π αρουσίαση - έρευνα αγοράς για τον κλάδο του αλουμινίου Από τον Αμανιό Αντώνη, Business Consultant Architectural Aluminium Academy για το 9ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΠΟΒΑΣ
Αποτελέσματα έρευνας αγοράς αρχιτεκτονικών συστημάτων αλουμινίου: Πρακτικά ζητήματα & δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι κατασκευαστές!
1ο μέρος - ∆ημογραφικά Στοιχεία Κατανομή Κατασκευαστικών. Πηγή: Πρωτογενής Έρευνα Αγοράς, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
Η αγορά των αρχιτεκτονικών συστημάτων αλουμινίου διανύει μια περίοδο άνθησης, καθώς σε όλη την ελληνική επικράτεια παρατηρείται αναβρασμός έργων και έντονη δραστηριότητα για τις επιχειρήσεις του κλάδου. Η μελέτη του κλάδου, ο εμπλουτισμός των γνώσεων των επαγγελματιών και η εφαρμογή καλών πρακτικών σε όλα τα στάδια της κατασκευής, η υποστήριξη και αναβάθμιση της οργανωτικής δομής των επιχειρήσεων, η καλλιέργεια μιας ξεχωριστής κουλτούρας κατασκευών και η δημιουργία ενός θετικού αποτυπώματος στο περιβάλλον και στην ποιότητα ζωής της κοινωνίας μας, αποτελούν βασικούς στόχους της Architectural Aluminium Academy. Στο πλαίσιο αυτού του οράματος, με βασικό αρωγό την Πανελλήνια Ομοσπονδία Βιοτεχνών Αλουμινίου Σιδήρου (Π.Ο.Β.Α.Σ.) και σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, πραγματοποιήθηκε, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, πρωτογενής έρευνα αγοράς για τον κλάδο του αλουμινίου και, πιο συγκεκριμένα, για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες του κλάδου.
Η μεγάλη πλειοψηφία των εταιρειών του κλάδου εδρεύει στον Νομό Αττικής και ακολουθούν η Κεντρική Μακεδονία και η Πελοπόννησος.
Εικόνα 2 – Κύκλος Εργασιών. Πηγή: Πρωτογενής Έρευνα Αγοράς, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 2023
Εικόνα 3 – Αριθμός Εργαζομένων. Πηγή: Πρωτογενής Έρευνα Αγοράς, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 2023
Το 79% των κατασκευαστικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα είναι επιχειρήσεις με τζίρο έως €700.000 ετησίως ενώ το 51% κάνει τζίρο έως €300.000.
H μεγάλη πλειοψηφία των κατασκευαστικών απασχολεί έως 4 εργαζόμενους συμπεριλαμβανομένων και των επιχειρηματιών, πρόκειται δηλαδή για πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Στάδια έρευνας
Η έρευνα υλοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας ακολουθώντας όλες τις επιστημονικές μεθόδους, όπως φαίνεται και στην παραπάνω εικόνα. Στο τελικό στάδιο, συνελέγησαν 415 απαντήσεις, εκ των οποίων 407 έγκυρες, από κατασκευαστές όλης της επικράτειας και έγινε η επεξεργασία των απαντήσεων τις οποίες συνοπτικά παρουσιάζουμε στο συγκεκριμένο άρθρo. Η έρευνα χωρίζεται σε δύο μέρη:
• Το 1ο μέρος αφορά σε δημογραφικά χαρακτηριστικά των εταιρειών που συμμετείχαν, • ενώ το 2ο μέρος εστιάζει στα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα κατασκευαστικά αρχιτεκτονικών συστημάτων αλουμινίου στη χώρα μας.
76 Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127
Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127 77
π αρουσίαση - έρευνα αγοράς για τον κλάδο του αλουμινίου Εικόνα 4 – Έτη Λειτουργίας. Πηγή: Πρωτογενής Έρευνα Αγοράς, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 2023
Εικόνα 6: Πιστοποιήσεις. Πηγή: Πρωτογενής Έρευνα Αγοράς, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 2023
Το 91% των κατασκευαστικών επιχειρήσεων λειτουργεί πάνω από 11 χρόνια ενώ μόλις το 5% είναι νέες επιχειρήσεις. Το υψηλό κόστος ίδρυσης εταιρείας, η αδυναμία επικοινωνίας των δυνατών σημείων του κλάδου (βελτίωση των συνθηκών παραγωγής με τη χρήση εργαλείων νέας τεχνολογίας, αυξημένη κερδοφορία κ.ά.) μπορεί να είναι κάποιοι από τους λόγους που εξηγούν τη γήρανση του κλάδου. Από την άλλη μεριά, φαίνεται ότι παρά τη μεγάλη πίεση που δέχθηκε ο κατασκευαστικός κλάδος κατά την περίοδο κρίσης 2008-2018, πολλές είναι οι επιχειρήσεις που άντεξαν και τώρα αναπτύσσονται.
