π αρουσίαση - Πυροπροστασία Από τον Φίλιππο ∆ομαζινάκη, ∆ιευθυντή Έρευνας & Ανάπτυξης
Ορισμός πυροπροστασίας
Βασικές αρχές Πυροπροστασίας & Πυράντοχα συστήματα Αλουμινίου
Πυροπροστασία
Με τον όρο Πυροπροστασία ενός κτιρίου αναφερόμαστε στην ικανότητα του κτιρίου: • να ανιχνεύει, • να αντέχει, • να αποτρέπει και • να μειώνει οποιαδήποτε ζημιά σε ζωές και περιουσίες, που προκαλείται από μια απροσδόκητη και ανεξέλεγκτη πυρκαγιά.
Ενεργητική Πυροπροστασία Active Fire Protection (AFP)
Παθητική Πυροπροστασία Passive Fire Protection (PFP)
Κάθε μορφή πυροπροστασίας είναι απαραιτήτως αναγκαία και ο ένας τύπος πυροπροστασίας δεν πρέπει να επιλέγεται έναντι του άλλου.
Μέσα ενεργητικής πυροπροστασίας (AFP)
Τα συνεχώς αυξανόμενα περιστατικά πυρκαγιών οδηγούν σε νομοθεσίες πυροπροστασίας, δημιουργούν την ανάγκη για προστασία της ανθρώπινης αλλά και κάθε μορφής ζωής και αυξάνουν τις αγοραστικές ανάγκες για πυράντοχα συστήματα αλουμινίου. Πυροσβεστήρες
Συστήματα καταιονισμού (Fire sprinkler systems)
Συστήματα σωληνώσεων πυρόσβεσης
Μέσα παθητικής πυροπροστασίας (PFP)
100 Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127
Πυράντοχα κουφώματα
Πυράντοχα δομικά στοιχεία (Τοίχοι, δάπεδα, οροφές)
Πυράντοχες εποξειδικές επιστρώσεις
Υλικά πυροφραγμών
Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127 101
π αρουσίαση - Πυροπροστασία Κανονισμός πυροπροστασίας κτιρίων (Π.∆. 41/2018)
Πυράντοχο κούφωμα αλουμινίου
• Ειδικές προδιαγραφές για την εγκατάσταση πυράντοχων θυρών και παραθύρων • Θεσπίζονται τα ελάχιστα κριτήρια που είναι αναγκαίο να πληρούνται κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα
Σύστημα ευρωπαϊκών κλάσεων - Αντίδραση στη φωτιά δομικών προϊόντων • Συμβολή στην Ανάφλεξη και Καύση: 7 κατηγορίες ταξινόμησης, κατά φθίνουσα σειρά: Α1, Α2, Β, C, D, Ε και F • Συμβολή στην Παραγωγή Καπνού: s1, s2, s3 • Συμβολή στην Παραγωγή Φλεγόμενων Σωματιδίων ή Σταγονιδίων: d0, d1, d2 Πίνακας 1: Κατηγοριοποίηση αντίδρασης στη φωτιά βάσει των Ευρωκλάσεων ΕΥΡΩΚΛΑΣΕΙΣ ΚΛΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙ∆ΡΑΣΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΚΑΠΝΩΝ ∆ΙΑΣΤΑΛΑΞΗ ΠΥΡΑΚΤΩΜΕΝΟΥ ΣΤΗ ΦΩΤΙΑ s1, s2, s3 ΥΛΙΚΟΥ d0-d1-d2
Α1
Άκαυστο
∆εν είναι απαραίτητο κανένα τεστ
Α2
Άκαυστο
s1 ∆εν εκλύεται ή εκλύεται d0 περιορισμένος καπνός
B Μειούμενα επίπεδα s2 απόδοσης από την κλάση αντίδρασης Β προς την Ε
∆εν είναι απαραίτητο κανένα τεστ ∆εν παράγονται κατά τα πρώτα 10 λεπτά
Eκλύεται καπνός
d1
