АМСМ Клуб Мобилити - Април 2025

ЧЛЕНСКО СПИСАНИЕ | АПРИЛ 2025 БР. 77

Тест на летни пневматици 2025

БРУТАЛНО ПРОВЛЕКУВАЊЕ

www.amsmklubmobiliti.mk

Тест-Cupra Leon 1.5 eTSI 150 DSG

ШПАНСКА ВИЗИЈА СO СПОРТСКИ ХЕЧБЕК

Хорхе Мартин

РАНЕТИОТ ЛАВ 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

1

www.telekom.mk/business-travel-surf.nspx#travel-surf-exotic 2

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

ВОВЕД

БЕЗБЕДНО ВОЗЕЊЕ ВО ТОПЛИТЕ МЕСЕЦИ

АМСМ КЛУБ МОБИЛИТИ Членско списание ИЗДАВАЧ: АВТО-МОТО СОЈУЗ НА МАКЕДОНИЈА ул. „Митрополит Т. Гологанов“ бр. 51 1000 Скопје Република Македонија Тел: 02/ 3181-181 Факс: 02/ 3181-119 amsm@amsm.com.mk www.amsm.mk ГЛАВЕН И ОДГОВОРЕН УРЕДНИК: Маргита Поповска ГРАФИЧКИ ДИЗАЈН: Мартина Поповска РЕДАКЦИЈА: ул. „Митрополит Т. Гологанов“ бр. 51 1000 Скопје Република Македонија Тел: 02/ 3181-351 Факс: 02/ 3181-349 redakcija@amsm.com.mk www.amsmklubmobiliti.mk

ИЗДАВАЧКИ СОВЕТ: проф. д-р Спасе Јовковски (претседател) Сиљан Аврамовски (член) Калинка Танеска (член) Јован Теговски (член) Миле Атанасов (член) Димитар Пендов Митко Смилков

НАДВОРЕШНИ СОРАБОТНИЦИ: Жарко Атанасоски Љубомир Анастасовски Данчо Здравковски Андријан Трипунов Александар Табаковски Игор Ландсберг

ТИРАЖ: 10.000 примероци ПЕЧАТИ: Печатница „Серафимовски“ - Скопје БАНКА: Комерцијална Банка А.Д. Скопје ЖИРО-СМЕТКА: 300000000915716 ЕДИНСТВЕН ДАНОЧЕН БРОЈ: 4030991238264

Пролетта пристигна, а тоа значи дека е време да го подготвите возилото за возење во услови кога температурите се повисоки во однос на зимскиот период. Стабилноста во возењето директно зависи од добрата влечна сила. Затоа, и покрај добрите перформанси на зимските пневматици, тие создаваат опасност во сообраќајот во другите временски периоди бидејќи ги губат својствата кога се зголемува температурата. Тоа важи и за летните пневматици – материјалот и дизајнот не ги задоволуваат барањата при ниски температури и услови на површината на патот во зима. Летните пневматици обезбедуваат стабилност, подобра контрола и пократко растојание на сопирање, а тоа значително ја зголемува безбедноста на возачите и патниците. Поради тоа, промената на пневматиците според сезоната не е само практичен чекор туку е и предуслов за безбедност во сообраќајот. Купувањето пневматици може да биде вистински предизвик бидејќи има широк спектар на брендови, модели и големини за избор. За да ви заштедиме време што инаку би требало да го потрошите за споредување на карактеристиките на различни брендови, ви препорачуваме внимателно да ги прочитате препораките од тестирањето на летните пневматици на австрискиот клуб OAMTC. Mожеби ќе ви помогне да донесете исправна одлука при изборот, со оглед на потребите и условите на патот. Но иако летните пневматици обезбедуваат подобра контрола на сувите површини, тие не може да ги елиминираат сите ризици на влажни услови. Затоа секогаш одржувајте безбедно растојание од возилото пред вас и бидете подготвени да го приспособите возењето на моментните услови. Пред да тргнете до саканата дестинација, проверете ја состојбата на пневматиците. И, како и секогаш, возете внимателно и одговорно, без оглед на тоа какви пневматици има возилото. Вашата безбедност на патот е во ваши раце. Следното издание на „АМСМ Клуб Мобилити“ очекувајте го во мај 2025 година, во печатена верзија на вашата домашна адреса и нашата веб-страница www.amsmklubmobiliti.mk

Маргита ПОПОВСКА главен и одговорен уредник

ISSN 1857-6133

© Сите права се заштитени. Овој труд не смее да биде преведен или копиран во целина или негов дел без дозвола на издавачот. Забрането е било какво складирање и архивирање, електронско прилагодување, компјутерско програмирање или користење со некоја слична или различна технологија позната до денес или која ќе се развие во иднина.

Почитувани членови на АМСМ, Ве повикуваме на нашата е-маил адреса redakcija@amsm.com.mk да ни ги испратите своите е-маил адреси за да можеме да ви го доставиме интернет-изданието на списанието „АМСМ Клуб Мобилити“.

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

3

ТВОЈАТА ЧЛЕНСКА КАРТИЧКА СЕГА МОЖЕ ДА БИДЕ

Visa AMSM КРЕДИТНА КАРТИЧКА ЛЕНА СО НАМАЧНА МЕСЕ НА ЧЛЕНАРИ.2025 ДО 30.04

100 ден. за Classic картичка 200 ден. за Еurope Premium картичка

ФИНАНСИСКА СИГУРНОСТ

4

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

ПЛАЌАЊЕ НА РАТИ СО 0% КАМАТА

БЕСПЛАТНА ПОМОШ НА ПАТ

КОНТАКТ ЦЕНТАР 196

HI-TECH

НОВОСТИ 8 ТУРБО НА „ЕЛЕКТРИЧНИ ИЗДУВНИ ГАСОВИ“ 13 САМО ЕДНО ТАКВО КУПЕ

38 МОДЕРНО ПЛОВИЛО ЗА ВОДЕНИ АВАНТУРИ

30 СТИЛ 30 339 ГОДИНИ ВО ЖИЖАТА НА ВНИМАНИЕТО

8

38

АВТО-МОТО 16 ШПАНСКА ВИЗИЈА СО СПОРТСКИ ХЕЧБЕК 18 СКАПОЦЕН КАМЕН ВО КРУНАТА НА БРАБУС

ИСТОРИЈА 40 НАЈДОБРОТО Е ДОВОЛНО ЗА НАШИТЕ КУПИВАЧИ

32 ПАТУВАЊЕ 32 ОБВИЕНА СО МИСТИКА, ВО СУШТИНАТА НА МОНАШКИОТ ЖИВОТ

18

40

ТЕСТОВИ И СОВЕТИ

СПОРТ 44 МЕКЛАРЕН ПОВТОРНО ГРМИ

26 БРУТАЛНО ПОВЛЕКУВАЊЕ

57

48 БАЊАЈА ГО ДОБИ ДВОБОЈОТ

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

5

| ОТА

ЦЕНИ НА ГОРИВА ВО ЕВРОПА

6

ДРЖАВА

БЕНЗИН БМБ-95

БЕНЗИН БМБ-98

ДИЗЕЛ

Австрија

1.58 EUR

1.84 EUR

1.63 EUR

Албанија

165.77 ALL (1.62 EUR)

0.00 ALL (0.00 EUR)

165.77 ALL (1.62 EUR)

Белгија

1.69 EUR

1.75 EUR

1.77 EUR

Босна и Херцеговина

2.44 BAM (1.24 EUR)

2.80 BAM (1.42 EUR)

2.48 BAM (1.26 EUR)

Бугарија

2.61 BGN (1.32 EUR)

2.96 BGN (1.50 EUR)

2.62 BGN (1.33 EUR)

Велика Британија

1.75 GBP (2.08 EUR)

1.91 GBP (2.27 EUR)

1.85 GBP (2.20 EUR)

Германија

1.76 EUR

1.81 EUR

1.65 EUR

Грција

1.80 EUR

1.97 EUR

1.58 EUR

Данска

14.29 DKK (1.92 EUR)

15.36 DKK (2.06 EUR)

13.79 DKK (1.85 EUR)

Естонија

1.63 EUR

1.68 EUR

1.53 EUR

Италија

1.79 EUR

1.96 EUR

1.70 EUR

Летонија

1.57 EUR

1.61 EUR

1.55 EUR

Литванија

1.48 EUR

1.56 EUR

1.59 EUR

Луксембург

1.47 EUR (1.47 EUR)

1.56 EUR (1.56 EUR)

1.44 EUR (1.44 EUR)

Северна Македонија

75.00 MKD (1.22 EUR)

77.50 MKD (1.26 EUR)

68.00 MKD (1.11 EUR)

Норвешка

20.94 NOK (1.79 EUR)

0.00 NOK (0.00 EUR)

20.70 NOK (1.77 EUR)

Полска

6.19 PLN (1.45 EUR)

6.56 PLN (1.54 EUR)

6.31 PLN (1.48 EUR)

Португалија

1.83 EUR

1.93 EUR

1.78 EUR

Романија

7.38 RON (1.48 EUR)

7.99 RON (1.61 EUR)

7.67 RON (1.54 EUR)

Русија

60.00 RUB (0.62 EUR)

70.03 RUB (0.73 EUR)

70.46 RUB (0.73 EUR)

Словачка

1.60 EUR

1.67 EUR

1.58 EUR

Словенија

1.48 EUR

1.71 EUR

1.55 EUR

Србија

185.75 RSD (1.59 EUR)

208.93 RSD (1.79 EUR)

201.45 RSD (1.72 EUR)

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

ОТА |

ДРЖАВА

БЕНЗИН БМБ-95

БЕНЗИН БМБ-98

ДИЗЕЛ

Турција

43.33 TRY (1.20 EUR)

43.78 TRY (1.22 EUR)

45.25 TRY (1.26 EUR)

Унгарија

621.30 HUF (1.59 EUR)

678.83 HUF (1.73 EUR)

643.50 HUF (1.64 EUR)

Финска

1.75 EUR

1.85 EUR

1.75 EUR

Франција

1.74 EUR

1.82 EUR

1.67 EUR

Холандија

2.08 EUR

2.11 EUR

1.87 EUR

Хрватска

1.45 EUR

1.84 EUR

1.39 EUR

Црна Гора

1.52 EUR

1.56 EUR

1.44 EUR

Чешка

37.50 CZK (1.48 EUR)

34.98 CZK (1.38 EUR)

36.49 CZK (1.44 EUR)

Швајцарија

1.76 CHF (1.81 EUR)

1.84 CHF (1.89 EUR)

1.82 CHF (1.87 EUR)

Шведска

16.59 SEK (1.44 EUR)

17.84 SEK (1.55 EUR)

18.19 SEK (1.58 EUR)

Шпанија

1.59 EUR

1.72 EUR

1.53 EUR

АВТО ШКОЛА МОБИЛИТИ ПЛУС

ОБУКА ЗА А И Б КАТЕГОРИЈА

ПРИЈАВИ СЕ СЕГА, ПЛАЌАЈ НА РАТИ!

02/3181-240 | www.avtoskolamobiliti.mk 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

7

| НОВОСТИ

RENAULT 5 TURBO

ТУРБО НА „ЕЛЕКТРИЧНИ ИЗДУВНИ ГАСОВИ“

К

ако што тргнале работите во автомобилската индустрија, еден од производителите кој засега итро постапува е Рено. Светот како да страда од неинвентивност, а тоа негативно се одразува во индустријата на четири тркала. Пливајќи во тие немирни води, Рено одбра насока во која ги повика старите добри и многу успешни модели повторно да се појават во освежен облик, но никако радикален. Од сите тие модели можеби популарната „четворка“ е отидена најдалеку со дизајнот, но затоа „твинго“ и легендарната „петка“ го водат орото во сличноста со, да ги наречеме, оригиналните модели. Се чини овој потег на Рено многу добро ќе се одрази во продажбата на спомнатите модели. Надалеку прочуена „петка турбо“ имаше свое првично претставување во 1980 год. Ај што умот на купувачите им го свртеа со „рено 5 гт турбо“, но потоа како капак на сè беше „рено 5 турбо“ (160 КС и од 0 до 100 км/ч за 6,9 сек), изведба со уште закоравени спортски особини. Така беше некогаш, а денес „петката“ повторно е во игра и повторно изведбата „турбо“, но овој пат со електричен погон - два електромотори чија силина од 540 коњи се пренесува на задна оска. Како резултат на таа силина забрзувањето од 0 до 100 км/ч изнесува 3,5 сек. Оваа направа со презиме „5 турбо 3 е“ тежи 1.450 кг, а нејзините димензии се: должина 4,08 м, ширина 2,03 м, висина 1,38 м и 2,57 м растојание меѓу оските. Со едно полнење на 70 кВч батерија, автомобилот изминува малку над 400 км. Полнењето на батеријата е солидно, од 15 до 80 отсто за 15 мин. Ќе бидат произведени само 1.980 примероци, бројка која ја означува годината кога е претставен првичниот, вистински „рено 5 турбо“, а овој денес е негов наследник, потомок. Засега производителот не се изјаснил за цената. •

MERCEDES-BENZ CLA

НОВ, ПРЕКРАСЕН, ИНТУИТИВЕН, ФЛЕКСИБИЛЕН…

Д

олго најавуваниот нов „цла“ веќе е претставен и сега се чека на продажбата, која според планот треба да започне во втората половина од годинава. Концептот прикажан во 2023 год. како да беше подзаборавен, но Мерцедес го одржа ветувањето. Третата генерација како основа ја има новата „мма“ модуларна платформа, веќе видена во моделите „гла“ и „глб“. Едната изведба со погон само на задните тркала има 272 КС и носи ознака „250+“, додека другата има два електромотори и погон на двете оски - 350 4 матик и 353 КС со кои постигнува забрзување од 0 до 100 км/ч за 4,9 сек. Хибридната изведба, умерена, поседува бензински 1,5 л турбо мотор со четири цилиндри во линија со силина од: 136, 163 и 190 КС, во комбинација со електромотор со 27 КС. Се разбира, ќе има и „амг“ изведба со околу 500 КС. Како во скоро сите нови модели, така и во новиот „цлс“ има зголемување на димензиите во однос на претходниот модел - должина 4,72 м односно за 35 мм подолг, 1,86 м во ширина или за 25 мм поширок и висина 1,47 м со тоа што се додадени 29 мм. И сега јасно е дека имаме нов дизајн, а коефициентот на отпор на воздухот од 0,21 е посебна приказна. Штом сме кај димензиите да го спомнеме и одделот за товар со неговите 406 л, со тоа што електричните изведби имаат дополнителен простор од 101 л во предниот дел од автомобилот. И да, има три екрани од кои едниот е пред возачот да ја покажува брзината на движење, потоа колку е полна односно потрошена батеријата итн. (табла со инструменти, 10 инчи), средниот е за навигација и слични нешта, 14 инчи, а тој за совозачот, тој екран е за играње, 14 инчен, да не му биде досадно на совозачот. Батеријата - со едно полнење автомобилот изминува 800 км, што е повеќе од добро, а за полнење не треба многу чекање затоа што е употребена 800 волтна технологија. „Мерцедес цла“ со силина од 136 и сè така до над 500 КС - за секој по нешто. Како што расте силината (и опремата) така и цената е повисока, а за неа ќе се обратите кај увозникот. •

8

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

НОВОСТИ |

AUDI A6 AVANT

АУДИ НИКАДЕ НЕ ОДИ БЕЗ „АВАНТИ“

А

уди отсекогаш правел караван изведба од своите лимузини и таа традиција ја продолжува и денес. Името „авант“ врзано за возилата со многу повеќе простор во одделот за товар започнува во 1977 и сè уште трае. Најновиот „авант“ е изведен од „шестката“, класика од лимузина. Тоа му доаѓа нешто како лаѓа на четири тркала со поголем товарен простор. Не е само товарниот простор и големината на автомобилот во прашање, туку и погонските единици, спортски навиеното подвозје кое сепак овозможува удобно патување и присуството на врвната технологија во секоја педа од автомобилот. И сето тоа спакувано во квалитетна завршна доработка крунисана со коефициент на отпор на воздухот од само 0,25. Ова со аеродинамиката, Ауди го нагласува како една од подобрите страни на возилото. Сега „ауди а6 авант“ има должина од пет метри без еден сантиметар, односно 60 мм повеќе од претходникот. И растојанието меѓу оските е поголемо и сега изнесува 2,93 м, а одделот за товар располага со зафатнина од најмалку 503 и сè така до крајните 1.534 литри. И како што отсекогаш било во концернот во кој е и Ауди, дизел моторите никогаш не биле напуштени и покрај големата пропагандна машинерија која до крајни граници ги рекламира електромобилите. 2,0 тди со 204 КС се вградува во новата „а шестка авант“, паралелно со двата бензински 2,0 тфси и 3,0 тфси. Јасно, овие мотори се во комбинација со системот „мхев плус“составен од три (два) дела, 48 волтна батерија и стартер генератор, односно умерена хибридна технологија. И сето ова за намалување на штетните издувни гасови. И додека другите производители на автомобили ги „фрлија“ дизел моторите, Ауди, односно групацијата Фолксваген сè уште „вози“ по старо. Умен потег. •

VOLKSWAGEN ID.EVERY1

АВТОМОБИЛ ЗА СИТЕ

Н

ароден автомобил, а потоа името продолжува со „за секого“. Еден од најголемите производители на автомобили во светот, тргна да прави електричен автомобил чија цена ќе биде не повисока од 20.000 евра. Најнапред идејата беше цената да не е пониска од 25.000 и сите производители во светот ја „нишанеа“ оваа граница, но откако увидоа дека светот не е многу заинтересиран за електричните возила, границата полека, но сигурно ја спуштија на 20.000 евра. Фoлксвагеновиот концепт „ид еври 1“ е токму тоа до 20.000 евра. Со должина од скоро 3,9 м, ширина 1,82 м, висина 1,49 м, и товарен оддел со зафатнина од 305 л, го прави возилото да биде вистински претставник на типичен градски автомобил. Ова е нешто како директно фрлање ракавица во лицето на Фиат и неговата „гранде панда“ која е „за нијанса“ поскапа. Првите недели од 2027 се резервирани за светската премиера и почетокот на продажбата, а дали концептот „ид еври 1“ ќе биде тој истиот или ќе претрпи некои дизајнерски измени, не е познато. Останува да почекаме, а потоа да видиме што направиле конструкторите и дизајнерите. А тоа со границата од 25.000 евра, за тој дел е задолжен моделот „ид 2“. •

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

9

| НОВОСТИ

ПОРШЕ МАКЕДОНИЈА

ОТКРИЕНА ИДНИНАТА НА PORSCHE ВО СКОПЈЕ – НЕЗАБОРАВНА НОЌ СО НОВИОТ MACAN

Н

а 14-ти Март, во Скопје, ексклузивно беше претставен целосно новиот, целосно електричен Porsche Macan. Во атмосфера на елеганција, иновации и наелектризирани перформанси, гостите од прва рака доживеаја што значи да се вози иднината. Вечерта не беше ништо помалку од спектакуларна. По пристигнувањето, гостите беа пречекани во луксузен амбиент, дизајниран да го одрази смелиот карактер на новиот Macan. Како што се зголемуваше исчекувањето, хипнотизирачката изведба во живо од реномираното виолинистичко трио „String Ladies“ го постави тонот на вечерта, исполнувајќи го местото со аура на софистицираност и возбуда.

По официјалното претставување од страна на Генералниот Менаџер на Порше Македонија, Г-дин Златко Муцунски, следната генерација на Macan стапи во центарот на вниманието - ремек-дело на дизајн, моќност и врвна електрична мобилност. Гостите имаа можност одблиску да ги истражат неговите напредни функции, потопувајќи се во следното поглавје од иновациите на Porsche. На крајот на оваа несекојдневна вечер, имаше уште едно последно изненадување. Како гест на благодарност до ценети гости, секој од нив доби ексклузивен билет за претстојниот концерт на Пласидо Доминго, обезбедувајќи вечерта да заврши со навистина висока нота. •

10 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

НОВОСТИ |

ГРАНД АУТО

ПОДДРШКА ЗА ФУДБАЛСКАТА ФЕДЕРАЦИЈА НА МАКЕДОНИЈА

Гранд Ауто, официјалниот застапник на Ford, Hyundai, MG Motor и Chery за Македонија постигнаа договор со Фудбалската Федерација на Македонија (ФФМ) за поддршка на Фудбалската федерација на Македонија и нашите национални репрезентации.

F

ord и Hyundai, како докажани пријатели на спортот во светски рамки и нераскинлив дел од сите важни моменти од големите натпреварувања, Европски и Светски првенства, а пред почетокот на новиот квалификациски циклус на македонската репрезентација за мундијалот 2026 година, Гранд Ауто и ФФМ интензивно се подготвуваат за креирање на вистинска навивачка атмосфера и поддршка на нашите фудбалери на патот кон нов историски успех. „Ни претставува задоволство што денеска нашата репрезентација и ‘Куќата на фудбалот’ добиваат нов партнер во името на Гранд Ауто.

