Schakel in Succes - editie december 2016 - Agrifirm

SCHAKEL IN SUCCES MAGAZINE VOOR AGRARISCH ONDERNEMERS, NR 4, DECEMBER 2016

WAT ALS CHINA ALLE FOSFAAT EN SOJA ZELF HOUDT? PAGINA 16

‘ONLINE VERKOOP NIEUWE KANS’ PAGINA 20

AKKERBOUWER AART VEDER OVER WATERSCHADE

“IN DERTIG JAAR HEB IK NOOIT ZOIETS MEEGEMAAKT” PAGINA 6

2

VOORAF DOOR SAMENWERKING KUNNEN WE MEER Het coöperatieve begrip ‘samenwerken’ is actueler dan ooit. Dat is mijn conclusie aan het einde van een bijzonder jaar, dat niet altijd gemakkelijk was. In verschillende sectoren stonden opbrengstprijzen onder druk en vanuit de politiek en de samenleving kwam er van alles op ons af. Onze wereld is sterk in beweging, dat levert uitdagingen en kansen op. In dit nummer van Schakel in Succes komen verschillende voorbeelden aan bod. Door samen te werken kunnen we meer. De samenwerking met uw adviseur bijvoorbeeld, helpt u om op bedrijfsniveau maximaal te presteren. Maar ook om adequate maatregelen te nemen om optimaal in te spelen op veranderingen, zoals de ontwikkelingen rondom fosfaat.

Samenwerking levert meerwaarde op; ook binnen de Agrifirm Group. We hebben bijvoorbeeld een unieke wisselwerking tussen Agrifirm Plant en Agrifirm Feed. Verder kunnen we kennis uitwisselen met onze internationale activiteiten, zoals Nuscience, en onderzoek doen met ons eigen Agrifirm Innovation Center. Dat geeft ons een voorsprong. We hebben kennis nodig bij het ontwikkelen van nieuwe en betere producten en concepten. Waar dat mogelijk is, gebruiken we onze kennis ook om invloed uit te oefenen namens de sector. Ook daarbij zoeken we samenwerking met andere bedrijven en organisaties.

Ik wil iedereen bedanken voor de samenwerking in 2016 en hoop dat we deze in het nieuwe jaar kunnen voortzetten. Alles met als doel het belang van onze klanten, op korte en op lange termijn. Wat vandaag goed is, kan morgen beter. Dat is onze inzet voor 2017.

Samen met het bestuur, de directie en alle medewerkers van Agrifirm wens ik u veel succes in het nieuwe jaar.

Ronald van de Ven DIRECTEUR AGRIFIRM FEED DIVISIE NOORD WEST EUROPA

The Potato Valley: samen sterk in pootaardappelen PAGINA 12

3

Spiegel PAGINA 22

Mooi werk PAGINA 14

Agrifirm wenst u fijne feestdagen en een gezond 2017!

Verder in dit nummer 4 360° | 6 Interview Aart Veder | 9 VOLLUK! | 10 Afrikaantjes als groenbemester | 13 Innovatie: mestverbranding op eigen erf | 16 Ondernemen: dreigende grondstoffenschaarste | 20 Vijf vragen aan Kees Maas 21 Opinie: Martin Scholten | 26 Agrifirm Jongerendag | 27 Nedersoja | 28 De grote stap van Eline Vedder-Monaster

EKOVAR WENNEKERS SCHAGEN (NH) Ruud, Lida, Jan en Francisca Wennekers Biologische varkenshouderij met 180 zeugen en 1.400 vleesvarkens 26 hectare grasland, 25 biologische schapen

360

O

BEDRIJFSONTWIKKELING: VERLEDEN, HEDEN, TOEKOMST

Afgelopen jaar breidden de ondernemers het bedrijf uit met de opvallende dijk­ stallen. “Achter de stallen is rondom een dijk aangelegd, waardoor ze heel mooi in het landschap opgaan. Dat vonden we belangrijk en het ontwerp biedt bovendien de mogelijkheid om varkens in grote groepen te houden met een sorteersysteem om ze te wegen en om verschillende voersoorten te gebruiken.

Dat scheelt werk en de grote groepen zijn goed voor de dieren.”

De binnenste stallen werden in 2005 gebouwd.

Rechts is de zeugenstal, daarnaast de kraamstal en de linkerstal was oorspronkelijk voor de vleesvarkens, maar is dit jaar verbouwd tot biggenstal. “De balen kuilgras voor de stal zijn voor de varkens. Ze zijn er gek op, het zijn net koeien.”

Zowel de zeugenstal als de nieuwe dijk­ stallen zijn uitgerust met zonnepanelen.

Op het gebied van elektriciteit is het bedrijf zelfvoorzienend. Het past bij de filosofie van de ondernemers. “We houden al sinds

In het bouwblok, en in de plannen

1987 biologische varkens, als één van de

van Wennekers, is nog plaats voor

eersten, en houden ervan om wat nieuws

een kapschuur die dienst gaat doen

te proberen.”

als werktuigenberging en opslag voor stro. Met deze loods maken de ondernemers de halve cirkel compleet.

Wennekers laat het riet uit de sloten drogen om als strooisel in de varkensDe familie Wennekers kocht de voormalige

stallen te gebruiken. “Ik gooi het gewoon

paarden­houderij in 2002. Na een wijziging

in de hokken en dan gaan ze er heerlijk

van het bestemmingsplan begon in 2005

op liggen.” De mest van de varkens

de bouw van de varkenshouderij.

gaat grotendeels naar een biologische

Ruud Wennekers: “We waren uitgekocht op

groenteteler.

onze vorige locatie in Den Helder. Het bedrijf in Schagen was zwaar verwaarloosd, alles is gesloopt en opnieuw opgebouwd. Zelfs de monumentale boerderij.”

6

ONDERNEMER Aart Veder uit Nederweert-Eind (LI) BEDRIJF Landgoed ‘t Kruis, 300 ha waarvan 160 ha akkerbouw

Akkerbouwer Aart Veder over waterschade in Noord-Limburg

“ IN DERTIG JAAR HEB IK NOOIT ZOIETS MEEGEMAAKT”

7

INTERVIEW

De zware regenval in Noord-Limburg in de vroege zomer van 2016, eiste zijn tol voor akkerbouwer Aart Veder. Veder, die boert op het familielandgoed van 300 hectare, zag een groot deel van zijn oogst letterlijk in het water vallen. De afgelopen maanden stonden in het teken van zo goed en zo kwaad mogelijk voorbereiden op een nieuw seizoen.

HOE ZAG HET ER HIER EEN HALF

30 van de 35 hectare kunnen rooien.

het uniek. Daarnaast is in dit gebied veel

JAAR GELEDEN UIT?

Gemiddeld kwam er misschien 30 ton

gericht op het voorkomen van verdroging,

“Het was dramatisch. In anderhalve

af, nog niet de helft van de normale

daar zijn de waterschappen en natuur­

maand tijd viel een aanzienlijk deel van

opbrengst. Met ziektes viel het mee

organisaties erg druk mee. Ik heb zelf de

de jaarlijkse hoeveelheid regen. De sloten

gelukkig, vooral in de bieten, maar ik heb

indruk dat het belang van droge voeten

stonden overvol en het water kon geen

over 2016 niet aan mijn leveringsplicht

daarbij een beetje is vergeten.”

kant uit. Veel percelen stonden wekenlang onder water, je kon niet eens meer op het land lopen. Dat doet wel wat met je.

