Better together nr 1 - maart 2018

Jaarbericht 2017 Royal Agrifirm Group Better Together nr 1 Maart 2018

Beste leden van Agrifirm Dit is mijn laatste jaarbericht waarin ik, als uw

betrouwbare overheden, sterke ketenpartijen en veel

voorzitter, enkele woorden mag schrijven. Een

samenwerking.

groot aantal jaren mocht ik me inzetten voor onze

Agrifirm heeft die rol gespeeld en wil dat nog meer

prachtige coöperatie. Een coöperatie die zich volop

dan voorheen blijven doen. Samen met onze leden en

heeft doorontwikkeld naar de organisatie die er nu

andere partijen maken wij het verschil.

staat. En die zich ook door zal blijven ontwikkelen in de toekomst.

Tijden veranderen en dat zal op uw bedrijf niet

Ik wens u veel ‘coöperatie’; Better Together!

anders zijn. Een ding blijft gelijk; we hebben altijd

Theo Koekkoek

gewerkt met trots en passie, dichtbij de natuur. Dat

Voorzitter Raad van Commissarissen

was in het verleden zo, dat is nu zo en dat zal ook altijd onze kracht blijven! Het is mooi om te zien dat de ‘Better Together’ strategie van Agrifirm hier een natuurlijk gevolg van is, een strategie die bouwt op de fundamenten waar we trots op mogen zijn.

Inhoudsopgave

2

Voorwoord Theo Koekkoek Voorzitter Raad van

8

Commissarissen

3 4 7

Inhoudsopgave

Interview Dick Hordijk CEO Agrifirm Better Together voor verantwoorde voedselketen

Intervieuw Theo koekkoek Voorzitter Raad van

20

11 12 14

Hoogste coöperatie orgaan Agrifirm in de wereld Beeldpagina

Interview Jaap Vessies CFO Agrifirm

Ruud Tijssens director Public & Cooperative Affairs

Commissarissen Ledenraad

Interview

24 28 30

Innovaties en ontwikkelingen

JoinData Gaat innovatie op de boerderij versnellen CSR Symposium Gaan we de grens over?

Zo heeft Agrifirm zich sterker gemaakt in 2017.

Processen verbeterd, structuren aangepast en geïnvesteerd in kwaliteit van producten met meer innovatieve toepassingen. Maar het belangrijkste is dat medewerkers van Agrifirm en haar

Toekomstige generaties in beeld

dochterbedrijven beter kunnen presteren. En dat

28

Nieuwe campagne Beeldpagina

dit alles leidt tot een beter rendement bij u op de

Een groeiende wereldbevol-

de voedselketen voor toekomstige

toekomstige generatie centraal

boerderij. Er is veel gebeurd en dat heeft geleid

king, stijgende welvaart en

generaties.

te zetten in onze fotografie.

tot een degelijk resultaat voor uw coöperatie; met

verstedelijking vraagt meer

daarbij een prachtig bedrag dat we teruggeven aan

voedsel. Die wereldvoedsel-

Met meetbare, relevante en duur-

onze leden.

problematiek gaat verder dan

zame oplossingen ondersteunen

(www.agrifirm.nl/over-ons/

productieuitdagingen van van-

we veehouders, telers en indus-

Zoals de medewerkers van Agrifirm het echte

daag. Het gaat over het voeden

trie in uitdagingen van vandaag

verschil kunnen maken, zo kunnen wij dat als boeren

van toekomstige generaties.

en morgen. Samen verantwoorde-

en tuinders ook. Het begint bij onszelf, bij u en mij.

Royal Agrifirm Group ervaart

lijk voor toekomstige generaties.

Wij kunnen het verschil maken in de samenleving, in

dit als een grote verantwoor-

Daar staat Royal Agrifirm Group

het vormen van bruggen tussen ons en maatschappij.

delijkheid en is trots te mogen

voor, samen Better Together. Deze

Wij kunnen de marktvragen beantwoorden en ons

bijdragen aan een verantwoor-

visie benadrukken we door deze

agrifirm-in-nederland)

inzetten voor nieuwe verdienmodellen. Dit vraagt om

2

3

“Dit bedrijf kan heel veel” CEO Dick Hordijk ziet vooral kansen Na zijn eerste volle jaar als CEO

ten zien hoe sterk de band tussen

er niet aan vuilmaken.”

ziet Dick Hordijk volop kansen

de Agrifirm mensen is. “Daar ben

Hordijk ziet 2017 als een over-

voor Agrifirm. Hij baseert zijn

ik heel trots op, en daar moeten we

gangsjaar, waarin de nieuwe

optimisme deels op de verbe-

heel zuinig op zijn”, aldus Hordijk.

strategie Better Together is

teringen die onder zijn bewind

afgetrapt. “Verbeterde interne

al in gang zijn gezet. Ook is hij

Overgangsjaar

samenwerking staat centraal

onder de indruk van de kennis en

De inzet en samenwerking van al

en daarmee hebben we in 2017

betrokkenheid van de mensen

die mensen heeft in 2017 geleid tot

al mooie resultaten behaald”.

van Agrifirm. Zij gaan boeren en

goede resultaten, ook in financiële

Gevraagd naar voorbeelden,

telers helpen bij het vinden van

zin. De CEO toont zich vooral po-

noemt Hordijk de samenwerking

oplossingen voor niet de minste

sitief over het feit dat in alle kern-

tussen het voormalige Nuscience

uitdagingen, zoals het bouwen

markten groei is gerealiseerd. Een

en de Feed-divisie. Dat leidde tot

van een toekomstbestendige

dieptepunt waren de leverings-

betere oplossingen voor klanten

voedselketen.

problemen met veevoer die zich in

in Nederland, maar ook in Polen,

de nazomer van 2017 voordeden

Hongarije en Uruguay. Zo nam

“Onze mensen maken Agrifirm”,

in Nederland. “Dat mag natuurlijk

bijvoorbeeld het marktaandeel in

zegt Dick Hordijk als we hem

niet gebeuren, meer woorden ga ik

vleespluimvee in Hongarije toe.

vragen naar wat hem in dat eerste jaar persoonlijk heeft getroffen.

Hij vertelt over een jonge

Verrijking van de coöperatie

Agrifirm-collega die ernstig ziek werd en langdurig het ziekenhuis

Dick Hordijk had geen ervaring met coöperaties voordat hij aan de

in moest. “Zijn vader werkt ook

slag ging bij Agrifirm. Hij werkte eerder bij agro-industrie Cargill en

bij ons en hij vertelde tijdens een

smaakstoffenproducent Quest. Hordijk ervaart het als inspirerend

bijeenkomst met meer dan 200

om in een coöperatieve omgeving CEO te zijn, dicht bij de klanten,

medewerkers hoe zijn zoon in het

de Nederlandse leden. “Ik heb geen nadelen ondervonden van de

ziekenhuis werd bemoedigd door

coöperatie, ik zie vooral de mogelijkheden”. Om gezamenlijk een

tientallen collega’s - met bezoek,

toekomstbestendige voedselketen te maken, zal de rol van de

kaarten, enzovoort. Je kon een

coöperatie veranderen. Is dit een herijking van het gedachtegoed?

speld horen vallen bij het horen

Hordijk vindt dat te ver gaan. “Over dit proces overleggen we

van de emotie van die vader.”

nadrukkelijk met onze Ledenraad. Het is niet zozeer een herijking,

Inmiddels is de collega gelukkig

maar eerder een verrijking van onze coöperatieve agenda.”

weer herstellende. De reacties la-

4

5

Als het een overgangsjaar is, gaat

kers en de overheid. Kansen die

onze buitenlandse markten om

er dus nog meer veranderen?

daar ontstaan, vertalen we naar

ook daar te werken aan een

Ja zeker, want in de voedselketen

zakelijke concepten - die dus ook

verantwoorde voedselketen voor

is veel beweging gaande. De grote

economisch duurzaam zijn voor

toekomstige generaties. We

uitdaging in alle schakels is hoe

onze leden.

richten ons op een paar kern-

we die keten toekomstbestendig

markten, naast Nederland zijn

maken; Agrifirm kan daarin een

Wordt internationale groei voor

dat Brazilië, China en Polen. Daar

belangrijke bijdrage leveren.

