O ceo de dia

O ceo de noite, O ceo de dĂ­a Antonio Gregorio Montes Xerfa 2010 Reloxio de Sol do Cargadoiro, Ribadeo 11/08/2010, 10:00

O ceo de dĂ­a Capas no ceo.

Os movementos do Sol e da Terra.

Reloxios de sol.

Capas no ceo Nubes Sobre as nosas cabezas ou envolvéndonos Altura: dende 0 m ata unha decea de km Lúa Máis alo das nubes: ás veces, tápana Sol Máis aló da Lúa: nos eclipses, a Lúa tápaa Ceo (atmosfera) Envolve ó resto de elementos.

Deixa pasar a luz. Non hai estrelas.

Azul ...

As nubes Están na Terra.

Son auga en gotiñas en suspensión.

Brancas por mistura da luz que as atravesa.

Se son moi densas, oscurecen ó non pode pasar a luz a traverso delas.

Non forman parte da temática astronómica.

Forman parte da meteoroloxía.

Hai capas e formas diversas.

O ceo - atmosfera (diurno) Aparece como azul.

Efecto do atravesar a luz solar a atmosfera terrestre.

A claridade e a difanidade depende da constitución da atmosfera no entorno nese momento concreto que se está a mirar. É o tamiz que impide ver outras cousas que o Sol ou a Lúa.

O 'ceo diurno' non é 'astronómico', como o 'ceo nouturno', aínda que deixa ver elementos astronómicos.

A difusión da luz solar no ceo non deixa aprezar a luz das estrelas de fondo.

Hai unha transición cara e dende o ceo nouturno no anoitecer e amencer.

O ceo - atmosfera (diurno) - II Crepúsculo (entre lusco e fusco): o Sol non se ve, pero hai resplandor.

Considéranse crepúsculo civil, náutico e astronómico (Sol a -6º, -12º e -18º respectivamente) Duración variable (día, λ), igual que varía o día.

O ceo oscurécese (na Terra) variando de cor por efecto Tyndall.

O difundirse menos luz, aparecen as estrelas como visibles.

1ª 'estrela': en xeral, Venus, que non se pode partar moito do Sol en ángulo.

Terra

Venus

Vista de Venus dende a Terra

A Lúa Vese tamén de día.

O dito 'cando sae Lourenzo recóllese Catalina' é falso.

Vese peor que de noite: hai máis luminosidade.

Móvese no ceo seguindo ou precedendo ó Sol. O ángulo que forman depende do momento.

Varía a súa visión ó longo do día, podendo deixarse de ver.

Terra e Lúa e a súa separación, a escala

O Sol A 'nosa' estrela.

Con moito, o obxecto máis brilante do ceo (magn. -27) Tamaño medio.

Símbolo: Imaxe:

O Sol Datos astronómicos Distancia media á Terra 150.000.000 km (1UA) Brillo aparente (V) -26,8m Brillo absoluto 4,8m Características físicas Diámetro 1 392 000 km Diámetro relativo (dS/dT) 10^9 Área da superficie 6,09 × 10^12 km² Volume 1,41 × 10^27 m³ (1 400 000 x T) Masa 1,9891 × 10^30 kg Masa en relación á Terra 333 400 (98,6% da masa do Sistema Solar) Densidade media 1411 kg m-3 Densidade en relación á Terra 0,26 Densidade en relación á auga 1,409 Gravidade na superfície 274 n s-2 Gravidade relativa (superfície) 27,9 g Temperatura na superficie 5 506,85 °C Temperatura da coroa 5 × 10^6 °C Luminosidade (LS) 3,827 × 10^26 J s-1

O Sol Características orbitais Período de rotación No ecuador: 27d 6h 36m A 30° latitude: 28d 4h 48m A 60° latitude: 30d 19h 12m A 75° latitude: 31d 19h 12m Período de translación en torno ao centro da Galaxia 2,2 × 10^8 anos Composición da fotosfera Hidróxeno 73,46 % Helio 24,85 % Osíxeno 0,77 % Carbono 0,29 % Ferro 0,16 % Neon 0,12 % Nitróxeno 0,09 % Silicio 0,07 % Magnesio 0,05 % Xofre 0,04 %

O Sol Partes visibles Fotosfera Cromosfera + protuberancias

Atenci贸n: non mirar 贸 Sol directamente

Os movementos do Sol e da Terra.

Dicir que o Sol se move no ceo implica ter como referencia a Terra.

O Sol móvese en relación á Galaxia, pero o que determina a súa visión na Terra é o movemento en relación a ela.

A Terra describe unha órbita cuasi elíptica arredor do Sol. Os movementos relativos principais entre os dous astros son os de xiro da Terra sobre o seu eixo, e o de translación arredor do Sol. Outros movementos: xiro do Sol sobre o seu eixo, a precesión da órbita terrestre, a nutación e o bamboleo de Chandler.

Os movementos do Sol e da Terra (II) Pola traslación e oblicuidade da eclíptica respecto ó eixo de xiro da Terra (23,4° respecto á perpendicular á eclíptica), temos as catro estacións, limitadas polos equinoccios de outono e primavera e os solsticios de verán e inverno, repetidas cada 365,24 días solares.

