите со внатрешно согорување беа анатемисани поради тоа што не ја рецкаа „зелената агенда“. Денес Формула 1 ги живее своите блескави хибридни денови, но Формула Е е исправена пред предизвикот на иднината. Во кој правец ќе продолжи? Ако големите фабрики имаат свои визии за Формула 1 и полека се загреваат за новите решенија, како мотор со внатрешно согорување кој работи на синтетичко гориво и не ја загадува околината, во кој правец ќе продолжи да се развива Светското првенство на Формула Е?

Ставот на ФИА е дека спортот треба да биде релевантен и да може да помогне да ја унапреди или развие постоечката ситуација. Но, Формула Е не може да оди во ист правец како и Формула 1, бидејќи ќе се преклопат. Нејзината позиција е врзана за електричен погон, па оттука досегашните искуства и придонеси се и тоа како значајни, но доколку индустријата ја напушти идејата за електрични автомобили, тоа може да биде и крај за спортот. Од друга страна, кинеските возила сè почесто се спомнуваат дека го преземаат најголемиот удел на пазарот, па одговорот на Европа ќе ја дефинира и позицијата на производителите кои се во ова првенство. Трките најчесто се одржуваат на градски улици, а не на автодроми, промовирајќи ја токму еколошката страна на спортот. Искрено верувам дека, како шоу, има свој потенцијал и своја публика, но одржливост на долг рок бара сериозно покривање од страна на медиумите и големи средства од ТВ-правата. Барем во моментов, тоа не е нивото што го имаат Ф1 и Мото ГП, но откако Либерти Медиа реши дека треба да ги контролира и двата спорта, можеби – тоа е моја шпекулација – би можела да го надополни мозаикот со уште еден спорт. Тоа би значело дека Формула Е ќе биде дел од трките уште многу години, а во спротивно, можно е да се загуби моментумот кој беше присутен од основањето. Како и да се заврти, очекувам по пет години да видиме можеби и петта генерација на болиди, бидејќи сè уште е рано за некаква „конечна“ одлука. Но, пазарот на електричните возила, ставот на Европа и прифатеноста на спортот во глобални рамки би требало да ја катализира иднината на Формула Е. Лично повеќе би ценел трки со вистински туринг возила, налик на Е-ТЦР, отколку со болиди. Во споменатиот период, ќе има и доволно време за Либерти Медиа да размисли околу преземање на спортот и да се поработи на моделот за во иднина. •

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

43

| СПОРТ

Светско првенство во Формула 1

ЖЕЛЕЗОТО СЕ КОВА ЖЕШКО ПРАВИЛАТА КОИ СТАПИЈА НА СИЛА ОВАА СЕЗОНА, МОРАА ДА БИДАТ КОРЕГИРАНИ, ВО ИНТЕРЕС НА ЗАЧУВУВАЊЕ НА ВРВНАТА НАТПРЕВАРУВАЧКА ФОРМА НА СПОРТОТ.

И

ако процесот на еволуција на правилата во Формула 1 е започнат многу одамна, оваа сезона се случи една од пообемните промени со која распоредот на перформансите беше диригиран: 50% од моторот со внатрешно согорување, а 50% од енергијата што ќе се генерира. Првите искуства покажаа дека постојат недоречености, но и опасности во одредени ситуации, поради што беше пристапено кон допрецизирање и унапредување на овој сет правила. Меѓу најгласните критичари беше и поранешниот светски првак, Макс Ферстапен, кој заедно со други легендарни возачи на спортот укажа дека комплицираноста на возачката работа го убива спортскиот момент. Поблаго кажано, возачите мора да возат мудро и претпазливо, да ги полнат акумулаторите секој круг за да продолжат да возат, и нема простор за тркање. Сепак, имаше и размислувања дека треба да се гледа на нештата и од поинаква перспектива.

- Клучно за мене е како младите возачи се адаптираа. Тие побрзо се снајдоа отколку искусните возачи. Размислете, сите сме зачудени, но јас мислам дека тие се посовежи и побрзо „им легна“ новата технологија. Тие немаат многу нешта за промена. Исто беше кога се појавија современите волани, па оние кои играле „Playstation“ побрзо се снајдоа од старите асови. Сега тие се стари. Всушност, не се толку возрасни, само јас ги нарекувам така. Доаѓа следната генерација, нештата еволуираат,- рече поранешниот тимски шеф на Хаас, Гунтер Штајнер, најмногу користејќи го примерот на Расел и Антонели.

