Issuu

AUKCJA DZIEŁ SZTUKI

NIEDZIELA, 25 MARCA 2018

MALARSTWO TRADYCYJNE godz.1900

SZTUKA WSPÓŁCZESNA ok. godz. 2030

WYSTAWA I LICYTACJA

Galerie AGRA-ART– Warszawa, ul. Wilcza 55

Rezerwacja miejsc, zamawianie licytacji telefonicznych oraz zlecenia

agra@agraart.pl lub tel. 22 625 08 08, 601 352 916

INDEKS ARTYSTÓW

Hiacynt Alchimowicz15, 20

Kazimierz Alchimowicz23

Aleksander Augustynowicz5

Teodor Axentowicz33

Stanisław Bagieński48

Józef Brandt3

Stanisław Chlebowski34

Władysław Chmieliński49, 67, 69

Stefan Domaradzki61

Henryk Epstein88

Erno Erb57, 68

Julian Fałat43, 45

Wojciech Gerson16

Karolina Grabowska32

Alicja Halicka77

Henryk Hayden80

Wlastimil Hofman7, 14, 56

Adeline Jaeger31

Aleksander Jakimczuk59

Soter Jaxa-Małachowski44

Stanisław Kaczor-Batowski58

Stanisław Kamocki66

Eliasz Kanarek85

Rajmund Kanelba86, 90

Alfons Karpiński22

Eugeniusz Kazimirowski28

Roman Kochanowski35

Jerzy Kossak10, 11, 50

Wojciech Kossak9, 26, 27

Wilhelm Kotarbiński19

Teofil Kwiatkowski4

Hipolit Lipiński36

Georg Majewicz42

Tadeusz Makowski75

Jacek Malczewski47, 54

Rafał Malczewski89

Jan Matejko2

Adolf Abram Milich87

Jan Czesław Moniuszko21

Carl Piepho29

Ferdynand Ruszczyc38, 46

Zygmunt Sidorowicz24

Juliusz Słabiak60

Piotr Stachiewicz17

Jan Stanisławski8

Marc Sterling74

Adam Styka63

Bolesław Szańkowski30

Alfred Terlecki55

Włodzimierz Terlikowski84

Włodzimierz Tetmajer6

Stanisław Tondos26

Iwan Trusz64

Miloslava Vrbova-Štefková81

Władysław Wankie40

Czesław Wasilewski53, 70

Wacław Wąsowicz73

Joachim Weingart82

Wojciech Weiss79

Alfred Wierusz-Kowalski12, 13

Leonard Winterowski51, 52

Stanisław Ignacy Witkiewicz71, 72, 76

Leon Wyczółkowski1, 25, 41

Stanisław Wyspiański18

Michał Gorstkin Wywiórski37, 39, 65

Wacław Zawadowski83

Jakub Zucker78

Stanisław Żukowski62

REGULAMIN AUKCJI DOMU AUKCYJNEGO AGRA-ART S.A.

§ 1.POSTANOWIENIA OGÓLNE

Niniejszy Regulamin określa zasady przeprowadzenia oraz uczestnictwa w aukcji, której przedmiotem są dzieła sztuki oraz inne obiekty kolekcjonerskie, powierzone Domowi Aukcyjnemu Agra-Art S.A. celem ich sprzedaży.

§ 2.DEFINICJE

Ilekroć w niniejszym Regulaminie jest mowa o poniższych pojęciach, należy przez nie rozumieć:

1. DOM AUKCYJNY – Dom Aukcyjny Agra-Art S.A., z siedzibą w Warszawie przy ul. Wilczej 55/63, zarejestrowany w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie pod numerem 101181.

2. ESTYMACJE – orientacyjny przedział cen, podany na podstawie analizy rynku aktualnej dla terminu aukcji, w którym w wyniku licytacji z największym prawdopodobieństwem może znaleźć się cena uzyskana; wartość ta nie uwzględnia kwoty Premium

3. PRZEDMIOT AUKCJI – dzieło sztuki oraz inne rzeczy nie wyłączone z obrotu, powierzone przez klientów, które zgodnie z ich oświadczeniem są wolne od wad prawnych.

4. CENA WYWOŁAWCZA – cena, od której aukcjoner rozpoczyna licytację obiektu.

5. SPRZEDAJĄCY – osoba zgłaszająca przedmiot do sprzedaży (wliczając agenta, wykonawcę lub osobistego reprezentanta).

6. UCZESTNIK – osoba zarejestrowana, biorąca udział w aukcji.

7. NABYWCA – osoba (lub mocodawca, w przypadku licytacji przez pełnomocnika), która zgłosiła najwyższą ofertę zaakceptowaną przez Aukcjonera, lub nabyła przedmiot w sprzedaży poaukcyjnej.

8. AUKCJONER – osoba upoważniona przez Dom Aukcyjny do prowadzenia aukcji.

9. UMOWA – umowa kupna-sprzedaży zawarta między Domem Aukcyjnym a Nabywcą z chwilą udzielenia przybicia, tj. w momencie zaakceptowania przez aukcjonera najwyższej oferty poprzez uderzenie młotkiem (zgodnie z art. 702 § 2 Kodeksu Cywilnego).

10. PREMIUM – prowizja płacona przez Nabywcę Domowi Aukcyjnemu, zawierająca podatek VAT, kwoty wynikające z droit de suite i podatek graniczny w przypadku obiektów sprowadzanych spoza Unii Europejskiej.

11. CENA REZERWOWA – cena znana Domowi Aukcyjnemu, za którą właściciel przedmiotu zgodził się go sprzedać, a która nie jest wyższa niż dolna estymacja.

12. CENA ZAKUPU – jest to cena całkowita do zapłaty (cena przybita młotkiem z dodanym Premium, lub w przypadku sprzedaży poaukcyjnej – uzgodniona cena sprzedaży), która nie podlega negocjacji po zakończeniu aukcji.

13. CENA UZYSKANA – najwyższa oferta zaakceptowana przez aukcjonera przez uderzenie młotkiem.

§ 3.WARUNKI UCZESTNICTWA W AUKCJI

1. Uczestnik rozumie i akceptuje warunki określone Regulaminem

2. Uczestnikiem może być każda osoba fizyczna, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, ale posiadająca zdolność prawną

3.Osoby, które zamierzają pierwszy raz uczestniczyć w aukcji Domu Aukcyjnego, proszone są o uprzedni kontakt z Domem Aukcyjnym w celu weryfikacji danych osobowych oraz ustalenia warunków ewentualnej płatności.

4.Wszelkie dane Uczestników pozostają do wyłącznej wiadomości Domu Aukcyjnego

5.Osoba, która zgłasza chęć uczestnictwa w licytacji telefonicznej jest zobowiązana do wskazania numerów Przedmiotów Aukcji, które zamierza licytować oraz numeru telefonu, pod który pracownik Domu Aukcyjnego zadzwoni do niej w czasie aukcji.

6.Do udziału w licytacji będą dopuszczone wszystkie osoby, które zostaną pozytywnie zweryfikowane przez Dom Aukcyjny, dotychczas wywiązały się ze swoich zobowiązań lub osoby, wobec których złożono wiarygodne referencje.

7. Dom Aukcyjny może uzależnić uczestnictwo osoby w aukcji od zweryfikowania jej tożsamości na podstawie dokumentów, podania przez nią numeru karty kredytowej lub wpłacenia wadium.

8.Wadium, o którym mowa w ust. 7 powyżej, jest zaliczane na poczet Ceny Zakupu przez Uczestnika. W przypadku niedokonania zakupu, wadium jest zwracane Uczestnikowi

9.Wadium, o którym mowa w ust. 7 powyżej, wynosi: a. 1 000 zł – jeśli wartość przewidywanych zakupów wynosi do 15 000 zł, b. 10% przewidywanych przez uczestnika wydatków – jeśli wartość planowanych zakupów przekracza kwotę 15 000 zł

10. Dom Aukcyjny zachowuje sobie prawo nie dopuszczenia osoby do uczestnictwa w aukcji bez podania przyczyny.

11. Dom Aukcyjny jest uprawniony do rejestracji przebiegu aukcji w formie audio video, z zastrzeżeniem należytej ochrony wizerunku Uczestników

§ 4.UDZIAŁ OSOBISTY

1.Każdemu Uczestnikowi przed aukcją zostanie przypisany indywidualny numer identyfikacyjny. Przed rozpoczęciem aukcji przy stanowisku rejestracyjnym Domu Aukcyjnego Uczestnik otrzyma tabliczkę z tym numerem. Uczestnik posługuje się w/w tabliczką w trakcie licytacji w celu akceptacji kolejnych postąpień i jest zobowiązany okazać ją na każde wezwanie Aukcjonera

2.Przy stanowisku rejestracyjnym Uczestnik potwierdza swoją tożsamość ważnym dokumentem ze zdjęciem na każdą prośbę pracownika Domu Aukcyjnego dokonującego rejestracji.

3.Bezpośrednio po zakończeniu aukcji Uczestnik obowiązany jest zwrócić tabliczkę, o której jest mowa w ust. 1 powyżej.

4. Uczestnik aukcji jest odpowiedzialny za skutki użycia tabliczki licytacyjnej przez osobę trzecią

5.W przypadku zakupu, Dom Aukcyjny na prośbę Uczestnika wyda mu pisemne potwierdzenie zawartych umów.

§ 5.LICYTACJA TELEFONICZNA

1. Uczestnicy aukcji mają możliwość wzięcia udziału w aukcji przez telefon (licytacja telefoniczna).

2. Dom Aukcyjny nie ponosi odpowiedzialności za brak możliwości wzięcia udziału w licytacji telefonicznej z powodu trudności z połączeniem z numerem podanym przez Uczestnika

3. Dom Aukcyjny zapewnia możliwość uczestnictwa w licytacji telefonicznej w języku angielskim francuskim lub niemieckim.

4. Uczestnik licytacji telefonicznej powinien nie później niż na 12 godzin przed terminem aukcji skontaktować się z Domem Aukcyjnym, celem zarezerwowania linii telefonicznej.