De bieten en aardappels stonden er prachtig bij, sommige percelen waren nog maar net aan het opkomen, en dan

“ Moet ik nu gewoon verder gaan als andere jaren of moet ik mijn plannen er op aanpassen?”

zie je het voor je ogen verdwijnen.” kunnen voldoen. Wat de financiële schade

MAAKT U ZICH ZORGEN OVER HET

WAT IS DE UITEINDELIJKE SCHADE?

is zal de komende tijd blijken, ik hoop

KOMENDE SEIZOEN?

“Pas tijdens de oogst werd natuurlijk

uiteindelijk quitte te draaien.”

“Dit is natuurlijk uitzonderlijk. In dertig jaar heb ik nooit zoiets meegemaakt en ik

echt duidelijk hoe groot de schade is.

De opbrengst wisselt per perceel, maar het

HOE KON HET ZO MISGAAN?

hoop eigenlijk dat het de komende dertig

was echt een rampjaar. Van de 20 hectare

“Er is natuurlijk enorm veel regen gevallen,

jaar ook niet meer gebeurt. Maar ik denk

bieten heb ik er maar 10 kunnen rooien en

er was geen ontkomen aan. Dat gebeurt

er natuurlijk wel over na: wat als er weer

ook daar was de opbrengst niet meer dan

zelden, zeker zo vroeg in het jaar. Water-

zoveel regen valt? Moet ik nu gewoon

30 ton per hectare. Ook bij de aardappelen

overlast is meestal in het najaar, er zijn voor

verder gaan als andere jaren en doen of er

hebben we een deel zelfs vroegtijdig uit

mijn tijd wel jaren geweest dat ze hier

niks is gebeurd, of moet ik mijn plannen er

de grond moeten halen en uiteindelijk

niet konden rooien, maar in het voorjaar is

op aanpassen? En hoe dan, want eigenlijk

8

INTERVIEW

kun je je hier niet op voorbereiden. Je kunt er natuurlijk rekening mee houden dat je de duurdere gewassen niet op de lagere percelen zet, maar alle percelen stonden onder water en zelfs de maïsoogst is mislukt. Drainage werkt bij zulke hoeveelheden regen ook niet meer, als de sloten tot de rand vol staan kan het water nergens heen.”

HEEFT DE BODEM TE LIJDEN GEHAD VAN HET WATER? “We zitten hier op donker zand, geen klei, dus dat valt gelukkig mee. Na bewerken en lostrekken is de bodem wel weer de oude.

Op een aantal percelen neem ik wel extra maatregelen: in het najaar heb ik daar bijvoorbeeld laten kilveren zodat het midden

wogen. Mijn uitgangspunt was altijd: als

nemers en verzekeraars. Het is zo moeilijk

van het perceel wat hoger ligt, ik hoop dat

je je al tegen dit soort omstandigheden

te bepalen wat er precies aan de hand is

daardoor het water beter weg kan.”

kúnt verzekeren, kan het nooit uit. Wat er

en wat je dus vergoed kan krijgen. Je kunt

nu is gebeurd zet me natuurlijk wel aan het

bijvoorbeeld wel verzekerd zijn tegen

BENT U VERZEKERD?

denken, ik verdiep me er wel in, maar mijn

waterschade door regenval, maar wat als

“Ik ben wel verzekerd tegen storm- en

gevoel zegt dat het niet zoveel zin heeft.

het water van onderen komt, door een

hagelschade, maar niet tegen regen- of

Dat blijkt ook wel, er is nog steeds een

hoge grondwaterstand? Ik zie om me heen

waterschade. Dat heb ik ook nooit over-

enorme strijd in de buurt tussen onder-

hoeveel discussie dit op kan leveren.” <

Landgoed ‘t Kruis Landgoed ‘t Kruis werd honderd jaar geleden gekocht door

dat de akkerbouw het landgoed in stand kan houden.

de grootvader van Aart Veder. Zeventig jaar lang werd de

Dat is natuurlijk een ander uitgangspunt dan wanneer het

akkerbouwtak door derden geëxploiteerd, maar in de jaren

akkerbouwbedrijf een doel op zich is. Ik hoef niet te groeien

tachtig liep dat niet meer naar tevredenheid. Veder: “Ik heb

of het onderste uit de kan te halen voor de korte termijn.

de Landbouwschool gedaan en besloot in Limburg te gaan

Ik pas op de winkel en streef daarbij naar continuïteit en lage

wonen om het beheer van het landgoed op me te nemen.”

kosten. Ik vind het prachtig werk en het is natuurlijk een

De 32 nazaten van de grootvader van Veder zijn allemaal

prachtige plek. De combinatie is uniek, er zijn vrijwel geen

aandeelhouder in het landgoed. “We beslissen over belangrijke

landgoederen waar de familie zelf ook nog actief landbouw

zaken dus samen, maar het is mijn taak om ervoor te zorgen

beoefent. Ik vind het mooi die familie­traditie in ere te houden.”

9

VOLLUK!

ERFBETREDERS OVER HUN ROL OP HET BOERENERF

Ruim tien jaar rijdt Stef Borst met zijn Toerboertiek langs melkveebedrijven in Noord-Holland. Zijn wagen is geladen met producten zoals reinigingsmiddelen, filterwatten, speen-desinfectiemiddelen en voedings­supplementen.

“Mijn Toerboertiek is een onderdeel van Melk­ techniek Noord-Holland. We zijn dealer van DeLaval-Manus melkmachines en Spinder stalinrichting. Met twee wagens rijden wij van Haarlem tot Texel. Ik heb een vaste route. Een keer in de acht weken bezoek ik mijn klanten.

Van tevoren sturen wij altijd een bericht dat we langskomen. Dan kunnen veehouders zich voor-

“ MEEDENKEN IS HET MOOISTE DAT ER IS”

bereiden op ons bezoek: wat is er nodig op het bedrijf en zijn er nog speciale aanbiedingen?

Ik ga graag het gesprek aan en denk mee over hoe het beter kan. Ik geef advies over melk­ hygiëne, uiergezondheid en de jongvee-opfok.

Het is fijn als mijn oplossing kan bijdragen aan verbeteringen op het bedrijf.

