АМСМ Клуб Мобилити - Декември 2025/Јануари 2026

ЧЛЕНСКО СПИСАНИЕ | ДЕКЕМВРИ 2025/ЈАНУАРИ 2026 БР. 108

Тест Chery Arrizo 8 Plug-in Hybrid Noble

ХИБРИДЕН СЕДАН ШТО ЧЕКОРИ САМОУВЕРЕНО

www.amsmklubmobiliti.mk

Светско првенство во Формула 1

НОРИС – ШАМПИОН НА СВОЈ НАЧИН!

Надзвучен патнички авион

УВЕРТИРА ОД ОПЕРАТА „БУМ ТЕХНОЛОЏИ“ 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

1

2

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

ВОВЕД

СИГУРНОСТА Е НАЈДОБРИОТ ПОДАРОК

АМСМ КЛУБ МОБИЛИТИ Членско списание ИЗДАВАЧ: АВТО-МОТО СОЈУЗ НА МАКЕДОНИЈА ул. „Митрополит Т. Гологанов“ бр. 51 1000 Скопје Република Македонија Тел: 02/ 3181-181 Факс: 02/ 3181-119 amsm@amsm.com.mk www.amsm.mk ГЛАВЕН И ОДГОВОРЕН УРЕДНИК: Маргита Поповска ГРАФИЧКИ ДИЗАЈН: Мартина Поповска РЕДАКЦИЈА: ул. „Митрополит Т. Гологанов“ бр. 51 1000 Скопје Република Македонија Тел: 02/ 3181-351 Факс: 02/ 3181-349 redakcija@amsm.com.mk www.amsmklubmobiliti.mk

ИЗДАВАЧКИ СОВЕТ: проф. д-р Спасе Јовковски (претседател) Сиљан Аврамовски (член) Калинка Танеска (член) Јован Теговски (член) Миле Атанасов (член) Димитар Пендов Митко Смилков

НАДВОРЕШНИ СОРАБОТНИЦИ: Жарко Атанасоски Љубомир Анастасовски Данчо Здравковски Андријан Трипунов Александар Табаковски Игор Ландсберг

ЛЕКТОР: Силвана Блажева

ТИРАЖ: 10.000 примероци ПЕЧАТИ: Печатница „Серафимовски“ - Скопје БАНКА: Комерцијална Банка А.Д. Скопје

На крајот од годината, кога градот е побучен и улиците полни со луѓе што брзаат да завршат сè на време, се наоѓаме во добро познатата гужва, купувања во последен момент, празнични планови, подготовки... Патиштата стануваат тесни, времето кратко, а трпението „при крај“. И токму тогаш повторно ја учиме истата лекција, најважните нешта во животот, пристигнувањето дома и чувството дека сме „таму каде што треба“ со најблиските, никогаш не се постигнуваат со притискање на „гас до даска“. Тие се резултат на вниманието, воздржаноста и мудроста да забавиме кога сите други брзаат. Безбедното возење не е само „некакво“ правило, туку вистинска вредност што ни подарува време, повеќе утра, повеќе моменти со најблиските, повеќе безбедни пристигнувања. Затоа, возете внимателно, проверете го автомобилот, почитувајте ги ограничувањата, користете појаси и немојте да дозволите брзањето да го загрози она што е навистина важно, вашето и туѓото здравје. Внимавајте на себе, на сопатниците, на оние што ве чекаат дома. Забавете пред кривината, отстапете кога некој брза, не телефонирајте додека возите и не ризикувајте непотребно. Патот не нè казнува, ние сами ја создававме опасноста кога забораваме дека брзањето е најскапата навика што ја имаме. Пред новогодишните и божиќните патувања, секој треба да запре за миг и да се потсети на практичните работи што често се забораваат, особено состојбата на патиштата со оглед на тоа што се очекува зголемена фреквенција на сообраќајот на патните правци што водат кон граничните премини, кон зимските туристички центри, како и по должината на автопатот. На веб-страниците www.amsm.mk и www.amsmspi.mk ќе ги најдете потребните информации што треба да ги знаете за успешно и безбедно да го реализирате своето патување. А за патувањето да биде вистински безгрижно, не заборавајте да му направите мала „зимска контрола“ и на вашето возило. Сервисот на АМСМ, лоциран во Центар веднаш покрај Станицата за технички преглед, е подготвен да ви помогне патот да го започнете сигурно и спокојно. Проверете ја и валидноста на вашето АМСМ-членство, кое често знае да биде тивка, но непроценлива поддршка во моментите кога патувањето ќе побара повеќе од вообичаеното. И конечно, од тимот на списанието „АМСМ Клуб Мобилити“ ви ги упатуваме најтоплите празнични честитки и ви посакуваме блескав почеток на новата 2026 година! Нека ви донесе нови патувања, убави моменти и многу радост. Следното издание на „АМСМ Клуб Мобилити“ очекувајте го во февруари 2026 година, во печатена верзија, на вашата домашна адреса и на нашата веб-страница www.amsmklubmobiliti.mk

ЖИРО-СМЕТКА: 300000000915716

Маргита ПОПОВСКА главен и одговорен уредник

ЕДИНСТВЕН ДАНОЧЕН БРОЈ: 4030991238264 ISSN 1857-6133

© Сите права се заштитени. Овој труд не смее да биде преведен или копиран во целина или негов дел без дозвола на издавачот. Забрането е било какво складирање и архивирање, електронско прилагодување, компјутерско програмирање или користење со некоја слична или различна технологија позната до денес или која ќе се развие во иднина.

Почитувани членови на АМСМ, Ве повикуваме на нашата е-маил адреса redakcija@amsm.com.mk да ни ги испратите своите е-маил адреси за да можеме да ви го доставиме интернет-изданието на списанието „АМСМ Клуб Мобилити“.

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

3

ЦЕНТАР ЗА ВОЗИЛА

071/232-442 4

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

www.amsm.mk

HI-TECH

НОВОСТИ 7 „3 4“ ОДИ ВО ИСТОРИЈА

32 УВЕРТИРА ОД ОПЕРАТА „БУМ ТЕХНОЛОЏИ“

24 СТИЛ 24 НОВА ГОДИНА -НОВ ПОЧЕТОК

7

32

АВТО-МОТО

ИСТОРИЈА 36 НАПРАВЕН ПО РЕЦЕПТ НА БОРБЕНИТЕ АВИОНИ

8 ХИБРИДЕН СЕДАН ШТО ЧЕКОРИ САМОУВЕРЕНО

26 ПАТУВАЊЕ 26 СКИЈАЊЕ В ОБЛАЦИ, ПА ДУРИ И НАД НИВ

8

36

ТЕСТОВИ И СОВЕТИ

СПОРТ

22 ПРЕТПАЗЛИВО НИЗ СЕКОЈ КИЛОМЕТАР

48

44 НОРИС - ШАМПИОН НА СВОЈ НАЧИН 46 ВОЗАЧКИОТ ВЕЛИКАН НА ВРВОТ НА СВЕТОТ

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

5

| ОТА

ЗИМСКА ОПРЕМА ДРЖАВА

ЧЕШКА

Задолжително е да се поседуваат синџири во возилото во периодот од 1 ноември до 30 април.

РОМАНИЈА

Во периодот од 1 ноември до 15 април, задолжително е да се користат зимски гуми на сите 4 тркала или летни со синџири (кога услоите го бараат тоа). Кога се вози со синџири за снег, максимална дозволена брзина е 50 km / h. Гумите мора да имаат ознака M + S или М & S и минимална длабочина на шарата од 4 mm.

СЛОВАЧКА

Нема општа законска обврска за зимска опрема. Гуми со клинци може да се користат во период од 1 ноември до 31 март. Синџири за снег се дозволени кога патишта се покриени со снег или мраз.

СЛОВЕНИЈА

Зимската опрема е задолжителна за сите возила од 1 ноември до 1 април, без разлика на временските услови. За возила со вкупна тежина до 3,5 тони и со најмногу 8 седишта, зимската опрема мора да вклучува 4 зимски гуми со минимална длабочина на шарата од 4 mm, или 4 летни гуми со минимум длабочински профил од 4 мм + синџир за снег во приборот.

СРБИЈА

Употребата на зимски гуми е задолжителна за возила регистрирани во Бугарија, кога на патиштата владеат зимски услови. За возила регистрирани во странство, користењето зимски гуми не е задолжително, но се препорачува. Синџири за снег се дозволени, и нивната употреба може да стане задолжителна во зависност од условите на патот, што се означува со соодветен патен знак. Кога се вози со синџири за снег, максималната дозволена брзина е 50 km/h.

ШПАНИЈА

Во периодот од 15 ноември до 31 март, возилата мора да имаат најмалку 2 зимски гуми, или летни гуми со синџири за снег (кои мора да се носат во возилото). Товарните возила во истиот период, како дел од зимската опрема, треба да имаат и лопата.

ШВЕДСКА

Нема законски определен период за задолжителна зимска опрема. Зимски гуми на сите 4 тркала. Синџири за снег се дозволени само кога патиштата се покриени со снег или мраз.

ШВАЈЦАРИЈА

Во периодот од 1 декември до 1 март, зимските гуми се задолжителни. Гуми со клинци се дозволени во периодот од 1 октомври до 1 мај.

ТУРЦИЈА

Задолжителни се зимски гуми, но нема утврден временски период. Гуми со ознака M+S се препорачуваат кога патиштата се покриени со мраз или снег, со минимална длабочина на шарата од 3,5 мм. Возилата кои се движат по патишта покриени со снег мора да бидат опремени со синџири за снег, согласно сообраќајните знаци. Максималната брзина при возење со синџири е 50 km/h.

ВЕЛИКА БРИТАНИЈА

Нема прецизиран период, но зимската опрема се препорачува од ноември до март. Синџири за снег можат да се користат кога патиштата се покриени со снег или мраз. Максималната брзина за возила со синџири е 50 km/h.

УКРАИНА

6

ЗИМСКА ОПРЕМА ВО ЕВРОПА

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Нема утврден законски период за зимски гуми. Гуми со ознака M+S се препорачуваат, со минимална длабочина на шарата од 4 мм.

НОВОСТИ |

BMW Z4 FINAL EDITION

„З 4“ ОДИ ВО ИСТОРИЈА

М

ногу чудни нешта се случуваат во автомобилската индустрија во изминатово десетлетие. Производителите прават необични потези и рокади кои претходно не биле видени. На пример, пребрзото воведување на електромобилите - Абарт ги исфрли ото-моторите, но откако продажбата падна на смешни бројки, сега повторно ќе ги враќа. Велат дека дизел моторите се главни виновници за загадувањето на воздухот, и откако почна нивното отстранување, „воздухот стана стерилно чист“. Наспроти ова, Ауди денививе претстави нов V6 тди мотор, а Пежо во обновената „308“ покрај другите мотори повторно го нуди и дизал моторот 1,5 хди. Најбројувањето на чудните одлуки би го направил текстов долг, но всушност сакаме да го спомнеме БМВ, затоа што одлучи да го прекине производството на моделот „з 4“. По 14 години производство, три генерации, првична промоција во 2002 година, челниците решија моделот да го отстранат од понудата во април наредната година. По тој повод БМВ одлучи да произведе ограничена серија со име „завршно издание (фајнл едишн)“. Во понуда се три изведби од моделот „з 4“: „с драјв 20 и“ (197 КС), „с драјв 30 и“ (258 КС) и „м 40 и“ (285 КС). Најверојатно само изведбата „м 40 и“ ќе биде достапна како „завршно издание“. Моторот е 3,0-литарски турбо со шест цилиндри во линија, а силата се пренесува на задните тркала преку автоматски стептроник менувач со осум брзини или шестстепен мануелен менувач. Тоа значи дека купувачот може да избере тип на менувач. Крајната брзина е електронски ограничена на 250 км/ч, а од 0 до 100 км/ч забрзува за 4,1 сек.

Посебна црна „замрзната“ матирана боја, специјална алкантара и „вернаска“ кожа во кабината, аудиосистем од марката Харман Кардон, 19-инчни тркала напред и 20 инчни назад и уште многу детали - така и треба да биде кога серијата е ограничена. Но сега го поставуваме големото прашање, зошто моделот „з 4“ да биде отстранет? Дали во БМВ владее мислата: „Отстранете го најубавиот модел“? •

АВТО ШКОЛА МОБИЛИТИ ПЛУС

ФАТИ МЕСТО ЗА НАПРОЛЕТ – ПРИЈАВИ СЕ СЕГА! Пријави се најдоцна до 31.01.2026 за обука за А категорија - добиваш приоритет во редот за обука.

02/3181-240 | 072/228-195

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk www.avtoskolamobiliti.mk

7

| АВТО-МОТО

Тест Chery Arrizo 8 Plug-in Hybrid Noble

ХИБРИДЕН СЕДАН ШТО ЧЕКОРИ САМОУВЕРЕНО КОГА КИНЕСКИТЕ ПРОИЗВОДИТЕЛИ ПРЕД НЕКОЛКУ ГОДИНИ ВЛЕГОА НА ЕВРОПСКИОТ ПАЗАР, ТОА ИЗГЛЕДАШЕ КАКО ОБИД ДА ГИ СЛЕДАТ ПОСТОЈНИТЕ ПРАВИЛА. ДЕНЕС Е ПОИНАКУ: ARRIZO 8 PLUG-IN HYBRID ПОКАЖУВА ДЕКА ТИЕ ВЕЌЕ САМОУВЕРЕНО КОНКУРИРААТ НА ЕТАБЛИРАНИТЕ БРЕНДОВИ СО ВИСОКА ТЕХНОЛОГИЈА И НАЈАВУВААТ НОВ БАЛАНС НА СИЛИТЕ.

C

hery е еден од најдинамичните кинески производители, компанија што во последните години води агресивна стратегија на развој. Препознатлива е по технолошките платформи, високо интегрираните хибридни системи и јасната заложба за квалитет. Денес марката повеќе не е следбеник, таа е рамноправен играч, а во некои сегменти и предизвикувач. Токму моделот Arrizo 8 го претставува најдобриот израз на оваа нова филозофија. ИЗГЛЕД ШТО ГИ УРИВА ПРЕДРАСУДИТЕ Со Arrizo 8, Chery јасно демонстрира дека кинеските брендови одамна ја надминаа фазата на копирање туѓи решенија. Овој седан носи препознатлива визуелна ДНК што самоуверено настапува во сегментот

8

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

што традиционално го држат европските и јапонските производители. Предниот дел е визуелно најимпресивен. Масивната решетка со геометриски мотиви, остро исцртаните ЛЕД-светилки и хромираната линија што ги спојува, создаваат впечаток на технолошка зрелост. Дизајнот не е претеран, туку прецизно завршен, со европска строгост и азиска храброст. Профилот ја продолжува приказната, издолжена силуета од речиси 4,8 метри, ниска линија на покрив и суптилен пад како купе кон задниот дел. Тоа му дава динамика, но без да се изгуби практичната природа на седанот. Задниот дел е визуелно широк, благодарение на хоризонталните светлосни ЛЕД-групи со сложена графика што навечер изгледа особено впечатливо. Завршницата во „пијано црна“ боја и скриените издувни отвори дискретно даваат до знаење дека станува збор за современа хибридна технологија. Целосно екстериерот изгледа зрело, самоуверено, дизајниран со јасна намера да биде конкурент на премиум имињата, за што сметаме дека сосема успева. АМБИЕНТ ШТО ГИ НАДМИНУВА ОЧЕКУВАЊАТА Но вистинскиот момент кога Arrizo 8 ги урива сите предрасуди е отворањето на вратите. Внатрешноста е главниот адут во неговиот арсенал и тоа оправдано. Во кабината се комбинирани материјали и форми што наликуваат на значително поскапи модели. Доминираат

АВТО-МОТО |

контролите на климатизацијата се пример како може да се елиминираат физичките копчиња без да се изгуби интуитивноста. Оваа кабина не е само збир на технологии, таа е целосно интегриран простор што нуди луксуз, удобност и логика во секој детаљ.

меките површини, декоративното светло дрво создава топлина, а хромираните акценти додаваат префинетост. Седиштата се изработени од квалитетна вештачка кожа, со електрични приспособувања, меморија и функции за загревање и вентилација. Благодарение на меѓуоскиното растојание од 2.770 мм, задната клупа нуди простор што би го очекувале од поголем седан. Патниците располагаат со изобилство простор за нозете и главата, што особено е важно за семејствата или за оние што често превезуваат деловни партнери. Тишината во кабината е изненадувачки изразена. Па, така во град, автомобилот е речиси бесшумен, а на отворен пат звучната изолација го поставува Arrizo 8 во повисока класа од онаа во која реално припаѓа. НАПРЕДНА ТЕХНОЛОГИЈА СО ИНТУИТИВЕН ПРИСТАП Најзабележлив е двојниот 24,6-инчен OLED дисплеј, составен од инструмент табла и централниот инфотејнмент систем со резолуција 2K. Графиката е чиста, контрастната палета е длабока, а анимациите се прецизни. Инфотејнмент платформата Chery Smart Ecosystem 5.0 нуди богата функционалност, меѓу која и можност за читање PDFдокументи додека автомобилот е паркиран, функција што многу ќе им користи на деловните корисници. Звукот до патниците пристигнува преку 12-канален аудиосистем од Sony, а безжичниот полнач од 50W со активно ладење овозможува практичност без прегревање. „Haptic“

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

9

| АВТО-МОТО

ТЕХНИЧКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ВОЗИЛОТО

ХИБРИДЕН СИСТЕМ НА ПОИНАКОВ НАЧИН Под елегантната каросерија се крие еден од најимпресивните plug-in хибридни системи во сегментот. Arrizo 8 PHEV го комбинира најдоброто од два света – ефикасност и перформанси. Бензинец што работи паметно, електромотор што влече моќно. Основата е 1.5-литарски мотор T-GDI со 143 КС и 215 Нм, кој работи во циклус Miller при ниски оптоварувања и циклус Otto при високи. Оваа стратегија овозможува подобра ефикасност и брза реакција при забрзување. Електромоторот додава импресивни 204 КС и 310 Нм, работи со ефикасност од 97 % и автомобилот го прави непосреден и агилен при секое тргнување. Батеријата со хемиски состав LFP има капацитет од употребливи 18,3 kWh, кои овозможуваат електричен опсег од 115 км, што во реални услови изнесуваат помеѓу 85 и 95 километри без вклучување на бензинскиот мотор. За град како Скопје, тоа значи цела работна недела возење без потрошена ниедна капка гориво. Поддржано е брзо полнење до 40 kW, а од 30 % до 80 % батеријата се полни за само 18 минути. Велат, моќ и ефикасност ретко одат рака под рака. Комбинираната моќност на хибридниот систем изнесува 278 КС и 365 Нм, доволни за забрзување од 0 до 100 км/ч за 7,8 секунди.