6.LICYTACJA W IMIENIU UCZESTNIKA

1. Uczestnik może zlecić Domowi Aukcyjnemu licytowanie wybranych Przedmiotów Aukcji w jego imieniu. W tym celu Uczestnik wypełnia formularz zamieszczony w katalogu aukcyjnym lub w Internecie pod adresem www.agraart.pl.

2. Dom Aukcyjny licytuje Przedmioty aukcji w imieniu Uczestnika do kwoty maksymalnej, oznaczonej przez Uczestnika na formularzu zlecenia.

3. Dom Aukcyjny dołoży wszelkich starań by zakupić przedmiot po najniższej możliwej cenie.

4. Dom Aukcyjny nie przyjmuje zleceń bez limitu ceny.

5.Wypełniony i podpisany formularz zlecenia licytacji należy dostarczyć osobiście lub mailem na adres agra@agraart.pl, nie później niż na 6 godzin przed rozpoczęciem aukcji.

§ 7.LICYTACJA PRZEZ INTERNET W CZASIE RZECZYWISTYM

1. Dom Aukcyjny udostępnia możliwość licytacji w czasie rzeczywistym przez Internet razem z Uczestnikami zgromadzonymi na sali aukcyjnej.

2.Warunkiem uczestnictwa w aukcji w sposób opisany w ust. 1 powyżej, jest zarejestrowanie się przez Uczestnika na stronie internetowej www.agraart.pl oraz uzyskanie statusu VIP.

3.Status VIP można uzyskać kontaktując się z Domem Aukcyjnym lub wpłacając wadium w sposób opisany pod adresem www.agraart.pl.

4. Dom Aukcyjny nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie problemy, utrudnienia, a w szczególności brak możliwości licytacji spowodowany trudnościami lub awarią techniczną po stronie Uczestnika lub operatora łącza internetowego, z którego korzysta Uczestnik

§ 8.ORGANIZACJA AUKCJI

1.Nie później niż na 10 dni przed planowanym terminem aukcji Dom Aukcyjny publikuje ogłoszenie informacyjne na stronie internetowej www.agraart.pl.

2.W ogłoszeniu, o którym jest mowa w ust. 1 powyżej, Dom Aukcyjny określa termin aukcji, miejsce oraz katalog Przedmiotów Aukcji

3. Dom Aukcyjny jest uprawniony do jednostronnej zmiany warunków określonych w ogłoszeniu bez podania przyczyny.

§ 9.PRZEDMIOT AUKCJI

1. Przedmiotami Aukcji są rzeczy nie wyłączone z obrotu.

2. Dom Aukcyjny może wycofać Przedmiot Aukcji bez podania przyczyny.

3. Dom Aukcyjny nie ponosi odpowiedzialności za ukryte wady fizyczne i prawne oferowanych Przedmiotów Aukcji

4.Przed aukcją Dom Aukcyjny publikuje katalog zawierający Przedmioty oferowane na najbliższej aukcji. Dom Aukcyjny zastrzega sobie możliwość składania oświadczeń i poprawek po publikacji katalogu, które uzupełniają opisy tam zawarte. Oświadczenia i poprawki ogłoszone w czasie sprzedaży uzupełniają opis katalogowy.

5.Opisy zawarte w katalogu, o którym jest mowa w ust. 4 powyżej, przygotowywane są przez historyków sztuki posiadających rozległe i udokumentowane doświadczenie, potwierdzone pracą zawodową

6. Przedmioty Aukcji są oceniane przez konserwatora dzieł sztuki.

7. Dom Aukcyjny gwarantuje zgodność cech sprzedawanych obiektów opisanych w katalogu ze stanem faktycznym.

8. Przedmioty Aukcji są udostępniane zainteresowanym w siedzibie Domu Aukcyjnego na 10 dni przed aukcją na wystawie poprzedzającej aukcję Dom Aukcyjny zaleca wykorzystanie tej możliwości bliższego zapoznania się z obiektem, jego opisem katalogowym i stanem faktycznym.

9.Przedmioty aukcji oznaczone w opisach katalogowych symbolem * były importowane z państw niebędących członkami Unii Europejskiej. W takim przypadku Premium będzie powiększone o podatek graniczny w wysokości 8% kwoty wylicytowanej, chyba że przedmiot po zakupie opuści teren Unii Europejskiej.

§ 10. CENA

1.Wszystkie Przedmioty Aukcyjne, o ile nie są oznaczone inaczej, posiadają Cenę Rezerwową, naną jedynie Domowi Aukcyjnemu, która mieści się w przedziale między Ceną Wywoławczą, a dolną Estymacją.

2.W katalogu podaje się orientacyjne Ceny Wywoławcze oraz Estymacje. Właściciel Przedmiotu aukcji jest uprawniony do zmiany Ceny Rezerwowej na niższą do 24 godzin przed rozpoczęciem aukcji. Dom Aukcyjny zastrzega sobie prawo do zmiany Ceny Wywoławczej przed aukcją

3. Aukcjoner może w zależności od zainteresowania obiektem rozpocząć licytację od Ceny Wywoławczej niższej lub wyższej niż umieszona w katalogu.

4. Estymacje są określane przez Dom Aukcyjny na podstawie analizy wyników aukcji podobnych obiektów oraz aktualnej tendencji rynkowej.

§ 11. PRZEBIEG AUKCJI

1.Licytację prowadzi Aukcjoner, który określa postąpienia w licytacji, rozstrzyga wszelkie spory i wskazuje Nabywcę obiektu.

2. Aukcjoner stosuje postąpienia ustalone wcześniej według poniższej tabeli:

PRZEDZIAŁ CENOWY MINIMALNE POSTĄPIENIE do 5 000 zł 5 000 – 10 000 zł 10 000 – 100 000 zł

100 000 – 200 000 zł

200 000 – 500 000 zł powyżej 500 000 zł

3. Aukcjoner może stosować wielokrotność minimalnych postąpień

4.Stawki postąpień nie podlegają zmianie z uwagi na spójność z systemem internetowym Domu Aukcyjnego

5.Oferta Uczestnika jest wiążąca po zaakceptowaniu jej przez Aukcjonera

6.Oferta złożona w toku aukcji przestaje wiązać, gdy inny Uczestnik złoży ofertę wyższą

7. Aukcjoner ma prawo, o ile uzna to za niezbędne, wycofać ofertę, odmówić przyjęcia oferty, wycofać Przedmiot Aukcji lub ponownie zaproponować Przedmiot Aukcji do licytacji.

8. Aukcjoner ma prawo otwierać licytację każdego Przedmiotu Aukcji działając w imieniu jego właściciela.

9. Aukcjoner jest uprawniony do samodzielnego składania ofert aż do poziomu Ceny Rezerwowej.

10.Obiekty, których licytacja zakończyła się poniżej Ceny Rezerwowej nie zostają sprzedane. Aukcjoner wówczas poinformuje o takim fakcie, wskazując osobę, która zaoferowała najwyższą cenę. Obiekt może być sprzedany po aukcji pod warunkiem uzyskania zgody właściciela.

11.Zawarcie Umowy kupna-sprzedaży następuje z chwilą udzielenia przybicia, czyli w momencie uderzenia młotkiem przez Aukcjonera. Chwila ta jest równoznaczna z zawarciem umowy sprzedaży zgodnie z art. 702 § 2 Kodeksu cywilnego.

§ 12. PŁATNOŚĆ

1.Do wylicytowanej ceny doliczona zostanie opłata organizacyjna (Premium) w wysokości 18%, która zawiera podatek VAT oraz droit de suite

2.W przypadku przedmiotów, o których jest mowa w § 9 ust. 9, do wylicytowanej ceny doliczona zostanie opłata organizacyjna (Premium) w wysokości 26%, która zawiera podatek VAT, droit de suite i podatek graniczny.

3.Prawo własności przedmiotu przechodzi na Nabywcę z chwilą zapłacenia całej ceny.

4.O ile nie uzgodniono inaczej, Nabywca obowiązany jest wpłacić należność za zakupione obiekty w terminie 10 dni od dnia zakończenia aukcji. Dom Aukcyjny będzie uprawniony do naliczania odsetek ustawowych za okres opóźnienia w zapłacie.

5.Wpłat można dokonywać przelewem bankowym, gotówką lub kartami płatniczymi w siedzibie Domu Aukcyjnego Dom Aukcyjny przyjmuje płatności kartami Visa, Mastercard/Eurocard, JBC.

6.Numer rachunku bankowego właściwego do dokonania płatności podany jest w katalogu, na stronie internetowej i na potwierdzeniu zakupu.

7.W przypadku dokonania płatności przelewem bankowym, wszelkie koszty transferu środków i opłaty bankowe pokrywa Nabywca

8.W przypadku dokonywania przelewów z zagranicy i w walutach obcych, kwoty będą księgowane w złotówkach po kursie stosowanym przez bank prowadzący rachunek bankowy Domu Aukcyjnego

9.Niewykupienie przedmiotu w terminie powoduje przepadek wadium na rzecz Domu Aukcyjnego Nabywca zobowiązany jest do pokrycia wszelkich kosztów związanych i wynikłych z faktu wylicytowania przedmiotu aukcji, w tym ewentualnych roszczeń wynikających z zawartej Umowy kupna-sprzedaży.

10. Dom Aukcyjny zastrzega sobie prawo sądowego dochodzenia realizacji umowy i obciążenia Nabywcy wszelkimi kosztami stąd wynikłymi.

§ 13. ODSTĄPIENIE OD UMOWY W przypadku niedotrzymania warunków Umowy przez Nabywcę, Dom Aukcyjny uprawniony jest do odstąpienia od Umowy oraz zatrzymania wadium i wpłaconej zaliczki.

§ 14. ODBIÓR PRZEDMIOTU AUKCJI

1.Wydanie obiektu Nabywcy następuje po zaksięgowaniu całej należnej kwoty na rachunku bankowym Domu Aukcyjnego

2. Dom Aukcyjny wydaje potwierdzenie dokonania zakupu podpisane przez historyka sztuki, które jest jednoznaczne z potwierdzeniem autentyczności.

3.Odbiór zakupionych obiektów odbywa się w siedzibie Domu Aukcyjnego. Na życzenie Nabywcy Dom Aukcyjny może wysłać obiekt pod wskazany przez niego adres, jeżeli wszelkie koszty wysyłki, zapakowania i ubezpieczenia pokryje Nabywca

4.Odpowiedzialność Domu Aukcyjnego za Przedmiot Aukcji ustaje w chwili odbioru obiektu w siedzibie Domu Aukcyjnego lub z chwilą nadania Przedmiotu Aukcji w urzędzie pocztowym lub firmie przewozowej.

5.O ile nie ustalono inaczej, za zakupione obiekty nie odebrane w terminie 30 dni od daty aukcji, Dom Aukcyjny będzie liczył składowe w wysokości 40 zł dziennie za jeden obiekt.

§ 15. REKLAMACJE

1. Uczestnik ma prawo składać reklamacje dotyczące nabytych Przedmiotów Aukcyjnych

2.Reklamacja może zostać złożona w terminie 6 miesięcy od dnia zawarcia Umowy

3.Reklamacja powinna zostać złożona w formie pisemnej.

4. Dom Aukcyjny ma obowiązek rozpatrzenia każdej reklamacji.

5.Prawidłowo złożona reklamacja powinna zawierać dane Uczestnika (imię, nazwisko, adres zamieszkania) oraz uzasadnienie reklamacji.

§ 16. POSTANOWIENIA KOŃCOWE

1.Niniejszy Regulamin wchodzi w życie z dniem 1 września 2017.

2.Zgodnie z obowiązującymi przepisami wywóz dzieł sztuki z Polski jest dozwolony, o ile obiekt spełnia warunki wymienione w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z dnia 23 lipca 2003 r. (Dz.U. nr 162 poz. 1568 ze zm.).

3. Dom Aukcyjny jest zobowiązany do zbierania danych osobowych klientów dokonujących transakcji powyżej równowartości 15 000 euro zgodnie z ustawą z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2000 r. nr 116, poz. 1216 z późniejszymi zmianami).

4.Muzea rejestrowane mają prawo pierwokupu zabytków bezpośrednio na aukcji za kwotę wylicytowaną powiększoną o opłatę aukcyjną zgodnie z ustawą o muzeach z dnia 21 listopada 1996 r. (Dz. U. z 1997 r., nr 5, poz. 24, ze zm.).

1 LEON WYCZÓŁKOWSKI

(Huta Miastkowska k. Siedlec 1852 – Warszawa 1936)

SĘDZIELINA, 1924

Osędzielina. Dąb w osędzielinie. litografia, tusz, prósz, papier 37,8 x 28,8 cm (w świetle passe-partout) sygn. na rycinie p.d.: LWycz 1924

4 000 zł estymacja:5 000 – 10 000

W roku 1922 Wyczółkowski wydał swoją kolejną tekę graficzną zatytułowaną Wrażenia z Białowieży. W dwa lata później – już poza teką – powstały litografie przedstawiające puszczę i białowieskie drzewa zimą, w tym dwie kompozycje – Dąb w zadymce i Sędzielinę – z dębem i lasem pokrytym sędzieliną, czyli szronem lub – jeszcze inaczej – szadzią. Trzecią z tych prac były delikatne Gałązki w szronie bielejące na ciemniejszym tle lasu.

Prezentowana tu Sędzielina – przedstawia ujęty od dołu ciemny pień okazałego dębu ukazany w otoczeniu oszronionych młodych gałązek. Kolorystyka kompozycji opiera się na wykorzystaniu bieli papieru, czerni tuszu i na tonowanych, prószonych, delikatnych szarościach.*

Sam Wyczółkowski, wspominał te – odbite w niewielkiej liczbie egzemplarzy – grafiki w rozmowie z Adamem Kleczkowskim. Artysta, szczególnie zadowolony właśnie z Sędzieliny, mówił: „Dąb pokryty śniegiem w Białowieży i drugi dąb jak koronka. Nic nie ma wspólnego z naturą. /.../ Drzewo jak japoński drzeworyt. Założone gumą najjaśniejsze rzeczy. Potem ton zasadniczy i na tym tonie maluję całość. Nic nie można cofnąć. Dużo pomaga aerograf, ale potem go zarzuciłem, bo jest zawodny, Później tuszem. Drugie drzewo [Sędzielina] bardzo podobało się we Florencji [wystawa grafiki, 1927]; malowane, gumą, zakładane, gumą arabską używaną do litografii /.../ Szalona plątanina, ale po założeniu gumą muszę robić na pamięć, żeby tę koronkę wyprowadzić. Bardzo różnorodna technika. /.../ Puszcza Białowieska ma kilka plansz na które mógłbym patrzeć. Wnętrze lasu ciemne, drzewa białe, ściana puszczy. /.../ Dąb w osędzielinie, drugi z gałązką jeszcze ciekawszy.**

*cyt. za K. Kulig-Janarek, Leon Wyczółkowski 1852-1936, Kraków 2003, s. 274.

** Leon Wyczółkowski. Listy i wspomnienia, Wrocław 1960, s. 132, 134.

Sędzielina jest opisana i reprodukowana, m.in. w:

–A. Brosig, Dzieła graficzne Wyczółkowskiego. Katalog wystawy jubileuszowej, Towarzystwo Miłośników Grafiki w Poznaniu, Poznań 1932, nr kat. 133; – Leon Wyczółkowski. Listy i wspomnienia, oprac. Maria Twarowska, Źródła do dziejów sztuki polskiej pod red. Andrzeja Ryszkiewicza, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1960, s. 132, 134; –M. Twarowska, Leon Wyczółkowski, Oficyna Wydawnicza Auriga, Warszawa 1962, nota s. 47, il. 113, s. nlb;

–Z. Alberowa, Ł. Kosowski, Inspiracje sztuką Japonii w malarstwie i grafice polskich modernistów, MN w Kielcach, MN w Krakowie, Kielce – Kraków 1981, s. nlb., nr kat. 183, il. 100; –W. Ozdoba-Kosierkiewicz, Grafika Polska. Katalog zbiorów, Kielce 1986, s. 165, nr kat. 761, il. na s. 166; –K. Kulig-Janarek, W. Milewska, Leon Wyczółkowski 1852-1936. W 150. rocznicę urodzin artysty, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków 2003. s. 274, il. 186; s. 314, spis katalogowy.

2 JAN MATEJKO

(Kraków 1838 – Kraków 1893)

STEFAN BATORY LISTEM OD IWANA

GROŹNEGO ZGNIEWANY, przed 1870

ołówek, papier

14 x 10 cm

sygn. monogramem wiązanym p.d.: JM napis autorski l.d.:

9 000 zł estymacja:10 000 – 20 000

Stefan Batory i jego wojenne wyprawy interesowały Matejkę od lat wczesnej młodości.

Jeszcze w szkole szkicował detale i różne warianty kompozycji planowanego dużego obrazu z Batorym. Kilka takich szkiców ołówkowych znajduje się, m.in. w zbiorach Muzeum Domu

Jana Matejki w Krakowie i Muzeum Narodowego w Warszawie. Takim szkicem jest także prezentowane studium głowy króla Stefana, powstałe zapewne jeszcze przed rokiem 1870, z początkiem którego Matejko rozpoczął pracę nad Batorym pod Pskowem (obraz ukończony w roku 1872, obecnie eksponowany na Zamku Królewskim w Warszawie).

Batory pod Pskowem, 1872 olej, płótno, 322 × 545 cm Zamek Królewski w Warszawie

JÓZEF BRANDT

(Szczebrzeszyn 1841 – Radom 1915)

HETMAN STANISŁAW REWERA POTOCKI

POD CUDNOWEM, 1902

technika mieszana: tusz, pióro, akwarela, gwasz, ołówek, gruby papier

28,8 x 39,3 cm (w św. passe-partout: 27,2 x 37,2 cm)

sygn. l.d.: Józef Brandt | z Warszawy | 902

25 000 zł estymacja:30 000 – 60 000

Pochodzenie:

Rysunek był pierwotnie własnością Ireneusza Wierzejewskiego (1881-1930), wybitnego lekarza ortopedy, nazywanego „ojcem ortopedii polskiej“, profesora Uniwersytetu Poznańskiego, generała brygady Wojska Polskiego i polityka, senatora II Rzeczypospolitej od 1928 roku.

Następnie rysunek był w posiadaniu jego syna – lekarza Jędrzeja Wierzejewskiego (1914-1996), który w latach siedemdziesiątych XX w. ofiarował go swemu pasierbowi, po matce wnukowi malarza Leona Dołżyckiego – obecnemu właścicielowi.

Oferowany rysunek jest szkicem do dużego obrazu przedstawiającego hetmana wielkiego koronnego, Stanisława Rewerę Potockiego podczas batalii pod Cudnowem (14 X – 2 XI 1660), gdzie wojska Rzeczypospolitej odniosły zwycięstwo nad wojskami rosyjskimi dowodzonymi przez Wasyla Szeremietiewa. Wg niektórych źródeł obraz określany był także tytułem: Stanisław Rewera Potocki pod Beresteczkiem

Józef Brandt namalował Rewerę w latach ok. 19051906 na zamówienie Józefa Mikołaja hr. Potockiego, który następnie umieścił go „na czołowym miejscu“ w obszernym hallu swego pałacu w Antoninach na Wołyniu, gdzie przypominał o chlubnej tradycji i przeszłości rodu Potockich. Obraz przepadł – spalony lub zniszczony – w roku 1919, kiedy to w wojnie polskorosyjskiej spłonął antoniński pałac.