Zo heb ik pas geleden een melkveehouder kunnen helpen met een doodziek kalf door hem een bepaald middel te adviseren. Een dag later belde hij mij al op en hij vertelde mij dat het kalf liep te springen in zijn hok. Zoiets maakt mij echt blij. Het gebeurt ook wel dat klanten mij bellen om eerder te komen omdat ze een vraag hebben of omdat ze iets extra nodig hebben. Dat kan natuurlijk altijd. Het mooie van dit vak is dat je zoveel verschillende mensen ontmoet en dat je echt wat voor hen kan betekenen.” <

INNOVATIE

HERNIEUWDE AANDACHT VOOR AFRIKAANTJES IN DE LELIETEELT De wortels van afrikaantjes (Tagetes)

effectief alternatief voor een grond­be­-

afrikaantjes worden geklepeld en eventueel

scheiden een stof af die, bij een geslaagde

han­deling met onder andere het middel

ondergewerkt. Naast het aan­pakken van

teelt, het aantal Pratylenchus penetrans

Monam. Voor een goede aaltjesbestrijding

aaltjes voer je met afrikaantjes dan ook

aaltjes in de bodem met tachtig tot

moet de teelt minimaal honderd dagen

organische stof aan. Het ras dat vaak voor

wel bijna honderd procent ver­mindert.

duren. Afrikaantjes worden vanaf juni

dit doel wordt gezaaid is Nemamix. Dat is

Pratylenchus penetrans is één van de

gezaaid, bijvoorbeeld direct na een teelt

een mengsel van grote en kleine afrikaan-

meest schadelijke aaltjes in verschillende

wintergerst. Omdat het zaad enigszins haakt,

tjes. De grote afrikaantjes zorgen voor een

gewassen, waar­onder de lelieteelt. De

is aanpassing van de zaai­machine nodig

snelle bodembedekking, zodat on­­kruiden

teelt van afrikaantjes als groen­­be­mester

voor een goede verdeling van het zaad in

minder kans hebben, de kleine afrikaantjes

voorafgaand aan een lelieteelt is een

de bodem. Na honderd dagen kunnen de

zijn effectiever in aaltjes­-bestrijding. <

INNOVATIE

Twee folies in één werkgang Steeds meer veehouders kiezen voor onderfolie over het kuilvoer. Dit draagt bij aan het zuurstofarm houden van de kuil en daarmee aan een minimale kans op bederf en een optimale kwaliteit van het ruwvoer. Onderfolie is dun, waardoor het extra goed hecht aan het ruwvoer. Daardoor is het echter ook lastig aan te brengen. Polydress O2Barrier 2in1 is, zoals de naam al suggereert, een landbouwfolie met geïntegreerde onderfolie. De kuil kan dus in één werkgang worden afgedicht, waarna condensvorming er voor zorgt dat de onderfolie binnen enkele dagen loslaat van de bovenste folie en zich vastzuigt aan het ruwvoer. Deze geïntegreerde onderfolie biedt bovendien een extra hoge zuurstofdichtheid. De nieuwe generatie kuilfolies: simpel en snel afdekken, met een hoge zuurstofbarrière. <

ITALIAANS DAK IN NOORDBRABANT Een Italiaans dak. Het klinkt exotisch, maar toch verrees een stal met deze kapconstructie afgelopen zomer in het Noord-Brabantse Wintelre.

Melkvee­houders Jan en Frans Klaasen bouwden de stal als uitbreiding van hun bestaande melkveestal. “De bestaande stal werd verlengd, verbreed en aan de aangrenzende jongveestal gekoppeld”, vertelt Agrifirm Exlan adviseur Stefan van Summeren. “Het is een heel brede stal geworden. Om het klimaat en de ventilatie optimaal te houden en de bouwhoogtes aan het bestemmingsplan te laten voldoen, hebben we gekozen voor de zogenaamde Italiaanse kap.” Niet alleen het uiterlijk van de stal is bijzonder. Als emissiearme open stal met roostervloer en lucht­wasser verkreeg de stal de proefstalstatus. Ook werd de stal voorzien van vrijligboxen. Een vernevelingsinstallatie zorgt voor verkoeling in warme zomers. Agrifirm Exlan maakte het ontwerp voor de stal van de gebroeders Klaasen en begeleidde de vergunningaanvraag en bij­ behorende rapportages. <

INNOVATIE

THE POTATO VALLEY: SAMEN STERK IN POOTAARDAPPELEN Duurzaam pootaardappelen telen nu en in de toekomst. Daarvoor is nieuwe kennis nodig. Met dat doel is The Potato Valley (TPV) opgericht. TPV gaat die kennis ontwikkelen, bundelen en doorgeven. Het startsein voor dit nieuwe kennisplatform werd gegeven op 2 november op proefboerderij De Kollumerwaard in Munnekezijl.

De uitdagingen waar aardappeltelers

eigenlijk de vitaliteit, waarom doet een

ziekten en minder water en meststoffen

voor staan zijn groot: klimaatverande-

aardappel het op de ene plaats wel en

nodig hebben. In het onderwijsprogram-

ring, bodemvruchtbaarheid, verzilting,

op de andere plaats niet? En hoe kunnen

ma wordt ingezet op kennisont­wikkeling

ge­wasbescherming en steeds strengere

we de vitaliteit verbeteren? Dat zijn

en op het beter aan laten sluiten van

kwaliteitseisen aan pootgoed. Om ook in

belangrijke onderzoeksvragen waar-

groene op­leidingen bij de vraag uit de

de toekomst pootaardappelen van hoge

aan we binnen TPV gaan werken.” Als

sector.

en voorspelbare kwaliteit te kunnen blij-

teelt­adviseur en leverancier van gewas­

ven telen, is nieuw onderzoek en kennis-

beschermingsmiddelen en meststoffen is

TOPPOSITIE BEHOUDEN

uitwisseling nodig. Met dat doel hebben

Agrifirm Plant als vanouds nauw betrok-

In het noordelijk kleigebied van Friesland

telers, bedrijfsleven, onderzoek, onderwijs

ken bij onderzoek in de aardappelteelt.

en Groningen is de teelt van pootaard­

en overheid in Noord-Nederland het kennisplatform TPV opgericht.

DUURZAME TEELT De deelnemende partijen hebben een

“ Vitale poters zijn de basis van een succesvolle aardappelteelt.”

VITAAL POOTGOED

gezamenlijke agenda voor onderzoek en

“Het begint allemaal met vitaal pootgoed.

onderwijs opgesteld. Centraal staat het

Nog steeds weten we daar te weinig van”,

ontwikkelen van een duurzamere teelt die

stelt Aaldrik Venhuizen, die namens

leidt tot minder verbruik van water, mest-

Agrifirm Plant deelneemt in TPV. “Vitale

stoffen en gewasbeschermingsmiddelen.

appelen de spil van de akkerbouw. Deze

poters zijn de basis van een succesvolle

Ook is er aandacht voor de ontwikkeling

regio is verantwoordelijk voor 23 procent

aardappelteelt. Maar wat bepaalt nu

van rassen die beter bestand zijn tegen

van de mondiale export, naar meer dan

INNOVATIE

IN

INNOVATIES VAN BUITEN DE AGRARISCHE SECTOR

SPIRATIE

Energie uit mestverbranding op eigen erf De verbranding van pluimveemest op grote schaal is al jaren succesvol, maar kleinschalige verbranding op eigen erf is moeilijker te realiseren. Sinds 2014 is het juridisch mogelijk kippenmest als reststof te verbranden op boerderijschaal.

Daniels Smart Energy heeft daarvoor een oplossing ontwikkeld. Begin 2017 wordt de eerste pluimveemestverbrander in gebruik genomen.