Agrifirm in uw visie belangrijker?

zetten we versneld ons brede

Nederland loopt voorop in kennis

pakket van kennis in - dus niet

Waar ziet u voor Agrifirm de

van teelt en diervoeding. Deze

alleen specialiteiten en voer,

grootste kansen?

kennis willen we inzetten in

zoals tot nu toe het geval was.

Met onze Better Together strategie

‘Better Together’ voor verantwoorde voedselketen

combineren we unieke kennis op diverse terreinen: van nutritie en diergezondheid tot gewas-

Agrifirm heeft in 2017 haar internationale ‘Better

ontwikkeling van precisielandbouw zodat onder

bescherming en advies. Al onze

Together’ strategie voor een verantwoorde voedsel-

andere het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen

inzichten benutten we vanuit één

keten voor toekomstige generaties gepresenteerd.

geoptimaliseerd en drastisch verminderd kan

centrale gedachte: het duurzaam

De coöperatie versterkt haar focus op het vergroten

worden. De combinatie van onze landbouwkennis,

verbeteren van het resultaat van

van toegepaste kennis en het creëren van synergie

diervoeders en specialiteiten maakt dat de klanten

onze klant.

tussen haar internationale divisies.

wereldwijd innovatieve, hoogwaardige, nog beter renderende oplossingen kunnen gebruiken.

Zijn er ook bedreigingen?

De wereldwijde snelle verande-

Agrifirm biedt met een innovatief productportfolio

Veiligheid voorop

ringen dreigen een gat te slaan

Agrifirm wil haar positie in een select aantal

oplossingen voor de maatschappelijke uitdagingen

landen versterken door het voeren van een actieve

tussen consumenten en boeren.

Veiligheid is belangrijk voor onze medewerkers. In 2017 heeft

waarmee ze geconfronteerd worden. Een noodzaak

acquisitieagenda en strategische samenwerkingen

We moeten elkaar daarom veel

Agrifirm daarom het veiligheidsbeleid herzien. Onderscheid is

in de continu veranderende wereld van voedselproductie.

met (keten)partners. De visie is om bij te dragen aan

actiever opzoeken - de voedselke-

gemaakt tussen de veiligheid op kantoren, die op productielocaties

De complexiteit van de vraag naar landbouwadvies

een verantwoorde voedselketen voor toekomstige

ten is immers van ons allemaal.

en die op het erf van de klant. Belangrijk hulpmiddel is een bewust-

en -producten stijgt. De internationale ‘Better Together’

generaties. Een drijfveer die alle boeren over de

wordingscampagne, waarbij op alle productie- en kantoorlocaties

strategie speelt in op deze maatschappelijke

hele wereld kenmerkt: ze willen een beter bedrijf

Wat doet Agrifirm daaraan?

wordt aangegeven hoeveel dagen er geen ongevallen, met verzuim

uitdagingen. Met het intensiveren van het delen

achterlaten voor de volgende generatie.

Voor boeren en telers is een goed

als gevolg, hebben plaatsgevonden.

van kennis tussen de coöperatie en internationale

Agrifirm wil bovendien impact hebben op lokale

begrip van de wensen en ver-

Het streven is maximaal één incident met verzuim per 200

dochterondernemingen kunnen versneld oplossingen

voedselketens in de markten waar het een

wachtingen van consumenten

medewerkers per jaar en minimaal één melding van een bijna-

worden geboden op het gebied van duurzaamheid,

wezenlijke rol speelt. Duurzame oplossingen

belangrijk. Wij maken daarom

incident per persoon op een productielocatie. Met de Nederlandse

bedrijfsvoering en verdere digitalisering”.

ontwikkelen die boeren daadwerkelijk in de

samen met onze leden steeds

Vereniging Diervoederindustrie (Nevedi) ontwikkelde Agrifirm een

sterker de verbinding met spelers

handleiding om besmetting met, en verspreiding van zoönosen

Agrifirm ontwikkelt daarbij programma’s voor het

bij maatschappelijke trends en vragen vanuit de

in de hele voedselketen - zoals

(van dier op mens overdraagbare ziekten) te voorkomen.

verbeteren van het dierenwelzijn, gecombineerd met

maatschappij, supermarkten, belangenorganisaties

slimme voerconcepten. En draagt bij aan de verdere

en boeren zelf.

winkelketens, NGO’s, verwer-

6

haar klanten geïntegreerde landbouw- en voedings-

praktijk kunnen toepassen. Daarmee sluit het aan

7

“Verder kijken dan die ene ploegvoor” Voorzitter Theo Koekkoek neemt afscheid Theo Koekkoek neemt

op de dag van vandaag schade

verantwoordelijkheid om ook op

afscheid als een tevreden man.

berokkent. Koekkoek, zelf

dat terrein de belangen van de

Natuurlijk, het werk is nooit af.

akkerbouwer en pluimveehouder,

leden te behartigen.”

Maar Agrifirm staat er goed voor,

betreurt de gang van zaken

heeft een beter dan verwacht

en ziet in de affaire het

Stappen zetten

jaar achter de rug en er zijn volop

zoveelste bewijs dat agrarisch

Volgens Koekkoek verwachten de

kansen met een nieuw elan.

ondernemers vandaag de dag

leden dat ook van de coöperatie.

onder een vergrootglas liggen bij

“Onze Ledenraad vindt dat

De man die vijftien jaar geleden

alles wat ze doen. “Voor Agrifirm

Agrifirm hierin stappen moet

op zijn dertigste als jongste lid

ligt er als grote coöperatie een

zetten. Een boer ploegt op het

van het bestuur werd uitgekozen om voorzitter te zijn, stopt als voorzitter van de Raad van Commissarissen van Agrifirm. Hij

Investeren in relatie met burger loont

is tevreden over de prestaties in 2017. “Een goed jaar, we hebben

Op zijn eigen bedrijf in het Brabantse Almkerk ervaart Theo

boven verwachting gedraaid.

Koekkoek aan den lijve dat investeren in de relatie met de burger

En nog belangrijker: zonder

loont. Hij heeft sinds vier jaar een eierautomaat, waar mensen

uitschieters, alle onderdelen van

eitjes kopen die zijn geproduceerd door de vrije-uitloop leghennen

het bedrijf deden het goed.”

die Koekkoek samen met zijn vrouw Sonja in maatschap houdt. “Ik dacht eerst dat het alleen goodwill zou opleveren. Dat klopt, maar

Zonder Plukon

de omzet is veel hoger dan ik ooit had verwacht.”