Zachowała się jedynie – znacznie mniejsza – replika, znajdująca się obecnie w stałej ekspozycji w Muzeum Sztuki w Łucku, gdzie zresztą pokazywana jest pod mylnym tytułem, jako Chodkiewicz pod Chocimiem

4 TEOFIL KWIATKOWSKI

(Pułtusk 1809 – Avallon w Burgundii 1891)

DZIEWCZYNKI, 1839

akwarela, ołówek, papier

18,7 x 11,3 cm (w świetle passe-partout) sygn. p.d.: T. Kw. autorski napis wzdłuż górnej krawędzi: ché [?] M.r de Devise [?] de Salancy. [!]

Ponadto po prawej u dołu kilkuwierszowy zatarty i trudny do odczytania autorski napis czerwonym tuszem (?) z wyraźniejszą datą i podpisem artysty: T Kwiatkowski 1839.

3 000 zł estymacja:5 000 – 10 000

Akwarela pochodzi z młodzieńczego okresu twórczości Kwiatkowskiego, a umieszczona na niej adnotacja informuje, że artysta namalował ją w 1839 w Salency, małym miasteczku w Normandii, położonym w pobliżu Compiegne. O zespole powstałych wówczas akwarel pisała monografistka artysty, Aleksandra Melbechowska-Luty: Lata 1837 i 1839 przynoszą spory cykl drobnych szkiców postaci w fantastycznych ubiorach /.../ Często spotyka się na nich nazwę „Salency“/.../ Najbardziej jednak interesujące z tego zespołu są skromne i bezpretensjonalne studia bawiących się dzieci z 1839 roku, świetnie uchwycone w ruchu, zaznaczone śmiałą, syntetyczną plamą akwareli, całkowicie wyzbyte jakiejkolwiek akademickiej maniery. One to /.../ dają w tym pierwszym okresie twórczości Kwiatkowskiego przedsmak późniejszych, lekkich i wdzięcznych figur zaludniających jego pejzaże. (patrz: A. Melbechowska-Luty, Teofil Kwiatkowski 1809-1891, Wrocław-Warszawa-Kraków 1966, s. 30-31)

5 ALEKSANDER AUGUSTYNOWICZ (Iskrzynia k. Krosna 1865 – Warszawa 1944)

CZERWONE KORALE

akwarela, ołówek, karton 37,2 x 29,3 cm (w świetle passe-partout) sygn. ołówkiem p.g.: Augustynowicz

4 000 zł estymacja:5 000 – 10 000

Więcej – www.agraart.pl

6 WŁODZIMIERZ TETMAJER

(Ludźmierz na Podhalu 1862 – Kraków 1923)

DZIEWCZYNA W POLU

olej, tektura

16 x 20,5 cm

sygn. p.d.: W Tetmajer

3 000 zł estymacja:5 000 – 10 000

7 WLASTIMIL HOFMAN

(Praga 1881 – Szklarska Poręba 1970)

ALEGORIA – PRZEMIJANIE, 1918

olej, tektura, 56 x 38,5 cm

sygn. p.d.: Wlastimił | Hofman | 1918

Na odwr. napis ołówkiem: P. Hania; ponadto ozdobny stempel z czytelnym słowem: Düsseldorf.

30 000 zł estymacja:35 000 – 50 000

Więcej – www.agraart.pl

Ten piękny obraz, z uskrzydlonym, poważnym i zamyślonym dziecięcym geniuszem na tle wiosennego krajobrazu, przywodzi refleksje nad przemijaniem i kruchością życia, ale niesie równocześnie nadzieję odrodzenia, nadzieję uosobioną przez świerszcza, który w dawnej Grecji był świętym symbolem nieśmiertelności (mit o Titonosie i Eos, Jutrzence). Obraz pochodzi z wczesnego, najbardziej twórczego okresu działalności artysty.

JAN STANISŁAWSKI

(Olszana na Ukrainie 1860 – Kraków 1907)

ZMIERZCH WIECZORNY (PRZED BURZĄ), ok. 1895

olej, płótno naklejone na tekturę 24 x 32,5 cm

sygn. l.d.: JAN STANISŁAWSKI

Na odwr. fragment nalepki wystawy w TZSP w Warszawie z opisem i datą – 12 VI 1931 –nazwiskiem właścicielki – M. Reicher

(Maria Reicherowa, żona Edwarda Reichera)

Ponadto ozdobna nalepka paryskiego zakładu Ch. Dosbourg’a (3. Rue Houdon; Place Pigalle) oferującego materiały malarskie, ramy, usługi pozłotnicze itp.

135 000 zł estymacja:150 000 – 250 000

Historia i pochodzenie: obecnie kolekcja prywatna.

Dawniej, przynajmniej od roku 1918, obraz należał do zbiorów kupca i przedsiębiorcy

Edwarda Reichera (1852 – po 1931; inna pisownia Rejchera) – doborowej kolekcji obrazów i rysunków nowoczesnych malarzy polskich zgromadzonej początkowo w Aleksandrowie

Kujawskim (Pogranicznym), a z początkiem lat dwudziestych przeniesionej do Warszawy (ul. Wiejska 22). Był jednym z 23 obrazów Stanisławskiego wymienionym w Katalogu zbiorów Reichera. Według informacji z tego wykazu, pejzaż ten należałoby określić jako Zmierzch wieczorny (23 x 32 cm), a nie, używanym później, tytułem Przed burzą (jak w tymże katalogu określono dwie prace o odmiennych wymiarach, podłożu, sygnaturze). W lecie 1931 roku –właśnie pod tym błędnym tytułem Przed burzą – obraz został wystawiony w TZSP w Warszawie, co potwierdza także zachętowska nalepka na jego odwrocie. W katalogu tej wystawy został oznaczony gwiazdką i wykazany jako praca do sprzedania. Zapewne właśnie wówczas zmienił właściciela (nie figuruje na liście depozytów złożonych przez M. Reicherową w Muzeum Narodowym w Warszawie w roku 1939).

Obraz wymieniony w:

– Katalog zbiorów Edwarda Rejchera [Wiedeń] MCMXVIII, s. 17, poz. kat. nienumerowane [Zmierzch wieczorny; olejno na płótnie, zn. l.d.: JAN STANISŁAWSKI; 23 x 32]; –E. Chwalewik, Zbiory polskie. Archiwa, biblioteki, Gabinety, Muzea i inne zbiory pamiątek przeszłości w Ojczyźnie i na Obczyźnie w porządku alfabe-

tycznym według miejscowości ułożone, Tom II, N-Ż, Warszawa – Kraków MCMXXVII, s. 420 [tu o kolekcji E. Reichera]; – Przewodnik nr 65, Wojciech Gerson i jego uczniowie, [wstęp J. Kleczyński] Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie, lato 1931, s. 31, nr kat 98 [Przed burzą, wł. E. Reicher].

WOJCIECH KOSSAK

(Paryż 1856 – Kraków 1942)

„UPROWADZONA“

(WALKOWA I ŻOŁNIERZE), 1912 ołówek, papier, 24,2 x 20,2 cm (w św. passe-partout) sygn. p.d.: WKossak | 1912

2 500 zł estymacja:5 000 – 10 000

Rysunek Dziewczyna i żołnierze powstał jako wstępny projekt, pomysł ilustracji do Wspomnień Wojciecha Kossaka. Ta bogato ilustrowana książka wydana nakładem Gebethnera i Wolffa, ukazała się w Krakowie w roku 1912 (wyd. II; 1913), a w rok później także w Berlinie. Zawierała liczne ilustracje czarno-białe i kilka kolorowych. Wśród nich były fotografie, 14 reprodukcji obrazów wcześniejszych i 54 ilustracje specjalnie do książki wykonane.

Nasz rysunek do tomu Wspomnień jednak nie trafił, zastąpiony barwną reprodukcją obrazu Walkowa i żołnierze. Miał być ilustracją do pierwszego rozdziału o tytule Paryż (1856-1861). Autor przywołał w nim swoje najwcześniejsze wspomnienia z dzieciństwa – wśród nich zapamiętaną sylwetę Hôtel des Invalides, przed którym na Esplanadzie z piastunką Walkową, w wózeczku naszym codziennie godzinami przebywaliśmy [Wojciech z bliźniaczym bratem, Tadeuszem]. /.../Walkową, młodą babę, której męża wzięto w sołdaty, przywiozła sobie do Paryża na bonę dla nas moja matka. Jako panienka z dworu znała ją od dzieciństwa jako dziewczynę ze wsi /.../ Walkowa, jak mi potem często starzy przyjaciele moich rodziców opowiadali, była przepysznym typem jasnowłosej rasy mazurskiej.

Toteż gdy się krasne chusty Walkowej z daleka tylko na Esplanadzie pokazały, ściągali się, postukując kulami albo drewnianymi nogami, inwalidzi, poznawali ten strój przypominający im błotne drogi, nędzne kwatery, ale razem i młodość i orły zwycięskie, a przede wszystkim ... Jego, śpiącego w majestacie nieśmiertelnej chwały tam, niedaleko, pod złocistą kopułą. /.../ Piękne na schwał cent-gardesy, przyboczna gwardia Napoleona III, nie zbliżali się do naszego wózeczka, gdy matka przy nas siedziała, ale za to wypierali starą gwardię, skoro tylko Walkowa została sama. Doszło do tego, że kiedyś pan Ordęga, przyjaciel naszych rodziców, przechodząc przez Esplanadę spostrzegł nasz wózeczek opuszczony na łaskę losu. Walkowa z kirasjerami flirtowała w najbliższym mastroguet. Musiała moja matka odesłać ją w Kaliskie z powrotem...

Porównaj: –W. Kossak, Wspomnienia, wyd. G. Gebethner, Warszawa – Lublin – Łódź – Kraków 1912 (nakład II w roku 1913; wydanie niemieckojęzyczne p.t. Erinnerung , Berlin 1913); –także wydanie późniejsze: W. Kossak, Wspomnienia, (opracował K. Olszański), Warszawa 1973 (bez autorskiego wyboru ilustracji).