Нè радува тоа што едни од најпрепознатливи автомобилски брендови, стануваат дел од фудбалското семејство. Уште повеќе поради фактот што просечната старост на возилата во ФФМ до овој момент беше речиси 18 години и повеќе од двесте илјади минати километри. ФФМ никогаш досега немала партнер во име на официјален застапник на автомобилски бренд во овој обем, но тука сме да ги менуваме работите и во овие нецели два месеци, промените се случуваат. Правиме сè за да овозможиме најдобри услови за репрезентациите и нивната логистика, а оваа соработка е токму во таа насока. Верувам дека заеднички со Гранд Ауто ќе се радуваме на нови победи, ќе ја бодриме нашата репрезентација и ќе славиме за нови победи. Благодарност до сите во Гранд Ауто за поддршката и за тоа што верувате во подобра федерација и нови победи за македонската репрезентација, истакна претседателот на ФФМ, Масар Омерагиќ. „Grand Auto“, како официјален увозник на Ford, Hyundai, MG Motor и Chery во Македонија, отсекогаш сме биле посветени на напредокот - како на патиштата,

така и во заедницата. Оваа година, по нашето неодамнешно ребрендирање, поставивме јасна цел: активно да го поддржуваме развојот на спортот во нашата земја. Затоа, со огромна гордост ја најавуваме нашата соработка со Фудбалската федерација на Македонија - најголемата и највлијателна спортска федерација во земјата. Преку ова партнерство, обезбедуваме возила кои ќе ја поддржат секојдневната работа на Федерацијата, овозможувајќи им целосно да се фокусираат на она што е најважно - развојот на фудбалот и инспирирање на новите генерации спортисти. Со ова, можеме да бидеме сигурни дека нашиот фудбал ќе биде безбедно и сигурно возен, во духот на одржливоста и иновациите што ги носи современата автомобилска индустрија. Најразлични модели, од товарни до патнички и комплетно електрични возила ќе бидат дел од нашата поддршка. Фудбалот обединува, буди страст и ја симболизира силата на тимската работа - вредности кои длабоко ги споделуваме во Grand Auto, истакна генералниот директор на Гранд Ауто, Дритон Заири. Во знак на благодарност за партнерството со Гранд Ауто и поддршката за македонската репрезентација, претседателот на ФФМ, Масар Омерагиќ на генералниот директор на Гранд Ауто му подари специјален репрезентативен дрес. Од своја страна, генералниот директор на Гранд Ауто, на првиот човек на ФФМ, му предаде симболичен подарок, клучеви од возилата, за означување на оваа важна соработка. •

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

11

| НОВОСТИ

ПОРШЕ МАКЕДОНИЈА

СПОРТСКИ СУВ ЗА НОВАТА ЕРА Во Cupra Garage која се наоѓа во склоп на Порше Македонија, свечено беше претставен Cupra Terramar , спортски СУВ кој ја комбинира смелоста на дизајнот, врвните перформанси и најсовремената технологија. Со оваа премиера, Cupra го проширува своето присуство во СУВ сегментот, носејќи го духот на брендот во новото време. СПОРТСКА ЕЛЕГАНЦИЈА Со остри линии, аеродинамични форми и карактеристични предни светла со троен триаголен потпис, Terramar ја прифаќа новата дизајнерска насока на брендот која веднаш го издвојуваат од толпата. Внатрешноста е целосно фокусирана на возачот, кабината на Cupra Terramar нуди премиум материјали, напреден дигитален кокпит и спортски детали, создавајќи совршен баланс меѓу технологијата и возбудата.

ПОГОНИ ЗА СЕКОЈ СТИЛ НА ВОЗЕЊЕ Моделот Cupra Terramar доаѓа со богат и разновиден избор на погонски опции, вклучувајќи ја и новата plug-in hybrid (eHybrid) технологија со 272 КС (200 kW) која овозможува повеќе од 100 км електрична автономија. Покрај оваа работна единица достапни се следните моторни верзии: 1.5 eTSI DSG 150, 2.0 TSI 204 DSG 4x4, 1.5 TSI PHEV DSG 205, VZ - 2.0 TSI DSG 265 4x4. За искуството да биде во склад со моторизацијата во потполност се грижи спортската суспензија, прогресивниот управувач и адаптивната шасија, со што Terramar нуди динамично возачко искуство, стабилност во свиоци, инстант и динамичен одговор на патот.

ЕВРОПСКИ БРЕНД ШТО ОСВОЈУВА СО ВРВЕН КВАЛИТЕТ Со повеќе од 700.000 испорачани возила од 2018 година и 800 Cupra Garage центри ширум светот, марката продолжува со својата експанзија и иновации. Развиен во Барселона и произведен во фабриката на Audi во Ѓер, Унгарија, Terramar претставува совршена комбинација на европски дизајн и инженерска прецизност. Со овој модел, Cupra ја редефинира иднината на спортските СУВ возила покажувајќи како тие треба да изгледаат во новата ера. На нашиот пазар Cupra Terramar стартува по цена 38.894 евра и се искачува до 56.280 евра за најмоќниот Plug-in Hybrid во VZ пакет на опременост. •

12 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

НОВОСТИ |

PERALTA S

САМО ЕДНО ТАКВО КУПЕ

С

он на секој колекционер е да има еден и единствен автомобил на светот и потоа истиот да се чува како очи во глава - така почнува и завршува приказната за страстните колекционери. Еден таков колекционер од Мексико нарачал автомобил директно кај мајсторот на мајсторите Џорџето Џугаро, односно компанијата ЏФЏ (Џорџето и Фрабрицио Џуџаро). Дизајнерското студио Џуџаро (Италдизајн Џуџаро СПА) е купен од Ламборџини (Фолксваген) пред 15 години, а потоа Џ. Џуџаро заедно со неговиот син го основаат студиото ЏГЏ. Ваквите нарачки одат на следниов начин, нарачателот седнува заедно со дизајнерот и разговараат, а за тоа време „калфите“ во фирмата запишуваат (скицираат) сè што ќе слушнат. Патем главниот дизајнер додека го слуша нарачателот црта на хартија. Разговарајќи што сака нарачателот, дизајнерот ги прави првите линии од автомобилот, а потоа се договараат деталите. Откако ќе се утврдат сите детали, работата оди во работилница каде се крои автомобилот и се разбира, сè е рачно, нема тука конфекција. „Пералта с“ е супер купе со линија која владеела на планетава во 60. и 70. години од минатиот век - тоа е таа линија на „ламборџини јалпа“, ферари 308, ферари 328“, „де томасо мангуста“ и секако „масерати бумеранг“, дизајнерско дело на Џ. Џуџаро. Споредувајќи го моделот „бумеранг“ со „пералта с“ се приметува од каде е црпена инспирацијата и сè останато - „современо прикажување на бумерангов облик“ како што вели синот на Џ. Џуџаро, Фабрицио. Сребрена метална боја како однадвор, така и во одделот за патниците, а вратите се отвораат заедно со покривот и предното ветробранско стакло, односно вратата е една, нешто слично на капак зацврстен со шарки на крајот од долниот дел на ветробранското стакло. Зошто „пералта с“ и какво е значењето на името? Затоа што нарачател е Карлос Пералта и неговите синови Хуан Карлос и Николас. Цена? Кога зборуваме за вакви автомобили, цената воопшто не е важна. Автомобилот за првпат беше прикажан пред околу еден месец (15 и 16 март) на престижниот собир на автомобили Пастехе Аутомотив Инвитејшнл, манифестација што традиционално секоја година се одржува во Мексико Сити. Засега, податоците за автомобилот се многу оскудни. Можеби подоцна ЏФЏ ќе се смилува и ќе каже нешто повеќе. •

NISSAN

„ТРОЈКА“ ВО ПОСЛЕДНА СЕКУНДА

П

ланетава е во исчекување на голем бран цунами од Далечниот Исток наречен Нисан и тоа со неколку подвидови. Најчудно е тоа што ниту еден од тие подвидови нема да биде погонуван од дизел мотор. Некои сè уште ги вградуваат дизелите, но ете покрај неколкуте производители и Нисан се најде меѓу нив. Првиот бран е именуван како „микра“. Да, токму така, „нисан микра“ повторно влегува во игра, овој пат на основа („ампр смол“) од неодамна претставената „петка“. Вториот цунами е „лиф“ само што оваа генерација, трета, нема да биде компактна комбилимузина, туку „сув“. Потоа следи моделот „јуке“ со неговата трета генерација. Тука е некаде со димензиите како „рено 4“ и „рено 5“, така што се насетува од каде ја позајмил основата. И уште нешто, оваа генерација ќе биде целосно електрифицирана. Сега малку ќе ѕирнеме во кругот на концептите, а таму нè дочекува „нисан хипер панк концепт“ за првпат прикажан во 2023 год. Неговиот дизајн многу потсетува на теренските возила и тука дизајнерите си поигруваат со деталите, ги направиле да бидат занимливи и привлечни за око. Така е со концептите, а кога истите ќе дојдат до сериско производство, тогаш тие занимливи детали исчезнуваат. Новиот „нисан јуке“ црпел инспирација токму од овој концепт, впрочем затоа го спомнавме. •

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

13

| АВТО-МОТО

Тест-Cupra Leon 1.5 eTSI 150 DSG

ШПАНСКА ВИЗИЈА СO СПОРТСКИ C ХЕЧБЕК МОДЕЛОТ LEON СО БЕЏОТ НА CUPRA НЕ Е САМО SEAT LEON СО ПОАГРЕСИВЕН ИЗГЛЕД, ТУКУ ВИСТИНСКИ ПРЕМИУМ СПОРТСКИ ХЕЧБЕК СО СВОЈ АВТЕНТИЧЕН СТИЛ И КАРАКТЕР ШТО НУДИ УНИКАТНО ВОЗАЧКО ИСКУСТВО СО ФОКУС НА ДИНАМИКАТА, ЕСТЕТИКАТА И ВРВНАТА ТЕХНОЛОГИЈА.

14 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

УНИКАТЕН ИДЕНТИТЕТ upra Leon е автомобил кој совршено ја балансира спортската и агресивна појава со софистициран, премиум изглед. Како засебен бренд што се одвојува од Seat, Cupra успева да внесе карактеристичен визуелен идентитет во Leon, правејќи го еден од најатрактивните хечбек модели на пазарот. Предниот дел веднаш привлекува внимание со својата широка и ниско поставена маска со структура како саќе, карактеристична за спортските модели. Cupra логото во бакарна боја е сместено на средината, дополнувајќи го ексклузивниот изглед. Острите и тенки ЛЕД светлосни групи му даваат модерен и агресивен лик, додека дневните светла создаваат препознатлив потпис во облик на триаголници, што е специфично за Cupra. Браникот има големи отвори за воздух кои не се само естетски елемент, туку и функционално придонесуваат за подобро ладење на моторот и аеродинамика. Поклопецот на моторот е оформен со две изразени линии што дополнително го нагласуваат спортскиот карактер. Гледано од страна, Cupra Leon има елегантна, но динамична силуета со нагласени линии што создаваат чувство на движење дури и кога е во мирување. Покривот е благо закосен кон задниот дел, што придонесува за аеродинамична форма. Автомобилот доаѓа со 18 инчни алуминиумски фелни, со дизајн инспириран од тркачки автомобили и посебно впечатливи бакарни детали кои се заштитен знак на Cupra. На задниот дел највпечатлив елемент е целосната светлосна лента ЛЕД, што се протега по целата ширина на возилото, создавајќи уникатен светлосен потпис.

АВТО-МОТО |

има сензорски клизачи за подесување на климата, што додава модерен изглед, но, управувањето бара малку привикнување. Ние сме поборници на физички команди, барем за контрола на вентилацијата и јачината на звукот. Деталите во бакарна боја и амбиенталното осветлување што се протега низ целата ширина на инструмент таблата му даваат на ентериерот ексклузивност и динамика. Иако верзијата која ја возевме беше опремена со стандардните седишта, нивниот облик нуди солидна странична поддршка, а ергономската форма гарантира удобност при долги патувања. Спортскиот управувач е еден од најважните елементи во Cupra Leon. Тој е со рамно дно и има бакарни детали што ја нагласуваат неговата ексклузивност. На него се сместени две најзначајни копчиња, Cupra Mode копчето кое овозможува директно менување на режимите на возење (Comfort, Sport, Individual), а на спротивната страна од управувачот е копчето за стартување на агрегатот, што додава тркачки карактер. Иако Cupra Leon е спортски насочен хечбек, внатрешноста е пространа и добро организирана. Предните седишта нудат доволно простор дури и за високи возачи, додека задната клупа е комфорна за две возрасни лица, со доволно простор за нозете и главата. Багажникот има капацитет од 380 литри, што е рамките на сегментот, додека неговата правилна форма остава впечаток дека волуменот е повеќе од доволен за исполнување на регуларните семејни потреби. Она што Cupra Leon успева да го постигне е одличен пример за тоа како може да се изведе ентериер што ги задоволува и спортските ентузијасти и оние кои бараат комфор и технологија. Овој елемент визуелно го проширува автомобилот, создавајќи поимпозантна појава на патот. Браникот е масивен и содржи дифузер кој не е само декоративен, туку и има аеродинамична функција. Моделот Leon во оделото на Cupra е автомобил кој успешно ги комбинира спортскиот карактер со елегантен дизајн. Детали како бакарни акценти, динамични ЛЕД светла, големи фелни и аеродинамични елементи му даваат уникатен идентитет со што се издвојува. КРЕИРАН ЗА ЦЕЛОСНО ВОЗАЧКО ИСКУСТВО Cupra Leon има внатрешност што беспрекорно ги комбинира спортските елементи со премиум материјали и модерни технологии. Дизајнот е фокусиран кон возачот, со кокпит што создава впечаток на тркачки автомобил, но истовремено нуди удобност и практичност за секојдневна употреба. Централната конзола и инструмент таблата се дизајнирани за да го стават возачот во фокус. Доминира инструмент табла, дигитална од 10.25 инчи, која нуди прилагодливи графики и спортски режими на приказ. Екранот може да прикажува различни информации, од класични брзинометар и бројчаник за вртежи, до мапа за навигација со целосен екран или податоци за перформанси. Во средината се наоѓа голем 12,9 инчен инфозабавен екран со најновиот „Cupra UI“ интерфејс. Дизајнот е минималистички, со речиси целосно отстранети физички копчиња, повеќето команди се управуваат преку допир или гласовни команди. Под екранот

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

15

| АВТО-МОТО

ТЕХНИЧКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ВОЗИЛОТО

НЕ Е НАЈМОЌЕН ВО ПОНУДАТА, НО Е ПОДЕДНАКВО ЗАБАВЕН Тесттираниот Cupra Leon користи 1.5-литарски четирицилиндарски турбо бензински мотор, кој е дел од новата генерација на ефикасни TSI агрегати од групацијата Volkswagen. Моторот испорачува 150 КС (110 kW) и 250 Nm вртежен момент, што му овозможува лесно и линеарно забрзување, особено кога е на средни втежи, каде што турбополначот обезбедува солидна резерва на сила. Еден од клучните аспекти на овој мотор е 48 волтниот благ хибриден систем, кој помага при намалување на потрошувачката на гориво и штетните емисии. Овој систем овозможува краткотрајна поддршка при забрзување, а истовремено овозможува исклучување на моторот при возење со константна брзина за уште поголема ефикасност. Дополнително, располага со систем за деактивација на цилиндри (ACT), кој автоматски исклучува два цилиндри при ниско оптоварување. Ова значително ја подобрува потрошувачката, особено при долги патувања. Во комбинација со моторот доаѓа седумстепен автоматски DSG менувач со двојна спојка, кој работи во неколку режими и нуди исклучително брзи и прецизни промени на степените на пренос. Менувачкиот склоп овозможува оптимална искористеност на моторната моќност, а благодарение на електронски контролираните режими, тој

16 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

МОТОР:

ЧЕТИРЦИЛИНДРИЧЕН ТУРБОБЕНЗИНЕЦ

ЗАФАТНИНА:

1.498CM3

МОЌНОСТ НА АГРЕГАТОТ:

150 КС при 5.000 врт/мин

МЕНУВАЧ:

7 СТЕПЕН АВТОМАТСКИ МЕНУВАЧ

ПОГОН:

НА ПРЕДНИТЕ ТРКАЛА

ПОТПИРАЊЕ НА ТРКАЛА:

НАПРЕД: MCPHERSON НАЗАД: MULTILINK

СОПИРАЧКИ:

НАПРЕД: ВЕНТИЛИРАЧКИ ДИСКОВИ НАЗАД: ДИСКОВИ

ГУМИ:

НАПРЕД 225/40 R18, ПОЗАДИ 225/40 R18

МАСА НА ВОЗИЛОТО:

1.360 КГ

ДИМЕНЗИИ: Д/Ш/В:

4.398Х1.799Х1.444 ММ

ЗАБРЗУВАЊЕ ОД 0 ДО 100 КМ/Ч:

8.7 СЕКУНДИ

ПРОСЕЧНА ПОТРОШУВАЧКА:

4.8 ЛИТ/100 КМ

МАКСИМАЛНА БРЗИНА:

215 КМ/Ч

ЦЕНА НА ТЕСТИРАНИОТ МОДЕЛ:

40.306 ЕВРА

автоматски се адаптира на стилот на возење. Автомобилот е конструиран да овозможи идеален баланс меѓу комфор и спортска динамика, што го прави универзален избор за секојдневно возење, но и за подинамични авантури. Суспензијата е прецизно подесена за да обезбеди стабилност во свиоци, а истовремено овозможува доволно удобност на подолги патувања. Управувањето е директно и прецизно, со добро ниво на повратни информации до возачот. Дополнително, спортски подесениот ESP систем му овозможува на возачот да има повеќе контрола, но воедно остава простор за динамично возење без преголема интервенција на електрониката. Со оглед на тоа дека ова е влезната моторна верзија во гамата на Leon, не е екстремно спортска конфигурација, но благодарение на ниската тежина и добро избалансираниот мотор, менувач и шасија, овој модел нуди многу задоволство зад воланот. Одличен избор за возачи кои сакаат модерен, ефикасен и динамичен хечбек, со спортска нота, но без екстремна потрошувачка на гориво која за време на нашето дружење се движеше во зоната од 7,5 Л/100 км. Овој модел ги комбинира напредните технологии на групацијата со препознатливиот Cupra дизајн и спортски дух, нудејќи совршена рамнотежа помеѓу практичност и онаа малку подзаборавена страна, наречена забава во возењето. • Данчо Здравковски

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

17

| АВТО-МОТО

Претставуваме Brabus Rocket GTS

СКАПОЦЕН КАМЕН ВО КРУНАТА НА БРАБУС

ЕКСТРАВАГАНТНО ВО СЕКОЈ ДЕТАЉ, ROCKET GTS Е ЕКСКЛУЗИВНО ПАРЧЕ НА АВТОМОБИЛСКИ БРИЛИЈАНТ ВО КОЛЕКЦИЈАТА НА BRABUS, ЦЕЛОСНО ИЗРАБОТЕН ОД ГОЛ КАРБОН-ФИБЕР И СПОСОБЕН ДА РУШИ БРЗИНСКИ РЕКОРДИ.

18 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

АВТО-МОТО |

Б

отроп, малото германско гратче повторно блеска обележано на мапата на автомобилската ексклузива. Прославено заради престижното тјунерско ателје Brabus, во Ботроп, од 1977 година се исполнуваат желбите на екстравагантните автомобилски ентузијасти. Иако Brabus е познат по создавање на фино тјунирани врвни изведби на постоечки модели, не се срами, одвреме-навреме, „да замине на екскурзија“ во создавање на несекојдневни автомобилски форми. Инженерите и дизајнерите на Brabus имаат храброст и дрскост да прифатат предизвик и да одговорат на барањата на индивидуален предлог, создавајќи уникат поставен на основата на актуелен модел. Токму од оваа дрскост доаѓа новиот скапоцен камен во круната на Brabus наречен Brabus Rocket GTS. Со него уметноста на изработката на каросериски додатоци, но и целосни каросерии Brabus ја поставува на повисоко рамниште. Првпат во својата безмалку педесетгодишна историја Brabus создава караван на основата на кабриолет, целосно изработен од гол карбон-фибер со откриена структура кој е прекриен со проѕирен заштитен слој на лак со висок сјај. Основата за Brabus Rocket GTS доаѓа од ергелата на Mercedes – AMG, а станува збор за SL 63 S E Performance чии сериски: 612 КС од 4.0 V8 битурбо + 204 КС од електромотор, комбинирани 1.420 Nm, и катапултирачки 2,9 секунди од место до 100 km/h, евидентно не се доволни за ботропјаниве. ЗЛОКОБНА УБАВИНА Спектакуларниот караван гранд-турисмо со три врати, плени, но и застрашува со својата појава. Тој е типичен пример на филозофијата на градба во која формата ја следи функцијата и нуди злокобна убавина. Секој панел од каросеријата, секој отвор и секое прекршување не се случајни. Сите тие се внимателно оптимизирани во аеродинамички тунел и имаат, и аеродинамичка, и техничка функција. Драматичноста на Rocket GTS почнува од застрашувачката муцка со огромни отвори во предниот браник. Тие го насочуваат воздухот кон сопирачките, и кон ладилниците за мотор, интеркулер и хибриден систем. Предниот спојлер го намалува подигањето на предната оска при високи брзини подобрувајќи ја стабилноста и прецизноста на управувањето. Браникот се слева во масивно испакнати предни крила потребни да се вдомат огромни тркала од 21 инч со гуми 275/35 ZR21, но, и во нив да се отворат шкрги за одвод на врелиот воздух од моторот и сопирачките. Очекувано впечатлив е и продолжениот кров кој се спушта во косо задно стакло и го претвора кабриолетот во караван, со доволно простор во багажникот и 2+2 места за седење во кабината. Кровот завршува во спојлер и стрмно се спушта кон уште поиспакнати задни крила кои вдомуваат уште поголеми тркала од 22 инчи со гуми 335/25 ZR22. Нагласениот раб од задните крила се претопува во спојлер во подножјето на задното стакло. Двата спојлери во комбинација со огромниот дифузор во браникот обезбедуваат високи вредности на негативен потисок на задната оска. Така и при брзини од преку 300 km/h Rocket GTS е залепен за асфалт. Одзади штрчат четири цевки од спортскиот издув целосно изработен од титаниум. На излезот од браникот цевките се обложени со карбонфибер во кого се вметнати црвени прстени LED кои го осветлуваат издувот. Благодарение на активна клапна звукот на издувот може да се прилагодува зависно од условите на возење. Од тивок шепот при приод во двор, до моќен татнеж на отворен пат.