In de cijfers over 2017 ontbreekt

Koekkoek heeft ook een akkerbouwtak met 50 hectare grond.

het resultaat van Plukon, deze

Die bewerkt hij samen met een collega, zodat er voldoende tijd

deelneming werd in 2016

overblijft voor andere activiteiten. Als hij zou moeten kiezen,

afgestoten. “Daarmee is de

werd het alleen de boerderij, maar gelukkig is die keuze niet

prestatie over 2017 feitelijk nog

noodzakelijk. Theo Koekkoek stopt bij Agrifirm, maar treedt aan

beter. Het hogere resultaat leidt

als commissaris bij vleesconcern Vion. Hij gaat de mooie tijd bij

ook tot een mooiere uitkering aan

Agrifirm missen, maar “er is overal een tijd voor”, citeert Koekkoek

onze leden”, aldus Koekkoek.

het Bijbel-boek Prediker. Hij blijft onder andere actief in het CDA,

Hij noemt ook een negatief punt

het liefst niet op de voorgrond, maar als man die graag zijn steentje

uit 2017: de fipronil-affaire, die

bijdraagt aan beter functionerende organisaties.

diverse legpluimveehouders tot

8

9

Ledenraad: hoogste coöperatie orgaan

land, maar moet ook verder

activiteiten. “Beide sectoren

Werk aan de winkel

kijken dan die ene ploegvoor.

hebben elkaar veel te bieden.

Ondertussen blijft er ook werk

Hij heeft Agrifirm niet alleen

Rundveehouders worden meer

aan de winkel bij het verbeteren

voor producten en advies,

akkerbouwer, omdat ze hun

van de efficiency; een mooi

De Ledenraad van de koninklijke

maakten in 2017 gebruik van deze

Meer en meer zal Agrifirm

maar ook om zijn positie in de

mineralenmanagement willen

voorbeeld is de modernisering

Coöperatie Agrifirm bestond in

contactmogelijkheid met hun

ook een rol op zich nemen

maatschappij te ondersteunen.”

verbeteren. Akkerbouwers

van de voerfabriek in Veghel. En

2017 uit 75 leden. De gewenste

coöperatie.

richting politiek, overheden en

Dit betekent niet, zo benadrukt de

kijken serieuzer naar organische

ja, er gaan dan soms ook dingen

omvang is vastgesteld op 70

scheidend voorzitter, dat Agrifirm

mest voor een duurzamere

fout, waar leden niet blij mee zijn.

leden, waarbij diverse sectoren,

In de tweede helft van 2017

de rol van belangenorganisaties

bedrijfsvoering.”

“Dan wordt er ingegrepen en volgt

regio’s en bedrijfstypen zoveel

heeft de Ledenraad intensief

Naast de discussie over de

er een stevige discussie”.

mogelijk vertegenwoordigd zijn.

gesproken over de positie en

positie en strategie stemde de

zoals LTO wil overnemen. “We

ketensamenwerkingen.

werken uitstekend samen, onze

De vernieuwing komt ook tot

Hij ziet in 2018 de verdere

Via natuurlijk verloop zal de

de koers van de coöperatie.

Ledenraad in met de benoeming

inzet heeft altijd te maken met

uitdrukking in de slogan van

uitwerking van “Better Together”.

komende jaren dit gewenste

Daarbij is geconstateerd dat

van de heer Kees van der Bos als

de economische positie van

Agrifirm: Better Together. “Het

Naast het aan de achterkant

aantal worden bereikt. De leden

de leden behoefte hebben aan

nieuwe Agrifirm-commissaris. Het

onze leden”. Als voorbeeld noemt

is mooi om te zien hoe snel dit

van het bedrijf integreren

zijn ingedeeld in 10 districten

een coöperatie die een grotere

gegeven dat hij al een aantal jaren

Koekkoek de zero-emissie stal

wordt opgepakt, onder leiding

van het voormalige “Feed” en

waarbij in ieder district één keer

maatschappelijke rol inneemt

functioneerde in de Ledenraad,

die Exlan ontwikkelt. “Dat speelt

van nieuwe mensen zoals CEO

“Plant”, verwacht Koekkoek

per jaar een ledenbijeenkomst

dan tot dusver. Daarmee kan de

maakte de benoeming bijzonder.

in op maatschappelijke wensen

Dick Hordijk en directeur Ronald

veel van de samenwerking met

wordt georganiseerd. Tijdens

coöperatie haar leden helpen op

Verder handelde de Ledenraad

en biedt mogelijkheden om je

van de Ven.” Er liggen nog diverse

Specialties (o.a. premixen), dat

deze bijeenkomsten wordt het

de juiste manier om te gaan met

haar statutaire bevoegdheden

te onderscheiden in de markt.

mogelijkheden om de onderlinge

eerder zelfstandig opereerde

financieel resultaat besproken en

de eisen die worden gesteld vanuit

zorgvuldig af, zoals het

Wij benaderen dat zakelijk, als

samenwerking te verbeteren,

onder de naam Nuscience. “Dat

is de strategie toegelicht. Tevens

de wetgeving en de samenleving.

vaststellen van de jaarrekening

een mogelijkheid om waarde te

maar de trend is positief. “Je ziet

wordt volledig geïntegreerd,

is in elk district een interessant

Enerzijds doet Agrifirm dat al

en het verlenen van decharge aan

creëren in het belang van onze

dat onze adviseurs eerder een

zodat we bijvoorbeeld als Royal

bedrijf bezocht. Bijna 900 leden

met kennis, innovaties en advies.

bestuur en directie.

leden.”

specialist erbij halen, als ze zelf

Agrifirm Group kunnen werken

op een bepaald punt te weinig

in China. Ik verwacht hierdoor

Kwaliteit van de organisatie

kennis hebben. Onze leden

hogere rendementen bij onze

Bij dit soort ontwikkelingen

waarderen dat.”

buitenlandse activiteiten.”

Raad van Commissarissen

is samenwerking tussen verschillende onderdelen van

De samenstelling van de raad van commis-

Agrifirm essentieel. En daar is

sarissen was op 31 december 2017 (van links

de afgelopen jaren vooruitgang

naar rechts): Xander Wessels, Lizet Friesen-

geboekt, zo stelt Koekkoek vast.

Leibbrandt, Teun Smits, Kees van der Bos,

“Ik zie de kwaliteit van onze

Mieke Philipsen, Theo Koekkoek (vz.), Arian

organisatie vooruitgaan. Er is

Kamp (vice-vz.) en Marcel Scholtens. In 2017

meer ondernemerschap, meer

is Kees van der Bos, akkerbouwer in Holwerd

focus en meer samenwerking

(Frl.), toegetreden. Hij nam de plaats in van

binnen Agrifirm”. Een goed

Ton Görtz, varkenshouder in Baarlo (L.).

voorbeeld is de bundeling

Voorzitter Theo Koekkoek is op 1 april 2018

van voer en de plantaardige

10

Theo koekkoek discussieert graag met jonge ondernemers.

aftredend en niet herkiesbaar.

11

Agrifirm in de wereld De ‘Better Together-strategie’ draagt bij aan een verantwoorde voedselketen voor toekomstige generaties en weerspiegelt de drijfveer van boeren over de hele wereld: ze willen een beter bedrijf achterlaten voor de volgende generatie. Agrifirm wil groeien in Nederland en daarbuiten.

Duitsland: Verkoop fabrieken De activiteiten in Duitsland

Legenda

zijn in 2017 volledig geher-

Fabriek

structureerd. De productie-

Verkooporganisatie

locaties (Neuss, Drentwede en

Export

Losten) zijn verkocht aan lokale partijen in de Duitse markt.

Deze partijen blijven gebruik maken van de Agrifirm kennis,

Servië: Ontwikkeling stagneert

onder andere door afname van

De landbouwontwikkeling in

specialiteiten. Verder bedient

Servië stagneert. Reden voor

Agrifirm veehouders in het

Agrifirm om haar (minderheids-)

Duitse grensgebied vanuit

positie in het bedrijf Sto Posto te

Nederland.

heroverwegen.