10 JERZY KOSSAK

(Kraków 1886 – Kraków 1955)

W ZADYMCE, 1935

olej, sklejka

31,2 x 41 cm

sygn. p.d.: Jerzy Kossak | 1935

5 000 zł estymacja:6 000 – 12 000 Wi

11 JERZY KOSSAK

(Kraków 1886 – Kraków 1955)

Z BEREZYNY, 1937

olej, tektura, 55 x 79,7 cm sygn. p.d.: Jerzy Kossak | 1937

Na odwrocie dwa – często stosowane przez artystę –stemple potwierdzające autorstwo:

–1. okrągły stempel: w polu środkowym herb „Kos“ | Nr. 123; w otoku napis: * JERZY KOSSAK * Kraków pl. Kossaka 4 *;

–2. stempel – faksymile tekstu pisanego ręcznie: „Stwierdzam autentycz= | ność tego obrazu“ | Jerzy Kossak.

15 000 zł estymacja:18 000 – 30 000

Ponadto stemple (wypełnione ręcznie) potwierdzające autentyczność obrazu:

–1. Gwarancja autentyczności | Salon Artystów Malarzy Polskich | Kraków, Urzędnicza 43.

–2. SALON ARTYSTÓW MALARZY POLSKICH | KRAKÓW, UL. URZĘDNICZA 43 | Liczba 123 |

Autor Jerzy Kossak | Treść Z Berezyny | Cena zł 300.- Trzysta złotych

12 ALFRED WIERUSZ-KOWALSKI

(Suwałki 1849 – Monachium 1915)

JAZDA SANIAMI, ok. 1890

olej, deska

20,4 x 17,3 cm

sygn. l.d.: A W Kowalski

Na odwrocie zatarty stempel z czytelnym słowem MUNCHEN (4 wiersze)

70 000 zł estymacja:80 000 – 150 000

ALFRED WIERUSZ-KOWALSKI

(Suwałki 1849 – Monachium 1915)

ŚCIGANI PRZEZ WILKI. WILKA POCZUŁY!, ok. 1885

olej, płótno, 72,2 x 119 cm sygn. l. d.: A Wierusz – Kowalski

Na poprzecznej listwie krosna nalepka firmy z materiałami malarskimi o treści: München | Eisenmannstr. | Schachinger & Herrmann; na nalepce, poniżej cytowanego tekstu – rysunek wież i dachów Monachium oraz lew trzymający paletę z napisem „Malrequisiten“.

900 000 zł estymacja:1 200 000 – 1 500 000

Obrazy, przedstawiające wilki napadające na jadących saniami podróżnych, należały do najpopularniejszych i najbardziej poszukiwanych kompozycji Wierusza-Kowalskiego. Artysta powtarzał ten motyw w różnych wersjach i układach kompozycyjnych, a samego wilka „wystudiował jak mało kto“. Temat ten wysnuł z własnych wspomnień, kiedy, jako ośmioletni chłopiec, przeżył podobną przygodę i wraz z rodziną znalazł się w śmiertelnym niebezpieczeństwie. Trafną charakterystykę obrazów artysty o tym motywie dał Eligiusz Niewiadomski, pisząc m.in.: „Zwykle noc zimowa, szalony pęd sani, zapienione konie, oszalałe ze strachu, rwą co ducha w piersiach poprzez zarośla. W saniach ktoś z okiem obłąkanym zaciska krócicę w garści, tam dalej wali się jakaś bestia, farbując śnieg posoką. W całości – nie banalne zestawienie ludzi, koni i wilków, ale istotny, do dna wyczuty dramat, gdzie chodzi o śmierć i życie, oddany ze zdumiewającą swobodą, prawdą i rozmaitością wariantów jednego i tego samego pomysłu. Obrazy te miały szalone powodzenie, kupowali je bogaci Niemcy, a zwłaszcza Amerykanie i Anglicy.“

(E. Niewiadomski, Malarstwo polskie XIX i XX wieku, Warszawa 1926, s. 182)

W „naszym“ obrazie jest inaczej, nie ma tu jeszcze bezpośredniego zagrożenia, wilki jeszcze nie nadbiegły, ale poczuły je już gnające w szalonym pędzie konie, przeczuwa je zaniepokojony woźnica i jadący saniami mężczyzna ze strzelbą w ręku, w napięciu spoglądający w tył, w kierunku zarośli. Dramatyzm chwili wzmaga czerwono-pomarańczowy poblask na wieczornym niebie. Spod kopyt rozpędzonych koni ulatują grudy śniegu, którego biała powłoka poczyna szarzeć w zapadającym już zmierzchu. Szczególnie interesujące wydaje się specyficzne zawieszenie akcji na chwilę przed mającym nastąpić gwałtownym atakiem.

Artysta namalował jeszcze drugą – bardziej dosłowną – wersję tej kompozycji, z wilkami doganiającymi sanie. Obraz ten pod tytułem Napad wilków reprdukowany

był w polskiej prasie w roku 1886, a przedtem w kilku niemieckich i francuskich czasopismach.

Porównaj, m.in. reprodukcje opatrzone tytułami: Von Wölfen verfolgt, Traqués par les loups, Napad wilków, Ścigani przez wilki: –„Deutsche Ilustrierte Zeitung“ 1885, nr 28, il. [drzeworyt sygn. G. Heuer & Krimse X.A. Berlin 1885], repr. obok; –ten sam drzeworyt reprodukowany był także w innych czasopismach niemieckich, francuskich) oraz w warszawskim „Tygodniku Ilustrowanym“ 1886, I półrocze, nr 157, il na s. 8 [tu p.t.: Napad wilków]; – E. Ptaszyńska, Obrazy w drewnie żłobione. Twórczość Alfreda Wierusza-Kowalskiego w drzeworytach, Suwałki 2009, il. 73 na s. 109, s. 143.

14 WLASTIMIL HOFMAN

(Praga 1881 – Szklarska Poręba 1970)

PORTRET MŁODZIEŃCA. WIOSNA, 1908

olej, płótno

57 x 57 cm

sygn. p.d.: Vlastimil | Hofmann | 1908

35 000 zł estymacja:40 000 – 60 000

Możliwe, że obraz jest portretem poety Kazimierza Woyczyńskiego (1881-1909), absolwenta krakowskiego III Gimnazjum im. Króla Sobieskiego. Woyczyński był autorem kilku tomików poezji, m.in. poematów Na zgon ś.p. Franciszka Bieniasza..., Z młodzieńczych snów (1902), Na zmartwychwstanie (1908).

Vlastimil Hofman portretował go kilkakrotnie, m.in. w dużym symbolicznym obrazie Pieśń o słońcu i wiośnie (1908; MNK) czy też w obrazie publikowanym na kartach pocztowych ok. 1910 r.

15 HIACYNT ALCHIMOWICZ

(Dziembrów na Wileńszczyźnie 1841 – Perpignan (?) po 1897)

RÓŻE

olej, płótno, 60,8 x 50 cm

sygn. l.d.: H. D Alchimowicz

Na odwrocie dwie małe łatki, brzegi oklejone papierem, co charakterystyczne dla francuskiej szkoły konserwacji.

12 000 zł estymacja:15 000 – 25 000

WOJCIECH GERSON (Warszawa 1831 – Warszawa 1901)

WĘDROWNY GRAJEK, SPRZEDAWCA GARNKÓW, 1860

akwarela, papier, 22,6 x 13,9 cm sygn. p.d. monogramem wiązanym: WG. 1860

9 000 zł estymacja:10 000 – 15 000

Ważną dziedziną twórczości Wojciecha Gersona był rysunek i malarstwo akwarelowe. Już podczas swoich warszawskich studiów, w towarzystwie profesorów i kolegów, artysta wyruszał w „wędrówki piechotne po kraju“ celem „zbierania widoków, typów i ubiorów

ludowych“. W ten sposób, także i później, zwiedzał okolice Krakowa, Ojcowa, Kielc, Sandomierza, Lublina, Mazowsze, Podhale, Pojezierze Suwalskie czy Litwę Odtwarzał różne historyczne budowle – kościoły, klasztory, zamki, a także zabudowę małych miasteczek i chłopskie chaty. Akwarelą malował przede wszystkim pejzaże (m.in. tatrzańskie) i wspomniane „typy ludowe“, postacie które spotykał podczas podróży. Część tych prac artysta tworzył dla ilustrowanego wydawnictwa p.t. Ubiory ludu polskiego, wydanego w roku 1855, inne, m.in. do dzieł Oskara Kolberga. Przedstawiona akwarelka pomyślana jest jako kompozycja tak rodzajowa, jak i etnograficzna – wędrowny garncarz w wiejskim odzieniu, idący miejską ulicą, zwraca uwagę na siebie i swój towar grając na – popularnej dawniej na Podhalu – piszczałce dwoistej zwanej też dwojacką

17 PIOTR STACHIEWICZ

(Nowosiółki Gościnne 1858 – Kraków 1938)

PANNA MŁODA Z ŻYWCA, lata 1920 – 1930 pastel, papier żeberkowany, 58 x 43 cm sygn. l.d.: P. STACHIEWICZ

8 000 zł estymacja:10 000 – 15 000

Tę samą modelkę jako Pannę młodą z Żywca w pięknym, ludowym stroju, malował Stachiewicz kilkakrotnie. Reprodukcje takich obrazów znajdujemy, m.in. na barwnych pocztówkach wydawanych nakładem Salonu Malarzy Polskich w Krakowie.

Więcej – www.agraart.pl

STANISŁAW WYSPIAŃSKI

(Kraków 1869 – Kraków 1907)

DZIEWCZYNA W CZEPCU.

PARYSKA MLECZARKA, ok. 1893

kredka, pastel, papier na tekturze, 60,5 x 43 cm

sygn. po lewej: SW | P.

