pharmacia1.com
/http://pharmacia1.com/2015/08/21ﻣﺎ-ﻫﻰ-اﻟﻤﺎدة-اﻟﻔﻌﺎﻟﺔ-؟/
ﻣﺎ ﻫ ﻰ اﻟ ﻤﺎ د ة اﻟ ﻔ ﻌﺎﻟ ﺔ ؟ AHMED ABDELBAKY
ﺗ ﻌ ﺮ ﯾ ﻒ اﻟ ﻤﺎ د ة اﻟﻔ ﻌﺎﻟ ﺔ : ﯾ ﻤ ﻜ ﻦ أ ن ﻧ ﻄ ﻠ ﻖ ﻋ ﻠ ﯿ ﻬﺎ ﻟ ﻤ ﺰ ﯾ ﺪ ﻣ ﻦ ا ﻟ ﺘ ﺤ ﺪ ﯾ ﺪ ( ﻣﺎ د ة ﺻ ﯿ ﺪ ﻻ ﻧ ﯿ ﺔ ﻓ ﻌﺎ ﻟ ﺔ ) ,و ﻣ ﻦ ا ﻻ ﺳ ﻢ ا ﻟ ﺴﺎ ﺑ ﻖ أ ﺻ ﺒ ﺢ ا ﻟ ﺘ ﻌ ﺮ ﯾ ﻒ أ ﻛ ﺜ ﺮ ﺳ ﻬ ﻮ ﻟ ﺔ . ﻓﺎ ﻟ ﻤﺎ د ة ا ﻟ ﺼ ﯿ ﺪ ﻻ ﻧ ﯿ ﺔ ا ﻟ ﻔ ﻌﺎ ﻟ ﺔ ( ا ﻟ ﻤﺎ د ة ا ﻟ ﻔ ﻌﺎ ﻟ ﺔ _ أ ﺧ ﺘ ﺼﺎ ر ا ) ﻫ ﻰ ا ﻟ ﻤﺎ د ة ا ﻟ ﺘ ﻰ ﺗ ﺪ ﺧ ﻞ ﻓ ﻰ ﺗ ﺮ ﻛ ﯿ ﺐ و ﺗ ﺼ ﻨ ﯿ ﻊ ا ﻟ ﻤ ﻨ ﺘ ﺠﺎ ت ا ﻟ ﺪ و ا ﺋ ﯿ ﺔ ( ا ﻻ د و ﯾ ﺔ ),
ﻣﺎ ﻫ ﻰ ا ﻟ ﻤﺎ د ة ا ﻟ ﻔ ﻌﺎ ﻟ ﺔ ؟
و ا ﻟ ﺘ ﻰ ﺑ ﺴ ﺒ ﺒ ﻬﺎ ﯾ ﺤ ﺪ ث ا ﻟ ﻤ ﻔ ﻌ ﻮ ل و ا ﻻ ﺛ ﺮ ا ﻟ ﻌ ﻼ ﺟ ﻰ ﻟ ﻠ ﻤ ﻨ ﺘ ﺞ ا ﻟ ﺪ و ا ﺋ ﻰ .ﻓ ﻬ ﻰ ﻣﺎ د ة ﻟ ﻬﺎ ﻧ ﺸﺎ ط و أ ﺛ ﺮ ﻋ ﻼ ﺟ ﻰ ﻋ ﻠ ﻰ ا ﻟ ﺠ ﺴ ﻢ .و ﺑﺎ ﻟ ﻠ ﻐ ﺔ ا ﻷ ﻧ ﺠ ﻠ ﯿ ﺰ ﯾ ﺔ ﺗﺴﻤﻰ Active Ingredientأو Active Substanceأو Active
. Constituent و ا ﻧ ﻄ ﻼ ﻗﺎ ﻣ ﻦ ﻫ ﺬا اﻟ ﺘ ﻌ ﺮ ﯾ ﻒ ﯾ ﻤ ﻜ ﻦ ﺗﻘ ﺴ ﯿ ﻢ و ﺗ ﺼ ﻨ ﯿ ﻒ اﻟ ﻤ ﻮا د اﻟ ﺘ ﻰ ﺗ ﺪ ﺧ ﻞ ﻓ ﻰ ﺗ ﺮ ﻛ ﯿ ﺐ اﻟ ﻤ ﻨ ﺘ ﺠﺎ ت اﻟ ﺪ وا ﺋ ﯿ ﺔ اﻟ ﻰ : ﻣ ﻮ ا د ﻓ ﻌ ﺎ ﻟ ﺔ :ﻗ ﺪ ﺳ ﺒ ﻖ ﺗ ﻌ ﺮ ﯾ ﻔ ﻬﺎ ﻓ ﻰ ا ﻟ ﺴ ﻄ ﻮ ر ا ﻟ ﺴﺎ ﺑ ﻘ ﺔ . ﻣ ﻮ ا د ﻏ ﯿ ﺮ ﻓ ﻌ ﺎ ل أ و ﻣ ﺴ ﻮ ﻏ ﺎ ت :و ﻫ ﻰ ﻣ ﻮ ا د ﺗ ﺪ ﺧ ﻞ أ ﯾ ﻀﺎ ﻓ ﻰ ﺗ ﺮ ﻛ ﯿ ﺐ و ﺗ ﺼ ﻨ ﯿ ﻊ ا ﻟ ﻤ ﻨ ﺘ ﺠﺎ ت ا ﻟ ﺪ و ا ﺋ ﯿ ﺔ ( ا ﻻ د و ﯾ ﺔ ) ,و ﻟ ﻜ ﻦ ﻟ ﯿ ﺲ ﻟ ﻬﺎ أ ى أ ﺛ ﺮ أ و ﻣ ﻔ ﻌ ﻮ ل ﻋ ﻼ ﺟ ﻰ .و ﯾ ﻘ ﺘ ﺼ ﺮ د و ر ﻫﺎ ﻋ ﻠ ﻰ أ ﻛ ﺴﺎ ب ا ﻟ ﻤ ﻨ ﺘ ﺞ ا ﻟ ﺪ و ا ﺋ ﻰ ﺷ ﻜ ﻞ أ و ﻣ ﺬ ا ق أ و ﻣ ﻠ ﻤ ﺲ ﻣ ﻌ ﯿ ﻦ .و ﻗ ﺪ ﺗ ﺴﺎ ﻫ ﻢ ﻓ ﻰ أ ﻋ ﻄﺎ ء ا ﻟ ﻤ ﻨ ﺘ ﺞ ا ﻟ ﺪ و ا ﺋ ﻰ ﺧ ﻮ ا ص ﻣ ﻌ ﯿ ﻨ ﺔ ﻛﺄ ن ﯾ ﻜ ﻮ ن ﺳ ﺮ ﯾ ﻊ ا ﻟ ﻤ ﻔ ﻌ ﻮ ل أ و ﻣ ﻤ ﺘ ﺪ ا ﻟ ﻤ ﻔ ﻌ ﻮ ل و ﻟ ﻬﺎ أ د و ا ر أ ﺧ ﺮ ى ﻻ ﯾ ﺘ ﺴ ﻊ ا ﻟ ﻤ ﻘﺎ م ﻟ ﺬ ﻛ ﺮ ﻫﺎ ,و ﻟ ﻜ ﻦ ﻣﺎ ﻧ ﻮ د ا ﻟ ﺘ ﺮ ﻛ ﯿ ﺰ ﻋ ﻠ ﯿ ﺔ ﻫ ﻮ أ ﻧ ﻬﺎ ﻟ ﯿ ﺲ ﻟ ﻬﺎ أ ى أ ﺛ ﺮ أ و ﻣ ﻔ ﻌ ﻮ ل ﻋ ﻼ ﺟ ﻰ .و ﺑﺎ ﻟ ﻠ ﻐ ﺔ ا ﻻ ﻧ ﺠ ﻠ ﯿ ﺰ ﯾ ﺔ ﺗﺴﻤﻰ . Excipient ﺗ ﻬ ﺘ ﻢ ﺷ ﺮ ﻛﺎ ت ﺗ ﺼ ﻨ ﯿ ﻊ ا ﻷ د و ﯾ ﺔ و ﻻ ﺳ ﯿ ﻤﺎ ا ﻟ ﺸ ﺮ ﻛﺎ ت ا ﻟ ﻌﺎ ﻟ ﻤ ﯿ ﺔ ﻓ ﻰ ﻛ ﺘﺎ ﺑ ﺔ ﺟ ﻤ ﯿ ﻊ ا ﻟ ﻤ ﻜ ﻮ ﻧﺎ ت ) ا ﻟ ﺘ ﻰ ﺗ ﺪ ﺧ ﻞ ﻓ ﻰ ﺗ ﺼ ﻨ ﯿ ﻊ و ﺗ ﺮ ﻛ ﯿ ﺐ ﻣ ﻨ ﺘ ﺠﺎ ﺗ ﻬﺎ ا ﻟ ﺪ و ا ﺋ ﯿ ﺔ ﻓ ﻰ ا ﻟ ﻨ ﺸ ﺮ ة ا ﻟ ﺪ ا ﺧ ﻠ ﯿ ﺔ ا ﻟ ﻤ ﻮ ﺟ ﻮ د ة دا ﺧ ﻞ ﻋﺒ ﻮة اﻟ ﻤﻨﺘ ﺞ اﻟ ﺪ واﺋ ﻰ ,ﺗ ﺤ ﺖ ﺑﻨ ﺪ ﯾ ﻈ ﻬ ﺮ ﻓ ﻰ أ و ل اﻟﻨ ﺸ ﺮة اﻟ ﺪا ﺧﻠﯿ ﺔ ﺑ ﻌﻨ ﻮا ن ا ﻟ ﻤ ﻜ ﻮ ﻧﺎ ت … ,ﺣ ﯿ ﺚ ﯾ ﺘ ﻢ ﻣ ﻦ ﺧ ﻼ ل ﻫ ﺬ ا ا ﻟ ﺠ ﺰ ء ﻣ ﻦ ا ﻟ ﻨ ﺸ ﺮ ة ا ﻟ ﺪ ا ﺧ ﻠ ﯿ ﺔ ﺗ ﻮ ﺿ ﯿ ﺢ أ ﺳ ﻤﺎ ء ا ﻟ ﻤ ﻮ ا د ا ﻟ ﺘ ﻰ ﺗ ﻢ أ ﺳ ﺘ ﺨ ﺪ ا ﻣ ﻬﺎ ﻓ ﻰ ﺗ ﺼ ﻨ ﯿ ﻊ و ﺗ ﺮ ﻛ ﯿ ﺐ ا ﻟ ﻤ ﻨ ﺘ ﺞ ا ﻟ ﺪ و ا ﺋ ﻰ و ﺗ ﺮ ﻛ ﯿ ﺰ ا ﻟ ﻤﺎ د ة ا ﻟ ﻔ ﻌﺎ ﻟ ﺔ ﻓ ﻰ ا ﻟ ﻤ ﻨ ﺘ ﺞ .
ﺗ ﺼ ﻨ ﯿ ﻒ اﻟ ﻤ ﻨ ﺘ ﺠﺎ ت اﻟ ﺪ وا ﺋ ﯿ ﺔ ﻋﻠ ﻰ أ ﺳﺎ س اﻟ ﻤﺎ د ة اﻟ ﻔ ﻌﺎﻟ ﺔ : ﯾ ﻤ ﻜ ﻦ ﺗ ﻘ ﺴ ﯿ ﻢ ا ﻟ ﻤ ﻨ ﺘ ﺠﺎ ت ا ﻟ ﺪ و ا ﺋ ﯿ ﺔ ﺑ ﺤ ﺴ ﺐ ا ﻟ ﻤﺎ د ة ا ﻟ ﻔ ﻌﺎ ﻟ ﺔ ا ﻟ ﻰ ﻗ ﺴ ﻤ ﯿ ﻦ : ﻣ ﻨ ﺘ ﺠﺎ ت د و ا ﺋ ﯿ ﺔ ﺗ ﺤ ﺘ ﻮ ى ﻋ ﻠ ﻰ ﻣﺎ د ة ﻓ ﻌﺎ ﻟ ﺔ و ا ﺣ ﺪ ة ﻓ ﻘ ﻂ .و ﯾ ﻤ ﻜ ﻦ أ ن ﻧ ﻄ ﻠ ﻖ ﻋ ﻠ ﯿ ﻬﺎ أ ﺳ ﻢ ( ﻣ ﻨ ﺘ ﺠﺎ ت د و ا ﺋ ﯿ ﺔ و ﺣ ﯿ ﺪ ة ا ﻟ ﻤﺎ د ة ا ﻟ ﻔ ﻌﺎ ﻟ ﺔ (. ﻣ ﻨ ﺘ ﺠﺎ ت د و ا ﺋ ﯿ ﺔ ﺗ ﺤ ﺘ ﻮ ى ﻋ ﻠ ﻰ أ ﻛ ﺜ ﺮ ﻣ ﻦ ﻣﺎ د ة ﻓ ﻌﺎ ﻟ ﺔ .و ﯾ ﻤ ﻜ ﻦ ا ن ﻧ ﻄ ﻠ ﻖ ﻋ ﻠ ﯿ ﻬﺎ ا ﺳ ﻢ ) ﻣ ﻨ ﺘ ﺠﺎ ت د و ا ﺋ ﯿ ﺔ ﻋ ﺪ ﯾ ﺪ ة ا ﻟ ﻤ ﻮ ا د ا ﻟ ﻔ ﻌﺎ ﻟ ﺔ ) أ و ( ﻣ ﻨ ﺘ ﺠﺎ ت د و ا ﺋ ﯿ ﺔ ﻣ ﺮ ﻛ ﺒ ﺔ ( .