Περιορισμένη διαστάλαξη πυρακτωμένου υλικού σε λιγότερο από 10 δευτερόλεπτα
C
s3
Υψηλή έκλυση καπνού
d2
Υψηλή διαστάλαξη
D
E
Κανένα τεστ
Ε
Ουδεμία ένδειξη ή d2
E F
∆εν δηλώθηκε καμία απόδοση
Πίνακας 2: Άκαυστα υλικά (Α1, Α1FL) για τα οποία δεν απαιτούνται εργαστηριακές δοκιμές
• ∆ιογκωμένη άργιλος • ∆ιογκωμένος περλίτης • ∆ιογκωμένος μαρμαρυγίας (βερμικουλίτης)
• Πετροβάμβακας • Αφρώδες γυαλί • Σκυρόδεμα • Αδρανή σκυροδέματος (ορυκτά αδρανή για βαρύ και ελαφρύ σκυρόδεμα εξαιρουμένων των θερμομονωτικών)
• Στοιχεία από αφρώδες σκυρόδεμα
102 Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127
• Τσιμέντο • Άσβεστος • Σκωρία υψικαμίνου / ιπτάμενη τέφρα
• Ορυκτά αδρανή • Σίδηρος, χάλυβας και ανοιξείδωτος χάλυβας
• Χαλκός και κράματα χαλκού • Ψευδάργυρος και κράματα ψευδάργυρου
• Αλουμίνιο και κράματα αλουμινίου
• Μόλυβδος
• Γύψος και επιχρίσματα από γύψο • Κονιάματα με ανόργανες συνδετικές ύλες
• Στοιχεία από άργιλο • Ασβεστοπυριτικά στοιχεία • Φυσικοί λίθοι και προϊόντα σχιστόλιθου
• ∆ομικά στοιχεία από γύψο • Μωσαϊκά • Υαλοπίνακες • Υαλοκεραμικά • Κεραμικά
Πυράντοχο σύστημα Ως δομικό στοιχείο της παθητικής πυροπροστασίας, η κύρια φιλοσοφία του είναι να μειώσει την εξάπλωση της φωτιάς μεταξύ ξεχωριστών διαμερισμάτων μιας κατασκευής και να επιτρέψει την ασφαλή έξοδο από ένα κτίριο.
Μέσα παθητικής πυροπροστασίας (PFP) Κατηγορία πυραντίστασης ΕΝ 13501-2 Ε - Ακεραιότητα EW - Ακεραιότητα και Ακτινοβολία EI - Ακεραιότητα και Μόνωση
∆είκτης Πυραντίστασης • 15min • 30min • 60min • 90min • 120min
Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127 103
π αρουσίαση - Πυροπροστασία E - Ακεραιότητα Η ακεραιότητα αντιπροσωπεύει την ικανότητα του στοιχείου να εμποδίσει τη διέλευση φλογών, θερμών αερίων και καπνού από τη θερμαινόμενη πλευρά στη μη. Ωστόσο, ενδέχεται να υπάρξει μεταφορά θερμότητας.
Φωτιά
Θερμά αέρια
Θερμότητα
Κατάταξη πυράντοχων κουφωμάτων αλουμινίου Ο δείκτης EI 30 σημαίνει ότι το εξεταζόμενο δομικό στοιχείο, όταν εκτίθεται στη φωτιά, διαθέτει ταυτοχρόνως ακεραιότητα και θερμική ικανότητα για χρονική διάρκεια ίση με 30 λεπτά (min).
Ποιο κούφωμα είναι πυράντοχο; Ένα ολοκληρωμένο σύστημα από προφίλ, υαλοπίνακα και εξαρτήματα (μεντεσέδες, κλειδαριές, πόμολα, υλικά στεγάνωσης, κ.λπ.), που μαζί με τις διατάξεις στήριξης του, δοκιμάστηκε από διαπιστευμένο εργαστήριο, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα EN 1363-1 και ΕΝ 1634, και έχει κατηγοριοποιηθεί για συγκεκριμένο δείκτη πυραντίστασης βάσει του ευρωπαϊκού προτύπου ΕΝ 13501-2.