“De wervelbedverbranders die grote afvalverbranders gebruiken, zijn minder geschikt voor kleinschalige mestverbranding”, legt Rudy Daniels van adviesbureau Daniels Smart Energy uit. “De investering en de onderhoudskosten zijn te hoog.” Samen met een Duitse machinefabriek heeft Daniels Smart Energy een concept ontwikkeld om klein­schalige verbranding mogelijk te maken. De basis is een computer­gestuurde roterende verbrandingskamer met een keramische binnenkant. Het gepatenteerde concept zorgt voor zeer volledige verbranding van de kippenmest en een voldoende lange levensduur van de machine om rendabel te zijn. “Bij de verbranding komt genoeg warmte vrij om de stallen het hele jaar door van warmte te voorzien en tevens tachtig landen. “Deze positie willen we

de overtollige mest te drogen. Op deze manier is er geen gas meer nodig en zowel

behouden. Daarvoor is ver­nieuwing

de resterende mest als de mineraalrijke as leveren geld op.”

noodzakelijk. TPV is er gekomen op initiatief van een aantal akkerbouwers,

De provincie Drenthe heeft de ontwikkeling

met de Dairy Campus als inspiratie en

ondersteund met een Green Deal Subsidie.

voorbeeld”, aldus Venhuizen.

Daniels Smart Energy en de betrokken pluimveehouder kregen in 2016 als eerste in Neder-

PARTNERS

land een NVWA-erkenning om kippenmest op

De provincies Friesland en Groningen

boerderijschaal te mogen ver­branden. Daniëls:

ondersteunen het initiatief en financieren

“We zijn al vier jaar met deze ontwikkeling bezig

het platform samen met de deelnemers

en verwachten in het eerste kwartaal van 2017

(Pootgoedacademie in Groningen, HZPC,

de eerste installatie in productie te hebben.

Agrifirm, SPNA Kollumerwaard, Averis/

We hebben uitvoerige prestatie- en emissie­

Avebe, Hogeschool Van Hall Larenstein,

metingen gedaan met prima resultaten. De

Nordwin College, Terra, Agrofuture,

praktijk zal moeten uitwijzen of we niets over

LTO Noord, AJF, GrAJK en NAV). In eerste

het hoofd hebben gezien. Daarna zijn we klaar

instantie gaat TPV van start in Friesland en

voor de markt.” <

Groningen. Een uitbreiding en/of samenwerking met andere gebieden behoort tot de mogelijkheden. <

Voor meer informatie: www.danielssmartenergy.nl

WIE? Sjoerd Jan Vlaskamp, medewerker van akkerbouwbedrijf Mts. Andringa WAT? De akkerbouwers zijn pootgoed aan het sorteren.

MOOI WERK

Vlaskamp rijdt de gesorteerde aardappelen naar de koeling.

WAAR? Oosterbierum, Friesland. De maatschap heeft ook een boerderij in Minnertsga.

WANNEER? Andringa begon half oktober met sorteren en verwacht eind januari klaar te zijn.

HOE? Sinds vijf jaar werken de akkerbouwers met de Bijlsma Hercules sorteermachine. Deze is bewust ruim opgezet zodat de ondernemers makkelijk kunnen schakelen tussen verschillende partijen, om snel aan specifieke verzoeken van klanten te kunnen voldoen.

16

WAT ALS CHINA ALLE FOSFAAT EN SOJA ZELF HOUDT?

17

ONDERNEMEN

Door de groeiende wereldbevolking neemt de vraag naar voedsel toe en worden belangrijke grondstoffen als fosfaat en soja schaars.

Machtige landen als China hebben een strategisch geopolitiek beleid om meer grip te krijgen op die grondstoffen. Dat heeft impact op de toekomst van de Nederlandse agrarische sector. Innovatieve bedrijven kunnen oplossingen ontwikkelen, als de politiek meewerkt.

18 16

ONDERNEMEN

Als Rusland de gaskraan dichtdraait,

GRONDSTOFNATIONALISME

Nederlandse agrarische sector en de

zit half Europa in de kou. De meeste

In een vrije markt zorgt concurrentie

voedingsmiddelenindustrie. Dat is ook

rege­ringen voelen er niets voor af­

om schaarse grondstoffen voor hogere

de conclusie in het rapport ‘The emerging

hankelijk te zijn van gas uit het land van

prijzen. Het schaarse product gaat naar

Geopolitics of Food’ dat het HCSS samen

Poetin. Of van aardolie uit het Midden

de hoogste bieder. Dat is vervelend, maar

met het LEI opstelde. “In Europa ontbreekt

Oosten. Daarom heeft elk Europees land

niet onoverkomelijk. Europa is vooralsnog

een realistische en doordachte politieke

een energiebeleid. Hoe zit dat eigenlijk

rijk genoeg om die strijd te winnen.

agenda op het gebied van agrarische

met de productie van voedsel? Ook de

De vraag is echter of de markt wel zo

grondstoffen en essentiële mineralen”,

agrarische sector is afhankelijk van im­

vrij is.

constateert directeur Corporate Affairs

porten. Zo wordt fosfaat voor mest­stoffen

Economische grootmachten zijn bezig

Ruud Tijssens van Agrifirm Group. “In de

op slechts drie plaatsen in de wereld ge-

hun eigen belangen veilig te stellen.

praktijk zorgt de Europese regelgeving

wonnen en Soja uit Zuid-Amerika is een

Niet alleen voor olie en gas, ook voor

nu zelfs al voor belemmeringen in de

belangrijke bron voor eiwit in veevoer.

agrarische grondstoffen. Het Haagse

con­currentiepositie.” Dat komt doordat Europa strengere regels hanteert voor GMO’s (genetisch gemodificeerde gewassen) en bepaalde gewasbeschermings­ middelen. Dat brengt nu al aanzienlijke beperkingen met zich mee voor de inkoop van grondstoffen. Soms vertaalt dit zich in een hogere prijs, soms is zo’n grondstof helemaal niet beschikbaar.

GRONDSTOFFEN WORDEN SCHAARS

Centrum voor Strategische Studies (HCSS)

Er is reden genoeg om zorgen te

spreekt van ‘grondstofnationalisme’. China,

CRUCIAAL BELANG

hebben over de leveringszekerheid,

bijvoorbeeld, investeert fors in grond en

Organisaties in de Nederlandse agri-

want deze grondstoffen worden in de

infrastructuur in Zuid-Amerika en Afrika.

foodsector vinden dat de politiek in actie

nabije toekomst schaars. De wereld­

Het land biedt ontwikkelingshulp en krijgt

moet komen voor grondstoffenzekerheid.

bevolking groeit explosief. Rond de

er stevige grondstoffenposities voor terug.

In aanloop naar de Tweede Kamer-

eeuwwisseling telde de aarde nog

Daarnaast investeren Chinese (staats)

verkiezingen van 2017 hebben de

6 miljard bewoners, in 2050 is dat

bedrijven in grote agrarische concerns.

organisaties van boeren (LTO), de

gegroeid tot een totaal van 9,6 miljard.

In 2013 kwam de grootste varkensslachter

voedingsmiddelenindustrie (FNLI) en de

Meer mensen betekent meer vraag

ter wereld, het Amerikaanse Smithfield,

levensmiddelenhandel (CBL) gezamenlijk

naar voedsel. Vooral de behoefte aan

in Chinese handen. In 2014 kocht het

een lijst met 10 punten opgesteld die

dierlijke producten groeit spectaculair.

Chinese bedrijf Cofco het handelsbedrijf

aandacht nodig hebben van de politiek.

