Becoming YOUNG CMU Change Agent

BECOMING CHANGE AGENTS

ร่ พ แ น ย นั้ ผ า ดเ ท่ เ ง า ห ง อ า ร่ นื้ เ บ ร ฉบั ดกา จั อ พื่ เ ช้ ใ

มุมมอง ความคิด ผลงาน ผู้นำการเปลี่ยนแปลงรุ่นเล็ก แห่งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ร่ พ แ น ย นั้ ผ เ า ด ท่ เ ง า ห ง อ า บร่ ารเนื้ บั ฉ ก ด จั อ พื่ ใช้เ

คำชี้แจง

เนื้อหาทั้งหมดในเอกสารนี้ จัดทำโดยคณะทำงานจากชั้นเรียนวิชา MC 851252 การเขียนสร้างสรรค์เพื่องานประชาสัมพันธ์ คณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษาที่ 2566 แสดงผลงานการจัดทำเนื้อหาเพื่อการ ประชาสัมพันธ์ในรูปแบบบทสัมภาษณ์ นำเสนอเรื่องราวและมุมมองของผู้แทนนักศึกษาที่ดำเนินโครงการสื่อสารเพื่อเสริม พลังสังคมในประเด็นหลากหลาย ข้อมูลและการออกแบบศิลป์เป็นผลงานของทีมงานที่ปรากฏชื่อท้ายบทความสัมภาษณ์ รวบรวมตามจริงเพื่อประเมินคุณภาพ ตรวจสอบความถูกต้องเหมาะสมโดยคณะทำงานและผู้เกี่ยวข้อง ยังมิใช่ฉบับเผยแพร่ กรณีพบจุดปรับปรุงข้อมูลโปรดติดต่อผู้สอน ทาง E-mail : alicha.treer@cmu.ac.th ขอขอบคุณ

อลิชา ตรีโรจนานนท์

Content ความไม่เท่าเทียมในชนเผ่าที่ไม่มีใครเห็น สุขอนามัยทางเพศที่ดีเริ่มที่ตัวเรา วัยรุ่นกับอนามัยทางเพศ สุนัขจรจัดกับคนในชุมชนให้กลายเป็น “Humanities and Community dogs” ของกิ๋นคนเมืองในรอยจำ ไร่หมุนเวียน ในแง่มุมด้านวัฒนธรรมการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เชียงใหม่ในความทรงจำของวัยเก๋า ชีวิตวัย 21 ปี นีน่า ชลธิฌา สุนันท์เสวก ที่เปี่ ยมไปด้วยแรงบันดาลใจให้กับสังคม การสร้างอัตลักษณ์ตนเอง ฐิติพร มะโนวรรณา นักศึกษาผู้ผลิตโครงการสื่อสารพลังสังคม Visible Feeling ความรู้สึกที่มองเห็นได้ SEXUAL HARASSMENT ในสถานศึกษา ไม่ใช่เรื่องไกลตัว Change Agent กับการเป็นสะพานเชื่อมวัฒนธรรม การสนับสนุนการเรียนรู้ของศูนย์การเรียนชุมชน“แม่ฟ้าหลวง” บ้านหนองมณฑา (มอวาคี) ผ่านการผลิตสื่อ มองเห็นปัญหา “การคุมคามทางออนไลน์ ในเด็กมัธยมต้น” สะท้อนพลังสู่โปรเจคใหญ่ เปลี่ยนสังคม Everyone can do it “ผู้พิการ” มนุษย์ปกติที่ยังคงถูกสังคมมองว่าไม่เหมือนคนทั่วไป love happiness memory : มีน วิลาวัลย์ สุยะลา Young CMU Change Agent กับตุ๊กตาวิเศษที่ช่วยลดการตอกย้ำบาดแผลในจิตใจของเหยื่อ

ความไม่เท่าเทียมในชนเผ่าที่ไม่มีใครเห็น

“

หญิงสาววัยยี่สิบเอ็ดปีที่อยากให้ผู้หญิงทุกคนรู้ว่าตนมีคุณค่า ไม่จำเป็นต้องไปฟังคำพูดของผู้ชายเสมอไป ผู้หญิงสามารถเป็นช้างเท้าหน้าได้ ไม่จำเป็นต้องยอมทุกอย่าง ทุกคนมีสิทธิและคุณค่าของตัวเอง ไม่จำเป็นต้องให้ผู้ชายหรือว่าใครมาบอกว่าเราพิเศษ เราไม่ได้เป็นแค่สิ่งของของใคร แค่เป็นตัวของตัวเองและรู้คุณค่า ในตนเองเท่านั้นเป็นพอ แค่ลุกขึ้นมาพูด ลุกขึ้นมาแสดงศักยภาพ แค่นี้ก็สามารถเปลี่ยนแปลงบางอย่างได้

ธีรดา จิ๋วใสแจ๋ม คณะการสื่อสารมวลชน

มองเห็นปัญหาจากเรื่องใกล้ตัว ตอนแรกเธอสนใจในประเด็นเกี่ยวกับความรุนแรงที่ไม่ใช่เกี่ยวกับชนเผ่า แต่อาจารย์แนะนำว่าควรทำอะไรที่มันแตกต่าง เพราะมีหลายกลุ่มมากที่ทำประเด็นเกี่ยวกับความรุนแรงผู้หญิงผู้ชาย จึงเล็งเห็นว่าชุมชนชนเผ่าเขาค่อนข้างมีความรุนแรง ที่โดนกดทับด้วยวัฒนธรรมการเลี้ยงดูของเขา โดยที่เราไม่รู้เลยว่าพวกเขากำลังโดนกดทับอยู่ เธอก็เลยสนใจว่าถ้าเราจะทำ เกี่ยวกับความรุนแรงกับชนเผ่า สิ่งนี้น่าจะเหมือนการสะท้อนสังคมว่า สิ่งนี้มันคือความรุนแรงที่ยังไม่ได้รับการออกมาพูด หรือยังไม่มีสื่อไหนออกมาทำ สำหรับเธอ My idolของเธอคือแม่ ด้วยความที่เป็นผู้หญิง เรื่องการแต่งงานหรือว่าถูกทารุณกรรมมันค่อนข้างที่จะกด ทับเราอยู่ เพราะการเป็นผู้หญิงไม่สามารถที่จะต่อต้านผู้ชายได้ อีกประเด็นหนึ่งเกี่ยวกับม้งเรื่องการหย่าร้าง เพราะ ครอบครัวของเธอก็เป็นครอบครัวที่ประสบกับการหย่าร้าง แม่เธอเป็นคนที่ต้องสู้ นั่นเป็นเหตุผลให้เธอลงพื้นที่และพูดคุย กับเหล่าผู้นำผู้หญิง มันเหมือนเป็นมุมมองความคิดของผู้หญิงด้วยกัน เธอไม่ได้คิดว่าเธอควรจะมีMy idolขนาดนั้น เพราะ เธอคิดว่าทุกคนสามารถเป็นแรงบันดาลใจให้ตนเองได้ ทุกคนสามารถเป็นแรงบันดาลใจได้หมดเลยไม่ว่าจะเป็นตัวเราเอง พ่อแม่ หรือผู้หญิงชนเผ่า ผู้หญิงทุกคนมีความเป็นตัวของตัวเอง มีความuniqueเป็นของตัวเอง เราสามารถมี My idol เป็น ตัวเองได้

ปัจจุบันผู้ชายชนเผ่ามองความเชื่อเรื่องชายเป็นใหญ่เปลี่ยนไปหรือไม่

หรือยังส่งต่อความคิดความเชื่อแบบเดิมๆ?

ณ ปัจจุบันจากการที่เธอไปลงพื้นที่ เธอเล่าว่า “ความคิดของเหล่าผู้ชายในชนเผ่ายังไม่ค่อยเกิดการเปลี่ยนแปลง สักเท่าไหร่” จากการสัมภาษณ์พี่เเน่งน้อย คนที่ทำพิธีรับเจ้าสาว เขาได้พูดกับเธอว่าเขายังไม่สามารถพูดคำว่า “สิทธิสตรี”ได้เลย แต่จะใช้คำว่าความรักที่มีต่อลูก พูดได้ว่ามันคือสิทธิจอมปลอมที่เราพยายามหลอกตัวเองขึ้นมาว่ามัน เกิดการเปลี่ยนแปลงแล้ว แต่ในความเป็นจริงพวกเขายังโดนกดทับอยู่ ตอนที่เธอไปลงพื้นที่มีพิธีแต่งงานที่เธอได้ไปเก็บ ข้อมูล ณ ตอนนั้นผู้หญิงไม่สามารถมานั่งร่วมพิธีกับผู้ชายได้เลย พวกเขาต้องอยู่แค่ในครัวคอยเสิร์ฟน้ำเสิร์ฟข้าว คอย ทำกับข้าว ล้างจานเท่านั้น มันกลับกลายเป็นว่าพิธีรับลูกสาวกลับบ้านมันเป็นการแค่เปลี่ยนแปลงความเชื่อเท่านั้นเอง แต่สิทธิสตรีในชนเผ่าม้งเองยังใช้ไม่ได้จริงเท่าไหร่นัก

สิ่งที่ไม่เคยรู้ก็ได้รู้ เธอลองผิดลองถูกอยู่ประมาณ 1 เดือน ไปประมาณ 4-5 รอบ สงสัยอะไรก็ถาม อ่านรีเสิร์ชวิจัยจากที่คนอื่นเขาทำ เธอกล่าวว่าพวกเขาที่ใช้ชีวิตทั่วไปเหมือนพวกเรา เราก็ต้องมีโมเมนต์อ่อนน้อมถ่อมตน เจอใครก็ทักทาย เหมือนทักทาย ผู้ใหญ่เลย ไม่ต้องปรับเปลี่ยนตัวเองให้เป็นไปตามวัฒนธรรมเขา มันไม่ใช่เรื่องที่ทำไปแล้วผิด เพราะเขาก็เข้าใจว่าเราไม่รู้ จักวัฒนธรรมเขา แต่ก็ต้องอยู่ภายใต้มารยาท ชนเผ่าม้งจะมีวัฒนธรรมหนึ่งคือผู้ชายสามารถฉุดผู้หญิงคนไหนก็ได้ แม้กระทั่งผู้หญิงที่เดินตามทาง หากผู้ชาย เห็นแล้วอยากได้ก็สามารถฉุดไปเป็นเมีย 1 2 3 4 ได้เลย แต่ผู้หญิงต้องอยู่ในโอวาทผู้ชายเท่านั้น กลุ่มของเธอมี ทั้งหมด19 คน แต่ทั้ง10 คนที่ไปลงพื้นที่ล้วนเป็นผู้หญิง เธอได้ลองใส่ชุดม้งเขาก็เตือนเลยว่าให้ระมัดระวังในการเดินทาง นะเพราะเราอาจจะโดนฉุดได้ ซึง ณ ตอนนั้นเธอเล่าว่าน่ากลัวมาก แต่มันมีวัฒนธรรมแบบนี้อยู่ซึ่งคนภายนอกอาจจะไม่รู้ ผู้หญิงม้งไม่สามารถขัดขืนอะไรได้เลย เธอได้เรียนรู้ว่าสังคมชายเป็นใหญ่เป็นเรื่องที่น่ากลัวมาก จากการที่เธอได้ไปชน เผ่าม้ง ณ โมเมนต์ตรงนั้นมันแบบมันน่ากลัวจริงๆ ผู้หญิงม้งเขาทนได้ยังไงกับโมเมนต์ตรงนั้น พี่รู้สึกอึดอัดมากตอนที่ไป ยู่ตรงนั้น ทั้งสายตา กริยาท่าทางของเขาทำให้เราลดคุณค่าเราไปเลยจริงๆ เขาทำเหมือน harassment เรา พวกเธอเป็น ผู้หญิงกันหมดแล้วก็ต้องเข้าไปถ่ายพิธี ซึ่งภายในพิธีก็จะมีแต่ผู้ชาย เพื่อนเจ้าบ่าวก็นั่งมองแล้วซุบซิบ ซึ่งมันไม่น่ารักเลย แต่ของปกาเกอะญอไม่มี เขาน่ารัก และเป็นมิตรมาก สังคมม้งค่อนข้างที่จะเคร่งมากกว่าปกาเกอะญอ เธอสงสัยว่าพวก เขาโดนกดขี่ขนาดนี้มานานแค่ไหนแล้ว เขาทนอยู่ได้อย่างไร มันทำให้เธอรู้สึกอยากจะเปลี่ยนแปลงจริงๆ

คุณก็สามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงในสังคมได้

ตระหนักรู้และให้ความสนใจ เธอชอบมุมมองความคิดของแต่ละคน ใน story เดียวกันเขาโดนกดขี่จากวัฒนธรรมชายเป็นใหญ่ เขาก็พยายาม ดิ้นรนออกไปจากตรงจุดนี้ พวกเขาสู้สุดใจ เธอรู้สึกว่าเขามีในการที่อยากจะเปลี่ยนแปลง ที่เธอพูดคุยกับพวกเขา เธอกล่าว ว่าเขาค่อนข้างมีอายุแล้วแต่เขาก็ยังมีแรงในการที่อยากจะเปลี่ยนแปลง เธอรู้สึกถึง passion ตรงนั้นมากๆ แล้วทำให้เธอก็ อยากมี power แบบนั้นบ้าง เธออยากให้ผู้คนรู้ว่าทุกคนมีคุณค่าไม่ใช่แค่ชนเผ่าม้ง และไม่ใช่แค่ผู้คนแต่รวมถึงภาครัฐ เอกชนควรหันมาสนใจกับ คนกลุ่มนี้ ภายในเครือข่ายสตรีที่เขาขับคลื่อนกันอยู่ เขาไม่มีคนหรืออะไรเลยสักอย่างที่มาช่วยเขา เขาต้องขับเคลื่อนด้วยตัว เอง แม้พวกเขาเป็นคนชายขอบแต่เราก็ควรจะให้ความสนใจกับพวกเขามากกว่านี้ การกระทำความรุนแรงหรือการที่ผู้ชายจะ ฉุด ผู้หญิงคนไหนไปก็ได้มันผิดศีลธรรม และไม่มีอารยะ ทั้งๆที่สังคมเราเจริญไปขนาดนี้แล้ว เธออยากให้สังคมรับรู้ว่าการกระทำ และความเชื่อเหล่านี้มันยังมีอยู่ ไม่ควรเมินเฉยต่อวัฒนธรรม ความเชื่อหรืออะไรก็ตามแต่ นี่คือการกดขี่ เพราะอย่างม้ง ถ้าผู้หญิงโดนสามีทุบตีหรือว่าถึงขั้นที่รุนแรงมากๆ เขาไม่สามารถไปแจ้งความหรือไปบอกใครได้เลย ถ้าผู้หญิงที่เป็นชนเผ่า ส่งเรื่องไปที่ศาลคดีเขาก็จะโดนปัดตกทันที เขาเป็นคนชายขอบอย่างแท้จริงโดยที่กฎหมายไม่ได้เหลียวมองเขาเลย พวกเขา โดนกระทำมามากพอแล้ว ควรต้องมีการเปลี่ยนแปลงได้แล้ว เธออยากให้สังคมตระหนักรู้และมีกฎหมายบังคับใช้ชัดเจน กว่านี้ เพราะว่าทุกคนมีคุณค่า ทุกคนสามารถตัดสินใจด้วยตัวเองได้ อย่าให้ใครมาลดทอนคุณค่าในตัวเรา

จากจุดเริ่มต้นเล็กๆสู่การเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ ในอนาคตเธอจะใช้ทั้งกำลังและความสามารถของเธอถ่ายทอดเรื่องราวในมุมมองชนเผ่าอื่น ๆ อีก ภายในเครือข่าย สตรีมีทั้งหมด 8 ชนเผ่า และพวกเขาต่างก็เป็นหนึ่งในผู้หญิงที่กำลังขับเคลื่อนเรื่องที่ผู้หญิงเป็นผู้นำ ให้เหล่าผู้หญิงออกมา แล้วมีคุณค่า เธออยากจะเสนอมุมมองในหลายๆความคิดของผู้นำหญิง จะเห็นได้ว่าปกาเกอะญอกับม้งมีความคิด ความ เชื่อ และวัฒนธรรมที่ไม่เหมือนกันแต่เส้นเรื่องที่ทำให้พวกเขาออกมาสู้เป็นเส้นเรื่องเดียวกัน จากที่คลิปวิดีโอชนเผ่าม้งและ ปกาเกอะญอที่เธอลงในเฟซบุ๊ก เหล่าผู้หญิงม้งและปกาเกอะญอได้ขอบคุณเธอที่ทำสื่อและถ่ายทอดเรื่องราวของพวกเขา ให้คนภายนอกรู้ เธอรับรู้ได้เลยว่าพวกเขารู้สึกดีที่มีคนลุกขึ้นมาสร้างการเปลี่ยนแปลง ปัจจัยหลักของเธอคืออยากให้ชนเผ่า ของเขาได้รับรู้ว่าทุกคนสามารถเป็นผู้นำได้ และสิ่งที่เธอทำ จะทำให้พวกเขาเกิดแรงบันดาลใจที่อยากจะมีคุณค่าของตัวเอง หากยิ่งทำแบบเจาะจงชนเผ่าจะยิ่งเป็นตัวกลางที่ดีในการที่สะท้อนให้พวกเขาเป็นต้นแบบในการเปลี่ยนแปลง เธออยาก สร้างความเปลี่ยนแปลงให้กับชนเผ่าอื่นที่นอกจากม้งและปกาเกอะญออีกด้วย

เรื่อง

ภาพ

กัญญาณัฐ นันทิมา

จักรภัทร ชัยมงคล

ชอบอ่านทุกอย่างที่ไม่เกี่ยว กับเรื่องเรียน ชอบฟังเพลง ของTaylor Swift ไม่น่าเลย คิดถึงสาวบางโพธิ์

แกเป็นใคร ฉันเป็นใคร? งง

ระพีพัฒน์ ชาวนา เป้นคนสวยโดยพื้นฐาน

ขอขอบคุณภาพจากพี่กลุ่มสร้าง แรงบันดาลใจให้หญิงชนเผ่า ผ่านเหล่าผู้นำหญิง

สุ ข อ น า มั ย ท า ง เ พ ศ ที่ ดี เ ริ่ ม ที่ ตั ว เ ร า

วั ย รุ่ น กั บ อ น า มั ย ท า ง เ พ ศ “ลักษณะสังคมและวัฒนธรรมของไทยนั้น

โดยเหตุนี้มูลนิธิรักษ์ไทยและภาคีเครือข่ายจึงร่วมกับ

ไม่นิยมนำเรื่องเพศมาพูดกัน

นักศึกษาคณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

อย่างเปิดเผย จึงส่งผลให้วัยรุ่นไทยในปัจจุบัน

เป็นพื้นที่หนึ่งที่สนับสนุนเยาวชนจำนวน 300 คนใน

มีการเข้าใจในเรื่องของการดูแล สุขอนามัยทางเพศผิดวิธี”

จัดเทศกาลเยาวชน Youth Voices Festival ขึ้นมา เพื่อ จังหวัดเชียงใหม่ ได้แสดงออกอย่างสร้างสรรค์ สามารถ รับข้อมูลข่าวสาร เข้าถึงและเข้าใจเรื่องของสุขอนามัย ทางเพศได้อย่างถูกต้อง

นักศึกษาคณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมกับมูลนิธิรักษ์ไทยและภาคีเครือข่ายจัดเทศกาลเยาวชน Youth Festival ณ ลานประตูท่าแพ เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา หลาย ๆ โรงเรียนมีการเรียนการสอนเกี่ยวกับเรื่องของ สุขศึกษาและเพศศึกษา แต่ลักษณะสังคมและวัฒนธรรมของไทยนั้นไม่นิยมนำ เรื่องเพศมาพูดกันอย่างเปิดเผย จึงส่งผลให้วัยรุ่นไทยใน ปัจจุบันมีการเข้าใจในเรื่องของการดูแลสุขอนามัยทาง เพศผิดวิธี

นางสาว กัญญาภัค ร่มรื่น คณะการสื่อสารมวลชน

“

เ พ ศ ศึ ก ษ า เพศศึกษา หมายถึง การเรียนรู้และทำความ เข้าใจเกี่ยวกับเรื่องเพศในด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะ เป็น การสำรวจและทำความรู้จักร่างกาย ตนเอง การมีเพศสัมพันธ์ที่ถูกต้องและ ปลอดภัย การรักษาความสัมพันธ์กับคนรัก การปฏิบัติต่อเพศตรงข้าม เพศทางเลือก และอื่น ๆ นอกจากนี้ เมื่อเรามีความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องเพศ ศึกษาแล้ว ยังช่วยให้ปัญหาเกี่ยวกับเรื่องเพศเกิดขึ้น น้อยลง เช่น การตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์ โรคติดต่อ ทางเพศสัมพันธ์ ความรุนแรงทางเพศ ความเกลียด ชังทางเพศ ทั้งนี้ เพศศึกษาไม่ได้หมายถึงการเรียนใน ห้องเรียนหรือสถานศึกษาเท่านั้น แต่ยังหมายถึงการ เรียนรู้และทำความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องเพศด้วย ตนเอง การพูดคุยกันระหว่างสมาชิกในครอบครัว และการถกเถียงทางสังคมอย่างเปิดกว้างเพศศึกษามี ความสำคัญต่อคนในสังคม โดยเฉพาะในช่วงวัยเรียน หรือวัยรุ่น เพราะเป็นเครื่องมือที่จะสามารถแนะแนว และแนะนำให้ผู้เรียนเข้าใจเรื่องเพศได้อย่างถูกต้อง มี ความรู้มากพอที่จะใช้ในการตัดสินใจเกี่ยวกับความ สัมพันธ์ทางเพศและเพศวิถีได้อย่างเหมาะสม รวมถึง เพื่อปกป้องผู้เรียนจากปัญหาที่เกี่ยวข้องกับเรื่องเพศ ต่าง ๆ หรือช่วยให้สามารถรับมือกับปัญหาที่อาจเกิด ขึ้นอาทิ ปัญหาจากการมีเพศสัมพันธ์ ซึ่งอาจเกิดจากความ ประมาท หรือการขาดข้อมูลที่ควรทราบ เช่น วิธีคุม กำเนิดเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์ วิธี ป้องกันตนเองจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ความไม่เสมอภาคทางเพศ หรือการถูกเลือกปฏิบัติ อย่างไม่เท่าเทียมกับคนอีกกลุ่ม โดยอ้างอิงจาก ความแตกต่างทางรสนิยมทางเพศหรือเพศสภาพ ความรุนแรงบนฐานทางเพศสภาพ หรือการใช้ ความรุนแรงกับผู้ที่มีเพศสภาพหรือรสนิยมทาง เพศแตกต่างจากตัวเองหรือพวกของตัวเอง

“สุขอนามัยทางเพศที่ดีเริ่มที่ตัวเรา” นางสาว กัญญาภัค ร่มรื่น คณะการสื่อสารมวลชน

“

ทำไมถึงเลือกที่จะ ทำงานเกี่ยวกับเพศศึกษา?

กล่าวว่า “การดูแลสุขภาวะด้านการเจริญพันธุ์ เช่น การ

“ ด้วยเรื่องนี้เป็นเรื่องที่ถูกมองข้ามมาโดยตลอด ซึ่งในบางครั้งอาจ

ทำความสะอาดร่างกายในจุดซ่อนเร้นเพื่อให้มีสุขอนามัย

ถูกมองว่าอย่างไรก็มีหน่วยงานออกมาจัดการ ออกมารณรงค์อีก

ทางเพศที่ดีอยู่เสมอเป็นสิ่งที่สำคัญ เพราะเรื่องสุขอนามัย

อยู่ดี แต่พอได้มองถึงความเป็นจริงไม่ว่าจะเกิดการรณรงค์ขึ้นอีก

ทางเพศในปัจจุบันถูกละเลยไปค่อนข้างมาก”

มากแค่ไหนปัญหาเหล่านี้ก็ยังคงมีอยู่ในสังคม โดยเฉพาะเยาวชน

“สำหรับเพศหญิงส่วนใหญ่จะเข้าใจว่าจำเป็นต้องใช้น้ำยา

กลุ่มชาติพันธุ์ หรือผู้ที่อาศัยอยู่บริเวณชายขอบ รวมไปถึงบุคคลที่

ทำความสะอาดจุดซ่อนเร้น แต่ที่จริงแล้วจุดซ่อนเร้นของเรา

ไม่ได้รับการศึกษา ซึ่งขาดความรู้ในด้านนี้ จึงอยากเป็นส่วนหนึ่งใน

ควรทำความสะอาดโดยใช้แค่น้ำเปล่าก็เพียงพอแล้ว เพราะใน

การช่วยเหลือบุคคลเหล่านี้ที่ไม่มีโอกาสเข้าถึงความรู้ด้านสุขภาวะที่

ช่องคลอดของผู้หญิงจะมีแบคทีเรียที่ดีอยู่ ดังนั้นจึงไม่ควรใช้

ดี และถ้าสามารถจุดประกายให้เด็กเพียงสักคนหนึ่งที่เริ่มคิดถึง

ผลิตภัณฑ์ที่ไม่เหมาะกับจุดซ่อนเร้นของตนเองเพราะใน

เรื่องนี้มากขึ้นจากการทำงานที่ได้ให้ข้อมูลสุขอนามัยทางเพศที่เกิด

ผลิตภัณฑ์บางประเภทก็มีสารที่สามารถส่งผลเสียต่อการดูแล

ขึ้น แม้คนเดียวก็สามารถกลายเป็นการเปลี่ยนแปลงได้ก้าวหนึ่ง

สุขอนามัยทางเพศได้ สำหรับเพศชายส่วนใหญ่ไม่ค่อยล้างมือ

”เนื่องด้วยเคยทำงานร่วมกับมูลนิธิรักษ์ไทยและ UNFPA ซึ่งภายใน

หลังจากปัสสาวะแล้วไปจับสิ่งของต่าง ๆ จึงส่งผลให้มีเชื้อโรค

เวลานั้นกำลังจัดกิจกรรมสำหรับเด็กวัยรุ่น เป็นการร่วมมือของหลาย

ปนเปื้ อนได้ ดังนั้นเพศชายจึงควรล้างมือหลังจากปัสสาวะทุก

หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน จึงได้มีโอกาสเป็นส่วนหนึ่งในการ

ครั้ง และควรสวมถุงยางอนามัยขณะมีเพศสัมพันธ์ เพราะถุง

ประชาสัมพันธ์และให้ไอเดียกับผู้เข้าร่วมกิจกรรมในด้านนี้ ซึ่งส่วนใหญ่

ยางอนามัยสามารถป้องกันเชื้อโรคและการตั้งครรภ์ได้หากใช้

เป็นกิจกรรมที่เป็นการส่งเสริมความรู้แล้วทำให้รับรู้ว่าผู้คนต้องการสิ่ง

ถูกวิธี

ใดและทำอย่างไรให้ผู้ที่เข้ามาร่วมงานได้รับการบริการพร้อมทั้ง ประสบการณ์ที่ดี ซึ่งทำให้ส่วนหนึ่งของความสำเร็จได้มาจาก ประสบการณ์นี้ ”

“

แรงจู งใจ

”

สิ่งที่ ได้ รับ

“จากการที่พี่เคยคุยเรื่องนี้กับเพื่อนที่อาศัยอยู่แถวชายขอบ

เชียงราย ซึ่งคนแถวนั้นมีปัญหาเรื่องสุขอนามัยทางเพศอยู่บ่อย ๆ เพราะคนแถวบ้านเขาไม่รู้เรื่องพวกนี้ ตอนที่พี่ได้ทำงานร่วมกับ

“ สิ่งที่ได้นั่นคือประสบการณ์ที่ดีทั้งฐานะผู้ร่วมงาน

มูลนิธิรักษ์ไทยและภาคีเครือข่ายแล้วพอเริ่มมีพื้นที่ให้สำหรับคน

และเข้าไปช่วยงาน เพราะเป็นทั้งสื่อที่คอย

กลุ่มหนึ่งได้พูดเรื่องสุขอนามัยทางเพศโดยเฉพาะ จากหนึ่งคน ก็กลายเป็นหลายคน จนรวมกันเป็นกระบอกเสียงใหญ่ ๆ และยิ่ง

ประชาสัมพันธ์และเป็นทีมงานเบื้องหลังที่ได้เห็น

เราไปทำงานในฐานะสื่อ เราก็ยิ่งทำให้เสียงกระจายไปได้มากขึ้น

เด็กและเยาวชนมีความกระตือรือร้นในการเข้าร่วม

ทำให้รู้สึกว่าจุดนี้สามารถจูงใจให้คนอื่นที่สนใจคล้ายกับเราแต่ไม่

กิจกรรมในเรื่องสุขอนามัยทางเพศ โดยได้รับทั้ง

กล้าทำ หรือมองตัวเองไม่มีกำลัง พอเขามาเจอพื้นที่ตรงนี้ที่มีคน

ความรู้และความบันเทิงภายในกิจกรรมที่มอบให้ ”

คอยสนับสนุน มีพื้นที่ให้เขาได้พูด เขาก็จะเข้าร่วม และพี่ค่อนข้าง ภูมิใจเพราะที่ผ่านมา ตั้งแต่พี่อยู่มัธยมพี่พยายามผลักดันเรื่องนี้มา ตลอด เพราะพี่เป็นเด็กที่เข้าร่วมโครงการของโรงเรียนที่เกี่ยวกับ เรื่องสุขอนามัยทางเพศตลอด เช่น โครงการ Stop Teen Mom เป็นต้น และถึงแม้ที่ผ่านมาพี่จะได้ความรู้แต่พี่ไม่มีโอกาสได้ใช้มันเลย ในความเป็นจริง แต่หลังจากที่พี่ได้ไปทำงานร่วมกับมูลนิธิรักษ์ไทย นั้น ทำให้พี่สามารถนำความรู้ที่ถูกต้องไปเผยแพร่ต่อผู้อื่นได้ แทนที่ จะไปค้นข้อมูลจากอินเตอร์เน็ตซึ่งอาจเป็นข้อมูลเท็จ”

“

สิ่งที่ อยากฝาก

“เราทุกคนที่อยากเผยแพร่ความรู้ที่ถูกต้องเกี่ยวกับเรื่องสุขอนามัยทางเพศ สามารถเริ่มทำได้เลย ขอแค่เรามีความตั้งใจอยากทำ ถึง แม้ว่าเราจะมีความรู้ไม่มาก แต่พอเรามาทำงานตรงนี้ จะมีหน่วยงานที่พร้อมเข้ามาให้ข้อมูลเรามากขึ้น เราสามารถเริ่มตั้งแต่ศูนย์ได้ ขอแค่เริ่มจากความตั้งใจ อยากลองทำ หรือแค่อยากได้ความรู้ไว้ติดตัวก็ได้ หรือเห็นเด็กแถวบ้านมีปัญหานี้แล้วรู้สึกอยากช่วยก็ได้ เหมือนกัน ทุกคนเริ่มคนละแบบกันว่ามีความสนใจ มีปัญหากันคนละแบบ แค่ขอให้รู้สึกว่าอยากทำตรงนี้ มันก็สามารถเกิดขึ้นได้ ทุกคนสามารถเริ่มลงมือทำได้ เรามีงานที่ไม่ใช่แค่การเป็นกระบอกเสียงเท่านั้น เช่น คุณเป็นฝ่ายช่วยให้ความรู้ที่ถูกต้อง หรือแชร์ข้อมูล ที่ถูกต้องต่อคนอื่นไปเรื่อย ๆ เท่านี่ก็เป็นการร่วมมือกันที่ดีที่สุดมาก ๆ แล้ว ไม่จำเป็นต้องตั้งนิทรรศการเลย ขอแค่เพียงเราไปได้รับ ความรู้ที่ถูกต้องมา แล้วสามารถเข้าไปช่วยคนที่มีปัญหาเหล่านี้ได้อย่างถูกต้องก็พอ”

เรื่อง

ภาพ

ณัฐธิดา จอมแก้ว (Co-Ordinator)

เมธาพร ทองอารักษ์ (Photographer)

เดชาธร สมศักดิ์ (Writer)

ขอบคุณพี่ไมล์ดี้ที่ให้สัมภาษณ์นะคะ/ครับ ขอบคุณรูปภาพสวย ๆ จาก รุ่นพี่กลุ่มสีฟ้า และYouth festival ขอบคุณพี่ ๆ ที่ทำงานหนักสำหรับ งานที่ท้าทายแต่ออกมาดีได้ขนาดนี้ค่ะ/ครับ <3

กิน เล่นเกม เต้น เที่ยว ชอบสีชมพูอ่อน มีความสุขที่ได้ กินของอร่อย ๆ ปูนพร้อมก่อสุดหล่อพร้อมยัง

เกิดมาน่ารัก ได้ทำสิ่งที่ไม่เคยทำ มีความสุขกับสิ่งเล็กๆ ได้ทำใน สิ่งที่ชอบก็ชีวิตนี้ก็ได้กำไรแล้ว อิอิอุอุ แต่ขออีกอย่างนึงคือขอ แฟนมาควงบ้างได้มุ้ย

ชีวิตนี้ไม่ได้ต้องการอะไรเยอะเลยขอแค่ แมว เตียงนุ่มๆ Netflix เงิน30ล้าน อาหาร แล้วก็วันหยุดแค่นั้นเอง

กลุ่มสีเขียว นักศึกษาคณะการสื่อสารมวลชน

กลุ่มสีเขียว ช่วยโครงการ (ห)มา ซีเอ็มยู สร้างสื่อพลังบวกระหว่างสุนัขจรจัดและคนในชุมชน เพื่อให้ คนและสัตว์อยู่ร่วมกันได้โดยไม่ก่อให้เกิดปัญหาในที่สาธารณะ Set Zero ควบคุมประชากรสุนัขจรจัด เพื่อให้ในอนาคตพื้นที่ในมหาวิทยาลัยได้กลายเป็น “Humanities and Community dogs”

เล่าถึงโครงการ โครงการ (ห)มา ซีเอ็มยู ได้จัดตั้งขึ้นในเดือนเมษายน พ.ศ.2559 จัดตั้งขึ้นโดยมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ร่วมมือกับคณะสัตวแพทยศาสตร์ เหตุผลในการจัดตั้งโครงการนี้ขึ้นมา คือ เพื่อให้สุนัขภายในพื้นที่ได้รับ การดูแลและจัดการปัญหาอย่างมีระบบ