44 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

- Кога зборуваме за Формула 1, не треба да направиме грешка и да споредуваме нешто од минатото со нешта од денес. Не е важно какво е моето лично мислење. Она што се брои е што прави публиката. Прашањето е дали луѓето ја следат Формула 1 и колку? Публиката е клуч за сè. Ако Формула 1 ја задржи високата гледаност и генерира публицитет, тогаш е добро, ако нема публика, ништо не може да се направи. Додека публиката е тука, се е добро,- гласеше мислењето на поранешниот возач на Ферари, Џеки Икс. Тимскиот шеф на Мерцедес, Тото Волф, предупреди дека не треба да се преземаат големи чекори, туку дека треба да се прават мали прилагодувања.

- Дискусиите кои што беа направени меѓу група на возачи, ФИА, Формула 1 менаџмент и тимовите, навистина беа конструктивни. Сите имавме иста цел, да го подобриме финалниот производ, со тоа што ќе имаме натпреварување на ниво „ич или брич“, а притоа да ја подобриме безбедноста. Според мене потребно е да се работи со скалпел, а не со бејзбол палка,- порача Австриецот Тото Волф. Во ваква поларизирана атмосфера, на крај се дојде до консензус околу две нешта: квалификациите да бидат максимално компетитивни и да овозможат демонстрација на брзина, како и да се подигне безбедноста врз база на сознанијата од првите инциденти. Овие промени имаат заедничка позадина во смисла на менаџмент на енергијат, кога да се акумулира и кога да се користи. Возачите ќе можат да обноват енергија од 350 киловати

СПОРТ |

наспроти досегашните 250 киловати, почнувајќи од трката во Мајами. Ваква промена беше загатната уште од првите тестирања во Бахреин и Ф1 заедницата верува дека тоа ќе придонесе возачите да останат со притиснат педал за гас, односно да можат и да ја трошат енергијата и да ја акумулираат. Нема да има ненадејни отпуштања на педалот и болидите поприродно ќе олабавуваат со брзината во пресрет на свиоците. Втората промена е намалување на собирањето на обновливата

енергија од 8 мегаџули на 7 мегаџули. Тоа значи дека во квалификациите помалку енергија ќе биде обновена, а со тоа и помалку искористена. Дополнително, на 12 патеки од календарот постои можност оваа граница и дополнително да биде спуштена.

Повторно, оваа мерка е наменета за неочекувано отпуштање на педалот, односно возењето да биде на граница на можностите, иако времињата ќе бидат побавни, од 2 до 4 секунди по круг. Максимум испорака на енергија при користење на акумулирана енергија е ограничено на 150 киловати. Дополнителни решенија ќе се понудат од безбедносни причини за старт на трките во услови на дожд.

- Сите инволвирани заслужуваат да бидат пофалени за својата конструктивност и соработка во овој краток временски период: членовите на ФИА, тимовите што се натпреваруваат, возачите, како и производителите на агрегати. Се соочивме со неочекувана празнина во календарот поради причини кои што се над спортот, но сите страни останаа посветени во својата работа за

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

45

| СПОРТ

ФОРМУЛА 1 ЗНАЕ КАДЕ „ДА ФРЛИ СИДРО“

најдобрите интереси на Формула 1. Повеќе од кога било во минатото, возачите беа во срцето на овие дискусии, поради што сакам да им заблагодарам за значајниот внес на информации во овој процес. Безбедноста и спортскиот фер плеј остануваат највисоки приоритети за ФИА. Овие промени се воведуваат за да се адресираат нешта кои беа идентификувани на првите трки, а со цел да се обезбеди континуиран интегритет и квалитет на натпреварувањето. Сега можеме со нетрпение да го очекуваме она што ветува да биде возбудлива сезона,- рече Мохамед Бен Сулајем. Откако сите екипи учеснички едногласно го потврдија новиот договор, ФИА официјално ќе ги уважи промените преку усвојување од страна на Светскиот совет за моториспорт, како единствено надлежно тело за верификување на регулативата и нејзина примена и одбрана.