Cijfers van de voedsel- en landbouw­

Noble Agri en het grote Nederlandse

De grondstoffenproblematiek is één van

organisatie FAO van de Verenigde Naties

handelsbedrijf Nidera, een van de belang-

die punten. “De beschikbaarheid en be-

(FAO) laten zien dat de vraag naar zuivel

rijkste grondstoffenleveranciers van de

taalbaarheid van agrarische grondstoffen

in de periode 1990-2010 met 30 procent

Nederlandse diervoederindustrie.

is van cruciaal belang voor de Nederland-

groeide, voor vlees was dat zelfs 60 tot 80 procent. In de periode tot 2050 zal de

POLITIEKE AGENDA ONTBREEKT

vraag met nog eens 70 procent groeien,

De marktmacht van die grote landen

verwacht de FAO.

kan een enorme impact hebben op de

19

ONDERNEMEN

se agrifoodsector”, zegt directeur Philip

over zaken als toelating van gewas­

interessant zijn voor niches. Als alterna-

den Ouden van FNLI. “Wij willen dat

beschermingsmiddelen in het huidige

tief voor de huidige grondstofstromen

agrarische grondstofzekerheid een

politieke klimaat teveel worden gemaakt

zijn het nog druppels op een gloeiende

strategisch speerpunt wordt van het

vanuit de onderbuik en niet worden

plaat.” Zo is Agrifirm betrokken bij een

buitenland- en handelsbeleid.” Den

gebaseerd op feiten. VVD-Europarle­

project voor de teelt van soja voor

Ouden benadrukt ook het belang van

mentariër Jan Huitema beaamt dat.

humane consumptie. Dat is interessant

duurzaamheid. “Het gaat niet alleen om

“Ik wil vooropstellen: voedselveiligheid

voor een keten met marktpartijen die

de controle van de handelsstromen.

gaat voor alles. We moeten in Europa zelf

een lokaal geteeld product waarderen,

De discussie moet ook gaan over efficiënt

onze afwegingen blijven maken; welke

zegt Ruud Tijssens. “Nederlandse soja kan

gebruik en hergebruik. We moeten ons

moderne veredelingstechnieken we

als veevoergrondstof niet concurreren

realiseren dat de bronnen van een aantal

toestaan; of we GMO’s willen importeren;

met Zuid-Amerikaanse. We hebben hier

grondstoffen, zoals fosfaat, op korte

welke gewasbeschermingsmiddelen

een ander klimaat en veel hogere kosten

termijn uitgeput raken.”

we toelaten en welke eisen we stellen

voor grond. In Nederland hebben we een

aan residuen op grondstoffen die we

premie nodig van 100 tot 200 euro per

NATIONAAL STRATEGISCH BELANG

importeren,” aldus de VVD’er. “Maar als we

ton ten opzichte van de wereldmarktprijs

Oppositiepartij CDA onderschrijft de

beperkingen stellen, dan moeten we ons

om de teelt aantrekkelijk te laten zijn voor

oproep van LTO, CBL en FNLI. Tweede

afvragen: wegen die beperkingen zwaar

akkerbouwers.”

Kamer-lid Jaco Geurts gaat een stap

genoeg ten opzichte van consequenties

verder: “Wij willen dat het kabinet

voor de voedselzekerheid? Ik vind dat we

VOORLOPERS

voedselzekerheid officieel van nationaal

daar veel beter naar moeten kijken.”

Projecten van innovatieve partijen zoals

“ We moeten in elk geval binnen Europa zelfvoorzienend worden voor voedsel.”

Agrifirm zijn wel essentieel om de pro­ ductie van eiwitgrondstoffen in Europa verder te ontwikkelen, stelt Flipsen. De politiek moet randvoorwaarden creëren waar­binnen deze voorlopers verder

strategisch belang verklaart.” Geurts

EUROPESE SOJA

kunnen, vindt hij. “We moeten binnen

wil dat de gevolgen voor de voedsel­

Intussen onderzoeken innovatieve

Europa de mogelijkheid houden om

productie altijd voorop staan in het

Nederlandse bedrijven alternatieven.

snel te inno­veren, bijvoorbeeld door

landbouwbeleid. “We moeten in elk geval

Directeur Henk Flipsen van de Nederland-

moderne veredelingstechnieken te

binnen Europa zelfvoorzienend worden

se Vereniging voor Diervoederindustrie

kunnen gebruiken. Dat is nodig om snel

voor voedsel. We willen niet gebonden

(Nevedi) ziet verschillende voorbeelden,

vooruitgang te kunnen boeken, zodat

zijn aan landen waarvan we niet afhanke-

van Nedersoja tot insecten en algen.

we ook op termijn kunnen blijven

lijk willen zijn.” Geurts stelt dat afwegingen

“Vooralsnog blijven dat oplossingen die

concurreren op de wereld­markt en de voedselproductie binnen Europa zeker stellen.” <

20

OPINIE

VIJF VRAGEN, VIJF ANTWOORDEN

5

“ ONLINE VERKOOP NIEUWE KANS ” Met zijn column ‘De boer als succesvolle internetondernemer’

brengt en stimuleert meer aankopen te doen. Succesvolle

op boerenbusiness.nl trok Kees Maas afgelopen najaar veel

webstores als bol.com of Wehkamp beheersen die kunst.

aandacht. De directeur van DCA-groep ziet mogelijkheden

Daarvoor moet je écht investeren in gebruikersinterfaces en

voor de agrarische sector om marktmacht op de supermarkten

topmarketing. Daarnaast heb je afhaalvestigingen nodig. Uit

te heroveren.

onderzoek blijkt dat 1,6 miljoen Nederlanders wel eens online boodschappen doet en dat 1 op de 5 ook graag zelf zijn bood-

1. WAT IS IN HET KORT UW IDEE?

schappen ophaalt. Ik zie het voor me dat hiervoor de Welkoop-

“Ik zie kansen voor een webwinkel waarop consumenten vers­

winkels worden omgevormd tot ‘drive-in’-verswinkels met een

producten rechtstreeks van verschillende boeren in hun regio

online strategie. De locaties lenen zich er uitstekend voor en

kunnen bestellen. Het liefst in combinatie met een netwerk van

de winkels hebben al een boerenimago.”

goed bereikbare afhaalpunten in de regio. Zo kunnen consumenten hun bestelling in één keer - vers van het land - in de kofferbak laten zetten.”

4. WAT IS HET VERSCHIL MET GEWONE BOERDERIJ­ WINKELS? “Er is niets mis met een boerderijwinkel, maar dat blijft klein-

2. IS DAAR IETS MEE TE VERDIENEN?

schalig. Als je een organisatie kunt opzetten met een landelijke

“De belangstelling voor lokaal geproduceerd voedsel is een trend

dekking, heb je veel meer volume om te investeren. Dan creëer

en de statistieken laten zien dat consumenten steeds meer via

je veel meer power om de marketing op te zetten.”

internet kopen. De verwachting is dat in Nederland de onlineomzet van supermarkten in 2017 30 procent zal groeien.