เปลี่ยนสุนัขจรจัดเป็นสุนัข

ชุมชน อยู่ร่วมกับคนอย่างยั่งยืน โดยสุนัขที่เข้าร่วมโครงการ จำนวน 200 กว่าตัวจะได้รับการลงทะเบียนสุนัข การดูแลด้านสุขภาพ ตรวจ สุขภาพ

ถ่ายพยาธิ

ฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า

และจะมีการ

ทำหมันเพื่อควบคุมจำนวนประชากรของสุนัข มีการสวมปลอกคอ 3 สี อีกทั้งยังมีการปรับพฤติกรรมของสุนัขให้อยู่ร่วมกันกับคนได้อีก ด้วย โดยก่อนที่กลุ่มสีเขียวจะเข้ามาช่วยทำโครงการ (ห)มา ซีเอ็มยู นั้น แต่เดิมกลุ่มสีเขียวได้มีการช่วยบริจาคเงินให้กับสุนัขยากไร้ที่ป่วย หรือ ยากไร้

บริจาคเงินให้กับสถานที่ที่ไม่มีเงินในการซื้ออาหารให้กับสุนัข และด้วยเหตุผลนี้

พอกลุ่มสีเขียวรู้ว่าทางมหาวิทยาลัย

เชียงใหม่ได้มีโครงการ (ห)มา ซีเอ็มยู ทำให้กลุ่มสีเขียวได้เข้าไปช่วย ในการประชาสัมพันธ์ ด้านของการทำสื่อ เพื่อคาดหวังให้คนได้รู้จัก เกี่ยวกับโครงการ (ห)มา ซีเอ็มยู มากขึ้น

เนื่องจากทางโครงการมีวัตถุประสงค์ คือ ต้องการที่จะ set zero น้องสุนัขจรจัดใน ระยะยาว โดยเป็นการ set zero ที่ไม่ใช่การ ทารุณกรรมสัตว์ แต่เป็นการทำหมัน เพื่อไม่ ให้มีการเพิ่มขึ้นของประชากรสุนัขจรจัด และ นำมาดูแลอย่างเป็นระบบ ทำให้สุนัขจรจัดมี คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ตลอดจนน้อง (สุนัข จรจัด) จะสิ้นอายุขัยไป แบบนี้ถือเป็นการ set zero ระยะยาวที่ต้องใช้เวลายาวนาน หากไม่มีโครงการ (ห)มา ซีเอ็มยู เกิดขึ้น สุนัข จรจัดใน มช คงจะเป็นอีกแบบนึง ไม่มีการ จัดการที่ดี สุนัขจรจัดอาจจะกระจายอยู่ในทุก จุดของ มช และอาจจะเปลี่ยนจากหน้ามือ เป็นหลังมือไปเลย และนี่คือเหตุผลที่ทาง กลุ่มสีเขียวได้เข้ามา Empower โครงการ (ห)มา ซีเอ็มยู นั่นเอง

กลุ่ม 3

ความคาดหวัง กลุ่มเราคาดหวังให้ “คนอยู่ร่วมกับสุนัขจรจัดได้อย่างสงบสุข ให้เป็น Humanities and Community dogs” เพราะโครงการนี้ เป็นตัวกลางที่สามารถทำให้คนได้รู้จัก เข้าใจ สุนัขจรจัดมากขึ้น จากตัวสื่อที่กลุ่มเราทำออกมา และ ประชาสัมพันธ์ออกไป อย่างเช่น กลุ่มเราทำวิดีโอให้ความรู้เกี่ยวกับความหมายของสี ปลอกคอว่าแต่ละสีหมายถึงอะไร เราก็หวังว่าเขาจะเข้าใจความ หมายในสิ่งที่เราเผยแพร่ออกไป และอีกสิ่งที่เราหวัง คือ “หวังว่า จะได้รับประสบการณ์เพิ่มขึ้น” เมื่อกลุ่มเราได้เข้ามาช่วยใน โครงการนี้แล้ว ทำให้กลุ่มเราเข้าใจอะไรเพิ่มขึ้นในหลาย ๆ แง่มุม แต่ละคนในกลุ่มของเราก็ได้รับหน้าที่ที่แตกต่างกันออกไป โดยหน้าที่ของพวกเราในกลุ่ม ก็จะแบ่งหน้าที่ออกเป็นหลาย ๆ ส่วน ทั้ง 3 P (Pre Pro Post) ไม่ว่าจะเป็น บรรณาธิการ , Content Creator , Director , Media Plan และหน้าที่อื่น ๆ อีกมากมาย นอกจากนี้ขนาดของงานก็ใหญ่มากเช่นกัน ถือเป็น ความท้าทายในการทำงานกับคนกลุ่มใหญ่ด้วย

กลุ่มเราจึงหวัง

ว่าจะได้รับประสบการณ์จากทำงานกับโครงการ (ห)มา ซีเอ็มยู เพื่อนำไปต่อยอดในอนาคตได้ไม่มากก็น้อย

“ทำเท่าที่ทำได้ในเวลาที่จำกัด ทำให้ดีที่สุด”

ความท้าทาย โดยโครงการนี้ไม่ได้มีความท้าทายที่ต้องทำงานกับคนเพียงอย่างเดียว แต่ท้าทายตรงที่ต้อง ทำงานกับสัตว์ซึ่งสัตว์ไม่สามารถพูดได้ ทำให้การทำความเข้าใจกับน้อง (สุนัขจรจัด) มีความ ยากพอสมควร อีกทั้งยังมีความท้าทายในด้านของการทำสื่อ ซึ่งทางกลุ่มต้องวางแผนว่าต้อง ทำอย่างไรให้สื่อได้ Empower กับคน ให้มารู้จักกับสิ่งที่ทางกลุ่มทำมากที่สุด เราต้องเล่าออก มาอย่างไร ในมุมมองไหน กลุ่มเราจะได้อะไรจากคนดูกลับมาด้วย และความท้าทายของกลุ่มอีกเรื่องหนึ่ง คือ การมีระยะเวลาที่จำกัด ดังนั้นในระยะเวลาที่จำกัดนี้ ทางกลุ่มก็เลยต้องทำออกมาให้เต็มที่และดีที่สุด อย่างระยะเวลาในการสร้างสื่อก็มีจำกัด แต่ หากทางกลุ่มทำสำเร็จ ก็สามารถส่งต่อสื่อที่ได้ทำไปให้กับโครงการ และโครงการสามารถนำสื่อ ที่กลุ่มสีเขียวทำ นำไปใช้ต่อได้ในระยะยาว ไม่ว่าจะเป็นการใช้เปิดตัวในงานต่าง ๆ หรือ หาก โครงการมีการจัดกิจกรรม

ก็สามารถนำคลิปวิดีโอที่กลุ่มสีเขียวทำไว้นำมาเปิดใช้ต่อเพื่อสร้าง

ความรู้ความเข้าใจให้กับผู้คนหมู่มาก เกี่ยวกับโครงการ (ห)มา ซีเอ็มยู นี้ได้

กลุ่ม 3

ทำสื่อเพื่อ Empower

กลุ่มสีเขียวได้คิดวิธีการที่จะ Empower สื่อให้มีคนรับรู้ให้มากที่สุด โดยได้คิดเอาไว้ว่า จะทำสื่อเป็นคลิปวิดีโอ สารคดีเกี่ยวกับน้องสุนัขจรจัดตัวนึงที่ชื่อ “ตอย” โดยใช้น้องตอยเป็นตัว เล่าเรื่องว่าโครงการ (ห)มา ซีเอ็มยู เข้ามาช่วยสุนัขจรจัดได้อย่างไร และจะมีการจัดทำเป็น Short Clip อธิบายเกี่ยวกับปลอกคอของสุนัขจรจัดที่มี 3 สี โดยหากเห็นสุนัขสวมปลอกคอสีเขียว นั่นหมายความว่า สุนัขเป็นมิตร สีเหลือง หมายความว่า สุนัขขี้ระแวง ยอมให้จับเพียงบางคน สีแดง หมายความว่า สุนัขที่ไม่เป็นมิตร “ห้ามจับ” และสุนัขที่ไม่มีปลอกคอ หมายความว่า ควรระวัง ห้ามเข้าใกล้และห้ามจับโดยเด็ดขาด อีกทั้งทางกลุ่มมีแนวคิดที่จะเพิ่มสื่อ offline เข้ามาอีกด้วย โดยมีจุดประสงค์ คือ วัดความมีส่วน ร่วม หรือ การวัดผลสำเร็จของกลุ่มว่าผู้คนมีความเข้าใจ รับรู้ถึงสื่อที่ทำมากน้อยแค่ไหน หากมี Feedback กลับมา นั่นก็หมายความว่าสื่อที่กลุ่มสีเขียวทำได้สำเร็จไปอีกขั้นแล้ว หากคลิปวิดีโอ ที่ทางกลุ่มทำมีความน่าสนใจมาก อาจทำให้เกิดการดูงานระหว่าง มหาวิทยาลัยกับชุมชน หรือ มหาวิทยาลัยกับมหาวิทยาลัย เพื่อนำไปเป็นต้นแบบในการจัดการปัญหาสุนัขจรจัด

กลุ่ม 3

เสริมพลังและสร้างโอกาส โครงการ (ห)มา ซีเอ็มยู ทำให้ทางกลุ่มสีเขียวได้เรียนรู้ อะไรหลาย

ๆ

อย่าง

โครงการมากขึ้น

ไม่ว่าจะเป็นการเข้าใจในตัวผู้ดูแล

การที่ผู้ดูแลโครงการเข้ามาทำโครงการ

(ห)มา ซีเอ็มยู ไม่ใช่เพราะรักสัตว์เพียงอย่างเดียว แต่เขา ต้องการที่จะทำให้มันเกิด “Community ที่เราสามารถอยู่ ร่วมกับสุนัขจรจัดได้” ซึ่งสื่อที่ทางกลุ่มสีเขียวทำ ได้เข้าไป ช่วยเสริมพลังให้กับโครงการ ทำให้คนเข้าใจในตัวโครงการ เพิ่มมากขึ้น ว่ากำลังขับเคลื่อนอะไร และสร้างโอกาสให้กับ ชุมชน

หรือ

มหาวิทยาลัยที่เจอปัญหาเช่นเดียวกัน

เขา

สามารถหยิบยกโครงการนี้ไปแก้ไขปัญหาและนำไปปรับใช้ ให้เข้ากับพื้นที่ของเขาได้ สามารถสร้างแนวความคิดที่ดี

อีกทั้งสื่อของกลุ่มสีเขียวยัง สร้างทัศนคติที่ดีเกี่ยวกับ

สุนัขจรจัดให้ผู้คนได้รับรู้

ฝากไว้สักหน่อย สิ่งสุดท้ายที่ทางกลุ่มสีเขียวได้ฝากไว้ หากมีใครที่สนใจ อยากร่วมงานกับโครงการ (ห)มา ซีเอ็มยู สามารถเข้าไป ร่วมงานกับโครงการได้ โดยอันดับแรก คือ ควรศึกษาตัว โครงการมาให้ชัดเจนว่าโครงการนี้ทำอะไร

ต้องการอะไร

อยากให้ช่วยเหลือในด้านไหน เป้าหมายของคืออะไร เพราะ ทางโครงการมีแรงและกำลังชัดเจนว่าต้องการให้เราทำแบบ ไหนถึงจะซัพพอรต์โครงการได้ดี

เพื่อทำให้มหาวิทยาลัย

กลายเป็น “Humanities and Community dogs”

เรื่อง

ภาพ

ฐิตาภรณ์ ชัยชมภู

ทับทิมทอง อ้อยบำรุง

ทำในสิ่งที่ชอบ ชอบในสิ่งที่ทำ ประโยคนี้ซ้อมพูดไว้ตอนที่รวยแล้ว

บังเอิญมีกล้องพอดี เลยได้เป็นช่างภาพ ชอบสีชมพู ชอบกินน้ำที่ถาปัตย์ ยังคิดไม่ออกว่าปิดเทอมแล้วจะ อยู่ยังไงถ้าไม่มีน้ำร้านนั้น

ณิชา มาอินทร์

เฮาเทสดีให้เธอบ่ได้ดอก เฮามักหมอลำ แต่ถ้าแกเป็นผู้บ่าวมักฟังมนต์แคน งานแต่งเรา พร้อมจัด สินสอดเราพร้อมให้ แกอยู่ซื่อๆนั่งฟังมนต์ แคนกับเราก็พออิอิ

กลุ่ม 3

ขอบคุณพี่ ๆ กลุ่มสีเขียว นักศึกษาคณะการสื่อสารมวลชน ขอบคุณรูปภาพจากเพจโครงการจัดการปัญหาสุนัข มช. และ #หมาในมช.

ของกิ๋นคนเมืองในรอยจำ จากชุมพรถึงเชียงใหม่ กว่า 1000 กิโล สู่การเป็น HEAD Project สืบสานคุณค่าอาหารพื้นเมืองภาคเหนือผ่านการถ่ายทอดโดยผู้สูงอายุ

ฝ้าย - อรวรรณ โสภาภักดิ์ นักศึกษาคณะการสื่อสารมวลชนชั้นปีที่ 3 เด็กชุมพรที่เข้ามาเรียน ในกรุงเทพฯ แต่รับสภาพสังคมที่น่ากลัวและวุ่นวายไม่ไหว ตัดสินใจย้ายมาเรียนที่เชียงใหม่ เริ่มต้น ใหม่อีกครั้ง และได้เล็งเห็นถึงคุณค่าของผู้สูงอายุและสูตรอาหารเหนือที่เริ่มเลือนหายไปพร้อม ๆ กัน สู่การเป็น Head Project “ของกิ๋นคนเมืองในรอยจำ“ เพื่อสืบสานคุณค่าอาหารพื้นเมืองภาคเหนือ ให้คงอยู่ ผ่านการถ่ายทอดโดยผู้สูงอายุ เพื่อส่งต่อไปยังคนรุ่นใหม่

ทำไมถึงเลือกทำหัวข้อนี้ มองว่าผู้สูงอายุเป็นทรัพยากรที่มีคุณค่าต่อสังคมแล้ว ก็ประเทศ เพราะว่า เป็นบุคคลที่เพรียบพร้อมไปด้วย ความ รู้ประสบการณ์ คุณวุฒิ ภูมิปัญญาไทย ความทรงจำที่มี เอกลักษณ์ในตัว ที่หาได้ยากหรือไม่สามารถที่จะหาได้ใน ยุคนี้แล้ว ผู้สูงอายุอยู่ในช่วงปลายของชีวิตแล้ว ถ้าหายไป พร้อมกับผู้สูงอายุ เราจะเสียดายอะไรไหม?

“ Generation Gap ไม่ได้มีผลอะไร ระหว่างทำงานเลย พี่คิดว่าเรากับผู้สูง อายุสามารถทำงาม ร่วมกันได้ แลกเปลี่ยน และต่างฝ่ายต่าง สอนสิ่งที่ตัวเองรู้ ”

ทำไมถึงอยากสืบสาน คุณค่าอาหารพื้นเมืองภาคเหนือ เนื่องจากอาหารเหนือเป็นอาหารที่ไม่ค่อยรู้จักของเด็ก รุ่นใหม่ ส่วนใหญ่รู้จักแค่บางเมนู ทางพวกพี่จึงเห็น คุณค่า ความสำคัญที่จะสืบสานอาหารเหนือ ทั้งที่ส่วนใหญ่รู้จักอยู่ แล้ว แล้วก็ส่วนใหญ่ไม่รู้จัก มันจะเป็นประโยชน์สำหรับเด็ก รุ่นใหม่แล้วก็สืบสานภูมิปัญญา ศิลปะ เกี่ยวกับอาหารผ่าน การเล่าเรื่องของผู้สูงอายุ

คิดว่าอาหารภาคเหนือแตกต่างจากภาคอื่นอย่างไร (เอกลักษณ์,เสน่ห์) สำหรับพี่ที่เป็นคนภาคอื่น พี่คิดว่ารสชาติภาคเหนือ ไม่จัดจ้าน ตัวอย่างเช่น พี่เป็นคนใต้ รสชาติเหนือจะไม่จัดจ้าน เท่าอาหารใต้ไรงี้ แต่ก็มีมุมมองว่า ถ้ามันไม่จัดจ้านมันก็เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุกว่าของภาคอื่น ๆ แล้วก็หลาย ๆ วัย สามารถทานได้ รสชาติอาหารไม่เผ็ดจนเด็กทานไม่ได้ มุมมองพี่ที่เป็นคนเหนือ คิดว่าสมุนไพรเยอะ พวกเครื่องแกงไม่เหมือนของภาคอื่น อาจจะเป็นฟีลผักหรือฟีล แบบป่า ๆ อาจจะไม่ถึงขั้นต้องแบบโขกน้ำพริก ส่วนใหญ่จะเอามาตำ ต้ม อะไรเลย ไม่ได้ผ่านกรรมวิธีที่หลายขั้นตอน

อาหารพื้นเมืองเหนือในปัจจุบันแตกต่างกับอดีตอย่างไรบ้าง พี่มองว่าปัจจุบันอาหารเหนือหากินยากกว่าแต่ก่อน เพราะว่า ส่วนมากเมนูที่คนรู้จักก็จะเป็นเมนูเดิม ๆ หาทาน ง่าย ทำให้อาหารเหนือที่เป็นเมนูอื่น ๆ หาทานยาก พอมันหากินยาก คนทำขายก็ยาก ไม่ค่อยมีคนทำขาย อย่างเช่น ที่พี่ทำ เป็นจากเมนู ของกิ๋นบ้านเฮา จากของ จรัล มโนเพ็ชร มาอ้างอิงเป็นเมนูอาหาร ซึ่งเมนูในเพลงนี้มีหลายเมนูมาก พวกพี่ ทำฟอร์มสำรวจว่า เมนูอะไรคือพี่มีจะมีลิสของอาหารเพลงนี้ ไปสำรวจมาว่า เมนูไหนที่คนไม่ค่อยรู้จัก ซึ่งหลายเมนูมาก ที่คนรุ่นเราไม่ค่อยรู้จัก

ความคุ้นเคย จากวัตถุดิบ หรือเครื่องมือ สมัยใหม่ ทำให้รสชาติจากการทำฉบับ ที่ใช้แบบดั้งเดิมเปลี่ยนไปไหม กรรมวิธีการทำและวัตถุดิบ แตกต่างจากเดิม เช่น ที่พี่ เคยไปลงพื้นที่มามีคุณป้าบอกว่า สมัยก่อนที่ทำแกงนี้เค้าจะ ใช้กะทิจากมะพร้าวเลย คั้นออกมาสดๆ เป็นน้ำกระทิ แต่ สมัยนี้ใช้เป็นกะทิกล่อง รสชาติก็จะไม่เหมือนเดิม สมัยก่อน ใช้เป็นเตาถ่าน ก็จะมีกลิ่นหอมของถ่าน เดี๋ยวนี้เปลี่ยนมาใช้ เตาแก๊ส เรื่องกลิ่นหอมของถ่าน แบบฟีลกลิ่นกระทะมันก็จะ ไม่ค่อยมี

การปรับรสชาติให้เข้ากับปัจจุบัน จำเป็นหรือเปล่าเพื่อให้คนที่ไม่ใช่คน ท้องถิ่น สามารถทานได้ พี่มองว่ามันไม่จำเป็นต้องปรับรสชาติให้เข้ากับปัจจุบัน แต่มองว่า อาหารเหนือมันก็ยังเป็นรสชาติของอาหารเหนือ ดั้งเดิมได้ ถ้าจะให้เข้าถึง เราสามารถทำให้มีได้ทั้ง 2 สูตร สูตร ดั้งเดิมกับสูตรประยุกต์ให้กับคนอื่นได้ แต่โดยสรุปคือมองว่าไม่ จำเป็นต้องเปลี่ยนเลย

อาหารที่คิดว่าภาคอื่นไม่มี หาทานได้ยาก มีรสพิเศษ,ความพิเศษ จำเพาะ พี่คิดกันไว้ว่ามันคือ แกงกระด้าง คือมันเป็นอาหารสำหรับหน้าหนาว ซึ่งมันมีไขมันเยอะ มีสรรพคุณ ช่วยให้ความอบอุ่นแก่ร่างกาย ส่วนมากเราจะทำขายช่วงหน้าหนาว จะขายเฉพาะช่วงเช้า โดยวัตถุดิบที่ทำ มาจากขาหมู กระเทียม พริกไทย รากผักชี ต้นหอม เกลือ ส่วนแบบวิธีการทำ เคี่ยวขาหมู เนื้อสัตว์จนมีเจลาตินที่อยู่ในเนื้อสัตว์ หนัง สัตว์ กระดูกสัตว์ออกมา แล้วทีนี้ก็ทิ้งไว้ข้ามคืน พอตื่นเช้ามาก็จะเป็นเนื้อเจลลี่ ซึ่งพิเศษคือเป็นอาหารที่เหมาะกับภาค เหนือที่มีอากาศหนาว

เมนูที่คิดว่าเข้าถึงง่าย เหมาะกับมือใหม่ อยากลองเปิดใจกินอาหารเหนือ สำหรับพี่ เป็นคนภาคใต้ พี่ชอบน้ำพริกอ่อง คือน้ำพริก อ่อง มันไม่ได้กลิ่นขึ้นจมูก ทานง่าย แล้วก็หวาน ๆ มีมะเขือเทศ แล้วก็ขนมจีนน้ำเงี้ยว คือภาคอื่นเช่น ภาคใต้จะเป็นขนมจีน แกงเผ็ด กะทิ หรือแบบ อีสานน้ำปลาร้า ส่วนภาคเหนือจะเป็น น้ำเงี้ยว ที่ทานได้ ผักกาดจอ น่าจะเข้าถึงได้ง่าย ด้วยรสชาติมีเปรี้ยวๆหน่อย มีมะขาม อยากให้ลอง ไม่ได้กินยาก มันไม่ได้มีรสเผ็ด ไม่ได้มีรสจัด มีหมู มีผัก คล้ายๆจับฉ่าย แต่จะเปรี้ยวกว่า ชอบกินปูอ่อง คิดว่าที่อื่นไม่มี ต้องกินกับข้าวนึ่ง

เมนูในความทรงจำที่ทำให้ เกิดความประทับใจในอาหารเหนือ แกงฮังเล เป็นเมนูที่คุณยายจะทำให้ทาน แล้วก็เจอคุณ ยายแค่ปีละครั้ง คุณยายอยู่น่านเราอยู่เชียงใหม่ก็จะเจอไม่ บ่อย พอไปก็จะรีเควสแกงฮังเล เวลากินก็จะคิดถึง กินแค่ฝีมือ คุณยาย คนอื่นทำจะไม่กินเลย แต่ตอนนี้ยายไม่อยู่แล้ว สำหรับพี่เป็นแกงเห็ดถอบ พี่ได้ยินมาว่า มันหายาก ราคาสูง พอได้กินก็อร่อยดี พี่ชอบขนมจีนน้ำเงี้ยว เพราะยายพี่เป็นคนเชียงราย เคยรู้ มาว่าน้ำเงี้ยวเชียงรายจะเข้มข้นกว่าของเชียงใหม่ ซึ่งตอนเด็ก ๆ จะชอบมาก เป็นเมนูที่ยายทำให้กิน คือเราจะอยู่กับผู้สูงอายุ มีความใกล้ชิด ผูกพันธ์

คิดว่าอาหารเหนือจะหายไปไหม หรือมุมมองในอีก 5 ปี ต่อจากนี้อาหารพื้นเมืองเหนือจะเป็นอย่างไรต่อไป พี่ตอบไม่ได้ 100% ถ้าเป็นความคิดส่วนตัวคิดว่า แน่นอน หายไป สำหรับบางเมนูอาจจะหายไป เลยหรือสำหรับบางเมนูอาจจะเปลี่ยนสูตร อาจจะไม่ใช่ต้นตำหรับเดิม เพราะตอนนี้คนทำก็น้อยลงเยอะ จริง ๆ คนที่ทำได้หรืออาหารเฉพาะอย่างที่มันฮิต ส่วนใหญ่เค้าก็จะทำอยู่แค่นั้น เค้าก็ไม่ได้อยากจะทำเมนู อื่นเพิ่มขึ้นมา เมนูที่ไม่ได้ทำอาจจะหายไป

เล่าถึงขั้นตอนการทำงาน และประสบการณ์วันลงพื้นที่ ขั้นตอนการทำงานจะแบ่งกันเป็นทีม จะมีฝ่าย Content, Production, Graphic แล้วก็ PR รวมกับประสานงาน แบ่ง งานเสร็จฝ่าย Content จะต้องคิดหัวข้อ เรื่อง เนื้อหาว่าเรา จะทำเรื่องอะไร ความสำคัญคืออะไร Steakholder คือใคร ประเมินผลอย่างไร การวางขอบเขตของงานต้องทำ สื่อแบบไหน จะต้องติดต่อใคร จากนั้นก็จะส่งต่อให้ฝ่าย PR ติดต่อประสานงานภายนอก ติดต่อเพื่อให้เขามาเป็น Partner กับเรา หลังจากได้แล้ว PR จะนัดวันถ่ายทำได้วันมา แล้ว ฝ่าย Production ก็จะลงพื้นที่ เพื่อถ่ายทำ หรือพูดคุย คิดเนื้อหา การคิด Storyboard ว่าจะเรียบเรียงเนื้อหายังไง หลังจากนั้น Production จะเก็บชิ้นงานมาให้ฝ่าย Graphic เอาไปทำ Graphic Design ต่อ เพราะว่าฝ่ายนี้เขาจะทำ E-BOOK กับ Infographic ส่วนวีดิทัศน์ก็จะยกหน้าที่ให้ Production เพราะเขาเป็นคนวางหลาย ๆ อย่างมา เขาจะ มองภาพรวมของ Story Board ได้เข้าใจที่สุด จากนั้นจะต้อง มีการลงบทความ พวกพี่แบ่งให้ PR ทำ ส่วนเนื้อหาที่เป็นใน E-BOOK ก็จะเป็น Content ช่วยทำ

ต่อมาก็จะเป็นการลงพื้นที่ ก่อนจะลงพื้นที่ก็จะมีการคุยกันก่อน คุยกันว่าใครจะทำอะไรบ้าง ฝ่าย PR และ ประสานงาน ทำหน้าที่ติดต่อเครือข่าย ฝ่าย Production จะแบ่งกันว่าใครถ่ายวิดีโอ ส่วนอีกคนภาพถ่าย ทุกคนจะมีหน้า ที่ของตัวเอง ไปลงพื้นที่ที่แม่ข่า เครือข่าย ‘คนแป๋งเมือง’ ไปถึงจะเจอพี่เอก พี่เอกเป็นคนที่มี Connection กับเครือข่ายนี้ อยู่แล้ว พี่เอกบอกมาว่าวันนี้จะมีกลุ่มผู้สูงอายุมารวมตัวกันทำอาหาร โครงการของเขาจะชื่อว่า ‘อาหารเป็นยา’ จะชวนผู้ สูงอายุมาทำอาหารเหนือ ที่มีสรรพคุณเป็นยาด้วยในอาหารนั้น พอไปถึงจะมีการพูดคุย แนะนำตัว แนะนำเครือข่ายว่าที่ มาของ คนแป๋งเมือง เป็นมายังไง หลังจากนั้นก็จะเริ่มทำอาหาร ฝ่าย Production จะเริ่มถ่ายทำ ระหว่างนั้นผู้สูงอายุ หลาย ๆ ท่านได้แชร์ความรู้ เทคนิคในการทำอาหารเหนือ เช่นวันนั้นทำแกงแคไก่กัน เขาจะบอกว่าใช้ไก่บ้านจะอร่อย กว่าไก่ทั่วไป ทำอาหารเสร็จก็มีทานข้าวร่วมกัน คุยแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างเครือข่ายกับโครงการที่พวกพี่ทำ

ได้อะไรจาก การทำโครงการนี้บ้าง (แนวคิด,ความรู้) พาร์ทของการทำงานร่วมกับเครือข่ายทำให้รู้ว่าผู้สูงอายุเป็น กลุ่มคนที่มีคุณค่ามาก ๆ แล้วเขาก็พร้อมที่จะส่งต่อในสิ่งที่เขารู้ เช่น เรื่องของวัตถุดิบ มันหาข้อมูลยากมากนะ แต่ว่าเขารู้หมดเลย ได้มุม มองใหม่ ๆ เราจะชอบคิดว่าเราเข้ากับผู้สูงอายุไม่ได้ เด็กรุ่นใหม่อะไร แบบนี้ แต่พอไปเจอจริง ๆ เขาน่ารักกับเรามาก ๆ เขาชอบการที่เรา เข้าไปคุยกับเขาในพาร์ทของกระบวนการทำงานในกุล่มเพื่อนกันเอง มองว่าควรที่จะทำงานกับคนหรือกลุ่มเพื่อนที่มีมุมมองในเรื่องนี้ เหมือน ๆ กัน เช่นทำงานเรื่องผู้สูงอายุ ก็ควรจะทำงานกับคนที่เห็น ความสำคัญเกี่ยวกับผู้สูงอายุ มีเป้าหมาย หรือมองจุดหมายปลาย ทางเดียวกัน ถ้าสนใจกันคนละอย่างก็จะทำงานกันยาก ควรเลือก ทำงานกับคนที่มี Passion เดียวกัน

ใช้สื่อใดบ้างในการสื่อสาร โครงการนี้ออกไป วีดิทัศน์ ภายใต้ชื่อว่า “ของกิ๋นคนเมืองในรอยจำ” โดยที่จะเล่าความทรงจำและประสบการณ์ของผู้สูงอายุที่มี ต่ออาหารเหนือ ผ่านอาหารเหนือทั้งหมด 11 เมนู ที่คัดเลือก มาจากเพลง “ของกิ๋นคนเมือง” ของ จรัล มโนเพร็ช ให้เขา ได้มาเล่าว่ามีความทรงจำอะไรกับเมนูนี้ ทำไมถึงชอบ ความ ยากในการทำของเมนูนี้ในสมัยก่อนกับปัจจุบันแตกต่างกัน ยังไง เคล็ดลับความอร่อยของเมนูนี้ วัตถุดิบที่ใช้ทำ E-Book ที่มีเนื้อหาเดียวกันกับวีดิทัศน์ แต่จะสอดแทรก เกร็ดความรู้เกี่ยวกับอาหารเหนือ ที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุ โดยที่พวกพี่ได้ขอความร่วมมือกับ ทางนักโภชนาการในการให้ความรู้ในส่วนนี้ ก็จะสามารถนำ ไปเป็น Hand-Book สำหรับผู้ที่ดูแลผู้สูงอายุได้ด้วย Infographic เช็คลิสต์อาหาร 33 เมนู จากเพลง “ของกิ๋นคนเมือง” ที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุ นิทรรศการ ที่ทำร่วมกับกลุ่มสีชมพู และกลุ่มกล้วยไม้

สิ่งที่คาดหวัง คาดหวังความภาคภูมิใจของผู้สูงอายุ ว่าตัวเขาเองมีคุณค่านะ เขาสามารถที่จะส่งต่อเรื่องราวของเขา สิ่งที่เขารู้ เกี่ยวกับอาหารเหนือให้คนรุ่นต่อ ๆ ไปได้รู้ ความสุขที่แสดงผ่านสีหน้า แววตา และคำพูด คาดหวัง Engagement ของผู้ที่เข้าชมงาน ว่าเขาชอบสื่อที่เราผลิตไหมกับคนรุ่นใหม่ ได้เกิดการรับรู้ การตระหนักรู้ ถึงคุณค่าระหว่างกันกับผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุได้รับพื้นที่ในการเล่าความทรงจำ เรื่องราว ประสบการณ์ที่ได้สั่งสมมาสู่พื้นที่ สาธารณะ แล้วก็เป็นปัจจัยที่ส่งเสริมให้ผู้คนในสังคมยอมรับในความแตกต่างและเห็นคุณค่าในผู้สูงอายุ

สิ่งที่ชอบ ในการทำโครงการนี้ ที่ชอบอย่างแรกคือ ทำงานกับผู้สูงอายุ ได้พูดคุยกับผู้สูงอายุที่ต่างวัยกัน มันทำให้เกิดการเห็นคุณค่าละหนึ่งแล้วอีก หนึ่งความคิดที่ผุดขึ้นมาคือ Generation Gap มันไม่ได้มีขนาดนั้น ได้แลกเปลี่ยนมุมมองจากผู้สูงอายุ ซึ่งมีความรู้เยอะ มาก เราสอนเขาเรื่องเทคโนโลยี เราก็สอนเขาได้ เขามีความรู้เรื่องสมุนไพรเขาก็บอกเรา ชอบที่เราได้เจอตัวเองได้รู้ว่าตัว เองอยากที่จะทำงานในพาร์ทไหน ส่วนไหน กับใคร เราเหมาะกับอะไร เหมือนเราได้เห็นตัวเองชัดขึ้น ได้ทำงานกับคน หลายแบบ ทำให้รู้ว่าต้องรับมือกับคนแบบนี้ยังไง ต้องทำตัวยังไงให้อยู่กับคนหมู่มากได้ ชอบการทำงานเป็นกระบวนการ มีขอบเขต ทำให้เห็นภาพชัดขึ้นแล้วทำงานได้ง่าย

“พี่ค้นพบตัวเอง เหมือนเราได้เห็น ตัวเองชัดขึ้นว่าเหมาะกับทางไหน ”

สิ่งที่ยาก ในการทำโครงการนี้ สิ่งที่ยากคงเป็นจุดติดขัดในเรื่องของการประสานงานกับ หน่วยงานภายนอก อย่างเช่นพวกพี่ติดต่อกับหน่วยงาน โภชนาการที่อยู่ในสังกัดของคณะแพทย์ จะต้องเดินเรื่องเป็น เอกสาร ทำให้งานรันไปค่อนข้างช้า นอกจากนี้จะเป็นการหา คนที่ทำอาหารเหนือที่เป็นต้นตำหรับจริง ๆ หรือคนที่เขามี ความรู้ในเรื่องนี้ไม่ค่อยได้ เริ่มจะหายากแล้ว

หากทำงานได้อีกครั้ง . . . ในส่วนที่ควบคุมได้ จะเป็นในเรื่องของการรวมกลุ่ม หรือการหาสมาชิกกลุ่ม อยากจะเลือกคนที่มีมุมมองเดียวกัน ไลฟ์สไตล์การทำงานคล้าย ๆ กัน มี Passion เหมือน ๆ กัน เพื่อให้การทำงานลื่นไหลเป็นไปตามขั้นตอนและมี ประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งจะส่งผลไปถึงผลลัพธ์ของงานที่จะได้ออกมาด้วย รวมไปถึงจำนวนคนในกลุ่มอาจจะปรับให้น้อย ลง เพื่อให้ทำงานได้ง่ายขึ้น ในแง่ของการพูดคุย และการทำงานร่วมกัน ส่วนที่ควบคุมไม่ได้ จะเป็นเรื่องของเวลา ซึ่งมันส่งผลต่อสื่อที่เลือกใช้ในการนำเสนอเนื้อหาออกไป ถ้าทำงานได้ อีกครั้งคงจะวางแผน และดูในเรื่องของเวลาดี ๆ จะได้ใช้สื่อที่มีความหลากหลาย สื่อใหม่ ๆ เข้าถึงง่ายมากกว่านี้ใน การนำเสนอเนื้อหาออกไปในวงกว้างมากขึ้น

ผลลัพธ์ เหมือนภาพที่วางไว้ พี่คิดว่าถ้าติดต่อหน่วยงานอื่นครบ ถ่ายงานครบ มันจะออกมาเหมือนที่พวกพี่คิดไว้ ถ้าเป็นไปตามกระบวนการที่ วางแผนไว้ แล้วมันเป็นไปตามนั้น 100% ยังไงงานก็จะออก มาเป็นตามที่พวกพี่คาดหวัง

สิ่งที่นำมาใช้ได้จริง จากการทำโครงการนี้

“ ถ้าทำงานได้อีกครั้ง พี่ก็ยังเลือกที่จะทำหัวข้อนี้เหมือนเดิม ”

เราได้อะไรหลายอย่างมากจากการทำ โครงการในครั้งนี้ แต่สิ่งที่คิดว่าชัดมากที่สุดและ นำมาใช้ได้คงเป็นมุมมองการมองคุณค่าของคน คนทุกคนมีคุณค่าในตัวของตนเอง แล้วแต่ว่าจะมี ในด้านไหน แล้วมีพื้นที่ให้เขาได้แสดงคุณค่านั้น ออกมาไหม ไม่อย่างนั้นคงไม่มีคำคมยอดฮิตที่ ไลฟ์โค้ชชอบใช้กันอย่าง อยู่ให้ถูกที่แล้วจะมีค่าเอง ให้ได้ใช้กันในหลาย ๆ เหตุการณ์

ของกิ๋นคนเมือง ในรอยจำ เรื่องราวที่เต็มไปด้วยคุณค่า และประสบการณ์ สมบัติล้ำค่าที่จะถูกส่งต่อให้กับพวกเรา คนรุ่นใหม่ไปอีกหลายชั่วอายุคน และจะคงอยู่อย่างไม่เลือนลาง

เรื่อง

ภาพ

ภัทรมน ปานหมอก

พิรดา ขันทะวิเศษ

ตัวเล็ก พูดน้อย เรียบร้อย วีนฉ่ำ

ชอบนอนเฉย ๆ ชอบดูภาพยนตร์ ชอบดูซีรีส์ เกาหลี ชอบดูอนิเมะ ชอบกินอาหารที่อร่อย

พิมพิดา ไชยเสนา

อยากลาออกไปเลี้ยงแมว

ชาวเขา ทำลายป่า ?