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

19

| АВТО-МОТО

ВИНОВНИК ЗА МОЌНИОТ ТАТНЕЖ Сериозно навиен 4.5 литарскиот V8 битурбо е виновен за моќниот татнеж на Rocket GTS. Потекло води од 4.0 литарскиот V8 битурбо на Mercedes-AMG, но покрај зголемување на зафатнината преработен е целосно за да ги задоволи потребите на Brabus. Проширен е дијаметарот на цилиндрите на 84 mm, и зголемен е одот на коленестото вратило на 100 mm. Тоа е изработено на CNC машина од полно парче метал, термички е обработено и внимателно балансирано. Клиповите се ковани и полесни. Турбо полначите имаат поголема комора, посилни тркалачки лежишта и создаваат притисок од 1,4 бари. Моторот Brabus премиерно го претстави во Rocket 900 “One Of Ten” за кого веќе стана збор во овие редови. Во него турка масивни 900 КС и 1.250 Nm. Но, подоцна за во Rocket 1000 "1 OF 25", за кого исто така стана збор во овие редови, во Brabus му ја намалија моќноста на 796 КС. Целта беше, со додавање на дополнителни 204 КС од електричен мотор, моќноста да застане рамно на 1.000 КС. Вртежниот момент, пак, од 1820 Nm електронски е ограничен на 1.620 Nm за да се сочуваат: менувачот SPEEDSHIFT MCT9 со можност за рачно менување на степените, погонот на четири тркала 4MATIC+, и на задна оска поставен спортскиот диференцијал со ограничено пролизгување. Сета оваа техника во целост ја наследува и Rocket GTS, но во значително полесно пакување. За разлика од колосот Rocket 1000 тежок 2.380 kg, Rocket GTS на вага покажува 1.900 kg и затоа има за нијанса подобри перформанси. Катапултирањето од место до 100 km/h се случува во 2,6 секунди, за до 200 km/h му требаат 9,5 секунди и за до 300 km/h му требаат 23,6 секунди. Максималната брзина е ограничен на 317 km/h, а причината за оваа интервенција е да се сочуваат гумите.

ДУХ НА ГРАНД-ТУРИСМО Brabus Rocket GTS не е создаден да биде тркач, иако според техниката и бесните перформанси овој епитет е дел од неговиот геном. Тој е создаден во дух на врвен гранд-турисмо автомобил кој ќе биде корисен како на долг пат, така и секојдневно во град. Затоа поткрепени од една ваква идеја инженерите го удостоиле со воздушно потпирање наречено SportXtra. Потпирањето е способно меко да пегла нерамнини кога е избран модусот Комфор, и да биде спремно за трка спуштајќи го автомобилот за 20 mm во модусот Спорт. СОВРШЕНСТВО ВО СЕКОЈ ДЕТАЉ Вака гласи мотото на Brabus кое не се однесува само на техничката брилијантност туку и на посветеноста при изработка на внатрешноста. Благородното уредување типично за ателјето од Ботроп се повторува и во Rocket GTS, претворајќи ја кабината во едно совршено изработено ремек-дело. Затоа на седиштата е сошиен амблемот Brabus Masterpiece со изгравиран потпис на мајсторот задолжен за изработката. Идните сопственици на Rocket GTS можат да бираат широка палета од бои, материјали и дезени за поставување на кабината. За да се совпадне со нијансите на голиот карбон-фибер на каросеријата врвните мајстори на Brabus за во кабината одбрале исклучително мека кожа во темно сива боја. Со неа се преслечени централниот дел од седиштата, панелите на вратите, делови од арматурата, централниот гребен и воланот. Таванот, столбовите, горниот дел од арматурата и од панелите на вратите се преслечени со Алкантара. Овој фин материјал го има на страниците, на задниот дел од седиштата, и на потпирачите за глава. Детали од гол карбон-фибер пак има на централниот гребен и на воланот. Начинот на уредување на претставениот Rocket GTS е само пример, а на идните сопственици кои ќе го нарачаат ова ремек-дело на автомобилска брилијантност Brabus е подготвен да им ги исполни и најспецифичните барања. Секако за соодветен надоместок. Планот на Brabus е да го произведува Rocket GTS исклучиво по нарачка и во ограничена серија, според личните желби на клиентот. Цената права ситница. Почнува од 794.758,40 европски банкноти без давачки.

• Љубомир Анастасовски

20 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

21

| АМСМ

• Што треба да се направи во случај

на изгубена регистарска табличка на службено возило? АМСМ: Во случај на изгубена регистарска табличка на службено возило се изготвува барање за издавање на нови регистарски таблички. Потребни документи: - Изјава од фирмата за причината за губење на регистарската табличка - Полномошно од фирмата за лицето кое ќе ја изврши промената - Тековна состојба не постара од 6 месеци - Уплатени налози за регистарски таблички и сообраќајна дозвола - Уплатен налог за административна такса - Уплатен налог за изготвување на барање Сите налози треба да имаат печат од банка. Плаќањето можат да го извршат и со службена картичка на фирмата.

• Дали постои можност во вашата

автошкола да земам дополнителни часови, иако веќе имам возачка дозвола? Доколку е можно, дали ќе можам да го користам возилото на мојот сопруг?

• Каде може да се точи компресиран

АМСМ: Во Авто Школа Мобилити Плус можете да возите дополнителни часови. За почеток мора да се возат со наше возило, а потоа може да се договориме и за часови со Ваше возило. Потребни документи кои треба да ги приложите се важечка возачка дозвола и лична карта.

АМСМ: Во Македонија пумпи за ЦНГ, односно метан, има на пумпите на Макпетрол, три во Скопје и една во Куманово. За подетални информации погледнете на веб-страницата на Макпетрол.

природен гас (ЦНГ или метан) за автомобили во Македонија? Поздрав, Светозар

*СИТЕ НАВЕДЕНИ ТЕЛЕФОНСКИ БРОЕВИ ВАЖАТ ЗА ПОВИК ОД ФИКСЕН И ОД МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН

22 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

АМСМ |

Безбедноста во сообраќајот

АМСМ СО СТРАТЕШКА ПОДДРШКА НА „ВЕЛО УЧИЛИШТА“ НА 11 МАРТ БЕШЕ ПОТПИШАН ДОГОВОР ЗА СТРАТЕШКА СОРАБОТКА МЕЃУ АМСМ И ЗДРУЖЕНИЕТО НА ГРАЃАНИ „ВЕЛО УЧИЛИШТА“, СО ШТО СЕ ЗАЈАКНУВААТ ЗАЕДНИЧКИТЕ НАПОРИ ЗА ПРОМОЦИЈА НА ВЕЛОСИПЕДИЗМОТ, ВЕЛО ЕДУКАЦИЈАТА, КАКО И БЕЗБЕДНОСТА ВО СООБРАЌАЈОТ.

К

ако стратешки партнер, АМСМ активно ќе учествува во сите обуки, работилници, едукативни семинари и вело настани, креирани од програмите на „Вело Училишта“. Програмите се насочени кон различни целни групи-деца, млади, родители, наставници и сите останати учесници во сообраќајот. Целта на оваа соработка е поддршка на едукацијата за активна мобилност, со посебен фокус на велосипедизмот како одржлив и безбеден начин на транспорт. За успешна соработка и реализација на програмата, Вело Училишта ќе обезбеди соодветни тренери и инструктори. Во рамки на ова партнерство, АМСМ обезбеди велосипеди, заштитни кациги, дресови и други промотивни материјали кои ќе се користат во практичните обуки за велосипедизам кај своите целни групи. Дополнително, АМСМ стави на располагање сопствен простор и возило за успешна реализација на активностите на „Вело Училишта“.

Оваа соработка е уште еден чекор во исполнување на стратегиската цел на АМСМ – да биде мобилити клуб кој ќе ги штити интересите на сите учесници во сообраќајот и ќе придонесува за побезбедна и поодржлива мобилност во Македонија. • Благица С. Блажевски

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

23

| АМСМ

ПРОЛЕТТА Е ТУКА – ВРЕ

ИЗВАДЕТЕ МЕЃУНАРОДНИ ДОКУМЕНТИ 24/7 Ако планирате патување со автомобил надвор од земјата, не заборавајте да ги извадите потребните меѓународни документи, кои во АМСМ Скопје-Центар се достапни за издавање 24/7: - Меѓународна возачка дозвола - Потребни документи: 2 фотографии (45x35 мм), национална возачка дозвола, лично присуство со документ за идентификација, потврда од Министерство за внатрешни работи за прекршочна санкција забрана за управување со моторно возило (се издава од страна на МВР во АМСМ).

- Одобрение за управување со туѓо моторно возило - Потребни документи: сообраќајна дозвола од возилото, лично присуство на сопственикот со документ за идентификација и пасош на корисникот на возилото.

- Зелен картон - Цената на зелениот картон зависи од моќноста на возилото и периодот на важност. ТИП НА ВОЗИЛО

ПЕРИОД

ЦЕНА (МКД)

Патничко возило до 66KW

Годишен

3.690,00

Патничко возило над 66KW

Годишен

5.536,00

Патничко возило до 66KW

Месечен

1.850,00

Патничко возило над 66KW

Месечен

3.075,00

АМСМ МОБИЛНА АПЛИКАЦИЈА – ВАШ НАЈДОБАР СОПАТНИК За брз и лесен пристап до сите потребни информации за патување во земјава и странство, советуваме да ја симнете АМСМ мобилната апликација и да се регистрирате како АМСМ член со внесување на следните податоци: - Внесување на членски број; и - Е-адреса која сте ја оставиле при зачленување. АМСМ мобилната апликација на еден допир, на едно место, ви овозможува: • Да ја вклучите вашата локација и да ја следите состојбата на патиштата на рутата до Вашата дестинација во реално време; • Да повикате помош на пат онлајн и да го следите статусот на интервенцијата; • Да ги добиете сите информации за патување во странство, вклучувајќи состојба на граници, цени на гориво и сообраќајни прописи за повеќе од 30 европски земји.

24 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

АМСМ |

ЕМЕ Е ЗА НОВИ ПАТУВАЊА! ПРОФЕСИОНАЛЕН СЕРВИС СО ПОПУСТ ЗА АМСМ ЧЛЕНОВИ Правилната подготовка на возилото е клучна за вашата и безбедноста на вашето семејство на пат. Како АМСМ членови, искористете ги ексклузивните поволности во нашите мултибренд сервисни центри и заштедете при проверка и сервисирање: - 20% попуст на работна рака - 10% попуст на резервни делови Локации на АМСМ сервисот за возила: Скопје-Центар, Велес и Кичево. Закажете сервис онлајн преку www.amsm.mk Повеќе информации: 02/3181-133

ПОДАРОК – ПАТНИЧКО ОСИГУРУВАЊЕ СО ЕВРОПА ПРЕМИУМ КАРТИЧКА Доколку сте наш Класик член и планирате патување надвор од државата, ви препорачуваме да го надградите вашето членство со Европа Премиум картичка. Со неа покрај бесплатна помош на пат низ Македонија и цела Европа, добивате и подарок патничко осигурување, па така имате сè што ви е потребно за безгрижни патувања. Патничкото осигурување кое го добивате со Европа Премиум картичката е со покритие од 20 дена кои можете да ги користите кумулирано во текот на една година, 365 дена, или во периодот наведен во полисата за осигурување. За издавање на патничкото осигурување потребен е пасош. Патничкото осигурување го добивате во електронска форма на ваша е-адреса. Повеќе информации: 02/3181-181

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

25

| ТЕСТОВИ И СОВЕТИ

Тест на летни пневматици 2025

БРУТАЛНО ПРОВЛЕКУВАЊЕ ПАЛЕТАТА НА СПОРТСКИ ПНЕВМАТИЦИ ПОСТОЈАНО РАСТЕ. ТЕСТОТ НА ÖAMTC НА ЛЕТНИОТ ПНЕВМАТИК СО ДИМЕНЗИЈА 225/40 R18 ГО ПОКАЖУВА СЛЕДНОВО: БЕЗБЕДНОСНИТЕ РАЗЛИКИ ПОМЕЃУ МОДЕЛИТЕ НА ПНЕВМАТИЦИ МОЖЕ ДА БИДАТ ЕКСТРЕМНИ. Од Гинтер РАУЕКЕР

А

втомобилските пневматици се кружни и црни. Но тоа повторно се само сличностите помеѓу различните модели на пневматици, како што покажува и тековниот тест на летните пневматици спроведен од ÖAMTC. Првпат два модела на пневматици успеаја да ја постигнат оцената „многу добро“ во исклучително тешката процена на безбедноста, при возење со различни модели на пневматици. Од другата страна на табелата со оцени, има еден модел на пневматик што дури претставува и реален безбедносен ризик. Ова не е претерување: екстремно лошите перформанси на овој пневматик на влажни патишта, всушност, се опасни. За спортски компактни автомобили: Димензија 225/40 R18 Тестирана е димензијата 225/40 R18. Ова е популарна големина на пневматици за компактни возила. Со нискиот пресек

Тест на летни пневматици - 225/40 R18

Continental Sport Contact 7

Bridgestone Potenza Sport

Michelin Pilot Sport 5

Goodyear Eagle F1 Asymmetric 6

Vredestein Ultrac Pro

Yokohama Advan Sport V107

Firestone Firehawk Sport

Falken Azenis FK520

Суво 40%

1,2

1,3

2,1

1,9

1,6

1,5

1,7

2,2

Влажност 60%

1,7

1,7

1,7

1,7

2,2

2,2

2,2

2,5

1,5

1,5

1,9

1,8

2,0

1,9

2,0

2,4

Километражата 40%

2,4

1,8

1,3

1,8

2,7

3,2

3,2

2,2

Абење на гуми 20%

2,0

2,0

1,7

2,3

2,4

3,0

2,6

1,9

2,2

2,8

2,2

2,1

2,7

2,7

2,0

2,4

3,2

3,6

3,3

2,8

3,2

3,2

3,2

2,8

2,8

3,3

3,0

3,4

3,5

3,7

3,3

3,9

Евалуација на критериуми

Безбедност при возење

70 %

Ефикасност 20% Бучава 10% Одржливост 10% Оценка за еколошки перформанси

30%

2,4

2,8

1,9

2,2

2,8

3,2

3,2

2,4

Вкупна оценка

100%

1,8

1,9

1,9

1,9

2,2

2,3

2,4

2,4

26 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

ТЕСТОВИ И СОВЕТИ |

При проценка на безбедноста при возење, големо значење се придава на однесувањето во влажни услови.

(т.е. висината на пневматиците) од 40 пневматици. Возилото што го користевме резултатите дојдовме до позитивен проценти од ширината на пневматиците, за тестирање на различните модели на заклучок од тековниот тест. Првпат навлегуваме во поспортскиот сегмент на пневматици беше VW Golf. Пред сè, според два модела на тестирани пневматици

Оценката на ÖAMTC и рангирањето на моделите на гуми се заснова на вкупната оценка, која беше пресметана и добиена од добиените индивидуални критериуми на тестираните гуми. РАНГИРАЊЕ НА РЕЗУЛТАТИТЕ

Ако оценката за безбедност при возење или еколошки перформанси е полоша од 3.5, вкупната оцена не може да биде подобра. Ако една од оценките во подкритериумот е

Граници на оценката:

0,6-1,5 - Многу добро

полоша од 2.5, главниот критериум не може да биде подобар. Ако оценката е полоша од 4.5, повисоките оценки не можат да бидат подобри. Целокупниот добиен резултат не е доволен. КЛАСИФИЦИРАЊЕ НА КРИТЕРИУМИТЕ

Безбедност при возење 70%: суво 40% (удобност при возење 40%, ракување 40%, сопирање 20%), влажно 60% (сопирање 30%, надолжно аквапланинг 20%, попречно 1,6-2,5 - Добро

аквапланирање 10%, управување 30%, странично водење 10%). Влијание врз животната средина 30%: километража 40%, абење на гумите 20%, ефикасност 20% (тежина на гумата 50%, потрошувачка на гориво 50%). Бучава 10% (внатрешен шум 50%, надворешен шум 50%), одржливост 10%. Индекс на носивост: сите 92 (630 kg/гума) Индекс на брзина: целиот индекс Y (300 km/h) освен Doublecoin DC-100 индекс W (270 km/h).

2,6-3,5 - Задоволително

3,6-4,5 - Доволно

4,6-5,5 - Не е доволно

Dunlop Sport Maxx RT2

Nexen N Fera Sport

Toyo Proxes Sport 2

Ceat Sport Drive

Kumho Ecsta PS71

Nokian Tyres powerproof 1

Giti Giti Sport S2

Norauto prevensys 4

Syron Premium Performance

Doublecoin DC-100

2,3

2,3

2,3

2,5

2,9

3,3

2,9

3,9

3,9

4,0

2,1

2,4

2,1

3,0

1,8

2,4

3,1

2,4

3,1

5,5

2,2

2,4

2,2

3,0

2,9

3,3

3,1

3,9

3,9

5,5

2,6

2,4

3,0

2,3

3,0

2,5

3,3

2,3

2,6

0,6

2,9

2,3

2,7

2,5

2,7

2,1

3,1

2,5

2,4

1,3

2,1

2,3

2,5

2,2

2,6

2,0

2,3

2,3

2,0

1,9

3,2

2,7

3,1

3,1

3,3

3,5

2,9

2,9

3,3

2,9

3,3

3,3

4,0

4,2

3,9

3,6

3,8

2,8

4,2

4,5

2,9

2,5

3,0

2,6

3,0

2,5

3,3

2,5

2,7

1,6

2,4

2,4

2,4

2,9

2,9

3,1

3,2

3,9

3,9

5,5

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

27

| ТЕСТОВИ И СОВЕТИ

постигнаа оцена „многу добро“, на тестот за безбедност при возење.

Kратки информации за содржината на тестот: Овде критериумите беа поставени многу високо пред многу години, а сè со цел сè уште да има простор за подобрување земајќи ги предвид идните технолошки достигнувања..

Continental SportContact 7 и Bridgestone Potenza Sport покажуваат одлични перформанси на суви коловози. Тие нудат високо ниво на зафатнина, одлична прецизност и апсолутно се безбедни, дури и за време на критичните маневри при возењето. Слична е ситуацијата и на влажни коловози: висок степен на притисок при управувањето и прецизно спроведување на командите за управување на возилото на патеката со влажен коловоз. Дополнително, двата пневматика нудат респектабилна предвидена километража од околу 43.000 km (Continental) или 50.000 km (Bridgestone). Зад нив, девет пневматици добија вкупна оцена „добро“. M Michelin Pilot Sport 5 и Goodyear Eagle F1 Asymmetric 6 импресионираат со добри оцени за безбедност при возење и добри оцени во врска со еколошките перформанси.

Vredestein Ultrac pro, Y okohama Advan Sport V107 и Firestone Firehawk Sport се убедливи во однос на безбедноста при возење, но губат поени со предвидената, но сепак задоволителна километража.

Falken Azanis FK520 и Nexen N Fera Sport покажуваат мали слабости во удобноста при возење на суви патишта, но сепак обезбедуваат добри резултати во врска со кратките растојанија при сопирање.

Dunlop Sport Maxx RT2 пропушта подобар резултат и пласман поради неговата поголема абразија. Следните четири пневматици не постигнуваат ништо повеќе од задоволителен резултат во однос на безбедноста при возење, а исто така делумно и во однос на еколошките перформанси. Ceat Sport Drive има

28 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Continental

28,4

Bridgestone

28,8

Michelin

29,2

Goodyear

29,5

Vredestein

30,2

Yokohama

30,5

Firestone

30,9

Falken

30,9

Dunlop

31,0

Nexen

31,0

Toyo

31,0

Ceat

31,2

Kumho

31,5

Nokian

31,5

Giti

32,3

Norauto

Катастрофалните перформанси на моделот Doublecoin D-100 веќе се видливи во растојанието при сопирање изразено во метри. Потребни се речиси 17 метри повеќе, од најдобрата гума на тестот, Continental. Претворено во брзина, тоа значи дека онаму каде што автомобилот со моделот на гума Continental застанува, автомобилот со моделот Doublecoin D-100 сè уште минува со брзина од 49 km/h - и тоа од почетната брзина од 80 km/h.

33,3

Syron

34,6

Метар 45,1

Doublecoin 0

5

10

15

20

слабости при управување на влажни патишта, Kumho Ecsta PS71 покажува слабости при возење на суви патишта, но и на предвидената километража, а Nokien Tyres Рowerproof 1 исто така покажува слабости при управување на суви патишта.

Giti Giti Sport S2 покажува најголем дефицит на влажни коловози, а исто така покажува и зголемена абразија. Добиената оцена „доволно“ е доволно за Norauto Prevesys 4 и Ѕyron premium Performance. И двата покажуваат многу слаби перформанси на суви коловози. Тестираното возило е тешко прецизно да се управува, постојаните корекции со воланот се неопходни за постојани радиуси, а однесувањето на возилото во граничниот опсег, исто така, е многу напорно за возачот. Поради овој факт, не е препорачливо да се купуваат овие модели на пневматици, дури и ако тие нудат добри или задоволителни перформанси на влажни услови.