- Статусот на првенството во Формула 1 е фантастичен, одличен, никогаш не биле во волку добра положба. Причината зошто го велам тоа е бидејќи се соочуваме со голема неизвесност, големи дилеми, мораме да се снаоѓаме во политичка ситуација на вистински начин, без паника, но подготвени да слушаме различни мислења знаејќи дека нашиот еко систем има доверба во одлуките што ги носиме. Тоа е одлично, затоа што не е „паднато од небо“. Кога зборуваме за новите правила, мора да се потсетиме дека промената на правилата всушност се случи пред 5 години, иако изгледа како да беше многу поодамна. Производителите на агрегати тогаш сметаа дека напредокот на спортот лежи во балансот на 50% енергија од моторот а внатрешно согорување и 50% електрична енергија. Но денеска гледаме дека автомобилската индустрија се врти повеќе кон хибридните мотори и моторите со внатрешно согорување, кои користат гориво што не е од фосилно потекло. Критиките најмногу доаѓаат на адреса на она што се случува во квалификациите и затоа во соработка со возачите и ФИА. Ќе ги направиме овие приспособувања без да заталкаме од вистинската насока, која што одиме со причина уште од многу одамна. Има и позитивни критики што доведува до поларизација со оние на кои што шоуто им се допаѓа. Не се согласувам дека имаме вештачки престигнувања, бидејќи ме служи меморијата како се возеше во 80-тите кога се користеа турбо моторите, а мораше да се штеди на гориво. Тие нешта беа таму уште тогаш и останаа дел од играта. Интензитетот и вниманието се фантастични, очекувам бројките да продолжат да раснат, што е добро за нашиот спорт,- порача Стефано Доменикали, првиот

46 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Извршниот директор на промотерската компанија што стои зад Формула 1, Стефано Домениали, посочи неколку места кои ќе останат долгорочно во календарот на првенството, за разлика од други кои ќе мора да ротираат.

- Постои голем интерес од разни страни на светот, но ние сме посветени на луѓето во кои имаме доверба и кои што заедно со нас прават долгорочни инвестиции, што верувам дека е добро. Кога ме прашуваат зошто правиме долгорочни договори, првенствено одговарам дека верувам во тој пазар, но во втора рака тоа е затоа што бараме инвестиции од промотерот. Ако имате договор на 3 години, дали ќе може да го натерате промотерот да инвестира? Во Мајами, следните години ќе биде изграден нов комплекс за прием на гости. Тоа ќе се види и во Австралија идната година, каде што бараме изградба на нов педок, изградба на нова придружна инфраструктура. Истата ситуација е и со Унгарија и со Тексас,- откри Италијанецот. Трките во Спа Франкоршамп ќе се ротираат на една година со оние во Барселона, додека Зандворт најверојатно ќе се откаже во блиска иднина.

човек на промотерската компанија која што стои зад економскиот дел на првенството. Токму во неговото интервју, се наведува и дека новите правила кои ќе важат од 2030 година, треба да бидат дефинирани до крајот на оваа сезона. Иако предлозите не се конечни, синтетичкото гориво како основа за еколошката страна ќе овозможи да се разгледаат повеќе идеи околу агрегатите, па дури и враќање на некои решенија од минатото. Насоката во која Доменикали повикува да се оди е „поедноставно, но и со помалку тежина“, упатувајќи дека акумулаторите во болидите сепак бараат и одредени дизајнерски компромиси. Трката за Големата награда на Мајами е на програмата во првиот викенд од мај, за потоа да следи новиот распоред со ротација на трките: првин Канада на 24 мај и и потоа Монако на 7 јуни.

• Александар Табаковски

РАЗВОЈОТ И ИНОВАЦИИТЕ НЀ ДВИЖАТ НАПРЕД. ПОСТОЈАНО ГИ ПОДОБРУВАМЕ НАШИТЕ ПРОДУКТИ. ВОВЕДУВАМЕ ВЕШТАЧКА ИНТЕЛИГЕНЦИЈА

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

47

| СПОРТ

WEC – 6 часа на Имола

ПЕДЕСЕТТА ПОБЕДА НА СТОТИОТ СТАРТ ОТВОРАЈЌИ ЈА ГОДИНЕШНАТА СЕЗОНА ВО СВЕТСКИОТ ШАМПИОНАТ НА ТРКИ НА ИЗДРЖЛИВОСТ НА FIA, TOYOTA СО ВЕЛИЧЕСТВЕНА ПОБЕДА НА ДОСТОЕН НАЧИН ГО ПРОСЛАВИ СТОТИОТ СТАРТ ОД ПОЧЕТОКОТ НА ШАМПИОНАТОТ ВО 2012 ГОДИНА.