ไร่หมุนเวียน ในแง่มุมด้านวัฒนธรรมการจัดการทรัพยากรและ สิ่งแวดล้อม เพื่อ

ล ด อ ค ติ ต่ อ ช า ว เ ข า ทำ ล า ย ป่ า เรื่อง พาริมา หงส์ธนาพร , ภาพ นราวิชญ์ โซ่โดบ กลุ่ม 5

“การเปลี่ยนแปลงอคติของคนเป็นเรื่องที่ยากมาก แต่ไม่ใช่ว่าเราจะทำไม่ได้”

นลินี ค้ากำยาน วารสารศาสตร์บูรณาการ คณะการสื่อสารมวลชน

ในปัจจุบันคนยังมองว่าการทำไร่ หมุนเวียนของชาวเขานั้นเป็นการทำลาย ป่า เผาป่า ทำลายสื่งแวดล้อม และยัง เป็นอีกหนึ่งสาเหตุของการทำให้เกิดฝุ่น ควัน PM 2.5 ในปัจจุบัน จึงอยากทำให้ ทุกคนรู้ถึงข้อเท็จจริงของการทำไร่ หมุนเวียนของชาวเขา ตามภูมิปัญญา กะเหรี่ยง ที่เป็นเหมือนวัฒนธรรมหรือ ชีวิตประจำวันที่เขาทำสืบต่อกันมา และ ลดการเกิดอคติของผู้คนจากการไม่รู้ถึง ความจริงที่แท้จริง ของการทำไร่ หมุนเวียน — นลินี ค้ากำยาน —

แรงจูงใจในการคิดที่จะทำเรื่องนี้คืออะไร ? ที่พี่คิดเรื่องนี้มาเพื่อลดอคติเกี่ยวกับชาวเขาทำลายป่า การทำไร่หมุนเวียนไม่ใช่ไร่เลื่อนลอย โดย สื่อสารผ่านสื่อที่เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมายแล้วก็เข้าใจง่าย ซึ่งไร่หมุนเวียน เป็นภูมิปัญญากะเหรี่ยงที่บริหารจัดการใช้ประโยชน์พื้นที่ควบคู่กับการอนุรักษ์ ทรัพยากรชีวภาพ ด้วยการทำการผลิตในระยะสั้นและปล่อยพักฟื้ นระยะยาวจนผืนดินคืนความ สมบูรณ์แล้วเอาวนกลับมาทำที่เดิมที่ต้องเป็นไร้หมุนเวียน ก็เพื่อให้ดินได้พักพื้นก่อนเวียนมาทำไร่อีก ครั้ง ทำให้พืชผลได้รับแร่ธาตุอย่างสมบูรณ์ อคติเรื่องชาวเขาทำลายป่าในความคิดเห็นของพี่ ? หลายคนมองว่าการทำไร่หมุนเวียนของชาวเขาเป็นต้นเหตุสำคัญในการเผาป่าและการเกิดฝุ่น PM 2.5 ใช่ไหม ซึ่งจริงๆแล้วอะเป็นความเชื่อที่ผิด พวกพี่เลยมีความคิดว่า ทุกคนควรเปิดใจเเละทำความ เข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการทำลายป่าของชาวเขา

ชาวเขามีความรู้เกี่ยวกับการทำไร่หมุนเวียน มากน้อยแค่ไหน ? หลังจากที่พี่ได้ลงพื้นที่เก็บข้อมูลแล้ว กลุ่มชาวเขาเค้าก็ความเข้าใจเกี่ยวกับไร่ หมุนเวียนมาก เพราะเป็นส่วนหนึ่งของ วัฒนธรรมและการใช้ชีวิตของพวกเขาเรียกได้ ว่าเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันเลยก็ได้

ไร่หมุนเวียนกับวัฒนธรรมนี่มันมีความเกี่ยวข้องกันยังไง ? คือเนื่องด้วยชาวเขาส่วนมากมีอาชีพเพาะปลูกพืชไร่ ไร่หมุนเวียนจึงเป็นระบบการผลิต พื้นบ้านอีกอย่างหนึ่งของคนกะเหรี่ยงและกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ที่อยู่บนที่สูงในเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้แล้วก็ที่อื่น ๆ ซึ่งมันเป็นวิถีชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์

การทำไร่หมุนเวียน มีวิธีการทำอะไรยังไงบ้าง ช่วยอธิบายหน่อย ? การทำไร่หมุนเวียนเป็นการใช้พื้นที่เพาะปลูกในช่วงเวลา 1 ปี จากนั้นหมุนเวียนจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่ง เพื่อให้ พื้นที่เดิมได้พักฟื้ นและสะสมแร่ธาตุอาหารในดิน โดยวงจรในการหมุนเวียนผลัดเปลี่ยนใช้เวลาประมาณ 5 - 7 ปี ตลอดระยะเวลา 7 ปี ธรรมชาติจะเยียวยารักษาผืนดิน มอบความอุดมสมบูรณ์และพืชพรรณ จนพื้นที่ไร่เหล่าซึ่งเคย ราบเตียนกลับมาเขียวชอุ่มชุ่มชื้นเป็นผืนป่าอีกครั้ง พืชหลักที่นิยมปลูกในไร่หมุนเวียน จะมี ข้าว ถั่วเหลือง ข้าวโพด เป็นต้น นอกจากพืชหลักแล้วยังมีพืชพันธุ์พื้นบ้านอื่น ๆ ขึ้นแซมต้นข้าวอยู่ในไร่หมุนเวียน การปลูกหว่านจะเริ่ม ตั้งแต่ปลายเดือนมีนาคมหลังจากเผาไร่ใหม่ ๆ พอถึงปลายเดือนเมษายนผักบางชนิดก็สามารถเริ่มเก็บมาทำอาหาร ได้แล้ว เช่น ต้นอ่อนผักกาดและยอดฟักทองที่ปลูกตามริมลำห้วยลำธาร ช่วงกลางเดือนพฤษภาคมเข้าสู่ฤดูฝนพันธุ์ พืชหลายชนิดที่ถูกหว่านเมล็ดลงไปจะงอกเป็นต้นอ่อนออกมาและเริ่มเก็บทำเป็นอาหารได้ เช่น ต้นฮ่อวอ ยอดฟัก เขียว ผักชี เดือนมิถุนายน อาหารตามธรรมชาติประเภทหน่อไม้จะแทงหน่อออกมา และมีอยู่อย่างอุดมสมบูรณ์ เป็น อาหารที่คอยเลี้ยงชาวบ้านได้อย่างเหลือเฟือและยังมีพืชผักชนิดอื่น ๆ อีกมากมาย

ปัจจุบันปัญหานี้ทำให้ประเทศดีขึ้นหรือแย่ลงยังไงบ้าง ? จากมุมมองของพวกพี่ที่พึ่งได้ลงมาเผชิญกับประเด็นนี้ รู้สึกว่าปัญหานี้ กำลังดีขึ้นแน่นอน เพราะองค์กรต่าง ๆ รวมทั้งองค์กรที่พี่ได้ร่วมทำงาน ด้วยก็กำลังผลักดันเรื่องนี้อยู่ เพราะงั้น คำตอบคือมันกำลังดีขึ้นอย่างช้า ๆ พี่คิดว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องใกล้ตัวสำหรับนักศึกษาไหม ? พี่ว่าเป็นเรื่องใกล้ตัวนักศึกษา​นะ เพราะนักศึกษาหรือบุคลากร​บาง ส่วนในมหาวิทยาลัย​ก็เป็นคนกลุ่มชาติพันธุ์​จากหลายแหล่ง ซึ่งบาง ส่วนโดนอคติและการเหยียดหยาม​เพราะความเข้าใจผิดเกี่ยวกับเรื่อง การเผาป่าและการดำรงชีวิตของพวกเขา การเสริมสร้างความเข้าใจ เรื่องการทำไร่หมุนเวียนจึงถือเป็นสิ่งที่อาจจะสามารถลดความอคติ และความแตกต่างของคนได้ การทำเรื่องนี้เป็นการช่วยสิ่งแวดล้อมได้จริงไหม ? คืองานนี้อาจจะไม่สามารถแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมได้โดยตรง แต่มัน สามารถทำให้คนเข้าใจถึงการทำไร่หมุนเวียนแล้วก็ทำให้ประชาชนหรือ หน่วยงานรับรู้ว่ามันไม่ได้มีผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม และจะส่งผลต่อผู้ที่ทำไร่ อื่น ๆ ที่สร้างผลเสียต่อสิ่งแวดล้อมให้หันมาทำไร่หมุนเวียนแทนเพิ่มมาก ขึ้นด้วย

สิ่งที่ยากที่สุดของงานนี้คืออะไร ? พี่คิดว่าการเปลี่ยนแปลงอคติของคน เป็นเรื่องยากมาก เนื่องจากเป็นเรื่องเกี่ยวกับคิดและความเชื่อส่วนบุคคล บางอย่างมันก็ยากที่เราจะเข้าไปเปลี่ยนแปลง

ถ้าไม่มีการทำไร่หมุนเวียนเกิดขึ้น จะส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมไหม ? เกิดแน่นอน ในเมื่อไม่มีการทำไร่ในจุดใดจุดนั้น ธรรมชาติตรงนั้น ย่อมเติบโตได้อย่างเต็มที่ แต่ในที่นี้ก็ไม่ได้หมายความว่า ไร่หมุนเวียนทำลายธรรมชาติ

‘‘ แต่มันหลีกเหลี่ยงไม่ได้เมื่อมนุษย์ต้อง ดำเนินชีวิต และไร่หมุนเวียนก็เป็นวิธีที่ดีสุดที่จะ รักษาธรรมชาติ ไปพร้อม ๆ กับชีวิตมนุษย์ ’’

มีอะไรอยากจะบอกไปถึงเกษตรกรที่ใช้วิธีการเผาไร่เพื่อการปลูกฤดูถัดไปไหม ? คืออยากจะให้แบ่งช่วงเวลา อาจเป็นสัปดาห์หรือวันที่ให้ระยะเวลาการเผาไม่ติดต่อกันเกินไป แน่นอนว่าแค่เผา ก็มีผลกระทบแล้วแหละ อีกอย่างเราอย่าลืมว่ามีลมตะวันตกเฉียงใต้ที่พัดเข้ามาในภาคเหนือ แน่นอนว่าฝั่ ง เพื่อนบ้านเผา ฝั่ งเรารับผลกระทบเต็มแน่นอน จึงอยากให้แบ่งเป็นละหมู่บ้าน ที่ไม่ใช่จะเผาพร้อมกันทุกจุดทุก พื้นที่ไม่อย่างงั้นภาคเหนือเราก็ยังคงปัญหาค่า PM ที่สูงอย่างแน่นอน อย่างน้อยการแบ่งช่วงเวลาเผาผลกระ ทบไม่หายไป แต่อากาศจะยังคงอยู่ในที่จุดเราสามารถหาอุปกรณ์ป้องกันได้อยู่ อีกทั้งอยากให้ลองปรับ เปลี่ยนวิธีกับบางไร่ที่สามารถใช้วิธีไถกลบแทนการเผา แต่เฉพาะไร่ที่หน้าดินมีคุณภาพที่ดีเท่านั้น เพื่อสามารถลดจำนวนไร่ที่จะถูกเผาเพิ่มในอนาคตต่อไป

การทำเรื่องนี้ได้ข้อสรุปยังไงบ้าง แล้วตรงตามจุดประสงค์ที่คาดหวังไว้หรือไม่ ? จากที่พี่ได้ทำการศึกษาประเด็นนี้ก็ได้ข้อสรุปว่า กลุ่มชาติพันธุ์ ก็เป็นเพียงคนกลุ่มหนึ่ง ที่มีวิถีชีวิต มีวัฒนธรรมการใช้ชีวิตในแบบของตนเองเหมือนคนไทยหรือชุมชนกลุ่มอื่น ๆ การทำไร่หมุนเวียน ก็ถือเป็นเพียงรูปแบบการทำเกษตรกรรมรูปแบบหนึ่ง ที่เหมาะสมกับ สภาพแวดล้อมของพื้นที่อยู่อาศัย แม้ว่าพวกเขาจะดำรงชีวิตแตกต่างจากชุมชนอื่น แต่ก็ เป็นเพียงความแตกต่างเฉพาะด้านวัฒนธรรม เป็นความต่างที่สร้างสรรค์ ไม่ได้เป็นความ ต่างที่สร้างปัญหาอย่างที่ถูกตั้งอคติเอาไว้ การทำสื่อเพื่อการสื่อสารของกลุ่มเรา ถือเป็นการนำเสนอเพื่อสร้างความเข้าใจและมุมมองใหม่ ๆ ต่อผู้คนที่สนใจประเด็นนี้อยู่แล้ว โดยพวกเราได้คาดหวังว่า หากผู้รับสารได้ดูสื่อของเราจะเกิดการรับรู้ในวิถีชีวิต วัฒนธรรม และความเข้าใจในรูปแบบการดำรงชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์บ้านสบลาน แต่เนื่องจากในตอนนี้เรายังไม่ได้เผยแพร่สื่อในช่องทางไหนและยังไม่ได้ทำการเก็บวัดผล การตอบรับจากผู้รับสาร จึงยังไม่สามารถระบุได้ว่าบรรลุจุดประสงค์หรือยัง

ประสบการณ์ที่พี่เจอเกี่ยวกับการทำเรื่องไร่หมุนเวียนเป็นสิ่งที่ดีหรือไม่ดี ? จากประสบการณ์เรื่องไร่หมุนเวียนที่เจอมาส่วนใหญ่จะเป็นส่วนในสิ่งที่ดีมากกว่า ไม่ดี ไม่ว่าจะเป็นทางด้านสิ่งแวดล้อม ในลดการเพิ่มขึ้นของไฟป่า อีกทั้งยัง เป็นการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและให้การฟื้ นฟูมากกว่าทำลาย

เพื่อนร่วมทีมที่ช่วยกันทำงานเป็นยังไงบ้าง ? พี่จะมีการแบ่งข้อมูลกันเป็นทีม ทั้งงานเขียนสารคดี, podcast, infographic และ photo essay โดยทุกสื่อที่มีการผลิตมีเนื้อหาเกี่ยวกับการทำไร่หมุนเวียน โดยเพื่อนๆสมาชิกทำตามหน้าที่ที่ได้รับ มอบหมาย แต่ยังขาดการสื่อสารในกลุ่มกันอยู่

“ทุกปัญหาสามารถแก้ไขได้ด้วยการพูดคุยทำความเข้าใจซึ่งกันและกัน” ทุกคนมีการดำรงชีวิตที่แตกต่างกัน เราไม่สามารถบอกให้เกษตกรชาวเขาหยุดทำไร่ได้ เพราะมันคืออาชีพ มันคือชีวิตของเขา แต่เราสามารถให้คำแนะนำที่เป็นประโยชน์ต่อทั้งเขาและเราได้ เราใช้ชีวิตอยู่ภายใต้โลกใบเดียวกัน ใช้ ทรัพยากรธรรมชาติเดียวกัน หากเราไม่ช่วยกันหาทางออกให้กับปัญหานี้ ต่อไปโลกของเราก็จะไม่น่าอยู่

Writer

Photographer พาริมา หงส์ธนาพร เพราะชีวิตขาดหวานไม่ได้

มณี มณีศรี การนอนคือสิ่งสำคัญที่สุด

นรวิชญ์ โซ่โดบ ภาพนี้เป็นภาพจริงไม่ใช่ตัวแสดง คนที่เห็นในภาพเป็นคนจริงๆไม่ใช่นางฟ้ า

เชียงใหม่ ในความทรงจำของวัยเก๋า สุทธาสินี พัฒนนิธิโภคินกุล interviewee ชั้นปีที่ 3 คณะการสื่อสารมวลชน

“เชียงใหม่เมืองแห่งวัฒนธรรมความหลาก หลายที่เปลี่ยนผ่านจากรุ่นสู่รุ่น จากหัว เมืองเหนือสู่ เมืองท่องเที่ยวชื่อดังของไทย ที่ได้พัฒนามาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่อดีต จนถึงปัจจุบัน” สิ่งที่ชอบในงานนี้ “ส่วนตัวชอบที่ได้ไปลงพื้นที่สัมภาษณ์ชาว บ้านที่อาศัยอยู่ในชุมชนนั้นจริงๆ เพราะกลุ่มคนเหล่านั้นเป็นคน ที่อาศัยอยู่ในชุมชนเอง และระหว่างการสัมภาษณ์ก็ได้รับรู้เรื่อง ราวความหลังที่ผ่านมาของผู้เฒ่าแก่ เรื่องราวแห่งความทรงจำ ที่เคยผ่านมาที่มีค่ากับพวกเขา เกิดความสนุกและเพลิดเพลิน มากในขณะที่ลงพื้นที่สัมภาษณ์และคนทุกกลุ่มที่ไปสัมภาษณ์ก็ ให้ความร่วมมืออย่างดี”

หวนรำลึกความหลังเชียงใหม่ในวัยเยาว์ คนเรามัก มีความทรงจำในวัยเด็กที่ทำให้นึกถึงช่วงเวลาที่มี ความรู้สึกดีๆที่เกิดจากเรื่องต่างๆมากมายทั้งสถานที่ ท่องเที่ยว บรรยากาศและรวมไปถึงวัฒนธรรมต่างๆ นำไปสู่ความรู้สึกของผู้สูงวัยในวันที่เชียงใหม่เปลี่ยน ไป

สารที่ต้องการที่จะเผยแพร่ได้ง่าย แต่สิ่งที่สำคัญมากกว่านั้นคือทุกคนต้องช่วยกันอนุรักษ์ และรักษาสิ่งดีงาม ที่ควรค่าแก่การอยู่ในสังคมไทยต่อไป

หลายสิ่งในปัจจุบันไปจนถึงอนาคตได้เปลี่ยนผ่านจากอดีต หลายสิ่งที่คนผ่านมาหลายยุคหลายสมัยอาจต้องปรับตัว “เชียงใหม่” เมืองท่องเที่ยวที่มีความทรงจำของผู้คนหลาก หลายอาจในทั้งเรื่องราวที่ดีและเรื่องราวที่ไม่ดี ผู้สูงอายุที่ อาศัยอยู่ตั้งแต่ก่อนที่จะมีการเข้ามาของเทคโนโลยีปรับ ตัวอย่างไรให้เข้ากับปัจจุบัน จุดเริ่มต้น จากการรวมกลุ่มเพื่อนสมาชิกที่อยากพัฒนาให้ กลุ่มคนผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในเมืองเชียงใหม่ให้ได้สะท้อน ถึงวิถีชีวิต วัฒนธรรม การปรับตัวให้เข้ากับเทคโนโลยีหรือ พหุวัฒนธรรมต่างๆที่เข้ามาเปลี่ยนแปลงชีวิตของพวกเขา จากการลงพื้นที่บทบาทในการอนุรักษ์วัฒนธรรม หลังจากที่ได้ลงพื้นที่แล้วรู้สึกว่าสื่อมีบทบาทในการช่วย อนุรักษ์วัฒนธรรมอย่างไรสื่อเป็นส่วนหนึ่งในการช่วย อนุรักษ์วัฒนธรรมเนื่องจากความเป็นสื่อเองมีพลังมีช่อง ทางในการเผยแพร่ให้คนสามารถเข้าถึง มีส่วนในการทำงานเพื่อสังคมในประเด็นนี้อย่างไร เป็นสื่อในการเชื่อมโยงคนกับคนเข้าหากัน ทั้งทางความคิด และแนวคิดวิถีชีวิตของคนแต่ละกลุ่มที่มีความแตกต่างกันไป ในแต่ละพื้นที่ แต่ในฐานะสื่อก็สามารถรวบรวมกลุ่มคนเหล่า นั้นมาหากันได้ เกิดการแลกเปลี่ยนและเผยแพร่วัฒนธรรม ร่วมกัน

การสร้างความเปลี่ยนแปลงให้สังคม “ในฐานะสื่อคิดว่าการให้ พื้นที่สื่อกับกลุ่มคนผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในเมืองเชียงใหม่ได้มีพื้นที่ แสดงความสามารถ เผยแพร่วิถีชีวิตวัฒนธรรมที่ดีงามตั้งแต่สมัย ก่อนมาจนถึงปัจจุบันให้คนรุ่นหลังได้สืบทอดและเกิดความภาค ภูมิใจในความเป็นล้านนา เป็นสิ่งที่มีคุณค่าและคู่ควรต่อการ สืบทอดให้กับคนรุ่นหลังต่อไป” สิ่งสำคัญในการทำงานสื่อสารเพื่อพัฒนาสังคมคืออะไร สิ่งสำคัญเลยคือการรับรู้ เข้าใจ และแก้ไขการรับรู้คือการที่เรารับรู้ เกี่ยวกับเรื่องราวของสังคมและปัญหาต่างๆที่เกิดขึ้น อย่างรู้ลึก และรู้จริงถึงปัญหาว่าสังคมต้องการอะไร หลังจากนั้นเราถึงจะเข้า ใจจริงๆว่าต้นเหตุเกิดจากอะไร และนำไปสู่การแก้ไขซึ่งแน่นอนสื่อ ไม่มีอำนาจในการแก้ไขได้ ทั้งการออกคำสั่งหรือการพัฒนาชุมชน ใดๆ แต่สื่อมีพลังแห่งการเปลี่ยนแปลงคือเป็นสื่อกลางในการเชื่อม ชุมชน เข้าสู่หน่วยงานของรัฐที่กระตุ้นให้สามารถนำไปสู่การแก้ไข ได้

ข้อได้เปรียบของการเป็นนักศึกษาในการทำงานสื่อสารเสริมพลังสังคม เทียบกับพนักงาน full time การเปลี่ยนนักศึกษาในการทำงานสื่อสารเสริม พลังสังคมมีความแตกต่างกับพนักทั่วไปที่ทำงานเต็มวันอยู่แล้ว อย่างที่หนึ่งคือ เรามีความเป็นอิสระกว่าในแง่ของการจัดเวลาที่สามารถทำได้ตามความสะดวก และอย่างที่สองคือหน้าที่ความรับผิดชอบที่ต่างกัน แต่พนักงาน Full time อาจ จะต้องทุ่มเวลาเพื่อพัฒนาองค์กรให้ดียิ่งขึ้น แต่การทำงานสื่อสารเสริมพลัง สังคมต้องทำเพื่อพัฒนาสังคมให้เกิดการเปลี่ยนแปลงและการพัฒนาไปในทาง ที่ดีได้ คณะนี้มีภาพลักษณ์ในทางสร้างสรรค์และก่อให้เกิดการพัฒนาสังคมให้ เกิดการเปลี่ยนแปลงมากขึ้น

ทีมเรา มีทั้งหมด 21 คน ซึ่งเกิดจากการรวมกลุ่ม ของเพื่อนที่มาจากหลากหลายคณะ ทั้งมาจาก คณะการสื่อสารมวลชน คณะเศรษฐศาสตร์ คณะ บริหาร และคณะมนุษยศาสตร์ ซึ่งความหลาก หลายนี้ถูกมองเป็นจุดเด่นเนื่องจากแต่ละคณะก็มี ความโดดเด่นที่ต่างกันอย่างชัดเจน ส่งผลให้การ แบ่งงานเป็นไปได้อย่างราบรื่นตามความนัดของ ตัวเอง เมื่อเกิดปัญหาอะไรหน้างานเราสามารถคุย และหวานให้กันได้และทุกคนทำหน้าที่ที่ได้รับมอบ หมายของตัวเองได้อย่างดียอดเยี่ยม ถ้าทำงานได้อีกครั้งจะทำอะไรต่างออกไป ไหม อยากจะลองทำประเด็นที่ต่างออกไปและเจาะ ลึกเฉพาะกลุ่มมากกว่านี้เพื่อให้ปัญหาสามารถ แก้ไขได้ได้อย่างตรงจุดและเฉพาะกลุ่มมากขึ้น

ความสร้างสรรค์ที่ต้องปรับใช้ในงานนี้มีอะไรบ้าง “ในการ ออกแบบสื่อ และเปลี่ยนข้อมูลเป็นสารทุกอย่างที่ต้องทำให้เกิด ความง่ายต่อการเข้าใจให้ได้มากที่สุด ทั้งการสร้างสรรสื่อภาพ เคลื่อนไหว รวมถึงการออกแบบงานกราฟฟิกทุกอย่างภายใน งาน ทั้งโลโก้ ป้าย รวมถึงการประชาสัมพันธ์โปโมทงานต่างๆ ให้ สามารถเข้าถึงกลุ่มคนตามเป้าหมายให้ได้มากที่สุด” โดยบทเรียนสำคัญที่ได้จากงานนี้คือ “การวางแผนและการเตรียม ตัวที่ดี จะช่วยลดปัญหาที่จะเกิดขึ้นระหว่างการทำงานมาก ทั้งจาก ปัจจัยที่ควบคุมได้ เราก็ควรจะตั้งรับเตรียมตัวให้ดี ส่วนปัจจัยที่ ควบคุมไม่ได้ก็จะต้องอาศัยการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าที่ดี เช่น เดียวกันเล่าถึงทีมงาน” ถ้าเลือกได้อยากเลือกเพื่อนคณะไหนมาทำงานนี้ด้วยกัน อยากชวนเพื่อนจากคณะนิติศาสตร์มาลองทำงานด้วยกันเนื่องจาก เชื่อว่าเพื่อนที่มีความรู้ทางด้านกฎหมายน่าจะมีแนวทางและแนะแนว สำหรับปัญหาที่เกิดขึ้นในชุมชน แต่ยังไม่ได้รับการแก้ไขเนื่องจากข้อ จำกัดทางด้านกฎหมายต่างๆ ถ้ามีการนำกฎหมายมาควบกับสื่อน่าจะ ทำให้เกิดผลลัพธ์ที่ยิ่งใหญ่ได้

ถ้าเรียนวิชานี้จบแล้วจะทำอย่างไรให้สิ่งดีที่สร้าง ไว้ยังอยู่ต่อไปได้ “เก็บความตั้งใจและไฟในการที่อยากใช้ความเป็นสื่อ พัฒนาสังคมให้ปัญหาได้รับการแก้ไข วิถีชีวิตและ วัฒนธรรมได้รับการเผยแพร่ และทักษะความรู้ความ สามารถได้รับการต่อยอดต่อไปมากขึ้น”

Writer เปรมปวีร์ ทับบุรี 651810149

Writer รมณ คงเขียว 651810199

Photographer รพีพัฒน์ เลิศพิพัฒน์กุล 651810198

Graphic ภูริพัฒน์ เอกสุวัติ 651810186

ชีวิตวัย 21 ปี นีน่า ชลธิฌา สุนันท์เสวก ที่เปี่ ยมไปด้วยแรงบันดาลใจให้กับสังคม - When you believe, all things are possible นีน่า ชลธิฌา สุนันท์เสวก สาวนักศึกษาคณะการสื่อสารมวลชน

“ถ้าหากการทำงานนั้นไร้อุปสรรค ก็คงจะไม่ใช่การทำงานที่แท้จริงของชีวิต อุปสรรคนั้นมีมากมายไม่ว่าจะเป็น การหมดไฟ ความท้อแท้ ความเหนื่อยล้า จากทั้งทางการใช้ความคิด ”

รวมถึงทั้งการทำงานเป็นทีม แต่ไม่ใช่สำหรับเธอคนนี้ นีน่า ชลธิฌา สุนันท์เสวก คณะการสื่อสารมวลชน นักศึกษาชั้นปีที่ 3 ในความตั้งใจแรกนั้น กลุ่มของนีน่าเอง ตั้งใจจะทำงานในเรื่อง Craft Beer แต่เมื่อปรึกษากับเพื่อน ๆ ก็พบว่า แต่ละคนไม่ได้มีความรู้เฉพาะทางมากพอที่จะนำความรู้ไปเผยแพร่สู่สาธารณะ จึงได้เปลี่ยนความคิดกันใหม่ ว่า สังคมในตอนนี้ต้องการสิ่งใด ซึ่งในปัจจุบันเกิดปัญหาการละเมิดทางเพศขึ้นมาค่อนข้างมาก จึงเลือกที่จะนำเสนอสังคมในเรื่องของ Anti Grooming

ทำไมถึงเลือกที่จะพูดถึง anti grooming เพราะว่า เป็นเรื่องที่ใกล้ตัวของทุกคน และสำคัญกับการใช้ชีวิตของคนในสังคมมาก และยังได้รับคำแนะนำจากอาจารย์มาอีกด้วย ว่า ลองทำเรื่องนี้ดูไหม ประจวบกับเพื่อน ๆ ในกลุ่มที่เคยศึกษาเรื่องนี้เช่นกัน เพราะหลายคนก็เคยเจอเรื่องราวแบบนี้มาก่อน แต่มองไม่ออกว่า คือการ Grooming หรือไม่ แม้แต่คนในครอบครัว หรืออาจารย์ที่เราใกล้ชิด ไม่ว่าจะ ช่วงอายุ หรือเพศใดก็ตาม เราก็สามารถโดนละเมิดทางเพศจากพวกเขาได้เช่นกัน ถ้าทุกคนไม่รู้วิธีระวังตัว อาจจะตกเป็นเหยื่อของคนกลุ่มนี้ได้ จึงจะเป็นกระบอกเสียงเล็ก ๆ ที่อยากเผยแพร่ข้อมูลที่มีประโยชน์ เพื่อพัฒนาสังคม โดยทุกคนสามารถนำไปสังเกตตนเอง ว่ากำลังโดนใครมาละเมิดทางเพศอยู่ไหม

เมื่อต้องการจะเผยแพร่ความรู้สู่สังคม การทำงานคนเดียวอาจไม่สำเร็จดังเป้าหมาย นีน่า จึงรวมกลุ่มกับเพื่อน ๆ ในชั้นเรียนเพื่อพัฒนาสังคมในเรื่องนี้ แต่การทำงานกันเป็นกลุ่มนั้น หนทางไม่ได้โรยไปด้วยกลีบกุหลาบ เมื่อต่างคนก็ต่างความคิด ต่างเป้าหมาย มาอยู่ด้วยกัน ทำให้นีน่า ที่ก่อนนี้เป็นคนเงียบ ๆ ในกลุ่ม ไม่ค่อยกล้าที่จะออกมาแสดงความคิดเห็น ก็เลือกที่จะกระตือรือร้น กล้าที่จะออกความคิดเห็นกับเพื่อนในกลุ่ม เพื่อให้งานนั้นดำเนินการต่อได้ตามเวลา และเป้าหมายที่ตั้งใจไว้