EW - Ακεραιότητα και ακτινοβολία Ακεραιότητα και μετριασμός της θερμικής ακτινοβολίας - ικανότητα του στοιχείου να δρα ως φράγμα στις φλόγες και τα θερμά αέρια και να περιορίζει το επίπεδο μεταφοράς θερμότητας μέσω αυτού. Τα επίπεδα ακτινοβολίας, μετρούμενα σε απόσταση ενός μέτρου από τη μη εκτεθειμένη επιφάνεια, πρέπει να Φωτιά Θερμά Θερμότητα παραμένουν κάτω από 15 kW/m2. αέρια
∆ομικά στοιχεία πυράντοχου κουφώματος Τα στοιχεία που συνθέτουν το σώμα ενός πυράντοχου κουφώματος, όπως το πλαίσιο, το πηχάκι, τα λάστιχα, οι μηχανισμοί είναι παρόμοια με αυτά ενός συμβατικού κουφώματος με τη διαφορά ότι γίνεται η πλήρωσή τους με πυράντοχα υλικά και πυράντοχο υαλοπίνακα, τα οποία διαθέτουν τον αναγκαίο δείκτη πυραντίστασης (ΕΙ).
EI - Ακεραιότητα και μόνωση Ακεραιότητα και θερμική μόνωση - η ικανότητα του στοιχείου να δρα ως φραγμός στις φλόγες και τον καπνό εμποδίζοντας τη μεταφορά θερμότητας μέσω αυτού. Στη μη εκτεθειμένη πλευρά της επιφάνειας, η μέση θερμοκρασία δεν πρέπει να αυξάνεται περισσότερο από 140°C, με μέγιστη 180°C, πάνω από τη μέση αρχική θερμοκρασία.
Φωτιά
Θερμά αέρια
Θερμότητα
Πίνακας 3: Ελάχιστα απαιτούμενα κριτήρια επιδόσεων δεικτών πυραντίστασης δομικων στοιχείων ∆ομικά στοιχεία Φέρουσα Τοιχοποιία (εξωτερική και εσωτερική) Εξωτερική μη φέρουσα τοιχοποιία Φέροντα κατακόρυφα στοιχεία (υποστυλώματα, τοιχεία, συστήματα πλαισίων κλπ) Πυράντοχες πόρτες, παράθυρα και παραθ/φυλλα Εξωτερική μη φέρουσα τοιχοποιία, τοίχοι πυροπροστατευμένων οδεύσεων και τοίχοι πυροδιαμερισμάτων ∆ιαχωριστικά δομικά στοιχεία ορόφων-πυροφραγμοί (πλάκες και δοκοί) Τοίχοι κλιμακοστασίων Φέροντα στοιχεία κλιμακοστασιών Αυτοφερόμενες επικαλύψεις στέγης (πάνελ κλπ)
104 Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127
Ελάχιστα κριτήρια επιδόσεων REI EI R EI
Πυράντοχος υαλοπίνακας Πιστοποιημένος για αντίστοιχο δείκτη πυραντίστασης με το κούφωμα. Πρέπει να φέρει σήμανση CE και δήλωση επιδόσεων (DoP). Προσαρμόζεται σε ειδικές βάσεις στις οποίες περιέχεται θερμοδιογκούμενο υλικό, ενώ περιμετρικά του πλαισίου εφαρμόζεται στεγανοποιητική θερμοδιογκούμενη ταινία ορυκτής βάσης.
EI REI EI R REI
Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127 105
π αρουσίαση - Πυροπροστασία Πυράντοχα υλικά εγκατάστασης Ο αρμός μεταξύ κάσας και δομικού στοιχείου σφραγίζεται με πυράντοχο αφρό πολυουρεθάνης και έπειτα με πυράντοχη ακρυλική μαστίχη. Το πάχος του διακένου εξαρτάται από τη θερμική επιμήκυνση (∆l/l) που χαρακτηρίζει το υλικό (αλουμίνιο), με ελάχιστο τα 10 mm σε κάθε πλευρά.
Πρότυπες δοκιμές - Πιστοποιήσεις
AVCP 1
• Ως ενιαίο σώμα, δεν επιτρέπεται η χρήση διαφορετικών υλικών από αυτά της έκθεσης δοκιμής
• Οι κατασκευαστές υποχρεούνται να φέρουν Σήμανση CE, EN 16034 • Ο δείκτης πυραντίστασης προσδιορίζεται μετά από δοκιμασία σε πειραματικό φούρνο • Τα πυράντοχα κουφώματα υπάγονται στο Σύστημα Αξιολόγησης και Επαλήθευσης της Σταθερότητας της Επίδοσης (AVCP) 1
Τα πυράντοχα κουφώματα Τοποθετούνται είτε ως τμήμα ενός πυροδιαμερίσματος με δείκτη πυραντίστασης ανάλογο με την κατηγορία του κάθε κτιρίου, είτε ως πυράντοχες πόρτες σε διαδρόμους όδευσης (απροστάτευτους ή πυροπροστατευόμενους).