10 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

МОТОР:

ЧЕТИРИЦИЛИНДРИЧЕН ТУРБОБЕНЗИНЕЦ

ЗАФАТНИНА:

1.498 СМ3

МОЌНОСТ НА АГРЕГАТОТ:

143 КС при 4.500 врт./мин

МОЌНОСТ НА ЕЛЕКТРОМОТОРОТ

204 КС ПРИ 0 ВРТ./МИН

ВКУПНА МОЌНОСТ НА ХИБРИДНИОТ СИСТЕМ

278 КС

МЕНУВАЧ:

1 СТЕПЕН (DHT) АВТОМАТСКИ МЕНУВАЧ

ПОГОН:

НА ПРЕДНИТЕ ТРКАЛА

ПОТПИРАЊЕ НА ТРКАЛА:

НАПРЕД: МЕКФЕРОСОН НАЗАД: МУЛТИЛИНК

СОПИРАЧКИ:

НАПРЕД: ВЕНТИЛИРАЧКИ ДИСКОВИ НАЗАД: ДИСКОВИ

ГУМИ:

НАПРЕД 235/45 R18, ОДЗАДИ 235/45 R18

МАСА НА ВОЗИЛОТО:

1.820 КГ

ДИМЕНЗИИ: Д/Ш/В:

4.757Х1.832Х1.469 ММ

ЗАБРЗУВАЊЕ ОД 0 ДО 100 КМ/Ч:

7,8 СЕКУНДИ

ПРОСЕЧНА ПОТРОШУВАЧКА:

1 Л/100 КМ

МАКСИМАЛНА БРЗИНА:

185 КМ/Ч

ЦЕНА НА ТЕСТИРАНИОТ МОДЕЛ:

34.900 ЕВРА

Но вистинската вредност е потрошувачката што е декларирана на 1,2 л/100 км и автономија од над 1.300 километри со полна батерија и резервоар од 60 литри. Во нашиот случај потрошувачката на гориво изнесуваше просечни 4,0 л/100 км во реални хибридни услови. Голема улога игра и менувачот DHT со една брзина и девет работни режими што беспрекорно ги комбинира двата погона, создавајќи чувство на линеарно и тивко забрзување. Во „Sport Mode“, Arrizo 8 станува исклучително динамичен, со брза реакција и висок степен на контрола, нешто што не е вообичаено за овој сегмент. Суспензијата е нагодена така што нуди удобност во секојдневните услови, но и доволно стабилност кога возачот ќе посака за нијанса подинамична возење.

Arrizo 8 Plug-in Hybrid не е само уште еден модел во експанзијата на Chery. Тој е доказ дека кинеската автомобилска индустрија веќе не ги следи туѓите правила, туку создава свои. Со софистициран изглед, кабина што нуди искуство од висока класа, технологија што инспирира доверба и хибриден систем што е подеднакво моќен и ефикасен, Arrizo 8 Plug-in Hybrid претставува најјасен предвесник на новата ера.

• Данчо Здравковски

ТВОЈАТА ЧЛЕНСКА КАРТИЧКА СЕГА МОЖЕ ДА БИДЕ

Visa AMSM КРЕДИТНА КАРТИЧКА

100 ден. за Classic картичка 200 ден. за Еurope Premium картичка

ФИНАНСИСКА СИГУРНОСТ

ПЛАЌАЊЕ НА РАТИ СО 0% КАМАТА

БЕСПЛАТНА ПОМОШ НА ПАТ

КОНТАКТ ЦЕНТАР 196

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

11

| АВТО-МОТО

Јапонија мобилити шоу 2025

ПОВТОРНO ЕЛЕКТРОМОБИЛИТЕ СЕ ГЛАВНИ АВТОМОБИЛСКАТА ИЗЛОЖБА ВО ЈАПОНИЈА ГОДИНАВА ПОМИНА ВО ЗНАКОТ НА ЕЛЕКТРОМОБИЛИТЕ, НО ОСТАНУВА ПРАШАЊЕТО ЗА ИДНИНАТА НА ТРАДИЦИОНАЛНИТЕ АВТОСАЕМИ. НА НАСТАНОТ УЧЕСТВУВАА САМО СЕДУМ СТРАНСКИ МАРКИ, ПА АКО ПОРАНО ПРОБЛЕМ БЕА ВИСОКИТЕ ТРОШОЦИ ЗА ИЗЛОЖБЕНИ ПРОСТОРИ, ДЕНЕС СÈ ПОЧЕСТО СЕ СПОМЕНУВА И ОДНОСОТ НА САМИТЕ ПРОИЗВОДИТЕЛИ.

О

ваа приказна нè води до Јапонија Мобилити Шоу (ЈМШ), најзначајниот автомобилски настан во 2025 година. Странските производители, подредени по азбучен ред беа: АСФ, БМВ, БЈД, Киа, Мерцедес - Бенц, Мини и Хјундаи. Седумте странски производители кои беа присутни на Салонот за автомобили во Јапонија (Токио), но каде се другите, а ги има многу? Работите не одат на добро, нешто се случува. Како да има напредок, но премногу бавен. Некогаш во Токио вриеше како во кошница, а денес сето тоа е далечна историја. Огромниот недостаток од странски производители на автомобили го надоместија домашните марки, но сепак, не е тоа тоа: Акура, Даихатсу, Исузу, Јамаха, Кавасаки, Лексус, Мазда, Митсубиш, Митсубиши Фусо, Нисан, Субару, Сузуки, Сенчари, Хино и Хонда. Највпечатлив експнат на Тојота беше „корола концепт“, заедно со леталото „џоби“. Следеше „рав 4“, светски најпродаваниот сув, кој отсега е достапен и изведбите „гр спорт“ и „плаг - ин хибрид (пхев). Дополнително внимание привлече и повеќенаменското возило „имв ориџин“, што овозможува лесна пренамена во различни варијанти, во зависност од моменталните потреби. И покрај ова, љубители на купе и роудстер автомобилите прашуваат, до каде е Тојота со „старлетот“ и „мр двојката“?

12 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Народот сака да вози спортски купе автомобили и со право го очекува појавувањето на „нисан гт - р“. Некои мислеа дека Нисан во последен миг ќе го претстави серискиот „гт - р“, но наместо него беше претставена колекција од пет концепти, меѓу кои и концептот „хипер форс“ кој изгледа како ултра изведба на стариот „гт - р“. На штандот беше изложена и третата генерација на електричниот модел „лиф“, кој солидно котира на европскиот автомобилски пазар. Од сите домашни производители, Хонда донесе најмногу изненадувања: „0 алфа“, „0 сув“, „0 салун“, „супер - 1 прототип“, „ев аутлер концепт“, „е - мтб прототип“, „бф 350“, „хона џеј елит II“, „цув е“, „цб 1000 ф“, „црф 1100 л“ африка твин адвенчр спортс ес (дцт)“, „ребел 1100 с едишн (дцт)“, „цт 125“, „супер куб 110 лајт“, „дуо 110 лајт“, „акура рс икс прототип“, „цр - в“, „микро ев“ и „цр - в е : фцев“. Штандот на Сузуки беше многу интересен, со градското возило „вижн е скај“, малиот мотоцикл односно скутер „е - ван ван“, а за децата најзабавен беше експонатот „мокуба 2“, четириножна направа на тркала, која може да послужи како играчка, но истовремено и како разнесувач на мали и лесни материјали. Мазда на домашен терен се претстави со привлечното купе „вижн икс купе“, потоа „вижн икс компакт“, „ц икс 5“ и „мобајл карбон капчр“, уред поставен во издувниот систем на автомобилот способен да го отстрани јаглеродниот диоксид од издувните гасови. Да не одиме подалеку, Македонија имаше, и сè уште го има, изумот за еколошки чист автомобил, првонаграден на саемот за иновации во Брисел пред околу четири децении. Сепак, сето тоа некаде се изгуби, а каде, никој не знае или не сака да каже. Ако некој мисли дека Митсубиши веќе не е доминантен во рели натпреварите, се лаже. „Тритон рели“ беше изложен на ЈМШ првопласиран во Азискиот рели крос кантри шампионат за 2025 год. „Елевенс концепт“, „делика д : 5“, „е к спејс“, и „аутлендер пхев“, се петте експонати на Митсубиши, некогаш главен во предизвикување земјотреси со своите теренски возила, а денес е во јатото Рено Нисан Митсубиши.

АВТО-МОТО |

Тојота џоби

Кавасаки терикс 5 х 2 делукс

Тојота корола концепт

Штандот на Субару изненади со неколкуте концепти кои наскоро би требало да влезат во сериско производство. Ова најмногу се однесува на „сти“, најомилената „импреза“ изведба. Еве го списокот на автомобили од марката Субару: „перформанс е - сти концепт“, „перформанс б - сти концепт“, „треилсикер прототип“, „форестер вајлдернес прототип“, „аутбек вајлдернес прототип“ и старовремскиот „гл фемили хакстер“ од 1983 год. во спортско тркачка изведба.

Исузу вертикал кор сајкл концепт

Лексус не би бил Лексус, ако не направеше некое екстравагантно изненадување. Најинтересниот експонат беше „лексус катамаран концепт“. Од автомобили, Лексус го претстави присуството со четири тркала преку: „лс концепт“, „лс купе концепт“, „лс микро концепт“, и „спорт концепт“ - луксуз во секој сегмент, без исклучок. Кинескиот производител „Билд Јуар Дримс“ (БЈД) со сите сили настојува да го освои светот и го прави тоа многу успешно. На JMS се појави со осум автомобили, меѓу кои една светска и три јапонски премиери: „Ато 3“, „делфин“, „сил“, хипер чудото „јангванг у 9“, но и „рако“ мал прототип кој засега ќе биде наменет само за јапонскиот пазар, а заедно со него беа исложени „силајан 6 дм - и“ и „т 35“, исто така наменети исклучиво за јапонскит пазар. Така е засега, а најверојатно набрзо ќе бидат достапни во цела Азија и пошироко. Меѓу нив беа изложени и електричние автобуси „ј 7“ и „к 8“. Мерцедес пристигна со „амг гт икс икс концепт“, „цла“, „глц“, „вижн в концепт“ и „мајбах сл монограм серија“. Концептите се тие кои најмногу го задржаа вниманието на посетителите, како на пример „амг гт икс икс“. БМВ и „икс 3“ е првиот од дизајн линијата „ное класе“ што е прикажан во Азија. Покрај „електричната икс тројка“, беа прикажани и „бмв м 2 цс спешл едишн“, заедно со „бмв концепт спидтоп“. Светска премиера имаше и Мини со изведбата „пол смит едишн“.

Kia беше присутна со три изведби на доставниот модел: „пв 5 песинџер“, „пв 5 карго“ и „пв 5 вав“. Сестринската компанија Hyundai, пак, претстави четири модели новиот „нексо“, спектакуларниот „инстероид“, „инстер крос“ и „јоник“. Покрај Кавасаки, на штандовите беа и мотоцикли од Сузуки, Хонда, Јамаха, како и баварската машинерија БМВ со „м 1000 рр“ и електричниот „ цe 02“. Се поставува прашањето до каде ќе оди ваквиот формат на автомобилските изложби. Некогаш овие настани беа вистински празник за очи и душа, луѓето живееа за тие случувања, одеа од саем на саем како номади. Сега, на ред е изложбата во Детроит, во првата половина на јануари, и ќе биде интересно да се види што ќе се случува таму.

• Жарко Атанасовски

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

13

| АМСМ

ЗИМСКИТЕ ПАТУВАЊА 1.000ДЕН ГОРИВО ЗА ВАС – НА НАША СМЕТКА! Зимата често открива дефекти што не сме ги забелажале – затоа АМСМ сервисните центри се тука да ви помогнат и тоа да го направат по најдобри услови за вас. Во периодот од 01.01-01.03.2026 година – добивате ваучер за гориво на износ од 1.000ден со: - Сервисни услуги над 6.000ден или - 4 нови зимски и летни пневматици. Ваучерот можете да го искористите на АМСМ Петрол, лоцирана во рамките на АМСМ Скопје – Чаир.

02/3181-133

24/7 - ИЗВАДЕТЕ МЕЃУНАРОДНИ ДОКУМЕНТИ ЗА ПАТУВАЊЕ Планирате патување со автомобил во странство? Во АМСМ Скопје - Центар можете во било кое време, 24/7 да ги обезбедите сите неопходни меѓународни документи - брзо, лесно и на едно место: - Зелен картон - Меѓународна возачка дозвола (може да се издаде 24/7 доколку поседувате Потврда од МВР за прекршочна санкција за забрана за управување) - Одобрение за управување туѓо моторно возило - Патничко осигурување Повеќе информации за документите кои ви се потребни при вадење на било кој од погоренаведените документи, се достапни на www.amsm.mk.

02/3181-181

НАШАТА МОБИЛНА АПЛИКАЦИЈА – ВАШ НАЈДОБАР СОПАТНИК! За брз и лесен пристап до потребните информации за патување во земјава и странство, советуваме да ја симнете АМСМ мобилната апликација и да се регистрирате како АМСМ член со: - Внесување на членски број; и - Е-адреса која сте ја оставиле при зачленување. АМСМ мобилната апликација на еден допир ви овозможува: • Да ја вклучите вашата локација и да ја следите состојбата на патиштата на рутата до Вашата дестинација во реално време; • Да повикате помош на пат онлајн и да го следите статусот на интервенцијата; • Да ги добиете сите информации за патување во странство, вклучувајќи состојба на граници, цени на гориво и сообраќајни прописи за повеќе од 30 европски земји.

14 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

АМСМ |

СЕ ПОУБАВИ СО НАС! ДОМАЌИНСКО ОСИГУРУВАЊЕ ИЗБРАНО СО ВНИМАНИЕ Започнете ја оваа нова година со сигурен дом. Со избор на полиса од било која осигурителна компанија, преку Мобилити Брокер, можете да бидете сигурни дека домаќинското осигурување е избрано со внимание и прилагодено на вашиот дом и буџет. Домаќинското осигурување го штити вашиот дом од: пожар, гром, луња и град, провална кражба и разбојништво, излевање вода од инсталации, кршење прозорски стакла и штети предизвикани од соседи. Како клиент на Мобилити Брокер добивате и бесплатно застапување и посредување при штета: • Пријава на штета • Комплетирање документација • Информации за статус на штета и др. Повеќе информации: 02/3181-405

ЕДНА КАРТИЧКА ЗА ЦЕЛОТО СЕМЕЈСТВО Со почетокот на зимските патувања, најважно е сите во семејството да бидат безбедни на пат. Ако имате повеќе возачи – семејното членство е најпрактичното и најисплатливото решение. Зошто семејно членство?

• Една картичка – повеќе возачи Вашите најблиски ги користат услугите од вашата АМСМ картичка • Помош на пат за сите Услугите помош на пат и шлепување ги споделувате со семејните членови – идеално за зимски услови.

• Семејството штеди Попуст во над 250 продажни АМСМ Партнер продажни места кои можат да ги користат сите семејни членови, неограничено! Додадете член од семејството: • Classic семејна картичка: 490 ден • Europe Premium семејна картичка: 890 ден Оваа зима – патувајте сигурно, сите заедно.

071/232-442

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

15

| АМСМ

Безбедност во сообраќај

EURO NCAP ГИ ОБЈАВИ РЕЗУЛТАТИТЕ ОД ТЕСТОВИТЕ М

инатиот месец, на 12 ноември, во Левен, Белгија – беа објавени резултатите од најголемиот групен тест на нови автомобили на Euro NCAP оваа година. Вкупно 23 нови модели беа независно оценети од експертите за безбедност на Euro NCAP, пред воведувањето на новите тестови во 2026 година. Изборот вклучува широк спектар на различни видови автомобили – од електрични теренци и луксузни купеа до компактни кросовери и големи семејни автомобили. Не помалку од 18 модели добиваат оцена пет ѕвезди, а тоа е репер на Euro NCAP за извонредни безбедносни перформанси и дефинитивен водич за потрошувачите што сакаат да изберат безбеден автомобил. Иако оцената од пет ѕвезди сега ја добиваат многу возила, процентуалниот резултат во секоја од четирите категории на оценување е тој што го одредува најдобриот од најдобрите и ги уверува потрошувачите при изборот на нивниот следен автомобил. Секое возило се мери според тоа колку добро ги штити возрасните и децата во случај на судир, како и колку се грижи за другите учесници во сообраќајот, вклучително и пешаците и велосипедистите. Последната категорија ја мери ефикасноста на технологиите за активна помош на возачот во автомобилот. НАЈВИСОКИ РЕЗУЛТАТИ Најновите резултати го продолжуваат долгогодишниот тренд на производителите на автомобили што постигнуваат високи оцени во заштитата на возрасни патници - клучна мерка за тоа колку добро автомобилот ќе ги заштити возачот и возрасните патници што седат на предните и задните седишта. Euro NCAP спроведува два теста за фронтална несреќа, тест за страничен удар и тест за судир на пол со кукли за тестирање на судир со различни големини

за да ја процени заштитата што ја обезбедуваат структурата на возилото и системите за врзување. Во серијата од 23 тестирани возила, девет постигнаа 90 проценти или повеќе во заштитата на возрасни патници. Водечки во групата беа Leapmotor B10, електричен СУВ со средна големина, Mercedes-Benz CLE Coupé, луксузно купе, Hongqi EHS7, исто така, електричен СУВ со средна големина, при што сите три заработија импресивни 93 проценти и вкупна оцена од пет ѕвезди. Покрај Leapmotor B10 и Hongqi EHS7, беа оценети уште седум модели од секогаш популарната категорија СУВ возила од средна класа, вклучително и Kia EV5, Nissan Qashqai, Škoda Elroq и Enyaq, Subaru Solterra, Toyota bZ4X и неодамна ажурираниот Tesla Model Y. Од серијата, популарниот автомобил на Tesla најмногу импресионираше, добивајќи 91 процент за безбедност на возрасни и 93 проценти за заштита на деца. Исто така, доби висока оцена за функциите за помош на возачот, заработувајќи солидна вкупна оцена од пет ѕвезди.

Volvo EX90 се покажа исклучително добро во сегментот на големи СУВ возила. Овој електричен модел со седум седишта постигна 92 процента за заштита на возрасни патници, 93 проценти за заштита на деца патници и 86 проценти за безбедносна помош. Иако неодамна Volvo објави дека LiDAR ќе стане опционален кај EX90, Euro NCAP е уверен дека LiDAR нема никаква улога во безбедносните перформанси на возилото, како што е оценето овде. Споредбата на резултатите од тестовите со оние на Polestar 3, претходно тестиран без LiDAR, потврдува дека резултатите од двата автомобила се многу слични. Euro NCAP ќе продолжи да го следи ова. Исто така, беа тестирани и Lucid Gravity и MG MGS9 PHEV; двата добија резултат за заштита на возрасни од 83 проценти, но Gravity се истакна со резултат за безбедност на деца од 93 проценти. Сите три добија пет ѕвезди.

BMW 2 SERIES GRAN COUPE

KIA EV5

MERCEDES-BENZ CLE COUPÉ

TESLA MODEL Y

16 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

АМСМ |

Star rating

Adult Occupant Protection

Child Occupant Protection

Vulnerable Road User

Safety Assist

Leapmotor B10

5

93%

93%

84%

85%

Mercedes-Benz CLE Coupé

5

93%

89%

87%

83%

Hongqi EHS7

5

93%

85%

82%

83%

Volvo EX90

5

92%

93%

82%

86%

BYD SEAL 6

5

92%

90%

84%

85%

Tesla Model Y

5

91%

93%

86%

92%

CUPRA Formentor

5

91%

86%

79%

77%

Škoda Elroq

5

90%

87%

77%

78%

Škoda Enyaq

5

90%

87%

77%

78%

CUPRA Leon

5

88%

86%

82%

77%

SEAT Leon

5

88%

86%

81%

77%

Subaru Solterra

5

88%

85%

80%

79%

Toyota bZ4X

5

88%

85%

80%

79%

Volkswagen ID.3

5

86%

87%

78%

76%

Audi A3

5

86%

81%

76%

74%

MG MGS9 PHEV

5

84%

85%

74%

77%

Lucid Gravity

5

83%

93%

80%

85%

Kia EV5

5

83%

85%

74%

80%

Toyota Yaris Cross

4

79%

85%

83%

76%

BMW 2 Series Gran Coupé

4

78%

86%

85%

80%

Nissan Qashqai

4

78%

85%

65%

62%

Volkswagen Multivan

4

77%

87%

78%

75%

Volkswagen Caddy

4

72%

80%

80%

71%

Car

BYD SEAL 6 импресионираше со оцена од 92 процента за заштита на возрасни и одлични карактеристики за помош на возачот. Неговиот конкурент BMW Серија 2 Gran Coupé се покажа добро во целина, но заврши со оцена од четири ѕвезди поради резултатот од 78 проценти за заштита на возрасни патници. Во подеднакво популарните класи хечбек и кросовер беа оценети моделите од CUPRA, SEAT, Toyota и Volkswagen, при што CUPRA Formentor со пет ѕвезди - кросовер - постигна највисок резултат меѓу овие модели за заштита на возрасни лица, 91 процент, а VW ID.3 се издвои со резултат од 87 проценти за заштита на деца. Мултиванот на Volkswagen, голем превозник со седум седишта и Caddy, помал семеен автомобил добија четири ѕвезди.

Задоволство е да се види како производителите на автомобили се залагаат за севкупна совршеност кога станува збор за безбедноста. Можеби звучи како клише да се каже дека не постои лош автомобил бидејќи сè уште постои - но, секако, има повеќе безбедни автомобили од кога било досега. „За потрошувачите, кога го истражуваат својот следен автомобил, клучот е да започнат со вкупната оцена со ѕвезди на Euro NCAP, а потоа да погледнат подалеку од неа бидејќи индивидуалните резултати дадени во нашите тестови даваат понијансиран преглед на тоа како еден автомобил ги надминува другите.“ - изјави д-р Алед Вилијамс, директор на програмата на Euro NCAP. • Мирко Гигов

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

17

| АМСМ

• Сакам да ù уплатам часови за возење на ќерка ми, па ме интересира дали документот за прва помош мора задолжително да биде издаден преку вашата автошкола, или може да го извади и на друго место? АМСМ: Прва помош не се полага во автошколата, туку исклучиво во Црвен крст – Скопје.

• Кои документи се потребни да се приложат во вашата автошкола за започнување на обука и како се врши плаќањето, целосно или може на рати? Благодарам, Љиљана АМСМ: За упис во автошколата е потребна лична карта или пасош. Плаќањето може да биде во целост или на рати (од 2 до 12).

• Каква е постапката за

пренесување сопственост на возило од родител на неговото дете, и дали оваа цела постапка може да се заврши во АМСМ. Поздрав, Драган АМСМ: За пренос на сопственост на возило потребно е да имате договор за подарување или купопродажба (и двата типа договори се ослободени од данок), заверен кај нотар. По заверката, доаѓате во АМСМ СТП Центар или Чаир, каде што ќе ви бидат изготвени документите за промена на сопственост. По завршување на постапката, новиот сопственик ќе добие сообраќајна дозвола на свое име.

• Дали во АМСМ Сервис постои опција услугите да се платат со кредитна картичка? Поздрав, Зоран АМСМ: Сите услуги што ги нуди АМСМ Сервис може да се платат со кредитна картичка.

*СИТЕ НАВЕДЕНИ ТЕЛЕФОНСКИ БРОЕВИ ВАЖАТ ЗА ПОВИК ОД ФИКСЕН И ОД МОБИЛЕН ТЕЛЕФОН

18 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

ЗАЧЛЕНИ ПРИЈАТЕЛ И ИЗБЕРИ ПОДАРОК!

ПРИ ЗАЧЛЕНУВАЊЕ НА ПРИЈАТЕЛ ИЗБЕРЕТЕ: ЗА СЕКОЈ НОВ EUROPE PREMIUM ЧЛЕН ИЗБЕРЕТЕ: 1.200 ДЕНАРИ ВРЕДНОСЕН ВАУЧЕР ИЛИ ЗИМСКИ СЕТ И ПРАВОСМУКАЛКА ЗА СЕКОЈ НОВ CLASSIC ЧЛЕН ИЗБЕРЕТЕ: 500 ДЕНАРИ ВРЕДНОСЕН ВАУЧЕР ИЛИ ЗИМСКИ СЕТ *АКЦИЈАТА ТРАЕ ДО 31.01.2026. КОЛИЧИНИТЕ СЕ ОГРАНИЧЕНИ!

www.amsm.mk

02/3181-108 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

19

| АМСМ

Мобилити Брокер

КАСКО ОСИГУРУВАЊЕ

ОСНОВНИ ПОИМИ И ТЕРМИНОЛОГИЈА

П

ланирате да купите возило, или веќе поседувате едно кое сакате да го осигурате каско, или да ја обновите каско полиса за финансиски да се заштитите во случај на штетни настани или кражба на возилото. Дали, кога ги разгледувате понудите за каско осигурување или кога склучувате полиса за каско осигурување, обрнувате внимание на терминологијата што се користи во понудата, полисата и условите за осигурување или само ја потпишувате и плаќате каско полисата? Доколку сакате да знаете што одредени термини значат или да го освежите Вашето знаење, во кратки црти да се запознаеме со термините кои често се користат при склучување на полиса за каско осигурување. Права и обврски од договорот за осигурување – полиса Основните права и обрски кои произлегуваат од полисата за осигурување се дека договорувачот на осигурувањето се обврзува да му плати на осигурувачот премија (цена) на осигурување, а осигурувачот е должен, доколку настане осигурен случај, да исплати надомест на штета. Предмет на осигурување Предметот на осигурување кај каско полисите е возилото што се осигурува. Договорувач и осигуреник Договорувач е физичко или правно лице кое ја плаќа премијата за осигурување. Осигуреникот секогаш е сопственикот на предметот на осигурување, односно лицето чиј имот или интерес е осигуран. Осигурани ризици Осигурителните компании најчесто обезбедуваат осигурително поктирие со следниве осигурани ризици: • сообраќајна незгода: удар, судар, превртување, паѓање во провалија и сл.; • паѓање или удар на некој предмет; • пожар; • ненадејно надворешно хемиско или термичко дејство; • удар на гром; • експлозија, освен нуклеарна; • луња; • град; • паѓање на воздушни летала; • манифестации и демонстрации; • злонамерни постапки или обест на трети лица;

20 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

• оштетување на тапацирот на возилото при давање помош на лица повредени во незгодата; • намерно предизвикување штета на деловите на возилото со цел да се спречи поголема штета; • поплава, порој и високи води; • кражба најчесто вклучена во пакетот за осигурување, можност за исклучување Територијално покритие Најчесто покритието е на територија на подрачјето на Европа, освен доколку поинаку не е договорено за проширено покритие или има ограничено покритие од страна на осигурителната компанија. Сума на осигурување Сумата на осигурување е најчесто новонабавната вредност на возилото, односно фактурната вредност по која е купено возилото кога било ново. Новонабавна вредност се применува и за половни возила. Сумата на осигурување е еден од параметрите за пресметка на премијата за осигурување. Период на осигурување Наведениот период во полисата во кој доколку се случи осигуран штетен настан осигурителната компанија има обврска за исплата на штета. Франшиза Франшизата е финансиското учество на осигуреникот во штетни настани. Така на пример во случај на штета од 5.000 ЕУР доколку франшизата изнесува 500 ЕУР, осигуреникот покрива 500 ЕУР од штетата, додека осигурителната компанија го покрива остатокот односно 4.500 ЕУР. Премија Премијата е цена на осигурувањето за конкретниот предмет на осигурување пресметана врз основа на вредноста на возилото (најчесто новонабавна вредност), типот на возилото, осигураните ризици, примена на бонус или малус и други параметри кои влијаат на оценка на ризикот за осигурување. Клаузули, посебни договарања и исклучоци Клаузулите, исклучоците и посебните договарања најчесто напишани со ситни букви во полисата за осигурување се однесуваат на одредени ограничувања во осигурителното покритие или евенту-

АМСМ |

ално проширување на покритието кои отстапуваат од стандардното осигурително покритие. Бонус и малус Системот за бонус и малус кој предвидува намалување или зголемување на премијата при обнова на полисата е намент за да ги награди возачите кои не прават штети и да ги потикне возачите кои прават штети да возат повнимателно со што би избегнале штетни настани на возилото. Според тоа возачите кои не направиле штета добиваат бонус, додека возачите кои направиле штета добиваат малус, односно зголемување на премијата. Губење на правата од осигурувањето Правата од осигурувањето припаѓаат на осигуреникот, односно сопственикот на возилото. Има случаеви наведени во условите за осигурување кога се губат правата од осигурувањето како што се: • Ако во моментот на незгодата управува лице кое: нема соодветна возачка дозвола, било под дејство на алкохол над дозволеното, било под дејство на наркотици или други психотропни супстанции.

• Во случај на кражба доколку возилото било оставено отклучено или бил загубен еден од клучевите.

• Во случај на измама од страна на осигуреникот • Доколку во случај на штетен настан не се пријави во МВР Возила на лизинг или купени со автомобилски кредит Лизинг компаниите или банките во процесот на одобрување на лизинг или автомобилски кредит, најчесто во договорите обврзуваат возилото да биде каско осигурано за времетраењето на договорот. Доколку возилото е во сопственост на лизинг компанијата за времетраењето на лизингот, осигуреник во полисата за осигурување ќе биде лизинг компанијата.

Каде можам да склучам полиса за каско осигурување на моето возило? Полиса за каско осигурување може да склучите директно во некоја од осигурителните компании, преку овластен агент на осигурителна компанија, преку некој друг легитимен канал на продажба на осигурување кој има дозвола/лиценца за вршење на осигурителни работи или преку осигурително брокерско друштво. Што би значело доколку склучите полиса за осигурување преку осигурително брокерско друштво? Осигурителното брокерско друштво Ви обезбедува понуди од осигурителни компании од кои може да ја изберете најповолната понуда за каско осигурување за Вашето возило. Во процесот на избор Ви помагаат преку појаснувања на осигурителните покритија и премиите кои осигурителните компании ги нудат за соодветните осигурителни покритија. Во текот на траење на полисите за осигурување и во случај на штетни настани Ви пружаат консултантски услуги и Ви помагаат во процесот на надомест на штета. • Жарко Јованоски

МОБИЛИТИ БРОКЕР АД е осигурително брокерско друштво кое ги штити осигурителните интереси на своите осигуреници, обезбедува понуди од осигурителните компании и осигурително покритие согласно нивните осигурителни потреби, дава советодавни услуги за осигурување и надомест на штета во случај на осигурани штетни настани. Осигурениците ги добиваат услугите без финансиски надоместок. Полиси за осигурување може да склучите преку МОБИЛИТИ БРОКЕР АД од сите осигурителни компании и за сите видови на осигурувања. Доколку сакате да склучите полиса преку МОБИЛИТИ БРОКЕР АД и да ги користите осигурително брокерските услуги слободно може да исконтактирате за соработка преку следните контакт податоци: Тел: 02/3 181-405 | Моб: 071 276-535 е-маил: zjovanoski@mobilitybroker.com.mk

АМСМ ЧЛЕНСТВО НОВИ ПРОДАЖНИ МЕСТА

*Картичките купени во новите продажни места се активираат според упатството на задната страна.

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

21

| ТЕСТОВИ И СОВЕТИ

Безбедност во сообраќајот

ПРЕТПАЗЛИВО НИЗ СЕКОЈ КИЛОМЕТАР ГЛАВНИТЕ ПРОБЛЕМИ ВО СООБРАЌАЈОТ ГИ СОЗДАВААТ НЕСОВЕСНИТЕ ВОЗАЧИ, КОИ НЕ ЈА ПРИЛАГОДУВААТ БРЗИНАТА И НЕ ГИ ПОЧИТУВААТ ПРАВИЛАТА, ШТО ДОВЕДУВА ДО РИЗИЧНИ СИТУАЦИИ И СЕРИОЗНИ ПОСЛЕДИЦИ. БЕЗБЕДНОТО ВОЗЕЊЕ ЗАВИСИ ОД ДИСЦИПЛИНА, ВНИМАТЕЛНОСТ, СОВЕСНО ОДНЕСУВАЊЕ…

З

имата носи лизгави коловози, намалена видливост и зголемени ризици во сообраќајот. Затоа, технички исправното возило, соодветните зимски пневматици, задолжителната опрема, воздржувањето од алкохол и прилагодувањето на брзината според условите на патот се основа за безбедно возење. Секоја зима се повторува истата приказна: дождот, мразот и снегот „правеле проблеми“ на улиците. Но таквото мислење е погрешно. Временските услови само го отежнуваат движењето, а вистинските проблеми ги создаваат несовесните учесници во сообраќајот. Надвор е облачно, врне дожд или снег, видливоста е намалена, коловозот е лизгав, а дел од возачите и понатаму не ја прилагодуваат брзината според условите. Што е потребно за побезбедно патување во зимски услови? Најпрво, возилото мора да биде технички исправно. Потоа, задолжително е возачите да носат зимска опрема во автомобилот и навреме да ги заменат летните со зимски пневматици. Препорачливо е да имаат и синџири, бидејќи никогаш не се знае со какви снежни услови може да се соочат. Поставувањето ланци е вештина што секој возач треба да ја совлада. Тоа е првиот чекор што возачите треба да го преземат за поголема безбедност.

22 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Вториот чекор е целосно избегнување на алкохол доколку има намера да се вози. Управувањето со моторно возило и алкохолот се две неспоиви работи — иако, за жал, многу возачи сè уште ги комбинираат, создавајќи ситуации што понекогаш завршуваат со сериозни последици. И покрај долгогодишното искуство, многу возачи често ја игнорираат патната сигнализација. Зошто? Постојат ли оправдани причини за тоа? Кога знакот јасно укажува на максимална брзина од 80 км/ч, а возачот продолжува по свое, вината не може да ја бара кај други кога полицијата ќе го запре и казни. Возењето со голема брзина не значи дека некој е добар возач, напротив, претпазливото возење со прилагодена брзина е показател на почит кон другите учесници во сообраќајот, и кон самиот себе. Прекумерната брзина може лесно да доведе до излетување од коловозот, а уште поопасно е доколку тоа се случи во спротивната лента. Дали навистина вреди да се ризикува живот само за да се стигне 15 минути порано? Влегувањето во опасна ситуација значи дека последиците можат да бидат сериозни и за возачот и за сите околу него — па дури и за оние што воопшто не учествуваат во сообраќајот. Наместо да стигнат до својата дестинација и да уживаат во зимските активности, некои возачи, за жал, можат воопшто да не стигнат таму. И сè уште постојат возачи кои веруваат во „бајката“ дека маглата, дождот, тмурното време, снегот и мразот се тие што им создаваат проблеми при возење. Но вистината е поинаква. Возачите сами ги создаваат голем дел од проблемите преку неносење зимска опрема, користење несоодветни пневматици, возење под дејство на алкохол, управување со технички неисправни возила и пречесто преку неприлагодена, односно прекумерна брзина. За да се спречат овие ризици и навреме да се „излечат“ лошите навики, неопходна е построга контрола и доследно казнување. Недисциплината во сообраќајот е толку длабоко вкоренета што тешко може да се надмине само со совест, потребна е и одлучна реакција од надлежните. • Жарко Атанасовски

МОЈ АМСМ СÉ НА ЕДЕН ДОПИР

www.amsm.mk

02/3181-108 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

23

| СТИЛ

Афирмација

НОВА ГОДИНА - НОВ ПОЧЕТОК КРАЈОТ НА 2025-ТА ИСКОРИСТЕТЕ ГО ЗА ДА ГИ РЕТРОСПЕКТИРАТЕ ВАЖНИТЕ СЛУЧУВАЊА ОД КОИ МОЖЕТЕ ДА НАУЧИТЕ НЕШТО. ИСТОТО СЕ ОДНЕСУВА И НА ОДЛОЖУВАЊАТА. ПОЧЕТОКОТ НА 2026 ГОДИНА Е ПРИЛИКА ДА СВРТИТЕ НОВ ЛИСТ СО РЕЗОЛУЦИЈА ЗА НАРЕДНИТЕ ЗАДАЧИ.