25

30

35

40

СЕГА СТАНУВА ОПАСНО: ПОСЛЕДНАТА ГУМА

45

Апсолутно, на последно место според добиените резултати е Double Coin DC 100. Неговите вкупни перформанси може да се оценат само како „незадоволителни“. Тој модел на пневматици е многу слаб во однос на сите тестирани модели на пневматици кога станува збор за безбедноста при возење. На суви коловози покажува исто однесување како и двата модела на пневматици поставени пред него. На влажни патишта, според добиените резултати, сепак, тој е со километри зад претходните модели на пневматици. Неговите „перформанси“ се критични, а управувањето со нив е многу опасно. Тест автомобилот имаше долго растојание на сопирање на влажен коловоз при брзина од 80 km/h, односно пневматикот многу брзо се движи за време на аквапланинг и може да се вози само многу непрецизно преку патеката со влажен коловоз. Во принцип, пневматикот не нуди никакви дополнителни перформанси и резерви аквапланинг, и може да се вози само многу непрецизно преку патеката со влажен коловоз. Во принцип, гумата не.

• Маргита Поповска

МОЈ АМСМ: ЕКСКЛУЗИВНО ДОСТАПЕН САМО ЗА АМСМ ЧЛЕНОВИ Eлектронска членска кaртичка

Преглед на искористени членски услуги

ЗА ПРИСТАП ДО ДЕЛОТ МОЈ АМСМ, ПОТРЕБНО Е ДА СЕ РЕГИСТРИРАТЕ КАКО АМСМ ЧЛЕН ВО МОБИЛНАТА АПЛИКАЦИЈА

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

29

| СТИЛ

Невербална комуникација

ГОВОРОТ НА ТЕЛОТО, РЕФЛЕКСИЈА НА ЕМОТИВНАТА СОСТОЈБА НЕ САМО ВЕРБАЛНО, БЛАГОДАРЕЈЌИ НА УСНИОТ ЈАЗИК И ПИШУВАЊЕТО, МОЖЕМЕ ДА КОМУНИЦИРАМЕ И НЕВЕРБАЛНО, СО ПОМОШ ИЛИ ПАК СО ПОСРЕДСТВО НА ГЕСТОТ, ДРЖЕЊЕТО (СТАВОТ), ИЗРАЗОТ, ПОГЛЕДОТ, ФИЗИКУСОТ... РАЗМЕНАТА НА ИНФОРМАЦИИТЕ ПРЕКУ ГОВОРОТ НА ТЕЛОТО СЕ СМЕТА ЗА НЕПОГРЕШНА. ВИСТИНАТА Е ТОКМУ ВО НЕГО. ТАКА БАРЕМ ВЕЛАТ ЕКСПЕРТИТЕ, НО И ПРАКТИКАТА, ИСКУСТВОТО.

П

роучувањето на невербалната комуникација, т.е. говорот на телото, започна кон крајот на 20 век што значи дека се работи за новина (релативно) во системот од знаења, проследен со истражувања чии резултати се потврдени егзактно. Всушност, во тоа време настанаа и комуникациските теории кои се обидуваа да ја одредат нејзината, односно улогата на комуникацијата во човековите сфаќања за светот. Вербалната се подразбира некако, само по себе. Таа се темели на вештините како зборувањето (говорењето) и слушањето. За разлика од неа, невербалната комуникација ги вклучува гестот, држењето (ставот), изразот, погледот, физикусот (надворешниот изглед: облеката, накитот, косата...). Неверојатно е тоа што поминале милиони години во еволуциските процеси, а неизговорените пораки во меѓучовечките односи, т.е. општењето, започнале да се проучуваат дури во 1960-тите, додека

30 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

јавноста дознала за нивното постоење во 1970-та, со издавањето на книгата „Body Language“. Нејзиниот автор Julius Fast концизно ги протолкувал истражувањата на бихевиористите во врска со неизговорените пораки тогаш, а вниманието го привлече и објаснувањето дека воопшто не сме свесни за своите сопствени невербални знаци како што несвесно ги „читаме“ туѓите. Колкупати сме рекле: „Мислам дека ù/му се допаѓам“, „Се сомневам дека ми ја кажува вистината“ итн., без да знаеме како сме дошле до таков заклучок. Интуитивно? Не. КОИ СЕ ПОДОБРИ ВО „ЧИТАЊЕТО“ НА НЕВЕРБАЛНИТЕ ПОРАКИ, МАЖИТЕ ИЛИ ЖЕНИТЕ? Антрополозите Ray Birdwhistell и Edward Hall одамна се занимавале со невербалната комуникација на поинаков начин, поконкретно во интерперсоналните односи. Првиот е творец на „кинезиката“ преку говорот или јазикот на телото, вториот на „проксемиката“ преку користењето на својот сопствен простор, истакнувајќи дека и растојанието на кое се комуницира, всушност, кажува многу интимна зона (до 50 см, резервирана само за најблиските), лична зона (50 см - 1,2 м, доволна исклучиво за ракување, поздравување со подавање рака), социјална зона (1,2 - 3,5 м, обично се користи во секојдневието, на состаноците каде што луѓето не се познаваат добро) и јавна зона (повеќе од 3,5 м, кога ù се обраќаме на поголема група луѓе). И Paul Ekman и Wallace V. Friesen помогнале во интерпретацијата на невербалната комуникација врз основа на потеклото (изворот на чинот), кодирањето (односот меѓу чинот и неговото значење) и примената (начинот на кој самиот комуникатор се однесува). Подоцна се појавија т.н. посматрачи, набљудувачи на телата. Нивните откритија се изненадувачки. За време на состаноците, говорот на телото е одговорен за успехот

СТИЛ |

на преговорите со 60-80 проценти. Најголемиот дел од првиот впечаток (60-80 %) за некоја особа (непозната) се формира за помалку од 4 минути, веднаш по запознавањето, додека во телефонското преговарање обично победува оној со посилни аргументи. Говорот на телото се дефинира како рефлексија на емотивната состојба. Гестот, држењето (ставот), изразот, погледот, физикусот..., сè заедно, ама и одделно, е добар показател за чувствата, емоциите кои ги доживува индивидуата во тој момент. Согласно резултатите од истражувањата, жените се подобри од мажите во

забележувањето, „читањето“ на невербалните пораки. Наводно, сето тоа ù се припишува на женската интуиција, како и на нивната способност да ги видат дури и најмалите ситници, деталите. За исклучително добри познавачи на говорот на телото се сметаат и гатач(к)ите, јасновитките и јасновидците... Врз основа на него и претскажуваат. А, без оглед на тоа што невербалните знаци во поголемиот број се општи, некои се разликуваат од земја до земја. Во согласност со нивните култури - генерално, ни помагаат за подобро да се снајдеме во секоја ситуација, социјална средина итн., па дури и да се заштитиме од лица кои немаат добри намери. Од друга страна, гестикулацијата се наоѓа во тесна врска со говорот на телото. Во голема мера од неа зависи успешноста на комуникацијата - каква и да е: на работното место, во љубовните, пријателските, роднинските врски. И секако, не може да се лажира.

ВЛИЈАНИЕТО НА ИСПРАВЕНИТЕ РАМЕНА И ГЛАВА Прекрстените нозе и раце (комуниколозите ги сметаат за телесни бариери) укажуваат на затвореност, дека персоната отспротива не е отворена за соработка, на пример. Или нешто друго, во врска со темата на која муабетите - дури и кога се смешка, учествува во разговорот. Личноста воглавно не е свесна за нив. Се разбира, во комуникацијата и насмевката игра улога важна, доколку е искрена. Но, како да препознаете дека не е лажна? Може да се каже што било, па и да се излаже, но сепак очите се тие кои ќе ви дадат на знаење за што се работи, дали е вистина. Имено, правата насмевка допира до очите, ја набира кожата во вид на брчки околу нив. Луѓето најчесто се насмевнуваат кога сакаат да ги прикријат своите мисли, чувства.., но сепак очите се добар показател. Ако нема брчки, не е така како што се прикажуваат. Добар знак е кога соговорникот ве копира во движењата. Сте забележале, сигурно. Нема дилема, со имитирањето ја покажува својата наклонетост кон вас, поврзаноста. Бидете уверени дека преговорите се движат во правец кој го посакувате. А, посебен впечаток секако дека остава и држењето. Исправете ги рамената и главата, ќе делувате авторитативно. Ваквиот став (положба на телото) се врзува за моќта во поширока смисла, може да биде и творечка, духовна... Притоа, дланките се свртени надолу. Ако сте подгрбавени, сомневањето во големата сила што наводно ја имате ќе надвладее. Во текот на разговорите, контактот со очите е многу важен. Веројатно се сеќавате кога родителите ви велеле: додека зборуваш со мене, гледај ме в очи - претпоставувале дека не може во исто време да се лаже и да се задржи погледот, но вистината е поинаква. Имено, лажливците дури и не трепкаат со очите, притоа се доста мирни. Во просек, меѓу 7 и 10 секунди се гледа в очи, кога се говори, а додека се слуша - и нешто повеќе. Кревањето на веѓите се поврзува со нелагодноста. Истото важи за кимањето со главата. Желбата за одобрување, грижата за тоа што мислите за нив (слушачите) е доминантна. Кога се работи за љубовта, сè започнува со додворувањето. Во таков случај, обрнете внимание на оддалеченоста. Доколку некој/а има силно чувство кон вас, постојано ќе ви се доближува, обидувајќи се да влеза во интимната зона. Притоа ќе иницира допирање, искрено ќе ви се насмевнува. Секако, нема да изостанува ни немирот. Стручњаците за невербална комуникација го сметаат за чест „симптом“. • Игор Ландсберг

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

31

| ПАТУВАЊЕ

Света Гора

ОБВИЕНА СО МИСТИКА, ВО СУШТИНАТА НА МОНАШКИОТ ЖИВОТ 20-ТЕ МАНАСТИРИ НА ПОЛУОСТРОВОТ КОЈ СЕ НАОЃА ВО СЕВЕРНА ГРЦИЈА, ОДДАЛЕЧЕН 130-ТИНА КИЛОМЕТРИ ОД СОЛУН, БЕЗ ИСКЛУЧОК НА МОНАШКИОТ ЖИВОТ, ЦЕЛОСНАТА ПОСВЕТЕНОСТ НА БОГА - СОЗДАТЕЛОТ И ГОСПОДАРОТ НА СВЕТОТ ВО ХРИСТИЈАНСКАТА РЕЛИГИЈА, ДЛАБОКАТА ТИШИНА И СЕКАКО, УБАВИНАТА НА ПЕЈЗАЖИТЕ, ПРИВЛЕКУВААТ ГОЛЕМ БРОЈ ТУРИСТИ ОД СИТЕ СТРАНИ НА СВЕТОТ. ВО СОГЛАСНОСТ СО ПРАВИЛАТА, СВЕТА ГОРА МОЖАТ ДА ЈА ПОСЕТУВААТ ИСКЛУЧИВО МАЖИ, ДНЕВНО 100 ПРАВОСЛАВЦИ И 15 ПРИПАДНИЦИ НА ДРУГИТЕ ВЕРИ.

32 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

П

оради големиот интерес да се ужива во рајот божји, како што ја нарекуваат Света Гора, да се почувствува нејзината благодат, резервациите обично се прават и неколку месеци порано. Секако, треба да добиете дозвола - „дијамонтирион“, која ја издава Светиот одбор (комитет). За време на велигденските празници, напролет и во есен, има и најмногу барања. Дотаму се оди по воден пат, со брод - појдовна точка е пристаништето во Урануполис на Халкидики, се закотвува во посебно уреденото место на секој манастирски комплекс, додека посетителите не се симнат. А, штом влезат во нивните дворови, мораат да ги почитуваат монашките правила, без исклучок. Таму се живее повлечено, испоснички, аскетски. Не случајно бидејќи монасите се откажале од световниот живот за да се посветат на религиозната служба. Деновите се исполнети со молитви, послушанија. Длабоката тишина произлегува од целосната посветеност на Бога - мирот, спокојството не може да се опише. Благодарејќи на локалните автобуси, можете да видите неколку од 20-те манастири кои сигурно ќе ве маѓепсаат со својата убавина. Нема возен ред, сами ќе треба да се договарате со шоферите. Друга опција е

ПАТУВАЊЕ |

да одите пеш. Престојот не се плаќа, бесплатни се и ноќевањата и храната. Задолжително треба да си понесете и некои работи (лекови, фенерче, чаша за вода...). Дозволено е користење на мобилен телефон и фотографски апарат, но не и на видеокамера. Портите се затвораат со заоѓањето на сонцето, т.е. на полноќ - согласно јулијанскиот календар од кој се раководат монасите, односно жителите на ова свето место.

ОКОЛУ 2.000 МОНАСИ, МЕЃУ НИВ И ПУСТИНИЦИ Суштински, монашкиот живот е горедолу ист како во византискиот - периодот на доцната антика и средниот век. Датира од 963-та. Се карактеризира со скромност, без оглед на непроценливото богатство. Духовното, секако. И денес, 1.062 години подоцна, Света Гора е обвиена со мистика. Некаква тајна крие хагиографијата, но и природата. Обете предизвикуваат восхит. Од нив се воодушевувале и самите императори. За да ги заштитат, неретко ги сузбивале нападите на непријателите кои имале една цел: да завладеат со полуостровот. Како што се зборува, големо е влијанието на сликањето икони врз уметноста на православието. И нејзината школа за изработка на митри не може да се надмине, во светски рамки. Круните на православните епископи, кои ги прават монахињите во манастирот Свети Георгиј Победоносец во Рајчица, еден од 4-те метоси на Бигорски, се токму по теркот на светогорските. Владиката Партениј за време на престојот во манастирот „Свети Николај“ се здобил со таквата вештина и секако, несебично им ја пренел. Во поглед на распоредбата, дејствувала и на Руската црква. Сето тоа влијаело на одлуката за УНЕСКО во 1988-ма да ја прогласи Света Гора за светско културно наследство. И многу повеќе. Моментално активни се 20 манастири, распределени на површина од 33.000 хектари (330 км²). Фактите сигурно ќе ве изненадат, вклучително и бројките. Со текот на времето, постојано растеле - на пример, во 10 век имало 56 манастири за неколку века подоцна да се избројат 180, и тоа живи - како што велат монасите. И нивниот број се менувал, некогаш на Света Гора живееле 6.000 (во почетокот на 19 век), а денес околу 2.000. Точно не се знае бидејќи во планината има и пустиници, кои се повлекла во самотија, прекинувајќи секаков контакт со луѓето. Некои се сместени во скитови, ќелии..., надвор од манастирските комплекси - повеќето на самите карпи што се издигаат над морската површина. Секако, за тоа мора да се побара дозвола, т.е. благослов од старешината (игуменот). Со храна се снабдуваат обработувајќи ја земјата во нивната близина, плодородна е. Полуостровот изобилува и со самоникнати стебла на костени, ореви... Инаку, сите 20 манастири се поделени во пет групи, по четири. Хиерархијата е заснована на службената скала во Византиското - Источноримското Царство. Секој има свој претставник во Светата заедница, сместена во Кариес, каде што се решаваат сите битни прашања, меѓу кои и оние во врска со посетителите.

Доколку се решите да заминете на Света Гора, без оглед на местото каде што ќе ноќевате - манастирскиот конак, секако дека можете да ги посетите и другите манастири, по свој сопствен избор, во зависност од времето со кое ќе располагате. Жива е сликата на Велигден, со голема радост се слави Христовото воскресение. Тогаш манастирските комплекси вријат од луѓе - исклучиво мажи, но не деца, ниту жени. Гостите доаѓаат отсекаде, од сите страни на светот. Полни се и дворовите и самите цркви, особено за време на велигденската богослужба. Се празнува три дена, расположбата е свечена, убава. Но, пријатно чувство ќе ве обземе во секое време, кога и да отидете. Комуникацијата со монасите ќе ве исполни духовно до максимум. И покрај тоа што се многу ангажирани, секогаш ќе најдат време за вас, дури и ќе ве вклучат во активностите. Со уживање ќе ви раскажат за минатото, за животот на светците под чии закрила се манастирите на кои им припаѓаат, за фреските, иконите..., па и за органското производство. Се разбира, можете и да си купите нешто. Во непосредна близина се лозјата. Светогорското вино е познато по високиот квалитет. Бавчите се големи - зеленчукови, овошни, цветни. Шумата наместа е непроодна, поради нејзината густина. Избројани се дури 11.000 видови растенија. Сечата на дрвјата е само за основните потреби на монасите, затоа е и строго контролирана. Папратта ја има во изобилство. Прошетката ќе ве опушти, па дури и ако решите да се упатите кон некој манастир за што можеби ќе ви требаат и неколку часа. Тоа е споредна работа во однос на уметноста, духовните блага за кои вреди толку да се пропешачи. Некои се доста блиску.

Целосната посветеност на Бога, љубовта кон него, монасите ја изразуваат преку молитвата. Во голема мера е забележлива и во нивните уметнички изработки. Старите мајстори сепак се издвојуваат со своите дела, независно дали се работи за икони, мозаици, фрески. Во повеќето цркви потекнуваат од 16 век наваму, постарите не се зачувани многу, а меѓу сликите кои се сметаат за особено важни се вбројуваат и оние во главната - „Протатон“ во Кариес, на солунецот Мануил Панселин (13 век). Мајсторски изработени се и фреските, мозаиците, иконите во „Хиландар“, „Ксенофон“, „Ивирон“, „Ватопеди“, но истото важи и за резбите и за реликвиските предмети од злато и сребро.

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

33

| ПАТУВАЊЕ

ЕДИНСТВЕНО, УНИКАТНО СЕКОЈДНЕВИЕ ИСПОЛНЕТО СО МОЛИТВИ, ПОСЛУШАНИЈА Непроценлива е и збирката од 12.000 микроракописи на папирус и хартија во нивните библиотеки, на полиците. Најстарите се напишани во 10, односно 11 век. Оттогаш е и „Големата Лавра“, подигната во 963та, со што започнал и монашкиот живот на Света Гора. Изградбата ја потпомогнале двајца императори, Никифор Втори Фока и Јован Први Цимиски. Во тоа време, монахот Георги го иницирал подигнувањето на хиландарскиот манастир во кој се замонашил и Стефан Немања, заедно со еден од неговите синови (Свети Сава). Патрониот празник се слави на 21 ноември, а монасите зборуваат српски јазик. „Хиландар“ е четврти во хиерархијата на Света Гора, додека на деветтото место се наоѓа „Зограф“ каде што се зборува бугарски јазик. Според легендата, го основал еден монах кој сликал икони и фрески, а други, пак, велат дека темелите ги поставиле тројца охриѓани. „Свети Пантелејмон“ се води како руски манастир, 19-ти во хиерархијата, познат по камбанаријата што се истакнува со својата убавина, чие ѕвоно е огромно. Тежи 13 тони. Во останатите се зборува грчки јазик - „Ватопед“, „Григориј“, „Дионис“, „Пантократор“, „Ставроникита“, „Филотеј“... Единствено, уникатно е и секојдневието на Света Гора. Исполнетиот живот на монасите се должи, пред сè, на вербата во Бога. Постојано му се обраќаат, молитвејќи. Стануваат многу рано, во 04 часот веќе затропуваат на вратите од гостинските соби, за да ве разбудат. Време е за утрена молитва која трае два саата. Во 06 часот започнува богослужението, кога повторно ќе тропнат во случај да не сте се дигнале од постела. Во 10 часот сите се упатуваат кон трпезаријата, да обедуваат. Се јаде во тишина. Можете да го чуете само гласот на монахот што ги чита старите канонски текстови од Библијата, за духот да го нахраните со мудрост, додека на телото му давате храна - исклучиво растителна. Монасите се вегетаријанци, не јадат месо. 200 денови во годината држат пост.

„Ивирон“

34 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Гостите пак се враќаат во црквата, за еден од монасите да им раскаже за нејзиното минато, за светецот чие име го носи, за чудата што ги правел, вклучително и за чудотворноста на некоја од иконите, на моштите..., по што можат да се повлечат во собите. Останатите монаси веќе се во ќелиите - малку да одморат, пред да почнат со своите послушанија. Во наредните часови им се посветуваат ним. Задолженијата се поделени: во ателјето, во бавчата, во кујната... Посетителите се слободни, можат да видат и некој друг манастир, добро снабдени со вода од чешмите. Добредојдени се секаде. Дури и ќе ве послужат со кафе и нешто слатко, а потоа сите одат на вечерна богослужба. Вториот, последен оброк во денот е веднаш по неа. Пред спиење, обично се муабети во дворот, сите заедно испоседнати на тревата, и монасите и гостите. Забрането е капење во морската вода, како и носење шорцови. Задолжителни се и долгите ракави.

„Симонопетра“

На Света Гора се раководат од јулијанскиот календар, дејствуваат сообразно со него, без оглед на тоа што во Грција важи грегоријанскиот, од 1923-та. Следствено и зајдисонцето се поклопува со полноќ, во 12 часот навечер. Тогаш не може никој да влезе, ниту да излезе. Портите се заклучуваат. Собите се пространи, доволни за петмина или 10 луѓе, максимум. Постелнина има, но не и сапуни, пешкири, влечки. За сè што треба да понесете со себе, ќе ве информираат штом го добите „дијамонтирионот“ - дозволата за неколкудневен престој на Света Гора. По него, уште долго ќе се чувствувате пријатно, па дури и возвишено - и морално и духовно високо издигнато. И секако, опиени од божествената убавина во која надвладува тишината - мирот и спокојството. Без исклучок на силата која ја дава. • Игор Ландсберг

ПОМОШ НА ПАТ

ПРОФЕСИОНАЛЕН СЕРВИС ЗА ВАШЕТО ВОЗИЛО КАКО АМСМ ЧЛЕНОВИ ДОБИВАТЕ ПОПУСТИ И ПОВОЛНОСТИ ПРИ СЕРВИСИРАЊЕ: 20% ПОПУСТ НА РАБОТНА РАКА ДО 10% НА РЕЗЕРВНИ ДЕЛОВИ

АМСМ Скопје-Центар - 02/3181-133

АМСМ Велес - 071/376-522

www.amsm.mk

АМСМ Кичево - 071/329-705 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

35

ГАСТРОНОМИЈА

ЦУРЕКИ ПОТСЕТУВА НА МИЛИБРОДОТ. ГРЦИТЕ ГО ПРИГОТВУВААТ ЗА ВЕЛИГДЕНСКИТЕ ПРАЗНИЦИ, ТРАДИЦИОНАЛНО. БЕЗ ИСКЛУЧОК НА МОНАСИТЕ ОД СВЕТА ГОРА. РЕЦЕПТОТ Е НИВЕН.