Polen: Overname Bacutil

12

Vecteezy.com

België

Hongarije: Herstel en

De voerproductie in België groeide

samenwerking

Algerije: Anders beleveren

China: Regelgeving neemt toe

Bacutil in Polen over. Daarmee

door ten opzichte van 2016. Een

Het resultaat in Hongarije

Agrifirm onderzoekt of de

Opvallend is de toenemende

creëerde Agrifirm in Polen

Brazilië: Zorg over economie

groei die vooral wordt gerealiseerd

herstelde zich. De intensieve

belangrijke Algerijnse markt op

regelgeving op milieugebied

een bijna landelijke dekking.

Brazilië profiteert van kosten-

in de pluimveesector.

samenwerking tussen de voer-

een andere manier kan worden

die vanuit de Chinese overheid

Bacutil richt zich vooral op

besparingen in de operationele

en specialiteiten specialisten

beleverd dan via export vanuit

worden opgelegd aan bedrijven in

de pluimveesector, zowel

sfeer en een verbeterde markt-

Frankrijk: Uitbreiding Bonda

levert kennis- en kostenvoordeel

Europa. Dit Noord-Afrikaanse land

het algemeen en in de veehouderij

vleeskuikens als leghennen, met

aanpak, na tegenvallende ont-

Bonda wist in Frankrijk haar

op. Vooral in de voeding van

streeft een meer onafhankelijke

in het bijzonder. Sluiting van

een capaciteit van 100.000 ton

wikkelingen in 2016, die mede

activiteiten uit te breiden, wat

jonge dieren onderscheidt deze

positie na ten aanzien van

primaire productiebedrijven komt

per jaar. Het is gevestigd in Bedlno

het effect waren van de slechte

leidde tot mooie resultaten.

samenwerking zich.

importen van speciaal producten.

daarbij voor.

Radzyńskie, Oost Polen.

economische situatie in dat land.

Agrifirm nam mengvoerbedrijf

13

“Winstdoelstellingen gehaald in sterk veranderende markten” CFO Jaap Vessies bespreekt belangrijkste ontwikkelingen Royal Agrifirm Group behaalde

door een importstop van specia-

lage prijzen voor hun producten

in 2017 een resultaat van € 38,4

liteiten in Algerije. Polen deed het

of konden deze niet afzetten. De

miljoen euro, een resultaat hoger

uitstekend, China was in lijn met

fruitteeltsector kende, hoewel

dan in 2016. Een resultaat dat is

de verwachting.

het beeld wisselend was, een

gerealiseerd in sterk veranderen-

moeizaam jaar. Schade door vorst

de markten, waarin meer en meer

“Agrifirm zet de lijn door dat zij

en hagel, gecombineerd met lage

economisch draagvlak ontstaat

streeft naar hogere winst, die

prijzen, zorgt voor weinig investe-

voor duurzaamheid, ten behoeve

het mogelijk maakt als sterk

ringsruimte.

van de voedselketen van toe-

innoverend bedrijf in de markt

komstige generaties. De nieuwe

te opereren en tegelijk hogere

Topjaar in Polen

strategie ‘Better Together’ werpt

rendementen voor haar leden te

In Polen verwierf Agrifirm het be-

de eerste vruchten af.

halen. Winst die (voor een groot

drijf Bacutil. Daarmee realiseert

deel) middels ledenuitkerin-

Agrifirm een nagenoeg landelij-

Financieel goed jaar

gen terugvloeit naar de leden”,

ke dekking in de productie van

“We zijn tevreden over de finan-

meldt Vessies. Voor die leden is

mengvoer op de Poolse markt.

ciële prestaties in 2017”, aldus

eind 2017 de Loyaliteitsregeling

Naast de acquisitie was sprake

Vessies. “Het resultaat is we-

geïntroduceerd. “Een dergelijke

van een goede autonome groei in

reldwijd verbeterd en daarmee

regeling versterkt de band tussen

de afzet van pluimveevoer. Deze

is een eerste stap gezet naar

het lid en de coöperatie”.

ontwikkeling is een stimulans

de doelstellingen voor 2020. In

14

voor de verdere inzet van de

Nederland is sprake van klan-

Poolproducten wisselend

Agrifirm manier van werken. Het

tenwinst bij gewasbescherming

Hoewel het areaal granen met

resultaat in Hongarije herstelde

in de plantaardige sector en in

circa tien procent afnam, wist

zich van het tegenvallende jaar

de diersector bij de varkens- en

Agrifirm in 2017 twee procent

2016. Het meer toeleggen op

pluimveehouderij.”

meer graan te collecteren. De

financieel sterke veehouders le-

Ook waren er sterke prestaties

oogst verliep moeizaam, waar-

vert rendement op. Tegelijkertijd

van Bonda, NutriControl en Retail.

door in 2017 sprake was van

leidt de intensieve samenwerking

De prestaties internationaal

hogere droog- en schoonkosten.

tussen de mengvoeder en specia-

waren wisselend. In Brazilië werd

De prijzen van het graan lagen op

liteiten deskundigen van Agrifirm

een belangrijke commerciële re-

een lager niveau dan de afgelo-

veel kennis- en kostenvoordeel op.

organisatie doorgevoerd, terwijl in

pen jaren.

De productieactiviteiten in Duits-

België de resultaten tegenvielen

Telers van peen kregen bijzonder

land zijn in 2017 volledig

15

geherstructureerd. Alle drie de

Kerncijfers

Dankzij betrokken medewer-

wist Bonda in Frankrijk de acti-

sterke kostenbesparingen en een

productielocaties (Neuss, Dren-

(alle bedragen zijn in miljoenen euro’s tenzij anders vermeld)

kers en extra inzet van allerlei

viteiten uit te breiden, wat leidde

verbeterde marktaanpak. Het

twede en Losten) zijn verkocht

Omzet en resultaat

2017

2016

middelen werd vanaf het vierde

tot mooie resultaten.

resultaat ligt hoger dan in 2016.

aan lokale partijen in de Duitse

Netto-omzet

2.118

2.170

kwartaal weer geacteerd op

BV Oldambt kreeg eind 2016 te

Een specialiteiten importstop

markt. “Duitse veehouders in

Operationeel bedrijfsresultaat

56,4

31,7

Operationeel bedrijfsresultaat als % van de omzet

2,7%

1,5%

goed niveau. “Deze inzet leidde

maken met brand in een opslag-

door Algerije raakte de produc-

Bedrijfsresultaat

56,4

31,7

tot hogere kosten en de matige

loods, waardoor een deel van de

tielocatie in Drongen (België). De

Financiële baten en lasten

-4,5

-2,8

afleverperformance leidde ook

gedroogde (luzerne)voorraad ver-

productie in deze nieuwe locatie

Resultaat voor belastingen

51,9

28,9

tot klantverlies. Aan het eind

loren ging. De groeizame nazomer

blijft achter bij de verwachtingen.

0,1

13,8

van het jaar was sprake van

in 2017 maakte dat de drogerij

Agrifirm onderzoekt of de belang-

38,4

30,6

een goede klantenbalans in de

veel gras kon verwerken. Door het

rijke Algerijnse markt op een an-

de grensstreek worden volledig vanuit Nederland bediend met kwaliteitsvoerders en concepten”, weet Vessies.

Resultaat deelnemingen Netto resultaat

In de Nederlandse veehouderij

Netto activa

meeste diersectoren, dat had

natte weer later in het seizoen, kon

dere manier kan worden beleverd

kende Agrifirm een prima eerste

Vaste activa

een uitstekende klantenbalans

niet alle luzerne worden geoogst

In andere markten, zoals Spanje,

halfjaar van 2017. Groei in alle

Netto werkkapitaal

89,3

85,2

kunnen zijn”, aldus Vessies.

en namen de droogkosten toe.