การทำงานเป็นทีม นีน่าเจอปัญหาและแก้ไขกับมันอย่างไร กลุ่มมีความไม่ชัดเจนในการทำงาน “ไม่แสดงความคิดเห็นออกมาว่าตนเองสนใจหรือไม่สนใจอะไร และไม่มีการสื่อสารกันเท่าที่ควร” ในด้านการเรียนของนักศึกษาปีที่ 3 ค่อนข้างหนักหน่วง หลายครั้งสมาชิกในกลุ่มมีเวลาน้อยนิดสำหรับการทำงาน รวมถึงตัวนีน่าเองด้วย หลายคนต้องจัดสรรเวลาเพื่อที่จะไปทำงานอื่นให้สำเร็จตามเป้าหมาย เชื่อว่า ถ้ามีเวลามากพอ งานนี้จะออกมาดีกว่าที่เป็นอยู่อย่างแน่นอน แต่ด้วยเวลาที่จำกัด จึงส่งผลต่อการสื่อสารขณะทำงานตามไปด้วย ภาพรวมของปัญหาที่เกิดขึ้น คือ “ไม่ค่อยสื่อสารกัน” แต่ละคนมีเป้าหมายในการทำงานที่ไม่เหมือนกัน เลยทำให้การแสดงออกของแต่ละคน มีพฤติกรรมที่แตกต่างกันออกไป นอกจากเวลาที่มีน้อยเเละด้วยการสื่อสารกันภายในกลุ่มค่อนข้างที่จะไม่มีความหนักแน่น หรือเด็ดขาดกับการทำงาน จึงส่งผลให้การทำงานภายในกลุ่มเกิดความล่าช้าเป็นอย่างมาก ดังนั้นปัญหาหลัก คือ ไม่ค่อยสื่อสารกัน เรื่องเวลาของแต่ละคนในสมาชิกกลุ่มที่ว่างไม่ตรงกัน และความไม่เข้าใจกัน “ถ้ามีการสื่อสารกันที่ดี นีน่าเชื่อว่าจะสามารถหาข้อตกลงกันได้”

การทำงานร่วมกันหลาย ๆ คน ความผูกพันเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยทำให้ทีมมีความเข้มแข็ง และยังกระตุ้นให้การทำงานราบรื่น แต่ตามที่ นีน่า ได้ให้สัมภาษณ์ เมื่อสักครู่นั้น ทีมของนีน่า มีความไม่ชัดเจนในการทำงาน อาจส่งผลถึงความรู้สึกหรือความสัมพันธ์ต่อคนในทีม

เมื่อร่วมงานกับเพื่อน ๆ ทีมนี้แล้ว รู้สึกผูกพันและอยากทำงานด้วยกันอีกครั้งไหม ส่วนตัวนีน่ารู้สึกว่า มีความรู้สึกเกิดขึ้นอยู่ 2 แบบ คือ อยากทำงานร่วมกันต่อ เพราะเมื่อทำงานมาด้วยกันมาสักพัก จนถึงปลายทางที่ใกล้คำว่า ประสบความสำเร็จ ก็เกิดความรู้สึกขึ้นว่า “จริง ๆ แล้วมันก็ดีขึ้นนะที่ได้ทำงานร่วมกัน” หลังจากที่ได้จัดงานอบรม ซึ่งได้เห็นถึงความตั้งใจและความพยามของสมาชิกในกลุ่มที่มีมากขึ้น และอีกความรู้สึก “ถ้าให้เลือกได้ ขอไม่เลือกทำงานด้วยกันอีก” เหตุผลเพราะ ไม่ใช่ไม่ชอบหรือไม่รักเพื่อน ๆ ในกลุ่มนี้ ตลอดเวลาที่ผ่านมามีทั้งเรื่องราวที่ดีเเละไม่ดีเกิดขึ้นขณะทำงาน ในส่วนของด้านศักยภาพ สมาชิกแต่ละคนมีความสามารถที่แตกต่างกันไป ซึ่งหลายคนทำงานเก่งกันมาก เพียงแต่ว่า การรวมตัวกันของกลุ่มนี้เป็นการรวมตัวทำงานแบบฉุกละหุก การทำงานสมาชิกภายในกลุ่มมี “เป้าหมาย” ที่แตกต่างกัน เช่น สมาชิกบางคนเรียนวิชานี้เพื่อให้ผ่าน ๆ ไป บางคนต้องการที่จะได้เกรดเอ ในขณะที่บางคน อยากทำเพื่อให้ เกิดประโยชน์แก่สังคมให้ได้มากถึงมากที่สุด ซึ่งมันไม่ผิดเลยที่จะมีความคิดที่ต่างกัน แต่แค่มันส่งผลกระทบต่อการทำงานด้วย ในเรื่องของความสนใจ บางคนอาจให้ความสนใจต่องานไม่เท่ากัน หากมองในมุมเพื่อน ๆ บางคนที่มีเป้าหมายที่ดีต่องาน เเละให้ความสนใจกับงานนี้ ส่วนตัวแล้วเกิดความยินดีที่จะทำงานร่วมกันต่อไป

ทุกคนสามารถจัดอบรมขึ้นได้ แต่ไม่ใช่ทุกคนที่จะทำมันได้ดี หากไม่ได้เข้าใจในสิ่งที่จะสื่อสารออกไปจริง ๆ

แล้วถ้าน้อง ๆ รุ่นต่อไป อยากจัดทำอบรมในประเด็นเกี่ยวกับการรับมือ grooming นีน่ามีจุดที่ต้องให้ความสำคัญ และต้องระวังคืออะไรบ้าง

ข้อควรระวัง คือ การเข้าใจในหัวเรื่องของคำว่า grooming ต้องเข้าใจอย่างแท้จริงเสียก่อนที่จะเผยแพร่ออกไป เนื่องจากเราเป็นสื่อกลางหรือนักการสื่อสารมวลชน ทำให้ผู้รับสารมีความเชื่อใจเป็นอย่างมากว่าข้อมูลที่ได้รับเป็นความจริง เมื่อผู้คนรับสารจากเราไปแล้ว หลาย ๆ คนไม่ได้ไปค้นหาต่อด้วยซ้ำว่าสิ่งที่รับไปนั้น ถูกหรือไม่ จึงควรที่จะระมัดระวังในการให้ข้อมูลที่ผิดหรือทำให้เกิดความเข้าใจผิด เท่าที่จะสามารถเป็นไปได้ โดยทำการสื่อสารอย่างชัดเจนกับผู้รับสารให้มีความเข้าใจร่วมกัน

“การเป็นตัวของตนเองในด้านของการทำงาน บางครั้งก็เป็นเรื่องที่ดี แต่บางครั้งก็อาจจะเป็นเรื่องที่ส่งผลไม่ดีต่องานเช่นกัน”

จากข้อผิดพลาดในการทำงานนี้ อยากบอกหรือเตือนอะไรถึงตัวเองในอนาคต ควรจะยืดหยุ่นตนเองในด้านของการทำงานเป็นทีม เพราะแต่ละคนมาจากต่างที่ ต่างสังคม จึงควรมีความยืดหยุ่นเพื่อให้ เข้าใจเพื่อน ๆ ให้มากขึ้น และอยากให้ตัวเองมีความเด็ดขาดใน การตัดสินใจเรื่องการทำงาน ไม่ควรที่จะเกิดความลังเลอยู่บ่อยครั้ง เพราะอาจจะทำให้งานล่าช้าได้ เพื่อให้งานสามารถดำเนินต่อไปได้อย่างรวดเร็วตามเป้าหมาย และระยะเวลาที่ตั้งไว้ ควรจะมีความมั่นใจและเด็ดขาดมากขึ้น

อยากฝากอะไรถึงคนรุ่นใหม่ ที่ต้องการจะออกมาเสริมพลัง และพัฒนาสังคมแบบคุณบ้าง

ทุก ๆ คนล้วนมีความชอบเป็นของตนเอง และมีความคิดเห็นที่แตกต่างกันออกไป แต่หากได้มีโอกาสทำงานร่วมกันในเรื่องของ empowering ควรคำนึงถึงสังคมหรือกลุ่มเป้าหมายว่า พวกเขาจะได้รับอะไร สังคมจะเปลี่ยนแปลงอย่างไร เรื่องที่เราจะไปเผยแพร่เพื่อพัฒนาสังคมนั้น สำคัญต่อพวกเขามากแค่ไหน การทำงานเพื่อสังคมนั้น การใช้ความชอบ หรือความสนใจมาเป็นแรงบันดาลใจ ในการทำงานเป็นเรื่องที่ดี แต่สุดท้ายเเล้วควรคำนึงถึงประโยชน์และความต้องการของสังคมมากที่สุด ไม่ใช่ความต้องการที่จะทำสิ่งใดของตัวเราเอง

. .

สุดท้ายนี้

.

นีน่าจะทำงานนี้ไม่ประสบผลสำเร็จได้เลย ถ้าหากไม่ได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิศานติวัฒนธรรม ที่มาช่วยให้ความรู้ในการจัดอบรม และยังมีคำแนะนำในการทำงานจากอาจารย์ รวมทั้งเพื่อน ๆ ในทีมคอยช่วยเหลือกัน ซึ่งทั้งหมดนี้ทำให้นีน่าได้มีประสบการณ์ในการทำงานมากขึ้น และรับรู้ข้อบกพร่องในการทำงานของตนเอง เพื่อนำไปพัฒนาศักยภาพการทำงานในอนาคต และยังสามารถนำไปเป็นแรงบันดาลใจ และแรงผลักดันให้กับผู้อื่นที่มีความคิดที่จะออกมาส่งเสริม และพัฒนาสังคมให้มีกล้าที่จะทำมากยิ่งขึ้น

เรื่อง นางสาวณัฐธยาน์ วงศ์บุญศรี

ความสุข คือ การได้ทานมาม่าเกาหลีคู่กับซีรีส์สนุก ๆ พร้อมมีแมวนอนอยู่ข้าง ๆ

นายณัฐพล วิวัฒนมงคลกุล เป็นคนง่าย ๆ ชอบกินต้มยำ กับ ข้าวไข่ดาว แต่ต้มยำต้องไม่ใส่พริกแต่กินพริกเผาได้ ไข่ดาวต้องกรอบนอก ไข่แดงต้องไหลเยิ้ม

ภาพ ชนิตร์นันท์ ปัญญาวงษ์

มองทุกอย่างเป็นภาพอยู่ในหัว ยามว่างมีหนังสือดี ๆ สักเล่ม กับหลุมพักใจแห่งถาปัตย์ ในวันหยุดขอแค่ได้ดูแลต้นไม้ มีแมวและเจ้าตูบข้างกาย เป็นบาริสต้าฝึกหัดและผู้ผลิตเค้กคึ

ขอบคุณพี่ ๆ ที่มาช่วยให้บทสัมภาษณ์กับพวกเรา พี่ ๆ ทุกคนน่ารักมาก คอยบอกตลอดว่า ถ้าอยากได้ข้อมูลเพิ่มเติมให้ทักมาถามได้เสมอ รู้สึกแฮปปี้ ที่ทุกคนให้ความร่วมมือกัน

การสร้างความอัตลักษณ์ตนเอง กลุ่ม 8

กันทรากร โล่ลา (เอซี) นักศึกษาชั้นปีที่3 คณะการสื่อสารมวลชน

“เพราะการภูมิใจในอัตลักษณ์ เปรียบดั่งดอกไม้ที่เบ่งบาน” จุดประกายสุดสร้างสรรค์จากแรงบันดาลใจที่ใกล้ตัว การเสริมพลังและเกราะป้องกันให้ตัวเอง เพื่อสร้างพื้นที่สำหรับความรู้สึกที่ถูกทอดทิ้งจากดอกไม้ที่เหี่ยวเฉาสู่การเติบโตใหม่ที่งดงามกว่าเดิม เมื่ออัตลักษณ์ถูกมองข้ามและทำให้ผู้คนหลายคนถูกลดทอนคุณค่าตัวเอง จึงเปรียบเสมือนดอกไม้ที่ เคยบานสะพรั่งอย่างสง่างามถูกพัดปลิวจากสายลมที่พัดผ่านช่วงเวลาที่เคยรู้สึกดี หัวใจที่เคยแข็งแรง ก็ต้องเปราะบางจากคำพูดของคน สิ่งเหล่านี้คือแรงบันดาลใจที่ทำให้พวกเขา เลือกที่จะสร้างสรรค์ กิจกรรมเพื่อมาเป็นการดึงผู้คนที่มีส่วนร่วมประสบการณ์คล้ายกัน เข้ามาพบตัวเองอีกครั้ง จากกิจกรรมที่เกิดขึ้น จากที่ผ่านมาก่อนถึงช่วงเวลาของกิจกรรมหลักที่จะเกิดขึ้นก็ได้สร้างกิจกรรมระหว่างทางที่จะทำเพื่อสร้าง ความรู้สึกดีๆ ที่ส่งให้กับผู้คนที่เข้าร่วมงานและเดินผ่านไปมาตลอดช่วงเวลาของการจัดงานช่วงเวลาที่ผ่านมาได้ ซึ่งได้กิจกรรมใน วันที่ 14 ก.พ ณ food center (อมช.ใหม่) ได้เข้าร่วมกับกองพัฒนานักศึกษากับ CMU MIND โดยเปิดเป็นโซนให้วาดดอกไม้ของตัวเอง และได้จัดกิจกรรมที่มีดอกไม้ที่งานมาผ่อครั้งที่ 3 ซึ่งนั้นเป็นส่วนหนึ่ง ของกิจกรรมที่พวกเขาตั้งใจจัดทำ

“จุดเริ่มต้น First Idea ” ทำไม ถึงเลือกยกปัญหาเรื่องนี้มาทำ ? ตอนแรกได้เลือกปัญหาเรื่องวัฒนธรรมมาแต่มีการเปลี่ยนแปลง จึงได้คิดเรื่องนี้ขึ้นมา ซึ่งเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นในชีวิตจริงที่ผ่านมาที่เคยได้รับผลกระทบจากคำพูดของคนอื่นที่พูดถึงเรื่องอัตลักษณ์ทางเพศ

ความสำคัญ ที่ทำให้อยากทำกิจกรรมนี้ เพราะสังคมในปัจจุบันพยายามที่จะเปิดกว้างและรณรงค์เรื่องอัตลักษณ์ทางเพศที่มากขึ้น และก็ต้องยอมรับว่าที่ผ่านมาพวกเขาถูกปฎิบัติจากสังคมอย่างไม่เป็นธรรม บั่นทอดคุณค่าของ เขา จนทำให้พวกเขาปิดกั้นตัวเองไว้เผื่อไม่ให้แตกต่างจากสังคม ซึ่งเขาอาจไม่รู้เลยว่าตัวตนที่แท้ จริงของพวกเขาสวยงามมากแค่ไหน

พอเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นจริงมีอะไรที่ส่งผลกับตัวเองบ้างมั้ย ก็มีบ้าง เพราะมันเป็นเรื่องที่เคยได้พบเจอเรื่องที่ไม่ดีในอดีต จึงกลัวที่จะส่งต่ออารมณ์ กระทบแผลในใจ และกลัวการที่เราจะเอาอารมณ์ของเรานั้นเข้าไปร่วมด้วย เพื่อนทุกคนใน กลุ่มก็ชอบไอเดียนี้และอาจารย์ก็เห็นด้วย จึงได้พวกเราได้มาทำในหัวข้อนี้ขึ้นมา

“Next Step จุดไปต่อ” Goal ของกิจกรรมนี้คืออะไร อยากให้ทุกคนที่ได้เล่นกิจกรรมนี้ได้รู้สึกอะไรสักอย่างหลังเล่นกิจกรรม อย่างตัวเว็บที่จะปล่อยออกมา ก็อยากให้คนที่ได้เล่นนั้นรู้สึกว่าตัวเองไม่ได้อยู่คนเดียว มีเพื่อนอยู่ข้างๆ และมีคนที่เข้าใจเขาอยู่ ถึงแม้ว่าคนอื่นๆจะไม่เข้าใจ แต่คนที่อยู่ตรงนี้เข้าใจเขา และอยากให้เขามีเกราะป้องกันและภูมิคุ้มกันกับตัวเองมากขึ้น ให้ตัวเองแข็งแรงโดยไม่ต้อง สนใจความคิดของคนอื่น

ทำไมถึงเลือก ดอกไม้ มาเป็น concept เพราะ ดอกไม้ให้ความรู้สึกที่ค่อนข้างจะชัดเจน ซึ่งผีเสื้อก็ชัดเจน แต่คิดว่าดอกไม้ทุกคนน่าจะ เข้าใจความหมายได้ง่ายกว่าเพราะคิดว่าทุกคนนั้นมีดอกไม้เป็นของตัวเอง แค่รอสักวันที่จะเบ่งบานได้อย่างสวยงาม ซึ่งคิดว่าสิ่งนั้นเป็นอัตลักษณ์ของตัวเอง ตอนเด็กอาจโดนปัญหาที่คนในครอบครัวไม่มีความเข้าใจจนไม่กล้าที่เบ่งบานออกมาเป็น ดอกไม้ของตัวเองซึ่งวันหนึ่งได้เบ่งบานออกมามันก็คงดีถ้าทุกคนได้เบ่งบานและมาอยู่รวมกัน มันก็คงเป็นสวนดอกไม้ที่สวย ให้ความรู้สึกเหมือนสังคมที่สวยงามแต่ความคิดนี้ค่อนข้างจะ เพ้อฝันก็เลยคิดว่าถ้าดอกไม้ของตัวเองเบ่งบานแค่คนเดียวมันก็สวยได้เหมือนกัน ซึ่งกิจกรรมก็อยากคอยเป็นแสงแดดที่พอดี การรดน้ำที่พอดี ทำให้ดอกไม้เบ่งบานขึ้นมาและทำให้ตัวเองได้ภูมิใจมากขึ้น

“พาร์ทเนอร์ที่เข้ามาช่วยทำให้กิจกรรมเห็นภาพชัดขึ้น” กลุ่มเราโชคดีได้รับคำปรึกษาและสนับสนุนจาก CMU mental health center หรือ cmu mind องค์กรณ์ที่ดูแลและให้บริการด้าน สุขภาพจิตแก่นักศึกษา รวมไปถึงบุคลากรมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดย ให้คำปรึกษา เรื่องการใช้ภาษาที่อาจจะกระทบต่อสุขภาพจิต และข้อ ควรระวังต่างๆในการทำงาน และให้พื้นที่ได้ทำกิจกรรม ซึ่งได้จัดขึ้นไป แล้วในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา และ พี่ต่อ พงศ์ธร จันทร์เลื่อน รองประธานมูลนิธิเพื่อสิทธิและความเป็นธรรมทางเพศ ผู้ที่ขับ เคลื่อนในประเด็นเรื่อง สมรสเท่าเทียม คอยให้คำปรึกษาเกี่ยวกับองค์ ความคิด และการทำงานในภาพที่กว้างขึ้น ความเป็นไปได้ที่จะทำให้ งานสมบูรณ์มากขึ้น และช่วยเป็นช่องทางการเผยแพร่ผลงานไปยัง หน่วยงานต่างๆที่เกี่ยวข้องในอนาคต

“ค้นพบ” คิดว่าปัญหาสังคมแบบนี้อะไรที่รับมือและแก้ไขปัญหาได้ยากที่สุด คิดว่าสิ่งที่แก้ได้ยากที่สุดนั้นคือสังคม เพราะเป็นเรื่องที่ยากมาก เราไม่สามารถไปแก้ความคิดของคนอื่นได้ จึงต้องกลับมาแก้ที่ตัวของเราเอง และเราก็ไม่สามารถไปโทษคนอื่นได้เลยว่าคนนี้ผิดคนนี้ถูก เพราะว่าสภาพ แวดล้อมและครอบครัวที่เลี้ยงมานั้นไม่เหมือนกัน สุดท้ายแล้วเราก็เลยเริ่มจากการหยิบยกปัญหาและนำมา เป็นการแก้ไขจากตัวเราเองก่อนที่จะไปมีผลถึงสังคม

จุดยากสุดในการทำงาน มีสองปัญหาที่พบเจอ คือ หนึ่ง ขั้นตอน การทำเว็บไซต์เพราะในกลุ่มไม่มีใครมีความรู้ ในด้านการเขียนเว็บ และ partner ที่อาจารย์ ได้หามาให้เขาติดภารกิจส่วนตัวไม่ว่างมาช่วย ดูงานให้จึงทำให้เว็บของเราออกมาอยู่ใน เวอร์ชั่นทดลองซึ่งอาจไม่ถูกต้องตาม มาตรฐานมากนัก ปัญหาที่สอง ส่วนตัวคิดว่าที่ผ่านมามันก็ ยากพอประมาณเกี่ยวกับการแสดงอัตลักษ์ ของตนเองแต่พอคิดว่ามันเป็นเรื่องของตัว เองและที่มีทั้งเราและเพื่อนที่เป็นดอกไม้ ที่ยังไม่เบ่งบานเหมือนกันก็ทำให้รู้สึกว่าเรา ลองออกมา นอกปัญหาดู แล้วมองกลับไปที่ เพื่อนของเราที่ก็เป็นดอกไม้ที่ยังไม่บาน ถ้าเป็นปัญหาเราก็เราพอแก้ไขมันก็ได้แต่ถ้า เป็นปัญหาของคนอื่นมันก็ยากจะแก้ไข

“บทสรุปส่งท้าย” คิดว่ามีแนวโน้วที่ดีขึ้นสำหรับการได้เริ่มมาแก้ไขที่ตัวเอง ถ้าวัดจากกิจกรรมที่ผ่าน ดูจากคนที่ได้เข้ามาทำกิจกรรมเหมือนเขาได้บอกอะไรกับตัวเอง ได้ remind ว่าที่ผ่านมาตัวเองได้ผ่านอะไรมาบ้าง และรู้สึกว่าสิ่งที่คนที่เข้ากิจกรรมได้เขียน เรื่องราวของเขามาให้เราเห็นหรือการกระทำที่เขาทำกับเราหลังทำกิจกรรมนี้ เหมือนได้ express บางอย่างในตัวของพวกเขา ที่ทำกิจกรรมขึ้นมา แต่ก็ไม่รู้ว่าสิ่งที่เขาได้กลับไปจะกลับ ไปจะสามารถพัฒนาเขาต่อมั้ย หรือจะมีส่วนช่วยอะไรเขาต่อได้บ้างมั้ย ซึ่งก็เป็นจุดเริ่มต้นที่ดี ที่ได้ remind ว่าตัวเองนั้นได้ผ่านอะไรมา แล้วก็ได้เขียนระบายลงไป แต่คิดว่าน่าจะเป็นอะไรดี ที่เขาจะได้รับกลับไปจากการทำกิจกกรมนี้

ช่วงที่ทำกิจกรรมมีจุดไหนที่รู้สึก ว่าทำสำเร็จแล้ว กิจกรรมที่ได้ทำกับกองพัฒนานักศึกษาและ CMU MIND นั้นค่อนข้างที่จะสำเร็จแล้ว หลังจาก ที่ได้อ่านความคิดเห็นของคนที่เข้ามาทำกิจกรรมที่ ได้เขียนมาทำให้รู้ว่าสิ่งที่ เราคิดว่าจะส่งผลต่อ อารมณ์ของผู้ที่ได้ทำกิจกรรมนั้นจริง ซึ่งมันส่งผล มากกว่าที่เราคิดอีก บางคนถึงขั้นเข้ามาร้องไห้กับ staff ซึ่งก็คิดว่านี่ก็เป็นจุดที่ทำได้สำเร็จแล้ว

คิดถ้ากิจกรรมนี้ได้จัดขึ้นในช่วงระยะ เวลา 5 ปี คิดว่าสิ่งนี้จะส่งผลยังไงต่อ ตอบยาก เพราะเป้าหมายคือให้เริ่มที่ตัวเอง ก่อน แต่ตัวเองของแต่ละคนเราก็ไม่รู้ว่า จะเป็นยังไง ไม่รู้ว่าดอกไม้ของแต่ละคนนั้น จะบานเป็นแบบไหน ซึ่งไม่สามารถบอกได้เลย แต่อย่างน้อยก็คิดว่าจะเกิดการเปลี่ยนแปลงโดย รู้สึกว่าเป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลาในการเปลี่ยนแปลง มากพอสมควรซึ่งสักวันหนึ่ง เวลาก็จะกลายเป็น ตัวบอกเราเอง

“ถ้าพูดอะไรกับสังคมในตอนนี้ได้อยากบอกอะไรกับสังคมให้รับรู้” อยากจะบอกให้ทุกคนมองตัวเองให้มากขึ้นว่าตัวเองเป็นยังไงแล้วตอนนี้ ดอกไม้ของตัวเองเป็นยังไง อยากให้ Remind ว่าที่ผ่านมาตัวเองเป็นยังไงบ้าง ไม่อยาก ให้ไปมองคนอื่นว่าคนอื่นมีอัตลักษณ์ยัง คนอื่นคิดยังไง แค่มองตัวเองว่า ตัวเองเป็นยัง ไงอยู่ ตัวเองมีความสุขแล้วรึยัง เกราะป้องกันของตัวเองมีพอแล้วรึยัง ดอกไม้ที่แตก ต่างของแต่ละคนจะกลายเป็นความพิเศษที่ไม่เหมือนใครและเป็นจุดเด่น ซึ่งทุกดอกไม้ จะเบ่งบานได้อย่างงดงามตามช่วงเวลาของตัวเอง

เรื่อง

ภาพ

เหมวดี ชากะจะ (Writer)

สุเมธ สง่าวงศ์ (Photographer)

ประธานสโมคณะ 67 ชอบทำงานมาก เจอตัวได้ที่คณะ และห้องสโม

ช่างภาพสมัครเล่น แต่เรื่องเล่นอ่ะจริงจัง

ศิขริน คำใส (Co-Ordinator)

ชอบกิน ชอบเที่ยว ชอบนอน Introvert

ปัณณทัต วงศ์โกมลเชษฐ์ (Technique & Graphic) เป็นคนง่ายๆ ชอบฟังเพลงเศร้า ชอบดู vlog week เป็น กิจวัตรประจำวัน

ข้าว

ฐิติพร มะโนวรรณา นักศึกษาผู้ผลิตโครงการสื่อสารพลังสังคม ที่เชื่อว่าการเปลี่ยนแปลงที่แท้จริง จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อสิ่งที่เล็กที่สุดยังเคลื่อนไหว

การทำงานกับเด็กก็สำคัญ เวลาเราทำงานกับเด็ก มันหมายถึงการทำงานกับสิ่งที่เปี่ ยมศักยภาพ เด็กเป็นเหมือนเมล็ดพันธุ์ที่สามารถเจริญเติบโตเป็นต้นไม้ที่ใหญ่ได้ หากถูกปลูกในดินและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม จากโครงการช้างเผือกโมเดลในอำเภอแม่แจ่ม ที่ผลักดันเรื่องของเกษตรประณีต ในชุมชน สนับสนุนการปลูกสมุนไพรมูลค่าสูง เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของคนใน ชุมชนสู่โครงการ“ส่งเสริมความรู้สมุนไพรสร้างสรรค์”โครงการสื่อสารเสริมพลังสังคม ที่ให้ความสำคัญกับกลุ่มเป้าหมายอย่างเด็กรุ่นเล็กให้รู้จักถึงคุณค่าของสมุนไพร ได้ สมบูรณ์ผ่านความสนุกอย่างบอร์ดเกม

สมุนไพรยังนับว่ามีบทบาททางเศรษฐกิจในประเทศค่อนข้าง สูง ตลาดและกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่เกี่ยวข้องกับสมุนไพรก็มี มูลค่ามหาศาล แต่การผลิตสมุนไพรในประเทศไทยยังพบว่า ขาดแคลนสมุนไพรที่ใช้ในการผลิตยาอยู่มาก ส่วนหนึ่งเนื่องมาจาก พื้นที่เพาะปลูกที่มีอยู่น้อยและการให้ความสนใจของเกษตรกรต่อพืช สมุนไพรค่อนข้างน้อย “ด้วยความที่สภาพดินของอำเภอแม่แจ่มมีคุณภาพสูง แล้วการ ปลูกสมุนไพรมูลค่าสูงในพื้นที่เหล่านี้ยิ่งทำให้คุณภาพของสมุนไพร สูงมากขึ้นด้วย ซึ่งมันขายได้ราคาดีกว่าการปลูกพืชทั่วไป” “โครงการนี้มันเหมือนเป็นการแก้ปัญหาด้วยการเอาเกษตร ประณีตเข้าไปในชุมชน ทั้งในแง่ของเรื่องการสร้างอาหาร การส่ง เสริมสุขภาพ เศรษฐกิจ อย่างการสร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้กับ คนในชุมชน แล้วก็เรื่องสิ่งแวดล้อมที่ลดการปลูกข้าวโพดไปโดย ปริยายเหมือนเป็นการลดการเผาไปด้วย” ข้าวอธิบายถึงโครงการตั้งต้นอย่าง โครงการช้างเผือกโมเดล ของมูลนิธิกฤษณา ไกรสินธุ์ ซึ่งการเล็งเห็นถึงความสำคัญของ โครงการช้างเผือกโมเดลนี้เอง เป็นเหมือนตัวจุดประกายความคิดให้ กับทีมของข้าว มาต่อยอดเป็นโครงการส่งเสริมความรู้สมุนไพร สร้างสรรค์ และได้ตัดสินใจลงพื้นที่ไปยังโรงเรียนบ้านเนินวิทยา อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่

ข้าว ฐิติพร มะโนวรรณา คณะการสื่อสารมวลชน

“การทำงานกับผู้ใหญ่เพียงอย่างเดียว เด็ก ๆ ที่เหลือในชุมชนก็อาจจะไม่เข้าใจ มันเหมือน เป็นสิ่งที่ยังใหม่มากสำหรับเขา เราเลยต้องการ ที่จะให้เด็กเข้าใจถึงการทำงาน การทำเกษตร ประณีต การปลูกสมุนไพรในครัวเรือนตั้งแต่ต้น แล้วเขาจะได้รู้ว่า หญ้าที่อยู่หลังบ้านเขา อยู่ใน แปลงของเขามันมีความหมาย” “การที่จะเปลี่ยนวิถีชีวิต หรืออาชีพของ คนในชุมชนนั้นเป็นเรื่องยาก แต่การเข้าหากลุ่ม เด็ก ๆ ที่เป็นลูกหลานของเกษตรกรในพื้นที่ หาก สร้างความรู้ความเข้าใจเรื่องสมุนไพรให้กับพวก เขาตั้งแต่ตอนนี้ ในอนาคตมันอาจสร้างความ เปลี่ยนแปลงบางอย่างให้กับชุมชนได้” เด็กเหล่านี้พวกเขาเป็นเส้นผ่านที่นำไปสู่ การเข้าใจที่ลึกซึ้งของปัญหาและวิธีการแก้ไขที่ ทำให้เกิดผลกระทบที่ยั่งยืน ด้วยสิ่งนี้เป็นเหมือน จุดเริ่มต้นของข้าว ที่ต้องการก้าวเข้าไปเป็นส่วน หนึ่งของฟันเฟืองเล็ก ๆ เพื่อทำให้เกิดการ เปลี่ยนแปลงในชุมชน ด้วยผลิตโครงการส่งเสริม สมุนไพรสร้างสรรค์ขึ้นมา พร้อมกับความคิดที่ ว่าการทำงานกับเด็กก็สำคัญ และพวกเขาคือ พลังงานที่ไม่หยุดยั้งที่สามารถนำมาสู่การ เปลี่ยนแปลงแท้จริงได้

“

“

แต่มันจะทำให้ได้เต็มที่ ต่อเมื่อทุกส่วนในชุมชนเอาด้วย

“

“

การบ่มเพาะคนรุ่นเล็ก

การดึงความสนใจจาก เด็ก ๆ คือความท้าทายที่ต้องเผชิญ

“เป้าหมายของเราคือสามารถทำให้สมุนไพรเข้าไปอยู่ในการ

รับรู้ของเด็ก เพราะเด็กต้องโต แล้วความรู้กับแนวคิด วิธีคิด กับวิธีใช้ชีวิตที่เขาได้รับการบ่มเพาะ มันจะอยู่กับเขาไปอีกนาน ทำให้ในอนาคตสามารถนำข้อมูลเหล่านี้มาใช้ได้จริง”

ซึ่งวิธีการเข้าถึงเด็กในชุมชนที่กลุ่มของ ข้าวใช้นั้นคือการทำให้เด็กในชุมชนรู้จักกับ สมุนไพร ทั้งสรรพคุณ สารสกัด และข้อควร ระวังต่าง ๆ ผ่านสื่อกลางอย่าง “บอร์ดเกม”

ด้วยความที่การเปิดรับข้อมูลของเด็กไม่เหมือนผู้ใหญ่ การเล่นเกมมาเป็นตัวช่วยในการสร้างความรู้ให้กับเด็ก ดีกว่าการใช้วิธีบรรยาย ซึ่งจะทำให้เด็กรู้สึกเบื่อ และไม่เกิดการจดจำเนื้อหา ดังนั้นการเล่าแบบไม่เป็นทางการและสนุก ที่เป็นทางเดินของสาระสำคัญ จะทำให้เด็กเข้าใจถึงคุณค่า แล้วก็อยู่กับมันอย่างเป็นธรรมชาติมากกว่า โดยบอร์ดเกมที่ใช้ จะมีชื่อว่า “หนูแจ่มผจญภัยกับแปลงสมุนไพรช้างเผือก” ซึ่งมีการ์ดสมุนไพรและด่านต่าง ๆ ให้ได้ฝึกสมอง ให้จดจำไปพร้อมกับความสนุก และยังมาหมดแต่เพียงเท่านั้น หลังเสร็จจากเกมแล้วยังมีแบบทดสอบความเข้าใจที่ไม่ใช่การ กากบาทถูกผิดทั่วไป แต่เป็นการใช้ศิลปะมาเป็นตัวกลางที่ใช้เพิ่มการเรียนรู้ของเด็กด้วยการระบายสีแทนคำตอบ

ทดสอบความรู้เหมือนข้อสอบอีก (หัวเราะ) เพราะเราผ่านการเป็นเด็ก มาแล้ว เลยเข้าใจมาก ๆ ว่ามันดึงความสนใจไม่ได้มากขนาดนั้น ถึงแม้

“

“

เมื่อก่อนเด็ก ๆ เราก็เบื่อกิจกรรมที่เน้นการฟังอบรม แล้วยังมีให้ทำแบบ

จะทำแบบทดสอบได้สักพักมันก็ลืมไป เหมือนเราเรียนแล้วคืนความรู้ครู ไปแล้ว ทีมของเราเลยต้องการกิจกรรมเน้นการปฏิบัติ ให้เด็กแอคทีฟ ร่างกาย อย่างบอร์ดเกมและศิลปะมาช่วยอีก พอมันจะสนุกและไม่น่า เบื่อ ยิ่งช่วยกระตุ้นให้เด็ก ๆ อยากทำกิจกรรม เกิดการเรียนรู้ได้ดีกว่า

พลังจากทีมของข้าวเป็นเหมือนจิ๊กซอว์ที่ทำให้ภาพทั้งหมดมันสมบูรณ์ขึ้น ทำในส่วนเล็ก ๆ ของตัวเอง แต่สามารถสร้างพลังกับสมาชิกรุ่นเล็กของชุมชนได้ สิ่งที่ทีมของข้าวทำอาจไม่ได้เห็นผลทันทีในตอนนี้ แต่การให้ความสำคัญกับการบ่มเพาะเด็กเหล่านี้ก็เหมือน เป็นการวางรากฐานที่สำคัญในการเปลี่ยนแปลงเช่นกัน ความหวังในวันข้างหน้าว่าเด็กเหล่านี้จะได้นำความรู้เรื่อง สมุนไพรใช้กับชุมชนต่อไป และภาพคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของคนใน ก็คงจะเกิดขึ้นในไม่ช้า ก่อนจบบทสนทนา เราได้ให้ข้าวฝากข้อความทิ้งท้ายที่จะพอเป็นแรงบันดาลใจให้กับคนรุ่นใหม่ที่ต้องการสร้าง ความเปลี่ยนแปลงบางอย่างในสังคม ข้าวครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่งก่อนตอบว่า “เราทุกคนต่างมีพลังที่จะสร้างการเปลี่ยนแปลงบางอย่างในสังคมได้ ถึงแม้จะเริ่มจากเรื่องเล็ก ๆ ถ้าเราให้ ความสำคัญกับมัน และมีความกล้าในการเริ่มทำ ภาพใหญ่ที่เราหวังไว้มันก็จะเกิดขึ้นได้อย่างสมบูรณ์ แล้ววันพรุ่งนี้ ที่ดีกว่าสำหรับทุกคนก็จะมาถึงไวขึ้นเท่านั้น”

. . .

