Η κοινωνική δυσαρέσκεια παραμένει, η πολιτική ρευστότητα ενισχύεται Οι δημοσκοπήσεις του Σεπτεμβρίου αποτυπώνουν μια κοινωνία που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό έντονη οικονομική πίεση. Η αισιοδοξία και οι προσδοκίες υποχωρούν, ενώ αρνητική εξέλιξη καταγράφεται και στην ικανοποίηση από την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό. Η ΔΕΘ δεν φαίνεται να άλλαξε ουσιαστικά αυτή την εικόνα. Παρά τις εξαγγελίες και την προσπάθεια να δοθεί έμφαση στην οικονομία και την καθημερινότητα, το κοινωνικό κλίμα παραμένει αρνητικό. Η αξιολόγηση της κυβέρνησης εξακολουθεί να επηρεάζεται περισσότερο από όσα βιώνουν οι πολίτες στην καθημερινότητά τους παρά από όσα ανακοινώνονται. Η ακρίβεια βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της πίεσης. Δεν επηρεάζει πλέον μόνο την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών, αλλά αλλάζει και την καταναλωτική τους συμπεριφορά. Οι πολίτες αναζητούν προσφορές, αλλάζουν μάρκες και επιλέγουν περισσότερο με βάση την τιμή και λιγότερο με βάση την προτίμησή τους. Εδώ βρίσκεται και ένα κρίσιμο σημείο για το επόμενο διάστημα. Το κριτήριο αξιολόγησης της κυβερνητικής πολιτικής μετακινείται από το εάν αναγνωρίζει το πρόβλημα στο εάν τα μέτρα που λαμβάνει παράγουν πραγματικό αποτέλεσμα. Δεν αρκούν πλέον οι εξαγγελίες. Αυτό που θα μετρήσει είναι εάν η όποια στήριξη γίνει αισθητή στην καθημερινότητα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Εάν όχι, η οικονομική δυσαρέσκεια μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη διάσταση πολιτικής αξιοπιστίας. Ταυτόχρονα, καταγράφεται προδιάθεση για πολιτική αλλαγή, χωρίς όμως αυτή να έχει μέχρι στιγμής μετατραπεί σε συγκεκριμένη πολιτική κατεύθυνση. Αυτό είναι ίσως και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο: η δυσαρέσκεια υπάρχει, αλλά το πού θα κατευθυνθεί παραμένει ανοιχτό. Σε αυτό το περιβάλλον, η πιθανή εμφάνιση νέων κομμάτων αποκτά μεγαλύτερη σημασία. Ιδιαίτερα στον χώρο από την κεντροδεξιά έως την άκρα δεξιά, ακόμη και περιορισμένες μετακινήσεις μπορούν να επηρεάσουν τις κομματικές συσπειρώσεις και κατά συνέπεια το ποσοστό του πρώτου κόμματος. Μαρία Μειντάνη Πρόεδρος Δ.Σ. Alco
Η συνολική εικόνα του Βαρόμετρου του Σεπτεμβρίου διαμορφώνεται, επομένως, από τρεις παράλληλες τάσεις: επίμονη οικονομική πίεση, ισχυρή κοινωνική δυσαρέσκεια και αυξανόμενη πολιτική ρευστότητα. Το κρίσιμο ερώτημα για το επόμενο διάστημα είναι διπλό. Εάν τα μέτρα θα έχουν αποτέλεσμα που θα γίνει αισθητό στην καθημερινότητα και εάν η συσσωρευμένη δυσαρέσκεια θα μετατραπεί τελικά σε συγκεκριμένη εκλογική συμπεριφορά. Και εδώ καλό θα ήταν να υπενθυμίσουμε ότι το ζητούμενο της επερχόμενης εκλογικής αναμέτρησης δεν είναι πιο κόμμα θα βρεθεί στην πρώτη θέση, αλλά πιο θα είναι το ύψος του ποσοστού του πρώτου κόμματος.