Na odwr. u góry tekst-atest Maurycego Fajertaga potwierdzającego autorstwo Wyspiańskiego (napis atramentem): Autentyczność obrazu p.t. „Dziewczyna w czepcu“ | jako pracę ś.p. Stanisława Wyspiańskiego | stwierdzam. Warszawa d. 4. III. 1936 | M Fajertag Po obu stronach cytowanego podpisu rzeczoznawcy – okrągłe pieczątki z tekstem w otoku: MAURYCY

FAJERTAG · ekspert przysięgły

* 45 000 zł estymacja:50 000 – 80 000

Poniżej naklejona karta – załącznik do zbiorczego pisma Naczelnej Dyrekcji Muzeów i Ochrony Zabytków z dnia 2 sierpnia 1947 roku, zezwalającego na wywóz obrazu za granicę; maszynopis opatrzony podpisem generalnego konserwatora i pięcioma okrągłymi stemplami Ministerstwa Kultury i Sztuki Rzeczypospolitej Polskiej.

Proweniencja:

Pierwszym właścicielem obrazu był Włodzimierz Żuławski (zm. 1934) z Krakowa, wielbiciel twórczości Wyspiańskiego i posiadacz największej w Polsce kolekcji dzieł artysty. Po jego śmierci obraz wraz z resztą zbioru pokazany został w Warszawie na „Wystawie nieznanych dzieł Stanisława Wyspiańskiego“ w 1936, gdzie zakupił go Hilary Stykolt. Po wojnie, w roku 1947 – wraz z innymi obrazami tegoż kolekcjonera – został wywieziony do Kanady i dotąd pozostawał w troskliwych rękach tej samej rodziny.

Studium postaci francuskiej mleczarki w charakterystycznym czepku pochodzi z wczesnego okresu twórczości Wyspiańskiego; powstało jeszcze podczas jego pobytu w Paryżu, gdzie artysta spędził lata 1892, 1893 i część roku 1894. Umieszczona przy sygnaturze litera P., powtarzająca się i na innych pracach z tego okresu, wskazuje właśnie na Paryż, jako na miejsce powstania obrazu.

Obraz wymieniony:

–[katalog] Wystawa nieznanych dzieł Stanisława Wyspiańskiego,[Drukarnia Zwi ą zkowa w Krakowie] Warszawa, ul. Mazowiecka 9, czerwiec 1936. s. nlb., nr kat. 46 [tytuł: Dziewczyna w czepcu].

Warto jeszcze przypomnieć wzmiankowaną wyżej „Wystawę nieznanych dzieł Stanisława Wyspiańskiego“. Otwarta w czerwcu 1936 w Salonie Philipsa przy ul. Mazowieckiej 9 wystawa zgromadziła 60 różnorakich prac artysty (w tym 4 płaskorzeźby, 48 kart „Zielnika“, rękopisy). Dzieła te pochodziły z krakowskich kolekcji Włodzimierza Żuławskiego oraz Heleny (córki Wyspiańskiego) i Adama Chmurskich.

Połączona ze sprzedażą wystawa, spotkała się jednak z miernym zainteresowaniem warszawskiej publiczności. W prasowych recenzjach i informacjach o tejże wystawie powtarzał się ton żalu, a także zadziwienia obojętnością dla sztuki wybitnego artysty. Część zgromadzonych prac kupiły Muzea Narodowe w Krakowie i Warszawie, część rozproszyła się w zbiorach prywatnych.

* do wylicytowanej ceny doliczona zostanie opłata organizacyjna (Premium) w wys. 26 % (VAT, droit de suite i podatek graniczny – 8%).

19 WILHELM KOTARBIŃSKI

(Nieborów 1849 – Kijów 1921 lub 1922)

GWIAZDA WIECZORNA / ZMIERZCH, ok. 1895

akwarela, papier, 68 x 34 cm

sygn. u dołu pośrodku: Wilhelm Kotarbiński – p.d.: W K; – l.d. inicjały [cyrylicą]: E A P na odwrocie różne napisy ołówkiem – „techniczne“ zapisy ramiarza odnoszące się do wymiarów obrazu i projektowanej ramy (kolumna sumowanych liczb) oraz – trudno czytelne – adnotacje ołówkiem cyrylicą, m.in. /.../ ekstrienno utro 9 /.../

18 000 zł estymacja:20 000 – 30 000

Pochodzenie:

umieszczone na akwareli inicjały „EAP“ wskazują na jego pierwotną właścicielkę – Elenę

Adrianowną Prachową (1871-1948), która w ten sposób oznaczała obrazy ze swego zbioru.

Elena – artystka hafciarka, „malująca igła“ – była córką Adriana W. Prachowa (1846-1916) kierującego pracami malarskimi w kijowskim Soborze św. Włodzimierza (lata 1887-1897).

Jednym z grona pracujących tam artystów był Wilhelm Kotarbiński, stąd jego zażyłość z rodziną Prachowych. Elena Adrianowna była zresztą uczennicą artysty, który wprowadzał ją w tajniki malowania akwarelą.

Obraz jest jedną z – licznych w twórczości Kotarbińskiego – kompozycji alegorycznych, malowanych na płótnach czy kartonach o wydłużonym, pionowym formacie, a przedstawiających wiotkie postacie kobiece – personifikacje zjawisk przyrody, pory dnia lub roku, „tajni duszy“, nastrojów – najczęściej unoszące się ponad ziemią na tle pejzażu (Pieśń deszczu, Wiosna, Rosa, Wieczór, Dobro, Zło, Gwiazda, Anioł smutku, Wojna).

20 KAZIMIERZ ALCHIMOWICZ

(Dziembrów na Wileńszczyźnie 1840 – Warszawa 1916)

MILDA, BOGINI MIŁOŚCI, 1890

olej, płótno

208 x 142 cm [pierwotny format ca 242 x 168 cm skorygowany w nieznanym czasie]

sygn. l.d. (sygnatura częściowo przetarta): [K] Alchimowicz | 1890 | W[a]rszaw[a]

*290 000 zł estymacja:350 000 – 450 000

Kazimierz Alchimowicz, malarz mocno związany z rodzinnymi stronami, swoimi obrazami często i chętnie nawiązywał do litewskiej historii, podań i obyczajów (Pogrzeb Gedymina, Lizdejko, Świtezianka).

Historię Mildy, litewskiej bogini miłości, bardziej niż z ludowej legendy, artysta wysnuł z jej swobodnej interpretacji spisanej przez Józefa Ignacego Kraszewskiego w Witoloraudzie, pierwszej części dzieła Anafieles. Pieśń z podań Litwy (wyd. polskie Wilno 1840; pieśni II i III 1843, 1845; tłumaczenie litewskie 1881). Witolorauda opowiadała o skrywanej miłości bogini Mildy i Litwina, rybaka Romusa, o gniewie boga Perkuna „pana gromu“, który zabił Romusa piorunem, ucieczce i ukrywaniu się Mildy, a wreszcie o narodzinach i dorastaniu mitycznego Witolda. Wszystko to przetopione w powieść poetycką, nie pozbawioną piękna i wartości /.../ przyjęte przez Litwinów jako epopeja narodowa niemal z entuzjazmem ... jest najdowolniejszą inwencją romantyczną ... wolno poecie szafować materiałem wedle swych celów ... (Aleksander Brückner, Starożytna Litwa. Ludy i bogi. Szkice historyczne i mitologiczne, Olsztyn 1979, s, 21-22).

Milda – jeden z najsławniejszych obrazów Kazimierza Alchimowicza – pokazywany był na różnych wystawach krajowych i zagranicznych. Debiutowała na dorocznej wystawie w Glaspalast w Monachium latem 1890, tam też spotkała się z przychylną opinią jako obraz hübsch, glatt, süßlich und sinnlich (ładny, gładko malowany, pełen słodyczy i zmysłowości), a któraś z berlińskich firm reprodukowała ją w chromolitografii. W tym samym roku Milda – zdaniem recenzenta malowana śmiało i efektownie – otrzymała I nagrodę w zachętowskim konkursie im. Wojciecha Gersona i była eksponowana w warszawskim Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych.

* Obraz nie wymaga zezwolenia na wywóz za granicę. do wylicytowanej ceny doliczona zostanie opłata organizacyjna (Premium) w wys. 26 % (VAT, droit de suite i podatek graniczny – 8%).

Następnie – w roku 1891 – obraz był wystawiony w warszawskim Salonie Krywulta, w krakowskim Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych, a przede wszystkim na wielkiej Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Berlinie, otwartej uroczyście 1 maja (trwała do 20 IX 1891). Wystawa ta była szczególnym wydarzeniem dla Polaków – po raz pierwszy bowiem występowali razem, łącząc – pod szyldem „Werke polnische Künstler“ – dzieła artystów ze wszystkich zaborów.

Milda odznaczona została wówczas małym złotym medalem.

Kolejna wielka wystawa, na której obraz był eksponowany, to Światowa Kolumbijska Wystawa w Chicago – World’s Columbian Exposition – urządzona w czterechsetną rocznicę odkrycia Ameryki (trwała od 1 V do 3 X). Alchimowicz pokazał tam łącznie pięć prac, z nich właśnie Mildę umieszczono w głównej sali działu polskiego, pomiędzy najznakomitszymi obrazami polskich artystów. W roku 1894 wystawę tę przeniesiono do San Francisco i pokazano na California Midwinter International Exposition. A później jeszcze w Los Angeles.

Kolejna i – na całe lata – ostatnia wiadomość o losach obrazu to informacja o aukcji dzieł polskich artystów, wystawianych uprzednio na Kolumbijskiej Wystawie w Chicago. Aukcja odbyła się w Nowym Jorku, przy 1292 Broadway w dniach 25 i 26 kwietnia 1895. Obejmowała łącznie 103 prace (obrazy i akwarele) wśród nich także Mildę Kazimierza Alchimowicza. Obraz został sprzedany za kwotę 625 $. Dla porównania, ogromny Chrzest Litwy Wojciecha Gersona uzyskał cenę 425 $. Oba obrazy kupił zresztą ten sam nabywca – pastor Dean Hoffman. Być może to właśnie on (lub nieznany późniejszy właściciel) skorygował wówczas rozmiar płótna. Chrzest Litwy, który pastor Hoffman zamierzał podarować swemu kościołowi, odnalazł się w roku 1980, losy Mildy pozostały niewiadome aż do dzisiaj.