Hoxe por hoxe, o tempo que a Terra tarda en 365,26 xiros sobre o seu eixo e o mesmo que o que tarda en dr unha volta arreodr do Sol en relación ás estrelas de fondo, o ano sidéreo (365,26 días solares).

1 día sidéreo = 23 h 56 min 4 s 1 día solar = 24 h 0,02 días solares = precesión da Terra na súa órbita (variación de ano a ano da órbita terrestre); T ~ 26 000 a.

Os movementos de Sol e Terra (III) Como o sol está nun foco da elipse que descrebe a Terra, a Terra varía de velocidade relativa e velocidade de xiro respecto do Sol. Polo tanto, 'atrasa' e 'adianta' respecto á súa media no ceo → curva analemática, descrita polo Sol no ceo a unha determinada 'hora solar' en diferentes días do ano.

Os movementos de Sol e Terra (IV) Analema nun reloxio de Sol

Os movementos de Sol e Terra (V) Atención: O Sol non se ve igual no mesmo momento dende dous puntos da Terra diferentes.

O Sol en altura máxima no ceo en momentos diferentes para lonxitudes xeográficas diferentes: en Ribadeo, 28 min despois que en Greenwich, 18 minutos despois que en Madrid, ... (e sae eses minutos máis tarde ...)

O Sol vese con inclinacións máximas diferentes en diferentes latitudes λ.

Nun mesmo punto, á mesma hora legal diferentes días, a posición do Sol descrebe un analema.

Os movementos de Sol e Terra (VI).

Dse a Terra se move asĂ­ ... o Sol verase 'asĂĄ'.

Reloxios de Sol - Intro.

Se vivíramos nun planeta donde nunca cambia nada, habería pouco que facer, sen outra referencia. No habería nada que explicarse, nin estímulo para a ciencia.

E se vivíramos nun mundo impredicible, seriamos incapaces de explicar nada, co que tampouco podería existir a ciencia.

Vivimos nun universo onde as cousas cambian, pero seguindo normas e estructuras, leis.

E así temos a base para explicar cosas. Podemos facer ciencia e usala para mellorar a nosa vida.

Adaptación dun parágrafo de Carl Sagan en 'cosmos'

Reloxios de Sol. O movemento do Sol en relación á Terra da lugar ós días e ás noites.

Isa perioricidade permite facer medicións comparativas.

Reloxio de Sol na Provenza

Reloxios de Sol (II) Para construír un reloxio de Sol son necesarias unha superficie de proxección da sombra e unha liña a proxectar (normalmente, dun gnomon ou estilo).

Se cravamos un pao no chan, en diferentes momentos do día vai dar diferente sombra. Distribuíndoos e graduándoos, temos as horas.

A distinguir hora solar de hora legal (mesma duración, diferente posición temporal) A distinguir hora romana de hora actual (división de día en 24 horas iguais, hoxe; división do tempo de luz do día en 12 horas iguais, antes)

Reloxios de Sol (III) Ecuatorial (de cuadrante ecuatorial) O gnomon: É paralelo ó eixo de rotación da Terra.

Está contido no plano meridiano do lugar.

Forma co plano horizontal un ángulo igual á latitude.

As rectas que designas as horas están equidistribuídas cada 15º no plano horario.

Reloxios de Sol (IV) Horizontal: O cadrante solar horizontal tírase da proxección ortogonal oblicua das rectas horarias dun reloxio.

As liñas horarias sobre o plano horizontal non forman ángulos iguais.

Reloxios de Sol (V) Horizontal (II): Relaci贸n entre os cadrantes ecuatorial e horizontal.

Reloxios de Sol (VI) Analemático Cadrante horizontal elíptico asociado a un gnomon móvil vertical ó longo do eixo menor da elipse, que se coloca en dirección NORTE-SUR. O propio observador pode facer de gnomon móvil, desprazándose ata posicións sobre o eixo menor da elipse dependendo da data.

Reloxios de Sol (VII) Analemático (II) Tomado de 'Reloj de Sol analemático. Para el proyecto ninguna escuela sin reloj de Sol' de Simón García

Reloxios de Sol (VIII) E outros: Vertical, portรกtiles ...

Créditos

http://gl.wikipedia.org , páxinas consultadas en diversos días. http://es.wikipedia.org, páxinas consultadas en diversos días. http://www.planetarioviajero.com/Images/RELOJ%20ANALEMATICO , consultada o 9/08/2010 Imaxes diversas recollidas dos lugares anteriores e, na mesma data, de : http://www.antiquus.es/catalogo.php?sm=2&g=6 http://www.relojeria.org/reloj-de-sol/ecuatorial.jpg http://www.relojeria.org/reloj-de-sol/horizontal2.jpg http://webs.ono.com/andanatres/Guad01.jpg http://www.relojeria.org/reloj-de-sol/horizontal1.jpg

Fin En Ribadeo, a 20100809