เรื่อง

ภาพ

เบญญาภา พันธุ์พฤกษ์

เรือนแก้ว ปะตาทะยัง

สาวแซฟฟิก เป็นเฟมินิสต์ รักงานเขียนแต่ไม่มากเท่าแมวที่ บ้าน ตอนเด็กแม่ชอบล้อว่าโตมาจะไส้แห้งเพราะเคยฝัน อยากเป็นนักเขียน ปัจจุบันกำลังตั้งใจใช้ชีวิต จนกว่าจะ เจอเหตุผลที่อยากมีชีวิตต่ออยู่

ทาสแมวโนหนึ่ง ชอบฟังเพลง ชอบธรรมชาติ นอนเก่งมาก และการกินสำคัญที่สุด

สุพิชญา พรหมมา

ชอบนอน ชอบเที่ยว ไม่ชอบทำงานเช้า~_~ ใช้ชีวิตแบบเอาฟีลลิ่งเป็นหลัก ยาใจรายวันคือดูคลิปหมาเด็ก เป็น Dog person

หัสยา เตจะวงษ์ 1 วันมี 24 ชั่วโมง เล่นไพ่ลสาฟเจนคุกกี้หมดไปแล้ว 23 ชั่วโมง อีก 1 ชั่วโมงมีไว้บอกว่า ตาท้ายแล้วๆ แต่หมายถึงตาท้ายที่ต้องชนะเท่านั้น ไม่ชนะไปเริ่ม นับวันใหม่ จบ

ขอขอบคุณภาพจาก พี่ข้าว ฐิติพร มะโนวรรณา และทีมงานกลุ่มสีทอง โครงการส่งเสริมความรู้ สมุนไพรสร้างสรรค์

Visible Feeling ความรู้สึกที่มองเห็นได้ เพราะ SEXUAL HARASSMENT ในสถานศึกษา ไม่ใช่เรื่องไกลตัว

พี - พีรพัฒน์ สุธรรม นักศึกษาชั้นปีที่ 3 คณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ในประเทศที่ Sex Worker ผิดกฎหมาย Sex Toy ผิดกฎหมาย กามารมณ์ และความ ใคร่เป็นเรื่องไม่ดีงาม ไม่น่าอภิรมย์ กับอันดับที่ สวนทางของการเกิดอาชญากรรมทางเพศ อันดับต้น ๆ ของโลก ข้อมูลสถิติปี 2566 จากมูลนิธิปวีณา หงสกุลเพื่อเด็กและสตรี เปิดเผยจำนวนผู้ร้อง เรียนกรณีข่มขืน / อนาจารสูงถึง 1,038 ราย เพิ่มขึ้นจากปี 2565 ร้อยละ 8.4 ส่วนมากเกิด ขึ้นกับเด็กและผู้หญิง เมื่อย้อนดูสถิติปี 2565 พบว่า เด็กอายุ 10 - 15 ปี ถูกข่มขืนมากที่สุด รองลงมาคือ อายุ 15 - 20 ปี และอันดับ 3 คือ เด็กแรกเกิดจนถึงอายุ 10 ปี

พี - พีรพัฒน์ สุธรรม นักศึกษาชั้นปีที่ 3 คณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และทีมงานลาเวนเดอร์ เล็งเห็นปัญหา และ สนใจในเรื่อง Sexual Harassment ในสถาน ศึกษา จึงร่วมกันจัดนิทรรศการ Visible Feeling ขึ้นมา

“ในสังคมของประเทศไทย มันมี การ blame เหยื่อเป็นเรื่องปกติ พวกพี่เลยมองว่าอยากจะสร้าง awareness ให้ทุกคนตระหนัก ถึงความสำคัญของผู้ที่ถูก คุกคามทางเพศ และพฤติกรรมที่ ทำให้คนที่ถูกคุกคามรู้สึกไม่ สบายใจ”

ในวันที่ 29 - 1 มีนาคม 2567 ที่ผ่านมา ได้มีการจัดนิทรรศการ Visible Feeling ขึ้น เรา จึงได้มีโอกาสสัมภาษณ์กับพี เพื่อถามไถ่ถึงการทำงานกับทีมลาเวนเดอร์ ผลงาน นิทรรศการที่กำลังจัดแสดง มุมมอง และทัศนคติต่อเรื่องต่างๆ ซึ่งทางพีเองก็ได้ตอบมาได้เป็นอย่างดี

เป้าหมายในชีวิตหลังจากที่จบจาก คณะนี้ไปคืออะไร ก็คงจะเป็นออกไปทำในสิ่งที่ตัวเองรู้สึก ว่าใช่ มหาวิทยาลัยมันเหมือนเป็นประตูให้เรา ได้ลองอะไรหลาย ๆ อย่าง พอเราได้เรียนมา จนถึงปีสาม เรียนมาเรื่อย ๆ เราได้เห็นอะไร มากขึ้น ได้ทำงานกับคนมากขึ้น ได้ร่วม กิจกรรมเยอะขึ้น มันทำให้เรารู้สึกว่าสิ่งที่เรา คิดว่าเราไม่ถนัดกลับถนัด แต่สิ่งที่เราถนัด อาจจะทำได้ไม่ดีเท่าที่ควร เราอาจจะได้ค้นพบ ทักษะสกิลชีวิตใหม่ ๆ แล้วก็ได้ลองทำในสิ่งที่ อาจไม่ได้ตั้งเป้าหมายเป็นอันดับแรก แต่ก็คง หนีไม่พ้น scope งานแถวนี้ หรือไม่งั้นก็อาจ จะได้ไปทำงานที่ตรงข้ามกับสิ่งที่เราได้เรียนรู้ มาเลยด้วยซ้ำ อะไรที่เราชอบมันก็อาจจะ เปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา ตอนนี้ก็เลยขอ บอกว่า ยังไม่สามารถให้คำตอบได้ในตอนนี้ว่า จบไปแล้วอยากทำอะไรกันแน่

ปกติทำงานกับมูลนิธิ หรือที่อื่น ๆ เยอะไหม

Idendity ทำไมเลือกเรียนคณะนี้ สาขานี้ เกริ่นก่อนว่าพี่อยู่สาขา Marketing Communication Advertising เลือกมา เรียนเพราะจริง ๆ ตอนแรกพี่รู้สึกสนใจใน เรื่องของการทำการตลาด การวางแผน Content ซึ่งการวางแผน Content ใคร ๆ ก็ ทำได้ พี่ก็เลยมองว่า แล้วถ้ามันเป็นการ วางแผนที่ยั่งยืนล่ะ เพราะว่าในตลาดแรงงาน ของโลก Content Creator ยังไงก็ไม่ตาย พี่ก็ เลยรู้สึกว่า หนึ่งเราได้หาเงินด้วย สองรู้ว่า อะไรคือสิ่งที่เป็นที่ต้องการของตลาด ณ ตอน นี้ และในอนาคตต่อไป พี่รู้สึกว่าการที่เราได้มา เรียนตรงนี้ ความรู้ที่ได้มันเอาไป บูรณาการกับอย่างอื่นได้มากขึ้น

เพิ่งได้ทำงานกับคนข้างนอกก็ปีนี้ พี่เป็น คนที่ไม่ได้แสวงหาการทำงานร่วมกับคน ภายนอกสักเท่าไร ส่วนใหญ่ก็จะทำงานใน มหาวิทยาลัยค่อนข้างเยอะ การที่ทำงานกับ คนนอกก็ทำให้เห็นอะไรมากขึ้น มันก็ดี แต่เรา ต้องอาศัยประสบการณ์ให้เยอะขึ้นมากกว่านี้ อะไรที่เราทำผิดพลาดไปเราก็จะได้จำไว้เป็น บทเรียน แล้วหลังจากนั้นก็นำมาพัฒนาต่อ ให้ เราได้ทำงานร่วมกับคนอื่น และองค์กรอื่น

Point Of View ทำงานเป็นทีมสำคัญไหม ชอบทำงานเป็นทีมหรือคนเดียว สำคัญ เพราะว่ามนุษย์เป็นสัตว์สังคม เพราะฉะนั้น เวลาที่เราจะทำอะไรไม่มากก็น้อย ยังไงก็ต้องมีความสัมพันธ์เกิดขึ้น การทำงาน ในกลุ่มก็เหมือนกัน มันเป็นเหมือนกับว่าเราได้ กำหนดกลุ่มเป้าหมายเดียวกัน จุดมุ่งหมาย เดียวกัน แล้วก็ทำให้งานชิ้นหนึ่งนี้ ไปสู่จุดมุ่ง หมายแล้วก็ทำให้มันสำเร็จ พี่มองว่าแล้วแต่ ชิ้นงานที่เราได้รับมอบหมายมากกว่า งานบาง อย่างมันเหมาะสำหรับการทำงานเป็นทีม แต่ งานบางอย่างมันก็เหมาะสำหรับทำงานเดี่ยว ถ้าถามว่าชอบแบบไหนส่วนตัวยังไงก็ได้ การ ที่เราทำงานยังไงก็ต้องทำให้มันสำเร็จอยู่แล้ว เพราะฉะนั้น เรื่องการทำงานเดี่ยวหรือทำงาน กลุ่ม พี่รู้สึกว่ามันไม่มีปัญหาอะไร

เคยถูก sexual harassment หรือ เคยมีคนใกล้ตัวเจอไหม เพื่อนในกลุ่มพี่เคยมีคนได้รับประสบการณ์ นี้ ด้วยความที่เราไม่เคยโดน เราเลยอาจจะไม่ ได้เข้าใจเขาทั้งหมด 100% เราก็เลยได้สร้าง งานนี้ขึ้นมา เพื่อที่เราจะได้แลกเปลี่ยนความ คิดเห็นกัน เพื่อที่เราจะได้ทำความเข้าใจกับ เหตุการณ์เหล่านี้มากยิ่งขึ้น

ทำไมถึงเลือกมาจัดนิทรรศการกับ มูลนิธิเพื่อความเข้าใจเด็ก ก่อนหน้านี้เขาเคยมาขอความร่วมมือ จากตัววิชานี้ (851407) แล้วพี่ก็ได้ร่วมงานกับ เขามาก่อนหน้านี้ ก็รู้สึกว่าประเด็นที่พี่ทำอยู่ มันค่อนข้างตรงกับสิ่งที่เขาเคยทำมาก่อน เรา ก็อาจจะได้คำแนะนำ หรือว่าการชี้แนะจาก ทางมูลนิธิได้มากขึ้น เรามีความต้องการ อย่างไร เขาทำเพื่ออะไร ซึ่งมันก็เลยทำให้พวก พี่ตัดสินใจมาร่วมงานกับทางมูลนิธินี้

Visible Feeling ทำไมเลือกหัวข้อ Visible Feeling จัดในงานนิทรรศการ ในรายวิชา (851407) เขาก็มีกำหนด หัวข้อคร่าว ๆ มาให้ พี่ก็เลยเห็นว่าหัวข้อเรื่อง sexual harassment หรือการคุกคามทาง เพศมันน่าสนใจ พวกพี่สนใจเรื่องการคุกคาม ทางเพศอยู่แล้ว มันเกิดจากความสนใจของ พวกเรา กลุ่มก้อนนี้เกิดจากการที่สนใจใน หัวข้อที่คล้าย ๆ กัน ก็เลยลองมาคุยกันแล้ว ก็ได้จับกลุ่มกัน พอเราได้กลุ่ม ชิ้นงานมันจะ ต้อง scope ก่อนว่าเราจะเจาะจงไปทางไหน เราก็เลยประชุมหารือกันก่อน ว่าเราจะเจาะ กลุ่ม sexual harassment ในกลุ่มอายุช่วง เท่าไร เป็นใคร มาจากไหน เพราะการที่ scope งานมันจะทำให้เรารู้ว่าเรากำลังทำ อะไรอยู่ ตอนแรกก็ยังหลงกันอยู่ว่าจะเอา อะไรดี แต่ได้คำแนะนำจากอาจารย์ แล้วก็ลอง ปรึกษากันในหลาย ๆ ครั้ง เราก็สรุปได้ว่าเรา จะทำเกี่ยวกับการคุกคามทางเพศในสถาน ศึกษา

อะไรคือความท้าทายที่ใหญ่ที่สุดของ การจัดนิทรรศการนี้

เริ่มทำกิจกรรมมานานหรือยัง แล้วจะทำต่อไปอีกนานแค่ไหน เริ่มทำตอนที่อาจารย์ assign งานช่วง พฤศจิกายนที่ผ่านมา เราก็ได้เริ่ม process มา และทำกันมาเรื่อย ๆ ด้วยหลาย ๆ อย่าง เช่น เวลาไม่ตรงกัน ทัศนคติด้วย พี่เลยคิดว่าอยาก จะส่งมอบงานชิ้นนี้ให้คนอื่นไปต่อยอด ไม่ก็ หยุดไว้แค่นี้ เพราะการจะทำงานชิ้นหนึ่งมัน ต้องต่อยอดจากงานเดิมอยู่แล้ว พี่เลยคิดว่านี่ อาจจะเป็นทางเลือกหนึ่ง หรือใบเปิดทาง อย่างหนึ่งที่ทำให้คนสนใจ และนำงานไป พัฒนาต่อได้

แรงบันดาลใจของการทำกิจกรรมนี้ คืออะไร หลายอย่างเลยครับ เพราะกว่าจะทำงานนี้ เราก็มีหลาย ๆ อย่างที่เราอยากทำ แล้วก็ปรับ เปลี่ยนมาเรื่อย ๆ จนเจอสิ่งที่เรากับคนในทีม เห็นตรงกัน เราก็เอาสิ่งนั้นมาต่อยอด

เป้าหมายหลักของกิจกรรมนี้ พวกพี่อยากจะสร้าง awareness ให้สังคม ได้รับรู้เกี่ยวกับการคุกคามทางเพศในสถาน ศึกษาให้มากขึ้น ถึงแม้ว่าจะมีการลงข่าว แต่ บางคนเขาดูแล้วรู้แล้วก็ผ่านไป มันก็อาจจะไม่ ได้มีการ take action อะไรมากมาย แล้วยิ่ง ในสังคมของประเทศไทย มันก็มีการ blame เหยื่อเป็นเรื่องปกติ พวกพี่เลยมองว่า อยากจะสร้าง awareness ให้ทุกคนตระหนัก ถึงความสำคัญของผู้ที่ถูกคุกคามทางเพศ และพฤติกรรมที่ทำให้คนที่ถูกคุกคามรู้สึก ไม่สบายใจ

ก็น่าจะเป็นเรื่องเวลาว่าง เวลาของแต่ละ คนมันไม่ตรงกัน ด้วยความที่เราเป็นนักศึกษา อยู่คนละเอก วิชาโทก็ไม่เหมือนกัน อุปสรรค ใหญ่ ๆ ที่เจอเลยก็คือการหาเวลาว่างมาเจอ กัน มันเลยเป็นสิ่งท้าทายที่สุด และมันทำให้ การสื่อสารในบางครั้งก็ติดขัดด้วย ด้วยความ ที่บางคนอาจจะไม่ได้เข้าใจในสิ่งที่เราพูดออก ไปทั้งหมด เวลาเรานัดกันทำงานก็อาจจะไม่ได้ เจอกันทุกคน มันก็เลยอาจจะเกิดความคลาด เคลื่อนได้ในเรื่องของการทำงาน นี่น่าจะเป็น ปัญหาใหญ่ ๆ ที่พวกพี่เจอ

มีวิธีการรับมือกับปัญหาต่าง ๆ ที่เข้า มาอย่างไร เราก็ต้องหาวิธีคุยกันให้มากขึ้นให้ได้ หรือ บางทีถ้าคนอื่นเขายุ่งกันจริง ๆ อาจจะไม่ได้ focus กับสิ่งที่เราคุยกันจริง ๆ เราก็จะมีวิธี การแก้โดยการที่อาจจะมีคนจดบันทึกสรุปชิ้น งานให้ คนที่ไม่ว่างเขาก็จะกลับมาดูทีหลัง แล้วพอทุกคนมีความเข้าใจตรงกันแล้ว ก็จะ ทำงานได้ดีขึ้น พวกพี่แบ่งฝ่ายกันทำ เราก็หา สิ่งที่เราทำได้ดีเป็นอันดับแรก มันก็จะ scope งานง่ายขึ้น การคุยกันและการแบ่งหน้าที่กัน มันสำคัญในการทำงานกลุ่ม

Concept ของแต่ละชิ้นงานที่จัดแสดงอยู่ในนิทรรศการคืออะไร ถ้าเป็นโปสเตอร์ มันเป็นชิ้นงานที่พวกพี่เคยทำกับทางมูลนิธิก่อนหน้านี้ พวก พี่ก็เลยขอมาจัดแสดง แล้วในชิ้นงานไม่ใด้มีแค่ของพวกพี่ แต่มันเป็นชิ้นงาน จากคนหลาย ๆ คนที่ก่อนหน้านี้เขาเคยทำมาแล้ว เราก็เลยมองว่ามันเป็นอีก ช่องทางที่เราจะทำให้ผลงานของคนเหล่านั้นได้ออกมาเผยแพร่สู่สาธารณะ ส่วนเรื่องชิ้นงานที่มันให้เขียนใส่ post-it และผ้าใบ เรามองว่ามันเป็น Wording ว่าคำพูดของคุณมันมีผลกระทบต่อจิตใจของคน ไม่ว่าจะทางบวก หรือลบ มากหรือน้อยแค่ไหน การนินทา ใส่ร้ายป้ายสี การที่เราให้คนมาเขียนใน งานนิทรรศการ มันเหมือนกับเป็นสิ่งสะท้อนตัวตน สะท้อนคำพูดของเรา ว่าถ้า เรามองเห็นคำพูดเหล่านั้น ที่บางทีเราอาจพูดไปแบบไม่รู้ตัว แต่ถ้าเราได้เห็นคำ พูดพวกนี้ เราจะรู้สึกยังไงกับคำพูดเหล่านี้ และในงานเราใช้ปากกาเป็นสี ๆ เขียนลงไปในผ้าใบสีขาว อันนี้เราก็อยากจะสื่อว่า คำพูดถ้าพูดออกไปแล้วบางที มันก็อาจไปฝังใจอีกคนได้ จะลบก็ลบไม่ออก แล้วบางทีมันก็อาจจะไม่ใช่แค่ ปากกา แต่เป็นมีดที่อาจจะเป็นคำพูดที่แรงมากจนเกิดความเจ็บปวดในใจ สิ่งที่ พวกพี่อยากจะสื่อลงไปในชิ้นงานก็คือ

"อยากให้ทุกคนตระหนักกับผลของ การกระทำที่เราทำลงไป" รู้สึกอย่างไรที่ทำให้คนได้ระบายเรื่องราวของตัวเองผ่านการ เขียนลงในผ้าใบ และอื่น ๆ จริง ๆ พวกพี่ก็ไม่ได้คาดหวังให้คนออกมาพูดเรื่องของตัวเองเท่าไร หมายถึงเรื่องพวกนี้มันก็อาจสามารถไปกระทบจิตใจเขาได้ หรือบางทีมันก็ ไม่ใช่อะไรที่ใครจะกล้าออกมาพูด แต่การที่เราได้มาจัดพื้นที่ และมีคนกล้า ที่จะมาบอกเล่าเรื่องราวของตัวเอง ก็รู้สึกว่าเราได้เป็นอีกกระบอกเสียง หนึ่งให้คนได้รับรู้ว่า มันมีเรื่องราวแบบนี้เกิดขึ้นจริง ๆ และเราควรจะ take action เรื่องนี้กันได้เแล้ว เพราะอย่างที่เรารู้เนอะว่าคนไทยชอบ blame เหยื่อ มันก็เลยทำให้คนไม่ค่อยจะกล้าออกมาพูดในสิ่งที่เขาอยาก จะพูด เพราะพูดไปมันก็มีแต่คำแง่ลบกลับมา มันเลยทำให้เรารู้สึกว่าพอได้ เป็นที่ที่ให้เขาได้ระบายความในใจออกมา ในระดับหนึ่งเท่าที่สามารถพูด ออกมาได้ เราก็ดีใจแล้ว เราดีใจที่ให้คนได้ออกมาแชร์เรื่องราวแบบนี้ของ ตัวเอง

คิดว่าผลตอบรับจะเป็นอย่างไร มีความเปลี่ยนแปลงในสังคมอย่างไร ด้วยความที่เราจัดนิทรรศการ ซึ่งเราแทนตัวเองเป็นสื่อ เราเป็นเหมือนสื่อหนึ่งที่จะทำให้ทุก คนมาเข้าใจตรงนี้ เราไม่รู้หรอก ว่ามันจะดีขึ้นต่อสังคมมากแค่ไหน แต่อย่างน้อยการที่เราลงมือ ทำมันก็ทำให้สังคมเราขับเคลื่อนไปในทางที่ดีขึ้น อย่างน้อยก็ก้าวหนึ่ง ไม่ว่าจะขับเคลื่อนมาก น้อยขนาดไหน แต่การขับเคลื่อนที่พัฒนาให้สังคมดีขึ้นก็เป็นสิ่งที่ดี พี่เลยมองว่าผลตอบรับจะ เป็นแบบไหนก็ไม่สำคัญ สำคัญที่มีคนเข้ามาแล้วได้ร่วมกิจกรรมอะไร เขาได้รับอะไรกลับไป มากกว่า

“นอกจากจะให้ความสำคัญกับตัวเองแล้ว ก็ควรจะ ให้ความสำคัญกับคนอื่นด้วย ให้ความสำคัญกับ ปัญหาที่เขาเจอ ช่วยเป็นอีกแรงหนึ่งที่ทำให้เขาอยาก มีชีวิตต่อไป” จริง ๆ เราก็รู้อยู่แล้ว ว่าเรื่องนี้มันเป็นเรื่องที่ไม่สมควรจะเกิดขึ้น เพราะฉะนั้นพี่ก็เลย มองว่าอยากให้คนในสังคมตระหนักถึงเรื่องนี้ให้มากขึ้น ไม่ใช่แค่รับรู้แล้วผ่านไป เพราะ อย่างน้อยถ้าเรา take action กับมัน การเปลี่ยนแปลงมันย่อมดีขึ้นเสมอ นอกจากจะให้ ความสำคัญกับตัวเองแล้ว ก็ควรจะให้ความสำคัญกับคนอื่นด้วย เพราะคนเราจะ express ตัวเองได้จากการกระทำ การพูด เพราะงั้นถ้าเราสามารถเป็นคนที่ช่วยให้เขาสบายใจขึ้นได้ มันก็จะเป็นเรื่องที่ดี ยิ่งถ้าต่อไปเรา take action ด้านนี้กันมากขึ้นไปพร้อม ๆ กับนิทรรศนา การของเพื่อน ๆ ทุกคนใน section ของพี่ พี่เชื่อว่าทุก ๆ อย่างที่เราทำออกมา น่าจะเป็น แรงขับเคลื่อนให้สังคมเราได้ไม่มากก็น้อย

เรื่อง กชพร สมบูรณ์สุขยิ่ง นักศึกษาที่เงียบ ๆ ติดเกม เป็นโอตาคุ ชอบดูอนิเมะ รักครอบครัว รักสัตว์ รักหนังสือ รักญี่ปุ่น

พิรุณทิพย์ มิ่งเมือง ไม่ชอบฤดูฝน ไม่ชอบฤดูหนาว ไม่ชอบฤดูร้อน แต่ ชอบแมว ความฝันที่ยิ่งใหญ่คือการลาออก แล้ว เซ้งร้านขายลูกชิ้นใต้คณะ เฮง ๆ หมาน ๆ

ภาพ บัณฑิตา ยืนบุญ เรียนสองที่ เหนื่อยแทบตายแต่ก็ยังทำอยู่ ก็เลยจะเป็นคน ออกบ้าๆ แปลกๆ หน่อย ติดเกม ติดอนิเมะ ติดเกาหลี ติด จีน ติดมันทุกอย่างนั่นแหละ ชอบวาดรูป เล่นอูคูเลเล่

ขอบคุณทีมงานลาเวนเดอร์ที่อนุญาตให้เรานำรูปภาพมาใช้ ขอบคุณแหล่งข่าวอ้างอิง The Active. (28 ธันวาคม 2023). เปิดสถิติปี 2566 เหยื่อคุกคาม ทางเพศเพิ่มขึ้น เยาวชนไทยยังเสี่ยงภัยรอบด้าน. Thai PBS The Active. https://shorturl.asia/bpMdo

“เรารู้สึกเหมือนตัวเองเป็นสะพานมั้ง คือเราไม่ได้คาดหวังว่าเราจะเป็น สะพาน แต่เราคิดว่าทุกคนมีความ สามารถที่จะเป็นสะพานได้” ซูไรญา บินเยาะ คณะการสื่อสารมวลชน

แรงบันดาลใจจากบ้านเกิด เธอเล่าว่าที่จังหวัดยะลา บ้านเกิดของเธอ เป็นชุมชนที่มีความหลากหลายไม่ว่าจะทาง ชาติพันธุ์หรือศาสนา เป็นแหล่งรวมของ วัฒนธรรมที่หลากหลาย ทำให้เธอได้คุ้นเคยกับ คำว่า พหุวัฒนธรรม และหล่อหลอมให้เป็นคน ที่รักในการอยู่ร่วมกับทุกวัฒนธรรม

ซูไรญา บินเยาะ หรือพี่ศรัย Change Agent ผู้รักการเข้าสังคม และความหลากหลายทางวัฒนธรรม

เชียงใหม่เป็นเมืองที่อบอวลไปด้วยกลิ่นอาย ของวัฒนธรรมที่ส่งต่อกันมาอย่างยาวนาน ไม่ใช่ เพียงแค่วัฒนธรรมดั้งเดิมของชาวเชียงใหม่ เท่านั้น แต่ผสมผสานหลากหลายวัฒนธรรมเข้า ด้วยกันอย่างสร้างสรรค์ เมื่อยุคสมัยเปลี่ยนผ่าน ราวกับลมได้พัดพากลิ่นของวัฒนธรรมเหล่านี้ให้ จางลงไปตามกาลเวลา แต่ใช่ว่าสิ่งเหล่านั้นจะหาย ไปได้โดยง่าย เมื่อมีผู้ที่คอยผลักดัน ให้คุณค่า และอนุรักษ์วัฒนธรรมเหล่านี้ไว้ โดยเฉพาะด้วย พลังของคนรุ่นใหม่อย่างเธอ

"ยะลาก็เป็นเมืองที่มีทั้งคนมลายู คนไทย แล้วก็คนจีน คือมันเป็นเมืองที่มีความหลาก หลาย จากแถวบ้านที่เราอยู่ คือวัดซิกส์ วัดมลายู วัดจีน อะไรพวกนั้นคืออยู่ใกล้กันมาก มันคือ พื้นที่ที่เป็นพหุวัฒนธรรม เรารู้สึกว่าเชียงใหม่ก็มี สิ่งนี้" เธอมองว่าเชียงใหม่เป็นอีกจังหวัดที่มีความ หลากหลายทางวัฒนธรรมสูงมาก ไม่ว่าจะเป็น วัฒนธรรมอินเดีย จีน หรือพม่าที่มองเห็นได้ง่าย ๆ บนจิตรกรรมฝาผนังวัด เมื่อได้ก้าวเข้ามาเป็น Change Agent เธอจึงเลือกที่จะทำเกี่ยวกับ การอนุรักษ์ความหลากหลายทางวัฒนธรรม “คือเราได้โจทย์ว่าชุมชนสร้างสรรค์ เราก็มองว่า เชียงใหม่เป็นเมืองที่แบบว่ามันประกอบไปด้วย หลายวัฒนธรรม ซึ่งสิ่งที่เราอยากทำก็คือเรา อยากแบบเป็นส่วนหนึ่งในการรักษาความ สัมพันธ์อันดีงามนี้เอาไว้”

India on Screen เป็นกิจกรรมที่พี่ศรัย และเพื่อนร่วมทีมได้ทำ ร่วมกับกงสุลอินเดีย เป็นเทศกาลฉายภาพยนตร์ อินเดียซึ่งภายในงานเต็มไปด้วยวัฒนธรรม อินเดียที่หลายคนอาจไม่เคยได้สัมผัส โดยเธอได้ บอกว่าที่เลือกวัฒนธรรมอินเดียเพราะค่อนข้าง ไกลตัวนักศึกษาแต่เป็นวัฒนธรรมที่น่าสนใจ ที แรกตัวเธอเองก็ไม่ได้คุ้นเคยกับวัฒนธรรม อินเดียมากนัก แต่พอได้เข้าไปใกล้ชิดยิ่งค้นพบ เสน่ห์ของวัฒนธรรมนี้

“แรก ๆ เราแทบจะไม่ค่อยรู้จักเลย แต่วัน นั้นได้คุยกับอาจารย์แล้วอาจารย์ก็เล่าเรื่อง สะพานแห่งหนึ่งก็คือสะพานจันทร์สม เป็นหลัก ฐานที่บอกถึงว่าเชียงใหม่กับอินเดียมันมีความ ผูกพันกัน” เธอจึงได้นำเรื่องราวของสะพาน จันทร์สมมาจัดทำนิทรรศกาลแสดงในงานด้วย

นอกจากนี้เธอมองว่าภาพยนตร์เป็นสื่อที่ แสดงภาพได้ง่ายที่สุด จึงได้นำภาพยนตร์มาฉาย เพื่อส่งต่อภาพอินเดียให้ชัดเจนยิ่งขึ้นผ่าน ภาพยนตร์เรื่อง Three Idiots นั่นเอง

ความประทับใจกับ India on Screen พี่ศรัยเล่าว่าพาร์ทเนอร์ทุก ๆ คนให้ความ ร่วมมืออย่างดี สนับสนุนทุกอย่างเพื่อให้กิจกรรม ดำเนินไปได้อย่างไม่มีสะดุด โดยเฉพาะกงสุล อินเดียที่เอื้อเฟื้ องบประมาณโดยไม่คาดหวังว่า งานนี้จะต้องสมบูรณ์แบบ เนื่องจากทางผู้ใหญ่ เข้าใจดีว่าเป็นงานฝึกประสบการณ์ของนักศึกษา เพียงแค่มีความคิดที่ดีก็อยากที่จะสนับสนุนแล้ว “อีกอย่างที่ค่อนข้างประทับใจก็คือพาเพื่อน ญี่ปุ่นมา แล้วเราเห็นเขาคุยกับอีกคน คือมัน คือความประสบความสำเร็จในความคิดเราที่

เราอยากให้มันเป็นพื้นที่ทุกคนได้แชร์กัน แล้ว พอเห็นเขาได้คุยกันเรารู้สึกว่ามันเป็นสิ่งที่ ประสบความสำเร็จแล้ว" แม้ว่าภาพที่แสดงออกจะเป็นวัฒนธรรม อินเดียที่สอดแทรกอยู่ในวัฒนธรรมล้านนาของ ชาวเชียงใหม่ แต่แท้จริงแล้วภาพที่เธออยากให้ เกิดมีมากกว่านั้น คือต้องการให้งานนี้เป็นพื้นที่ สำหรับแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมที่ไม่จำกัดว่าต้อง เป็นวัฒนธรรมไหนก็ตาม ซึ่งเธอถือว่าตัวเอง ประสบความสำเร็จ

มุมมองที่เปลี่ยนแปลง จากการทำงานเพื่อเสริมพลังสังคมเธอมอง เห็นการเปลี่ยนแปลงในตัวเองอยู่หลายอย่าง โดยเฉพาะชุดความคิดที่เคยคิดว่าการขอความ ช่วยเหลือเป็นเรื่องยาก แต่พบว่าแท้จริงแล้วการ ขอความร่วมมือจากผู้ใหญ่ทำให้ทุกอย่างง่ายขึ้น “สมมติว่าคุณมีโปรเจคที่จะจัดงานหนังอินเดีย เพื่อคนอินเดีย ถ้าคุณไม่มีพาร์ทเนอร์ มันเป็น เรื่องที่ยากมากเลย พอลองติดต่อเขาแล้ว ผู้ใหญ่ ก็แบบพาเราไปเจอคนนั้นคนนี้ มันง่ายมากขึ้น เมื่อคุณขอความช่วยเหลือ” นอกจากนี้การเจอ กับผู้คนทำให้เธอได้เรียนรู้ และใช้ความสามารถ ให้เกิดประโยชน์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเรียนด้าน สื่อที่ไม่จำเป็นต้องเป็นกระบอกเสียงเสมอไป แต่ เป็นสื่อเพื่อเป็นสะพานนำให้คนมาเจอกัน