Sam artysta przykładał widać sporą wagę do swego dzieła, skoro po latach, w 1910, namalował jeszcze dwie repliki Mildy. Jedna z nich – obraz o porównywalnych rozmiarach – pojawiła się na polskim rynku sztuki w roku 1992 (fot. 1), druga – mniejsza – znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie (fot. 2).

Obie różnią się stylowo od pierwotnego obrazu, utrzymanego w duchu malarstwa szlachetnego akademizmu. Późniejsze wersje cechuje jaśniejszy koloryt i specyficzne „rozedrganie“ powierzchni, widoczne także na szkicu do tej, późnej wersji kompozycji (fot. 3).

3. Milda, bogini miłości, Wenus litewska, studium, 1910 olej, płótno, 77 x 75,5 cm; Aukcja Rempex 2010

2. Milda, wersja 1910, olej, płótno, 133 x 76 cm sygn. p.d.: K. Alchimowicz | 1910 MNW, nr inw. MP 4389

1. Milda, 1910, olej, płótno, 216 x 130 cm sygn. p.d.: K. Alchimowicz | 1910 Aukcja Unicum 1992

Bibliografię podajemy w wyborze; kolejne pozycje ułożone są według następujących po sobie wydarzeń – obraz był wymieniany w wielu różnych czasopismach, katalogach oraz opracowaniach zbiorczych.

– Illustrierter Katalog der Münchener Jahresausstellung von Kunstwerken aller Nationen im Königl. Glaspalaste 1890, Ausgegeben Ende September, München 1890, s. 1, nr kat. 15: Milda (Nach eine legende der litauischen Mythologie);

– Silva rerum. Artystyczne, „Tygodnik Ilustrowany“ 1890, II półrocze, nr 45 z dn. 8 XI; s. 303 [wystawiona w Monachium Milda ma być reprodudukowana w chromolitografii przez firmę berlińską];

–[Milda nagrodzona w konkursie im. W. Gersona] Z tygodnia, - qs. -, „Tygodnik Ilustrowany“ 1891, I półrocze, nr 55 z dn. 17 I, s. 47; także: Z tygodnia, - cj. - (Cz. Jankowski), „Tygodnik Ilustrowany“ 1891, I półrocze, nr 56 z dn. 24 I, s. 62;

– Sprawozdanie Komitetu Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Królestwie Polskiem za rok 1890, Warszawa 1891, s. 6 [Milda; I nagroda w konkursie im. W. Gersona], s. 19 [Milda wystawiona w TZSP w 1890] wym. 101 x 70 cali (~ 242,4 x 168 cm);

–E. Swieykowski, Pamiętnik Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie 1854-1904, Kraków 1905, s. 3 [Milda na wystawie TPSP w roku 1891];

–M. Płażewska, Warszawski Salon Aleksandra Krywulta (1880-1906), Rocznik Muzeum Narodowego w Warszawie, T. X, Warszawa 1966, s. 363 [Milda wystawiona w roku 1891];

– Internationale Kunst-Ausstellung veranstaltet vom Verein Berliner Künstler anlässlich seines fünfzigjährigen Bestehens 1841-1891, Katalog und Führer, Berlin Verlag des Vereins Berliner Künstler 1891, s. 352, nr kat. 3801: Milda (Venus der litauischen Mythologie)

– World’s Columbian Exposition 1893. Official Catalogue. Part X. Departament K. Fine Arts, Edited by the Departament of Publicity and Promotion, Chicago 1893, s. 174: Society of polish Artists, nr kat. 5 [Milda];

– World’s Columbian Exposition official publications. Revised Catalogue. Departament of Fine Arts with index of exhibitors, Chicago 1893, Society of polish Artists, s. 428, nr kat. 4 [Alchimowicz K., Milda, Goddess of Love];

–W. Walton, Art and Architecture. World’ Columbian Exposition MDCCCXCIII, Official Illustrated Publication, Philadelphia: G. Barric, [1893]. s. 73, tekst i il. [Milda];

–J. S. (J. Sosnowski), Listy z Wystawy Kolumbijskiej, „Czas“ 1893, nr 187 z dn. 18 VIII, s. 1 [o obrazach i urządzeniu działu polskiego];

–A. M. Drexlerowa, A. K. Olszewski, Polish Participation in World Exhibitions 1851-2005, Ministry of Cul ture and National Heritage, Warszawa 2008, s. 207 [Milda na wystawie w Chicago];

–Ig. P., Echa zachodnie, New York, 8 maja. Losy obrazów polskich, „Kraj“ 1895, nr 21 z dn. 25 V (6 VI), s. 21 [Milda sprzedana na licytacji dzieł z wystawy w Chicago];

–Z. Michael Legutko, An Auction a Century Ago / O pewnej aukcji sprzed wieku, „Pro Arte“ Polish Art in the World / Sztuka polska w świecie, [kwartalnik]; New York, spring 1988, całość na ss. 142-145, 5 il. rożnych obrazów; s. 143 [Milda na licytacji].

21 JAN CZESŁAW MONIUSZKO (Wilno 1853 – Warszawa 1908)

RYBKA, po 1900

olej, płótno, 51,5 x 41,5 cm sygn. – czerwoną i czarną farbą – p.d.: J. Moniuszko

5 000 zł estymacja:6 000 – 10 000

22 ALFONS KARPIŃSKI (Rozwadów, dziś dzielnica Stalowej Woli 1875 - Kraków 1961)

ŻÓŁTE RÓŻE, 1938 olej, tektura, 35 x 100 cm sygn. l.d.: A Karpiński 38.

9 000 zł estymacja:10 000 – 15 000

Więcej – www.agraart.pl

23 HIACYNT ALCHIMOWICZ

(Dziembrów na Wileńszczyźnie 1841 - Perpignan (?) po 1897)

PRZY STUDNI

olej, płótno naklejone na grubą tekturę, 40,8 x 25,6 cm

sygn. p.d.: H. D. Alchimowicz

8 000 zł estymacja:10 000 – 20 000

24 ZYGMUNT SIDOROWICZ

(Lwów 1846 – Wiedeń 1881)

PEJZAŻ Z RZEKĄ, 1874

olej, płótno

26 x 40 cm

sygn. l.d.: Sidorowicz 1874

25 000 zł estymacja:30 000 – 40 000

Więcej – www.agraart.pl

25 LEON WYCZÓŁKOWSKI (Huta Miastkowska k. Siedlec 1852 – Warszawa 1936)

KAPLICA ZYGMUNTOWSKA, 1915 autolitografia, kreda, ołówek, papier 22 x 35,3 cm (oryginalna karta nieco przycięta) sygn. p.d.: Wycz | 19 [..]

2 500 zł estymacja:3 000 – 8 000

Litografia powstała w roku 1915 jako jedna z pierwszych, próbnych odbitek do autorskiej teki Wyczółkowskiego p.t. „Kraków“. Na „Tekę“ złożyło się 12 autolitografii kredą i piórem (format 40 x 29,5 cm). Całość odbita została w roku 1915 w Warszawie w zakładzie litograficznym „Jan Cotty“ na cel dobroczynny, staraniem Warszawskiego Towarzystwa Artystycznego.

Oferowany egzemplarz – różniący się kadrem i szczegółami rysunku od litografii ostatecznie wybranej do „Teki“ – jest szczególnie interesujący, jako ilustracja etapu pracy, poszukiwań i wyborów dokonywanych przez artystę. Poszukiwania te dokumentują także partie kompozycji dodatkowo – na odbitce – dorysowane, podkreślone i wydobyte ołówkiem.

26 STANISŁAW TONDOS

we współpracy z WOJCIECHEM KOSSAKIEM (Kraków 1854 – Kraków 1917)

„ZMIŁUJ SIĘ NAD NAMI...“, 1916

W Wawelskiej Katedrze przed ołtarzem Czarnego Chrystusa

akwarela, gwasz, ślady ołówka, karton, 80,2 x 59 cm sygn.: – l.d.: W Kossak 1916; – p.d.: Tondos

12 000 zł estymacja:15 000 – 20 000

Akwarela – malowana wspólnie przez Stanisława Tondosa i Wojciecha Kossaka – jest jedną z prac składających się na cykl Kraków Legiony (1915-17). Było to już

trzecie – po Kościele Mariackim w Krakowie (1892) i Wawelu przeszłości skarbnicy, siedzibie Piastów i Jagiellonów (1910) – wspólne dzieło obu artystów, przy czym Tondos malował architekturę, a Kossak postacie sztafażu, do których często pozowały mu córki – Maria i Magdalena (zob. M. Samozwaniec, Maria i Magdalena, wyd. I, Kraków 1956). Tak jest i w naszej akwareli –dziewczyna towarzysząca rannemu legioniście to córka artysty, Maria, podówczas Bzowska, później Pawlikowska-Jasnorzewska.

Warto jeszcze nadmienić, że wcześniej –nad cyklem Klejnoty m. Krakowa (1886) –Tondos współpracował też z Juliuszem Kossakiem.

Obraz Zmiłuj się nad nami..., jak wszystkie akwarele z tego zespołu reprodukowana była na barwnej pocztówce wydawnictwa Salonu Malarzy Polskich (w zał.).