اﻟ ﻤﺎ د ة اﻟﻔ ﻌﺎﻟ ﺔ و ﻋﻠ ﻢ اﻟﻔﺎ ر ﻣﺎ ﻛ ﻮﻟ ﻮ ﺟ ﻰ : ا ﻟ ﻤﺎ د ة ا ﻟ ﻔ ﻌﺎ ﻟ ﺔ ﻫ ﻰ ﻣﺎ د ة ﻟ ﻬﺎ ﺧ ﻮ ا ص و ﻗ ﺪ ر ا ت ﻣ ﻌ ﯿ ﻨ ﺔ ﺗ ﻤ ﻜ ﻨ ﻬﺎ ﻣ ﻦ ا ﻟ ﺘﺄ ﺛ ﯿ ﺮ ﻋ ﻠ ﻰ أ ﺟ ﻬ ﺰ ة ا ﻟ ﺠ ﺴ ﻢ ا ﻟ ﻤ ﺨ ﺘ ﻠ ﻔ ﺔ و و ﻇﺎ ﺋ ﻔ ﺔ ا ﻟ ﻤ ﺘ ﻌ ﺪ د ة ,و ا ﻟ ﻌ ﻠ ﻢ ا ﻟ ﺬ ى ﯾ ﺨ ﺘ ﺺ ﺑ ﺪ ر ا ﺳ ﺔ ا ﻟ ﻤﺎ د ة ا ﻟ ﻔ ﻌﺎ ﻟ ﺔ و أ ﺛ ﺮ ﻫﺎ ﻋ ﻠ ﻰ ا ﻟ ﺠ ﺴ ﻢ ﻋ ﻠ ﻢ ﯾ ﺴ ﻤ ﻰ ﻋ ﻠ ﻢ ا ﻟ ﻔﺎ ر ﻣﺎ ﻛ ﻮ ﻟ ﻮ ﺟ ﻰ ,و ﯾ ﺘ ﻢ ﺗ ﺪ ر ﯾ ﺲ ﻫ ﺬ ا ا ﻟ ﻌ ﻠ ﻢ ﻓ ﻰ ﻛ ﻠ ﯿﺎ ت ا ﻟ ﺼ ﯿ ﺪ ﻟ ﺔ ﺑﺸﻜﻞ ﻣﻮﺳﻊ .
اﻟ ﻤﺎ د ة اﻟ ﻔ ﻌﺎﻟ ﺔ و اﻟ ﺒ ﺪا ﺋ ﻞ ﻓ ﻰ اﻟ ﺼ ﯿ ﺪﻟ ﯿ ﺔ : ﻣ ﻌ ﺮ ﻓ ﺔ ا ﻟ ﺼ ﯿ ﺪ ﻟ ﻰ ﻟ ﻠ ﻤﺎ د ة ا ﻟ ﻔ ﻌﺎ ﻟ ﺔ ﻟ ﻜ ﻞ ﻣ ﻨ ﺘ ﺞ د و ا ﺋ ﻰ و ﺗ ﺮ ﻛ ﯿ ﺰ ا ﻟ ﻤﺎ د ة ا ﻟ ﻔ ﻌﺎ ﻟ ﺔ ﻓ ﻰ ا ﻟ ﻤ ﻨ ﺘ ﺞ ا ﻟ ﺪ و ا ﺋ ﻰ ,ﺗ ﻤ ﻜ ﻨ ﺔ ﻣ ﻦ ﻣ ﻌ ﺮ ﻓ ﺔ ا ﻟ ﺒ ﺪ ا ﺋ ﻞ ا ﻟ ﻤ ﻤ ﻜ ﻨ ﺔ ﻷ ى