Веќе не одложувајте. Стартувајте. Во листата запишете го како приоритет, заедно со потезите кои треба да ги направите, чекор по чекор. Фокусирајќи се на вашето каење, т.е. на причината за него, ќе донесете правилно решение, одлука за сегашнината како точно да продолжите напред, во правец на целта. Ако се измачувате со неа, приклонете се кон стратегијата на Даниел Пинк што ја нарекува „навнатре, нанадвор, нанапред“.

Р

етроспективата на крајот од годината се вообичајува со цел да се подобри сè она што го сметаме за лошо, без разлика дали се работи за карактер, навика итн. Очигледно дека промената се поврзува со почетокот на новата. Обично се отвора нова страница. Листот кој го завртуваме е празен - без текст. И дава инспирација. Во животот, професијата и сл. Овој пат без одложување, какво и да е. Со тоа се согласуваат и експертите, авторите на книгите што стануваат бестселери со брзина на светлината. Меѓу нив и Даниел Пинк чија листа „Резолуции за новата година, каења од старата“ е прифатена од голем број негови приврзаници. Како што стои во насловот, можете да ја направите на почетокот од новата година, но и на почетокот на новиот месец или пак на која било животна транзиција. СВРТЕТЕ СЕ КОН СЕБЕ - НАВНАТРЕ, НАНАДВОР, НАНАПРЕД Неговата интенција е јасна: да влијае позитивно, афирмативно на сите што решиле да се променат на кој било начин, макар и во поглед на сфаќањето за животот. Имено, замислата е тоа што тој го нарекува „гледање наназад“ по сопствена желба (волја) да се додаде на традиционалното гледање нанапред во реализацијата на плановите. Како? Па, најпрво запрашајте се поради што жалите во минатото, ако се вратите со мислите. И ставете го на листата. Доколку во 2025-та не сте имале храброст да почнете со нов бизнис, немојте да продолжувате со неговото поместување за подоцна, кога ќе дојде време за тоа - вистинското, само по себе.

24 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Секако, прво треба да го дефинирате каењето во контекст на самите себеси, прифаќајќи ги грешките како составен дел на битисувањето. Веднаш потоа, сосредоточете се на откривањето кое се толкува како форма на добивање смисла, особено во разговор со пријател, познаник. Се разбира, доколку имате потреба, можете да се консултирате и со терапевт - полесно ќе го разберете каењето. Сето тоа ќе ви даде поука, но само под еден услов: да се дистанцирате, така што со себе ќе разговарате во трето лице. Набргу ќе видите каков ефект ќе предизвика во вас. Изберете ја техниката која ќе соодветствува на вашиот сензибилитет, има доста. Професорката на универзитетот во Пенсилванија (школата „Вартон“), д-р Кети Милкман во својата книга „Како да се промените“ (How to Change) говори за ефектот од новиот почеток. Се работи за трик што ќе ви помогне да ги остварите целите без голем напор - само треба да го дотерате распоредот. Животот се состои од неколку поглавја, него не можеме да го гледаме како нешто линеарно. Крајот на едно поглавје значи почеток на друго, т.е. ново. Празен лист кој треба да се пополни, а вистински

СТИЛ |

момент за тоа секако е Новата година. Дури и скептиците во врска со решенијата за промени што се донесуваат на 1 јануари не се имуни на резултатите од нејзините истражувања според кои плановите зацртани на денот по новогодишниот дочек се остварливи, а веројатноста е двојно поголема во споредба со другите важни датуми - роденден, почеток на месецот. Наводно, си ветуваме себеси дека во годината што следува ќе влеземе како нова личност, различна од пред извесно време. Исто така, науката објаснува дека промената на становиштето, перспективата е всушност - причина за успех. ПОБЛИСКУ ДО ЦЕЛТА – СО ПОМОШ НА МЕТОДАТА КИПП Природните моменти на нов почеток се идеални за да започнете со градење и нови навики во вашиот живот, а промената е клучна. Едно истражување покажува дека преселувањето во нов дом или приклучувањето на нова група, заедница е асоцијација на него, т.е. новиот почеток. Можностите се неограничени, само треба да ги искористите на природен начин: ако сакате да се одвикнете од пушењето - бидете во друштво со луѓе кои не пушат, доколку не ви одговараат вежбите, справите во теретаната - почнете да се занимавате со планинарство. Истото се однесува и на вашата работа, љубовната врска итн. Сменете ја - комфорната зона често е причина за немир во душата. Излезете од неа. Почнете со нешто, малку по малку и едно по едно, без да се сомневате во себе. Остварувањето може да изгледа по малку недостижно поради тоа што целите се многу големи. Таму е грешката, вели д-р Кети Милкман. Според неа, треба да се концентрираме на малите, кои ќе нè придвижат кон големите. Така и полесно ќе ги оствариме. Мерките што ги преземаме на почетокот не би требало да бидат грандомански, напротив. Мора да се зголемуваат, постепено. Акцијата е движечка сила која води кон победа, успех. Но, внимателно, полека... без да брзаме. Со план. Штом се постигнуваат малите цели со леснина, големите не застрашуваат. На пример, ако сакате да пешачите на долги стази, не почнувајте

со нив. Секој ден по малку, на кратки. Всушност, големите цели разделете ги на мали. Првите во голем број случаи се долгорочни, од тие причини се гледаат како нешто замислено, апстрактно. Дејствувајте на дневно ниво. Колку повеќе ги разложите, помалку ќе имате потреба да ги одложувате нивните остварувања. Секако, дисциплината мора да ви биде сојузник, без исклучок на вербата во себе, квалитетите со кои се одликувате - сомневањата можат да ве блокираат. За почеток запишете ја големата цел на хартија, потоа дејствата што планирате да ги вршите секој ден, во текот на неделата, месецот... Доколку имате цел да научите и странски јазик, обврзете се барем 10 минути дневно да го правите тоа, благодарејќи на софтверската програма, односно апликацијата што ќе ја изберете. Планот во кој ќе ги напишете и пречките што би го спречиле неговото реализирање во голема мера ќе придонесе да се држите до него, без да ескивирате. Д-р Саманта Бордман ја препорачува т.н. рамка за успех - методата КИПП за која се зборува и на „Харвард“, „Корнел“ и на универзитетот во Пенсилванија што ја потврдува

нејзината ефикасност. К е кратенка за „Која е вашата желба?“, И значи „исход: каков би бил исходот?“. Последните две букви се клучен, а доста често и дел што се заборава во постигнувањето на целта - првото П е кратенка за „пречка“, второто П значи „план за надминување“. • Игор Ландсберг

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

25

| ПАТУВАЊЕ

Аворијаз

СКИЈАЊЕ В ОБЛАЦИ, ПА ДУРИ И НАД НИВ АВОРИЈАЗ Е ВОДЕЧКИ ВО 12-ТЕ СКИЈАЧКИ ЦЕНТРИ НА ФРАНЦУСКИТЕ АЛПИ, ПОТОЧНО ВО PORTES DU SOLEIL (ПОРТИТЕ НА СОНЦЕТО) - ЕДНОВРЕМЕНО СПОЈУВАЈЌИ ГИ ФРАНЦИЈА И ШВАЈЦАРИЈА. СЕЗОНАТА ОФИЦИЈАЛНО СЕ ОТВОРА НА 12 ДЕКЕМВРИ.

А

воријаз е туристичко место на француските Алпи, кое не се врзува само со зимската сезона туку и во другите годишни времиња е многу посетен. Туристите што доаѓаат со цел да уживаат во неговата привлечност, допадливата глетка која се постила додека шетаат низ шумата или пак се спуштаат по падините, скијајќи на пример, велат дека сосема оправдано е тоа што го сметаат за број еден меѓу 12-те скијачки центри во Portes du Soleil (Портите на Сонцето), поврзани меѓу себе во должина од 600 километри - вклучувајќи ги и оние во соседна Швајцарија. Доколку имате можност да ги видите и останатите, макар и со скии, додека се лизгате по нивните стази, природната хармонија сигурно ќе ве воодушеви, забележлива е насекаде, без исклучок на патеките (308), ски-лифтовите (209) и областите предвидени за други активности (30) - сето тоа во тесна корелација со сè она што можете да си го замислите како хедонистичка, мераклиска работа. Не случајно, бидејќи приврзаници на хедонизмот се и Французите и Швајцарците. Патем кажано, го-

26 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

лема е веројатноста доста често да се наоѓате во дилема каде да седнете на чај, да ручате..., на тераса (заради видикот, погледот на долината Олпс, фр. Aulps) или внатре во некој угостителски објект (ресторан) што ви е по ќеф - на скара или пак на фонду, ама и тогаш ќе треба да изберете меѓу две: типично швајцарско и другото, за кое се говори дека во него се инкарнирани буквално сите карактеристики на Савоја. СО СКИИ И ВО ПЕКАРНИЦА Ресортот се наоѓа на надморска висина од 1.800 метри, изгледа како да е в облаци, па дури и над нив - секако, виснатите карпи се причина за таквиот впечаток, без исклучок на кратките филмови снимени со помош на дронови што по малку и застрашуваат, но само навидум. На лице место е инаку - безбедноста воопшто не се става под знак прашалник. Напротив, сигурноста во Аворијаз е на највисоко ниво. Плус автомобилите се забранети, може само да се оди пеш или да се вози со кочија. Пешаците наместа се мешаат со скијачите кои поминуваат низ центарот на ресортот. Во тоа е всушност - атрактивноста на ова туристичко место на чија сметка се прават и шеги, на пример дека и во пекарница можете да одите со скии, а неговото мото, пак, се врти околу едноставноста и слободата - меѓусебната врска, обусловеноста. Наводно, второто (слободата) во голема мера зависи од првото (едноставноста). Туристичките работници се држат до него во целост. Истовремено се грижат дотаму гостите да стигнат брзо и секако, без проблеми. Најблиску е аеродромот во Женева (оддалечен 85 км), но неретко се лета и до Анси (95 км), Шамбери (137 км), Лион (212 км) - првично. Нема сомневање, организирани се перфектно и во врска со копнениот превоз - има можност и колата да ја делите со други, како и трошоците. Се разбира, можете да патувате и со автобус и со воз. Има опција да користите и жичарница - поаѓалиштето е во долината, ќе стигнете за четири минути. Автомобилите се оставаат во неговата близина.

ПАТУВАЊЕ |

Штом ќе пристигнете, како во класичните бајки ќе ве пречекаат со фијакер и за кратко време ќе ве сместат онаму каде што сте си букирале. Разновидноста на сместувачките капацитети ги задоволува потребите, желбите на сите кои решиле неколку денови во текот на зимата (па и налето) да поминат во ресортот за кој се вели дека е револуционерен во концепциската замисла. Идејата била на познатиот алпски скијач Жан Виарне (Jean Vuarnet) по што се пристапило кон реализација. Во проектот се ангажирале врвни архитекти, експерти за недвижности чиј придонес навистина бил многу голем. Пасиштето на кое се изградило туристичкото место ù припаѓало на видната фамилија Rovorée со грофовска титула - така и се викало на почетокот (во 1960-тите), но потоа го прекрстиле во Avorée, Avoréaz и последно во Avoriaz, согласно варијациите на изговорите (жаргонски) што се користат во Горна Савоја и ден-денес. Забележлива е рамнотежата на природата со архитектурата (стилот на градбата) во која доминира комбинацијата на дрво и камен, без употреба на бетон. И покрај тоа што повеќето хотели се доста високи, вклопеноста во амбиентот е извонредна - колибите со својот екодизајн само го дополнуваат впечатокот (истото ги одликува и апартманите кои се даваат под наем). Биодиверзитетот е само една од причините зошто во Аворијаз се доаѓа и семејно - децата имаат шанса да се запознаат со изобилството диви животни: волци, елени, зајаци, кози, мрмоти, рисови..., кои се прикрадуваат до самиот ресорт, вклучувајќи ги и птиците (различни видови, меѓу нив и грабливки): еребици, мршојади, орли, тетреби... Настрана забавата во Lil’Stash (дизајниран специјално за најмалите), без исклучок на можноста да научат како се скија во трите зони предвидени за почетници, на 123 надолнини обележани со сина боја, 100 со црвена, 37 со зелена и 30 со црна. За нив има повеќе поволности како попусти за ски-пасови, на пример. Зимските спортови генерално се првото нешто што ќе ви дојде на мисла кога е ова туристичко место во прашање иако е полно и во летните месеци. Аворијаз располага со 35 ски-лифтови поради кои 54-те стази се лесно достапни. Од нив, 27 имаат сина боја, 14 црвена, осум зелена и шест црна. Ресортот е познат и по четирите снежни паркови (три за возрасни: The Nami Park - новото име на поранешниот Arare, La Chapelle, The Stash и еден за деца: Lil’Stash), патеката за сноубординг (The Soba Run е инспирирана од јапонска-

та култура исто како и The Nami Park) и четирите за моторни санки. Цените на ски-пасовите се исти во сите 12 туристички места што се во склопот на Portes du Soleil (Портите на Сонцето), вклучително и швајцарските - сезонскиот се продава по цена од 1.277 евра, шестдневниот чини 345€, еднодневниот 63€. Нордиското скијање во Аворијаз навистина е популарно, љубителите на т.н. крос-контри со задоволство им се препуштаат на чарите со кои се одликува 23-километарската патека што минува низ еловите шуми (елаците), опфаќајќи ги и висорамнините чии пејзажи се величествени.

НОЌЕВАЊЕ ВО ИГАЛУ, САНКАЊЕ СО ХАСКИ И УШТЕ НЕШТО Возбудливите доживувања се нераскинливо поврзани со ресортот во кој се прави буквално сè за туристите што доаѓаат првпат да се вратат, кога било. Инвестициите во Аворијаз се долгорочни, во секој поглед. Исто како и плановите. Секако, личните искуства на посетителите ќе ве натераат и самите да ги почувствувате, осетите на себе. Пробивањето на швајцарскиот ѕид е голем предизвик за многумина што имаат склоност кон авантури - со тие зборови се опишува т.н. прекугранично скијање кое важи за екстремно, токму таква е и стазата меѓу Франција и Швајцарија. Во иглуто ќе се вљубите на прв поглед, со гаранција. Не случајно го препорачуваат сите што го посетиле ресортот и секако, ескимската куќичка изградена од снежни блокови. Можете да седите на терасата или пак внатре. Барот сигурно ќе ве воодушеви во иста мера како и ледените скулптури, без исклучок на светлосните ефекти, а можноста да преспиете во него по вечерата ќе придонесе да го искусите во целост - вреќите за спиење се термогени, приспособени за ниски температури. Утредента, откога ќе се разбудите, можете да појадувате на терасата во мир и тишина. Независно дали ќе се решите на тој чекор или не, посетеноста е најголема за време на зајдисонцето и по него. Во фондуто со сирење ќе уживате за 25€, премиум-вечерата (фонду, еден пијалак, даска со месни производи, вода) чини 39€, а цената на престиж-вечерата (фонду, неколку пијалаци, вклучително и аперитив, десерт, даска со месни производи, вода) е 59€.

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

27

| ПАТУВАЊЕ

Адреналински предизвик е и спуштањето на ридот за кое се користи Déval’kart на три тркала и ноќното санкање. Ѕвездите на ведрото небо и фаровите се пробиваат низ темнината, осветлувајќи го патот. Впечатокот е горедолу ист со возењето на санка што ја влечат кучиња хаски додека пејзажите ве восхитуваат со снежната белина, чистота -благодарение на зимската идила сигурно ќе им се препуштите на мечтите. Секако дека предизвикувачко е и летањето со параглајдер, кое ќе ви даде шанса да го видите Аворијаз и одозгора. Чувството е прекрасно, како и погледот. Се разбира, доколку сте вични, направата слична на падобранот можете да ја комбинирате со скии, по малку сензационалистички. Ако сакате да пробате нешто ново, а притоа да предизвика возбуда кај вас, предадете му се на таканаречениот Ski Joëring - коњите се исклучително добри водачи, па дури и на снег. Бидете многу внимателни, на штрек, темпото зависи од нив, тие го диктираат. Сите се чистокрвни, дури и оние кои ќе ве прошетаат малку низ ресортот - верноста им е битна карактеристика. Со фијакеристите се толку добро увежбани што претставуваат атракција каде и да се појават, особено во главното собиралиште на туристите - со скии, без нив (сосем сеедно). Додека не падне мрак. Во светлината на месечината, со сигурност нема да им одолеете на предизвиците во санкањето на мотор, возењето на велосипед. Можностите се неограничени, а голема е понудата и во Aquariaz -температурата на водата во неколкуте пливачки базени е 30 степени целзиусови, располага со џакузија, тобогани, млазници..., ќе се чувствувате како да сте меѓу тропите. Без оглед на која генерација ù припаѓате, не се мислете дали да се забавувате во снежните паркови, направете го тоа. Влезете во колибата на Јети, сака да се дружи. Lil’Stash не може да се замисли без него - можеби е далеку од неговиот дом на Хималаите, но сепак умее да се снајде и во шумата (Проклу) каде што го сметаат за нејзин господар. Инспирацијата за The Stash е откриена во неговиот еквивалент - калифорнискиот North Star. Нема дилема, вратоломиите се својствени за обата, свијоците ќе ве предизвикаат и вас на борба со самите себе, надминувајќи се притоа.

Lil’Stash

28 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Секој што го посетил Аворијаз барем еднаш во животот ќе ви каже дека задоволствата таму немаат крај - во потрага по сетилното уживање, ресортот е рај за хедонистите. Во 90-те ресторани се приготвуваат меѓу другото и специјалитетите на тамошната, односно кујната во Горна Савоја. Без секакво сомневање, за сè се користат продуктите на локалното население: млечни (сирења кои се послужуваат во различни варијанти: ладни, топли), месни производи, свежи печурки (лисичарка, вргањи), боровинки... Домашни се и ликерите (Génépi секако е најпознат, обично се прави со билки, растенија што имаат лековита моќ) и вината кои ќе ви ги препорачаат заедно со неколку јадења: Crozets de Savoie (тестенини), Farcement (комбинација на слатко и солено - компири, кромид, сланина, сливи, суво грозје, павлака), Galette des Rois (кралска торта), Pierrade/ Braserade (месо на скара, испечено на два начина), Raclette (печено сирење), Rösti (пржени компири на тавче, претходно изрендани, прелиени одозгора со јајца, сирење), Tartiflette... И да наздравите - за предизвиците и постигнатите цели. Зимската сезона ќе трае до 19 април. • Игор Ландсберг

HR СЕ СРЕЌАВА СО AI ИДНИНАТА Е ТУКА СО

КАЖЕТЕ ЗДРАВО НА ПОПАМЕТНИ HR ОДЛУКИ.