5. ZOU DIE INVESTERING UIT DE AGRARISCHE SECTOR

Niet voor niets ontstaan er nieuwe succesvolle partijen zoals de

MOETEN KOMEN?

internetsupermarkt Picnic en worden traditionele supermarkten

“Waarom niet? Boeren mopperen vaak over de verdeling

als Albert Heijn, Jumbo en Plus steeds actiever op internet.“

van de marges in de keten. We hebben als boeren al aan- en verkoopcoöperaties, zoals Agrifirm. We hebben posities in de

3. WAT IS ER NODIG OM DE BOERENWEBWINKEL VAN DE

verwerking van onze producten, zoals FrieslandCampina of

GROND TE KRIJGEN?

Cosun. Maar we hebben de slag om de consument gemist.

“Het belangrijkst is de marketing en gebruiksvriendelijkheid.

Daar maken de supermarkten de dienst uit. Nu hebben we weer

Je hebt een heel slimme site nodig, die het voor consumenten

een kans, want dankzij de mogelijkheden van internet worden

gemakkelijk maakt om producten te vinden en hen op ideeën

de wetten voor de retail opnieuw geschreven.” <

21

OPINIE

WAT ALS CHINA ALLE FOSFAAT EN SOJA ZELF HOUDT?

BALANS DANKZIJ VEEHOUDERIJ Vaak krijgt de veehouderij het verwijt milieubelastend te zijn. Wie met een ecologische blik kijkt, ontdekt echter dat de veehouderij juist een cruciale bijdrage kan leveren aan het gebalanceerd sluiten van de ecologische kringloop. Dat begint met een gezonde en vruchtbare bodem, de basis voor

“Soja bij?”

een optimale productie van voeder­ gewassen. Dieren zetten eiwitten uit

In een duurzame inrichting van het

deze gewassen om in gezonde voeding

voedselproductiesysteem moet 25 tot

voor de mens én in mest. Dat is de ver-

35 procent van de eiwitten van dierlijke

geten schakel. Te vaak nog wordt mest

afkomst zijn om het landgebruik te be-

op het bedrijf ‘vernietigd’.

perken. Een vegetarisch menu is helemaal niet zo duurzaam. Er zijn immers gronden

We moeten zuiniger en slimmer

waarop geen eiwitgewassen zijn te pro-

omgaan met de waardevolle stoffen

duceren, maar wel gras kan groeien.

in mest: organische stoffen (vezels,

Ook akkerbouwresten bevatten nog veel

humus, bacteriële eiwitten) en mine­

eiwit die door vee kan worden ontsloten.

ralen (onder andere fosfaat). De markt-

Paddenstoelen en insecten kunnen plant-

waarde van goede kwaliteit organisch

aardig afval worden omgezet in een bron

materiaal en fosfaat is gescheiden veel

van hoogwaardige diervoeders.

groter dan vermengd. Want daarmee

A rie Furm

kunnen we kringlopen daadwerkelijk

Met innovatieve oplossingen kan de

sluiten. Dat hoeft niet per se op bedrijfs-

Nederlandse agrarische sector nieuwe

niveau. Een geïntegreerde regionale

kringlopen ontwikkelen om duurzaam ei-

aanpak kan een beter alternatief bieden.

witten te produceren. En zo de oplossing

Maar sluit de ogen niet voor een

bieden voor de grootste uit­dagingen voor

mondiale benadering: meststoffen

de moderne veehouderij: voorzien in de

als exportproduct.

groeiende vraag naar gezond voedsel

Echte ecologische duurzaamheid be­

en gelijktijdig mestoverschotten voor­

tekent optimaal eiwitten produceren

komen. Dat kan, als we ons door de

gegeven wat de grond aan kan. De

natuur laten inspireren.

hoeveelheid landbouwgrond is niet toereikend om te voldoen aan de groeiende vraag naar eiwitgewassen als we niet

Martin Scholten

doordacht de kringloop van bodem-

Algemeen directeur Animal Sciences

gewassen-vee-mest-bodem sluiten.

Group, Wageningen University & Research

22

“ T WEE BOEREN WORDEN HET SAMEN BIJNA ALTIJD EENS”

23

SPIEGEL

VEEHOUDER ONTMOET AKKERBOUWER

De kwaliteit van de landbouwgrond in Flevoland is hoog. Fokko-Aldert Omta en Geert-Jan van der Wal weten dat en willen dat zo houden. Ze gaan met elkaar in gesprek over bodembeheer en samenwerking tussen akkerbouwers en veehouders.

“Goede gronden gaan steeds meer

TOPPRODUCTIE

achteruit en dat is niet nodig”, zegt

“Voor een topproductie wil je het

akkerbouwer Fokko-Aldert Omta uit Ens.

maxi­male van de grond halen, of je nu

Hij is stellig: “Door meer samen te doen

akker­bouwer bent of veehouder,” zegt

kunnen akkerbouwers en veehouders

Omta. Met zo’n 60 ton aardappelen per

hierin veel voor elkaar betekenen. Dat

hectare is de opbrengst van de akker­

gebeurt nu te weinig, onder andere

bouwer dit jaar ondanks een slechte

door de regelgeving.”

start goed. Van der Wal staat met bijna

Bij een kop koffie aan de keukentafel bij

11.500 liter melk per jaar per koe in de

melkveehouder Geert-Jan van der Wal in

top tien van de jaar­statistieken van de

Urk gaat het gesprek over de bodem, het

coöperatieve vee­verbeteringsorganisatie

optimaliseren van de productie en het

(CRV). “Met goed voer, rust en regelmaat

samen beter benutten van mest en de

hebben de koeien het naar hun zin”, zegt

beschikbare gronden. Omta heeft een

de melkveehouder.

akkerbouwbedrijf van 100 hectare met

Toch denken de ondernemers dat er meer

een vruchtwisseling van één op vijf.

mogelijk is. Voor Van der Wal is meer voer

Voormalig marathonschaatser Van der Wal

van eigen bodem het streven. “Fosfaat is

heeft een bedrijf met 75 koeien en bij­

daarbij een punt van aandacht. We tonen

behorend jongvee en 40 hectare land.

nu al jaar op jaar aan dat we meer fosfaat

Geert-Jan van der Wal (l) en Fokko-Aldert Omta.

24

SPIEGEL

en stikstof onttrekken aan de bodem dan

eerste stappen gezet. Hij ruilt grond met

archeologie in de bodem behouden

dat we bemesten. We trekken de bodem

een akkerbouwer: “Voor een hectare aard-

moet blijven. Daarvoor is vernatting

wel een beetje leeg.”

appelen krijg ik twee hectare grasland en

nodig. “Dat gaat niet goed samen met

De melkveehouder doet mee in een pilot

de akkerbouwer neemt mest van mij af.”

landbouw. Bodemdaling is hier in de

van de Kringloopwijzer: “Het gaat erom

polder sowieso een zorgpunt”, legt Omta

dat je even veel fosfaat op het land brengt

NIEUW PERSPECTIEF

uit. “We moeten ons afvragen hoe we

als je er af haalt. Het mooiste zou zijn als

Niet alleen voor het oplossen van het

daar als akkerbouwers en vee­houders

we in de hele polder bedrijfsspecifiek

mestvraagstuk kunnen akkerbouwers en

mee omgaan. Een herverdeling van

kunnen bemesten. Daarvoor is het zaak

veehouders veel voor elkaar betekenen.