Italië en Oost-Europa, loopt de

sectoren dankzij uitstekende

Totaal netto activa

387,6

420,7

producten en concepten. Ook

Financiering

financieel werden de doelen be-

Groepsvermogen

464,4

452,8

reikt dankzij een goede inkoop-

Voorzieningen

8,6

15,0

Netto schuld

-85,4

-47,1

Totaal financiering

387,6

420,7

Groepsvermogen in % van totaal vermogen

57,6%

53,2%

Investeringen vaste activa

26,8

36,1

Afschrijvingen vaste activa

33,5

32,0

strategie en efficiëntievoordelen.

Het kosten- en margebeheer maakte dat Agrifirm sterk in de markt acteerde.

Door een samenloop van omstandigheden stokte deze ontwikkeling tijdens het derde kwartaal. Gebrek aan transportcapaciteit, intro-

335,5

Investeringen

Kasstroom Kasstroom uit operationele activiteiten

ductie van een nieuw plannings-

Ledenuitkeringen

programma en toename van klant

Ledenvoordeel / Ledenkorting

specifieke voeders, VLOG-voeders

Personeel

en maatmelen maakten dat

Aantal medewerkers ultimo jaar (in FTE)

productie en logistiek niet met

Afzet (x 1.000 ton)

82,6

93,8

25,0

22,5

2.954

Mengvoeders

3.829

4.021

1.875

2.154

binnen de fosfaatwetgeving een

Premixen & concentraten

553

531

6.257

6.706

Granen, aardappelen, uien en peen

400

409

Kunstmeststoffen

364

412

(meng)voerproductieproces. De

Totaal plantaardig

afleverperformance was daarmee een tijd lang niet op orde.

België

dus boven 2016. Ook de activi-

bedrijven

De voerproductie in België

teiten in China renderen prima.

Bonda, BV Oldambt en de afzet

groeide ten opzichte van 2016

Aandachtspunt is de toenemende

van veevoeders in België ken-

gestaag door. Een groei die vooral

regelgeving op milieugebied die

den goede resultaten. De afzet

wordt gerealiseerd in de leg-

vanuit de Chinese overheid wordt

van gemengde vochtige voeders

pluimveehouderij.

opgelegd aan bedrijven in het

vanuit de Bonda-locatie in Den

algemeen en aan de veehouderij

Bosch krijgt steeds meer waar-

Specialiteiten kent lastig jaar

dering van veehouders, als die

De specialiteiten-activiteit van

zich oriënteren op een goedkoper

Agrifirm kent een bewogen jaar.

Belangrijke investeringen

totaal rantsoen en/of zoeken naar

De matige ontwikkelingen in

In 2017 zijn een aantal belang-

mogelijkheden om de fosfaatpro-

Brazilië, door de slechte economi-

rijke investeringen gedaan in

ductie te reduceren. Daarnaast

sche situatie, zijn gekeerd dankzij

onder andere de herbouw van de

in het bijzonder.

uitbreiding van de in 2016 over-

Welkoop prima

Co-producten

leidde tot extra uitdagingen in het

Goede resultaten overige

3.089

helpen van melkveehouders om

Totaal diervoeding

afzet boven of op begroting en

varkensvoerfabriek in Veghel en

elkaar in de pas liepen. Ook het

goede melkproductie te realiseren,

16

298,3

764

821

Totaal afzetvolume

7.021

7.527

Gewasbeschermingsmiddelen (in € miljoen)

118,2

141,9

genomen fabriek in Płośnica (Polen), deze investeringen

Welkoop hield de in 2016 ingezette positieve ontwikkeling vol in

dragen bij aan een verdere

2017. Ook de financiële prestaties waren prima. Trots kon Welkoop

verbetering van kwaliteit en

melden dat haar organisatie opnieuw, net als in 2016, was verkozen

een efficiëntere productie.

tot de Beste Winkelketen in de categorie Dierenspeciaalzaken & Tuin

Door deze investeringen worden

bij de verkiezing van de ABN AMRO Beste Winkelketen. “Een felicitatie

verdere groeiambities mogelijk.

waard”, glundert Vessies.

De financiële slagkracht van Agrifirm is sterk.

17

Leiderschap centraal op Jongerendag Werk je thuis mee op het bedrijf

zij willen spelen en om dit uit te

gers vond dat boeren en tuinders

of ben jij de eigenaar en neem jij

spreken. Om als jonge agrarische

meer over de heg moeten durven

de beslissingen? Wie zie je als

ondernemer succesvol een bedrijf

kijken. “Als je wilt werken aan

je voor de spiegel staat? Is dat

te ontwikkelen is leiderschap

een goede toekomst van je be-

degene die de lijnen uitzet; hij of

onontbeerlijk.

drijf, is het zinvol om jezelf op te

zij die de leider is? En zo ja, ben

Ledenuitkering: meer dan € 100 miljoen sinds 2012!

Hij kreeg bijval van arbeids- en

iemand anders of zelfs hele-

organisatiepsycholoog Joke

maal niemand? De vraag is dan,

Land. “Niet kiezen, betekent vaak

Ruim 700 agrarische jongeren

wat kun je doen om het beeld

verliezen.” Land spoorde jonge

uit heel Nederland kwamen naar

scherper te krijgen en hoe toon

agrarische ondernemers aan om

Apeldoorn om mee te doen aan de

je leiderschap?

uit hun comfortzone te stappen.

Agrifirm Jongerendag. Dit waren

Marketeer en schrijver Jos Bur-

er meer als ooit tevoren.

euro, kan worden bijgeschreven op de Agrifirm

leden. Het hoogste bedrag ooit. Vanaf 2012 keerde

Loyaliteitsregeling. Leden die niet willen of kunnen

de Coöperatie al meer dan 100 miljoen euro aan haar

meedoen aan de Agrifirm Loyaliteitsregeling krijgen

Tijdens de Jongerendag 2017

leden. Vanaf 2018 kunnen leden kiezen hun geld op

hun Ledenuitkering in mei bijgeschreven. Met deze

reikte de Jongerenraad van Agri-

de Agrifirm Loyaliteitsregeling bij te laten schrijven.

coöperatieve aanpak onderscheidt Agrifirm zich van

firm de jonge ondernemer in de

andere grote spelers in de markt.

zaal daarvoor de handvatten aan.

Vanaf 2012 keerde Agrifirm ruim 100 miljoen euro

sectoren een spiegel voorge-

plaats van uit te laten keren, bij laten schrijven op

uit aan haar leden. Toch is de financiële positie van

houden. Aan wie spiegelen jonge

de nieuwe Agrifirm Loyaliteitsregeling. De regeling

Agrifirm ijzersterk met 57,6 procent Eigen Vermogen

ondernemers zich als agrarische

beloont de leden met een hoge opslag van 6 procent

en een beperkte schuldenlast. Ook de investeringen

ondernemer als het gaat om hoe

boven de Euribor-rente (3 maand). Ondernemers die

en afschrijvingen liggen keurig in verhouding.

de sector in beeld moet komen?

termijn geeft deze binding voordeel voor beide partijen.

De Ledenraad stemde in met het voorstel om 1,6 procent Ledenvoordeel over de omzet in 2017

“Leiderschap toon ik door van-

Meer dan € 100 miljoen ledenuitkering

daag keuzes te maken en niet

25

morgen”, stelde Joost van de Pas,

20

voorzitter van de Agrifirm Jon-

15

gerenraad en varkenshouder in

10

uit te keren. Aan Ledenkorting komt daar 35

5

het Brabantse Heeswijk-Dinther.

eurocent per 100 kilo mengvoer en 2,7 procent

0

Hij nodigde alle jonge (toekom-

over de omzet gewasbescherming bij. Deze totale Ledenuitkering, dit jaar totaal circa 25 miljoen

Burgers.