Οι πυράντοχες θύρες Των πυροπροστατευμένων οδεύσεων πρέπει γενικά να είναι αυτοκλειόμενες και ο δείκτης πυραντίστασής τους επιτρέπεται να υπολείπεται του απαιτουμένου για το πυροδιαμέρισμα κατά 30 λεπτά, αλλά όχι μικρότερο των 30 λεπτών.
Προδιαγραφές σχεδιασμού ανά χρήση κτιρίου
Εξωτερικό κλιμακοστάσιο μόνιμης κατασκευής μπορεί να αποτελεί πυροπροστατευμένη όδευση διαφυγής εφόσον διαχωρίζεται από το κτίριο με δομικά στοιχεία με δείκτη πυραντίστασης τον απαιτούμενο για την πυροπροστατευμένη όδευση διαφυγής του κτιρίου.
Σχεδιαστικές αρχές
Πίνακας 4: Απαιτήσεις δείκτη Πυραντίστασης ανά χρήση κτιρίου ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ∆ΕΙΚΤΗ ΠΥΡΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΑΝΑ ΧΡΗΣΗ ΚΤΙΡΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ Π.∆.41/2018
∆ιαίρεση μεγάλου κτιρίου σε μικρότερους χώρους
Επιλογή κατάλληλων υλικών και η θέση τους στο κτίριο
∆είκτης πυραντίστασης ικανός να περιορίσει τη φωτιά και τις υλικές ζημίες
106 Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127
∆ιαμόρφωση οδεύσεων διαφυγής
Προστασία της ανθρώπινης ζωής
Χρήση κτιρίου
Χρήση
Υποκατηγορία Ελάχιστος δείκτης πυραντίστασης (min) Υπόγειοι όροφοι
Κατοικία Προσωρινή διαμονή Χώροι συνάθρ. κοινού/ υγεία και πρόνοια/ εμπόριο
Εκπαίδευση /γραφεία Βιομηχανία
Ζ11 Ζ22 Ζ33
Υπόγειοι όροφοι
Ύψους >10m
Ύψους ≤10m
Έως 2 ορόφους και ≤5m ανώτατη στάθμη δαπέδου
Από 3 έως 6 ορόφους και ≤15m
90
60
30
60
90
120
90
60
30
60
90
120
120
90
60
90
120
180
90
60
30
60
90
120
120 180 240
90 120 180
60 90 120
90 120 180
Από 7 Ύψους έως 10 ≤27m ορόφους και ≤27m
120 180 240
Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127 107
π αρουσίαση - Πυροπροστασία Εξωτερικά πυράντoχα κουφώματα
Σήμανση πυράντοχων κουφωμάτων
Το επιτρεπόμενο μέγιστο ποσοστό ανοιγμάτων στη συνολική επιφάνεια του εξωτερικού τοίχου διπλασιάζεται εάν τα κουφώματα έχουν δείκτη πυραντίστασης τουλάχιστον 30 λεπτών (ΕΙ 30).
Αποστάσεις ανοιγμάτων σε εξωτερικές τοιχοποιίες Η απόσταση ανοιγμάτων σε εξωτερικές τοιχοποιίες, που ανήκουν σε διαφορετικά πυροδιαμερίσματα πρέπει να είναι τουλάχιστον 1,40 μ., εφόσον τα ανοίγματα δεν έχουν τον απαιτούμενο δείκτη πυραντίστασης.
Συνεισφορά πυράντοχου κουφώματος στο ποσοστό ανοιγμάτων τοιχοποιίας Το επιτρεπόμενο μέγιστο ποσοστό ανοιγμάτων στη συνολική επιφάνεια του εξωτερικού τοίχου διπλασιάζεται εάν τα κουφώματα έχουν δείκτη πυραντίστασης τουλάχιστον 30 λεπτών (El 30).