Εικόνα 5 – Αγορά Στόχος. Πηγή: Πρωτογενής Έρευνα Αγοράς, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 2023
Ένα σημαντικό εύρημα της έρευνας είναι ότι το 12,29% των κατασκευαστικών δεν έχουν, σύμφωνα με δήλωσή τους, καμία πιστοποίηση. Θα μπορούσαν να είναι εταιρείες που ασχολούνται με την εγκατάσταση αρχιτεκτονικών συστημάτων αλουμινίου και όχι την παραγωγή τους. Σε περίπτωση, όμως, που έχουν παραγωγική διαδικασία, θα πρέπει οπωσδήποτε να ακολουθούν όλα τα πρότυπα και τις πιστοποιήσεις.
Εικόνα 7: Συνεργασία. Πηγή: Πρωτογενής Έρευνα Αγοράς, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 2023
Εικόνα 8: Αναπτυξιακά προγράμματα – ΕΣΠΑ. Πηγή: Πρωτογενής Έρευνα Αγοράς, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 2023
H πλειοψηφία απαντά ότι δεν συνεργάζεται με άλλα κατασκευαστικά στον κλάδο. Ιδιαίτερη μνεία θα πρέπει να γίνει στο 45,7% των κατασκευαστικών που συνεργάζονται με άλλες εταιρείες και ίσως να αποτελέσει αντικείμενο έρευνας το είδος της συνεργασίας που αναπτύσσεται ανάμεσα στα εμπλεκόμενα μέρη.
Ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα των εταιρειών του κλάδου, αφού η μεγάλη πλειοψηφία αυτών σε ποσοστό 77,64% δεν έχει ενταχθεί σε κάποιο αναπτυξιακό πρόγραμμα ή ΕΣΠΑ. Οι εταιρείες του κλάδου θα πρέπει να εξετάσουν τις αιτίες αλλά και τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την ένταξη σε αυτά τα προγράμματα π.χ αδειοδοτήσεις, χρήσεις γης, όχληση κτλ.
Aνεξάρτητα από το μέγεθος των κατασκευαστικών, σχεδόν το σύνολο αυτών (90,66%), δραστηριοποιείται σε εργασίες ανακαινίσεων. Επίσης, παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στη διαχείριση των προγραμμάτων «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ», αυτά αποτελούν σημαντική επιλογή εργασιών σχεδόν για το 73% των κατασκευαστικών του κλάδου. Σημαντικό εύρημα, τέλος, αποτελεί η διάθεση που δείχνει ένα μεγάλο μέρος των εταιρειών του κλάδου (57,99%) για την ανάπτυξη σχέσεων με αρχιτέκτονες, μηχανικούς κτλ.
Εικόνα 5: Εξαγωγές. Πηγή: Πρωτογενής Έρευνα Αγοράς, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 2023
Με τις εξαγωγές ασχολείται μόλις το 21,87% των κατασκευαστικών ενώ το 77,89% δραστηριοποιείται εντός της ελληνικής επικράτειας.
78 Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127
Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127 79
π αρουσίαση - έρευνα αγοράς για τον κλάδο του αλουμινίου 2ο μέρος - Κυριότερα Προβλήματα Σύμφωνα με τις απαντήσεις των κατασκευαστών αρχιτεκτονικών συστημάτων αλουμινίου, τα κυριότερα προβλήματα του κλάδου απεικονίζονται στον παρακάτω πίνακα, ξεκινώντας από το περισσότερο σημαντικό και καταλήγοντας στο λιγότερο σημαντικό πρόβλημα (για τη διερεύνηση των προβλημάτων του κλάδου επιλέχθηκε η κλίμακα Likert 5 βαθμών, όπου: 1 – ∆ιαφωνώ κάθετα, 2 – ∆ιαφωνώ, 3 – Ούτε Συμφωνώ ούτε ∆ιαφωνώ, 4 – Συμφωνώ και 5 – Συμφωνώ απόλυτα).
Πίνακας 1 – Μέση Τιμή Απαντήσεων Ερωτηματολογίου. Πηγή: Πρωτογενής Έρευνα Αγοράς, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 2023Α Υπάρχει δυσκολία στην εύρεση και πρόσληψη κατάλληλου προσωπικού.