En tegelijk werd de verschillende

Daarvoor kunnen ze hun ledenuitkering 2017 in

veel zaken doen, profiteren het meest. Op de langere

18

je dan scherp in beeld? Of zie jij

Over 2017 keert Agrifirm 25 miljoen euro uit aan de

Agrifirm beloont met deze regeling trouwe klanten.

zadelen met een probleem”, stelt

2012

2013

Ledenvoordeel

2014

2015

Ledenkorting

2016

2017

stige) ondernemers uit om voor zichzelf te bedenken welke rol

19

“Agrifirm kiest bredere invulling van coöperatie” Ruud Tijssens, director Public & Cooperative Affairs Nu boeren en telers steeds

vragen leden aan Agrifirm om hen

volgende generatie. Daarmee

nadrukkelijker te maken krijgen

ook te helpen om hun positie in de

kunnen we ook het maatschap-

met maatschappelijke druk en

maatschappij te versterken. Het

pelijk klimaat over onze sector

technologische vernieuwingen,

draagvlak voor agrarisch onderne-

minder grimmig maken en meer

neemt de roep om praktische

mers staat onder druk en de eisen

potentiële opvolgers mobiliseren.

innovaties toe. Hoe zorgen we

die worden gesteld aan boeren en

Door het lokaal en praktisch aan

er voor dat we als agrarische

telers worden steeds specifieker

te pakken, helpen we om concrete

sector draagvlak behouden? En

en dwingender. De tijd van louter

kansen te scheppen voor boeren,

hoe kan de coöperatie bijdragen

verzet tegen deze maatschappe-

in plaats van te praten over mon-

aan de oplossing? In reactie op

lijke tendens lijkt op zijn eind te lo-

diale vraagstukken. Dus liever een

deze vragen kiest Agrifirm een

pen. “Boeren zien heel goed dat je

bijdrage aan de grondwaterpro-

bredere aanpak.

meer bereikt door begrip te tonen

blematiek in veenweidegebieden

voor de wensen van burgers. Dan

dan eindeloos discussiëren over

“We willen onderdeel zijn van de

kun je op basis van wederzijds

het klimaatprobleem”.

oplossing”, vat Ruud Tijssens de

vertrouwen afspraken maken die

kern van de verbreding samen. Hij

voor ondernemers haalbaar zijn”,

Geen belangenbehartiger

is bij Agrifirm verantwoordelijk

illustreert Tijssens.

Om misverstanden te voorkomen:

voor onder andere coöperatieve

20

Agrifirm wordt niet de belangen-

zaken. Tijssens is enthousiast over

Ledenraad

behartiger van boeren en telers.

de bredere benadering.

De geschetste problematiek is

“Die rol vervullen organisaties

in 2017 met de voltallige Leden-

zoals LTO en daarmee werken we

Meer dan aandeelhouder

raad van de coöperatie bespro-

nauw samen. Wij richten ons op

“Van oudsher is de coöperatie

ken. Uit die discussie kwamen

zakelijke initiatieven, dus het ont-

de aandeelhouder van de onder-

vier kernbegrippen naar voren:

wikkelen van een business model

neming; een aandeelhouder die

rentmeesterschap, toekomstbe-

voor vernieuwingen die de positie

een goed rendement op kapitaal

stendigheid, toekomstige gene-

van ondernemers in onze sector

nastreeft, maar wel vanuit een

raties en lokale betrokkenheid.

versterkt.”

lange termijn visie. De relatie met

“Onze leden willen dat Agrifirm

Nog een belangrijke randvoor-

de leden beperkt zich tot het le-

hen ondersteunt bij het ontwik-

waarde: het zal niet gaan om

veren van producten en diensten”,

kelen van een manier van boeren

voorschrijven, dus boeren ver-

zo legt Tijssens uit. Meer en meer

die ze kunnen doorgeven aan de

plichten tot bepaalde maatregelen

21

door Agrifirm. “We hebben dit zeer

> De mest en mineralen aanpak,

“Als onze leden ervaren dat

nadrukkelijk met de Ledenraad

waartoe onder andere het

Agrifirm voor hun belangen

besproken en we hebben heel

Mestinvesteringsfonds behoort.

opkomt en bijdraagt aan hun toe-

duidelijk gekozen voor helpen en

komst. Hoe we dat gaan meten?

stimuleren, niet voor dwingen”, vat

Kosten

Daarover hebben we nog geen

Tijssens samen.

Een voor de hand liggende vraag:

hard criterium. Natuurlijk moet

wat gaat dit allemaal kosten?

er bij ieder project zicht zijn op

Initiatieven

Tijssens: “De Ledenraad beslist

een lonende exploitatie. En we

En wat is het dan concreet?

hierover. Er is geen vast budget,

gaan de initiatieven regelmatig

Tijssens noemt zes initiatieven die

het gaat om de kwaliteit en haal-

voorleggen in onze Ledenmonitor,

passen in de nieuwe aanpak. Hij

baarheid van de initiatieven”.

zodat we weten hoe onze leden er

voegt toe dat in 2018 met boeren

En wanneer is het geslaagd?

over denken.”

en telers in de regio wordt gesproken over andere initiatieven. “Het is niet in beton gegoten en deels ook voor ons een zoektocht, die we samen met onze leden onder-

Eurocommissaris Andriukaitis bezoekt fabriek Veghel

Gezonde planten en gezonde bodem

nemen.”

De zes initiatieven die nu al onder

Op 28 november bezocht eurocommissaris voor gezondheid en

Een gezonde bodem en weerbare gewassen

> Natuurlijke vijanden: bevorderen van natuurlijke

de brede coöperatieve benadering

voedselveiligheid Vytenis Andriukaitis de productielocatie in

vormen de basis voor een duurzame voedselketen.

bestrijders.

vallen, zijn:

Veghel. De eurocommissaris zag hoe voedingsmiddelen die niet

Verantwoorde gewasbescherming is hierbij van

> Precisielandbouw: moderne apparatuur, zoals

> JoinData, het initiatief voor

langer gebruikt worden voor menselijke consumptie, omgezet

groot belang. In november 2017 lanceerde Agrifirm

gps- en internettechnologie maakt minimalisering

zeggenschap over en delen van

worden in ingrediënten van hoge kwaliteit voor diervoeders.

haar nieuwe strategie voor gewasbescherming, die

van middelgebruik mogelijk. Digitale informatie

boerendata, waarin Agrifirm

Discussieonderwerp

gericht is om in samenwerking met alle schakels

beperkt ook erfemissie.

deelneemt;

was het belang van dit

in de keten de invloed van gewasbeschermings-

> Kennis & advies: telers helpen met bijbenen

> Akkerweb, de samenwerking

onderdeel van de circulaire

middelen op het milieu en de leefomgeving te

voortdurend veranderende wetgeving en

van Agrifirm en WUR die akker-

economie en de barrières

minimaliseren.

technologische ontwikkelingen.

bouwers een open platform

voor innovatie hierin. In

biedt voor dataverzameling;

Europa wordt jaarlijks

De gewasbeschermingsstrategie is erop gericht om

Agrifirm stimuleert de de ontwikkeling van

> De ontwikkeling van een nieuwe

3,5 miljoen ton aan

minder middelen te gebruiken, en de milieu-impact

gewasbeschermingsmiddelen met een steeds lagere

rundveestal met extra lage

voedingsmiddelen anders

van middelen die gebruikt kunnen worden, zoveel

milieu-voetafdruk. Dit is een belangrijk deel van de

ammoniakemissie;

gebruikt dan naar vergister

mogelijk te verlagen. Deze aanpak kent de volgende

geïntegreerde gewasbeschermingsstrategie, dat

> De zero-emissie varkensstal

of vuilnisbelt. De ambitie is

bouwstenen:

preventie van het gebruik combineert met verdere

waar Agrifirm-dochter Exlan

om dit volume

> Weerbare planten en bodems: sterke gewassen die

verduurzaming van gewasbeschermingsmiddelen. Een

het initiatief voor neemt;

te verdubbelen. In de EU

groeien op een gezonde bodem

ander voorbeeld van toepassing van de geïntegreerde

> Het Jonge Ondernemers

wordt jaarlijks ongeveer 88

> Low-impact middelen: de milieu-impact van

gewasbeschermingsstrategie, is TopCrop. Dit is een

Ontwikkel Programma (JOOP)

miljoen ton voedsel verspild.

chemische en natuurlijke gewasbeschermings-

driejarig project van Stichting Natuur & Milieu, Albert

middelen voortdurend verlagen.