Κανονισμός πυροπροστασίας ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων
Κάθε πυράντοχη πόρτα που προβλέπεται να παραμένει κλειστή σε περίπτωση πυρκαγιάς (π.χ. πόρτα σε περίβλημα κλιμακοστασίου, πυροδιαμερίσματος, κ.λπ.), πρέπει να είναι αυτοκλειόμενη. Σε αντίθετη περίπτωση πρέπει να υπάρχει αυτοκόλλητο σε εμφανές σημείο αναγράφοντας ότι η πόρτα πρέπει να παραμένει κλειστή. Το ίδιο ισχύει για τα παράθυρα που θα πρέπει να είναι εφοδιασμένα με αυτόματο κλείσιμο σε περίπτωση που θα μένουν σε ανάκληση.
Μηχανισμοί συγκράτησης Αν διαθέτει μηχανισμό συγκράτησης στην ανοικτή θέση, θα πρέπει αυτός να έχει τη δυνατότητα απενεργοποίησης με τους ακόλουθους τρόπους: α. χειροκίνητα μέσω κατάλληλης επί τόπου εγκατεστημένης συσκευής (κομβίον) β. από το κέντρο ελέγχου του κτιρίου γ. σε περίπτωση διακοπής παροχής ηλεκτρικού ρεύματος δ. σε περίπτωση ενεργοποίησης συστήματος πυρανίχνευσης ε. σε περίπτωση ενεργοποίησης αυτόματου συστήματος πυρόσβεσης Σύρτες ή παρόμοια μέσα ή συστήματα ασφαλίσεως (όπως χρήση κλειδιού, μαγνητικές κάρτες, πληκτρολόγια απασφαλίσεως) δεν γίνονται αποδεκτά.
Συμπεράσματα • Η θέση τοποθέτησης ενός πυράντοχου κουφώματος, τα τεχνικά χαρακτηριστικά του και ο δείκτης πυραντίστασης (ΕΙ) Νέα κτίρια Τα εξωτερικά κουφώματα έχουν δείκτη ≥ ΕΙ30 και σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Κανονισμού Πυροπροστασίας Κτιρίων.
Υφιστάμενα κτίρια Σε περίπτωση ανακαίνισης η ελάχιστη απαίτηση πυραντίστασης ορίζεται στα EI15 για κτίρια μεσαίας επικινδυνότητας και ΕΙ30 για υψηλής και ιδιαίτερα υψηλής.
προκύπτουν στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου αρχιτεκτονικού σχεδιασμού με γνώμονα την πυροπροστασία των κτιρίων.
• Ένα πυράντοχο κούφωμα θα πρέπει να αποτελείται από επί μέρους στοιχεία με εγκεκριμένες ιδιότητες αντίδρασης και αντίστασης στη φωτιά (ΕΙ) και να έχει δοκιμαστεί ως ενιαίο σώμα σε πρότυπες δοκιμές πυραντίστασης ως προς τη συμβατότητα των υλικών και των στοιχείων μεταξύ τους.
• Οι πυράντοχες κατασκευές που αφορούν εξωτερικές ανοιγόμενες θύρες και εξωτερικά ανοιγόμενα παράθυρα
Μηχανισμοί πυράντοχων θυρών Θα πρέπει να οριζόνται από τη φάση μελέτης: Μπάρες πανικού, μηχανισμοί επαναφοράς, αυτόματο κλείσιμο με αισθητήρες καπνού ή/και θερμοκρασίας, κλειδαριές 1 ή 3 σημείων.
108 Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127
πρέπει να συνοδεύονται από γραπτή ∆ήλωση Επιδόσεων και να φέρουν Σήμανση CE σύμφωνα με το πρότυπο EN 16034.
• Ο κατασκευαστής πρέπει να είναι πιστοποιημένος από κοινοποιημένο φορέα, μόνο για τα εξωτερικά πυράντοχα κουφώματα.
• Τα πυράντοχα υαλοπετάσματα, οι εσωτερικές πυράντοχες πόρτες όπως και τα εξωτερικά σταθερά πυράντοχα κουφώματα δεν απαιτούν πιστοποίηση του κατασκευαστή από κοινοποιημένο φορέα.
Ιούνιος 2024 - Τεύχος 127 109