4,37
Υπάρχει πίεση στην εργασία λόγω έλλειψης χρόνου.
3,86
Υπάρχουν λίγες ευκαιρίες εκπαιδευτικών προγραμμάτων για το προσωπικό.
3,77
Υπάρχει δυσκολία στη διαχείριση των χρηματοροών (εισπράξεις, χρηματικά διαθέσιμα) από χρηματοδοτικά προγράμματα (π.χ. Πρόγραμμα ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ).
3,76
Υπάρχουν καθυστερήσεις στην παράδοση παραγγελιών από προμηθευτές.
3,26
Υπάρχει ανάγκη βελτίωσης της χωροταξικής διάταξης των εγκαταστάσεων.
3,21
Οι εργαζόμενοι έχουν χαμηλό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων/ ικανοτήτων (π.χ. χρήση Η/Υ, εξειδικευμένων προγραμμάτων, ψηφιακής τεχνολογίας κτλ.)
3,12
Οι πελάτες έχουν αρνητική εικόνα για τους κατασκευαστές αλουμινίου συνολικά.
3,05
Υπάρχουν λειτουργικές δυσκολίες που προκαλούνται από τις συχνές αλλαγές των απαιτήσεων των πελατών των εταιρειών.
3,01
Οι εργαζόμενοι έχουν χαμηλό επίπεδο γενικών δεξιοτήτων/ικανοτήτων (π.χ. οργανωτικές ικανότητες, αριθμητικές ικανότητες, επικοινωνιακές ικανότητες κτλ.).
2,92
Τα «ουδέτερα» ή τα λιγότερο σοβαρά προβλήματα του κλάδου αφορούν περισσότερο στην εσωτερική οργάνωση των κατασκευαστικών και στη διαχείριση των σχέσεων με τους πελάτες σε επίπεδο εξυπηρέτησης και πωλήσεων.
και τα λάθη κατά την εκτέλεση των παραγγελιών. Ένας μελλοντικός συσχετισμός θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών, οδηγώντας στη βελτίωση της εικόνας που έχουν οι πελάτες για τον κλάδο.
Κάτι που προκαλεί εντύπωση είναι ότι οι κατασκευαστές δεν φαίνεται να συσχετίζουν την αρνητική εικόνα που υπάρχει για το επάγγελμά τους με τις δυσκολίες στη διαχείριση των παραπόνων των πελατών τους, τις αδυναμίες σχετικά με τη διατήρηση της ικανοποίησης των πελατών
Κλείνοντας το συγκεκριμένο άρθρο, θα μπορούσαμε να εξαγάγουμε κάποια συμπεράσματα σχετικά με τα αποτελέσματα της έρευνας, καθώς και να θέσουμε μια βάση σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των προβλημάτων του κλάδου:
Προσωπικό: • Μεγάλη δυσκολία εύρεσης και πρόσληψης εργαζομένων με συγκεκριμένες τεχνικές, γενικές ή ψηφιακές δεξιότητες. • Περιορισμένες ευκαιρίες εκπαιδευτικών προγραμμάτων προς τους εργαζόμενους ή τις επιχειρήσεις του κλάδου. Η πλειοψηφία των διελάσεων του κλάδου πραγματοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα στα οποία οι κατασκευαστές και οι εργαζόμενοι στα κατασκευαστικά μπορούν να συμμετέχουν, επικαιροποιώντας και αναβαθμίζοντας τις γνώσεις τους σχετικά με την παραγωγή και εγκατάσταση αρχιτεκτονικών κουφωμάτων αλουμινίου, αλλά και αναπτύσσοντας την επιχειρηματική σκέψη και οπτική τους για την αποτελεσματική διαχείριση των εταιρειών τους.
• Αδυναμία στην επικοινωνία υψηλών αμοιβών, στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και την προσέλκυση νέων εργαζομένων.
Πίνακας 2 – Μέση Τιμή Απαντήσεων Ερωτηματολογίου. Πηγή: Πρωτογενής Έρευνα Αγοράς, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 2023Α Υπάρχει δυσκολία στη δικτύωση με άλλα κατασκευαστικά (π.χ. με στόχο την ανταλλαγή καλών πρακτικών για την επίλυση ενός τεχνικού θέματος).
2,92
Οι εργαζόμενοι έχουν χαμηλό επίπεδο τεχνικών δεξιοτήτων/ικανοτήτων που είναι απαραίτητες για το επάγγελμα και την εργασία που εκτελούν.