Heijn en Agrifirm, dat najaar 2017 van start ging.

om bedrijfsopvolgers te coachen;

22

23

Innovaties en ontwikkelingen

voerspoor. De unieke combinatie

produceren van melk geproduceerd

te halen. Stikstofruimte is de

van kennis over akkerbouw,

door koeien die gevoerd zijn met

beperkende factor voor de

grasland en veeteelt leidt tot

gecertificeerd gentechvrij veevoer.

Agrifirm is actief en voorloper in ontwikkelingen. Veelal gericht op het

Tevens steeg het eiwitgehalte in de

aardappelteelt in Zuid en Oost

extra reductie. Akkerbouwmatig

Agrifirm is partner in dit traject

voordeel halen op het boerenerf. Soms ook iets verder voor de muziek

bonen tot boven de 40 procent.

Nederland. Een hogere benutting

telen van gras, gerichte inzet van

om het mengvoer voor deze

zorgt voor minder denitrificatie

voedergewassen en een betere

bedrijven te produceren.

uitlopend. Een compilatie.

24

stikstofefficiĂŤntie in het gewas

Praktijktest gecoate meststoffen

en/of uitspoeling. Eerdere

jongvee-opfok en leeftijdsopbouw

Circa 200 melkveehouders

Cichorei

plek in Nederland. Circa 400

Agrifirm introduceert voor

proeven op onderzoeklocatie

van de melkveestapel zijn toepas-

produceren voor deze aparte

Agrifirm werd in 2017 de

hectare werd in 2017 ingezaaid.

seizoen 2018 een nieuwe

Vredepeel toonden ook positieve

bare maatregelen. Uiteindelijk is

melkstroom. Zij ontvangen

belangrijkste dienstverlener

Mede dankzij de professionele

kunstmestsoort (TopCote

effecten van het coaten.

het streven om 1,1 miljoen kilo

een hogere melkprijs die de iets

in de cichorei ten behoeve

teeltbegeleiding vanuit Agrifirm

Aardappel) met gecoate en

fosfaat minder te produceren

hogere mengvoerprijs ruim

van verwerker Sensus.

steeg de opbrengst dit jaar naar

ongecoate korrels. Samen met

1,1 miljoen kilo fosfaatreductie

bij de Agrifirm-klanten. Eind

compenseert.

Het agentschap in Zuid- en

circa 3.000 kilo per hectare,

12 akkerbouwers startte

Een pakket aan maatregelen

2017 bleek dat de Nederlandse

Oost-Nederland betreft circa

waarbij de topopbrengsten rond

Agrifirm in voorjaar 2017 een

zorgt voor een forse

rundveehouderij onder het

UV-licht tegen fungiciden

80 procent van de markt.

de 5.000 kilo lagen. Een niveau

praktijkproef naar het effect,

fosfaatreductie. Agrifirm gaat

fosfaatplafond was gebleven.

Diverse middelen tegen bewaar-

waarbij de, voor humane doelen

de voordelen van gecoate

daarmee verder dan het alleen

Soja

geteelde, soja financieel kan

meststoffen. Daaruit bleek dat

verlagen van de gehalten in

VLOG-voeders succesvol

verboden in de pootaardappel-

De sojateelt verovert een

concurreren met zomergranen.

coaten helpt om een hogere

het voer, het zogenaamde

FrieslandCampina wil kaas

teelt. De sector zoekt daarom al

fungiciden zijn of worden

25

langere tijd naar alternatieven.

bijsturen wanneer dat nodig

we waar mogelijk en nodig aan

helpt zeugenhouders om biggen

Explosieve vraag naar

in een groeiende sector. Steeds

Het behandelen van pootgoed

blijkt. Ook kan hij de gegevens

de verbetering daarvan. Agrifirm

van de hoogste kwaliteit te

biologisch voedsel

meer boeren gaan de uitdaging

met UV-licht (Cleanlight) is zo’n

vergelijken met andere

ziet daarnaast een interesse

produceren. In de totaalaanpak

De consumptie van biologische

aan. Agrifirm helpt hen met

mogelijkheid. Ook in bloembollen

bedrijven of met voorgaande

ontstaan naar meer regionale

zijn groei, vitaliteit, gaafheid van

producten is in Europa de

deze omschakeling. Bij de

wordt deze techniek nu getoetst

slachtrondes. Het op deze

grondstoffen en ontwikkelde een

de big, uniforme tomen, geen

afgelopen 5 jaar met gemiddeld

omschakeling gaat het om drie

op voldoende werking.

manier beheren en bewaken

Code ‘Grondstoffen van Europese

diarree, rust in de toom en een

7 procent per jaar gegroeid. In

aparte onderdelen. Daarbij wordt

van resultaten was nog niet

herkomst’, om daarmee de

goede conditie bepalend voor het

2015 is de grens van 1 miljard

de invloed en persoonlijkheid van

mogelijk.

discussie over de herkomst

maximale rendement. De nieuw

euro aan consumentenuitgaven

de ondernemer geplaatst naast

van de producten te kunnen

ontwikkelde biggenscan brengt

voor biologische producten in

de opzet en de eigenschappen

PoultryNext in vleespluimvee Agrifirm ontwikkelde

26

PoultryNext. Deze applicatie

Aangescherpt inkoopbeleid en

beantwoorden. Voor Agrifirm

op basis van deze factoren de

Nederland doorbroken. Vanuit

van de onderneming en worden

bundelt alle technische

Europese grondstoffen

staat voorop dat grondstoffen bij

situatie in beeld. Samen met

Nederland gaat 928 miljoen

de invloeden vanuit en naar de

en financiële gegevens op

Agrifirm kijkt bij haar inkoop

voorkeur komen uit die gebieden

de adviseur wordt vervolgens

euro aan biologische producten

omgeving beoordeeld.

een vleespluimveehouderij.

goed naar de regio’s waar

die in alle opzichten de beste

gekeken waar verbeteringen

de grens over. Kortom: de vraag

Het geeft daarmee de

grondstoffen voor mengvoer

omstandigheden bieden.

kunnen worden gerealiseerd.

naar biologische producten

pluimveehouder inzicht in de

vandaan komen. Voor de grote

Daarvoor zijn bijvoorbeeld

groeit sterk. Werken in de

lopende of juist afgesloten

productstromen kijkt Agrifirm

Nieuwe totaal aanpak

vijf voerlijnen beschikbaar,

biologische sector betekent

mestronde. Daarmee kan de

naar de sociale- en milieurisico’s

voor biggen

ontwikkelt door de voer- en

onderzoeken, uitproberen en

ondernemer snel en accuraat

in teeltlanden en waar werken

De ontwikkelde totaalaanpak

specialiteitenexperts.