Motiv8 сега користи вештачка интелигенција за анализа на повратни информации од вработените и за селекција на CV-а.

ПОБРЗО. ПОПАМЕТНО. ПОЧОВЕЧКИ.

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

29

ГАСТРОНОМИЈА

ТАРТИФЛЕТ ЈАДЕЊЕТО Е ОМИЛЕНО МЕЃУ СКИЈАЧ(К)ИТЕ ВО ПЛАНИНСКИОТ РЕСОРТ, А ПРИЧИНАТА Е МНОГУ ЕДНОСТАВНА - ТАРТИФЛЕТОТ ГИ СТОПЛУВА И КАКО ШТО ВЕЛАТ, ИМ ПОМАГА ДА ЗЕМАТ ДУША ПО НЕКОЛКУЧАСОВНОТО СКИЈАЊЕ, ГИ КРЕПИ. ОД ТИЕ ПРИЧИНИ СЕ ПОСЛУЖУВА ВО СИТЕ РЕСТОРАНИ. НЕ СЛУЧАЈНО ВАЖИ ЗА НЕГОВ, Т.Е. СПЕЦИЈАЛИТЕТ НА КУЈНАТА ВО АВОРИЈАЗ. МОЖЕТЕ ДА СИ ГО НАПРАВИТЕ И ДОМА, ЗОШТО ДА НЕ И ЗА ПРАЗНИЦИТЕ. РЕЦЕПТОТ ВООПШТО НЕ Е КОМПЛИЦИРАН, А И НЕМА ДА ВИ ОДЗЕМЕ ПОВЕЌЕ ОД 50-ТИНА МИНУТИ, СОСЕ ПЕЧЕЊЕТО. ЗА ЧЕТВОРИЦА Е ТАМАМ.

Сосотојки: 750 Г КОМПИРИ 1 ГЛАВИЦА КРОМИД 25 Г ПУТЕР МАЛЦЕ МАСЛИНОВО МАСЛО 6 ПАРЧИЊА СЛАНИНА (ДИМЕНА) 250 Г СИРЕЊЕ РЕБЛУШОН (ОПЦИОНАЛНО: РАКЛЕТ, КАНТАЛ, ЕМЕНТАЛЕР) СОЛ, ЦРН ПИПЕР ПО ЖЕЛБА МАЛО ПАКУВАЊЕ (142 МЛ) НЕУТРАЛЕН КРЕМ ЗА ГОТВЕЊЕ

НАЧИН НА ПРИГОТВУВАЊЕ: ВКЛУЧЕТЕ ЈА РЕРНАТА НА 200 СТЕПЕНИ ЦЕЛЗИУСОВИ, СО ВЕНТИЛАТОР - ДА СЕ ЗАГРЕЕ. ИЗЛУПЕТЕ ГИ КОМПИРИТЕ, ИСЕЧЕТЕ ГИ НА ДЕБЕЛИ (КРУПНИ) ПАРЧИЊА И ВАРЕТЕ ГИ ВО СОЛЕНА ВОДА (8-10 МИНУТИ), ДОДЕКА НЕ ОМЕКНАТ - ПОТЕМ ИСЦЕДЕТЕ ГИ. СИТНО ИСЕЧКАЈТЕ ГО КРОМИДОТ И ПРОПРЖЕТЕ ГО 5 МИН. ВО ТАВА, ЗАЕДНО СО 25 Г ПУТЕР И МАЛЦЕ МАСЛИНОВО МАСЛО. ИСЕЧКАЈТЕ ЈА СЛАНИНАТА СО НОЖИЦИ, ДОДАЈТЕ ЈА ВО ТАВАТА И ПРОДОЛЖЕТЕ ДА ПРЖИТЕ, ДОДЕКА ДА ПОРУМЕНИ. НА КРАЈОТ, ИСЕЧЕТЕ ГО СИРЕЊЕТО (СОСЕ КОРАТА). ВО ДРУГА ТАВА ЗА ПЕЧЕЊЕ (1,5 Л), НАМАЧКАНА СО ПУТЕР, СТАВЕТЕ ПОЛОВИНА ОД КОМПИРИТЕ, ДОДАЈТЕ ПОЛОВИНА ОД КРОМИДОТ, СЛАНИНАТА И СИРЕЊЕТО, ПОСОЛЕТЕ И ЗАБИБЕРЕТЕ. СТАВЕТЕ УШТЕ ЕДЕН РЕД КОМПИРИ, КРОМИД, СЛАНИНА И СИРЕЊЕ, ПОСОЛЕТЕ И ЗАБИБЕРЕТЕ ДОПОЛНИТЕЛНО. СЕТО ТОА РАМНОМЕРНО ПРЕЛИЈТЕ ГО СО КРЕМОТ ЗА ГОТВЕЊЕ И ПЕЧЕТЕ ГО 10-12 МИНУТИ ДОДЕКА НЕ СТАНЕ РУМЕНО. ИЗВАДЕТЕ ЈА ТАВАТА ОД РЕРНАТА, НЕКА ОТСТОИ 5 МИН. И ЈАДЕЊЕТО МОЖЕТЕ ДА ГО ПОСЛУЖИТЕ. СО САЛАТА, СЕКАКО.

30 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

читаj, гледаj, слушаj...

„EMILY IN PARIS 5“ (ЕМИЛИ ВО ПАРИЗ 5)

„NYE PARTY 2026“ ПЛЕЈЛИСТА НА SPOTIFY „ЕДИНСТВЕНАТА ЖЕНА ВО ПРОСТОРИЈАТА “ МАРИ БЕНЕДИКТ

М

ладата австриска актерка Хедвиг Кислер, обидувајќи се да го заштити своето семејство и себеси во пресрет на аншлусот - приклучувањето на Австрија кон нацистичка Германија - се мажи за Фридрих Мандл, богат индустријалец и производител на оружје. Тој краток и несреќен брак ќе заврши со бегство на Хедвиг во Америка, каде што од Австрија ќе понесе многу повеќе од спомени. Набргу Хедвиг Кислер станува позната под името Хеди Ламар, „најубавата жена на светот“. Никој не претпоставува дека холивудската ѕвезда некогаш била научничка и дека поседува важни информации за непријателското производство на оружје. Во моментот кога Америка влегува во војна, Хеди Ламар и нејзиниот пријател и соработник Џорџ Антајл веќе имаат подготвен изум уред што може да ја смени историјата. •

плејлиста на стриНпокрајовогодишната минг-платформата „Спотифај“ е готова и тоа што постои можност да се допол-

ни по желба на нејзините слушатели. Целта е јасна: да се развеселиме не само вечерта кога се дочекува Новата година туку и во деновите пред и по самиот пречек. Музиката дефинитивно придонесува за доброто расположение, атмосферата. Речиси 140 песни се наоѓаат на списокот - хит до хит. Секако дека можете да се пријавите бесплатно за да ù се препуштите на забавата во друштво со најблиските. Не се двоумете, 2026-та дочекајте ја со звуците на „Hung Up“ (Radio Version) - Madonna, „12 to 12“ - Sombr, „Can’t Get You out of My Head“ - Kylie Minogue, „Memories“ David Guetta feat. Kid Cudi, „I Love It“ - Icona Pop feat. Charli XCX, „Changes“ - Charlie Puth, „Can’t Decide“ - Max Dean, Locky & Luxe Dean, „Sorry I’m Here For Someone Else“ - Benson Boone, „4EVA“ - Ordley, „Sideways“ - Balu Brigada, „Hallucinate“ - Dua Lipa, „True“ – CYRIL & Kita Alexander, „Espresso“ - Sabrina Carpenter, „Get2U“ - Bayu Risa, NSG & SAILORMONEY, „Talk talk“ - Charli XCX, „Still Into You“ - , „Austin (Boots Stop Workin’)“ - Dasha, „I Don’t Wanna Wait“ - David Guetta & OneRepublic, „Burning House“ - Oliver Cronin, „Get Busy-Odd Mob Club Mix“ - Sean Paul, „Rush“ - Troye Sivan итн. Убавата расположба е загарантирана. Spotify има и други листи за новогодишните празници - за сечиј вкус. •

ановите на ТВ-серијалот Emily in Paris Фда уживаат од овој месец (18 декември) ќе можат во неговото петто продолже-

ние на најпопуларната платформа за стриминг-содржини од филмови и серии - Netflix, тамам за празниците да ги поминат во релаксирана атмосфера, во слободно време. Творецот на овој ТВ-серијал што во исто време се потпишува и како режисер - Darren Star вели дека петтата сезона всушност е приказна за двата града (Рим и Париз) во кои Емили се искачува на повисоко ниво кога се во прашање љубовта и животот воопшто, а прошетките по париските покриви, римските рушевини се испреплетуваат со крстарењата по каналите во Венеција. Колкава е популарноста на Emily in Paris можеше да се види и во големата посетеност на обожавателите за време на снимањето, кои ќе добијат одговор и на прашањето дали главниот лик ќе се врати во „градот на светлината“ или кариерата ќе ја продолжи во италијанската метропола. •

Жанр: романтична комедија Актери: Lily Collins, Philippine LeroyBeaulieu, Ashley Park, Lucas Bravo, Samuel Arnold, Bruno Gouery, William Abadie, Lucien Laviscount, Eugenio Franceschini, Thalia Besson, Paul Forman, Arnaud Binard Режија: Darren Star

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

31

| HI TECH

Надзвучен патнички авион

УВЕРТИРА ОД ОПЕРАТА „БУМ ТЕХНОЛОЏИ“ ДОПРВА ЌЕ ВИДИМЕ ДАЛИ НЕКОЈА КОМПАНИЈА ЌЕ ПРЕТСТАВИ НАДЗВУЧЕН ПАТНИЧКИ АВИОН ШТО ЌЕ ТРОШИ ПОМАЛКУ ИЛИ БАРЕМ ИСТО КОЛИЧЕСТВО ГОРИВО КАКО ДЕНЕШНИВЕ ПАТНИЧКИ АВИОНИ, А ЌЕ ЛЕТА НАЈМАЛКУ ДВАПАТИ ПОБРЗО ОД НИВ. МНОГУ ВОЕНИ АВИОНИ СЕ НАДЗВУЧНИ, НО ДОСЕГА СВЕТОТ ИМАЛ ДВА НАДЗВУЧНИ ПАТНИЧКИ, „КОНКОРД“ И „ТУПОЉЕВ Т 144“. УМЕАТ МНОГУ ЛЕСНО И БРЗО ДА НАПРАВАТ НАДЗВУЧЕН ЛОВЕЦ, НО НЕ И НАДЗВУЧЕН ПАТНИЧКИ АВИОН. ЗОШТО?

С

ите ја знаеме приказната за првиот лет на човекот - Икаровиот лет и стопениот восок на крилата кога премногу се приближил до сонцето, по него следуваат балоните, леталото на Ото Лилјантел, браќата Рајт итн. Денес човекот нема проблеми со летањето, но неколку децении наназад прави напори да создаде авион со кој побрзо ќе дојде од едно до друго одредиште. Зборуваме за патничките авиони што постигнуваат брзина околу 930 км/ч, односно 850 км/ч крстосувачка брзина. Навидум се многу брзи, но од Скопје до Мелбурн, со преседнување во Сингапур, потребни се околу 20 часа. Токму поради тоа конструкторите на авиони сè повеќе прават напори да направат

32 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

летало што ќе биде два и повеќе пати побрзо од звукот, со мотори што нема да бидат многу бучни, но и ќе немаат големи потреби за гориво. Намерата е да направат авион што ќе прелета исто растојание за неколку часови и со помалку гориво од денешниве авиони. Веќе ве информиравме за надзучните патнички авиони, односно за компаниите што сериозно и забрзано работат на создавање суперсонично летало, како и за надзвучното летало „икс б - 1“ изработено од „Бум технолоџи“. Тоа летало е само преодна фаза кон патнички надзучен авион со име „увертира“, „бум увертира“. Првиот надзвучен лет на едноседот „бум икс б - 1“ беше изведен на 28 јануари годинава во пустината Мохаве во Калифорнија. По овој пробен лет, „бум икс б - 1“ имаше уште 11 лета и притоа неколкупати постигна надзучна брзина. „Бум технолоџи“ досега требаше да го претстави патничкиот надзвучен авион со 65 до 80 седишта. Првиот лет на „бум увертира“ неколку пати се одложува. Пред неколку години на аеромитингот Парис Ер Шоу, челникот на „Бум технолоџи“ изјави дека првиот лет ќе доцни. Познавачите на авионската индустрија велат дека првиот лет на „бум увертира“ ќе се случи во 2029 или 2030 година. Последниот лет на „конкорд“ беше во 2003 година („тупољев т - 144“ последен лет 1999 година), а неговото конструирање започна во 1962 година Првиот тест-лет го имал во 1969 година и по седум години првиот комерцијален лет. Сè е познато уште пред 50 години, нема непознати во суперсоничните летови, како и кај воените авиони што постигнуваат неколкупати поголема брзина од звукот.

HI TECH |

Зад „конкорд“ стоеја две влади, француската и британската, а секогаш државата го финансира развојот на воени авиони, а „Бум технолоџи“ е „стартап“ компанија што засега мачно собира парите, но зачудува дека веќе има многу нарачки, 130, најмногу од „Јапан ерлајнс“, „Американ ерлајнс“ и „Јунајтед ерлајнс“. Дури САД нарачаа еден примерок за претседателот. „Бум увертира“ е долг 64 м, распонот на крилата му е 32,2 м, крстосувачката брзина е 1,7 маха (2.100 км/ч), а може да прелета 4.250 наутички милји (7.871 км). Приближно седум-осум часа лет од Скопје до Перт, преку Дубаи и Сингапур, каде што ќе дополни гориво. Телото на „бум увертира е направено од јаглеродни влакна, материјал сличен на воените воздухоплови, а кабината ќе биде опремена со најсофистицирана опрема за летање. Патниците од Лондон до Њујорк ќе платат 5.000 долари за место во прва класа, нема економска класа. Велат дека таков авион ќе чини над 200 милиони долари. Лесно прават воени надзучни авиони, но многу тешко им оди со патничките. Во втората половина на 90-тите години руската компанија „Сухој“ и американската „Галфстрим“ се договориле заедно да направат надзвучен патнички авион. И кога работата била доведена во завршна фаза, кога сè било подготвено за почеток на производството, потфатот бил откажан. Денес неколку компании работат на надзвучен патнички авион, на пример, „Спајк“, „Хермеус“, „Ексосоник“, „Спејс транспортејшн“ (Кина), НАСА со „икс - 59“, а од планот не се откажа ни „Галфстрим“ и сè уште работи на идејата за надзвучен индивидуален авион, со од 10 до 15-16 седишта. Има уште најмалку десетина компании што работат на тоа, но сè уште не ги објавуваат резултатите. • Жарко Атанасоски

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

33

| ОЛДТАЈМЕРИ

Honda Civic

ЛИМУЗИНА СО СПОРТСКИ ДУХ ПРОИЗВЕДЕН ВО ПЕРИОДОТ 1987-1991 ГОДИНА АВТОМОБИЛОТ ОСТАВИ БЕЛЕГ НА ЕДНО ВРЕМЕ ПО КОЕ ЌЕ БИДЕ ЗАПОМНЕТ КАКО ЕДНА ОД НАЈДОБРИТЕ СПОРТСКИ ЛИМУЗИНИ СО ВИСОК КВАЛИТЕТ НА ИЗРАБОТКА ШТО БЕШЕ КАРАКТЕРИСТИЧЕН ЗА ОВАА МАРКА АВТОМОБИЛИ.

И

ако се работи за модел на возило Honda Civic од четвртата генерација што речиси е тешко да се сретне на нашите улици, особено во исклучително автентична фабричка состојба, сосема случајно разгледувајќи некои собири на ретро автомобили на интернет наидов на модел од оваа генерација во фабричка состојба, за кој мислев дека е невозможно да се најде во државава. По неколку Фејсбук- комуникации се сретнав со сопственикот и се информирав за возилото за кое бев заинтересиран. Сопственик на ова возило е Лазо Видинов од Скопје. Ова е неговата Honda Civic што дедо му ја купил нова од Љубљана во 1990 година, каде што се наоѓало претставништвото за поранешна Југославија, а Лазо ја поседува и оригиналната фактура. Лазо се присети дека уште како основец со нетрпение чекал дедо му да дојде пред училиштето со автомобилот и да го однесе дома. Возилото секогаш било чисто и кога било сончево сите го забележувале отсјајот, особено кога ја чистел во дворот. Дедо му секогаш му велел дека кога ќе наврши 18 години и ќе добие со возачка дозвола ќе му ја даде да ја вози. Како што вели Лазо, кога навршил 18 години и добил возачка дозвола, неговите родители му дозволиле да ја вози, но не и да ја менува во спортски дух (ниско подвозје, лиени бандажи, ново озвучување... итн.), а за овој зафат му биле потребни финансиски средства. Лазо сфатил дека за ова се потребни поголеми средства и решил да се посвети на тоа... многу верба,

34 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

љубов за целта што си ја зацртал, како и значителен работен ангажман му ја оствариле желбата. По околу две години автомобилот бил целосно преуреден во спортски дух. Тоа е модел на Honda Civic со зафатнина на моторот од 1,6 cm3, 85 kw и 116 КС, 16 valve (според многумина најдобар мотор на Хонда), кој бил пласиран на американскиот пазар каде што интересот за HONDA CIVIC бил голем, моделот ценет и баран од купувачите. Иако биле вложени многу финансиски средства автомобилот да добие спортска суспензија, како и одлична аудиоопрема, Лазо воопшто не жали за парите и потрошеното време. Автомобилот ја има задржано оригиналната црвена фабричка боја, оригинален ентериер, а во внатрешноста сè уште се чувствува миризбата на ново возило, благодарение на претходното одржување и речиси 35 години во гаража, како и поминати само 105.000 км. Возејќи ја по скопските улици забележувам дека автомобилот го има спортскиот дух, како и удобноста што ја нуди овој модел, возните својства и спортските карактеристики. Често се случува другите учесници во сообраќајот да го прашаат Лазо дали го продава возилото. Секако одговорот е негативен. За крај, тој упати честитки до сите читатели на АМСМ Клуб Мобилити по повод новогодишните и божикните празници, а ние му посакавме уште долги и безгрижни километри со неговата црвена HONDA CIVIC што не е само автомобил туку и начин на живеење... • Андријан Трипунов

ПОМОШ НА ПАТ

1.000 ДЕНАРИ ГОРИВО ЗА ВАС на наша сметка СО СЕРВИСНИ УСЛУГИ НАД 6.000ДЕН ИЛИ СО 4 ЗИМСКИ ГУМИ – ДОБИВАТЕ ВАУЧЕР ЗА ГОРИВО ВО ИЗНОС ОД 1.000ДЕН КОЈ МОЖЕТЕ ДА ГО ИСКОРИСТИТЕ НА АМСМ ПЕТРОЛ.