2,75
Υπάρχει ελλιπής οργάνωση στις διαδικασίες πωλήσεων που ακολουθούνται (εντοπισμός και αξιολόγηση πελατών, προετοιμασία επίσκεψης, προσέγγιση δυνητικών πελατών, ενέργειες μετά την πώληση).
2,73
Υπάρχουν λάθη στις παραγγελίες που παραδίδονται από προμηθευτές.
2,70
Υπάρχουν δυσκολίες στην οργάνωση και τον προγραμματισμό των εργασιών.
2,65
Υπάρχει δυσκολία στην παρακολούθηση των ταμειακών ροών (ταμείο, ρευστότητα).
2,59
Υπάρχει δυσκολία στη διαχείριση των σχέσεων μεταξύ των εργαζομένων (π.χ. λόγω προσωπικών ή επαγγελματικών θεμάτων).
2,55
Υπάρχουν δυσκολίες στην επικοινωνία με προμηθευτές για την αντιμετώπιση λαθών στις παραδόσεις.
2,54
Υπάρχει δυσκολία στη διαχείριση των εργασιών αποθήκης.
2,54
Υπάρχει αυξημένη ανάθεση εργασιών στους εργαζόμενους με αποτέλεσμα να μειώνεται η απόδοσή τους.
2,50
Υπάρχει χαμηλό επίπεδο ομαδικότητας και συνεργασίας μεταξύ των εργαζομένων.
2,20
Υπάρχει δυσκολία στη διαχείριση των παραπόνων των πελατών.
1,96
Υπάρχει δυσκολία στη διατήρηση της ικανοποίησης των πελατών συνολικά.
1,91
Γίνονται συχνά λάθη κατά την εκτέλεση των παραγγελιών (π.χ. στη λήψη των μέτρων των κουφωμάτων).
1,68
80 Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127
Από τα προβλήματα που μπορούμε να δούμε στον πίνακα 1, παρατηρούμε ότι εστιάζουν στη δυνατότητα εύρεσης προσωπικού αλλά και στις δεξιότητες που πρέπει να έχει το προσωπικό. Σημαντικό πρόβλημα, επίσης, είναι η διαχείριση των χρηματοροών των εταιρειών ιδιαίτερα από τα προγράμματα «Εξοικονομώ». Ένα σημαντικό εύρημα και πρόβλημα είναι η αντίληψη που υπάρχει ότι οι πελάτες έχουν αρνητική εικόνα τόσο για τους κατασκευαστές όσο και για τον ίδιο τον κλάδο γενικότερα. Τέλος, ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα για τους κατασκευαστές είναι οι καθυστερήσεις των προμηθευτών τους αλλά και η χωροταξική διάταξη των κατασκευαστικών.
Θα πρέπει ο κλάδος να επικοινωνήσει την αναβάθμιση του τρόπου λειτουργίας του και τη σταδιακή μετεξέλιξή του από εντάσεως εργασίας σε εντάσεως κεφαλαίου. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι στα κατασκευαστικά συναντώνται πλέον μηχανήματα νέας τεχνολογίας, ακόμα και ρομποτικής, ενώ επαγγελματίες με τεχνολογικές ικανότητες και δεξιότητες γίνονται ολοένα και πιο απαραίτητοι.
Κλάδος: • Ο κλάδος παρουσιάζεται ως γερασμένος και με χαμηλή ελκυστικότητα. • Υπάρχει πολύ υψηλό κόστος αρχικής επένδυσης για την ίδρυση νέας εταιρείας. • Καταγράφεται αδυναμία επικοινωνίας σχετικά με την αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. • Η μετατροπή του κλάδου από εντάσεως εργασίας σε εντάσεως κεφαλαίου τον καθιστά ελκυστικότερο σε νέους εργαζόμενους. Έλλειψη κουλτούρας συνεργασίας. •
Ο κλάδος έχει μεγάλες προοπτικές ανάπτυξης και θα πρέπει να διαμορφώσει μια κουλτούρα πιο σύγχρονη και επιχειρηματική. Έδειξε ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα στα χρόνια της κρίσης και αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει μια ισχυρή βάση ανάπτυξης.
Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127 81
π αρουσίαση - έρευνα αγοράς για τον κλάδο του αλουμινίου Σχέση με πελάτες: • Καταγεγραμμένη αρνητική αντίληψη πελατών για τον κλάδο και τους επαγγελματίες του. • Μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία αναβάθμισης των σχέσεων με τους πελάτες. • Οι πολλές και συχνές αλλαγές στις απαιτήσεις των πελατών αποτελούν σημαντικό πρόβλημα στη λειτουργία των κατασκευαστικών.