gronden biedt mogelijkheden. Als je

om in kaart te brengen hoeveel mest er

Ook als het gaat om beter benutten van

twee boeren bij elkaar zet komen ze

geproduceerd wordt en hoeveel er nodig

gronden in de buurt van natuurgebieden

er samen bijna altijd uit.”

is.” Omta vult aan: “Goed beschouwd is

zijn er nieuwe kansen. Een van de kavels

Van der Wal zit op dit moment in de

het waanzin dat ik in het voorjaar rund-

van het bedrijf van Omta grenst direct

gemeenteraad van de gemeente

veedrijfmest uit Friesland haal. Wat er nu

aan het natuurontwikkelingsproject

Noordoostpolder en is het daarmee

gebeurt is tegendraads. Ik ben ervan over-

rond het voormalige eiland Schokland.

eens: “Er zijn verschillende opties.

tuigd dat we in de polder meer kunnen

Schokland staat op de Werelderfgoedlijst

Het is best een puzzel, maar er komen

samenwerken.” Van der Wal heeft al de

van Unesco en dat betekent dat de

her en der kavels vrij. Uitgangspunt is dat er zoveel mogelijk grond beschikbaar blijft voor de landbouw. Sommige stukken land, met name in de bufferzone, blijken bijvoorbeeld heel geschikt om er koeien of paarden te laten lopen.

Dat biedt nieuw perspectief.” Omta: “Misschien moeten we in de polder wel streven naar een ruilverkaveling tussen veehouderij en akkerbouw, de juiste grond aan elke bedrijfstak koppelen. Dan wordt het er hier ook nog eens mooier van. Koeien horen in de wei.

Toen ik hier kwam aan­rijden, zag ik er een paar buiten staan. Dat is toch een fantastisch gezicht.” De melkveehouder: “Dat is zeker een plus. En bovendien, weidegang brengt ook nog eens meer op voor de melk.” <

25

OVER AGRIFIRM

DRIE MILJOEN EURO EXTRA VOOR MESTINVESTERINGSFONDS Het Mestinvesteringsfonds is succesvol en heeft daarom een

met als doel de mestverwerking in Nederland te versnellen.

nieuwe kapitaalinjectie van drie miljoen euro gekregen van de

Initiatiefnemers ontvangen van het fonds een achtergestelde

deel­nemende voerbedrijven, waaronder Agrifirm. Uitbreiding van

lening van maximaal 30% van de projectinvestering. Zo kunnen

het fonds was nodig omdat er nieuwe kansrijke projecten zijn in-

zij eenvoudiger vreemd vermogen aantrekken. Omdat snelheid

gediend. In totaal is er nu 7,5 miljoen euro aan financieringsruimte

van opschaling belangrijk is, wordt vooral ingezet op plannen

beschikbaar. Het fonds heeft inmiddels bijgedragen aan tien

die gebaseerd zijn op bestaande technologie.

projecten met een gezamenlijke verwerkingscapaciteit van 900.000 ton mest (2,8 miljoen kg fosfaat). Hiermee is 3,2 miljoen

Op dit moment zijn weer verschillende projecten in behandeling

euro van de oorspronkelijke financiering gebruikt en ongeveer

bij het fonds. “Opvallend is dat de projecten steeds innovatiever

30 procent van de noodzakelijke extra verwerkingscapaciteit

worden”, zegt Ruud Tijssens, voorzitter van het Mestinvesterings-

gerealiseerd.

fonds. “Toepassing direct bij de consumenten, plaatsing op eigen bedrijven in het buitenland of het gebruik voor de eigen energie-

Het Mestinvesteringsfonds is een initiatief van 25 mengvoer­

voorziening. Het komt allemaal voorbij. Uiteindelijk is het zaak dat

bedrijven, samen goed voor bijna 90 procent van de voeromzet

de producten maximale waarde krijgen en we zo de kosten voor

in Nederland. Het fonds ondersteunt concrete investerings­plannen

de veehouders verder verlagen.” <

Online klantenpanel AgriOpinion Wat vinden onze klanten van de

beeld nieuwe of bestaande producten,

producten, dienstverlening en inno­

innovaties of de communicatie van

vatieve oplossingen van Agrifirm?

Agrifirm. Zo kunnen onze klanten direct

Hoe kunnen we nog meer aansluiten

meedenken over het verbeteren van de

bij de wensen en behoeftes van

producten en diensten van Agrifirm.

agrarisch ondernemers? Deze vragen

Als deelnemer ontvang je gedetailleerde

staan centraal bij het online Agrifirm-

informatie over de resultaten van het

klantenpanel AgriOpinion. In de

onderzoek. Het eerste onderzoek werd

nieuwsbrieven. De uitkomsten zijn

afgelopen maanden zijn klanten van

in september verstuurd en was meteen

direct vertaald naar de praktijk. Naar

Agrifirm Feed benaderd om deel te

een groot succes. 75 procent van de be-

aan­leiding van de enthousiaste reacties

nemen aan het panel. Agrifirm Plant

naderde panelleden vulde het onderzoek

op de Feed-Actueel en het grote

stelt in 2017 een panel samen. Wie

over de Feed-Actueel nieuwsbrieven en

aantal klanten dat deze nieuwsbrief

meedoet krijgt een aantal keer per jaar

de SUCCES-kranten in en de antwoorden

vaker wil ontvangen, is de frequentie

een uitnodiging voor deelname aan

gaven duidelijke aanknopingspunten

bijvoorbeeld verhoogd naar een

een online onderzoek over bijvoor-

voor de invulling en frequentie van de

wekelijkse verzending. <

26

OVER AGRIFIRM

Agrifirm Jongerendag 11 januari 2017

Werk je thuis mee op het bedrijf of ben jij de eigenaar en neem jij de beslissingen? Wie zie

LEIDERSCHAP: ZIE JIJ JEZELF IN DE SPIEGEL?

je als je voor de spiegel staat? Is dat degene die de lijnen uitzet; hij of zij die de leider is? En zo ja, ben je dan scherp in beeld? Of zie jij iemand anders of zelfs helemaal niemand? De vraag is dan, wat kun je doen om het beeld scherper te krijgen en hoe toon je leiderschap?

Tijdens de Jongerendag reikt de Jongerenraad van Agrifirm jou daarvoor de hand­vatten aan.

En tegelijk wordt de verschillende sectoren een spiegel voorgehouden. Aan wie spiegelen jullie je als agrarische ondernemer als het gaat om hoe de sector in beeld moet komen? Zie je een vage vlek, iemand anders die dat op moet pakken? Of zie je een vage contour van jezelf?

‘I never lose, I either win or learn’ NELSON MANDELA OVER LEIDERSCHAP “Leiderschap toon ik door vandaag keuzes te maken en niet morgen”, stelt Joost van de Pas, voorzitter van de Agrifirm Jongerenraad. Hij

Spiegel jezelf op het gebied van leiderschap

nodigt alle jonge (toekomstige) ondernemers

WIE IS DE BAAS OP JOUW BEDRIJF?

uit om voor zichzelf te bedenken welke rol zij willen spelen en om dit uit te spreken tijdens de Agrifirm Jongerendag.