АКЦИЈАТА ТРАЕ ОД 01.01  01.03.2026 ГОД. ВО АМСМ СЕРВИСНИОТ ЦЕНТАР ВО СКОПЈЕЦЕНТАР.

02/3181-133

www.amsm.mk 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

35

| ИСТОРИЈА

СААБ - 80 години

НАПРАВЕН ПО РЕЦЕПТ НА БОРБЕНИТЕ АВИОНИ „СААБ ЌЕ СЕ ЖРТВУВА ЗА ДА ГО СПАСИ ВАШИОТ ЖИВОТ НАЈИНТЕЛИГЕНТНИОТ АВТОМОБИЛ ШТО Е ПРОИЗВЕДЕН. ТЕСТ-ВОЗАЧИТЕ НАЈЧЕСТО СТАНУВААТ СОПСТВЕНИЦИ. ШТЕТА ШТО СИТЕ АВТОМОБИЛИ НЕ СЕ ПРАВАТ ПО НЕГОВИОТ ПРИНЦИП.“ ОВА СЕ САМО НЕКОЛКУ МИСЛИ ОД НОВИНАРИ НИЗ СВЕТОТ.

А

втомобилите на СААБ, кој годинава слави 80 години од основањето, потекнуваат директно од светот на авионите, потекло какво што нема ниеден друг производител. Компанијата е основана во 1937 година, со цел да произведува воени авиони, со одлука на шведското раководство за зајакнување на националната одбрана. Името СААБ е кратенка од Svenska Aeroplan Aktiebolaget. Оттогаш познатата фабрика произведува воени авиони, а производството на патнички авиони е прекинато во 1999 година. Кон крајот на Втората светска војна во СААБ почнале да прават планови за производство на автомобили, па во 1945 година се појавила компанијата СААБ Автомобили. За конструкторите било голем предизвик да направат автомобил. Познавањата од авион-

36 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

ската индустрија многу умешно ги примениле во првите прототип автомобили. Прво се појавил „урсааб“ (92.001), потоа моделите 92.002 и 92.003, а по нив 92.004 сè до дваесеттиот прототип. Сите ги поминале исклучително строгите тестирања, во најразлични временски услови и подлоги. Дел од клучните решенија што конструкторите ги презеле од авионите се аеродинамиката и безбедносниот кафез од кабината на пилотите. Овој авионски заштитен кафез бил вграден и приспособен уште во првите автомобили прототипови. Ова е доказ колку СААБ вложувал во безбедноста на патниците. Аеродинамиката е основа на авијацијата, па и првиот сериски автомобил на СААБ излегол од халите со 0,30 коефициент на отпор на воздухот. И тоа не е чудно зашто автомобилот има форма на капка, инспирирана од авионите, односно од природата. Првиот сериски модел „92“ имал погон на предните тркала и двотактен двоцилиндриски мотор со зафатнина од 764 ccм. Мал, економичен и практичен автомобил, кој конструкторите го реализирале во декември 1949 година. „Хоризонталната капка“ со број 92 предизвикала голем интерес во Шведска и целосно ја оправдала идејата за влез на СААБ во автомобилскиот свет. По неа е изработен моделот „93“, со голем трицилиндриски двотактен мотор и малку поинаков облик. И покрај новините на моделот „93“, највпечатлив е предниот дел каде што првпат се појавува трапезоидната маска, дизајнерски елемент што стана препознатлив за СААБ во следните децении. Покрај лимузината „93“, во 1959 година првпат се појавува и караван изведба, моделот „95“. Во овој период е изработен и спортскиот „гт 750“, претставен на Салонот за автомобили во Њујорк, спортска изведба на моделот „93“, автомобил во кој СААБ првпат вградува сигурносни ремени како дел од сериската опрема. Производителот доживува значителен продажен скок со моделот „96“, со кој многу подобро се пласира надвор од државата.

ИСТОРИЈА |

Воен авион СААБ покрај „сааб 92“, 1949 год.

Биле продадени речиси 550.000 примероци, што го прави еден од најуспешните модели во историјата на марката, веднаш по легендарниот моделот „СААБ 900“. Подоцна СААБ вградува многу посилен мотор, „форд V4“. Последниот примерок од моделот „900“ е произведен на 8 јануари 1980 година во Усикаупунки, Финска, а оттаму до музејот на СААБ го возел легендарниот рели возач Ерик Карлсон. Во меѓувреме се појавува моделот „99“, кој привлекува внимание. Стиг Бломквист со рели изведбата двапати победи дома на шведското рели од календарот СШР, во 1977 година (СААБ 99 ЕМС) со совозачот Ханс Силвен и во 1979 година (СААБ 99 ТУРБО) со Бјорн Цедерберг. „Сааб 99“ означи нова ера во дизајнот на марката, заоблените линии стана минато, почнаа да се прават поедноставни правоаголни форми. Следниот модел што предизвика вистинска сензација кај купувачите е моделот „900“. Во период од 21 година се продадени речиси 1,3 милиони примероци, од кои околу 45.000 кабриолети (прва генерација од 1978 до 1994 година и втора од 1994 до 1998 година). Благодарение на техничките карактеристики, дизајнот, цената и вградената технологија, „сааб 900“ има добиено 26 награди низ светот, меѓу кои и петпати наградата „најдобар за парите“. „Сааб 900“ е премиум автомобил, класа што многу ретко добива награда „најдобар за парите“.

ПЕТРОЛ

КИЛОМЕТАР ПОВЕЌЕ! Бензинската пумпа е лоцирана во рамките на АМСМ станицата за технички преглед во Чаир.

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

37

| ИСТОРИЈА

Преминувањето во средната премиум класа со моделот „9000“ не му донесе поголема финансиска добивка. Следуваа новодизајнираните „9-5“ и „9-3“, кои го одржуваа СААБ во економски незавидна ситуација. Моделот „9000“ не ги оправда очекувањата. Во 1978 година СААБ и Фиат се договорија да развијат повеќе модели од средната класа врз иста шасија, при што „ланча делта“ се продавала како „сааб 600“. Така „сааб 9000“ делел иста шасија со „ланча тема“, „фиат крома“ и „алфа ромео 164“. Едно време, СААБ бил дел од Сканија (1969-1989), но потоа преминал кај Генерал Моторс (ГМ). На почетокот ГМ откупил 50 отсто од акциите, а потоа и останатите 50. Се планирало СААБ да произведува 50.000-60.000 автомобили годишно, а подоцна бројот да се зголеми на околу 90.000. Планот бил добар, но неостварлив, односно биле произведени само 11.000 примероци. Поради поевтиното производство тогашната „опел вектра“ била „преоблечена“ во „сааб 900“. Некогаш „900“ бил еден од најпродаваните модели на СААБ, но втората генерација не ги привлече купувачите - велат квалитетот не бил на потребно ниво. Темелите на СААБ почнале сериозно да се разнишуваат. Иако последните модели „9-3“ и „9-5“ имале многу добар квалитет, не успеале да ја зголемат продажбата. Ни искуството на гигантот ГМ не помогнало СААБ да се стабилизира. Производството полека се намалувало, а неколку нови модели биле откажани - „98“ (комби купе изведба од „сааб 96“) и „сааб 9 - 2“, планирани за производство во 2014.

„Сааб 900“ и „сааб 9000“ заедно со борбен и патнички СААБ авиони

набрзо производството било прекинато. Ситуацијата околу СААБ била многу комплицирана поради сопственоста и правилата за користење на технологијата, па производството останало ограничено и регулирано со строги услови. За жал, СААБ веќе го нема меѓу денешните производители на автомобили. Во музејот на СААБ се наоѓа првиот прототип, стар 80 години, кој сè уште е во возна состојба и ја има оригиналната боја. И покрај тоа што автомобилите од СААБ се премиум, тие се многу поинакви од другите. Од стотиците иновации што првпат биле внесени во автомобилската индустрија, сите се на СААБ. На пример: во 1978 година СААБ прв вовел филтер против полен, овозможувајќи патниците да дишат чист воздух, „еколошки фреон“ во клима-уредите (1991), поделено огледало на надворешните рет-

„Сааб сонет I, 1956 год.

„Сааб феникс концепт“, 2011 год.

„Сааб сонет III, 1970 год.

Во 2010 година СААБ бил купен од Спајкер, производител на спортски купе автомобили, кој во сезоната 2007 година учествувал во Формула 1 со свој тим, користејќи мотори од Ферари. Спајкер не успеал да го стабилизира СААБ. Во декември 2011 година СААБ прогласил банкрот и дошле кинескиот конзорциум НЕВС и јапонската компанија Сан Инвестмент. Тие не можеле да продолжат со производството на автомобили под името СААБ бидејќи ГМ веќе вградил дел од својата технологија во автомобилите, што било забрането да го користи НЕВС. Во меѓувреме, НЕВС се насочил кон производство на електрични автомобили. Обидот бил успешен, но

38 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

ровизори што речиси целосно ја намалува слепата точка (1981), системот APC (Automatic Performance Control) и сензорот што овозможуваат заштеда на гориво и користење на понизок октан без оштетување на моторот, плочки за сопирачки без азбест (1982) и уште многу други иновации што СААБ ги вовел прв. Една приказна за СААБ. Во 2006 година трговски патник од Висконсин, САД, му го подарил својот „сааб 900 спг“ од 1989 година на автомобилскиот музеј во Висконсин со кој поминал 1.611.573 км со фабричкиот мотор. Инспектори од СААБ потврдиле дека автомобилот ги изминал тие километри со тој мотор. Зошто тогашната шведска Влада дозволила да пропадне еден ваков врвен производител на автомобили? Дали некој ќе го врати СААБ на старите добри патеки? • Жарко Атанасоски

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

39

| СПОРТ

Интервју – Кирил Михаилов

ТИВКИОТ ШАМПИОН НА СПОРТСКАТА ФОТОГРАФИЈА КИРИЛ МИХАИЛОВ Е НЕУМОРНИОТ ФОТОГРАФ КОЈ НАЈДОБРО СЕ ЧУВСТВУВА КОГА Е „НА ТЕРЕН“, A СО НЕГОВА СЕСРДНА ПОМОШ МНОГУ СПОРТОВИ ДОБИЈА СВОЈА ПОПУЛАРИЗАЦИЈА. КОНЕЧНО, НЕГОВАТА РАБОТА Е ВЕРИФИКУВАНА СО СООДВЕТНО ПРИЗНАНИЕ – ЗА ЖИВОТНО ДЕЛО!

О

ваа есен, Сојузот на спортови на Скопје на свечена седница ги додели наградите „13 Ноември“ за заслуги на спортисти, тренери, екипи, спортски работници и професори за 2025 година. Награда се доделува од 1970 година и претставува особена чест за сите кои придонеле за резултати, афирмација и развој на спортот во Скопје. Меѓу добитниците е и Кирил Михаилов, кој ја понесе наградата за животно дело како фоторепортер. Ова признание е круна на неговиот долгогодишен придонес во развојот и документирањето на спортот во Македонија, но и надвор од нејзините граници. Неговата посветеност како спортски работник го одбележува целиот негов живот. Неговата пасија и енергија се вложени во градењето на повеќе спортски друштва, покривајќи повеќе спортски дисциплини, од длабокото синило на нуркањето, диви води на кајакарството, до адреналинот на трките со возила и џипови, мечувањето, атлетиката, триатлонот, и многу други индивидуални спортови. Тивок и ненаметлив, но секогаш „на готовс“ со камерата, Кирил ги лови моментите без кои многу приказни би останале без „доказен материјал“. Во повеќето настани се испробал и во

40 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

други улоги, како учесник, организатор или помагател. Не му се непознати ниту нуркањето на длабочина од 50 метри, ниту брзинските спортови, каде што тој во самостојна и независна Македонија организирал први државни првенства со поддршка на АМСМ. АМСМ Клуб Мобилити: Честитки за наградата! Често ве гледаме на спортските настани, иако порано бевте повеќе посветени на трките. Кои беа Вашите почетоци? Кирил Михаилов: Моето вработување во Авто-мото сојузот на Македонија, кој тогаш беше промотор на трките во мотоциклизам и автомобилизам, ја поттикна желбата за спортска фотографија, и со неа се занимавам и ден-денес. Како член на екипите за организација и одржување на трките, успеав повеќето од нив, било ридски или кружни, да ги документирам со фотографии. Целокупната документација во форма на албуми со фотографии и негативи е архивирана во Авто-мото сојузот на Македонија и верувам дека претставуваат сведоштво за време кога трките во нашата земја беа многу популарни. АМСМ Клуб Мобилити: Дали уметничката нишка ја носевте во себе уште во младоста кога се запишавте на Архитектонскиот факултет? Kако се определивте за фотографија? Кирил Михаилов: Со фотографија се занимавам уште од раната младост, пред да се запишам на Архитектонскиот факултет. Сепак, предметите како „перспектива“, „нацртна“ и „сликар-

СПОРТ |

ство“, само го зголемија мојот интерес за фотографијата. Како и секоја друга работа, фотографирањето ми носи задоволство кога ги разгледуваме сликите по настанот и се воодушевуваме на моментите кои се документирани, бидејќи да се уловат токму таквите сцени е она што дава инспирација да се продолжи. Секогаш уживам кога сум со фотоапаратот, тоа е мојот начин да ги раскажам приказните. Оваа награда искрено ме изненади бидејќи јас повеќе од 15 години сум во пензија и секогаш сум фотографирал од љубов, а не заради комерцијални интереси. Убаво е да се добие и официјално признание за работата, но магијата на ловењето моменти и разгледувањето на фотографиите по настанот е она што мене ме исполнува и ми значи, како показател дека работата е одлично завршена. АМСМ Клуб Мобилити: Вие денеска всушност треба да уживате во пензионерските денови, но сте активен речиси секојдневно, објавувајќи настани што сте ги регистирале со Вашата камера на социјалните мрежи, од уметнички изложби до спортски настани. Дефиниција за неуморноста? Кирил Михаилов: Јас сум присутен на самите спортски настани бидејќи ги сакам. Долго години сум член на кајакарскиот клуб „Мирче Ацев“ од Скопје. Со „Тајминг солушон Македонија“, мерна екипа на натпреварите во кајак, редовно сме на спортскиот центар Матка. Истовремено сум еден од основачите на клубот за подводни активности „Корали“ од Скопје и учествував професионално во изведба на подводни работи на езерото во Републиката, како и во Црна Гора, Котор. Сè уште сум активен во следењето на трките со џипови, мотоцикли, ендуро, маратонци, мачеваци, триатлонци и други спортови. АМСМ Клуб Мобилити: Популарните „џип-рели“ настани своевремено го окупираа Вашето внимание, па дури бевте и во организациските одбори ... Кирил Михаилов: Со Димитрије Пеливанов имавме клуб АМК џип рели спорт, со кој организиравме трки со џипови во повеќе градови на Републиката. Покрај клубот, со Пеливанов и Томислав Билјарац и јас како фотограф, вршевме и тестирање на нови возила, што претставуваше и промоција на возилата. Со екипата 4x4 Трофи Македонија, Прилеп, учествувам со фото-документирање на трките во Прилеп, Крушево, како и Балкан керо во Србија, каде сум почесен фотограф на клубот од Књажевец.

АМСМ Клуб Мобилити: Архивата на македонскиот автомобилизам и мотоциклизам ја збогативте со свои дела, но малку од тоа е видливо за јавноста. Колку трки или настани имате во својата архива? Кирил Михаилов: Искрено, не го знам одговорот на тоа прашање. Архивата што ја создавав како вработен во АМСМ ја оставив таму, а кај мене ги чувам само настаните од последниве години. Не се во прашање само трки, туку и разни настани поврзани со автомобилизмот, рели со олдтајмери и слично. АМСМ Клуб Мобилити: Досега не сте организирале сопствена изложба, но во отсуство на вистински трки, можеби би било добро да се потсетиме на минататото ? Кирил Михаилов: Во 2018 година учествував во изложба на фотографии во рамките на „Скопско лето“, под наслов „Трето доба“, заедно со Мирослав Марина и Мимоза Чолак. Ме прашуваат често за изложба, но мене повеќе ми се допаѓа активната страна, самото фотографирање, отколку решавање на организациските проблеми. Претходно, мои фотографии беа истакнати и на друга заедничка изложба „Самит на фотографи од екс-Југославија“. АМСМ Клуб Мобилити: Каков фан на трките е Кирил Михаилов приватно? Колку следи Формула 1 или Мото ГП, рели? Кирил Михаилов: Секогаш им давам предност на настаните кои можам да ги посетам. Мечувањето е извонреден предизвик за фотографирање, исто како и на слалом трките со кајак. Кога престојувам во Англија кај мојата ќерка, одам на Силверстоун кога се вози со историските возила и има пропратни изложби. Ја сакам таа прекрасна атмосфера со извонредно убави автомобили, претежно олдтајмери. АМСМ Клуб Мобилити: Имате ли некоја неостварена желба, да сликате некој настан што буди посебни емоции кај вас? Кирил Михаилов: Имам неостварена желба да одам на рели Дакар, за која имав и испланирано во детали екипа од Англија, заедно со зетот Алек, но остана нереализирана поради пандемијата од Ковид. Стекнав многу познанства во светот на рели трките, особено со теренски возила, и сакав да го посетам овој спектакл наречен Дакар. Иако сум во поодминати години, сè уште сонувам за вакви авантуристички предизвици и се надевам дека ќе дојде ден да се остварат. Никој не знае што носи иднината, но се надевам дека ќе го користам фотоапаратот додека можам да го држам во своите раце. • Александар Табаковски

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

41

| СПОРТ

Светско првенство во Мото ГП

БЕЦЕКИ УДРИ ЦРТА МАРКО БЕЦЕКИ СО УШТЕ ЕДНА ПОБЕДА НА ТРКАТА ЗА ГОЛЕМАТА НАГРАДА НА ВАЛЕНСИЈА ЈА ЗАОКРУЖИ НАЈДОБРАТА СЕЗОНА ВО КАРИЕРАТА И ГО ПРИСВОИ ТРЕТОТО МЕСТО ВО ГЕНЕРАЛНИОТ ПЛАСМАН, НАВЕСТУВАЈЌИ УШТЕ ПОГОЛЕМИ АМБИЦИИ ЗА 2026 ГОДИНА.