เราคือ สะพาน หากอ่านมาถึงตรงนี้ ทุกท่านคงเห็นแล้วว่า Change Agent ของเราท่านนี้ต้องการเชื่อม ผู้คนเข้าด้วยกัน ไม่ว่าจะมาจากประเทศไหน ศาสนา หรือวัฒนธรรมแบบใดก็ตาม เพราะทุก วัฒนธรรมมีความงามในแบบของตัวเองที่เธอ อยากให้ทุกคนได้ชื่นชมวัฒนธรรมเหล่านั้นไป พร้อม ๆ กัน “เรารู้สึกเหมือนตัวเองเป็นสะพานมั้ง คือเรา ไม่ได้คาดหวังว่าเราจะเป็นสะพาน แต่เราคิดว่าทุก คนมีความสามารถที่จะเป็นสะพานได้ แบบเหมือน ถ้าสมมุติว่าเรามีเพื่อนแล้วเราก็รู้จักกับเพื่อนอีก คนหนึ่งแล้วเพื่อนอีกคนนั้นกับเพื่อนของเราไป รู้จักกันเพื่อสร้างอะไรบางอย่างได้ เราคิดว่าเรา เป็นสะพานที่มีมีคานเยอะ ๆ มั้ง คืออย่างที่บอก เราไม่สามารถทำตัวเป็นสะพานได้โดยที่ไม่มีใคร ช่วยเหลือ เพราะว่ามีคนช่วยเหลือไงเราถึงทำ สามารถทำหน้าที่เป็นสะพานได้อย่างสมบูรณ์ แบบ เราไม่ได้บอกว่าเราจะยืนเหนือพาร์ทเนอร์ แต่เราหมายถึงว่า เราเป็นสะพานได้เพราะเรามี พาร์ทเนอร์”

นี่เป็นเพียงบทหนึ่งในการทำงานเพื่อเสริม พลังสังคมของเธอในฐานะผู้นำการเปลี่ยนแปลง ซึ่งถือเป็นก้าวแรกของสะพานแห่งนี้ และไม่ว่า เวลาจะผ่านไปนานแค่ไหนสะพานนี้ก็จะไม่มีวันเก่า เพราะเธอจะคอยเป็นสะพานเชื่อม คอยเสริมพลัง ให้กับสังคมแบบนี้เรื่อยไป ไม่มีหยุด

เรื่อง

ภาพ

ฉัตรมงคล หลวงอินตา

เด็กเชียงใหม่ที่ชอบทำกิจกรรมหลากหลาย มีความสามารถ ชอบอ่าน ชอบเขียน แม้จะไม่ถนัดแต่ก็พยายาม

จักรพงษ์ หงษ์คำ

โฆษิต สมคำ

คนสกลนคร ชอบอาหารเหนือ

ชอบอาหารญี่ปุ่น โดยเฉพาะชาบู กินได้วันละ 4 มื้อ เพราะ ชีวิตขับเคลื่อนด้วยชาบู

การสนับสนุนการเรียนรู้ของศูนย์การเรียน ชุมชน“แม่ฟ้าหลวง” บ้านหนองมณฑา (มอวาคี)ผ่านการผลิตสื่อ

Gongpong Niruttanapat นักศึกษาคณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป้าหมายหลัก คือต้องการให้ทางหมู่บ้าน “มอวาคี” ได้รับการช่วยเหลือ และการ สนับสนุนจากองค์กร และหน่วยงานรัฐ ถึง แม้ว่าเด็กในหมู่บ้านมอวาคีจะได้รับการศึกษา ที่เท่าเทียมกับเด็กคนอื่นแล้วแต่ก็ยังต้องการ คุณภาพชีวิต และสวัสดิการที่ดี

“งบประมาณที่เพียงพอ ก็สามารถ ให้คุณภาพชีวิตที่ดีกับเด็กได้”

จุดเริ่มต้นหรือแรงบันดาลใจที่ทำให้หันมาเป็นผู้นำ ในการทำงานเพื่อสังคมคืออะไร ? จุดเริ่มต้นมาจากกระบวนวิชาที่เรียน ซึ่งมีวัตถุประสงค์ในการทำงานเพื่อสังคม การสื่อสารเพื่อสังคม แล้วได้รวมกลุ่มกับ เพื่อนที่มีความคิดคล้าย ๆ กันเกี่ยวกับเรื่องสิทธิการศึกษา หลังจากนั้นในการทำงานช่วงแรกก็ยังไม่มีหัวหน้ากลุ่ม และไม่มี ใครที่จะเป็น พี่เลยขึ้นมาเป็นคนประสานงานกับอาจารย์ แล้วด้วยบริบทต่าง ๆ พี่เลยได้เป็นผู้นำในการทำงานในครั้งนี้ และ แรงบันดาลใจที่มาเป็นผู้นำสำหรับการทำงานเกิดจากความต้องการที่อยากจะให้งานสามารถดำเนินไปข้างหน้าและสามารถ เกิดขึ้นได้จริง ในหัวข้อสิทธิการศึกษา รวมถึงการตีแผ่เรื่องการศึกษาบนดอย (หมู่บ้านมอวาคี)

มุมมองก่อนและหลังทำงานเพื่อสังคมมีความ เปลี่ยนแปลงหรือไม่ ? อย่างไร ? มุมมองค่อนข้างที่จะเปลี่ยนแปลง มุมมองก่อนที่จะเริ่มทำโครงการนี้จะมองภาพแคบ ๆ ว่าเด็กบนดอยส่วนใหญ่ไม่ได้รับ สิทธิด้านการศึกษา ไม่ได้โอกาสทางด้านการศึกษา เพราะมุมมองคนส่วนใหญ่จะรู้สึกว่าบนดอยเป็นพื้นที่ที่ห่างไกลจาก ความเจริญ เลยห่วงไปเองว่าเด็กที่นั่นจะได้รับความรู้แบบครบถ้วนไหม ? จะได้เรียนรู้แค่ในกรอบวัฒนธรรมของพวกเขา หรือเปล่า ? ซึ่งนั่นอาจจะเป็นกรอบความคิดหรือเป็นอคติเพียงเพราะเราไม่ได้มีโลกทัศน์ที่กว้างพอที่จะเห็นครอบคลุมทุก อย่างเราเลยตัดสินไปเองว่าเขาไม่ได้รับอย่างคนในเมือง แต่หลังจากที่ได้ทำโครงการนี้ก็ได้รับมุมมองใหม่ว่าจริง ๆ แล้วเด็ก บนดอยก็ได้รับสิทธิด้านการศึกษาขั้นพื้นฐานเหมือนกับเด็กในเมืองทั่วไปหรือบางครั้งอาจจะมากกว่าด้วยซ้ำเพราะพวกเขา มีมีวิถีชีวิตชุมชนของพวกเขาเอง พวกเขาได้รับสิทธิโอกาสอย่างเท่าเทียมกับเด็กในเมือง เพียงแต่ว่าการเรียนรู้การศึกษา ของพวกเขาจะเน้นหลักในเรื่องของการนำไปใช้ได้จริงในอนาคต และได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานไปด้วย ซึ่งหลักสูตรเหล่านี้ ทำให้เด็กได้รับความรู้ 2 ด้าน คือสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้และมีองค์ความรู้ทั่วไปประกอบ ซึ่งสิ่งเหล่านี้สามารถ นำมาต่อยอดในอนาคตได้ เช่น หากพวกเขาต้องการเรียนต่อในระดับมัธยม หรือ อยากเรียนในตัวเมือง ก็สามารถเข้าเรียน ได้นำความรู้พื้นฐานที่ได้รับมาเรียนต่อในเมืองได้ หรือถ้าหากไม่อยากเรียนต่อพวกเขาก็มีความรู้ด้านทักษะติดตัวและ สามารถใช้ชีวิตได้ เพราะทางโรงเรียนด้ให้ความรู้ทั้ง 2 ทิศทาง

สภาพปัญหาหรือความท้าทายอะไรที่ดึงดูดให้ เลือกศูนย์การเรียนรู้ชุมชน “แม่ฟ้าหลวง” บ้านหนองมณฑา(มอวาคี) ? จุดเริ่มต้นที่ทำให้สนใจเริ่มจากการได้ทำความรู้จักกับองกรค์ IMPECT ซึ่งเป็นองค์กรที่เกี่ยวกับสิทธิการศึกษา การเรียกร้องสิทธิการอุดหนุน จากรัฐบาล การเรียกร้องสิทธิด้านการศึกษาให้กับเด็ก ๆ ที่ไม่สามารถเข้าถึง การศึกษาได้อย่างเต็มที่ และหมู่บ้าน “มอวาคี” ก็เป็นหนึ่งในหมู่บ้านที่ ต้องการ การสนับสนุนด้านการศึกษา โรงเรียนในหมู่บ้านมอวาคีเป็นศูนย์การเรียนรู้ที่ จัดตั้งขึ้นโดยไม่ได้อยู่ภายใต้หน่วยงานรัฐใด ๆ จึงไม่ได้รับเงินอุดหนุนจาก รัฐบาลแต่สิ่งที่สามารถทำให้โรงเรียนมอวาคีสามารถขับเคลื่อนการเรียน การสอนต่อไปได้เกิดจากองค์กร “IMPECT” และ “PASD” ที่เข้าให้การ สนับสนุนและช่วยเหลือเรื่องงบประมาณ แต่ถึงแม้ว่าจะได้รับการช่วยเหลือ จากองค์กร งบประมาณก็ยังคงไม่เพียงพอที่จะทำให้เด็กที่หมู่บ้านมอวาคีมี คุณภาพชีวิตดีเทียบเท่ากับเด็กในเมืองที่ได้รับอาหารกลางวันที่มีสารอาหาร ครบครัน นมคุณภาพดีในช่วงพัก หรือจะเป็นอุปกรณ์ประกอบการเรียนรู้ที่ ทันสมัย เพราะพวกเขาต้องระดมทุนปีต่อปีสำหรับอาหารกลางวัน หรือ สมุดหนังสือสำหรับเด็ก ๆ องค์กรจะมุ่งเน้นการสนับสนุนเป็นค่าจ้างสำหรับ ครูมากกว่า ทางองค์กร IMPECT ได้เรียกร้องให้รัฐบาลเข้ามาช่วยเหลือและ อุดหนุนที่ส่วนที่ยังขาดหรือพยายามหาหน่วยงานเข้ามารับผิดชอบเพื่อที่จะ มีงบประมาณสนับสนุนเด็กได้อย่างเพียงพอ เมื่อได้เห็นถึงปัญหาที่ยังไม่ได้ รับการแก้ไขพี่...จึงอยากเข้าไปช่วยอีกทาง เพื่อช่วยเป็นกระบอกเสียงให้ หมู่บ้านมอวาคียังคงจัดการเรียนการสอนและมอบคุณภาพชีวิตดี ๆ ให้กับ เด็ก ๆ ได้ต่อไป

หน้าที่ที่ได้รับผิดชอบในการทำงาน ครั้งนี้คืออะไร ? คิดว่าหน้าที่ของตัว เองมีส่วนสำคัญอย่างไรกับงานที่ได้ ทำในครั้งนี้ ? หน้าที่หลักของพี่....คือการประสานงาน ซึ่งจะต้องประสานงาน กับทุกส่วน ไม่ว่าจะเป็นการติดต่อองค์กร อาจารย์ หรือ หมู่บ้านมอวาคี ก็จะต้องผ่านการสื่อสารจากพี่ หน้าที่นี้​้สำคัญ เพราะการสื่อสารสำคัญมาก ถ้าพี่สื่อสารไม่รู้เรื่องทุกอย่างก็จะ ดำเนินต่อไม่ได้ โดยเฉพาะการติดต่อองค์กรใหญ่อย่าง IMPECT เราต้องสื่อสารให้กระชับ สอบถามในประเด็นที่สำคัญไม่ยืดเยื้อ เพื่อที่จะเอาข้อมูลมาปรับใช้ให้ได้ประโยชน์มากที่สุดและไม่รบกวน เวลาของทางองค์กร หรือจะเป็นการประสานงานกับทางหมู่บ้านมอวาคี นอกจากจะไปรับข้อมูลเราต้องพึ่งพาที่อยู่อาศัยและลงสถานที่ จริงเพื่อจัดทำสารคดี ก็จะต้องจัดการเรื่องวัน เวลา การขออนุญาตถ่ายทำ ทั้งหมดนี้ต้องอาศัยการสื่อสารเป็นหลักเลยรู้สึกว่าหน้าที่นี้ สำคัญ นอกจากนี้พี่ก็กำลังดูเรื่องเงิน งบประมาณ กับเพื่อนในกลุ่ม

บทเรียนสำคัญที่ได้จากการได้ทำงานเพื่อสังคมในครั้งนี้คืออะไร บทเรียนที่ได้จากการทำงานคือ ได้เห็นมุมมองใหม่ ๆ เพราะเป็นโรงเรียนที่อยู่ในชุมชน ได้เจอชาวบ้าน ได้เรียนรู้วัฒนธรรมของเขา เพราะพี่ก็ได้ไปสารคดีเกี่ยวกับวัฒนธรรมของพวกเขา เขาก็สอนเกี่ยวกับการใช้ชีวิตของเขา ได้เห็นวิถีชีวิตจริงๆของเขา และได้รู้สึกถึง คำว่า เพื่อนบ้านที่ดี เพราะทุกคนในหมู่บ้านเขาพร้อมที่จะช่วยเหลือเรา เขาทั้งหาอาหารให้ ช่วยทำอาหาร พาเที่ยว ค่อนข้างเป็นมิตร กับเรา ซึ่งหาไม่ได้ในสังคมเมือง ณ ปัจจุบัน มันดูเป็นวิถีชีวิตที่สงบเรียบง่าย แม้ว่าเขาจะมีทุกอย่างทั้งไฟฟ้า อินเทอร์เน็ต หรือน้ำ แต่ ทุกอย่างมันยังคงความเป็นเขาอยู่ แม้เขายังใช้ชีวิตแบบเดิมแต่เขาก็มีความสุขกับชีวิตเขา

ถ้ามีโอกาสได้ทำงานเพื่อสังคมอีกครั้ง อยากทำอะไรที่แตกต่างหรือเพิ่มเติมจากเดิมไหม ถ้ามีโอกาสได้ทำงานเพื่อสังคมอีกครั้งอาจจะทำเพิ่มเติมจากโครงการ เดิม เพราะก็ได้คุยกับทาง IMPECT และ PASD ไว้ว่าในอนาคตข้างหน้า อาจจะทำสื่อการสอนเป็นหนังสือให้เขาได้เอาไปใช้

ถ้าให้เลือกชวนใครก็ได้มาทำงานนี้ด้วยกันอยากจะชวนใคร เพราะอะไร? อยากจะชวนอาจารย์ส้มโอ และอาจารย์โอ มาทำด้วยกันเพราะอาจารย์ก็มีส่วนช่วยในประเด็นเรื่องนี้ อาจารย์จะได้มีมุมมองเกี่ยว กับสื่อการเรียนการสอน อาจารย์อาจจะได้มุมมองใหม่​ๆ ที่น่าสนใจ และอาจารย์น่าจะมีไอเดียเยอะ เพราะได้เจอคนหลากหลาย จึงอยากจะชวนอาจารย์ไปทำด้วยกัน

ถ้าหากว่าเรียนจบไปแล้วจะ ทำอย่างไรให้สิ่งที่ทำนั้นยัง อยู่ต่อไปได้ พี่จะทำคลิปอบรมเรื่องของการทำ TIKTOK ให้กับทางหมู่บ้านมอวาคี เพราะเขาสนใจที่จะเผยแพร่วัฒนธรรม ของเขา และสนใจที่จะทำอะไรสักอย่าง ให้เขาได้ออกสู่สายตาประชาชนได้ ซึ่ง สอดคล้องกับทาง IMPECT ที่ต้องการ จะให้ประชาชนรับรู้เกี่ยวกับประเด็นนี้ ให้รัฐบาลรู้สึกว่าต้องเข้ามามีส่วนช่วย หมู่บ้าน พี่คิดว่าน่าจะมีประโยชน์ใน อนาคตกับทางโรงเรียนในหมู่บ้าน

การช่วยเหลือครั้งนี้ เข้าไปจัดการ ส่วนไหนของงาน ไปช่วยในแง่ของการทำสื่อเพื่อเผยแพร่ วัฒนธรรมของทางหมู่บ้าน โดยมีวัตถุประสงค์ หลักเพื่อที่จะเป็นสื่อที่มีกลุ่มเป้าหมายคือ กลุ่ม รัฐบาลโดนเฉพาะ แต่จะไม่สื่อสารตรงๆ เช่น คุณ ไม่ช่วยเลยทำให้มันแย่ ทำไมถึงช่วย เราจะไม่ตรา หน้ารัฐบาลว่าเขาไม่ดี แต่จะสอดแทรกว่าหมู่บ้าน เขามีแบบนี้นะ เขามีอย่างนี้นะ โรงเรียนเขาดี อย่างนี้ เขาสอนแบบนี้ เขามีประโยชน์แบบนี้ แต่ ทำไมเขาถึงไปต่อไม่ได้ เขาขาดอะไรไป แล้วจะ เติมเต็มสิ่งนั้นได้ยังไง เราจะสอดแทรกเล็ก ๆ ว่า เพราะคุณไม่มาช่วย โดยการทำเป็นสารคดี

สารคดีที่ทำนำไปเผยแพร่ทางไหน? พี่ทำสารคดีแล้วนำไปให้ทาง IMPECT และ PASD ซึ่งก็แล้วแต่ว่าเขาจะนำไปเผย แพร่ทางไหน ยังไง เพราะว่าจุดประสงค์เริ่มแรกคือทาง IMPECT ต้องการกระตุ้นให้ รัฐบาลรับรู้ถึงปัญหานี้ พวกพี่เลยคิดว่างั้นทำสารคดีเรื่องนึงให้ทาง IMPECT เอาไป ใช้เผยแพร่เรื่อยๆ บางทีอาจจะตัดเป็นตอนสั้น ๆ หรือยังไงก็ได้แล้วแต่เขา เพื่อให้เขา เอาสารคดีนี้ไปใช้เพื่อการกระตุ้นรัฐบาล ซึ่งส่วนนึงจะเอาไปให้ทาง PASD ด้วย เหมือนกัน เพราะนอกจากจะเป็นประเด็นเรื่องของการกระตุ้นรัฐบาลแล้วยังสามารถ เผยแพร่ให้ประชาชนรู้ แล้วก็เป็นการ Inform ผู้คนได้ว่าเรามีสิ่งนี้อยู่ เรามีการศึกษา ในชุมชน มีศูนย์การเรียนรู้ในชุมชนอยู่

Writer

Photographer - Coordinator

ธัญชนก รักษ์คิด

นันทรัตน์ อินต๊ะวงค์

แค่ชื่อก็ฟินละอ่ะ แล้วใครจะไม่ฟิน

หลงรักทอมหัวไก่ และเก้งหวาน

ชยากร สุริยะ

ชนิตสิรี อูปขาว

เก้ง คือ ของหวานสำหรับผม

ฮ๊าฟ ฮื่ฮไฮฮ้ามฮัฟ ฮฮบฮินฮ๋วยเฮี๋ยวฮัฟฟฟ

มองเห็นปัญหา “การคุมคามทางออนไลน์ ในเด็กมัธยมต้น” สะท้อนพลังสู่โปรเจคใหญ่ กับผลงานของนักศึกษากลุ่มสีน้ำตาล ธีรภัทร ปัญญาสา (มอส) คณะการสื่อสารมวลชน

“ ถ้าเด็กมีภูมิคุ้มกันพอ เขาจะเลือกได้ว่า ควรทำอย่างไร นี่แหละ คือพอยต์ของเรา ”

อาชญากรรมนำหน้าตำรวจหนึ่งก้าวเสมอ

คำพูดนี้มาจากการนำเสนอของกลุ่มสีน้ำตาล ที่ตราตรึงใจจนต้องนำมาเขียนลงในบทความ แรงผลักดันจากประเด็นสำคัญในสังคม อย่างการ คุกคามทางเพศ ทำให้นักศึกษากลุ่มนี้ลุกขึ้นมาทำ โครงการบางอย่าง เป็นที่ยอมรับกันทั่วโลกว่า สื่อมีอิทธิพลอย่าง มากมาย ต่อความคิด พฤติกรรม และวิถีชีวิตของเด็ก เยาวชนของเรา นอกจากจะรับสื่อต่าง ๆ มากมายแล้ว ยังกลายมาเป็นผู้สร้างสื่อเองด้วย บ่อยครั้งที่เห็นข่าวมิจฉาชีพสื่อสารกับเด็กผ่าน อินเตอร์เน็ตด้วยเจตนาเพื่อล่อลวง ให้เด็กส่งภาพโป๊ เปลือยอนาจาน ซึ่งการนำผู้ต้องหามาลงโทษก็มีความ ยากลำบากเนื่องจากบนโลกออนไลน์ไม่สามารถเก็บ พยานหลักฐานได้ครบ กลุ่มสีน้ำตาลเชื่อว่าถ้าเด็กได้มีความรู้เท่าทันสื่อ จะสามารถลดจำนวนอาชญากรรมลง เด็กจะตระหนัก ถึงภัยอันตรายมากขึ้น ก่อให้เกิดความเข้มแข็งจาก ด้านใน และ สามารถปกป้องตัวเองจากมิจฉาชีพได้ ผลงานจากความกล้าที่อยากจะเป็นส่วนหนึ่งในการ ป้องกันและช่วยเหลือ ในคอนเซ็ปต์ “ไม่ถ่าย ไม่ส่ง ไม่เสี่ยง”

เกริ่นสักนิด กลุ่มสีน้ำตาล เป็นหนึ่งในกลุ่มของพลังนักศึกษาชั้น ปีที่ 3 คณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ที่จัดทำ โปรเจคเพื่อเปลี่ยนแปลงสังคมด้วยสมาชิก 15 คน ในโครงการ YOUNG CMU CHANGE AGENTS วันที่ 4 มีนาคม 2567 เราได้มีโอกาสเข้าชมการนำ เสนอแผนโครงการ ทำให้รู้ถึงเป้าหมายที่มีพลังของนักศึกษา กลุ่มนี้ ในการอยากจะเป็นส่วนเล็ก ๆ ของการปกป้องและ สร้างภูมิคุ้มกันด้านการใช้สื่อเพื่อป้องกันการถูกคุกคามทาง เพศ ด้วยแรงผลักดันจากการเห็นความสำคัญของการ ถูกคุกคามทางเพศในเด็กเป็นเรื่องสำคัญที่ควรจะต้องได้รับ การดูแล พวกเขาได้สร้างผลงานเพื่อเป็นประโยชน์ต่อสังคมไว้ ให้เป็นสื่อเตือนเด็ก ๆ ในวัยมัธยมต้นไม่ให้ตกเป็นเหยื่อของ อาชญากรเลวร้ายในสังคม

ก้าวแรกของการเริ่มต้น ธีรภัทร ปัญญาสา หรือ มอส หัวหน้ากลุ่มสีน้ำตาล เล่าความในใจว่าทำไมเขาสนใจเรื่องนี้ ปัจจุบันเด็กเข้าถึงสื่อออนไลน์ได้ง่าย เมื่อเทียบกับสมัยก่อน เห็นได้ชัดเลยว่าอินเตอร์เน็ตและโทรศัพท์มือถือได้ เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของเด็กๆ เพราะสามารถเข้าถึงได้ที่ไหน เมื่อไรก็ได้ เด็กในทุกวันนี้มีมือถือของตัวเอง และยิ่งในช่วงโควิด-19 ที่ทำให้เด็กคุ้นเคยกับมือถือ และคุ้นเคยกับสื่อออนไลน์เร็วกว่าปกติ แต่เด็กไม่ได้เรียนรู้วิธีการ รับมือ ประเด็นของการคุกคามทางเพศบนโลก ออนไลน์มีเยอะเห็นได้จากหลาย ๆ ข่าวเช่น อาชญากรรม การข่มขืนเด็ก ผู้ใหญ่จำนวนหนึ่ง พยายามใช้ช่องว่างของความไม่ตระหนักรู้ของเด็ก ตรงนี้ มาสร้างความสัมพันธ์กับเด็ก ในบางครั้ง อาจเริ่มต้นด้วยการเข้ามาขอเป็นเพื่อนผ่าน ช่องทางต่าง ๆ และชวนทำกิจกรรมทางเพศผ่านทาง ออนไลน์ กิจกรรมที่ว่านั้นมีทั้งการแลกกล้อง โชว์หวิว เธอเปิดกล้องของเธอ ฉันเปิดกล้องของฉัน รวมถึงนำ ไอเทมในเกมมาหลอกล่อ ซึ่งเด็กอาจจะถูกขู่ว่าจะเผยแพร่คลิปดังกล่าว แลกกับการส่งคลิปใหม่ ๆ หรือการเรียกโอนเงินค่าไถ่ ไปให้ และเกิดความเสียหายทางจิตใจ คือการที่เหยื่อ รู้สึกว่าตนเองไม่มีคุณค่า ทำผิด ถูกประจาน เกิดความ หวาดระแวง และเกิดบาดแผลขึ้นในจิตใจ ซึ่งอาจจบ ลงด้วยการเสียชีวิต ดังนั้นพวกเราก็เลยสนใจประเด็นนี้ว่าเราจะ ป้องกันอย่างไรแล้วเด็กจะเรียนรู้ได้อย่างไร เกี่ยวกับ การรับมือกับสิ่งเหล่านี้ รวมถึงอยากเป็นส่วนหนึ่งใน การป้องกันการล่วงละเมิดทางเพศในเด็กบนโลก ออนไลน์

ความเร่งด่วนที่ต้องแก้ไข ที่เลือกทำประเด็นเกี่ยวกับเด็กเพราะอุบัติเหตุมัน เยอะ เหยื่อบางรายอายุเพียงแค่ 12 ปี เราเลยเลือกทำ ประเด็นนี้ก่อน มันเป็นความเร่งด่วนอย่างหนึ่งเพราะมัน เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ กลุ่มเด็กที่ถูกละเมิดเหล่านั้น ตกเป็นเป้าหมาย ทางโซเชียลมีเดียต่าง ๆ เช่น FACEBOOK X INSTAGRAM และTIKTOK ตามมาด้วยเกมออนไลน์ และ การติดต่อกับบุคคลอื่น ๆ คดีส่วนใหญ่เด็ก ๆ จะรู้จักกับอีกฝ่ายที่เป็นคนเริ่ม ล่วงละเมิด ซึ่งหมายถึงเป็นบุคคลที่ใกล้ชิดกับเด็ก สำหรับผู้ใหญ่เราก็มองว่ามันเป็นสิ่งสำคัญเหมือน กันแต่เมื่อเราเป็นผู้ใหญ่แล้วเราควรที่จะต้องมี LITERACY ต่างจากเด็กมัธยมต้นที่กำลังเริ่มใช้ชีวิตที่ไม่รู้ ว่าตรงนี้ผิดแล้วจะต้องทำอย่างไรต่อไป เลยทำให้ยังไม่ ห่วงผู้ใหญ่ตรงนี้มากนัก เพราะเขาผ่านอะไรตรงนี้มามาก แล้ว

“ ทัศนคติของสังคมส่วนหนึ่ง มองว่าโลกออนไลน์ คือ โลกสมมติ การคุกคามทางเพศผ่านช่องทางนี้ ไม่ใช่เรื่องรุนแรง ” ธีรภัทร ปัญญาสา (มอส)

ต้นตอของปัญหา เราขอเท้าความสักเล็กน้อย ช่วงต้นของการทำโปรเจค พวกเราทั้งได้ค้นหาข้อมูลทั้งจากในอินเตอร์เน็ตและจากเจ้าหน้าที่ตำรวจ ในอดีต ประเทศไทยเคยเป็นสวรรค์สำหรับพวกใคร่เด็ก ที่เข้ามาผลิตและจำหน่ายสื่อลามกเด็กออนไลน์ แต่ตั้งแต่เกิด สถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด ทำให้พบว่ามีกลุ่มคนไทยเข้ามาเกี่ยวข้องกับธุรกิจภาพลามกเด็กเพิ่มมากขึ้น จริง ๆ แล้ว เราคิดว่าการที่เด็กตกเป็นเหยื่อจากการไม่รู้เท่าทันสื่อมันมีหลายปัจจัยร่วม อย่างเช่น ผู้ปกครอง สภาพแวดล้อม แต่สิ่งที่เราโฟกัสจริงๆ คือ เด็กขาดความรู้มากกว่า เพราะถ้าเด็กมีภูมิคุ้มกันพอ เขาจะเลือกได้ว่าควรทำ อย่างไร นี่แหละ คือพอยต์ของเราที่เราอยากจะให้ความรู้เรื่องการเท่าทันกลลวงเหล่านี้ไว้ เพื่อให้เด็กมีความรู้พอ และ สามารถส่งความตระหนักรู้นี้ถึงเพื่อนรอบตัวได้ การแก้ที่ต้นตอมันก็ดี อย่างไรก็แล้วแต่ ไม่ใช่ว่าควรผลักไปหาเด็กเพียงอย่างเดียว เรื่องนี้เป็นปัญหาที่ต้องได้ รับความร่วมมือจากหลาย ๆ ภาคส่วน ทัศนคติของสังคมส่วนหนึ่งมองว่า โลกออนไลน์คือโลกสมมติ การคุกคามทาง เพศผ่านช่องทางนี้ ไม่ใช่เรื่องรุนแรง ยิ่งพอมันเป็นโลกออนไลน์มันจับยาก แม้กระทั่งโจรหรือแม้อะไรก็จับยาก แล้วก็ โลกออนไลน์มันกว้างแบบกว้างมาก กว่าจะรู้มันก็เกิดปัญหาแล้ว

กระบวนการทำงาน กลุ่มสีน้ำตาลได้ร่วมงานกับศูนย์พิทักษ์เด็ก สตรี ครอบครัว และปกป้อง ปราบปรามการค้า มนุษย์ ในการสร้างสื่อสิ่งพิมพ์ และสื่อวิดีโอ เพื่อเป็น ส่วนหนึ่งของการป้องกันของเจ้าหน้าที่ตำรวจ และ ร่วมกับมูลนิธิโฟกัส ในการมีส่วนร่วมเผยแพร่สื่อให้ มีการกระจายสื่อไปยังวงกว้างมากขึ้น เราได้ประชุมออนไลน์ และมีการเข้าไปพูด คุยที่องค์กร เราเริ่มจากการหาคดีที่โดดเด่น แต่คดี เกี่ยวกับการล่วงละเมิดทางเพศในเด็กมันมีเยอะมาก และมีหลากหลายรูปแบบ มิจฉาชีพเองก็มาได้หลาย วิธีทำให้เราต้องเลือกว่าจะเอาประเด็นหรือคดีไหนที่ มันสามารถครอบคลุมได้ทั้งหมดเกี่ยวกับเรื่องนี้ ก็ เลยได้มีโอกาสพูดคุยกับทางมูลนิธิว่ามีประเด็นไหน เกิดขึ้นบ่อยหรือประเด็นไหนที่น่าสนใจ สุดท้ายแล้วเราเลือกการเล่นแพลทฟอร์ม TIKTOK กรณีมีแฟนคลับสวมรอยเข้ามาเป็นเพื่อน แล้วมาขอดูชุดชั้นใน เพราะมิจฉาชีพสวมรอยเป็นคน ใกล้ตัว อีกทั้งยังเกิดผ่านแพลตฟอร์มที่เด็กกำลัง นิยมกันอยู่ด้วย กับอีกสองสถานการณ์ คือ การถูก ล่อลวงด้วยไอเทมเกม และ สถานการณ์ถูกมิจฉาชีพ หลอกดูหน้าอก ประเด็นต่อมาที่เราต้องคิดก็คือ การสร้าง สื่อสักชิ้นหนึ่งจะทำอย่างไรให้สามารถโน้มน้าวเด็กได้ ซึ่งใช้เวลาคุยกันในกลุ่มพอสมควร ก่อนจะออกมา เป็นผลงานอย่างที่เห็นกัน การสื่อสารเป็นเรื่องที่ สำคัญ การตัดต่อ การพูดคุยปัญหากลุ่มก็เป็น ปัญหาหนึ่งที่เจอและแก้ไขลำบากพอสมควร

คลิปสั้นๆ แต่เข้าใจง่าย เราใช้สื่อออนไลน์ เพื่อให้ความรู้ความเข้าใจ แก่เด็กและเยาวชนในการป้องกันการตกเป็นเหยื่อคุกคาม ทางเพศในโลกออนไลน์ เริ่มขึ้นจากการกำหนดแมสเสจ และคีย์เวิร์ดที่เป็น หัวใจสำคัญในการสร้างคลิปสั้นขึ้นมา ซึ่งสิ่งที่เราอยากสร้าง คือสิ่งที่คนดูต้องดูแล้วเข้าใจว่าเราจะสื่อถึงอะไร เราใช้ สโลแกนว่า “ไม่ถ่าย ไม่ส่ง ไม่เสี่ยง” หนังสั้นชุดนี้ผลิตโดยมีนักแสดงเป็นเด็กมัธยมจริง ลงมือถ่ายทำ และตัดต่อด้วยสมาชิกภายในกลุ่ม เราเน้นเป็น คลิปสั้นที่สามารถเข้าใจได้ง่าย และเลือกที่จะนำเสนออย่าง ตรงไปตรงมา ถ้าเลือกที่จะกดส่งให้เขา ภาพโป๊เปลือย หรือ อะไรก็แล้วแต่ ผลที่จะเกิดขึ้นเป็นอย่างไร และถ้าเราเลือกที่ จะไม่กดส่งถ้าแล้วผลมันจะเป็นอย่างไร ผลดีที่ตามมาจะเป็น อย่างไร เราคิดว่าเด็กสมัยนี้เลือกที่ดูสื่อบันเทิงมากกว่าการรู้ คลิปให้ความรู้ เรามีแรงบันดาลใจการทำคลิปสั้นให้เสมือน ละครคุณธรรม เพราะละครคุณธรรมยอดวิว ยอดกดไลท์ กดแชร์มันก็สูง ถ้าเราทำคลิปสั้นเด็กน่าจะเข้าถึงได้ง่ายว่า ส่วนผลงานอีกชิ้นที่อยากนำเสนอคือ INFOGRAPHIC พวก เราอยากทำสื่อที่สามารถส่งมอบให้กับทางโรงเรียนได้ สามารถเผยแพร่ผ่าน FACEBOOK PAGES ของโรงเรียนได้ หรือมูลนิธิต่าง ๆ