T

oyota имаше двојна причина за славење на отворањето на сезоната во Светскиот шампионат на трки на издржливост на ФИА. Јапонската марка го одбележа 100. старт со 50. победа, победувајќи го Ferrari на негов домашен терен во Имола пред речиси 100.000 френетични тифози. Оваа победа дојде како поттик по послабата минатогодишна сезона, во која последен пат славеше во Бахреин 2024, а во голем дел беше во сенка на Ferrari со постарата верзија на GR010 Hybrid. Победата во Имола ја потврди формата на новиот TR010 Hybrid. Сезоната започна со одложување поради војната во Персискиот Залив. Трката „1812 км на Катар“ е одложена на неодредено време и можно е да се премести кон крајот на сезоната. Ако конфликтот продолжи, постои ризик шампионатот да биде скратен, бидејќи и финалната трка во Бахреин е во истиот регион. Се надеваме дека ситуацијата ќе се смири и сезоната ќе се одвива во целосен формат. Тркачкиот викенд во Имола започна со дуел меѓу Ferrari и Toyota. Антонио Џовинаци ја освои пол-позицијата со Ferrari 499P, повторувајќи го успехот од минатата сезона, но овојпат со многу поголем напор. За разлика од лани, тој мораше сериозно да се избори за првото стартно место, а воедно беше дел од најтесната Hyperpole пресметка во историјата на шампионатот.

48 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Се чинеше дека Ferrari релативно лесно ќе се реши од своите конкуренти бидејќи, беше најбрз на четири од петте квалификациски сесии. Но, кога на ред дојде последната сесија Hyperpole, ривалите покажаа заби. Пред крајот на сесијата, зад воланot на Toyota TR010 Hybrid со број 8, Јапонецот Рио Хиракава влета како ураган и ја „украде“ првата позиција од Џовинаци. На Италијанецот му остана малку време за корекции. Сепак, во последните минути од сесијата успеа да го извлече од ракав скриениот адут и да ги воодушеви верните тифози. Разликата во однос на Хиракава изнесуваш неверојатно мали 0,011 секунди, резултат што се смета за најтесен од почетокот на шампионатот во 2012 година. Интересно е што дури четири автомобили се најдоа во рамки на 0,1 секунда. Трет се пласираше Ferrari 499P со број 50, управуван од Антонио Фуоко, со заостанување од 0,040 секунди зад полсетерот, додека четврти беше Peugeot 9X8 со број 94, со Малте Јакобсен зад воланот, кој заостана 0,073 секунди. Но, разликата меѓу првата четворка не е единствениот тесен резултат што привлече внимание. Во 102-те извозени од почетокот на шампионатот досега, за првпат се случува разликата меѓу првиот и десеттиот да изнесува минорни 0,674 секунди, што претставува своевиден рекорд во сесијата Hyperpole. Ваквиот резултат јасно говори за сериозноста на конкуренцијата во рамките на шампионатот. Трката „6 часа на Имола“ беше подеднакво возбудлива како и квалификациската сесија. Автодромот Енцо и Дино Ферари, преполн со домашните љубители на спортот татнеше во очекување на уште една голема победа на омилениот Ferrari. За жал, моќната машинерија од Маранело не успеа да го повтори успехот од лани.

СПОРТ |

На големо одушевување на тифозите, сигналот за старт го даде водечкиот меѓу возачите во Формула 1, Кими Антонели, а веднаш по стартот двата автомобили на Ferrari се најдоа во преден план и ја поведоа трката. Ferrari број 50, со Мигуел Молина зад волан, успеа да го престигне број 8 на Toyota управуван од Брендон Хартли. Водството 1-2 на Ferrari траеше сè до првите предвидени застанувања во боксот, кога Брендон Хартли успеа да се врати на втората позиција. Јапонскиот тим внимателно ја планираше својата тактика и на пресекот од една третина од трката, односно околу вториот час, кога започна втората рунда застанувања, Toyota одлучи да не ги менува гумите на TR010 со број 8. Така, по смена на возачите, Рио Хиракава ја презеде командата над TR010 со број 8 и изби на чело на поредокот. Алесандро Пјер Гвиди, во кокпит на Ferrari број 51, даде сè од себе да го преземе водството од Хиракава, но беше очигледно дека Јапонецот има сокриен адут во ракавот. Без оглед на нападите, Гвиди не најде начин како да го престигне Хиракава.