И

ако го ангажираа светскиот првак Хорхе Мартин, поради неговите повреди во претсезонскиот дел, a потоа и во текот на сезоната, Априлија не успеа да покаже посакувано ниво на ривалство во борбата за титулата. Сепак, крајот на сезоната помина во знакот на Марко Бецеки, кој најпрво донесе триумф во британското гран при сред сезона, а потоа и во последните две трки возени во Портимао и Валенсија.

- Со овие возачи очекувавме да се бориме за пласман меѓу првите 5 индивидуално, како и да атакуваме на второто место во конкуренција на конструктори. На крајот, мислам дека ги надминавме нашите првични цели. Тоа е навистина добро, подобро отколку што очекувавме,- вели Фабијано Стералачини, технички директор на екипата. Од спортски аспект, финишот на сезоната уследи со сменети улоги дури откако Марк Маркез се повреди, па Бецеки и Априлија издоминираа во финишот, бидејќи само тие и можеа да добијат од тоа, па мотивацијата им помогна. Алекс Маркез, кој увиде дека брат му како шампион ќе мора да одмора до крајот на сезоната, исто така не беше на истото ниво во финишот. Според Априлија, клучот за напредокот е да се има подобар мотор од претходниот, а Бецеки стави акцент на менталитетот.

42 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

- Сакаме да бидеме ривали со Дукати, но секоја сезона е нова приказна и ништо не може да се земе здраво за готово. Потребно е да го задржиме менталитетот и да се фокусираме на нашата работа. Дукати ќе ја започне сезоната како фаворит, Марк ја освои титулата на пет трки до крајот, така што две победи за мене не се доволни да се сметаме дека сме на исто ниво,- гласи скромната изјава на Италијанецот. Се разбира, и останатите возачи имаат свои планови, особено оние од КТМ: првенствено Маверик Вињалес, кој објави дека поранешниот шампион Хорхе Лоренцо ќе биде негов тренер и советник за перформанси. Педро Акоста е уште едно име кое изникна „од кампот“ на КТМ, а оваа сезона ја завршува со четврто место во генералниот пласман, пред Франческо Бањаја од Дукати. Најголема мистерија за 2026 година е кој ќе успее да направи најдобар кам бек од главните фаворити кои искусија физички повреди или ментални падови: Марк Маркез, Франческо Бањаја или Хорхе Мартин?

- Да се возат повеќе кругови со Априлија е секогаш добро за самодовербата, а јас сè уште се чувствувам како почетник со овој мотор. Тешко разбирам некои различни нешта, особено кога менуваме нешто. Најголем чекор напред е шасијата, свртувањето е мошне поприродно, му одговара на мојот стил. Сè уште договараме што да тестираме, бидејќи сезоната ја завршивме со добро чувство и во овој момент тешко е да се види како можеме да напредуваме. Шпанецот во посебна најава укажа дека очекува да биде половина секунда побрз кога целосно ќе закрепне и ќе биде фит за новата сезона, бидејќи во овој момент не е подготвен да презема ризици. Новата сезона е предвидена да стартува на 1 март со трката за Големата награда на Тајланд, а веднаш по неа ќе уследат и оние во Бразил и САД. Планирани се 22 гран при викенди со финиш во Валенсија на 22 ноември. • Александар Табаковски

Колумна своерачно

АЛЕКСАНДАР ТАБАКОВСКИ

ТРИ РАЗЛИЧНИ ЛЕКЦИИ ЛАНДО НОРИС Е НАЈНОВИОТ СВЕТСКИ ПРВАК ВО ФОРМУЛА 1, ЗАЗЕМАЈЌИ ГО РЕДНИОТ БРОЈ 35 НА ВЕЧНАТА ЛИСТА СО ОСТАНАТИТЕ ВЕЛИКАНИ НА КОИ ТОА ИМ ПОШЛО ОД РАКА.

П

о 1.457 дена, Макс Ферстапен е детронизиран од позицијата шампион во Светското првенство на Формула 1. Неговото „царување“ започна со она што ќе остане во историјата како една од најскандалозните завршници на сезоната во 2021 година, кога директорот на трката Мајкл Маси реши дека треба да ја рестартира трката која се одвиваше зад возилото за безбедност во Абу Даби, по ударот во ѕид на Николас Латифи. Да потсетам, Мерцедес се жалеше дека не биле исполнети условите за рестарт бидејќи дел од возачите кои задоцнувале еден круг, не ги престигнале лидерите за да ги остават „на само“. Но, всушност првите двајца имаа чиста ситуација и, ако некој требаше да се жали веројатно тоа ќе беше третопласираниот, кој имаше болид пред себе. Ферстапен го престигна Хамилтон и со тоа спречи тој да стане првиот возач што ќе има осум титули светски првак. Сега, низата на Ферстапен завршува со четири титули. Во текот на сезоната беше борбен, но всушност најблиску до титулата дојде на крајот од сезоната. Успеа да го неутрализира водството на ривалите од 100 поени, да стигне до 51 победа во кариерата, да има 10 последователни пласмани на пиедесталот во последните 10 трки, наспроти петте во првите 14 трки. Разликата од два бода во дуелот за првото место е најмалата што досега е забележана меѓу двајца возачи на крајот од сезоната со овој бодовен систем, кој е усвоен во 2010 година. Токму таа мала разлика – најмногу боли! Повеќе пати сум пишувал и дека шампионот најдобро се препознава по фактот кој возач има најмногу победи на крајот од годината, а овој пат тоа е Ферстапен. Почнувајќи од 1950 па сè до крајот на оваа 76. сезона од светските првенства, имало десетина случаи, при што во некои од нив да има возачи со ист број на победи, па едниот станал шампион благодарение на освоените финиши на подиумот, а во други случаи – како и оваа година – второпласираниот да има повеќе победи во трките. Само еднаш, во 1988 година, се случи возач со помалку освоени поени на крај од годината да биде светски првак, затоа што правилата во тие сезони ги вреднуваа најдобрите 11 резултати од извозени 16 трки, па Аиртон Сена со подобар скор на победи и пласмани на подиумот го остави без трофеј Ален Прост кој беше помалку конкурентен од Бразилецот, но статистички имаше повеќе финиши во поени.

Ферстапен ќе влезе во историјата како еден од возачите кој може да се пофали со повеќе победи во тек на една сезона од прогласениот шампион, бидејќи на крајот од сезоната има 8, а неговите ривали собраа по 7, но истовремено ќе треба и да се замисли – што ќе беше ако не се изглупираше во Барселона кога го удри Расел и заработи казна. Тогаш неговиот став беше дека нема да има разлика, но финишот покажа нешто друго. Пјастри водеше најдолго во сезоната, дури 15 Гран при викенди ги започна како водечки во генералниот пласман. И тој има лекции за учење, бидејќи на крајот токму некои финеси прават еден возач да стане шампион, а друг не. Мелбурн му беше добра лекција, но грешката се повтори во Баку, а попатно имаше дури шест трки во низа без пласман на пиедестал. Поуките се лесно видливи, но потешко се реализираат. Дефинитивно има за што да жали! Ландо со добро осмислена стратегија за односи со јавноста, веднаш истрча дека „можел да биде фин дечко, неагресивен, а сепак да стане светски првак“. Вистината е дека малку поинаква, се паметат само светските прваци, а другите неминовно паѓаат во заборав. Вистината е дека тој е четврти на вечната листа со број на настапи пред да освои титула, бидејќи има 152 трки зад себе, наспроти Џенсон Батон со 160, Најџел Менсел со 176 и Нико Розберг со 206 настапи. Со други зборови, најбрзиот начин да се стигне до тронот се победите, па и тој ќе мора да увиди дека во Канада се изглупира, а потоа го плати и данокот на лоша среќа во финишот на сезоната кога имаше дефекти и една дисквалификација. Идната, 2026 година, носи нови правила и очекувам дека дефинитивно ќе има и нови лекции за учење, особено за останатите како Расел и Антонели, кои имаат високи очекувања од идната сезона, исто како и Хамилтон и Леклер. Формула 1 оди на одмор, време е за божикните радости и санката на Дедо Мраз да ги добијат своите „пет минути“ •

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

43

| СПОРТ

Светско првенство во Формула 1

НОРИС – ШАМПИОН НА СВОЈ НАЧИН! КОМПЛИКАЦИИТЕ НА ТРКАТА ЗА ГОЛЕМАТА НАГРАДА НА ЛАС ВЕГАС, ПО КОЈА ДВАЈЦАТА ВОЗАЧИ НА МЕКЛАРЕН БЕА ДИСКВАЛИФИКУВАНИ, А ПОБЕДАТА НА ФЕРСТАПЕН ДОНЕСЕ ДРАМАТИЧЕН ФИНИШ.

П

оследните две трки се возеа во Катар и ОАЕ (Абу Даби), при што првото гран при имаше во себе инкорпорирана агенда и за спринт трка. Со победите на Пјастри (во спринт трката) и на Ферстапен во главната трка, предноста на Ландо Норис беше стопена на дофатлива дистанца, па така Британецот со 408 бода остана водечки, но затоа Ферстапен со 396 и Пјастри со 392 бода влегоа на последното гран при со јасна цел: на обајцата им требаше победа, со пласман на Норис надвор од подиумот во Абу Даби. Во квалификациите, Ферстапен се избори за пол позиција, додека Норис и Пјастри беа веднаш зад него. Сепак, Мекларен со една одлука внесе драма во борбата за титулата, а таа се базираше на тоа дека секој од возачите доби своја стратегија: Оскар Пјастри да стартува со тврди гуми, додека неговите ривали (Ферстапен и Норис), ја започнаа гран при трката согласно препораките на Пирели со старт на медиум. На овој начин, тие избегнаа да застанат зад еден возач и со тимски наредби да се обидат да влијаат на конечниот резултат.

- Тоа беше итро од нивна страна, им даде повеќе опции на нив, па имавме различни сценарија во борбата за победа. Не го очекувавме тој потег,- призна тимскиот шеф на Ред Бул, Лорен Мекис. Доколку Пјастри победеше во трката, Ферстапен во никој случај не можеше да биде светски првак и ќе ги загубеше сите шанси, па мораше да се брани и од тактиката на Пјастри, но и од тактиката на Норис.

44 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Во трката, Пјастри го престигна Норис во вториот круг и „му се закачи“ на Ферстапен. Ова сценарио имаше поента за во случај Холанѓанецот да не употреби тактика на бавно возење, па четвртиот Леклер и оние зад нив да дојдат во ситуација да ја напаѓаат третата позиција на Ландо Норис. Мекис потврди дека биле посветени на тоа да си ја завршат основната задача, а тоа е да победат во трката, бидејќи не можеле да контролираат што се случува зад нив. Обратно од верувањата дека Ландо ќе биде агресивен и ќе сака со победа да ја запечати титулата, тој се трудеше математички да го исполни она што беше потребно, а тоа е само да се најде на третото место и да ја вклопи математиката за својот триумф.

- Едно од нештата што ме прави да се чувствувам горд е дека успеав да ја освојам титулата на начин на кој што сакав да ја освојам! Не сакав да бидам нешто што не сум, да бидам агресивен како Макс, или силен како некој од шампионите во минатото, без оглед кој. Среќен сум дека ја освоив на мој начин, дека можам да бидам јас или „да победувам во стилот на Ландо“ како што вели Андреа Стела. Можеби на почетокот, можев да пробам да бидам личност каква што другите сакаат да бидам, можев да го направам тоа. Но, ќе бев помалку горд на извесен начин. Среќен сум што ја задржав ладнокрвноста, се фокусирав на себе и како да извлечам максимум од мене. Се надевам дека тоа нема да влијае на нештата што ги правам или на начинот на кој што работам. Верувам дека ја освоив титулата на свој начин бидејќи бев фер возач, чесен возач,- рече новокрунисаниот

СПОРТ |

И ОСКАР ЌЕ БЕШЕ ПОЛНОПРАВЕН ШАМПИОН Оскар Пјастри беше најдолго во водство во текот на годината, дури 15 трки! На крајот од сезоната, влезе со свои шанси и своја математика, а тоа најдобро го објасни првиот инженер на тимот, Андреа Стела.

- Ефективно, ние имаме двајца шампиони оваа година. Разликата меѓу нив е толку мала, кога видов дека на квалификациите се раздвоени за 30 милисекунди, си помислив „тоа е приказната за оваа сезона“. Секогаш беа блиску еден до друг, во првиот свиок, во првиот круг. Имаше тензични ситуации, но секогаш беа решени во интерес на тимот. Оскар ќе беше заслужен шампион и луѓето забораваат дека ова е негова трета сезона во Ф1. Тој учеше брзо, но имаше неколку трки каде што искуси проблеми поради лошиот контакт со подлогата. Учеше и напредуваше рапидно, беше конкурентен. Неговата траекторија е феноменална и сметам дека имаме иден, повеќекратен шампион во Оскар,- рече Италијанецот кој раководи со Мекларен, Андреа Стела.

Тимскиот шеф на Мекларен, Зак Браун, иако имаше можност да ја прослави екипната титула уште пред неколку трки, не ја испушти оваа шанса да посочи дека очекува доминацијата на тимот да продолжи и во иднина, а покрај тоа го форсираше и името на Оскар Пјастри како иден шампион.

светски првак на самостојната прес конференција за акредитираните новинари во Абу Даби, веднаш по крајот на трката. Тој даде и дополнителен осврт, давајќи му на успехот и тимска димензија, посочувајќи и директно членови од тимот Мекларен за кои верува дека „ова е и нивна титула“.

- Горд сум, но не затоа што ќе се разбудам утре и ќе си речам „ги победив сите“ и затоа што сум светски првак. Горд сум бидејќи заедно со мене се среќни уште многу луѓе, моите инженери Вил Џозеф и Ендру Јарвис. Тие не стигнуваа да си го видат семејството. Гледаа јас како растам наместо да ги гледааат своите деца, а тоа ме прави да се чувствувам лошо. Тие се вложија во ова и направија јас и тимот да имаме високи перформанси, а со тоа нивното потрошено време да има смисла. Затоа сум среќен,додаде Ландо. Многумина искористија можност да дадат мислење, а едно од најцитираните беше она на поранешниот првак, Луис Хамилтон.

- Навистина сум среќен за него. Тој заврши одлична работа оваа сезона. На почетокот од викендот му реков „продолжи да бидеш ти“, во смисла да го прави она што дава резултати, да не менува. Да оди свиок по свиок, и мислам дека така и направи. Убаво е што уште еден Британец освојува титула. Одлично беше и за спортот, возбудата траеше до последната трка. Што повеќе да посака човек,- изјави Луис Хамилтон.

- Оскар ќе биде светски првак со Мекларен. Него го придобивме малку подоцна (за разлика од Ландо во 2017 година, тој дојде во 2023 година – заб. авт.), но и обајцата првите стартови ги имаа со Мекларен. Ризикувавме со двајца млади возачи и тоа сега ни се исплаќа. Имавме двајца врвни возачи и секој победи на седум трки, кои што уживаа да соработуваат и да се тркаат меѓу себе. Обајцата имаа свои забелешки од време на време, но мислам дека тоа е добро. Секој го притиска секого и затоа е добро, ова е вистинско остварување. Се гордеам со постигнатото и ќе настојувам да го направиме истото повторно. Официјално новата сезона на Формула 1 ќе стартува на 7/8 март во 2026 година, при што најавени се нови технички правила, а ќе има и нова трка во Мадрид која ќе ја замени досегашната во Имола. • Александар Табаковски

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

45

| СПОРТ

WRC – Рели Саудиска Арабија

ВОЗАЧКИОТ ВЕЛИКАН НА ВРВОТ НА СВЕТОТ СЕБАСТИЈАН ОЖИЕ Е НОВИОТ СВЕТСКИ ШАМПИОН ВО РЕЛИ. ФАНТАСТИЧНИОТ ФРАНЦУЗИН СЕ ЗАКИТИ СО ДЕВЕТТАТА ШАМПИОНСКА ТИТУЛА.