Сосотојки: 6-7 ЧАШИ БРАШНО 6 ЈАЈЦА 1 ЧАША МЛЕКО + ТРЕТИНА ОД НЕА 2 ½ ЧАШИ ШЕЌЕР 1 ЧАША ПУТЕР 1 ЛАЖИЦА КВАСЕЦ СОК ОД ПОРТОКАЛ КОРА ОД ПОРТОКАЛ 1 ЛАЖИЧЕ СУВА МАСТИКА (монасите ја користат онаа од Хиос) 1 ЛАЖИЧЕ МАХЛЕБ (мирудија, ја има и тука) 1 ЛАЖИЧЕ КАРДАМОМ МАЛКУ БАДЕМИ (ТЕНКИ ЛИСТОВИ) ЗА ПОСИПУВАЊЕ

НАЧИН НА ПРИГОТВУВАЊЕ: КВАСЕЦОТ РАЗРЕДЕТЕ ГО ВО ТРЕТИНА ЧАША МЛАКО МЛЕКО, ДОДАЈТЕ МАЛКУ БРАШНО И ОСТАВЕТЕ ГО ДА НАРАСНЕ, ОТПРИЛИКА 2-3 ЧАСА. ВО ДРУГО ТЕНЏЕРЕ, ЗАГРЕЈТЕ ГИ МЛЕКОТО И ШЕЌЕРОТ - ДОДЕКА НЕ СЕ РАСТОПИ ЦЕЛОСНО. ИЗМАТЕТЕ ГИ ЈАЈЦАТА, ИЗМЕШАЈТЕ ГИ СО МЛЕКОТО И ИСТУРЕТЕ ГИ ВО САДОТ ЗА МЕСЕЊЕ. ДОДАЈТЕ ГО БРАШНОТО, МАЛКУ ПО МАЛКУ, И ТРИТЕ МИРУДИИ (ПРЕТХОДНО ИЗМЕЛЕНИ). ОТКОГА ЌЕ ГО ИЗМЕСИТЕ, ВО ТЕСТОТО ИСТУРЕТЕ ГИ СОКОТ И ИЗРЕНДАНАТА КОРА ОД ПОРТОКАЛ. ПРОДОЛЖЕТЕ СО МЕСЕЊЕТО. РАЦЕТЕ ЧЕСТО ПОТОПУВАЈТЕ ГИ ВО СТОПЕНИОТ ПУТЕР ЗА ТЕСТОТО ДА НЕ СЕ ЗАЛЕПИ НА НИВ - ПРИТОА ЌЕ ИМА И СЈАЈ. ПО ИЗВЕСНО ВРЕМЕ, ШТОМ БИДЕ ГОТОВО (УБАВО ИЗМЕСЕНО), ПОКРИЈТЕ ГО И НЕКА ОТСТОИ - ТРЕБА ДА НАРАСНЕ. ВО МЕЃУВРЕМЕ, НАМАЧКАЈТЕ ГО ТАВЧЕТО СО ПУТЕР, А ТЕСТОТО ИЗМЕСЕТЕ ГО УШТЕ ЕДНАШ. ПОДЕЛЕТЕ ГО НА 2-3 ДЕЛА И ПРЕПЛЕТЕТЕ ГИ, ТРЕБА ДА ЛИЧИ НА ПЛЕТЕНКА. ИЗМАТЕТЕ ЖОЛЧКА СО МАЛКУ ВОДА, ПРЕМАЧКАЈТЕ ГО ТЕСТОТО И ПОСИПЕТЕ ГО СО БАДЕМОВИ ЛИВЧИЊА. НЕКА ПОСТОИ МАЛКУ НА ТОПЛО ДА НАРАСНЕ И СТАВЕТЕ ГО ВО РЕРНА ДА СЕ ПЕЧЕ НА 180 СТЕПЕНИ ЦЕЛЗИУСОВИ. ТРЕБА ДА ПОРУМЕНИ. ГОТОВО Е КОГА ЌЕ СТАВИТЕ НОЖ ВО НЕГО И ЌЕ ГО ИЗВАДИТЕ ПОТПОЛНО СУВ.

36 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

читаj, гледаj, слушаj...

„LA DOLCE VILLA“ (СЛАТКАTA ВИЛА)

„I SAID I LOVE YOU FIRST“ SELENA GOMEZ & BENNY BLANCO „ФУРИЈА“ АЛЕКС МАЈКЛИДИС

И

нстант-бестселерот на „Њујорк тајмс“ „Фурија“ од Алекс Мајклидис е приказна за поранешна американска филмска ѕвезда и една од најпознатите жени на светот - Лана Фарар. Таа секоја година ги поканува своите најблиски пријатели да избегаат од англиските временски услови и да го поминат Велигден на нејзиниот идиличен, приватен грчки остров. „Ова е приказна за едно убиство. Или, можеби, не сосема така. Во својата суштина, ова е љубовна приказна, зар не?.. Ви го прикажуваме ова бидејќи можеби мислите дека ја знаете оваа приказна. Веројатно сте читале за неа тогаш - ако се сеќавате, предизвика вистинска бура во таблоидите. Имаше сè што е потребно за новинарска сензација: приватен остров отсечен од ветерот... и убиство. Се најдовме заглавени таму преку ноќ. Нашите стари пријателства криеја омраза и желба за одмазда. Она што следуваше беше игра на мачка и глушец - битка на умови, полна со пресврти, а кулминираше со незаборавен крај. Ноќта заврши со насилство и смрт, бидејќи еден од нас беше убиен. Но, кој сум јас?“ •

овиот албум на љубовната двојка е во Нмоцијата продукција на Interscope Records. Пробеше на 21 март. Претходно, на

13 февруари, ден пред Свети Валентин, излезе синглот „Scared of Loving You“, заедно со видеоспот, а веднаш потоа и „Call Me When You Break Up“ и „Younger and Hotter Then Me“. Соработката со Finneas O’Connell и Gracie Abrams е успешна исто како и со Tainy и J Balvin во песната „I Can’t Get Enough“. Останатите 10 се „I Said I Love You First“, „Ojos Tristes“, „Don’t Wanna Cry“, „Sunset Blvd“, „Cowboy“, „Bluest Flame“, „How Does It Feel to Be Forgotten“, „Do You Wanna Be Perfect?“ „You Said You Were Sorry“ и „Don’t Take It Personally“. Како што стои во изјавата за печатот, албумот ја слави љубовта и претставува еден вид хроника на нивната приказна, од времето кога се запознале и заљубиле еден во друг. Секако дека ù се посветуваат и на иднината, вербата во неа. Ова е четврти студиски албум на Selena Gomez и втор на Benny Blanco. Неодамна, кога на јавноста ù навестија дека нешто спремаат, ја искористија можноста да проговорат и за нивната свршувачка. •

себе, раната пролет во голема Срално,амамераапоемечтателното исполнета со романтика - гененастроение на Mark

Waters е забележливо и во романтичната комедија со наслов „La Dolce Villa“. Како што вели самиот режисер, целта е кај луѓето да го разбуди меѓу другото и чувството на пријатност, да ги натера повеќе да сонуваат - зошто да не и да ги остваруваат соништа свои, без страв. Бизнисменот Ерик, инаку вдовец, чија компанија им дава поддршка на рестораните, заминува во Италија за да ја убеди својата ќерка Оливија да не ја купува „слатката вила“ за едно евро бидејќи така би ги потрошила сите пари од наследството. Реновирањето ќе ù се фати скапо. И покрај несогласувањата, сепак ќе попушти. Дури и ќе учествува во нејзината обнова. Секако, голем придонес во тоа има и љубовната врска со градоначалничката Франческа. По долго време, Ерик повторно ужива во пролетта на животот. Филмот се снимал во Лацио, Рим, Тоскана. Декорацијата на ентериерот ја извела студиото Cinecittà. • Жанр: романтична комедија Актери: Scott Foley, Violante Placido, Maia Reficco, Giuseppe Futia, Simone Luglio Режија: Mark Waters

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

37

| HI TECH

Електрично пловило „Елкет сплеш“

МОДЕРНО ПЛОВИЛО ЗА ВОДЕНИ АВАНТУРИ ПОНЕКОГАШ ВЕЛАТ „ЗА НЕКОИ РАБОТИ ВРЕДИ ДА СЕ ЖИВЕЕ“. ПЛОВЕЊЕТО ТОА ЧУВСТВО НА СЛОБОДА ДОДЕКА НИЈАНСИТЕ НА СИНОТО СЕ МЕНУВААТ ПРЕД ВАС, А ВЕТРОТ ВИ ЈА РАЗБРАНУВА КОСАТА НА ПАТОТ КОН ДОСЕГА НЕОТКРИЕНИОТ ЗАЛИВ ДЕФИНИТИВНО МОЖЕ ДА БИДЕ ЕДНО ОД НИВ.

П

ловењето отсекогаш будело посебно чувство, возбудливо доживување, најчесто поврзано со авантуристичките патувања. Ова чувство е уште поинтензивно ако пловилото, барем малку, наликува на старите, традиционални модели, особено ако е изработено од дрво или ако е едно од оние пловила со наједноставна опрема, како што се кану пловилата некогаш користени од Индијанците. Токму таквите пловила носат специфичен шарм и создаваат впечаток на патување низ времето, обвивајќи го патникот во автентичната магија на минатото. Во современиот свет, пловилата се повеќе симбол на престиж и социјален статус. Дури и за наједноставните модели потребно е да се издвојат значителни средства, а ако се стремиме кон купување на покриен глисер, цената нагло се зголемува. Меѓутоа, најсилни чувства на авантура и слобода создаваат едрилиците и едрениците, бидејќи нивниот облик е многу поелегантен и пограциозен во споредба со моторните пловила, популарно наречени глисери.

38 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Но, кога ги спомнуваме моторните пловила, не можеме да ги занемариме и нивните негативни влијанија. Покрај загадувањето на воздухот и водата, тие создаваат уште едно важно загадување – она од бучавата предизвикана од нивните погонски единици. Оваа бучава не само што влијае на квалитетот на животната средина, туку и на благосостојбата на луѓето и животните кои се наоѓаат во близина на водените патишта. Дизајнот на современите пловила има за цел да ги задоволи различните потреби на корисниците, а при тоа да биде практично, функционално и еколошки прифатливо. Со цел да се постигне идеално пловило, кое ќе биде издржливо, лесно за транспорт и складирање, а истовремено ќе понуди простор за повеќе лица, не беше лесно да се најде решение кое ќе ги интегрира сите овие карактеристики. Сепак, пред нешто повеќе од една година, на пазарот се појави иновација која ги задоволува овие критериуми – пловилото „Елкетсплеш“, произведено од компанијата Гоусан. „Елкет Сплеш“ не е само електрично, туку е опремено со фотонапонски ќелии кои ја претвораат сончевата светлина во електрична енергија, која потоа ја користи за погон на единицата. Оваа иновација не само што го минимизира негативниот еколошки отпечаток, туку и ја елиминира потребата за дополнителен гориво и со тоа ја намалува загаденоста. Покрај тоа, пловилото е дизајнирано така што не бара приколка за транспорт. „Елкетсплеш“ е пневматско пловило, се распостила, се прикачува на пумпа, и откако ќе биде напумпано, слободно можете да им се посветите на авантурите. Со должина од 4,5 метри, ширина од 2,4 метри и висина од 2 метри, „Елкет Сплеш“ не е само практично, туку и комфорно. Според информациите од компанијата Гоусан, ова пловило е дизајнирано да прими до шест возрасни лица, што го прави идеално за групни авантури. Без разлика на својата пневматска конструкција, пловилото не губи на стабилност и безбедност, што го прави сигурен избор за сите љубители на водените активности.

HI TECH |

„Нуна II“ - 2004

„Луцид ер“, 2024

„Нуна II“ - 2004

За оние кои уживаат во кратки прошетки низ мирните езерски води или заливи на морињата, пловилото „Гоусан“ претставува идеален избор. Брзината на пловење на „Елкет сплеш“ зависи од бројот на лицата и оптовареноста на пловилото. Ова електрично пловило може да постигне крајна брзина од 9,7 км/ч, што е доволно за релаксирачки и пријатни авантури. Времетраењето на пловењето зависи од повеќе фактори, но се движи во распон од најмалку 120 минути до максимални осум часа, колку што „држи“ батеријата. Растојанието кое може да го измине пловилото исто такаАмсм123 зависи од повеќе чинители - најмалку 35 км, а најмногу 80 км, доволно и за забава и за авантура или за риболов.

Неговата основна продажна цена се движи околу 8.000 долари, но треба да се напомене дека во летните месеци цената е повисока, додека во доцна есен и периодот околу Божиќ, цената е значително пониска. Пловилото е изработено од материјал сличен на „ПВЦ“, што е комбиниран со повеќе пластови, во чија внатрешност има други јаглеродни соединенија, сендвич од „пвц“. Овој материјал е издржлив и отпорен на температурни промени и механички оптоварувања, што гарантира долг животен век и сигурност при употреба. Народски кажано, „гоусан елкет сплеш“ е пловило кое совршено ги комбинира практичноста, ефикасноста и еколошките аспекти, правејќи го вистински избор за љубителите на водени активности. • Жарко Атанасоски

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

39

| ИСТОРИЈА

120 години Шкода

НАЈДОБРОТО Е ДОВОЛНО ДОБРО ЗА НАШИТЕ КУПУВАЧИ ПРЕД 120 ГОДИНИ БЕШЕ ПРОИЗВЕДЕНА ПРВАТА ШКОДА, ПОТОЧНО МОДЕЛОТ ЛОРИН И КЛЕМЕНТ, МАРКА КОЈА МАЛКУ ПОДОЦНА ЌЕ ГО СМЕНИ ИМЕТО ВО ШКОДА... ПРВИОТ АВТОМОБИЛ СО ИМЕТО ШКОДА БЕШЕ ПРОИЗВЕДЕН ВО 1925 ГОДИНА, ШТО ЗНАЧИ ДЕКА ОВАА ГОДИНА СЕ НАВРШУВААТ ТОЧНО 100 ГОДИНИ ОД НЕГОВОТО ПРОИЗВОДСТВО.

О

вој текст го посветуваме на автомобилите од марката Шкода, која е многу добро позната кај нас и тоа со децении наназад. Денес, оваа марка е популарна речиси во целиот свет, но не беше така сè до '90-тите години од минатиот век. По Втората светска војна, Шкода преминува од приватна во државна компанија, што доведе до тоа развојот да оди поспоро, а автомобилите се продаваа главно на источноевропскиот пазар. Поради тоа, западниот дел од континентот ја подзаборави марката, додека во источниот дел таа беше дел од секојдневието. Приказната за автомобилите со името Шкода, всушност, не започнува со тоа име, туку со името Лорин и Клемент, по имињата на основачите Вацлав Клемент и Вацлав Лорин. Корените на оваа приказна датираат од крајот на XIX век. Едниот, страствен велоси-

40 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Шкода некогаш и денес - „лорин и клемент воитур а“ и „шкода енјак“

педист, Вацлав Клемент, а другиот, Вацлав Лорин, „затрупан“ со книги во својата книжарница, во 1895 година основале работилница за поправање велосипеди. Клемент имал проблем со неговиот велосипед од германско производство, што беше еден од клучните моменти за започнување на нивната заедничка авантура. Бидејќи производителот не доставил резервни делови, поправката била невозможна. Клемент, видно налутен од ситуацијата, го испратил велосипедот во германската работилница Зидел и Нојман, заедно со пропратно писмо напишано на својот мајчин јазик, чешки, во кое го опишал проблемот. Кога производителот го видел велосипедот и го „прочитал“ писмото од Клемент, му одговорил: „Ништо не разбравме од напишаното, затоа обратете ни се повторно, но овој пат со писмо напишано на јазик што го разбираме.“ Незадоволен од добиениот одговор од производителот, Вацлав Клемент решил да отвори работилница за поправка на велосипеди заедно со Вацлав Лорин во 1895 година во Млада Болеслава. За разлика од Клемент, Лорин веќе имал отворено таква работилница во Турнов. Почнале со поправка и производство на велосипеди, а малку подоцна и производство на мотоцикли под името Славија, започнувајќи од 1899 година. Тогаш, пишаните гласила објавиле дека компанијата Лорин и Клемент станала првиот производител на мотоцикли во светот. АВТОМОБИЛ СО СОВРЕМЕН ДИЗАЈН Работата добро им одела и направиле 4.000 примероци од различни типови, но автомобилите биле нивната вистинска пасија. Во 1905 година, компанијата Лорин и Клемент претставува автомобил со современ дизајн: отворен оддел за патници, двосед, водено ладен мотор со два цилиндри и 7 коњски сили, доволни за „воитур а“ да постигне максимална брзина од 40 км/ч. Овој автомобил не само што бил популарен во нивната татковина, туку бил и извезуван во други земји. За време на Првата светска војна, дури и произведувале специјални изведби на автомобилот за воени потреби. Потоа, на ред доаѓа моделот „с“, со кој го повторуваат успехот на нивниот прв автомобил. Овој модел бил произведуван цели 14 години, со над 2.000 примероци. Но нивниот успех не се задржал тука – следниот модел, „сг“, бил произведуван во дури десет различни изведби, нешто непојмливо не само за тоа време, туку и за денешно време. Компанијата Лорин и Клемент станала најголемиот производител на автомобили во Австро-Унгарската монархија, а Бохемија (денешна Чехословачка) била под власта на оваа монархија.

ИСТОРИЈА |

И покрај големиот индустриски напредок, Вацлав Клемент и Вацлав Лорин одлучиле да се спојат со тогашниот металуршки гигант Шкода, компанија која, покрај автомобилите, најмногу произведувала оружје. Сопственик на оваа компанија со седиште во Плзењ бил Емил Ритер фон Шкода. Спојувањето се случило во 1925 година, а по тоа следувал моделот „л & к / шкода 110“. Овој автомобил, како и претходните, бил произведуван во повеќе изведби. Имало дури и изведба во која задните седишта се отстранувале и тој дел служел за пренос на лесни материјали, слично како денешните „пикап“ возила. На ред доаѓа и луксузот. Компанијата имала зад себе само успеси, така што луксузот бил неизбежен. Конструкторите доаѓаат на идеја да создадат автомобил кој ќе биде наменет за крупните стопанственици, политичари и дипломати. Автомобилот со име „суперб“ се појавил во 1935 година и веднаш предизвикал симпатии кај потенцијалните купувачи. Да спомнеме и еден мал, но значаен детаљ: покрај моторот со шест цилиндри, возачкото седиште било одвоено од патничкиот дел наменет за гостите. Таму „владеела“ удобноста, беспрекорната изработка со сите пропратни ситници и, се разбира, врвни материјали. Во „шкода суперб“ меѓу другите се возел и сопственикот на познатата фабрика за обувки Бата, компанија која во тоа време произведувала и пневматици за автомобили. Шкода не застанала тука со луксузот. Една година подоцна, компанијата го претставила моделот „популар“, мал семеен автомобил кој шкода ќе го произведе и во купе верзија, со должина од 4,2 метра и неочекувано добар дизајн. Автомобилот имал тубуларна шасија, мотор сместен напред со зафатнина од 1,4 литри (1.386 см³) и 31 КС, позајмен од моделот „рапид“, кој се истакнал на престижното рели Монте Карло (второ место во класата, 1936 година). Моделот имал менувачка кутија со три степени, која ги пренесувала тие 31 коњски сили на задната оска, лесна конструкција од само 960 килограми и други напредни карактеристики. Двоседот именуван како „популар монте карло“ бил преубав за тоа време, со исклучителна аеродинамика и дизајн кој пленел на прв

Вацлав Кемент и Вацлав Лорин основачите на Л и К

Посовршен модел од мотициклот „славија“ на саем во 1905 год.