Со наближување на втората третина од трката, околу четвртиот час, и вториот автомобил на Ferrari падна во поредокот. Болидот со број 50 заработи казна „drive-through“ поради непочитување на жолтото знаме. Ова ù овозможи на Toyota со број 7 да се доближи доволно за напад. Меѓутоа, наместо напад на патеката, Toyota по втор пат на оваа трка ја доби тактичката битка. Не ги менуваа гумите на болидот со број 7 и му овозможија на Камуи Кобајаши да го прескокне Џовинаци со број 51. Џовинаци, сепак, не попушташе. И додека се водеше голема битка за втората позиција меѓу Кобајаши и Џовинаци, водечката Toyota со број 8, сега со Себастијан Буеми зад волан, успеа значително да се оддалечи. Буеми во краток интервал создаде значителна предност, која се зголеми на повеќе од 13 секунди. Џовинаци и неговиот Ferrari со број 51 не сакаа лесно да се предадат, иако немаа вистински одговор за брзината на Toyota. Во последните застанувања во бокс, Ferrari ја примени истата тактика како Toyota. На последниот пит-стоп одлучија да не ги менуваат гумите на автомобилот на Џовинаци, што му овозможи да ја преземе втората позиција од Кобајаши, место кое го сочува до крајот на трката. Така, двата автомобили на Toyota ја завршија трката разделени од Ferrari. Себастијан Буеми со TR010 Hybrid со број 8 мина прв низ целта, додека Ferrari со број 51, со Џовинаци зад воланот, заврши втор со заостанување од 13,352 секунди. Tретопласираниот TR010 Hybrid со број 7, управуван од Кобајаши, заврши трет, 41,187 секунди зад победникот. Надвор од водечката тројка, четвртото место го освои Alpine со број 35, управуван од екипажот Антонио Феликс да Коста, Чарлс Милеси и Фердинанд Хабсбург. Битката за петтото место меѓу BMW со број 20 и Ferrari со број 50 резултираше во полза на BMW. Големо изненадување приреди новиот тим Genesis Magma Racing. Јужнокорејскиот тим и неговите GMR-001 болиди се покажаа во добро светло, иако трката ја завршија на 15. и 17. место. „Огненото крштевање“ помина успешно, а главната цел годинава е тестирање и развој, додека атакот на титулата се очекува следната сезона. Во послабата класа LMGT3, победата ја однесе BMW М4 GT3 EVO со број 69, додека веднаш зад него заврши Corvette со број 33 на TF Sport. Следната трка „6 часа на СПА – Франкоршамп“, се вози од 7 – 9 мај. • Љубомир Анастасовскиpa

05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

49

| АМСМ

МОЈ АМСМ - Ексклузивен дел од мобилната апликација наменет за членови ВО РАМКИТЕ НА АМСМ МОБИЛНАТА АПЛИКАЦИЈА, Со внесување на овие податоци, преку Мој АМСМ добивате присСЕГМЕНТОТ МОЈ АМСМ Е СПЕЦИЈАЛНО КРЕИРАН И ЕК- тап до напредни функции наменети само за членови, како: СКЛУЗИВНО ДОСТАПЕН САМО ЗА АКТИВНИ ЧЛЕНОВИ. • Комплетна дигитална сервисна историја на вашите возила на Со регистрација како АМСМ член во мобилната апликација и со внесување на вашиот членски број, добивате пристап до: • Вашата дигитална АМСМ членска картичка, која ги содржи сите релевантни податоци и претставува комплетна замена за печатената картичка; • Вашите членски услуги и нивното користење; • Автомастко известување пред истек на вашето членство, за навремена обнова на членската картичка. Дополнително, пополнете го вашиот Кориснички профил и внесете: • Лични податоци и податоци за важност на лични документи во „Мој профил“ • Податоци и евиденција на сите ваши возила во „Податоци за возила“

50 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

едно место; • Автомастко известување за истек на важноста на вашите документи за патување (пасош, возачка дозвола, меѓународна дозвола и сл.), 6 месеци однапред; • Автоматско известување за истек на регистрација и осигурување. Превземете ја АМСМ мобилната апликација Патувајте БЕЗГРИЖНО!

НИЗ ЕВРОПА ВОЗИ БЕЗ НЕРВОЗИ!

БЕСПЛАТНА ПОМОШ НА ПАТ ВО ЗЕМЈАТА И ВО ЕВРОПА ПОДАРОК ПАТНИЧКО ОСИГУРУВАЊЕ

www.amsm.mk

02/3181-108 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

51

СИГУРНОСТ НА СТОКА ПРИ ТРАНСПОРТ ВО ЗЕМЈАТА И СТРАНСТВО

Осигурување на стока во домашен транспорт Осигурување на стока во меѓународен транспорт CMR – одговорност на превозникот за стоката која ја превезува *Полиси достапни од сите осигурителни компании.

02/3181-405 52 05.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

www.mobilitybroker.com.mk