แรงขับเคลื่อนเล็กสู่เป้าหมายที่ยิ่งใหญ่ เราอยากสื่อสารไปยังวงกว้าง อยากให้เด็กตระหนักรู้ว่าหากเกิดเหตุการณ์เช่นนี้ต้องเลือกที่จะป้องกันอย่างไร ณ ตอนนี้ยังไม่ได้คาดหวังให้มัน IMPACT ขนาดนั้น แต่พวกเราอยากให้มันไปเรื่อย ๆ เป็นสื่อการสอนที่อยู่ได้นาน สามารถ นำมาฉายซ้ำได้ตลอด ผลงานชิ้นนี้ของเราจะเป็นประโยชน์ให้กับเด็กทั้งในวันนี้และในอนาคตด้วย หากผลงานชิ้นนี้ประสบความสำเร็จ ไม่แน่ว่าในอนาคตอาจจะสามารถทำสื่อที่ใหญ่ขึ้น ขยายไปในวงกว้างมากขึ้น เช่น จัดนิทรรศการอาจจะเริ่มจากตัวเมืองในเชียงใหม่ก่อน แบบว่าให้เด็กมาดูกันเยอะๆแล้วเปิดหนังให้เขาดูให้เขาดูในสิ่ง ที่เราทำ ถ้าเป็นไปได้ก็อยากจะจัดทำหนังออกโรงด้วย (ขำ) หากประสบความสำเร็จขึ้นไปอีกก็อยากจะไปจับมือกับต่าง ประเทศ

ส่งท้ายด้วยถ้อยคำดี ๆ ผลงานชิ้นนี้จะเกิดขึ้นไม่ได้เลยหากไม่มีอาจารย์ส้มโอ อลิชา ผู้ให้คำแนะนำตลอดการทำชิ้นงานนี้ และ พาร์ทเนอร์ ที่รับเราเป็นส่วนหนึ่งส่วนเล็ก ๆ ในการแก้ไขปัญหา และสุดท้าย อยากขอบคุณเพื่อน ๆ ในกลุ่มที่คอยรับฟังและร่วมมือกันทำงานอย่างเต็มที่ เพราะการทำงานชิ้นนี้ทำให้ พวกเรากลุ่มสีน้ำตาลโตไปอีกขึ้นนึงด้วยเหมือนกัน หวังว่าผลงานและความตั้งใจของเราจะสามารถส่งมอบความรู้และ สร้างอิทธิพลให้เด็กได้รู้และเข้าใจในวงกว้าง ขอบคุณครับ

Writer

Photographer - Coordinator

พรหมพร เรือนวงค์

ชลสินธุ์ เพ็ชรอิน

วริศรา หล่อศิลาทอง

วงศธร เดชอูป

เช้าดื่มชาไทย บ่ายจิบเอ็มร้อย เย็นกินลิโพ มีชีวิตอยู่ได้ด้วยเครื่องดื่มชูกำลัง

น้องไอซ์ ผู้หลงรักในแฟนเก่า

อาชีพในฝัน = กิน นอน เที่ยวเล่นไปวันๆ

ผมอยากใช้ทุกๆ วันให้มีความหมาย ตอนนี้ก็ ทำอยู่ เช่น ทำงานให้เสร็จจะได้กินเบียร์

เปลี่ยนสังคม everyone can do it สตาง แพรพลอย แสงบุญเรือง โม ภัทรวดี รักษ์เลิศวงศ์

“รู้สึกว่าได้เห็นโลกที่เปลี่ยนไป”

คณะการสื่อสารมวลชน

ในการพัฒนาหรือการสร้างการเปลี่ยนแปลง เพื่อสังคมไม่ใช่แค่หน้าที่ขององค์กรค์ หรือหน่วยงานของ รัฐบาล ซึ่งเป็นสิ่งที่เริ่มต้นทำได้ยากแต่ทุกคนสามารถ ทำได้ มีวันหนึ่งหลงเข้าไปในงานนิทรรศการที่เป็น เอกลักษณ์และน่าดึงดูดในเสียงดนตรี การสื่อสารอัตลักษณ์ชนเผ่าพื้นเมืองผ่านเครื่องดนตรี ปกาเกอะญอ เป็นโปรเจคที่มีคนสนใจและมีคุณค่าเป็น อย่างมาก จนถูกเสนอชื่อในงานอีเว้นต์ชาติพันธุ์ของ The Active ที่ช่วยเสริมสร้างสังคมในการขับเคลื่อนสังคม ประเด็นชาติพันธุ์ หารู้ไม่ว่า เบื้องหลังความสำเร็จของผลงานที่ยิ่งใหญ่นี้มา จากฝีมือของกลุ่มนักศึกษาคณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จนได้มีโอกาสเข้าไปสัมภาษณ์ คุณสตางค์-แพรพลอย แสงบุญเรือง และคุณโม-ภัทรวดี รักษ์เลิศวงศ์ Co-director และทีมงานที่เกี่ยวข้อง ผู้หญิง 2 คนท่าทางสุภาพ เรียบร้อย มีภาพลักษณ์เข้าถึงง่าย ต้อนรับด้วยความเป็นกันเอง ยิ้มให้อย่างอบอุ่นตัวตนของ ทั้งคู่นั้นน่าชื่นชมไม่แพ้ผลงานเลยทีเดียว

ดนตรีคือการบอกเล่าถึงชีวิตที่ เข้าถึงได้ง่ายที่สุด

บางทีไม่ได้อกหักแต่ฟัง

เพลงเศร้าเลยทำให้เศร้าตาม

ต่อให้คุณไม่

เข้าใจภาษาปกาเกอะญอแต่เมื่อได้ฟังเพลง จะเข้าถึงมันได้ง่ายขึ้น

ครอบครัวต่างชาติ

มาจากแคลิฟอร์เนีย ได้เขียนแสดงความคิด เห็นว่า “ ที่จริงแล้วไม่เข้าใจในด้านภาษา แต่ เข้าใจความรู้สึกที่ต้องการจะสื่อสารกับ ผู้คน”

พวกเขาไปนั่งดูสารคดีที่ไม่มีซับไต

เติ้ลเป็นภาษาอังกฤษ

แต่เขาพยายาม

ทำความเข้าใจว่าพวกเธอต้องการสื่ออะไร การไม่เข้าใจภาษาไม่ได้เป็น อุปสรรคต่อการสร้างความเข้าใจเพราะ ดนตรีมันไร้พรมแดน

พวกเธอเลยยก

เครื่องดนตรีให้เป็นตัวกลาง ซึ่งก็คือ เตหน่า กู เพราะเตหน่ากูใช้บรรเลงร่วมกับทุกเพลง ของปกาเกอะญอ

มีลักษณะคล้ายกีตาร์

และเป็นเครื่องดีด เมื่อผู้คนมองชาวปกาเก อะญอเข้ามาก็จะเห็นเครื่องดนตรีนี้เป็น หลัก

ซึ่งจะมองเห็นภาพได้ง่ายกว่าและมี

เรื่องเล่าที่เป็นตำนานในการเล่นเตหน่ากู เช่น พวกพิธีกรรม เป็นต้น

เก่อญอสะสะมู เก่อญอสะสะมู แปลว่า จิตวิญณาญของปกาเกอะญอ เพราะ เป็นบทเพลงเพื่อชีวิตและจิต วิญญาณ ภายในงานแบ่งเป็นแต่ละโซน มีทั้ง สารคดีที่ไปถ่าย บางส่วนได้ฉายที่ งานเดอะโลเทจ โซนนิทานที่เล่า ความเชื่อและตำนานในรูปแบบ EBook และมีสแกน AR เพื่อเห็น ภาพเสมือนจริงของเตหน่ากู โซน แกลอรี่แสดงภาพถ่ายบรรยากาศที่ หนองเต่าและรูปวงขยะลอแอะ และ เวทีที่ให้ผู้คนได้แลกเปลี่ยนความคิด เห็น สุดท้ายคือมินิคอนเสิร์ตจากวง ปกาเกอะญอ มีการนำเพลงฉื่ยมาเล่น ฉื่ย คือ ไร่หมุนเวียน ซึ่งไม่ใช่การ ทำลายป่า ชาวเขาไม่ได้เผาป่า เพียง อยากให้เกิดการยอมรับในสังคมพหุ วัฒนธรรม

วิถีชีวิตผ่านดนตรี คนในพื้นที่หมู่บ้านหนองเต่า พวกเขามีโอกาสในการเข้าถึงสิ่ง ต่างๆนั้นน้อยมาก พวกเขาเติบโตมากับการอยู่กับธรรมชาติ “ ทุกๆเช้าเสาร์-อาทิตย์ จะเดินเก็บขยะตอนเช้า ช่วงสายก็มา เรียนดนตรีกับคุณครู ” พวกเขาดูมีความสุขกับวิถีชีวิตแบบนี้ เติบโตมาอย่างบริสุทธิ์เสีย จริง แล้วทำไมถึงมาเล่นดนตรีล่ะ นี่คือสิ่งที่พวกเธอถามคนในชน เผ่าพื้นเมือง

“ เราก็มีศิลปะเป็นของ ตัวเอง และพวกเราก็มี ดนตรีที่อยากอนุรักษ์ไว้ เหมือนกัน ”

“ เพราะดนตรีพาพวกเราออกสู่สังคม ดนตรีเป็นตัวกลางที่ทำให้ เราได้มีพื้นที่แสดงตัวตนมากขึ้น ” ช่างเป็นคำพูดที่ฟังแล้วรู้สึกเศร้า พวกเธอที่ทำงานนี้ช่างมีคุณค่า ต่อชนเผ่าพื้นเมืองมากจริงเชียว

มันคือเรื่องจริงที่คนส่วนใหญ่คิดว่าชนชาติ พันธุ์ไม่ค่อยได้รับสิทธิพลเมืองหรือการศึกษา แต่ถึงอย่างนั้นพวกเขาก็มีวัฒนธรรมที่ควร อนุรักษ์ไว้ และเธอรู้สึกว่าเธอได้เป็นส่วนหนึ่ง ในการเป็นตัวกลางในการเผยแพร่วัฒนธรรม ของพวกเขา ในตอนแรกเธอรู้สึกว่ามันคืองานที่ทำเพื่อ เกรดตัวหนึ่ง

แต่พอเธอค้นคว้าหาข้อมูลและ

ประสานงาน กลับรู้สึกว่าการที่เธอได้มาทำงาน

แรงผลักดันและเป้าหมาย

นี้จนเกิดผลกระทบอย่างมากต่อพวกเขา พวก เขารู้สึกซาบซึ้งใจจึงพูดขอบคุณเธอว่า “ดีใจที่เสียงเพลงจากดนตรีของพวกเราได้มา

“ลงเรียนวิชาที่ศึกษาเรื่องชาติพันธุ์ เพราะเราเป็นคนรักสบาย คิด ว่าเรื่องนี้น่าจะสบายที่สุด ” สตางค์กล่าว แต่เธอกลับรู้สึกว่าเป็นงานยาก แต่พยายามอย่างหนักเพื่อให้งาน

เล่นในตัวเมือง

ดีใจจังเลยที่คนในเมืองหันมา

ฟังเพลงของเราบ้าง” เพียงคำพูดขอบคุณก็ทำให้เธอเห็นความ

ออกมาดี โดยเธอหาว่า pain point อะไรที่สามารถใช้กระบวนการ

สำคัญ จนมีแรงผลักดันอยากจะทำให้คนอื่นได้

การสื่อสารที่สามารถแก้ไขได้

จดจำอัตลักษณ์และวัฒนธรรมของชนเผ่าพื้น

ปกาเกอะญอพูดว่า

จนเธอไปเจอสารคดีชุดหนึ่งที่ชาว

เมืองนี้มากขึ้น

“ งานหนักมาก ท้อมาก ร้องไห้เกือบทุกวัน ” สตางค์กล่าว แต่ผลลัพธ์ที่ออกมาน้​้น ทำให้รู้สึกปลื้มปิติ “ ตั้งแต่เราเริ่มงานนี้เราคุยกันในกลุ่มว่า ต่อให้มีคนมาแค่ 5-6 คน เราก็ถือว่าโครงการของเราประสบความสำเร็จนะ แต่ทั้ง 2 วันนั้นมีคนมานิทรรศการเราประมาณ 200 คน ” มันเป็นสิ่งที่ยิ่งใหญ่มากสำหรับเด็กสาวช่วงอายุ 20 ปี ถึง พวกเธอจะไม่ได้เปลี่ยนโลกแต่อย่างน้อยก็สร้างแรง กระเพื่อมบางอย่างขึ้นในสังคม “ เรารู้สึกว่าเรามีค่ามาก ๆ ในอายุช่วงวัย 20 ปี ที่เรา สามารถสร้างสิ่งที่ยิ่งใหญ่ขนาดนี้ได้ ” เธอพูด ยิ้ม ๆ พร้อม น้ำตาคลอเมื่อได้ยินคำว่าขอบคุณจากคนปกาเกอะญอ “ จริง ๆ ของเราก็เหมือนของแพรพลอย แต่เรามีความ รู้สึกว่า เราตระหนักได้ถึงคุณค่าของตัวเองที่เราทำงาน ของเราแล้วงานที่ทำออกมามันส่งผลกระทบกับคนอื่นมาก แค่ไหน เหมือนเราได้เป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยขับเคลื่อนสังคม ของเขาด้วยถึงแม้ว่ามันจะเป็นแรงกระเพื่อมเล็ก ๆ แต่ว่า มันก็มีผลกับเราและตัวคนอื่นด้วย ” โมกล่าว พวกเธอรู้สึกขอบคุณที่ได้รับโอกาสมาทำงานนี้ ด้วย ความที่กลุ่มเป้าหมายของพวกเธอเป็นชาวปกาเกอะญอที่ ด้อยโอกาสในเรื่องมากมายทำให้พวกเธอรู้สึกเหมือนว่า เป็นคนที่รับรู้ถึงปัญหานั้น แต่เธอกลับรู้สึกว่าไม่ได้รับรู้ อย่างถ่องแท้แต่เป็นการรับรู้แบบผิวเผินจนรู้สึกว่ามันเป็น เรื่องใหญ่มากอีกทั้งยังเป็นเรื่องที่ผู้คนควรจะรับรู้ได้อย่าง ทั่วถึงไม่ใช่เพียงแค่ “ ได้ยินเขาพูดกันมาว่า….” “ รู้สึกว่าได้เห็นโลกที่เปลี่ยนไป ” คนรักสบายอย่างพวก เธอออกไปลองทำบางอย่างที่คิดว่ามันเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่มันกลับสร้างผลกระทบให้คนกลุ่มหนึ่งมาก ๆ ทำให้เห็น ว่าใคร ๆ ก็สามารถทำเพื่อสังคมได้

Writer ปารีรัตน์ เฟืองแก้ว

Photographer - Coordinator พกาวรรณ คำเสน

ทำทุกอย่างให้ดีที่สุด ในแบบของตัวเอง

กินของอร่อย นอนหลับเต็มอิ่ม ใช้ชีวิตให้มีความสุข

วริษฐ์ ยอดสุภา

ภัทรนันท์ สรรพทับกริช

ความฝันสูงสุดคือตื่นมาแล้วได้เป็นเศรษฐี

ความพยายามไม่ทำร้ายใครสักคนที่ตั้งใจ

ขอขอบคุณคุณสตาง แพรพลอย แสงบุญเรือง และคุณโม ภัทรวดี รักษ์เลิศวงศ์ ที่มาร่วมให้สัมภาษณ์กับเรา ขอบคุณรูปภาพจากเพจเฟสบุ๊ค เก่อญอสะสะมู

‘เพราะใคร ๆ ก็บกพร่องกันทั้งนั้น’ “ผู้พิการ” มนุษย์ปกติธรรมดา

ที่ยังคงถูกสังคมมองว่าไม่เหมือนคนทั่วไป อาอี้ ปฏิภาณ คันทาโย นักศึกษาชั้นปีที่3 คณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ผู้พิการ กลุ่มคนปกติที่ไม่ได้อยากถูกมองผ่านสายตา ที่เต็มไปด้วยความน่าสงสารจากคนในสังคม กับความหมาย ที่ว่าผู้พิการคือกลุ่มผู้มีความต้องการพิเศษ แต่ทำไมพวกเขา เหล่านี้กลับไม่ได้รับสิทธิพิเศษมากไปกว่าคนอื่น ๆ เลย คุยกับ อาอี้ ปฏิภาณ คันทาโย นักศึกษาชั้นปีที่ 3 คณะ การสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ที่มุ่งหวังให้คนใน สังคมเปลี่ยนความคิดที่มีต่อผู้พิการ เรียนรู้และเข้าใจวิถี ชีวิตของผู้พิการ ผ่านโครงการ “เราเหมือนกัน”

อะไรคือแรงบันดาลใจในการทำโครงการ “เราเหมือนกัน” “แรงบันดาลใจแรกมันเกิดจากตัวพี่เองมีเพื่อนเป็นผู้พิการ เราได้พูดคุยแลกเปลี่ยนมุมของความพิการและคนในสังคม ทีนี้พอพี่ได้จับแนวคิดตรงนี้แล้ว พี่ก็คุยกับเพื่อนแล้ววางแผน ร่วมกันว่า เอ๊ะ เราจะตีแผ่มุมมองของความพิการให้คนใน สังคมเห็นได้อย่างไรดี ก็ออกมาเป็นงานนี้ ซึ่งก็คือ “เรา เหมือนกัน” นั่นเอง ซึ่งพี่ก็ได้เอาโปรเจ็คแนวคิดที่จะทำนี้ไป คุยกับทาง Global Campus ซึ่งเขาเป็นองค์กรอิสระที่ไม่ แสวงหาผลกำไร ที่ขับเคลื่อนเกี่ยวกับความพิการของคนใน สังคม โดยเราก็ได้เอาเนื้อเรื่องและแนวคิดตรงนี้ไปพูดคุยกับ เขาแล้วก็ทำเป็นโปรเจ็คนี้นั่นเอง”

เหตุผลที่หยิบประเด็นนี้มาพูดถึง “เพื่อนพี่ในความพิการของเขา ตัวเขาเองเป็นคนที่มีความ บกพร่องทางด้าน IQ ในมุมมองของเขามองว่าต้องไปรวม กลุ่มกัน ต้องพูดคุยกันอย่างเดียว หมายถึงว่าผู้พิการเองก็จะ มีชมรมกลุ่มผู้พิการ ผู้พิการหลายคนก็จะมารวมกลุ่มกันเป็น เพื่อนกัน เขาก็อยากมีเพื่อนบ้าง อยากมีสังคมบ้าง สังคมที่ ไม่ใช่แค่กลุ่มผู้พิการเท่านั้น ซึ่งจากที่คุยกับเขา เขาตีแผ่มุม มองของความพิการที่น่าเห็นใจและน่าสงสารมาก ๆ แต่ว่าพอ พี่ได้แนวคิดตรงนี้ แล้วก็ไปคุยกับทาง Global Campus ทาง Global Campus เขามีมุมมองที่แตกต่างออกไป นั่นคือเขา มองว่าจริง ๆ แล้วผู้พิการไม่ใช่คนที่น่าสงสารนะ เขาเป็นเพียง แค่คนธรรมดาคนนึงที่มีความบกพร่องทางร่างกายเฉย ๆ ซึ่ง จริง ๆ แล้วไม่ได้มีใครอยากเป็น เขาก็ดูแลตัวเองได้ และก็ไม่ ต้องการรับความเห็นอกเห็นใจจากใคร เพียงแต่เขาต้องการ ได้รับสวัสดิการที่มนุษย์คนนึงพึงจะได้รับเท่านั้นเอง รวมถึง สิทธิที่ควรจะเท่าเทียมกับคนอื่น ๆ ”

“ ผู้พิการหลายคนก็จะมารวมกลุ่มกัน เป็นเพื่อนกัน เขาก็อยากมีเพื่อนบ้าง อยากมีสังคมบ้าง สังคมที่ไม่ใช่แค่ กลุ่มผู้พิการเท่านั้น ”

มุมมองต่อผู้พิการก่อนหน้านี้ “ก่อนหน้านี้พี่จะมองว่าผู้พิการเขาน่าสงสารจริง ๆ ดูน่าสงสาร ตามสื่อต่าง ๆ ที่เผยแพร่ออกมาเราจะเห็นว่าผู้ พิการมีความน่าสงสาร น่าเวทนา ซึ่งเป็นสิ่งที่ถูกปลูกฝังมา ตั้งแต่ยังเด็กว่าผู้พิการก็เป็นคนที่น่าสงสารคนนึง แต่ว่าความ คิดพี่ก็เปลี่ยนไปหลังจากได้คุยกับทาง Global Campus แล้ว ก็ได้เห็นมุมมองและทัศนคติของผู้พิการมากขึ้น พี่ก็มองว่า จริง ๆ แล้วผู้พิการก็เหมือนพวกเราคนทั่ว ๆ ไป จากที่ได้ทำ โครงการนี้แนวคิดและมุมมองของพี่ถึงเปลี่ยนไป”

ขั้นตอนในการทำโครงการ “ขั้นแรกเราเริ่มจากการวางแผนว่าจะทำโครงการอะไร เนื้อหาคืออะไร และกลุ่มเป้าหมายเป็นใครจากนั้นก็ทำ proposal และ storyboard เอาทุกอย่างที่ทำไว้ทั้งหมดนี้ไป คุยกับสิ่งที่เรียกว่า partner ซึ่งก็คือองค์กร Global Campus ทางองค์กรเองก็ได้ปรับเปลี่ยนแนวคิดสิ่งที่เราจะ ทำให้เข้าได้แนวทางของ Global Campus ด้วย เมื่อได้ข้อ สรุปก็ถึงขั้นดำเนินการจนออกมาเป็นโครงการนี้”

ยังมีองค์กรใดนอกเหนือจาก Global Campus อีกหรือไม่ “มีอีก 2 องค์กรครับ มีองค์กรชมรมเพื่อนผู้พิการ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และก็ชมรม Chiang Mai Friendly Design Ambassadors - ฑูตอารยสถาปัตย์ เชียงใหม่”

ทั้งสององค์กรมีแนวคิดริเริ่มเหมือนหรือ แตกต่างกันอย่างไร “ต้องบอกก่อนว่าทั้งสององค์กรนี้ ผู้ริเริ่มคือคนเดียวกัน นั่น ก็คือ คุณพี อภิชาติ ใจอ่อน ซึ่งเป็นประธานชมรมฑูตอารยส ถาปัตย์ ทำงานคู่กับพี่ก๊ะที่เป็นประธานองค์กร Global Campus เชียงใหม่ ซึ่งมีแนวคิดและวิธีการเหมือนกัน นั่นก็ คือ การสร้างความตระหนักรู้ ถึงชีวิต normal life ของผู้ พิการที่มีความเท่าเทียมกันกับคนอื่น ๆ ในสังคม”

ผู้พิการมีวิถีชีวิตที่แตกต่างจากคนปกติ บ้างไหม นอกเหนือจากความพิการทาง ร่างกาย “life style มีความแตกต่างจากเราแน่นอน อย่างเห็นได้ชัด เลยคือตอนที่ได้ไปคุยกับทาง Global Campus คุณพีเขาเป็น ผู้พิการที่ต้องนั่งวิวแชร์ตลอดเวลา เขาจะเล่าให้ฟังว่า ตั้งแต่ ตื่นเช้ามาจะใช้เวลาเตรียมตัวค่อนข้างนาน นานกว่าเรา อย่าง เราตื่น 8 โมง อาบน้ำ 5 นาที 10 นาที ก็เสร็จแล้ว แต่ผู้พิการ ต้องตื่นก่อนเราสักชั่วโมงสองชั่วโมงเพื่อเตรียมตัวทำอะไรให้ เสร็จ นี่คือ life style ที่แตกต่างกันแน่นอน การเดินทางไป ยังสถานที่ต่าง ๆ ก็มีความลำบากมากกว่าพวกเราอยู่แล้ว แล้วด้วยปัจจุบันนี้โครงสร้างของสถานศึกษาบางจุดไม่ได้เอื้อ อำนวยต่อผู้พิการมากนัก อย่างเช่น ถนนที่ไม่เรียบ ถนนที่ชัน เกินไป หรือทางเดินเท้าที่ยังเป็นลูกรังอยู่ การที่ผู้พิการจะเข้า ถึงตรงนั้นได้ ก็เป็นเรื่องยากลำบาก”

โครงการนี้ต้องการที่จะช่วยเหลือผู้พิการ อย่างไรอีกบ้างนอกเหนือจากการสร้าง ความเข้าใจ “ต้องการเปลี่ยนความคิดของคนในสังคมว่าผู้พิการไม่ได้น่า สงสาร จริง ๆ แล้วผู้พิการก็เป็นคนปกติที่ต้องการสิทธิที่เท่า เทียมและต้องการได้รับการอำนวยความสะดวกที่เหมือนกับ คนทั่วไป เพราะบางคนก็มองว่าพวกเขาเรียกร้องอะไรที่มัน มากเกินไป เช่น การมีที่จอดรถหรือห้องน้ำผู้พิการ”

‘คุณพี’ ผู้ริเริ่มชมรมเพื่อนผู้พิการ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ ประธานชมรมฑูตอารยสถาปัตย์ เชียงใหม่

คิดว่ากลุ่มผู้พิการยังไม่มีโอกาสเข้าถึง สิทธิ์ด้านใดบ้าง ที่ยังไม่ได้รับความ เท่าเทียมเหมือนคนทั่วไป “สำหรับพี่ ตัวพี่เองก็ไม่มีความรู้กับด้านนี้มากนัก เท่าที่ฟัง จากพี่ก๊ะเขาบอกว่า สิทธิ์ในการเข้าถึงและการได้รับการดูแล จากสถานศึกษา คือต้องบอกก่อนว่า ไม่เชิงว่าไม่ได้รับเท่ากัน ตอนปี1 ผู้ที่มีความพิการเขาจะได้รับสิทธิ์ในการดูแล และสิทธิ ในการเข้าถึงการศึกษาได้ดีกว่า แต่พอผู้พิการเขาเรียนถึงชั้น ปริญญาโท ปริญญาเอก สิทธิที่จะช่วยเหลืออำนวยความ สะดวกมันก็ไม่ได้รับอีกแล้ว หลายอย่างผู้พิการเขาก็ต้อง จัดการด้วยตนเอง ต้องทำเองทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นงาน เอกสาร การติดต่อ การเข้าถึงการศึกษาต่าง ๆ เขาไม่ได้รับใน ส่วนนี้อีกแล้ว”

แล้วทำไมในส่วนที่เขาควรได้รับ มันถึง หายไป ได้ทำการติดต่อมหาวิทยาลัยไหม “คือเขาได้ติดต่อกับทางมหาวิทยาลัย แต่ทางมหาวิทยาลัย บอกว่าสิทธิ์ที่เขาจะได้รับตรงนี้มันเป็นเฉพาคนที่เข้ารับการ ศึกษาระดับปริญญาตรีเท่านั้น ในระดับปริญญาโทไม่ได้แล้ว ซึ่งคุณพีเขาเดินทางไปต่างประเทศได้แลกเปลี่ยนพูดคุยกับผู้ พิการในต่างประเทศ ที่ต่างประเทศผู้พิการเขาได้รับการดูแล เลี้ยงดู ได้รับการช่วยเหลือ ได้รับการซัพพอร์ตและได้รับการ ศึกษาที่อำนวยความสะดวกให้ตั้งแต่ระดับปริญญาตรีถึง ปริญญาเอกเลย ซึ่งแตกต่างจากที่ไทยในส่วนนี้”

“ ผู้พิการไม่ได้น่าสงสาร จริง ๆ แล้วคนพิการก็เป็น คนปกติที่ต้องการสิทธิและต้องการได้รับการอำนวยความสะดวก ที่เหมือนกับคนทั่วไป ” -อาอี้ ปฏิภาณ คันทาโย-

คิดว่าคนในสังคมมีความรู้ความเข้าใจ เกี่ยวกับผู้พิการมากแค่ไหน

จากการทำโครงงานนี้มีความประทับใจ หรือประสบการณ์ที่ดีอะไรบ้าง

“คิดว่ายังไม่ค่อยเข้าใจมาก อย่างเช่นตัวพี่เองก็เคยมีความ เข้าใจว่าผู้พิการเป็นคนน่าสงสารมาก่อน ในปัจจุบันก็ยังมี คนอีกมากที่ยังมองว่าผู้พิการเป็นนักเรียกร้อง”

“เหมือนเป็นการเปิดโลกให้เราได้เข้าใจผู้พิการมากขึ้น หรือ การได้ลองและเรียนรู้การใช้รถวีลแชร์ที่คิดว่าชีวิตนี้ไม่น่าจะ ได้ทำ และทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทัศนดติต่อผู้พิการด้วย”

มีความรู้เพิ่มเติมที่อยากให้คนในสังคม เข้าใจมากขึ้นไหม

สามารถสร้างความเข้าใจให้ผู้พิการส่งต่อ ไปสู่ผู้ไม่พิการอย่างไรบ้าง

“ประเด็นเพิ่มเติมอาจจะเป็นเรื่องการดูแลและช่วยเหลือ ผู้พิการในการเข็นรถวีลแชร์ ที่ควรต้องมีการสอบถามผู้พิการ ก่อนว่าต้องการความช่วยเหลือไหม หรือการเข็นรถวีลแชร์ที่ ถูกวิธีเพื่อไม่ให้ผู้พิการเกิดการบาดเจ็บเพิ่มขึ้น”

“เราเลือกให้กลุ่มเป้าหมายของโครงการนี้เป็น Gen z ซึ่งเรา เข้าใจดีว่าคนใน Gen นี้ต้องการเสพสื่อแบบไหน จึงผลิตสื่อที่ มีเนื้อหาคอนเทนต์ที่ตอบโจทย์ Gen z มากที่สุด เช่น ปัจจุบัน TikTok เป็นสื่อที่ได้รับความนิยมมาก จึงคิดว่าการสร้างสื่อที่ เป็นคลิปวิดีโอสั้น ๆ กระชับ เนื้อหาที่ตรงประเด็น เพื่อให้กลุ่ม เป้าหมายรับเนื้อหาที่ตรงจุด บวกกับพฤติกรรมการใช้สื่อของ เด็กในยุคนี้ที่เปิดรับสื่อแบบนี้อยู่แล้วก็จะสามารถสื่อสารบอก ต่อไปให้คนภายนอกรับรู้ได้”

“ ความพิการก็คือความบกพร่อง ซึ่งเราทุกคน มีความบกพร่องอยู่แล้วแต่แค่ผู้พิการมีความ บกพร่องบางส่วนที่เราเห็นได้ชัด ”

อะไรคือสิ่งสำคัญที่จะทำให้คนพิการและ คนที่ไม่พิการสามารถใช้ชีวิตร่วมกันใน สังคมได้โดยไม่เกิดปัญหาต่อทั้งสองกลุ่ม “อยู่ที่ความเข้าใจ ในยุคนี้เราเข้าใจคำว่า ‘ความพิการ’ ไม่ เหมือนกัน จริง ๆ แล้วความพิการก็คือความบกพร่อง ซึ่งเรา ทุกคนมีความบกพร่องอยู่แล้วแต่แค่ผู้พิการมีความบกพร่อง บางส่วนที่เราสามารถเห็นได้ชัด เห็นได้ว่ามีความพิการหลาก หลายรูปแบบ เช่น ความพิการทางสุขภาพจิต ความพิการ ทางร่างกาย เราเลยมองว่ามันอยู่ที่ความเข้าใจมากกว่า”

คิดว่าควรเชื่อมมิตรภาพและความ สัมพันธ์ระหว่างผู้พิการและผู้ไม่พิการ ด้วยวิธีการใดโดยที่ผู้พิการไม่รู้สึกว่า ตนเองด้อยกว่า “สุดท้ายมันก็โยงไปในเรื่องของความเข้าใจ ถ้าหากว่าใน อนาคตสื่อที่โครงการของเราสร้างขึ้นมามันเป็นที่รู้จัก ก็อาจ จะทำให้กลุ่มเป้าหมายของเราเติบโตไปเป็นพลเมืองที่ดีได้ และมีความเข้าใจในความพิการ เพราะ Gen z เป็นช่วงที่ กำลังก้าวข้ามรั้วมหาลัยออกไปใช้ชีวิตรอบนอกมหาลัยแล้ว ดังนั้น การสร้างความเข้าใจจึงเป็นจุดแรกที่ไม่ควรมองข้าม”

การสร้างความเข้าใจเป็นประเด็นหลักใน การทำโครงการนี้ มีประเด็นรองอื่น ๆ หรือไม่ “ประเด็นย่อย ๆ ก็จะเป็น ชีวิต normal life หรือความพิการ เป็นสิ่งปกติทั่วไป”

ความรู้สึกที่ผู้พิการไม่มีโอกาสได้บอก “มีความสะเทือนใจ เขาเล่าเรื่องการถูกเหยียดจากคนใน สังคม เป็นสะพานบุญ หลายอย่าง เช่น การเอาตัวผู้พิการมา เรียกเงินทำบุญช่วยเหลือ นึกอยากจะบริจาคอะไรก็บริจาค กันเข้ามาโดยไม่ได้มองว่าผู้พิการคนนั้นเขาต้องการได้รับของ พวกนี้หรือไม่ เช่น การเอารถวีลแชร์มาให้แล้วตัวรถมันหนัก มากไม่เหมาะกับตัวผู้พิการหรือถูกคนด่าว่าที่พิการเป็นเพราะ ทำบาปมา มันเป็นกรรม ซึ่งความจริงมันไม่ใช่ มันเป็นการ สร้างความคิดทัศนคติที่ทำให้ผู้พิการรู้สึกแย่ เป็นการเหยียด เช่น การจับรถวีลแชร์แล้วจะเป็นพิการเหมือนกัน ถ้าแตะของ ที่คนพิการใช้ก็จะพิการเหมือนกันกับเขา”

ความรู้สึกเราที่มีต่อเขาหลังจากทำงานนี้ “หลังทำงานนี้รู้สึกเหมือนได้เพื่อนมาอีกคน พี่ที่มาแสดงให้ เขาก็ยังติดต่อเราอยู่ผ่านทางไอจี รู้สึกว่างานนี้มันได้มากกว่า งาน ก็คือได้มิตรภาพเพิ่มด้วย ตอนแรกคิดว่างานจะจริงจัง เป็นทางการนั่งคุยแบบองค์กรขนาดนั้นแต่สรุปว่าไม่ใช่พอ ทำงานเสร็จก็เหมือนได้เพื่อนเพิ่มมาอีกหนึ่งคน”

คิดว่าสื่อในสังคมตอนนี้มีผลกระทบมาก น้อยแค่ไหนที่นำเสนอมุมมองแนวคิด ความพิการให้คนในสังคมรับรู้ “ในปัจจุบันนี้มองว่าสื่อมันผิดพลาดอยู่นะ หมายถึงว่า การ ทำงานของสื่อที่ผิดพลาดมันก็เป็นเรื่องที่มันมีผลกระทบกับ สังคมอยู่ เพราะว่ามันเป็นการผลิตซ้ำทางความคิด ผลิตซ้ำ ภาพผู้พิการว่าต้องน่าสงสาร แล้วก็ส่งต่อแบบนี้มาตลอดว่าผู้ พิการน่าสงสาร สื่อก็จะผลิตในรูปแบบความเศร้า ความไม่ สดใส ความหม่นหมอง ซึ่งมันก็จะส่งผลทำให้ความพิการ กลายเป็นสะพานบุญ มันส่งผลกระทบในหลาย ๆ ด้านอยู่”

เรื่อง

ถ้าให้เลือกนำเสนอสื่อขึ้นมา อยากให้เป็น ไปในทิศทางไหน เพื่อแก้ไขความดราม่า “ถ้าเป็นพี่ก็จะทำให้มัน normalized ไปเลย เป็นความ ธรรมดาทั่ว ๆ ไป ไม่จำเป็นต้องเศร้า ดึง mood ให้มันมืดดำ อะไรอย่างนั้น อย่างที่เราเห็นสื่อปัจจุบันมันเศร้า มันดึงความ อึมครึม แต่พี่ก็ไม่อยากทำอย่างนั้นถ้าเป็นนักการสื่อสาร”

สำหรับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่อยากให้ผู้ พิการได้อะไรเพิ่มขึ้นไหม สิทธิประโยชน์ ให้มหาลัยช่วยต่อยอดช่วยเหลือในแบบ วิธีการใดบ้าง “ที่พี่เขาพูดมาก็มีในเรื่องบุคลากรก่อนเลยที่จะไม่เข้าใจเขา คือเขาจะทำอะไร บุคลากรเขาจะพูดจาไม่ดี พอเขามาติดต่อ เรื่องเซอร์วิสเรื่องการศึกษาก็ไล่ให้เขาไปอยู่สถานศึกษา สำหรับผู้พิการ ซึ่งจริง ๆ เขาไม่ได้อยากเรียนที่นั่น เขาอยาก เรียนที่นี่ เรื่องอารยสถาปัตย์ เรื่องการอำนวยความสะดวกใน เรื่องของการเดินทาง เช่น ทางคณะเราเขาบอกว่า แมสคอม ถือว่าดีในประมาณหนึ่ง สามารถเดินทางได้อยู่ แต่ก็ยัง ลำบากอยู่ในระดับหนึ่ง ทางค่อนข้างชัน มีสถานที่จุดต่างๆ ใน มหาลัยที่ลำบากเลยที่เขาอยากให้เราแก้ไขถ้าแก้ไขได้”

ถ้าหลังจากโครงการ “เราเหมือนกัน” ประสบความสำเร็จมาก คิดว่าจะมีการ ต่อยอดอะไรในอนาคตอีกหรือไม่ “สำหรับตอนนี้ยังไม่มี เพราะต้องการทำโครงการนี้ให้ สำเร็จก่อนแล้วถ้าในอนาคตโครงการนี้มันเป็นไปได้ด้วยดีก็ ค่อยคิดต่อยอดหลังจากนั้น” เพราะไม่มีใคร Perfect ผู้พิการคนธรรมดาที่อาจบกพร่อง ทางร่างกาย แต่ไม่บกพร่องทางจิตใจ

ภาพ ออมทอง หมั่นจิตร

รุ่งนภา พ่านพัฒนกุล

ถึงแม้จะอยากเป็นคนขี้เกียจไปวัน ๆ แต่เราก็ยังต้องทำงานหนัก

เราสามารถมีความสุขได้ในทุกๆวัน

บัณฑิตา บุตรติลา แค่ได้นอน กินของอร่อย เล่นกับน้องหมา ก็ฮีลใจได้เยอะมากแล้ว

ขอขอบคุณพี่กลุ่มพีช เราเหมือนกันนักศึกษาชั้นปีที่3 คณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ องค์กรชมรมเพื่อนผู้พิการ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และองค์กร Chiang Mai Friendly Design Ambassadors - ฑูตอารยสถาปัตย์ เชียงใหม่”

LOVE HAPPINESS MEMORY ถอดบทสัมภาษณ์กับโปรเจคแห่งความอบอุ่น ที่จะพาคุณผู้อ่านทุกท่านรู้สึกอิ่มเอมหัวใจ กับคุณ….