поглед и крајна брзина со уверливи 110 км/ч. Овој модел добива и обновена верзија во 1937 година и тука, некаде околу 1939 година, завршува успешната приказна на Шкода. Следат години на тешка ситуација, особено Втората светска војна, по која Шкода престанува да биде приватна компанија и преминува во државна сопственост. Во следните десетлетија, Шкода продолжува да работи, но развојот на компанијата се успорува и во многу аспекти заостанува во споредба со западните марки, кои во тоа време биле технологиски понапредни. ОКТАВИЈА ГИ ОСВОИ ЕВРОПСКИТЕ КУПУВАЧИ Првиот позабележителен модел во повоениот период е „октавија“. Името на моделот потекнува од латинскиот збор „октавија“, што значи „осум“, а Шкода го одбира ова име бидејќи моделот е осми по ред откако компанијата постои. „Октавија“ се покажала како успешен автомобил, кој не само што ги освои европските купувачи, туку исто така ги привлекла и рели возачите и рели тимовите. Со „октавијата“, скандинавските возачи ја покажале својата виртуозност на мраз и снег, освојувајќи три години по ред (1961, 1962 и 1963) победа во класата на автомобили со мотор до 1,3 литри. Овој успех значително го зацврстил имиџот на Шкода во рели спортот. Ако ги следиме настапите на Шкода на рели натпреварите, ќе забележиме дека оваа марка е една од најстарите учесници на најпрестижното рели во светот. Шкода не учествувала само на првото рели, туку на второто рели, кое се одржало во јануари 1912 година. Да се вратиме на сериските автомобили Поради големиот продажен успех, моделот „октавија“ бил произведуван до 1971 година. Скоро паралелно со него се појавил и моделот „фелиција“, кој бил многу почитуван од возачите. Малку помалата „шкода фелиција“ била произведувана во две каросериски изведби: отворена, но со два вида покриви – еден цврст и еден платнен. Овој модел бил толку посакуван што сопствениците во 1960 година основале свој клуб, кој и денес продолжува да биде активен. Не е мал бројот на колекционери кои посакуваат да ја имаат „фелицијата“ од 1960-тите години во својата колекција. Во Македонија, еден од највпечатливите и најприсутните модели беше „1000 мб“, кој беше претставен во 1964 година. Овој модел претставуваше класична мала лимузина со мотор од 1,0 литри, сместен на задната оска, со алуминиумска глава на моторот и погон на задните тркала. Овдешните сопственици често спомнуваа дека моторот имал тенденција да се прегрева во летните месеци, па било потребно дополнително ладење. Возачите се снаоѓаа со разни методи за да го решат овој проблем, а еден од нив беше да возат со делумно отворен капак на моторот. Почетокот на 70-те години од минатиот век беше обележан со купето со 2+2 седишта. Сосема нов модел, класика од купе со мотор и погон сместени на задната оска. „Шкода 110 р купе“ беше автомобил за вистинските љубители на автомобилите. Дизајнот на овој модел многу потсетуваше на „порше 911“. Популарноста на „110 р купе“ доведе до развој на рели моделот „130 рс“, кој имаше мотор од 1,3 литри, со четири цилиндри и распон на моќност од 140 до максимални 183 коњски сили. И да, во зависност од потребите на рели тимовите и специфичните делници, конструкторите го „навиткувале“ моторот, што резултирало со различниот распон на моќност. Потоа, на ред доаѓа моделот „фаворит“, односно „фаворитка“, како

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

41

| ИСТОРИЈА

што беше нарекуван во матичната Чехословачка, а потоа и во Чешка (Чехија). Тоа беше мал семеен автомобил од сегментот „ц“. Иако некои тврдат дека „фаворитката“ би можела да се смета за дел од сегментот „б“, сепак нејзината големина ја стави над сите други автомобили од тој сегмент. Е сега, тука има еден многу „осетлив миг“, а тоа е сосема друга концепција на автомобил од претходните. Десетлетија наназад, Шкода ја негуваше концепцијата „сè назад“ – мотор и погон на задната оска, но со моделот „фаворит“ сето тоа се променило. На сцена излезе автомобил со мотор сместен напред и погон на предната оска. Примамлива цена, скромната опрема и рационалната внатрешност на автомобилот придонесоа за големиот успех на „фаворитката“, која се продала во повеќе од еден милион примероци.

ку издолжена и зголемена. Сè што е вградено во овој автомобил е позајмено од „Голф“. Денешните модели на Шкода се изработени на основа од Фолксвагеновите модели. Како пример, моделот „Фолксваген Ап!“ во семејството на Шкода е познат како „ситиго“. Единствената разлика е во името и заштитениот знак, додека сè друго е исто како кај Фолксваген. Името и заштитниот знак остануваат исти, но сите останати компоненти потекнуваат од Фолксваген.

Шкодиното тркачко наследство

Плакат за првиот велосипед на Клемент и Лорин

„Шкода Фелиција“ е следниот модел кој во Македонија постави рекорд во освојување титули за најпродаван автомобил, и тоа шест години по ред. Моторите во овој модел беа скоро идентични со оние во „фаворитката“, со исклучок на 1,6 литарскиот мотор позајмен од Фолксваген, кој развиваше 75 коњски сили, но менувачот со пет степени беше од Шкода. Токму оваа изведба беше малку понервозна од останатите, па возачот мораше да вложи повеќе напор за да ја контролира таа нервоза, особено при динамично возење. Покрај бензинските мотори, „фелицијата“ имаше и дизел 1,9 тди мотор, исто така позајмен од Фолксваген. При создавањето на „фелиција“, учествувал тим од Фолксваген, бидејќи во тој период Шкода беше дел од големото семејство на корпорацијата ВАГ, која ги вклучуваше марките: Фолксваген, Ауди, Сеат, Шкода, Ламборџини, Бентли, Порше, Купра, Дукати и други. Подзаборавениот модел „Октавија“ повторно влегува во производство во 1996 година. Иако го носи препознатливиот заштитен знак и името Шкода, важно е да се нагласи дека ова не е вистинска Шкода, туку всушност е Фолксваген. Зошто? Затоа што основата на која е правен моделот „октавија“ потекнува од моделот „голф“, само мал-

42 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Новото време донесе нови ветрови, а профитот стана примарна цел. Во рамките на групацијата Фолксваген, сите марки користат исти основи, платформи, мотори, делови и компоненти, како прекинувачи, кваки на вратите и други елементи. Поефтинувањето на производството стана главна филозофија, што, за жал, доведе до тоа Шкода да го изгуби својот оригинален идентитет, како и многу други марки кои беа стекнати од големи корпорации. Денес, многу марки ги имаат своите корени, но само малку успеваат да го задржат својот автентичен идентитет. Уште една марка беше изгубена во виорот наречен „пари“ (заработка, профит), иако имаше толку многу историја зад името Шкода. Кога зборуваме за рели, покрај успехот на моделот „октавија“, кој освои три титули една по друга, сличен подвиг постигна и моделот „фаворит“, освојувајќи четири титули по ред од 1991 до 1994 година. Шкода беше подготвена да влезе во елитното рели друштво (Светски шампионат во Рели), но на нејзиното место го зазеде Фолксваген, марка која, иако нема рели корени, го презеде водството. Тоа е резултат кога една марка го купува другиот производител – новиот газда ги пишува правилата. Така, Шкода беше исфрлена од „играта“ наречена рели. Оваа година, Шкода слави три значајни годишнини: 130 години од основањето на компанијата Лорин и Клемент во 1895 година, 120 години од појавата на првиот автомобил во 1905 година, и 100 години од соединувањето на Лорин и Клемент со компанијата Шкода од Плзењ во 1925 година. Оттогаш, производителот го носи името Шкода. • Жарко Атанасоски

ТЕХНИЧКИ ПРЕГЛЕД

ИЗВАДЕТЕ МЕЃУНАРОДНИ ДОКУМЕНТИ Меѓународна возачка дозвола ∙ Одобрение за управување со туѓо моторно возило Патничко осигурување ∙ Зелен картон ∙ АМСМ членски картички

02/3181-181

www.amsm.mk 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

43

| СПОРТ

Светско првенство во Формула 1

МЕКЛАРЕН ПОВТОРНО ГРМИ ПОБЕДИТЕ НА НОРИС И ПЈАСТРИ ДОКАЖАА ДЕКА РЕЗУЛТАТИТЕ ОД КРАЈОТ НА ЛАНСКАТА СЕЗОНА НЕ БИЛЕ СЛУЧАЈНИ, НО И НИВНИТЕ РИВАЛИ ИМАА СВОИ „ПЕТ МИНУТИ“.

Л

андо Норис ја освои победата во хаотичната трка за Големата награда на Австралија, која што во финишот беше одбележана од грешката на Пјастри, што доведе до тоа тој да испушти пласман на подиумот и да го зголеми славењето во Мекларен. Пјастри ја презема одговорноста за грешката, но изјави дека настрана од тоа имале повеќе позитивни работи по кои ќе ја памети трката која е негово домашно гран при.

- Секако, ова ќе ме боли извесно време, но сепак сум среќен со завршената работа, освен во тој еден круг од трката. Временските услови беа неверојатно тешки и многумина имаа проблеми. Тоа не значи дека и мене требаше да ми биде. Мислам дека малку претерав, притискав повеќе од што требаше во тие услови. Беше тешко да се оцени колку ќе биде лизгаво од еден во друг круг, а повеќе пати се смени во текот на трката,- изјави Пјастри. На аналитичарите не им избега моментот кога тимот го замоли „да ја задржи позицијата“ некаде во средина од трката, што предизвика дебата дали на возачите им е дозволено да се тркаат или не. Официјално, тимскиот шеф Андреа Стела изјави дека тоа се однесувало само привремено, односно додека очекувале ново известување за временската прогноза и усогласување на истото со веќе заземената стратегија во трката.

- Престигнувањето на болидите кои задоцнуваа по еден круг и чекањето на временската прогноза доведоа до тоа нашите возачи да се најдат еден зад друг. Тоа не поттикна да ги стопираме накратко, додека ја добивме информацијата за времето, по што донесовме

44 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

одлука за пневматиците, односно како да ги користиме. Откако тоа беше комплетирано и задоцнетите болиди беа престигнати, на возачите повторно им беше дозволено да се тркаат,- појасни Андреа Стела. Тој го пофали Норис за подобрените стартови, нешто што беше негова слабост минатата сезона, кога само Даниел Рикардо имал полоша статистика по прашање на снаоѓање во првиот круг. Младиот пилот откри дека се соочувал со нервозни чувства пред секоја трка што придонело тој да го подигне својот ментален склоп и да се изгради како возач.

- Тајната е во тоа како да направиш од тоа да биде позитивна работа. Како да не дозволиш да ти влијае на лош начин и како да го искористиш на добар начин за да ти помогне да се фокусираш на вистинските нешта. Во минатото имав многу проблеми со тоа но сега се чувствувам многу подготвен да се справам на мошне подобар начин, па затоа нема толкав ефект на мене. Комфорен сум што можам да излезам и да возам, тоа е она што јас можам да го направам, а не да размислувам за таквите нешта. Сега сум во позиција да се борам за победи, да атакувам на титулата и тоа прави да се чувствувам како да е тоа уште еден викенд,- укажува Ландо Норис. Британецот, исто така, потврди дека имаат дозвола од тимот да се тркаат со Пјастри, но дека мора да бидат претпазливи.

- Имавме слобода да се тркаме еден со друг. И двајцата бевме возбудени, веројатно нервозни и возбудени во исто време, но сигурен сум дека тимот ќе издржи, сè додека ние работиме заедно и додека

СПОРТ |

Пјастри - финиш Кина 2025

се забавуваме и уживаме, знаејќи дека едниот сака да го победи другиот и да покаже дека е подобар. Тоа е неизбежно. Постојат правила кои не можеме да ги прекршиме. Двата болиди мора да останат во трката,- дополни Норис. Така на подиумот се искачија Норис, Ферстапен и Расел, додека дебитантот во Мерцедес, Андреа Антонели направи сензација со пласманот на четврто место. За останатите возачи, Австралија брзо ќе биде заборавена, но сепак за одбележување е петтото место на Албон со Вилијамс. Само една седмица подоцна, приказната се сврти наопаку, откако на трката за Големата награда на Кина редоследот на водечките беше комплетно измешан. Луис Хамилтон го украде вниманието на медиумите бидејќи во спринт трката успеа да доминира од пол позицијата до целта, при што се чини дека единствената пречка му беше Ферстапен во борбата на првиот свиок. Пјастри покажа карактер и по грешката во Мелбурн, во Шангај успеа да напредува низ спринт трката и да стигне до втората позиција, престигнувајќи го актуелниот шампион на пет круга пред крајот. Расел повторно беше на чекор зад нив, овој пат придружуван од Леклер, додека Јуки Цунода беше предводник на група болиди од шестото место до деветтото место, при што зад него беа Антонели, Норис и Строл.

- Првата трка беше тешка и мислам дека многумина го потценуваат трнливиот пат кога започнуваш со нов тим. Тие што зборуваат веројатно никогаш не направиле нешто слично и немаат такво искуство. Во Шангај моите инженери и механичари направија одлична работа со тјунирањето и болидот беше прекрасен. Новиот асфалт

ЦУНАМИ ПОРАДИ ЦУНОДА!

С

ерхио Перез замина од Ред Бул под притисок на јавноста поради лошите резултати во вториот дел од минатата сезона, а на негово место беше воведен Лијан Лосом, кој дојде од сестринскиот тим „Рејсинг Булс“. Сепак, по само две трки, менаџментот реши да го замени со Јуки Цунода, неговиот тимски колега од минатата година.

- Неверојатно лошо е гледано од перспектива на менаџментот. Тие го дестабилизираат помалиот тим „Рејсинг Булс“ на кого добро му оди со двата возачи, и сега ќе го изгорат Цунода кој е подобар, но нема шанса против Макс. Лоусон ќе се врати назад и ќе треба да се изгради одново. Ова е вистински хаос! Не само што главниот тим има бавен болид, туку со оваа промена на возачите прават според мене неверојатна шарада, - рече во својата анализа екс возачот Ралф Шумахер. Сивата еминенција во Ред Бул, Д-р Хелмут Марко, бегло премина преку грешката на менаџментот и упати на тоа дека шансата што Цунода ќе ја добие сега, можеби е последна за Јапонецот.

- Јуки беше премногу неконзистентен. Затоа ние едногласно го одбравме Лоусон. Но, под зголемен притисок, тој не го постигна очекуваното, уште од првиот ден во Австралија. Потоа влезе во надолна спирала, а тоа е ситуација како да си зашеметен боксер,

а од такво нешто тешко се излегува. Во таа смисла, тоа беше грешка,- рече Хелмут Марко.

- Кога ја започнавме новата сезона, имавме две цели, да ја задржиме титулата кај возачите, како и да се вратиме на првото место кај конструкторите. Знаеме дека пред нас има многу работа и сметаме дека искуството на Јуки ќе биде мошне корисно во развојот на сегашното возило. Имаме должност да го заштитиме Лијам, по тешкиот старт, има логика да реагираме вака брзо за тој да може да стекнува искуство во екипата што добро ја познава,- надополнува Кристијан Хорнер. Ред Бул гледа интерес во тоа да го заштити Лоусон, иако повеќе наликува дека тој веќе е жртвуван. За разлика од ова, Јуки Цунода веќе има неколку години зад себе во Рејсинг Булс, а заминувањето на Хонда уште повеќе ја дестабилизира неговата позиција. Одредени медиуми го цитираат Хелмут Марко за време на тестирањето во Бахреин: - Ако Јуки има добри перформанси, тогаш тој има иднина. Во спротивно, можеби нема да има шанса во Ф1 за него. Хонда заминува од Ред Бул на крајот од оваа сезона и се приклучува кон Астон Мартин, додека на нивно место во тимот на Ред Бул ќе влезе Форд.

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

45

| СПОРТ

даваше одличен контакт со подлогата, но повеќето имаа проблеми,- рече Хамилтон, кој за возврат од инженерите беше пофален за одличниот менаџмент на пневматиците. Но, она што инженерите во Мекларен го открија во меѓувреме и го имплементираа на болидот на Пјастри, покажа дека нивниот болид, исто така, може да биде добро наштиман, откако за првичните проблеми беа посочени погрешните насоки добиени од тестовите. Оскар Пјастри ја доби пол позицијата за нецела десетинка пред Расел, додека во следната десетинка зад него се најдоа Норис и Ферстапен, додека возачите на Ферари беа потиснати во третиот ред. Во трката, Расел ја загуби позицијата на стартот, но Пјастри успеа да му избега на Норис и победата во ниту еден момент не беше доведена во прашање, напротив – Норис во финишот имаше и проблеми со сопирачките но го задржа второто место пред Расел. Ферстапен остана на четвртата позиција како што и стартуваше, најмногу поради проблемите што си ги создадоа Леклер и Хамилтон, кои „се допреа“ во првиот свиок.

- Ова беше неверојатен викенд, а болидот беше „мега“, за цело времетраење. Гумите се однесуваа многу поинаку отколку во поранешните сесии во Кина, но успеавме да направиме добар менаџмент со нив на трката. Можеме да бидеме горди на оваа „еден-два“ победа затоа што е обезбедена со напорна работа. Ни претстојат подготовки во фабриката за претстојните 3 трки што не очекуваат,- изјави Оскар Пјастри. Подиум Кина 2025

Пјастри и Расел - Кина 2025

Хамилтон и Леклер - Кина 2025

46 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Во ТВ-преносот од трката во Шангај, беше понудена радио конверзација на Хамилон со својот инженер во која главна тема беше да се пропушти Шарл Леклер. Дијалогот сугерираше дека инженерот на Хамилтон бара од него да го пропушти Моначанецот, по што седумкратниот првак го упатува дека овој треба да му се приближи, како и дека самиот тој ќе каже кога ќе се тргне.

- Верувам дека ова е шега од ФОМ (компанијата што стои зад тв преносите – з.а.), бидејќи првиот повик дојде од страна на Луис. Тој ни понуди да ги сменат местата, но за да се создаде шоу, за да се креира мешаница, беше емитуван само вториот дел од дијалогот. Ќе го дискутирам тоа со нив,- изјави Васер. Но, фокусот се смени мошне бргу, бидејќи уследија нови моменти, односно по трката следуваа дисквалификации на двајцата возачи на Ферари: болидот на Леклер бил еден килограм под минималната граница, додека заштитната греда под болидот на Хамилтон била оштетена и под минимумот од пропишаните 9 милиметри дебелина. Тие беа на петто и шесто пред дисквалификацијата, по што останатите возачи се подигнати нагоре (Окон, Антонели, Албон). Според објаснувањата од Ферари, минималните отстапувања се индикација дека тие се подготвувале мошне остро, на работ од дозволеното, па некои неочекувани моменти како претераното трошење на гумите им направиле проблеми од она што било претходно замислено и пресметано од инженерите. Норис е водечки на табелата со 44 бода, додека зад него е прилично изедначено: Ферстапен има 36 поени, Расел е трет со 35 поени, а Пјастри дојде до четвртото место со 34 поени. Во текот на април планирани се три трки, и тоа во Јапонија, Бахреин и Саудиска Арабија. • Александар Табаковски

Колумна своерачно

АЛЕКСАНДАР ТАБАКОВСКИ

ИСТОРИЈАТА СЕ ПОВТОРУВА? ИАКО ОД ИДЕА ДО РЕАЛИЗАЦИЈА МОЖЕ ДА ПОМИНЕ И ПОВЕЌЕ ОД ПЕТ ГОДИНИ, МНОГУ МЕ ИЗРАДУВА ВЕСТА ДЕКА ЌЕ ИМА ОФИЦИЈАЛЕН СОСТАНОК МЕЃУ ПРОИЗВОДИТЕЛИТЕ НА МОТОРИ ОД ФОРМУЛА 1, НА КОЈ ГЛАВНА ТЕМА ЌЕ БИДЕ ВРАЌАЊЕТО НА V-10 МОТОРИТЕ.

Д

есетцилиндричните агрегати имаат сериозно место во современата историја на Формула 1. Нивното воведување дојде преку ноќ, односно по немилите настани кои резултираа со трагичните инциденти на Роланд Раценбергер и Аиртон Сена, кога обајцата го загубија животот во викендот за Големата награда на Сан Марино во 1994 година. Тогаш во употреба беа 12-цилиндрични мотори со зафатнина од 3,5 литри, кои беа „осудени“ дека се премногу брзи. За вистината може да се дебатира, односно дали моторите ќе беа единствените виновници доколку не беше забраната за активната суспензија и унапредувањето на аеродинамиката, но факт е дека од 1995 до 2005 година во Формула 1 се употребуваа 10-цилиндрични мотори. Во тој период се случија и некои унапредувања кои ќе останат забележани во историјата на спортот, пред повторно да се поведе „хајка“ дека потребни се натамошни усогласувања на технологијата од Формула 1 со онаа во пасо зафатнина од 2,4 литри, кои останаа во употреба до 2013 година, кога се воведоа 6-цилиндричните турбо мотори со зафатнина од 1,6 литри. Идната 2026 година е нова пресвртница во оваа приказна, кога треба да се започне употребата на синтетичкото гориво, но во истите мотори со зафатнина од 1,6 литри. Ваквата промена е усвоена со таканаречениот „Договор Конкорд“, со кој се регулирани правата и обврските на учесниците и организаторите во Светското првенство на Формула 1. Со овој договор е предвидено ваквиот начин на обезбедување на погон за болидите да трае до 2030 година, што би значело дека евентуалните промени би можеле да се случат најрано во 2031 година, доколку бидат усвоени. Шпекулациите укажуваат дека ФИА би можела на претстојниот состанок закажан за време на гран при викендот во Бахреин да го испита мислењето и расположението за потенцијално воведување на V-10 моторите пред истекот на актуелниот „Конкорд договор“, иако тоа се чини како невозможна мисија. Причина за тоа е менувањето на стратегијата која насочуваше кон целосна електрифика-

ција на возилата, но сега го почитува и фактот дека со воведување на синтетичко наместо фосилно гориво се постигнува истиот ефект на изоставување на емисијата издувни гасови што содржат јаглерод диоксид. Но зошто ова би било подобро од сегашната регулатива? Од моја гледна точка станува збор за градењето карактер на брендот наречен Формула 1, бидејќи трки со електрични автомобили постојат на различни нивоа, па така и Формула Е каде што се употребува само електрична енергија за напојување. Тука исто така спаѓа и „козметиката“, односно адресирањето на забелешките дека шестцилиндричните мотори се потивки, а електро моторите воопшто и не произведуваат звук. Емоциите се она што го движат спортот, а моторите со внатрешно согорување во тоа се поуспешни. Во шпекулациите кои ги има низ медиумите, се наметнува и тезата дека 10-цилиндричните мотори со внатрешно согорување на синтетичките горива би биле многу поевтини за производство отколку сегашните хибриди. Имајќи предвид дека тимовите се лимитирани во трошењето и можноста за тестирање, овој аргумент би можел да биде и клучен. Упатените тврдат дека најмалку две години се потребни за да се донесат правилата и да се усогласат сите производители околу истото, но исто така можно е дека нема да има целосна поддршка за овој предлог. Некои производители сè уште сметаат дека електрификацијата е добра за нивната продажба на возила и за нивниот имиџ, па освен „опипување на пулсот“, тешко дека е возможно да се добие одлука од најавениот состанок. Во ФИА претстојат избори и Мохамед Бен Сулајем ќе мора да сочека реизбор пред да продолжи со притисокот за менување на правилата, па факт е дека кој и да биде избран ќе го има главниот збор при подготвување на новата регулатива, било да е таа за 2028 или за 2031, бидејќи мора да биде усвоена две години порано. •

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

47

| СПОРТ

Светско првенство во Мото ГП

БАЊАЈА ГО ДОБИ ДВОБОЈОТ ВО ТЕКСАС ВО ОТСУСТВО НА ПОВРЕДЕНИОТ АКТУЕЛЕН ШАМПИОН, ХОРХЕ МАРТИН, ВОЗАЧИТЕ НА ФАБРИЧКИОТ ТИМ НА ДУКАТИ, ДОМИНИРАА НА ПОЧЕТОКОТ ОД СЕЗОНАТА, НО СТОРИЈАТА ЗА ТРКАТА ВО ТЕКСАС Е ПОЛНА СО ПОВЕЌЕ ЗАВРЗЛАМИ.