С

ебастијан Ожие! Ова е одговорот на прашањето кое го мачеше светот: кој ќе биде светски шампион на крајот од „чичка“ новото рели во календарот, релито на Саудиска Арабија? Ѕвездите конечно му се наместија на Ожие, дозволувајќи му да го изедначи рекордот на својот сонародник Себастијан Леб. Во еден пекол од рели, Себастијан Ожие го надвози Елфин Еванс и стигна до нова титула. Титула, која, заедно со Леб, го става на врвот од алејата на возачки великани, во 53-годишната историја на Светскиот шампионат во рели. И додека Леб до своите девет титули стигна „наизуст“, редејќи ги една по друго од 2004 до 2012 година, патот на Ожие е подолг. Тој нареди шест титули една по друго од 2013 до 2018 година. Потоа следеа уште две во 2020 и 2021 година, по што се повлече од возење целосна програма за да му се посвети на семејството. Сепак, со овој рецепт годинава стигна до деветтата титула. Неизвесноста за исходот на возачкиот шампион беше напишана уште на релито на Јапонија. Таму во земјата на изгрејсонцето Ожие го доби Еванс, но Велшанецот ја задржа водечката позиција во трката за титула, трка чиј исход беше неизвесен буквално до целта на последниот брзински испит од вкупно 262, колку што ја сочинуваа годинешната сезона. Очекувајте го неочекуваното. Со овие зборови Еванс и Ожие стартуваа на последниот настан од сезоната, и погодија. Вистински ролеркостер од рели се одигра на екстремно грубите патеки во арабиската пустина, каде што елементот среќа имаше главна улога. Саудиска Арабија е 39. држава што стана домаќин на рели од Светскиот шампионат. Саудијците одлично го одработија ор-

46 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

ганизацискиот дел, но состојбата на патеките покажа дека нивното рели, по прашање на грубоста, го презеде приматот и од Сафари релито во Кенија, и од Акрополис релито во Грција. Таму, во пустината, состојбата на патеките се менува со секое изминато возило. Не може да се знае во кој дел ќе има камења исфрлени од претходното возило, или пак ќе се појават длабоки траги или слични замки. На вакви патеки ништо не може да се планира, бидејќи планирањето е еднакво на лотарија. Помага само брзо прилагодување и, дефинитивно, среќа. Лудилото почна на старт. Ефектот на „метла“ веднаш удри по грбот на Еванс. Како лидер во шампионатот, стартуваше прв и неговите времиња повеќе делуваа како да удира во ѕид отколку да напредува. Ожие стартуваше зад него и имаше мала предност, можеби не толку во тракцијата, колку во тоа што можеше јасно да ги гледа линиите на минување низ свијоците и точките на кочење на Еванс. Доволно за да напредува подобро од него. На почеток стана јасно дека ниту Ожие ниту Еванс имаат шанса да бидат вмешани во борбата за победа. Освен ако се случи чудо. Се очекуваше нивната борба да се води некаде во средината на тркачкиот ешалон и да биде околу бодовите. Отворањето на релито се одигра на наменски направената патека во градот Џеда, сместен на брегот на Црвеното море, каде што пред повеќеилјадна публика, на асфалт, во директни дуели, модерните рели-монструми мамеа овации. Меѓутоа оваа шоу-програма немаше ништо заедничко со реалните услови кои ги очекуваа екипажите следниот ден. Сосем неочекувано, релито го поведе Мартинш Сескс. Младиот Латвиец се врати да ги брани боите на Ford и веднаш го покажа својот раскошен талент. Добрата стартна позиција, стартуваше единаесетти, му дозволи да го поведе релито. Водеше поголемиот дел од денот. Му избега на Сами Пајари 3,9 секунди во само четири испити, но на петтиот испит од денот го снајде неизбежното на ова рели, дупната гума која му одзеде 11,5 секунди и го фрли на третото место. Пајари накратко стана лидер,

СПОРТ |

но веќе на следниот испит и нему му се дупна гума и ја загуби позицијата од Фурмо. Возачот на Hyundai, како да го најде вистинско решение за грубите патеки, беше единствениот кој избра меки гуми и го поведе релито. Пајари заврши втор, а Сескс трет. Еванс, Ожие и Рованпера беше триото од интерес. Работите не се одвиваа во корист на Еванс. Ролјата на „метла“ значително влијаеше на неговите времиња, а не помогна ниту грешката на вториот испит каде што во тесен свијок враќаше рикверц за да сврти. Денот го заврши деветти, 4 секунди зад осмопласираниот Рованпера, но цели 41,1 секунди зад седмопласираниот Ожие. Во овие моменти Еванс веќе почна да ја губи битката. Вистинска драма во текот на третиот ден го сврте релито на глава. Најголем губитник по Еванс стана Фурмо, му пресуди техничка грешка. Но да се вратиме на почеток на денот. Сескс покажа „заби“ од старт. Веќе на вториот испит му ја украде позицијата на Пајари, до четвртиот ја стопи предноста на Фурмо, а на петтиот прејде во водство, токму во моменти кога заради дупната гума Пајари падна на осмото место. На последниот испит од денот Фурмо се врати на чело, но радоста му беше кратка и горчлива, тој и совозачот Алекс Кориа се пријавија една минута порано на контролната точка пред влез во сервисниот парк, поради што заработија казна од 60 секунди која ги фрли на четврто место. Сескс беше унапреден во лидер на релито, со Нојвил на второто и Катсута на третото место. Рованпера го заврши денот четврти, откако Ожие дупна гума на последниот испит од денот и падна на петтата позиција. Судбината му пресуди на Еванс на вториот испит, моменти кои сигурно му ја запечатија судбината во потерата по титулата. Дупна гума во првите километри од испитот. Мораше да застане и да ја смени, при што загуби повеќе од две минути во однос на Ожие. До крајот на денот Еванс се искачи на осмата позиција, но Ожие беше две позиции пред него. Драмата со полна динамика продолжи и на последниот ден. На првиот испит од денот, Нојвил успеа да го добие Сескс и да ја

украде лидерската позиција. Сескс, со две секунди зад Нојвил, беше подготвен на следниот, претпоследен испит од релито да се врати таму каде што сметаше дека заслужува, на врвот. Меѓутоа, боговите на релито имаа свои планови за Сескс. Всушност, имаа свои планови за сè на овој претпоследен испит, каде што, буквално, релито се преврте на глава. Токму Сескс мораше да застане два пати да менува гума и го заврши испитот со автомобил кој звучеше зарипнато. Кратко потоа, на патната делница, мораше да се откаже. Разочарувачки. Одиме понатаму. Катсута го преврте автомобилот во мекиот песок кој, за среќа, се врати на тркала. Меѓутоа, егзибицијата го чинеше пад од третото на петто место. Рованпера дупна гума и мораше да менува, по што падна на седмата позиција, веднаш зад Еванс, кој заврши шести. Од сета оваа мешаница, Ожие заработи најмногу. Го доби испитот и се искачи на третата позиција, зад Нојвил и Фурмо. Следеа Пајари и Катсута, кои ги делеа Ожие и Еванс. Со две позиции пред Еванс и само еден испит до крајот на релито, и на сезоната, титулата му беше речиси ветена. Сé што требаше да направи е да го заврши последниот испит Wolf Power и да си замине со титула в рака. Еванс го доби последниот испит Wolf Power, но тоа не значеше многу во однос на бодовите. На крај остана покус за 4 бода и по петти пат во кариерата заврши како вицешампион. Ожие, иако не ја освои Саудиска Арабија, се закити со титула, а Нојвил со победа, прва за Белгиецот во сезона во која требаше да ја брани минатогодишната титула. Фурмо го заврши релито на второ место, 54,7 секунди зад Нојвил. Доколку не беше казната, младиот Французин сигурно ќе стигнеше до својата прва, толку посакувана победа во Светскиот шампионат во рели.

• Александар Табаковски

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

47

| СПОРТ

WEC – 8 часа на Бахреин

АПСОЛУТЕН СВЕТСКИ ШАМПИОН СО ТРИ ТИТУЛИ В ЏЕБ, ШАМПИОН КАКО ПРОИЗВОДИТЕЛ, ШАМПИОН КАКО ТИМ, И СО 1-2-3 ВО ШАМПИОНАТОТ ЗА ВОЗАЧИ, FERRARI КОНЕЧНО СЕ ВРАТИ НА ВРВОТ НА ТРКИТЕ НА ИЗДРЖЛИВОСТ, ПОВЕЌЕ ОД ПОЛОВИНА ВЕК ПО ПОСЛЕДНИОТ ГОЛЕМ ТРИУМФ. НЕГОВИОТ УСПЕХ ЈА ЗАСЕНИ И ГОЛЕМАТА 1-2 ПОБЕДА НА TOYOTA.

С

осем неочекувано Toyota победи на последната трка од сезоната на Светскиот шампионат на трки на издржливост. Неочекувано, но не и изненадувачки, осебно ако се земе предвид фактот дека јапонскиот производител до лани ја освојуваше патеката во Бахреин осум пати по ред. Победата беше освоена во голем стил, во формат 1-2, бидејќи и двата автомобили GR010, со број 7 и со број 8, ги оставија ривалите далеку зад себе. Годинава, иако поразителна за Toyota, барем според нивните стандарди, тимот ја продолжи победничката низа со деветтата победа по ред на трката на „8 часа на Бахреин“. Тука не завршува сказната за успехот на Toyota на оваа патека. Таа има уште две победи, во 2013 и во 2014 година, пред да започне низа од девет, или вкупно единаесет победи во Бахреин. Освен Toyota како победници на оваа трка се запишани и Audi со две победи, и Porsche со една победа. И толку. Се чини како Toyota и Бахреин да се поврзани со нераздвојлива нишка која годинава, би рекле, во последна секунда ù помогна да се искачи на второто место во шампионатот за производители. Неочекувано, со оглед на остварувањата во текот на сезоната, во која

48 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

стана јасно дека нивниот GR010 Hybrid полека станува неконкурентен и „плаче“ за освежување, состојба на која Toyota подготвува одговор за 2026 година.

Toyota доминираше во Светскиот шампионат на трки на издржливост од 2018 година до лани, со шест последователно освоени шампионски титули, од кои 4 му припаѓаат токму на GR010 Hybrid. Во 2021, годината кога автомобилот првпат стапна на тркачкиот асфалт, освои 6 победи и титула, во 2022 година 4 победи и титула, во 2023 година повторно 6 победи и титула, а во 2024 година уште 4 победи и титула. Не е тајна дека GR010 е најстариот автомобил на патеките и дека, иако со мали подобрувања успеа да ја истурка 2024 година, оваа сезона не можеше да се спротивстави на доминантниот Ferrari 499P, а тешко му одеше и против тркачот 963 на Porsche и V-Series.R на Cadillac. Ако се осврнеме на сезоната во која Toyota во претходните седум трки не успеа да се искачи ниту на подиум, веруваме дека малкумина, дури и од тимот, очекуваа ваков исход на нивната омилена, сред пустина изградена патека. Дека се на прагот на нешто големо, екипажите на Toyota покажаа уште за време на квалификациите. Хибридниот GR010 со број 7 со Камуи Кобајаши зад волан и со број 8 со Брендон Хартли зад волан доминираше на сесијата Hyperpole на неверица на конкурентите. Оваа доминација се претвори во освојување на полпозиција за број 7 со Кобајаши и втора стартна позиција за број 8 со Хартли. Така првиот ред ù беше загарантиран на Toyota, позиција од која лесно се бранат нападите при стартот на трката. Вториот ред му припадна на Peugeot со број 94 на трета стартна позиција и број 93 веднаш до него на четврта, а ред подолу се најдоа број 12 Cadillac и број 009 Aston Martin.

СПОРТ |

И додека Toyota се бореше за победа, тимот на Ferrari имаше свој план за завршницата во Бахреин. Алесандро Пјер Гвиди, со број 51, кој возеше на третата позиција беше замолен да го пропушти Никлас Нилсен со број 50 за да ја заврши трката трет. Целта на тимот беше екипажот од број 50 да собере доволно бодови за да го престигне екипажот на Penske Porsche со број 6 во шампионатот за возачи. Иако годинава последната трка од сезоната мина во знакот на Toyota, сепак Ferrari беше тимот кој ја заслужи големата прослава. Ferrari годинава освои сè што можеше да се освои во Светскиот шампионат во трки на издржливост на FIA. Така, во Бахреин, покрај шампионската титула за производители, Ferrari ги круниса и првите три места меѓу возачите, како и титулата за тимови со приватниот тим на AF Corse и болидот со број 83. Меѓу возачите шампиони се: Алесандро Пјер Гвиди, Антонио Џиовинаци и Џејмс Каладо со број 51, со 133 освоени бодови. Второто место го заземаат: Филип Хансон, Роберт Кубица и Јифеи Је со број 83, со 117 бодови, а третото им припадна на: Антонио Фуоко, Мигел Молина и Никлас Нилсен со број 50, со 98 освоени бодови.

Болидите на Toyota стартуваа агресивно, бранејќи ги позициите, и ги задржаа во првиот дел од трката. При првото предвидено застанување во бокс, број 8 со Хартли не ги менуваше гумите со цел да сочува новиот сет за подоцна во трката. Брзото излегување од бокс му помогна да прејде во водство пред број 7 со Конвеј. Меѓутоа, Конвеј се врати на чело откако на број 8 му беше изречена казна drive-through за прекршок под жолто знаме. Жестоката борба на патеката повеќе пати беше прекинувана заради судири и излетувања. Како круна на излетувањата беше она на број 54 Ferrari 296 GT3 Vista AF Corse, кој удри во ѕид откако беше фрлен во неконтролирано вртење од Џенсон Батон со број 38 Cadillac. Ова се случи додека Батон се бореше за позиција со број 20 BMW М Hybrid. Излетувањето ја одбележа средината на трката, мината под Safety Car. Долгиот период под Safety Car го зби поредокот доволно за со правилна тактика да му овозможи на број 8 GR010 да се врати меѓу водечките екипажи во последниот час од трката. Во последните моменти од трката, број 7 и број 8 на Toyota веќе беа во позиција за да го повторат успехот од минатата година. Болидите на Toyota буквално се најдоа онаму каде што стартуваа, на првата и втората позиција, и возеа уверливо без оглед на заканите кои доаѓаа од број 51 на Ferrari. Тие минаа еден зад друг низ целта и ја донесоа толку посакуваната победа за Toyota годинава. Со победата во Бахреин Toyota ја забележа својата 28. победа во формат 1-2 во Светскиот шампионат на трки на издржливост на FIA. Воедно, ова беше 20. победа на болидот GR010 Hybrid кој в година со измените треба да ја врати титулата во Јапонија.

Со три титули в џеб, Ferrari конечно застана на врвот на светот на трките на издржливост, повеќе од 50 години по последниот голем успех во далечната 1972 година. Тимот успеа да ги победи великаните во поновата историја на трките на издржливост, Toyota и Porsche, и да ги испрати на второто, односно на третото место соодветно во шампионатот за производители. Во послабата класа на „8 часа на Бахреин“ победата ја однесе уште еден Јапонец, поточно, луксузната марка на Toyota, Lexus, предводена од тимот Akkodis ASP. Автомобилот со број 87, Lexus RC F, за влакно го победи број 61, Mercedes-AMG на тимот Iron Lynx, додека трет заврши број 27, Aston Martin Vantage AMR на тимот Hearth of Racing. Без оглед на исходот од последната трка, шампионската титула во класата LMGT3 ја освои број 92, Porsche 911 GT3 R, на новиот тим Manthey 1st Phorm, додека нивниот екипаж, Рикардо Пера, Ричард Лиц и Рајан Хардвик, стана шампион меѓу возачите.

• Љубомир Анастасовски

12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

49

| АМСМ

ПОДАРЕТЕ АМСМ КАРТИЧКА ОНЛАЈН

ПОДАРОК ШТО СЛЕДНАТА ГОДИНА ВИСТИНСКИ МОЖЕ ДА ЈА НАПРАВИ ПОДОБРА

Постојат подароци кои ја носат празничната магија ЗОШТО АМСМ ЧЛЕНСТВО Е ПОВЕЌЕ ОД ПОДАРОК? подолго од една вечер – подароци што носат чувство на безгрижност, траат 365 дена и оставаат трага најм- Помош на пат - пријател на пат во секоја ситуација. ногу заради сигурноста која сте ја создале. Неочекуван дефект? Дупната гума? – Вашите најблиски добиваат професионална 24/7 помош на пат во земјата и АМСМ членските картички се токму еден таков празничен странство – секогаш кога им е потребна! подарок – практичен и навистина корисен. Со само неколку клика онлајн – подарете членска картичка и подарете Секојдневни заштеди – попусти во над 200 партнер некому грижа, сигурност и постојана поддршка, секој ден продажни места од новата година. Хотели, ресторани, спортска опрема, бела техника... ексклузивни попусти и дополнителна вредност во текот на Подарете нешто повеќе од подарок. целата година – подарок кој штеди пари, а носи задоволПодарете безгрижност и пријател на пат! ство. КАКО ДА ПОДАРИТЕ ЧЛЕНСТВО ОНЛАЈН? Постапката е едноставна, а ние ви ја даваме во детали: 1. Одете на www.amsm.mk 2. Кликнете на ЗАЧЛЕНЕТЕ СЕ во горното мени 3. Изберете членска картичка што сакате да ја подарите 4. Кликнете на иконата ù за да подарите членство 5. Продолжете на Подари и напишете ја ваша лична порака наменета за оној на кој му подарувате 6. Внесете ги вашите податоци и податоците на личноста на која ù подарувате 7. Платете 8. Вашата електронска порака ќе биде испратена до примачот, а АМСМ членската картичка ќе биде испорачана бесплатно по пошта на негова/нејзина адреса.

50 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

Целогодишна грижа и поддршка – не само картичка Од сезонски проверки и совети за автомобилот, преку поддршка и привилегии дома и на пат – АМСМ е пријател во секој момент.

НИЗ ЕВРОПА ВОЗИ БЕЗ НЕРВОЗИ!

БЕСПЛАТНА ПОМОШ НА ПАТ ВО ЗЕМЈАТА И ВО ЕВРОПА ПОДАРОК ПАТНИЧКО ОСИГУРУВАЊЕ

www.amsm.mk

02/3181-108 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

51

СИГУРЕН ДОМ ЗА БЕЗГРИЖНО СЕКОЈДНЕВИЕ! НАПРАВЕТЕ ДОМАЌИНСКОТО ОСИГУРУВАЊЕ СО ВКЛУЧЕНИ РИЗИЦИ ОД: ПОЖАР | УДАР ОД ГРОМ | ЛУЊА И ГРАД | ПРОВАЛНА КРАЖБА И РАЗБОЈНИШТВО | ИЗЛЕВАЊЕ НА ВОДА ОД ИНСТАЛАЦИИ | КРШЕЊЕ ПРОЗОРСКИ СТАКЛА | ШТЕДИ НАСТАНАТИ КАЈ СОСЕДИТЕ, КОИ МОЖАТ ДА ВЛИЈААТ НА ВАШИОТ ДОМ

*УСЛУГИТЕ НА МОБИЛИТИ БРОКЕР СЕ БЕСПЛАТНИ И НЕ ВЛИЈААТ НА ЦЕНАТА НА ОСИГУРУВАЊЕТО. ПОЛИСИ ДОСТАПНИ ОД СИТЕ ОСИГУРИТЕЛНИ КОМПАНИИ.

02/3181-405 | 02/3181-402 52 12.2025/01.2026 | www.amsmklubmobiliti.mk

www.mobilitybroker.com.mk