“เมื่อเชียงใหม่ เมืองแห่งความสวยงามและเต็มไปด้วยความทรง จำกำลังลบเลือนการมีอยู่ของผู้สูงอายุภายในเมือง แต่โปรเจคนี้ จะย้อนคืนถึงคุณค่าของพวกเขาว่าพวกเขานั้นก็มีคุณค่าไม่แพ้ใคร”

มีน วิลาวัลย์ สุยะลา

ในแนวคิด “ความรัก ความสุข และความทรงจำ”

“การที่เราเข้าไปคุยกับ ผู้สูงอายุในชุมชน

ให้เขาเล่าเรื่องราวให้ฟัง

มันเหมือนได้ทบทวนตัวเขา

เองว่า เขามีคุณค่าแค่ไหน” มีน วิลาวัลย์ สุยะลา

แนะนำตัวเองหน่อย

“สวัสดีค่ะ เราวิลาวัลย์ สุยะลา หรือเรียกว่า มีน ก็ได้ อยู่ชั้นปีที่ 3 คณะการสื่อสารมวลชน มช. สาขาเอนเตอร์เทน หรือสื่อสารการบันเทิงค่ะ”

โปรเจคนี้เป็นงานเกี่ยวกับอะไรแล้วก็ แนะนำโปรเจคให้ฟังหน่อย

ทำไมถึงเลือกหัวข้อโปรเจคเป็นความรัก ความสุข และความทรงจำ

“ด้วยความที่ได้ยินเรื่องผู้สูงอายุมาเยอะ สังคมตอนนี้ก็เข้าสู่ยุคผู้ สูงอายุ รัฐบาลก็มีนโยบายช่วยเหลือผู้สูงอายุ เราเลยอยากเข้าไป ช่วยเหลือด้วยอีกแรง เช่น การสอบถามความต้องการบางอย่าง แต่ผู้สูงอายุในพื้นที่ไม่ได้ต้องการความช่วยเหลือมากขนาดนั้น ด้วยความที่เขามีฐานะที่มั่นคงแล้ว สำหรับเราจากการที่ไปพูดคุย มา สิ่งที่เขาต้องการอาจจะไม่ใช่อาชีพ หรือเงินทอง แต่เขาอาจจะ ต้องการให้ใครสักคนมาอยู่เป็นเพื่อน ฟังเขาเล่าเรื่องราวต่าง ๆ ความทรงจำต่าง ๆ ของเขา สำหรับเราสิ่งนี้มันมีค่ามาก เพราะ นอกจากมันจะสร้างคุณค่าให้เขา มันยังเป็นแรงบันดาลใจให้รุ่น ใหม่ได้ เราเลยเลือกหัวข้อความรัก ความสุข และความทรงจำ เพื่อมาถ่ายทอดเรื่องราวของผู้สูงอายุ และแบ่งปันประสบการณ์ ต่าง ๆ ให้คนรุ่นใหม่ด้วย”

“เป็นโปรเจคในรายวิชา 851407 การสื่อสารเพื่อส่งเสริม พลังสังคมซึ่งให้ทำอะไรก็ได้ที่มันช่วยส่งเสริมสังคม โดย ในส่วนโปรเจคความรัก ความสุข และความทรงจำมีพื้น ฐานมาจากหัวข้อผู้สูงอายุ ตอนแรกทำแค่ชุมชนเดียว คือ ชุมชนวัดพันอ้น แต่พอลงพื้นที่ก็เห็นปัญหาหลายอย่าง ซึ่งผู้สูงอายุไม่ค่อยมีปฏิสัมพันธ์กับใครแล้วก็ไม่มีอะไร อยากจะรักษาไว้ แต่ความที่พื้นที่จุดนั้นเป็นพื้นที่ท่อง เที่ยว ถ้าผู้สูงอายุในตรงนั้นหายไป พื้นที่ตรงนั้นก็จะ เป็นแค่พื้นที่อย่างเดียว อยากให้พื้นที่ตรงนั้นมันมีความ ทรงจำผสมร่วมอยู่ด้วย ไม่หายไปไหน คนที่มาเที่ยว นอกจากเสพสถานที่ท่องเที่ยว ก็อยากให้เขาเสพความ ทรงจำที่มีความสุขของผู้คนตรงนั้นด้วย โปรเจคนี้ก็เลย อยากถ่ายทอดความทรงจำต่าง ๆ ของผู้สูงอายุ นอกจาก ผู้สูงอายุจะได้ทบทวนเรื่องราวต่าง ๆ เพื่อให้เขารู้สึกมี คุณค่ามากขึ้นก็ยังเป็นแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่ด้วย”

ความทรงจำของผู้สูงอายุส่วนมาก เป็นแบบไหน

“ส่วนมากความทรงจำของเขามักจะเป็นสถานที่ต่าง ๆ เช่น เมื่อก่อนเคยไปตรงนู้น เมื่อก่อนเคยไปตรงนี้ ไปเที่ยว แถวนั้นมา แต่ตอนนี้อะไรมันก็เปลี่ยนไป ทั้งสุขภาพและ สถานที่ เลยไม่ค่อยได้ไปไหน วัดเมื่อก่อนก็เข้าแต่ตอนนี้ไม่ ค่อยได้เข้าแล้ว เพราะบริบทวัดมันเปลี่ยนไป แต่นับถือ ศาสนาอยู่”

ถอดบทสัมภาษณ์กับโปรเจคแห่งความอบอุ่น ที่จะพาคุณผู้อ่านทุกท่านรู้สึกอิ่มเอมหัวใจ กับคุณ….

บอกเหตุการณ์ที่ทำให้รู้สึกประทับใจใน ตอนทำโปรเจคให้ฟังหน่อย

มีน วิลาวัลย์ สุยะลา ในแนวคิด “ความรัก ความสุข และความทรงจำ”

“ตอนนั้นเดินเล่นแล้วบรรยากาศรอบ ๆ เป็นอาคาร พาณิชย์ แต่มีบ้านอยู่หลังหนึ่งเปิดเพลงแล้วเห็นมีคนนั่ง อยู่ดูทรงไม่แก่มาก เลยเข้าไปคุยดู เขาชื่อ “ครูเอ็ด” อายุ 60 แล้ว แต่หน้าเด็กมาก ย้ายจากกรุงเทพฯ มาอยู่บ้านคุณ แม่ที่เชียงใหม่ เป็นครูสอนเต้นลีลาศให้คนสูงอายุ ครูก็เล่า ไปยิ้มไป สิ่งที่ประทับใจนอกจากหน้าเด็ก คือเขาดูมีความ สุขกับชีวิตมาก พร้อมจะเล่าเรื่องราวต่าง ๆ ให้ฟัง ส่วนอีก คนชื่อ “ครูมล” ซึ่งก็ย้ายมาจากกรุงเทพฯ เป็นครูสอนที่ โรงเรียน บุคลิกคือเป็นคนใจดี รักเด็ก บ้านอยู่ติดโรงเรียน เปิดเป็นร้านขายของเล่นเก่า ๆ ที่สมัยนี้หาดูไม่ได้แล้ว อีก อย่างครูเขาชอบคุยกับนักท่องเที่ยวมาก บอกว่ากำลังฝึก พูดภาษาอังกฤษกับจีนอยู่ เราชอบครูทั้งสองคนมากเพราะ เขาชอบที่จะเรียนรู้ตลอดเวลา คุยกับเขาแล้วเหมือนได้ แบ่งปันความสุขให้กัน”

คิดว่าโปรเจคนี้จะช่วยผู้สูงอายุกับคน รุ่นใหม่อย่างไรบ้าง

“เราว่าโปรเจคมันเหมือนมาช่วยฮีลใจให้กันและกัน ผู้สูง อายุบางคนก็มองว่าตัวเองแก่แล้ว ไม่มีใครสนใจ การที่เรา เข้าไปคุยกับเขา ให้เขาเล่าเรื่องราวให้ฟัง มันเหมือนได้ ทบทวนตัวเขาว่าเขามีคุณค่ามากแค่ไหน นอกจากเขาจะได้ ความสุขจากตรงนี้ เราที่เป็นคนฟังก็มีความสุขไปด้วย ทำให้มองเขาเปลี่ยนไป ไม่ใช่แค่คนแก่คนหนึ่ง แต่เป็นคน แก่ที่มีประสบการณ์ซึ่งบางทีเราก็หาไม่ได้ เราเลยรู้สึกว่า โปรเจคนี้สามารถช่วยได้ทั้งเขาและเราได้ทบทวนให้ใส่ใจใน เรื่องของการมองเห็นคุณค่าในตัวเอง”

เคยรู้สึกท้อกับโปรเจกต์มั้ย แล้วถ้าเกิดท้อ แก้ปัญหาอย่างไร

“ท้อแน่นอน ในตอนแรกยังคิดคอนเซปต์ไม่ได้เพราะว่ายัง ไม่ได้ลงพื้นที่ หรือถามถึงปัญหามากขนาดนั้น ในความคิด แรกคิดว่าผู้สูงอายุต้องมีปัญหาเรื่องรายได้ อาชีพ หรือ ปัญหาทางสังคม กลับกันมันไม่ใช่ เขาไม่มีปัญหาอะไร หลัก ๆ ที่เห็นคือเขาไม่มีปฏิสัมพันธ์กับคนในชุมชนเลย อยู่ แบบนี้ก็สบายดี ไม่ต้องสุงสิงกับใคร จึงกลายมาเป็น ปัญหาที่ว่า “จะเอาปัญหาอะไรมาเขียน” ที่สามารถช่วย เหลือเขาได้ เพราะเขาไม่ได้มีปัญหาอะไร รวมถึงในสมาชิก กลุ่มมีแค่ 7 คน แต่กลุ่มอื่นมี 20 คน ทำให้แต่ละคนมีหน้าที่ เยอะกว่ากลุ่มอื่น สุดท้ายเลยไปปรึกษาอาจารย์ซึ่งก็แนะนำ ว่าให้ลงพื้นที่เยอะ ๆ ถามคำถามเยอะ ๆ จากนั้นก็กลับมา ฮึดสู้อีกครั้ง เดือนที่แล้วลงพื้นที่ทุกอาทิตย์ ไปคุยกับผู้สูง อายุจนสนิทกัน ทำให้รู้ว่าเขารู้สึกดีที่มีคนมาคุยด้วยบ่อย ๆ รวมถึงพอเราเจอเขา เราก็มีความสุขไปด้วย จริง ๆ มัน เหนื่อยนะ แต่พอเราไปคุยกับเขามันทำให้เราฮึด เพราะ แต่ละคนมีเรื่องราวที่น่าสนใจแตกต่างกันไป”

“เขารู้สึกดีที่มีคนมาคุยด้วยบ่อย ๆ รวมถึงพอเราเจอเขา เราก็มี

ความสุขไปด้วย จริง ๆ มันเหนื่อย นะ แต่พอเราไปคุยกับเขามันทำให้

เราฮึด เพราะแต่ละคนมีเรื่องราวที่ น่าสนใจแตกต่างกันไป” มีน วิลาวัลย์ สุยะลา

ถอดบทสัมภาษณ์กับโปรเจคแห่งความอบอุ่น ที่จะพาคุณผู้อ่านทุกท่านรู้สึกอิ่มเอมหัวใจ

LOVE ความรัก HAPPINESS ความสุข & MEMORY ความทรงจำ หลังจบโปรเจคนี้รู้สึกอย่างไรบ้าง

“ตอนนี้โปรเจคก็ใกล้จะเสร็จแล้ว รู้สึกชอบที่ได้พูดคุย กับผู้สูงอายุซึ่งมี gap ที่ห่างกับเรามาก เราไม่มีทาง เข้าใจเขาเลย แต่พอได้เข้าไปพูดคุยก็เข้าใจเขามากขึ้น จากที่ตอนแรกคิดว่าเขาเป็นแค่คนแก่คนนึง รู้สึกภูมิใจ กับงานตัวเองที่ได้ทำออกมา ถึงแม้ว่าจะเหนื่อย แต่ พอได้เห็นผลงานก็ทำให้รู้สึกภูมิใจ”

โปรเจคนี้ให้อะไรกับเราบ้าง

“หลัก ๆ ก็คือความสุขที่ได้แลกเปลี่ยนกับคนคนละเจน ทำให้เรา ได้เห็นมุมมองการใช้ชีวิตแล้วก็อยากปรับตัวการใช้ชีวิตของเรา ด้วย เขาก็มีมุมมองอีกแบบ เราก็มีมุมมองต่อเขาอีกแบบ ทำให้ เปลี่ยนมุมมองการมองคนแก่ไปโดยปริยายเลย”

ถ้าย้อนเวลาไปได้จะทำหัวข้อเดิมมั้ย

“ในตอนแรกอยากทำหัวข้อ PM 2.5 แต่พอเจอหัวข้อผู้สูงอายุ กลุ่มเรา 7 คนเลยแยกออกมาทำเองเพราะรู้สึกสนใจ ถ้าย้อน เวลาได้คงเลือกหัวข้อเดิม”

Writers กานต์สินี ขันธะบัว นักศึกษาชั้นปี 2 คณะการสื่อสารมวลชน จากที่ตอนแรกเห็นพวกเขา เป็นแค่ผู้สูงอายุธรรมดา แต่ หลังจากที่ได้คุยกัน ก็ทำให้ เปลี่ยนมุมมองต่อพวกเขา ไปโดยปริยายเลย” มีน วิลาวัลย์ สุยะลา

อโรญา ลาภชิตาภรณ์ นักศึกษาชั้นปี 2 คณะการสื่อสารมวลชน Graphic & Main Coordinator อิทธิกูล แก้วมูล นักศึกษาชั้นปี 2 คณะการสื่อสารมวลชน Photographer & Minor-Coordinator ณัฐพล หมีบุรุษ นักศึกษาชั้นปี 2 คณะการสื่อสารมวลชน

Magic dolls ตุ๊กตาวิเศษ

มุก ยอดฉัตร สุวรรณพงศ์ คณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

“เพราะการกระทำที่ อาชญากรได้ก่อไม่กระทบ เพียงร่างกายแต่ที่รักษาได้ ยากกว่าคือจิตใจของเหยื่อ ที่ไม่สามารถกลับมา เหมือนเดิม100%”

มุก Young CMU Change Agent กับตุ๊กตาวิเศษที่ช่วยลดการตอกย้ำบาดแผลในจิตใจของเหยื่อ

“ความหวังสูงสุดของเรา คือ วันหนึ่งตุ๊กตาจะสร้างแต่ความสุขและรอยยิ้ม” ประโยคแสดงจุดยืนและเจตจำนงแสดงประจักษ์อยู่ที่หน้าปกเพจ ตุ๊กตาวิเศษ – Magic dolls เพจเฟซบุ๊กของ โครงการตุ๊กตาวิเศษ ที่จัดทำตุ๊กตาเด็กผู้หญิงและเด็กชาย

ภายนอกตุ๊กตาวิเศษเหล่านี้ไม่ได้ต่างจากตุ๊กตาทั่วไป หรือมีเทคโนโลยีที่ล้ำสมัยแต่อย่างใด แต่สิ่งที่ทำให้ตุ๊กตานี้ วิเศษนั้นเป็นเพราะตุ๊กตาสามารถบอกเล่าเรื่องราวได้ เนื่องจากมีอวัยวะเสมือนจริงที่สามารถใช้ในการบอกรายละเอียด การล่วงละเมิดทางเพศสำหรับการสืบสวนคดี

ก้าวแรกในฐานะผู้เปลี่ยนแปลง “เรารู้สึกดีนะคะที่เป็นส่วนหนึ่งในโครงการ เพราะคิดว่าโครงการนี้จะช่วยเปลี่ยนแปลงสังคม เราเลยอยากช่วยพัฒนาให้ โครงการนี้ไปไกลได้มากกว่าเดิม”

มุก เล่าความรู้สึกของตัวเองที่ได้เป็นส่วนหนึ่งในการเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงทางสังคม Young CMU Change Agent แม้เธอและเพื่อน ๆ จะยังเป็นเพียงนักศึกษาแต่ก็สามารถเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาสังคมได้ ภายใต้โครงการ ตุ๊กตาวิเศษ สื่อสารสังคมเพื่อลดอุบัติการทารุณกรรมทางเพศ เธอและเพื่อนได้รู้จักโครงการตุ๊กตาวิเศษจากอาจารย์ ซึ่ง บังเอิญตรงกับหัวข้อที่กลุ่มเธอสนใจซึ่งนั่นคือเรื่องการคุกคามทางเพศ เพราะพวกเธอคิดว่าโครงการนี้สามารถพัฒนา ต่อไปได้ และด้วยความที่เป็นโครงการไม่แสวงหาผลกำไร พวกเธอจึงเลือกเป็นส่วนหนึ่งของจิตอาสาในโครงการตุ๊กตา วิเศษเพราะมีความคาดหวังว่าโครงการนี้จะช่วยเปลี่ยนแปลงสังคมได้ “ความคาดหวังหลักของพวกเราคือการเปลี่ยนแปลงกฎหมายให้มันมีความแข็งแรง เพื่อให้ความเป็นธรรมสูงสุดกับเหยื่อผู้ถูกกระทำในคดีเหล่านั้น และปิดช่องโหว่ของกฎหมายให้มันสมบูรณ์มากขึ้น”

“มากไปกว่านั้นก็ต้องการบอกอาชญกรเหล่านั้นว่าการกระทำของเขามันเป็นสิ่งที่ผิดมีโทษทางกฎหมาย ไม่ควร ไปกระทำแบบนั้นกับใคร และอยากจะบอกกับเหยื่อที่เป็นผู้ถูกกระทำว่า ในสังคมเรามีหลายโครงการที่พร้อมจะให้ ความช่วยเหลือพวกเขาและดูแลไม่ว่าจะด้านกายภาพหรือสภาพจิตใจ สุดท้ายถึงคนในสังคมที่แม้จะเป็นเพียงผู้ที่ได้ รับข่าวสารของเหตุการณ์ ว่าไม่จำเป็นที่พวกคุณจะต้องเห็นใจเขา แต่ไม่ตำหนิเหยื่อเพื่อเป็นการซ้ำเติมเขาก็พอ”

ตุ๊กตาวิเศษสะท้อนสังคม ในปัจจุบันมีการนำเสนอข่าวเกี่ยวกับการล่วงละเมิดทางเพศมากมาย มุกเองเป็นหนึ่งคนที่คอยติดตามข่าวสาร เกี่ยวกับคดีอาชญากรรมทางเพศอยู่ตลอด การที่เธอคอยตามข่าวสารนั่นทำให้เธอได้เห็นความคิดเห็นต่าง ๆ ของคนใน สังคม ซึ่งได้มีคนบางกลุ่มที่ใช้คำพูดทำร้ายซ้ำเติมแก่เหยื่อผู้เคราะห์ร้าย

“อาจเป็นเพราะค่านิยมชายเป็นใหญ่ของสังคม แม้เหยื่อในคดีทางเพศนั้นจะเป็นได้ในทุกเพศแต่ส่วนใหญ่ก็เป็นผู้ หญิง จากการที่ติดตามข่าวอยู่ตลอดและได้เห็นความคิดเห็นของคนในสังคมทางโซเชียล ส่วนตัวรู้สึกไม่ดีและไม่เห็นด้วย กับความคิดเห็นเหล่านั้นที่ตำหนิหรือซ้ำเติมเหยื่อ เพราะมันเหมือนคนในสังคมกระทำการข่มขืนเหยื่อซ้ำ” เพราะคนในสังคมบางกลุ่มเลือกที่จะโทษเหยื่อและทำให้เรื่องของคนหนึ่งคนที่เจอเรื่องร้ายกลายเป็นหัวข้อในการ นินทา ทำให้มีผู้ถูกกระทำจากคดีทางเพศหลายคนเลือกที่จะปิดปากเงียบแทนการแจ้งความเอาผิดผู้ก่อเหตุ แม้เหยื่อได้ รับผลกระทบที่หนักหนาทั้งร่างกายและจิตใจ “รู้สึกว่ามันเป็นเรื่องที่น่าเศร้า เพราะการไม่ไปแจ้งความเอาผิดผู้ก่อเหตุทำให้ตัวเหยื่อเสียสิทธิ์ของตัวเองและไม่ได้ รับความยุติธรรมที่ตนเองควรจะได้รับ แต่ก็สามารถเข้าใจได้ เพราะเหยื่ออาจจะอายหรือเครียดและกังวลในผลที่เกิดขึ้น” “โดยเฉพาะการเกิดการทารุณกรรมในครอบครัว หลายคนกลับมองเป็นเรื่องที่ไม่ควรพูดเพราะเป็นเรื่องภายใน ครอบครัว จนลืมว่าปัญหาที่เกิดขึ้นไม่ใช่เรื่องที่ควรจะเก็บเงียบเพื่อรักษาเกียรติของใครสักคนในครอบครัว แต่มันคือ บาดแผลที่เกิดในใจของผู้ถูกกระทำที่ได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงจากคนที่ไว้ใจและเจอหน้าอยู่ทุกวัน”

“การแจ้งความเอาผิดผู้ก่อเหตุเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้เชื่อมั่นได้ว่าเหยื่อจะได้รับการคุ้มครองและป้องกันการเกิด เหตุร้ายแรงในอนาคต และแนะนำให้เหยื่อให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของตัวเองและเข้ารับการช่วยหลือจาก องค์กรที่เชี่ยวชาญ เพื่อรักษาสภาพจิตใจและช่วยให้รู้สึกมั่นใจมากขึ้น” แม้อาชญากรเหล่านั้นจะสร้างบาดแผลให้กับเหยื่อไว้แค่ไหน แต่พวกเขาก็ยังมีโอกาสที่จะได้รับการให้อภัยในขณะ ที่รับโทษ ซึ่งตัวของมุกรู้สึกไม่เห็นด้วยที่พวกเขาได้รับการอภัยโทษ เพราะสิ่งที่อาชญกรทำลงไปไม่เพียงแต่ทำร้าย ร่างกาย แต่ยังทำร้ายจิตใจของเหยื่อ ที่รักษาได้ยากยิ่งกว่าสิ่งใดเพราะมันไม่สามารถกลับมาเป็นเหมือนเดิมได้

อุปสรรคกับความคาดหวัง ในระหว่างการทำโครงการ มุกได้มีโอกาสไปออกบูธเพื่อจัดกิจกรรม Workshop งานเชียงใหม่คราฟท์ ที่เซนทรัล เชียงใหม่ แอร์พอร์ต ในวันที่ 14 -18 กุมภาพันธ์ โดยนำตุ๊กตาไปสวมใส่ชุดต่าง ๆ เนื่องจากรูปลักษณ์ของตุ๊กตาที่แปลก ตาไปทำให้ผู้คนเข้าถึงยาก จึงทำชุดขึ้นมาเพื่อให้สามารถเข้าถึงคนได้มากขึ้น ผลตอบรับโครงการเป็นไปในทางที่ดีและ เป็นเรื่องเหนือความคาดหมายของเธอ เมื่อมีคนให้ความสนใจร่วมกิจกรรมของบูธ และติดตามเพจตุ๊กตาวิเศษในเฟซบุ๊ก จำนวนไม่น้อย

“การที่ได้ไปออกบูธ ทำให้ได้ประสบการณใหม่ที่ไม่เคยได้ทำมาก่อน เช่นการได้ฝึกทำพวงกุญแจ การถักกระเป๋า จากเชือก เพราะไม่มีใครในกลุ่มเคยทำงานฝีมือเหล่านี้มาก่อน นี่จึงเป็นทักษะใหม่ที่เราได้เรียนรู้ และมีโอกาสสนทนากับ จิตอาสาหลายคนที่เข้ามาทำ ได้เล่าเรื่องราวของตุ๊กตาวิเศษให้จิตอาสาฟัง และมีโอกาสเผยแพร่เรื่องราวให้ชาวต่างชาติ อีกด้วย” เพราะมีเพื่อน ๆ ในทีมที่ดี ที่สามารถพูดคุยกันได้ทุกเรื่องและพร้อมปรับตัวเข้าหากันรวมถึงการช่วยเหลือที่ดีจาก Key partner ไม่ว่าจะเรื่องสถานที่หรือได้รับข้อมูลที่สามารถมาต่อยอดการทำงานได้ ทำให้ออกบูธครั้งนี้ออกมาเกิน ความคาดหมาย แม้จะเจออุปสรรคหรือปัญหาบ้างแต่การไปออกบูธครั้งนี้ก็สามารถผ่านไปได้ด้วยดี

“อุปสรรค คือ มีคนนำเอารูปลักษณ์ของตุ๊กตาไปใช้ในเรื่องเพศซึ่งเราไม่เห็นด้วยกับการกระทำแบบนี้ และด้วย ความที่ตุ๊กตาค่อนข้างจะล่อแหลมเวลาลงในสื่อต่าง ๆ จึงถูกปิดการมองเห็นอยู่บ่อยครั้ง” “มากไปกว่านั้น ด้วยความที่องค์กรของเราเป็นองค์กรไม่แสวงผลกำไร ในการทำตุ๊กตาจึงได้ทุนค่อนข้างน้อย รูป ลักษณ์ตุ๊กตาจึงไม่ค่อยสมบูรณ์สักเท่าไหร่”

มุมมองที่เปลี่ยนไป ในการทำโครงครั้งนี้มุกและเพื่อนทำอยู่ในรุ่นที่ 4 แม้หลังจากนี้พวกเธอจะไม่ได้สานต่อตัวโครงการอีก แต่สิ่งที่พวก เธอตั้งใจทำในตอนนี้คือการสร้างรากฐานที่แข็งแรง เช่นการทำเว็บไซต์ เพื่อให้โครงการได้กลับไปอยู่ในกระแสอีกครั้ง ทำให้โครงการมีพื้นฐานที่ดี รอคนรุ่นถัดไปมาสานต่อโครงการ และสามารถทำงานได้ง่ายขึ้น “ตลอดเวลาในการทำงานได้เรียนรู้อะไรหลาย ๆ อย่าง เช่น มุมมองของเหยื่อที่ถูกกระทำ มุมมองของผู้ทีมีส่วน ร่วมในโครงการ ทำให้ได้รู้ว่ามีหลายปัญหาเกิดขึ้น ทำให้องค์กรของสังคมต้องเดินหน้าต่อไปในส่วนของมุมมองของตัว เราเองก็รู้สึกว่าเหมือนได้เปิดโลกมากกว่าเดิม” จากการเป็นแค่หนึ่งในผู้คนที่คอยติดตามข่าวสารสู่กลุ่มเด็กนักศึกษาที่มีโอกาสเป็นส่วนหนึ่งในการทำให้การบอก เล่าเรื่องราวของเหยื่อที่พบเจอสิ่งเลวร้ายสามารถทำได้โดยไม่กระทบต่อจิตใจหรือตอกย้ำแผลของพวกเขาซ้ำ ๆ โอกาส ในครั้งนี้ทำให้มุมมองของมุก และเพื่อนได้เปลี่ยนไป

“ก่อนที่จะได้ทำโครงการนี้ มุมมองความรุนแรงทางเพศของพวกเรามีแค่จากภายนอก ไม่เคยมองเชิงลึกเข้ามา ว่า เหยื่อของอาชญกรรมทางเพศส่วนใหญ่เป็นเพศอะไร อายุเท่าไหร่ และสาเหตุเป็นมาอย่างไร” “หลังจากที่เราโอกาสได้เข้ามาพัฒนาโครงการตุ๊กตาวิเศษ ก็ทำให้เราได้รับรู้มากขึ้น อย่างบางกรณีเหยื่อไม่ สามารถพูดอธิบายเหตุการณ์ออกมาได้ เนื่องจากปัญหาด้านการสื่อสารทำให้ไม่สามารถสืบคดีจากการใช้ถ้อยคำได้ เช่น กรณีเหยื่อเป็นเป็นเด็กหรือเหยื่อมีบาดแผลในจิตใจจากเรื่องที่เกิด”

การที่เหยื่อต้องนั่งเล่าเรื่องราวในสิ่งที่เจอมา อาจเป็นการตอกย้ำหรือกระตุ้นบาดแผลในจิตใจของเหยื่อได้ ดังนั้น ตุ๊กตาวิเศษจึงเป็นสิ่งที่วิเศษสำหรับพวกเขาที่ใช้เป็นสื่อกลางในการอธิบายสิ่งที่ตัวเองพบเจอผ่านท่าทางต่าง ๆ ของ ตุ๊กตา เพื่อเป็นประโยชน์ในการสืบคดีและช่วยให้เหยื่อได้รับความเป็นธรรมที่ควรจะได้รับ สุดท้ายนี้แม้ตุ๊กตาวิเศษจะ สามารถช่วยลดการตอกย้ำบาดแผลในจิตใจของเหยื่อได้จริง แต่สิ่งที่จะหยุดอุบัติเหตุการทารุณกรรมทางเพศอย่าง แท้จริงนั้นคือกฎหมายที่เข้มงวด

Writer

ษมาวรรณ ภู่ระหงษ์

เรียกหมูกระทะว่าความรัก

Photographer อมาลาลักษณ์ สร้อยเพ็ชร์ I studied a lot, but I google more

ขอบคุณพี่มุก และพี่ ๆ กลุ่มเงาะ ที่ให้ข้อมูลและรูปภาพเพิ่มเติมใน การประกอบการเขียนเรื่องราวดี ๆ นี้ ขอบคุณเพจเฟซบุ๊กตุ๊กตาวิเศษที่ให้ข้อมูลรวมไปถึงรูปภาพหน้า เพจมาประกอบในผลงานชิ้นนี้ ขอบคุณอาจารย์ส้มโอที่ให้ความรู้ คำปรึกษา ในการจัดทำผลงาน ชิ้นนี้

Graphic นานามิ อินหวังสุข

แบ่งเวลาให้กับงานและการนอน