werken, kortom ondernemen

27

3 miljoen kilo fosfaat

Meer deelnemers “We hebben in 2017 het fundament gelegd. Inmiddels

Het mestinvesteringsfonds (MIF)

hebben ook de akkerbouw-

ondersteunt mestverwerkings-

coöperaties Cosun en Avebe de

projecten door het beschikbaar

intentie uitgesproken om toe te

stellen van achtergestelde lenin-

treden; ik verwacht dat in de loop

van wie de slimste toepassingen

gen. Er zijn 10 projecten gefinan-

van dit jaar nog meer partijen

ontwikkelt.”

cierd, waardoor bijna 3 miljoen kilo fosfaat verwerkingscapaci-

zich aansluiten”, aldus een

“JoinData gaat innovatie op de boerderij versnellen”, voorzitter Ton Loman

28

teit is gerealiseerd.

optimistische Loman. Hij wijst er

Loman verwacht dat JoinData

op dat de trend naar het delen

ontwikkelaars van slimme

van data actueel is, bijvoorbeeld

toepassingen uitdaagt, zodat

De ondersteuning gebeurt door

ook in de Amerikaanse landbouw.

boeren en tuinders betere tools

verstrekken van achtergestelde

“Grote partijen die in eerste

in handen krijgen om duurzamer

geldleningen. Daarmee kunnen

instantie probeerden data en

en efficiënter te werken. “Om

investeerders eenvoudiger vreemd

applicaties af te schermen,

dit soort oplossingen mogelijk

vermogen aantrekken. Het fonds

komen terug van die filosofie.

te maken, hebben we ooit de

stelt eisen aan o.a. het percentage

Uiteindelijk werkt het beter om

coöperatie uitgevonden; geen

te exporteren fosfaat, de kwaliteit

niet te concurreren om de data,

wonder dat deze structuur ook

van het businessplan en de effec-

maar om te concurreren op basis

goed werkt voor JoinData”.

tiviteit van de investering. In 2017

Steeds meer boeren en tuinders produceren steeds meer data.

“Hiermee realiseren we drie

scherpte het fonds haar eisen, voor

De brede toepassing van sensoren en robots in de land- en tuinbouw

doelen”, legt Ton Loman uit.

nieuwe aanvragen, aan. Dit betreft

zorgt voor een wassende stroom gegevens. Tijd om die stroom te

De oud-CEO van Agrifirm is

de kwaliteit van het eindproduct en

kanaliseren, zodat de data nog beter tot waarde kunnen worden

onafhankelijk voorzitter van

de wijze waarop het eindproduct in

gebracht met praktijkgerichte applicaties.

het bestuur van coöperatie

de markt wordt gezet. Het droge-

JoinData. Het centraliseren

stofgehalte van het eindproduct

Dat is, in het kort, de reden

Boer beslist

van de toegang tot data kan

moet nu minimaal 55% zijn. En

voor het oprichten van

JoinData vervangt de situatie waarbij

allereerst de kosten voor boeren

moet vooraf duidelijk zijn hoe de

JoinData. Halverwege 2017

er diverse dataverzamelingen

en tuinders verlagen. Een tweede

verkoop wordt aangepakt. De extra

besloten de oorspronkelijke

zijn bij verschillende bedrijven

doel is het efficiënter maken van

eisen zijn van belang voor aantrek-

initiatiefnemers van Smart

en organisaties. Met JoinData

agrarische productieketens, door

kelijke mestexportmarkten, zoals

Dairy Farming - Agrifirm,

beslissen boeren en tuinders zelf

gemakkelijke uitwisseling van

Polen, Hongarije, Noord-Spanje.

FrieslandCampina en CRV - om

wie toegang tot hun data heeft.

data. En de derde doelstelling

Het mestinvesteringsfonds is een

samen met LTO Nederland

Door op basis daarvan de toegang

is het verder verduurzamen

initiatief van 25 mengvoerbedrij-

en EDI Circle (agrarische

tot data te faciliteren, kunnen

van de ketens, bijvoorbeeld

ven. Het ondersteunt onderne-

accountantskantoren) tot

gespecialiseerde bedrijven met

door slimme toepassingen op

mers om de mestverwerking op te

de verdere uitbouw van deze

“big data” nieuwe toepassingen

het terrein van bemesting of

pakken en de capaciteit daarin te

“datahub”.

ontwikkelen.

gewasbescherming.

De melkrobot is een bron van data.

versnellen.

29

Verantwoorde gewasbescherming, feiten en/of gevoel?

CSR Symposium “gaan we de grens over?”

Op vrijdag 10 november vond het CSR-symposium ‘Gaan we de grens over?’ plaats. Dagvoorzitter Felix Rottenberg opende het symposium op het hoofdkantoor van Royal Agrifirm Group en heette alle genodigden welkom.

Tijdens het symposium werden drie thema’s uit de agrarische sector besproken, gerelateerd aan duurzame landbouw in Nederland en de wereldmarktpositie.

De discussie over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen is volop in het nieuws de laatste tijd, wat dit onderwerp actueel gezien wel het meest beladen maakt. Rik Grashoff - Tweede Kamerlid GroenLinks, en Guido Sterk specialist geïntegreerde gewasbescherming, gaan in debat.

Information Based Solutions De landbouw digitaliseert snel. De boer wordt meer en meer ondersteund door data. Information based solutions wordt gezien als één van de oplossingen om de wereld te voeden. Anne Bruinsma, mede-oprichter van FarmHack, gaat met het publiek in gesprek.

Rik Grashoff: “Als agrarische sector kan je lobbyen en inzetten op het tegenhouden van verandering, of je kunt als sector de omslag inzetten.

Stel samen doelen voor vermindering van gebruik hoge risicomiddelen.”

Guido Sterk: “Chemische gewasbescherming zal altijd belangrijk blijven om parasieten te bestrijden.

Als er geen biologische antagonisten zijn, zullen we het scheikundig moeten oplossen.”

Natuurinclusieve veehouderij: JA of NEE? Hoe natuurvriendelijk moet onze landbouw zijn?

Moeten alle boeren biologisch en natuurinclusief gaan werken?

Of moet je juist zo efficiënt mogelijk werken? Hidde Boersma, wetenschapsjournalist en auteur, en Joris Lohman, oprichter en eigenaar Food Hub, gingen met elkaar in debat.

Hidde Boersma: “Als we landbouw zo intensief mogelijk inzetten, een zo hoog mogelijke opbrengst realiseren op een klein oppervlak, dan kan de rest allemaal natuur worden.”

30

Joris Lohman: “Vertical farming is in opkomt.

De diversiteit neemt toe. Ik geloof in grondgebonden oplossingen: boeren die de regio bedienen.”

Anne Bruinsma: “Innovatie moet je niet op een gesloten manier uitvoeren, maar op een open manier. Data delen staat centraal.”

Reactie vanuit Agrifirm Albert van den Belt: “Het is belangrijk dat de boer zelf kan bepalen met wie hij zijn data wil delen, al staat vast dat verdere professionalisering van de internationale landbouw vraagt om goede benutting en data in de keten. Agrifirm vindt het belangrijk om hierbij te blijven faciliteren.”

Reactie vanuit Agrifirm - Rob van de Lindeloof: “Gewasbescherming moet je alleen inzetten wanneer en waar die nodig is en er moet altijd gestreefd worden naar middelen die zo weinig mogelijk impact op de omgeving hebben.”

31

Dit is een uitgave van Agrifirm Redactie Communicatie Agrifirm Fotografie Marnix Klooster, Daniel Wenzel, Arek Kulasik, Agrifirm Ontwerp DTP & Vormgeving Agrifirm Drukwerk Bek Uitgave maart 2018

Royal Agrifirm Group www.agrifirm.nl

T 088 488 10 00 info@agrifirm.com

Postbus 20000 7302 HA Apeldoorn

MS-N301-0218NL

Colofon