А

ктуелниот шампион Франеско Бањаја се најде под притисок на медиумите откако Марк Маркез успеа да го обезбеди првото место на сите четири трки досега (две спринт и две главни трки), но остана оптимист дека може да го поправи својот учинок. Говорејќи по трката во Рио Хондо каде што заврши четврти, Бањаја рече дека не е задоволен со ништо освен првите две места.

- И самиот јас очекував повеќе од себе, но од стартот имав проблеми да го забрзам ритамот. На почетокот бев една десетинка побавен, но тоа беше доволно за Марк и Алекс да ми побегнат,објасни Бањаја по трката во Аргентина. - Главното е да ми се врати чувството што го имав, а кое ми дозволува да се борам за победи. Не чувствувам дека сум за четврто, па дури ни за трето место. Сепак, ова не е најлошо, мислам дека лани во првиот дел на сезоната беше уште полошо. Разликата е што овој пат имам противник што е конзистентен, Марк ретко прави грешки,- додаде актуелниот шампион, Фраческо „Пеко“ Бањаја.

48 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Пеко Бањаја - Тексас 2025

Во паузата меѓу двете трки беше објавено дека тоа „чувство“ се однесува на однесувањето на моторот во свиок, поточно во последниот дел од таквиот маневар. Бањаја го анализирал своето возење со инженерите и дошол до заклучок дека е добар во делот на сопирање, како и во средината, но на крајот му недостига брзината. Италијанецот порача дека пробал да тренира такво нешто, па оцени дека во Тексас ќе се види дали има напредок или не. Но, перфектниот Маркез започна агресивно во американското гран при каде што и во минатото имаше големи успеси. Тој успеа да се наметне од самиот старт на гран при викендот поставувајќи најбрзи времиња во тренинзите и квалификаците, за потоа да го освои и првото место во спринт трката на патеката крај Остин во Тексас. Со тоа тој направи низа од пет победи на стартот на сезоната, при што тимскиот колега во својот најбрз круг од трката беше околу половина секунда побавен. Но, тогаш судбината ги вмеша прстите и во пресрет на главната трка патеката беше „поплавена“ од дождот кој се истури, но направи драма со тоа што престана во очи на главната трка. Како носител на пол позицијата, Маркез тактизираше и одлучи да не стартува со моторот подготвен за влажниот асфалт, туку да стартува од боксот со мотор кој ќе биде наштелуван за суво време.

СПОРТ |

МАРКЕЗ ПРОТИВ МАРКЕЗ! По трката во Аргентина, која претходеше на американското гран при, двојниот победник Марк Маркез на прес конференцијата даде контроверзен одговор на прашањето дали неговиот тимски колега и трикратен светски првак Франческо Бањаја го гледа како најголем ривал за титулата. Резултатите покажаа дека до тој момент Алекс Маркез со сателитскиот тим Гресини Дукати каде што на располагање ја има ланската спецификација на моторот, во четири од четири настапи дојде до второто место.

- Алекс ќе победи на неколку трки оваа сезона, повеќе од една. Знам дека кога тој е самоуверен, може да се бори за титулата, како што тоа го направи и во Мото 3 и во Мото 2. Тој е главниот ривал во првенството. Денеска ме импресионираше со своето возење, беше совршен, ја имаше брзината во свиоците и си реков сам на себе дека тоа е друго ниво. Дури, помислив дека и второто место ми е океј во трката. На крајот јас победив, но тоа значеше дополнителен ризик, можеби и премногу,- изјави Марк Маркез по трката во Аргентина.

- Досега не сум се чувствувал вака силно во Мото ГП. Уживам кога го возам моторот, потребно е да продолжиме на таков начин,- рече помладиот брат, кој има титули во пониските конкуренции.

Маркез после стартот- Тексас 2025

Но, неговиот чекор го следеа уште девет други возачи и се создаде мешаница, кога сите тие почнаа да ја напуштаат стартно целната рамнина и да се движат кон гаражите. Стјуардите беа принудени да донесат одлука за стопирање на стартната процедура поради загрозена безбедност, односно прогласија стопирање на незапочнатата трка. По таквиот чин, секој имаше право да бира дали ќе стартува со гуми за влажно или за суво време, но се покажа дека сите се свртија кон гумите за суво. Почетокот ветуваше нова импресивна трка за Шпанецот, но тој направи грешка во деветтиот круг која значеше излетување и доволно оштетување на мотоциклот, поради што Маркез не успеа да ја заврши трката на американска територија.

Алекс Маркез пред Пеко Бањаја- Тексас 2025

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

49

| СПОРТ

ТРЕБАЛО ЛИ МАРКЕЗ ДА БИДЕ КАЗНЕТ? По трката уследи разработка на правилата и се постави прашањето дали со одлагање на стартот судиите ги оштетиле оние возачи кои сакале да стартуваат со гуми за суво, бидејќи со прогласување на прекин, оние кои требало да стартуваат од боксот, всушност добија шанса да стартуваат од својата позиција, но со поинакво подготвена машина. Главната „сопка“ е што се цитира дека според правилата треба 10 возачи да го следат оној што прв се откажал за да има регуларен прекин, а во случајов сите заедно биле десетмина, односно според едната страна, имало еден возач помалку за да се дозволи такво нешто. Маркез како носител на пол позицијата во последен момент реши да го промени мотоциклот додека се беше подготвено за старт на трката, а бидејќи неговиот пример го следеа најголем дел од возачите, на крајот дојде и до одложување на стартот.

– На седум минути пред стартот на трката, го прашав мојот тимски шеф дали е подготвен мотоциклот за суво. Добив потврден одговор, но ми кажа дека нема доволно време за да се направи промена. Тогаш решив дека ќе „побегнам“ на две минути пред почетокот на трката. Претпоставував дека ќе бидам следен од сите и на крајот тоа и се случи. Многу добро го знам правилото, треба да бидете подготвени за сè. Не треба да бидете само добар возач, треба да ги знаете и правилата. Се направив речиси перфектно, но една грешка направи да паднам. До оваа трка ме нарекувавте Супермен, сега време е и за критики и подготвен сум за тоа, – изјави Маркез.

- Побаравме пауза, па брз рестарт, поради безбедносни причини. Не беше возможно да се стартува загревачкиот круг. Рестартот беше најбезбедното решение за ваква непредвидлива ситуација. Ќе ги анализираме околностите заедно со тимовите и ќе ги разгледаме правилата,- изјавил членот на дирекцијата на трката, Марк Веб. Справувањето со ситуацијата се наоѓа во спортскиот правилник, заведен како „Член 1.18.7“ и се однесува на стартната процедура пред загревачкиот круг, а се однесува токму на ситуација каде што возачот го напушта стартот поради временските околности.

- Возачите кои ќе менуваат гуми поради временските услови ќе го започнат загревачкиот круг од боксот, ќе стартуваат од својата квалификациска позиција, но ќе добијат „стоп-го“ казна што треба да ја отслужат во првите три круга, односно кога ќе бидат информирани од дирекцијата на трката“,- се вели во правилото. Според акредитираните новинари кои известуваа од трката во Тексас, имало тројца возачи кои биле храбри и се решиле да стартуваат со гуми за суво време : Енеа Бастијанини, Бред Биндер и Аи Огура. Ваквата заштита на возачите била предвидена со правилата кои биле донесени по трката во Јапонија од 2024 година.

50 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

- Марк му се извини на тимот за својата грешка, премногу го „исече“ свиокот, а потоа се допре во апексот, а таму било влажно,- откри Давиде Тардоци од Дукати, кој исто така соопшти дека моторот имал преголемо оштетување, наспроти желбата на Марк да се врати во седиштето и да продолжи со трката. Бањаја во меѓувреме веќе му ја украде втората позиција на Алекс Маркез, па по падот на Марк, се најде на врвот и рутински ја задржа првата позиција до крајот на трката. На победничкиот пиедестал имаше место и за Фабио ди Џанантонио.

- Ова е неверојатно, многу сум среќен. Првпат победувам тука, но знам дека ова се должи на падот на Марк. Тој беше побрз од сите, јас само се обидував да го следам. Кога видов дека падна, продолжив да притискам за да направам предност пред Алекс. Не беше лесно бидејќи ми се доближуваше во првиот сектор, бевме изедначени во вториот сектор, а само во третиот сектор од патеката успевав да се оддалечам, нагло сопирајќи во свиокот број 12,- објасни Бањаја, за кого ова е јубилејна триесетта победа во елитната класа. Изненадување на сезоната секако е Алекс Маркез кој се погрижи во отсуство на Хорхе Мартин да има материјал за сензации.

Подиум Пеко Бањаја - Тексас 2025

- Ова беше најлоша трка за мене годинава, но знаев дека тука Марк и Пеко ќе имаат помалку проблеми од мене. Оваа патека бара многу сопирање и тука јас не сум најдобар. Завршив втор, а во случај да беше и Марк тука, тоа повторно ќе беше пласман на подиумот. Тоа е таа постојаност што ни е потребна во текот на целата година, или онаа што би сакале да ја задржиме,- изјави Алекс Маркез. - Ако на почетокот на сезоната ми кажевте дека ќе водам во првенството, ќе ви речев дека сте луди. Ние сме „Мистер Втор“, но јас сум среќен со тоа. Не би имал проблем да бидам втор во секоја трка до крајот на годината,- коментираше младиот Маркез, кој се најде во водство на табелата по трите трки. По три трки, во генералниот пласман води Алекс Маркез со 87 поени, неговиот брат и шесткратен шампион во најсилната конкуренцја има еден само поен помалку, додека Бањаја е на третото место со 75 поени. Следниот гран-при викенд е закажан за 13 април во Катар, по што карванот доаѓа во Европа, а меѓу првите трки се оние во Херез, Шпанија и Ле Ман, Франција. • Александар Табаковски

НИЗ ЕВРОПА ВОЗИ БЕЗ НЕРВОЗИ!

БЕСПЛАТНА ПОМОШ НА ПАТ ВО ЗЕМЈАТА И ВО ЕВРОПА ПОДАРОК ПАТНИЧКО ОСИГУРУВАЊЕ

www.amsm.mk

02/3181-108

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

51

| СПОРТ

Хорхе Мартин

РАНЕТИОТ ЛАВ СТАРТОТ НА НОВАТА СЕЗОНА ВО МОТО ГП ЌЕ ДОЈДЕ СО ЗАДОЦНУВАЊЕ ЗА АКТУЕЛНИОТ ШАМПИОН ХОРХЕ МАРТИН, КОЈ СЕ ПОВРЕДИ НА ПРЕТСЕЗОНСКИТЕ ТЕСТИРАЊА.

Р

асплетот на Мото ГП сезоната од минатата година изобилуваше со многу моменти кои го заслужуваат епитетот „драматични“ и направја таа да биде случај за кој што долго ќе се зборува. Хорхе Мартин со „сателитскиот“ тим на Дукати успеа да стигне до шампионската титула пред сите останати, вклучувајќи го тука и двократниот првак „Пеко“ Бањаја со фабричкиот тим на Дукати, но и Марк Маркез кој ја напушти екипата која го донесе во елитата (Хонда) и со која освои шест светски титули за да биде дел од друг сателитски тим на Дукати. Дукати имаше ултиматум да избира порано и одлучи среде сезона да го избере Марк Маркез, но Хорхе Мартин ја заокружи својата одмазда и го капариса „бројот 1“ за 2025 година. Тој претходно одби да остане во сателитскиот тим и потпиша за Априлија. Сепак, веќе на претсезонското тестирање во Сепанг имаше незгоден пад и повреда на десната рака, по што беше опериран. Сепак, три седмици подоцна, подготвувајќи се за настап на првото овосезонско гран при во Тајланд, тој имал нов инцидент (возејќи картинг) што резултираше со повреди и скршеници на левата рака, најмногу во делот на зглобот и дланката. Операцијата на повредата се случила во Барселона на 25 февруари, а екипата издаде соопштение по тој повод, наговестувајќи дека набрзо ќе биде евалуирана неговата состојба и можното враќање на патеките. Светскиот првак во прва инстанца беше „ослободен од обврските“ за првите две трки, но тоа подоцна се пролонгираше и за време на трката во Тексас. За време на гран при викендот во Остин, тој беше

52 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

присутен на трката каде што имаше и охрабрувачки контролен преглед во медицинскиот центар, по кој беше најавено дека се враќа во седиштето од Големата награда на Катар (13 април), но под услов да го мине стандардниот медицински тест.

- Разочарувањата се тешки, особено кога доаѓаат еднподруго. Влијанието се мултиплицира. Овој пат, тие беа навистина тешки, како физички, така и ментално, поради што првпат во животот пропуштив отворање на сезоната,- напиша Шпанецот на својот Инстаграм профил. Американецот Кевин Шванц кој се натпреваруваше во средината на осумдесеттите, повлече паралела меѓу неговото искуство кога скршил клучна коска.

- Можеби треба да го седнам на пет минути и да му објаснам: „се што треба да направиш сега е да се вратиш физички 100%, затоа дај си време“,- коментираше поранешниот ас Кевин Шванц за време на американскиот гран при викенд. - Сè уште си млад, кога ќе бидеш 100%, тогаш врати се во седиштето. Дури и кога ќе бидеш на 100%, тоа не значи дека веднаш ќе јуришаш на победи, потребно е време за да се врати брзината. Лани кога ја освои титулата, тоа се должеше на сè она од што следуваше по првите настапи во куп трките,- сугерираше Шванц преку медиумите. Иако не беше во јавноста, Хорхе Мартин не се откажа од своите медиумски активности преку социјалните мрежи.

- Седењето дома ме убива. Не знам кога точно ќе ми дозволат да возам, но веќе сум во тренажен процес. Сега можам да јадам, да се смеам и да се накашлам, претходно имав болки. Не ми се веру-

СПОРТ |

ваше дека повреда може да трае толку долго. И претходно сум имал повреди како онаа во Портимао, но после еден месец бев во седиштето. Сега поминаа шест седмици, а јас сум сè уште далеку од враќање,- рече Мартин пред трката во Тексас. За време на гран при викендот во САД, на акредитираните новинари им изјави дека на почетокот стравувал дека можеби веќе нема да може да се натпреварува.

- Кога паднав од моторот, имав повреда и на ногата и на раката. Бев уплашен бидејќи раката ми беше навистина во лоша состојба, можев само да ја придржувам со другата рака. Не можев да ја мрднам цели две седмици. Бев уплашен дека можеби нема да можам повеќе да возам. Потоа, почнав да „го гледам светлото“ и знаев дека на долг рок нема да имам проблеми. Среќен сум што закрепнувам, но сè уште не се чувствувам најдобро. Можам да ја мрдам раката, но не можам да држам тежина. Ќе видиме како ќе биде кога ќе се качам на мотор,- раскажа Шпанецот во Тексас. Некои медиуми објавија дека Априлија побарала тестирање во пресрет на гран при викендот во Катар, но таквото одобрение требало да биде одобрено од сите ривалски тимови. Дукати првично бил против затоа што прашањето било покренато преку медиумите, но на крајот тие се согласиле да не одат против мнозинството, но сепак Хонда ставила „вето“ на ова бидејќи тоа би значело менување на правилата за тестирање среде сезона.

КРИВ Е КРИВИЉЕ? Првиот светски првак од Шпанија во елитната категорија од светското мотоциклистичко првенство е Алекс Кривиље во 1999 година, кога Хорхе Мартин имал нецели две години (роден на 29.01.1998). Успехот на Кривиље го отвори патот за многу мотоциклисти од Шпанија кои подоцна испишаа историја (Лоренцо, Маркез, Мартин). Кариерата на Хорхе Мартин официјално започнува на негова 8-годишна возраст преку Минимото првенството, за на 14 години да дебитира во некои куп натпреварувања. Од 17-годишна возраст започнува да вози во најниската класа од светското првенство во мотоциклизам (2015 година), каде што ја освојува титулата по три сезони. Во Мото 2 ги помина 2019 и 2020 година, при што на крајот беше петти, но сепак доби шанса да оди во „кралската класа“. Во Мото ГП го привлече вниманието освојувајќи пол позиција во вториот настап (2021 година, ГН Штаерска), каде што финишираше на подиумот. Веќе во 2023 година беше светски вицешампион, а минатата година стана и светски првак покажувајќи одлична конзистентност преку годината, освојувајќи седум победи во спринт трките и уште три во главните трки.

- Нема да возам сè до оној момент кога ќе одам во Доха бидејќи не сакам да ми се случи истото. Замислете да тренирам идната седмица и да скршам глава или врат. Ќе чекам до Катар,- изјавил Мартин. Враќањето на Хорхе Мартин е од исклучително значење за првенството кое се сведува на дуел на тројца возачи од Дукати, двајца од фабричкиот тим (Бањаја и Марк Маркез) и еден од сателитската екипа Гресини (Алекс Маркез). Публиката очекува многу од него и од Априлија, особено имајќи предвид дека тимскиот колега Марко Бецеки во три наврати финишираше шести. Хорхе Мартин метафорично е „ранетиот лав“ кој ќе ја бара својата шанса да го возрати ударот, прво за да си докаже себе си, а потоа и на Дукати – дека направија огромна грешка што не го препознаа неговиот капацитет. • Александар Табаковски

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

53

| СПОРТ

WEC – 1.812 км на Катар

ГОЛЕМА ЕДЕН-ДВА-ТРИ ПОБЕДА В НА FERRARI ИСТОРИСКИ РЕЗУЛТАТ ЗА FERRARI НА ОТВОРАЊЕТО НА СЕЗОНАТА ВО СВЕТСКИОТ ШАМПИОНАТ НА ТРКИ НА ИЗДРЖЛИВОСТ. СО ПОБЕДАТА ЕДЕНДВА-ТРИ МАРКАТА ОД МАРАНЕЛО ИМ ФРЛИ РАКАВИЦА В ЛИЦЕ НА СВОИТЕ ЛУТИ РИВАЛИ ПРЕДИЗВИКУВАЈЌИ ГИ НА ДВОБОЈ.

54 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

еличествен почеток на сезоната во трки на издржливост. Почеток каков што само може да се посака во еден светски шампионат. Како од сценарио, Лосаил, патеката која минатата година имаше огнено крштевање остана доследна на својата грандиозна премиера, и повторно беше домаќин на еден неверојатно возбудлив настан. Минатата година на Porsche му појде од рака да освои неверојатна еден-два-три победа, а годинава еден олку голем успех му припадна на Ferrari. Двапати едноподруго патеката Лосаил е сведок на еден-два-три победа од производител во Светскиот шампионат на трки на издржливост, и би било интересно во колку оваа насока продолжи и во сезоните што доаѓаат. Апсолутна доминација на Ferrari на отворањето на годинешната сезона во WEC. Марката од Маранело доминираше на квалификации и доминираше во трка. Олку голем успех во трките на издржливост Ferrari последен пат доживеал дури во далечната 1972 година кога на трката 1.000 километри на Австрија-ринг, патека денес позната како Red Bull Ring, три автомобили со истопорениот коњ завршија во формат еден-два-три. Педесет и три години подоцна успехот се повторува. Сепак, станува збор за почеток на сезона на трки на издржливост, која, како и трките, барем досега, покажаа дека знаат да бидат крајно непредвидливи. Затоа не ни преостанува ништо друго освен да ги следиме, и да видиме, какви ќе бидат остварувањата на Ferrari низ текот на сезоната.