Ben jij in control? Of laat je veel afhangen van externe factoren: nieuwe Europese wetgeving, veranderende consumentenopvattingen, ziektes, noem maar op. Kijk eens goed naar jezelf en ontdek op welke punten jij jezelf misschien kunt verbeteren als het gaat om leiderschap. Op deze Jongerendag ontdek je hoe dan ook waar je zelf staat op het gebied van besluiten nemen, stappen zetten, richting bepalen...

De Agrifirm Jongerenraad waardeert jullie komst en geeft bij vertrek een cadeau mee

Spiegel jezelf op het gebied van leiderschap en kom naar de Agrifirm Jongerendag 2017

waarmee je ‘zelf de broek kunt ophouden’, nu

Thema: Leiderschap / Locatie: Schouwburg en Congrescentrum Orpheus, Churchillplein 1, 7314 BZ Apeldoorn / Woensdag 11 januari 2017 van 09.45 tot 15.30 uur

vindt plaats op 11 januari 2017 in het congres-

en in de toekomst. De Agrifirm Jongerendag centrum Orpheus in Apeldoorn. Ga voor het volledige programma en voor digitale opgave

Kijk voor alle info en je aanmelding op www.agrifirm.com/jongerendag

naar www.agrifirm.com/jongerendag. < 040-528_Agri_poster Jdag2017_v5.indd 1

14-11-16 13:33

27

OVER AGRIFIRM

NEDERSOJA: WAARDEVOL GEWAS ÉN GRONDSTOF Al enkele jaren zet Agrifirm zich in voor

zaad, een veel hoger gehalte darm­

liggen dan elders in de wereld,

de teelt van soja in Nederland als loka­

verteerbaar eiwit. Uit proeven bij vlees-

neemt het benodigde areaal voor

le eiwitbron. Maar waarom soja, en

kuikens blijkt dat bij voer zonder soja

voedergewassen wereldwijd toe

geen lupine, peulvruchten, of andere

de voeder­conversie verslechtert en de

als we in Europa meer soja gaan

eiwitrijke gewassen? Volgens Agrifirm

voerwinst afneemt.

telen. Uit onderzoek van de

kent soja ver­schillende voordelen ten opzichte van deze alternatieven.

Wageningen University & Research Sinds eind september staat soja

blijkt dat dit nadeel vervalt als we

boven­dien op de lijst van vergroenings­

minimaal 3,1 ton soja per hectare

Soja is de belangrijkste eiwitbron in het

maat­regelen van het Europese land­

kunnen oogsten.”

meeste veevoer en dat is niet voor niks.

bouwbeleid (GLB). “Dat heeft vooral

Uit diverse onderzoeken van Wageningen

meerwaarde in gebieden waar het

Smit benadrukt dat ‘Nedersoja’

University & Research blijkt dat soja in

moeilijk is aan de eis van rotatiegewassen

slechts een klein deel is en blijft van

veevoer niet zomaar te vervangen is.

te voldoen, zoals Noord-Groningen en

de totale hoeveelheid soja die we

Zo sluit het aminozurenprofiel van soja

de Drentse Veenkolonieën”, vertelt

in Nederland verwerken. “We telen

goed aan bij de behoeften van het dier:

directeur John Smit van Agrifirm Plant.

nu voor de premium foodmarkt.

bij het gebruik van alter­natieve eiwit­

“Soja kan in deze regio’s zeker wat

We zien vooral kansen in toegevoegde

bronnen zijn vaak synthetische amino­

toevoegen aan het bouwplan.” Een

waarde-ketens, waar lokaal geteelde

zuren nodig. Bovendien bevat soja, in

belangrijk aandachtspunt de komende

soja meerwaarde heeft voor de

vergelijking met andere eiwitbronnen

jaren is het verhogen van de opbrengst

consument en een meerprijs biedt

zoals bij­voorbeeld lupine, maïs en kool-

per hectare. “Als de opbrengsten hier lager

voor de teler.” <

Ledenbijeenkomsten Agrifirm Tijdens de ledenbijeenkomsten van Agrifirm (6 - 10 maart 2017)

ook nieuwe vertegenwoordigers, of stellen bestuurders zich

staat de strategie van de coöperatie centraal. Hoofddirectie en

herkiesbaar voor een volgende termijn. U kunt daarvoor

bestuur lichten toe hoe Agrifirm als moderne coöperatie voor,

vooraf digitaal stemmen.

tussen en achter de leden wil staan. Naast een scherpe bedrijfs-

De bijeenkomsten worden net als afgelopen twee jaar

voering kunnen ook kennis en innovatie bijdragen aan extra

gecombineerd met een bezoek aan een interessante locatie.

resultaat op uw bedrijf. Daarvoor is de coöperatie opgericht.

Om u in de gelegenheid te stellen aanwezig te zijn, vinden de bijeenkomsten vooral tijdens de middag plaats. In januari

Tijdens de bijeenkomsten kunt u in gesprek gaan met uw

ontvangen alle leden en klanten van Agrifirm hiervoor de

districtsbestuurders. In sommige districten kiezen de leden

uitnodiging. <

SCHAKEL IN SUCCES is het relatiemagazine van Agrifirm en verschijnt 4 keer per jaar.

Contact communicatie@agrifirm.com Fotografie Ivo Hutten, Ingrid Zieverink, René Verleg, Dick Timmermans, Agrifirm, iStock Concept en realisatie JEEN Drukwerk Bek, Veghel

DE GROTE STAP VAN...

LEF

ELINE VEDDERMONASTER Eén van de woordvoerders van de #laarzenactie “De familie van mijn man heeft al meer dan 200 jaar een melkveebedrijf, het is van generatie op generatie doorgegeven. Het voortbestaan van dit familiebedrijf, en andere mooie bedrijven, komt in gevaar omdat een politicus geen duidelijkheid geeft over het mestbeleid en derogatie. Daar kan ik echt boos om worden.

Ik zag het ‘Belaarzerd’-filmpje van Geert Stevens en dacht: dat ga ik ook doen! Mijn Facebook- filmpje is enorm veel bekeken, inmiddels staat de teller al op 80.000. Nadat ik bij Radio Drenthe was geweest, is het balletje echt gaan rollen. Geert vroeg me of ik in de actiegroep wilde plaatsnemen. Daar hoefde ik niet lang over na te denken. Ik vind dat als je het ergens niet mee eens bent, je niet alleen moet klagen, maar zelf iets moet doen.

Het was een hectische periode, met interviews voor radio, tv en kranten. Maar het is belangrijk dat wij ons verhaal konden doen. We hebben nu belangrijke stappen gezet om tot het fosfaatakkoord te komen. De sector heeft de bal opgepakt, die de politiek heeft laten vallen. We zijn er echter nog niet, want we hebben de politiek hard nodig om het ook echt te laten slagen. We blijven de druk er dan ook ophouden bij de staatssecretaris! <

WIE? Eline Vedder-Monaster STAP? Een van de woordvoerders van de #laarzenactie. Haar actiefilmpje op Facebook was eind november ruim 1.100 keer gedeeld en meer dan 80.000 keer bekeken.

EN VERDER? Heeft samen met haar man Alben Vedder een melkveebedrijf met 85 melkkoeien in Ruinerwold.