Η αρνητική αντίληψη των πελατών για τον κλάδο και τους επαγγελματίες του θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σημαντικό κίνητρο αναβάθμισης, με την προϋπόθεση ότι οι επαγγελματίες του κλάδου θα γίνουν περισσότερο «επαγγελματίες» αναγνωρίζοντας τα λάθη και τις αστοχίες τους και αντιμετωπίζοντάς τα ως ευκαιρίες και όχι ως προβλήματα. Μόνο όσοι αναγνωρίζουν τα λάθη τους κάνουν ενέργειες προς τη διόρθωσή τους.
Σχέση με προμηθευτές - συνεργασίες:
Κάθε επιχείρηση δραστηριοποιείται σε ένα περιβάλλον που επηρεάζει τον τρόπο λειτουργίας της και σε έναν βαθμό διαμορφώνει τις επιχειρηματικές αποφάσεις της. Αν αναλογιστούμε ότι η μεγάλη πλειοψηφία των επιχειρήσεων, περίπου το 79%, που δραστηριοποιούνται στον κλάδο είναι πολύ μικρές και με πολύ χαμηλή διαπραγματευτική δύναμη για να επηρεάσει καταστάσεις στο εξωτερικό περιβάλλον, μπορούμε εύκολα να διαπιστώσουμε ότι αν επενδύσουν στην εσωτερική οργάνωση και τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας μπορούν να επιφέρουν θαυμαστά αποτελέσματα. Ο καθένας μπορεί μέσα από μικρές αλλαγές και βελτιώσεις στην καθημερινότητά του να επιφέρει ουσιαστικά αποτελέσματα στον τρόπο που λειτουργεί η επιχείρησή του, στις σχέσεις του με τους πελάτες και
προμηθευτές του, στη διαχείριση της καθημερινότητάς του και στη βελτίωση της κερδοφορίας του. Ο κλάδος, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, έχει αρκετά καλές προοπτικές, σημαντικά δυνατά στοιχεία, ευκαιρίες αλλά και αδυναμίες και απειλές. Για να μπορέσουν οι εταιρείες του κλάδου να συνεχίσουν απρόσκοπτα τη λειτουργία τους και να επιτύχουν τα επιθυμητά αποτελέσματα θα πρέπει να είναι έτοιμες ώστε να εδραιώσουν τα δυνατά τους σημεία και να προετοιμαστούν ώστε να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που βλέπουν μπροστά τους. Παράλληλα, θα πρέπει να βελτιώσουν όλα εκείνα τα στοιχεία που αποτελούν σημαντικές αδυναμίες και να προετοιμάσουν τις επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση των απειλών.
• Το σημαντικότερο πρόβλημα στις σχέσεις με τους προμηθευτές των κατασκευαστικών είναι οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις και απαιτείται η αναβάθμιση του τρόπου επικοινωνίας με αυτούς.
• Θα μπορούσε να είναι μεγάλη ευκαιρία ή δυσκολία η ικανότητα συνεργασίας με άλλα κατασκευαστικά. Η σχέση των κατασκευαστών με τους προμηθευτές τους αλλά και τους άλλους κατασκευαστές, συνεργάτες ή ανταγωνιστές μπορεί να αποτελέσει το εφαλτήριο για τη συνολική αναβάθμιση του κλάδου. Η βελτίωση του τρόπου επικοινωνίας αλλά και η συνέπεια στις μεταξύ τους σχέσεις θα πρέπει να είναι κύριο μέλημα των κατασκευαστικών εταιρειών.
Εσωτερική οργάνωση: • Η διαχείριση των χρηματοροών (cashflow), ειδικά των επιδοτούμενων προγραμμάτων, αποτελεί σημαντικό πρόβλημα στον κλάδο.
• Η διαχείριση χρόνου και η υπερεργασία που παρατηρείται στις επιχειρήσεις του κλάδου αποτελεί
σημαντικό πρόβλημα. Η • βελτίωση και ο επανασχεδιασμός της χωροταξικής διάταξης θα μπορούσε να βοηθήσει στην αύξηση της παραγωγικότητας των εταιρειών του κλάδου. Η οργάνωση των αποθηκών και των logistics θα μπορούσε, επίσης, να συμβάλει στην αύξηση της απόδοσής τους. • Η παροχή στοχευμένων συμβουλευτικών υπηρεσιών θα βοηθούσε στην ανάπτυξη επιχειρηματικής κουλτούρας στους επαγγελματίες του κλάδου.
82 Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127
Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127 83