СПОРТ |

Распределбата на силите на терен почна да се разоткрива на воведот од сезоната, поточно на големото дефиле. Но, таму на тренинзите се калкулираше, се проверуваа разни комбинации и обидите да се долови реалната слика не можеа да бидат веродостојни. Уште повеќе ако се смета на предвидливоста на настаните во трка. Посебно на трката 1.812 km на Катар, која, ако не ја сметаме 24 часа на Ле Ман, со своите 10 часа е најдолга во шампионатот и е вистински предизвик, и за возачите, и за автомобилите, но и за тимовите. Доминацијата на Ferrari почна од квалификациите. Број 51 Ferrari AF Corse 499P со Антонио Џовинаци зад волан имаше најдобро време и на квалификации, и на сесијата Hyperpole, и заслужено освои полпозиција. Меѓутоа во раце на неговиот тимски другар Антонио Фуоко, број 50 Ferrari 499P, кој имаше второ време на квалификации за малку ја промаши сесијата Hyperpole. Автомобилите на Ferrari ги одвои Дрис Вантор со број 15 BMW M WRT Hybrid V8. Вантор на квалификации беше петти, но на Hyperpole беше доволно брз за да се пласира зад Џовинаци. Фуоко стартуваше трет. До него во вториот ред стоеше Алекс Лин со број 12 Cadillac V-Series.R Herz Team JOTA, а одзади вториот Cadillac со број 38 со Ерл Бамбер. Автомобилите на Porsche беа надвор од најбрзите десетмина и на квалификации и на Hyperpole. Од Toyota само број 7 GR010 со Ник де Врис успеа да се избори за седмата стартна позиција, а број 8 со Брендон Хартли излета и стартуваше седумнаесетти. Во послабата

класа LMGT3 од првиот ред стартуваа автомобилите на McLaren од тимот United Autosports, број 95 и број 59, а од вториот ред Lexus RC број 78 на тимот Akkodis ASP и Ferrari 296 број 54 на тимот Vista AF Corse. Започнатото на квалификации Ferrari го префрли во трка. Почетокот мина во знак на автомобилите од Маранело кои успеаја да се издвојат на врв. Полсетерот број 51 со Џејмс Каладо создаде мала предност во однос на сестринскиот број 50 со Ник Нилсен. Се чинеше како парот да вози во трка сам за себе, барем во првите два часа. Големите очекувања на Cadillac кој покажа одлични перформанси беа сопрени од грешки. Cadillac број 12 не се снајде најдобро на старт. Во мешаницата беше истуркан, но полека се проби до четвртата позиција. Ерл Бамбер пак, со број 38 направи грешка и падна на 17 позиција. Но, брзо се врати во игра и стигна до третата позиција постигнувајќи патем најбрз круг. Проблемите на BMW, Toyota и Porsche ги искористи број 93 Peugeot 9X8 пробивајќи се на петтата позиција, додека Ferrari број 83 на приватниот тим AF Corse со Роберт Кубица ја задржа шестата позиција од квалификациите.

Cadillac се запиша како најголемиот трагичар во Катар. Двата автомобили се најдоа на чело на трката во момент кога „safety car” излезе на патека. Меѓутоа кога трката повторно стартуваше Алекс Лин во број 12 и Џејсон Батон во број 38 се судрија меѓу себе оштетувајќи ги двете возила и оставајќи го Cadillac со куси ракави. Трагедија и за водечкиот Ferrari број 51 кој направи прекршок додека трката беше под виртуелен „safety car” и заработи казна која го турна на осмата позиција. Стратегијата на влегување во бокс му помогна на Ferrari број 83 да избие на чело на трката, додека број 50 остана втор. Во овие моменти од трката Toyota заради добрата тактика се врати во игра. Број 7 и број 8 се искачија на третото, односно на четвртото место. Тука почна големата битка меѓу Ferrari и Toyota, во која за волја на вистината се вмеша и BMW со број 20. Актуелниот шампион полека почна да се доближува заканувајќи се да ги загрози позициите на водечката двојка, но број 20 BMW успеа да се протне на третото место раздвојувајќи ги двата автомобили на Ferrari, од двата автомобили на Toyota.

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

55

| СПОРТ

Поранешниот победник на 24 часа Ле Ман, Мигуел Молина, во Ferrari број 50 го престигна новакот Филип Хансон во Ferrari број 83 и изби на чело. Парот на Toyota заедно со BMW продолжија да ги демнат водечките. BMW број 20 не издржа долго на третата позиција, а автомобилите на Toyota немаа доволно џус за директно да ги загрозат црвената и жолтата фурија на Ferrari. Овој распоред се задржа сè до крај на осмиот час кога полсетерот Ferrari број 51 конечно со врати во игра и ги раздвои автомобилите на Toyota. Во овој претпоследен час од трката брзината на болидите на Ferrari, која ја признаа дури и од таборот на Toyota, излезе на мегдан. Број 51 со Џовинаци во директен дуел го доби број 7 на Toyota, и на само еден час од крајот на трката изби на третата позиција, придружувајќи им се на своите тимски другари за водство еден-два-три. Во овој деветти час од трката имаше измени и на врвот. Ferrari број 50 повторно изби на чело на поредокот откако го престигна Ferrari број 83 на приватниот тим AF Corse. Триото на Ferrari остана на врвот во последниот час од трката и не дозволи да биде загрозено од Toyota. Така во формат на победа еден-два-три Ferrari го прослави својот прв грандиозен успех после пауза од 53 години. Победничкото трио беше наредено во време од 2,677 секунди. Црвениот Ferrari број 50 со Антонио Фуоко, Мигуел Молина и Ник Нилсен мина прв ни целта. Втор заврши жолтиот Ferrari број 83 со Роберт Кубица, Филип Хансон и Јифеј Ји, а трет Ferrari број 51 со Антонио Џовинаци, Џејмс Каладо и Алесандро Пјер Гуиди.

Toyota не успеа да вмеша прсти во борбата за подиум, но затоа пак, не успеа ниту да се одбрани од BMW со број 15 со Дрис Вантор, Кевин Магнусен и Рафаел Марсиело кои го освоија четвртото место. Екипажот на Toyota број 8 Себастијан Буеми, Брендон Хартли и Рио Хиракава кој во последните метри од трката го престигна сестринскиот број 7 и се избори за петтото место. Шести беа Мајк Конвеј, Камуи Кобајаши и Ник Де Врис со број 7 Toyota GR010. Со помпи најавуваниот Aston Martin Valkirye не стигна подалеку од последното место во класата. Проблеми со менувачот го паркираа во бокс број 007, а број 009 во тек на вториот час од трката загуби многу време бидејќи му се откачи врата и мораше да ја менува. Сепак, времињата по круг сè уште не се ветувачки за единствениот автомобил во класата Hypercar кој вози без хибриден погон.

Долгите 10 часа во Катар приредија подеднакво големи возбудувања и во класата LMGT3. Доминацијата на United Autosports со McLaren 720S број 95 и број 59, на квалификациите не успеа да се повтори и во трка. Во првата половина постојано беа некаде во втор план, додека Lexus RC број 78 на тимот Akkodis ASP со Арнолд Робин, Фин Гешриц и Бен Барникот водеше. Како минуваше првата половина од трката, борбата се разгоруваше. Водечката позиција повторно ја презеде број 95 McLaren 720S, додека зад него се одвиваше вистинска битка меѓу Lexus, BMW, Aston Martin и сестринскиот McLaren број 59. Кон средина на трката полека во преден план изби Corvette број 33 на TF Sport кој успеа да го раздели водечкиот пар на McLaren. Ситуацијата на врвот не претрпе значајни промени сè до последниот час кога водечкиот број 95 заработи казна за прекршок направен во пит-стоп. Така екипажот на Corvette број 33 Даниел Џункадела, Џони Едгар и Бен Китинг го презеде водството.

McLaren број 59 со Џејмс Котингем, Себастиен Бауд и Грегоар Соси демнеше чекајќи ја вистинската прилика да ја престигне Corvette број 33, но тоа не се случи. Победата отиде во раце на TF Sport Corvette, додека United Autsports McLaren имаше за што да жали. Третото место во LMGT3 му припадна на тимот The Bend WRT број 31 со BMW M4. Втората трка од календарот е 6 часа на Имола која се вози на 20 април. . • Љубомир Анастасовски

56 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

СПОРТ |

WRC – Сафари Рели Кенија

ЕВАНС ПИШУВА ИСТОРИЈА ПОНЕСЕН НА КРИЛЈА НА ОДЛИЧНИОТ УСПЕХ ВО МОНТЕ КАРЛО И ПОБЕДАТА ВО ШВЕДСКА, ЕЛФИН ЕВАНС БЛЕСНА И ВО АФРИКА. СО ПОБЕДА НА САФАРИ РЕЛИ НА КЕНИЈА ГО ЗАБЕЛЕЖА НАЈГОЛЕМОТО ВОДСТВО ВО ИСТОРИЈАТА НА СВЕТСКИОТ ШАМПИОНАТ ПОСЛЕ ПРВИTE ТРИ ОДРЖАНИ НАСТАНИ.

Н

екако навикнавме по завршувањето на Сафари рели на Кенија да гледаме повеќе екипажи на Toyota качени на победнички подиум. Годинава тоа не се случи. Можеби е разочарувачки за верните фанови на јапонската марка, но утешително е што сепак, победникот, повторно доаѓа од јапонскиот табор. Елфин Еванс е човекот кој треба да се слави во редовите на Toyota. Велшанецот е во налет и од почетокот на сезоната ниже извонредни резултати. После второ место на релито на Монте Карло, и победата во Шведска стигна и до првата победа во својата кариера на Сафари рели на Кенија. Со неа влезе во историјата на Светскиот шампионат во рели забележувајќи го најголемото водство во генерален пласман, предност од 36 бода, после три одржани настани. Воедно застана рамо, до рамо, со големите британски имиња како Колин Мекре и Ричард Барнс. Победата на Еванс е значајна и за Toyota, бидејќи се случи точно на 100. рели за јапонската марка од нејзиното враќање во Светскиот шампионат во рели во 2017 година. Воедно ова е петти едноподруго триумф на Сафари рели за Toyota и вкупно тринаесетти од 1983 година досега. Кога ќе се додадат и трите победи во формат 1-2-3-4, во 1993, 2022 и 2023 година севкупно Toyota е најуспешната марка на ова рели од Светскиот шампионат.

Годинава, Кале Рованпера и Такамото Катсута не стигнаа до целта, препуштајќи им ги преостанатите две места од подиумот на возачите на Hyundai: От Танак и Тиери Нојвил. Тие, иако едвај дотуркаа до целта, го запишаа најголемиот успех на Hyundai на ова рели. Сафари рели на Кенија повторно се покажа како исцрпувачки тежок противник. По многумина годинешниот настан е најтежок во поновата историја на ова рели. Условите се менуваа од испит во испит. На еден се вози на суво, а веќе на следниот пороен дожд и леплива кал ги изненадува екипажите. Исклучително груби патеки често пресечени со бари од феш-феш (фин брашнест песок кој влегува во секоја пора и знае да го задуши моторот). Во него автомобилите лесно пропаѓаат и заглавуваат. Дури и легендата Јуха Канкунен, со четири победи на ова рели, и заменик шеф на тимот на Toyota, призна дека годинешните услови се приказна за себе. Сепак, беше исклучително задоволен од победата на Еванс, која ќе ја смета и за сопствен јубилеј, бидејќи токму пред 40 години во 1985 година зад волан на Toyota Celica, Канкунен ја освои својата прва победа на Сафари рели. Дури и едни вакви исклучително тешки услови не ја спречи публиката во Кенија да се собере во огромен број. Традиционално ова рели кое се смета за национален настан во Кенија е одлично посетено, но годинава е забележан рекорд. Според проценка на полицијата преку 250.000 посетители биле наредени крај патеките бодрејќи ги модерните гладијатори. Оваа бројка е значително поголема од минато годишната проценка која броеше околу 188.000 посетители.

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

57

| СПОРТ

Најбрзиот возач на денот От Танак загуби најмногу. Естонецот возеше како фурија. Се чинеше незапирлив. Победи на четири испити и се здоби со предност од 46,1 секунда пред Еванс. Но, на претпоследниот испит од денот му пукна полуоска напред и остана само со заден погон. Така се дотркала до крајот на денот, но заостана 55,4 секунди во однос на Еванс. Танак не беше единствениот од Hyundai што имаше мака. И на Нојвил денот му тргна наопаку.

Во една ваква жешка атмосфера претседателот на Кенија, Вилијам Руто, го отвори настанот во четврток напладне, по што следеше првиот специјален брзински испит во близина на главниот град Најроби, каде во директен дуел екипажите имаа прилика да ја воодушеват повеќе илјадната публика. Веќе на следниот вистински испит Сафари рели почна да ги покажува забите. Ејдриен Формо беше првиот трагичар откако неговиот Hyundai i20N одби да стартува и тој мораше да се откаже. Релито го поведе Танак, но искусниот Естонец, свесен за предизвиците, предупреди дека она што следи ќе биде сериозно тешко. Така и бидна. Петок, првиот вистински ден од релито предизвика хаос меѓу натпреварувачите. Сафари рели остана доследно на своето реноме и не остана екипаж што не се сретна со проблеми на брутално грубата подлога. Во оваа кланица Еванс беше човекот кој извлече најмногу од ситуацијата. Иако не беше најбрз на ниту на еден испит од денот неговата умешност да го сочува автомобилот и гумите се покажа како победничка тактика. Единствениот застрашувачки момент за Еванс беше издишана гума пред финишот на последниот испит од денот. Рованпера заврши втор 7,7 секунди зад Еванс. И тој се водеше според слична тактика, меѓутоа, заради невнимание на последниот испит од денот се изврте и загуби драгоцени секунди. Можеше да биде и прв.

Задоцни за излез од сервис бидејќи механичарите мораа да го заменат менувачот и доби казна од минута и половина. Потоа доби уште 10 секунди казна за „jump-start”, возеше со издишана гума, и пред крај на денот имаше проблеми со електриката. Сепак, заврши четврти со 36 секунди зад Танак. Формо кој се откажа претходниот ден заради електриката стартуваше повторно по правилото за ре-старт. Меѓутоа на седмиот испит му пукна гума, тој продолжи, и 10 километри потаму расцветаната гума ја оштети суспензијата принудувајќи го повторно да се откаже. Гумите на Hankook пукаа како балони кај сите натпреварувачи од WRC. На нив не беше имун ниту Катсута кој менуваше два пати, загуби многу време, и заврши петти. Младиот Сами Пајари ја имаше истата мака и затоа заврши шести. Саботата на Сафари рели беше подеднакво хаотична и можеби побрутална. Еванс, покрај прибраноста го пратеше и среќа. Затоа се задржа на врвот зголемувајќи ја предноста на 1 минута и 57,4 секунди на крајот од денот. За разлика од Еванс, Рованпера не крена глава од проблеми. Две дупнати гуми во првиот дел од денот го

58 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

СПОРТ |

WRC2 – НА КРИЛЈА НА СРЕЌАТА

Неделата, со безмалку победа в рака, Еванс не сакаше да ризикува. Им ја препушти борбата за дополнителни бодови на своите ривали. Еванс успеа дури и да ги држи под контрола проблемите со електриката кои го натераа Рованпера да се откаже на вториот испит од денот. Зголеменото внимание на Еванс значеше загуба на дел од предноста во однос на Танак, но сепак го заврши релито со 1 минута и 9,9 секунди пред Естонецот. Најбрз во неделата беше Формо кој заработи максимални 5 бода, следен од Нојвил со 4 и Танак со 3 бода. Еванс го заврши денот како четврти надополнувајќи 2 бода на победничките 25. Џошуа МекЕрлин со Ford Puma беше петти и заработи 1 бод. Катсута во кого Toyota полагаше надеж дека ќе освои значајни бодови за тимот не го заврши релито. Борејќи се во текот на денот со дупнати гуми и истоштеност, на последниот испит од релито Wolf Power го преврте автомобилот и не заврши. Формо, Нојвил и Танак беа најбрзи на испитот Wolf Power грабејќи заедно уште 10 значајни бодови за тимот на Hyundai.

Бруталните услови во Кенија не беа попустливи ниту за екипажите од категоријата WRC2. Победи Гас Гринсмит, кој, би рекле, имаше најмногу среќа меѓу ривалите. Водечкиот Оливер Солберг се откажа првиот ден откако неговата Toyota Yaris Rally2 нурна во мекиот феш-феш и не можеше да исплива. Водството го наследи Кајетан Кајетановиќ кој годините минати во Škoda ги замени за Toyota. На почеток од вториот ден тој скрши дел од суспензија, продолжи, но загуби повеќе од 30 минути додека го закрпи дефектот. Во борба останаа Гас Гринсмит и Јан Соланс со Toyota. Разликата беше тесна. Соланс од голема желба за успех се преврте на вториот испит во недела. Загуби повеќе од 3 минути во обид да се врати во игра и на крај мораше да му ја препушти славата на Гринсмит.

чинеа минута и половина. Сагата продолжи со доаѓањето на поројниот дожд кој песокливите патеки ги претвори во езера од кал. На третиот испит од крајот на денот Рованпера скрши водилка од задната суспензија. На патната секција успеа да ја закрпи штетата со „шпанер-гуртна” и да продолжи. Но, не смееше да форсира на преостанатите два испити од денот и во процесот загуби повеќе од пет минути паѓајќи на петтото место. На крај на денот Танак го наследи второто место, Нојвил третото, а Катсута четвртото. Но, ниту еден од оваа тројка не мина без проблеми. Катсута три пати менуваше тркало и возеше болен, и патем, победи на два испити. Танак менуваше тркало и возеше со замаглено предно стакло, додека Нојвил повторно не крена глава од проблеми. Два пати дупна гума, возеше со замаглено предно стакло и на крај моторот почна да трокира. Сепак, актуелниот шампион успеа да се избори со предизвиците и не загуби многу време во однос на тимскиот другар Танак. Hyundai одлучи Формо да не вози за да се сочува автомобилот за во недела кога можат да се соберат важните поени за тимот.

Еванс бележи убедливо водство во генерален пласман пред второпласираниот Нојвил. Има 88 бода, додека актуелниот шампион до сега заработил 52 бода. Трет е Танак со 49 бода. Меѓу производителите Toyota останува на врвот. Но, предноста од 60 бода во однос на Hyundai после релито на Шведска е намалена на 26 бода. Toyota сега има 148 бодови, додека Hyundai има 126 бодови Трет е M-Sport Ford со 47 бодови. Следно на програмата е новиот настан во календарот асфалтното рели на Канарски Острови кое се вози од 24 до 27 април • Љубомир Анастасовски

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

59

| АМСМ

СПОДЕЛЕТЕ СИГУРНОСТ – ПРЕПОРАЧАЈТЕ ПРИЈАТЕЛ И НАГРАДЕТЕ СЕ! Драги наши членови, Ве покануваме да го споделите со пријателите Вашето искуство за тоа што значи да се биде АМСМ член. Доколку со вашата АМСМ членска картичка се чувствувате сигурни додека патувате, сега имате можност тоа чувство да го споделите со вашите пријатели и притоа да се наградите! Во текот на месец април, искористете ја акцијата „Сподели сигурност – зачлени пријател во АМСМ и награди се!“. Сè што треба да направите е да препорачате ваш пријател да стане АМСМ член, и за тоа добивате подарок: - вредносен ваучер од 500ден за Classic картичка - вредносен ваучер од 1.200ден за Europe Premium картичка Што треба да направите?

1. Препорачајте ваш пријател да стане АМСМ Classic или Europe Premium член 2. Пополнете го онлајн формуларот кој е достапен на www.amsm.mk во делот Зачлени пријател 3. Вашиот пријател ќе ја добие избраната членска картичка, а Вие добивате ваучер од 500ден или од 1.200ден, кој можете да го искористите за услуги во АМСМ.

60 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

Вредносниот ваучер кој го добивате за зачленет пријател можете да го искористите во период од една година од датумот на издавање, на сите локации на АМСМ во Скопје (Центар и Чаир), Велес и Кичево, за попуст на следните услуги во системот на АМСМ: • Технички преглед на возило • Полиса за осигурување од автоодговорност и зелена карта • АМСМ членска картичка • Обуки за сите категории во Авто Школа Мобилити Плус • Хомологација, одобрување на преправено возило, атест на плин и фолии за стакла во АМСМ Центар за возила • Услуги во АМСМ Сервисот за автомобили • Услуги Помош на пат и шлепување • Горива на АМСМ Петрол Акцијата трае до 30.04.2025, па затоа побрзајте, искористете ја шансата и споделете ја сигурноста на пат со вашите пријатели! Повеќе информации на www.amsm.mk и на 02/3181-108

АТЕЛ· ЗАЧЛЕНИ ПРИ ПРИЈ ЈАТЕ ЕНИ Л· З ЧЛ АЧ · ЗА ЛЕ Л Е

НИ

И ПРИЈАТЕЛ · ЗА АЧЛЕН ЧЛЕ ЕЛ·З НИ Ј АТ ПР ИЈ ПРИ АТ

АКЦИЈАТА ТРАЕ ДО 30.04.2025

ТЕЛ· ЗАЧЛЕНИ ПРИ ЈАТ ПРИЈА ЕЛ· ЕНИ ЧЛ ЗА ЧЛ · ЗА Е ЕЛ

СПОДЕЛЕТЕ СИГУРНОСТ, ПРЕПОРАЧАЈТЕ ПРИЈАТЕЛ И НАГРАДЕТЕ СЕ!

ЛЕНИ ПРИЈАТЕЛ·ЗАЧ · ЗАЧ ЛЕН ТЕЛ ИП ИЈА РИ ПР ЈАТ НИ

ПРИ ЗАЧЛЕНУВАЊЕ НА ПРИЈАТЕЛ ДОБИВАТЕ: ВРЕДНОСЕН ВАУЧЕР ОД 500ДЕН ЗА CLASSIC КАРТИЧКА ВРЕДНОСЕН ВАУЧЕР ОД 1.200ДЕН ЗА EUROPE PREMIUM КАРТИЧКА

www.amsm.mk

02/3181-108

04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

61

НАЈДОБРА ИНВЕСТИЦИЈА ЗА ВАШИОТ АВТОМОБИЛ! КАСКО ОСИГУРУВАЊЕТО ПОКРИВА ШТЕТИ НАСТАНАТИ ПОРАДИ УНИШТУВАЊЕ, ОШТЕТУВАЊЕ ИЛИ КРАЖБА НА ВАШЕТО ВОЗИЛО. *Полиси достапни од сите осигурителни компании.

02/3181-402 62 04.2025 | www.amsmklubmobiliti.mk

www.mobilitybroker.com.mk