WOJCIECH KOSSAK

(Paryż 1856 – Kraków 1942)

NIEMIŁE SPOTKANIE, 1912

gwasz, karton naklejony na tekturę, 35,4 x 50,5 cm sygn. l.d.: W. KOSSAK 1912

30 000 zł estymacja:35 000 – 70 000

Niemiłe spotkanie jest jedną z prac powstałych jako ilustracje do przygotowywanego do druku tomu Wspomnień Kossaka. Bogato ilustrowana książka wydana nakładem Gebethnera i Wolffa, ukazała się w Krakowie w roku 1912 (wyd. II: 1913), a w rok później także w Berlinie. Oprócz licznych – dobranych i przygotowanych przez autora – ilustracji czarno-białych tom zawierał także osiem reprodukcji kolorowych, umieszczonych na osobnych wkładkach i zabezpieczonych bibułką. Wśród tych ostatnich znalazło się także Niemiłe spotkanie, pomyślane jako ilustracja do rozdziału Wspomnień poświęconego polowaniu w Gödöllö w listopadzie 1886, polowaniu, w którym uczestniczył cesarz Franciszek Józef. Była to gonitwa za lisem, polowanie „par force w wielkim stylu, w całej swej wspaniałości“. Kossak opisał je barwnie i ze swadą, nie pomijając też nieoczekiwanego spotkania przedstawionego na naszym obrazie.

„...Cesarz skinął ręką, przyprowadzono mu konia; /.../ Był to ogromny szpak, nazywał się „Limerick“. /.../ Tymczasem ruszono lisa z wikliny, rozległy się okrzyki: „tally ho! tally ho!“ foxhounds zaskowyczały i ruszyły szalonym tempem za nim. Ogromny lis machnął parę razy kitą i zniknął za jakąś winnicą /.../Teraz lecą po jego tropie, nosy różowe jak trufle blisko ziemi, ogony białe, wyprężone, pędzi to wszystko wśród okrzyków trzech Anglików i głosu trąbki, jak huragan, aż powietrze świszczy. /.../ Mija pół godziny, my galopujemy wciąż tym samym tempem... mija drugie pół godziny /.../ Jeźdźców coraz mniej, już między mną a cesarzem coraz mniejsza przestrzeń /.../ Nie widzę już arcyksiężnej, nie widzę wielu starszych panów; było nas ze sześćdziesięciu, a teraz może trzydziestu. Mniejsza z tym, ale co to takiego!? Wiatr świszcząc niesie mi jakiś śpiew chóralny.../.../ śpiew coraz wyraźniejszy /.../ „Limerick“ sadzi znowu, „go on!“, sadzę i ja, klacz skacze jak anioł, krew ją ponosi, oszaleliśmy oboje. Jezusie Mario! A to co? Na lewo i na prawo przerażone chłopięta z książkami w rękach, żałobna, czarna jakaś ciżba, cesarz przede mną, nie mogąc widocznie dla braku miejsca wstrzymać konia, pędzi na drugi rów, uniósłszy tylko cylindra, a ja widzę... widzę najwyraźniej trumnę niesioną na ramionach czterech czarnych ludzi i psy pomiędzy ich nogami pod trumną pędzące tropem. /.../ Nie było to pewnie cesarzowi miłe, ale jako kontrast malarski ruchu, koloru i życia z czarną śmiercią, nie zapomniany dla mnie obraz.“ (W. Kossak, Wspomnienia (oprac. K. Olszański), Warszawa 1973, s. 98-100)

Opis tego zdarzenia – spotkania cesarza i konnych myśliwych z konduktem pogrzebowym – znajdujemy także w liście artystydo żony, liście pisanym 20 XI 1886 r.

Cesarskie Polowanie w Gödöllö przedstawił artysta również na dużym obrazie namalowanym w roku 1887 (111 x 194 cm; MNW). W dynamicznej scenie, pełnej ruchu, koni, jeźdźców i psów umieścił blisko trzydziestu – portretowo potraktowanych – uczestników polowania. Na miejscu, w Gödöllö, artysta wykonał wiele szkiców i studiów portretowych, a także, m.in. „bardzo skończone studium konia na którym cesarz najchętniej jeździ“. Zapowiadał też, że przywiezie ze sobą, do Krakowa „foxhunda, psa na model, którego mi pożyczą, bo to trudne kanalie, a chcę, aby obraz był nec plus ultra.“

Obraz wzmiankowany, opisany, reprodukowany:

–W. Kossak, Wspomnienia, wyd. G. Gebethner, Warszawa – Lublin – Łódź – Kraków 1912 (nakład II w roku 1913), il. barwna po s. 88; –A. von Kossak, Erinnerungen, Berlin 1913, il. barwna po s. 86;

–K. Olszański, Wojciech Kossak, Wrocław 1982, il. barwna 15; –W. Kossak, Listy do żony i przyjaciół (1883-1942), opracował K. Olszański), t. I, lata 1883-1907, Kraków 1985, ss. 130 i następne, il. na s. 132;

–K. Olszański, Wojciech Kossak, wydanie IV, Wyd. Ossolineum, Wrocław 1990, il. barwna 14.

EUGENIUSZ KAZIMIROWSKI

(Wygnanka na Podolu 1873 – Białystok 1939)

„MADZIA“. MADZIA W OGRODZIE, 1909 olej, płótno

52,2 x 69 cm sygn. l.d. czerwoną farbą: E. Kazimirowski

130 000 zł estymacja:140 000 – 200 000

Obraz wymieniony i reprodukowany:

– VIA wystawa doroczna, Salon 1909 – 1910, Tow. Zachęty Szt. Piękn. w Kr. Pol. grudzień – styczeń, Warszawa 1910, s. nlb., nr kat. 57 (Madzia), il. nlb. 18; – Sprawozdanie Komitetu Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Królestwie Polskiem za rok 1909, Warszawa 1910, s. 16 (Madzia).

Eugeniusz Kazimirowski w latach 1892-1899 studiował (z przerwami) w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, m.in. u Leona Wyczółkowskiego i Teodora Axentowicza. W 1897 wyjechał do Monachium, gdzie uczył się w szkole Antona Ažbe, a następnie w Akademii u Johanna Caspara Hertericha; studiował także w paryskiej szkole Baila. W 1900 przebywał we Włoszech i uczestniczył w zajęciach Akademii Św. Łukasza w Rzymie.

Po powrocie do kraju mieszkał w Krakowie, skąd często podróżował na Ukrainę i Wileńszczyznę, malując tam liczne pejzaże i portrety. Brał udział w ruchu niepodległościowym i ochotniczo służył w polskim wojsku. Po 1914 zamieszkał w Wilnie. Oprócz malarstwa zajmował się dekoracją teatralną i pracował jako nauczyciel. W 1936 przeniósł się do Białegostoku, gdzie działał w towarzystwach krajoznawczych i zasłużył się dla turystycznej propagandy regionu.

Na jego pokaźny dorobek malarski składały się przede wszystkim portrety oraz malownicze pejzaże z Ukrainy, Litwy, Suwalszczyzny i Białowieży, a także obrazy o tematyce religijnej, sceny myśliwskie, studia roślin i zwierząt. Przeważnie realistyczne dzieła zdradzały niekiedy wpływy symbolizmu i skłonność do stylizacji. Większość obrazów artysty zaginęła po jego śmierci.

29 CARL JOHAN NIKOLAUS PIEPHO

(Frankfurt 1869 – Monachium 1920)

PORCELANOWA FIGURKA I RODODENDRON

olej, płótno, 50,5 x 63 cm

sygnowany p.d.: Carl Piepho Na górnym krośnie napis ołówkiem: Porzellanfigur und Rhododendron | Piepho, obok długopisem: Carl Piepho 1869 – 1920 | PorzellanFigů ů Rhododendron, na prawym krośnie ołówkiem wymiary i nieczytelny napis

4 500 zł estymacja:5 000 – 8 000

30 BOLESŁAW SZAŃKOWSKI (Warszawa 1873 – Fischbachau w Bawarii 1953)

DZIEWCZYNKA Z KWIATAMI

olej, płótno, 81 x 65,2 cm

sygn. l.d.: Szańkowski

14 000 zł estymacja:15 000 – 20 000

Więcej – www.agraart.pl

31 ADELINE JAEGER,de domo HEUSER

(Gummersbach 1809 – Oberkassel k. Bonn 1897)

ZABAWA W ŚLUB (ŚLUB DZIECIĘCY), 1877

olej, płótno, 76 x 93 cm

sygn. l.d.: A... Jaeger Heuser | 1877

Na odwrocie, na górnej listwie krosna dawny napis: J[...] Adl. Jaeger w Dusseldorfie geb. Heuser; w lewym dolnym narożniku nalepka z numerem: 714.

8 000 zł estymacja:10 000 – 15 000

32 KAROLINA GRABOWSKA

(Łęczna, pow. Lubartów 1861 – Paryż 1920)

W BRETOŃSKIM DOMU

olej, płótno

70 x 51 cm

sygn. p.d.: K. Grabowska

Na poprzeczce krosna resztki nalepki z nieczytelnym rękopiśmiennym tekstem.

Autorka, mieszkając stale w Paryżu, wielokrotnie przyjeżdżała do Bretanii, gdzie malowała liczne portrety Bretonek w ludowych strojach (Bretonka w gospodzie, 1917), wnętrza bretońskich domów i tamtejsze pejzaże (Wioska bretońska, Wzburzone morze, przed 1912).

Więcej – www.agraart.pl

4 000 zł estymacja:6 000 – 10 000

TEODOR AXENTOWICZ

(Braszów w Siedmiogrodzie 1859 – Kraków 1938)

PORTRET KOBIETY, 1882

olej, płótno

44,5 x 36 cm sygn. p.d.: T Axentowicz | 1882

Na odwrocie, na płótnie okrągły stempel ze stylizowaną literą M (?) i napisem w otoku: MUZEUM SZTUKI

W ŁODZI. Na lewej listwie krosna podobne w formie oznaczenie białą farbą z dopisanym obok nr. XIV

Ponadto szereg nalepek: –na górnej listwie wąska nalepka ze stemplem: Miejskie Muzeum Historii i Sztuki i ręcznie wpisanymi numerami: 1061, Dep. 409., 219 [przekreślone]; –na lewej listwie bocznej nalepka z kilkoma numerami wpisanymi ręcznie, jeden pod drugim: 1061 | II/434 | II/522 | 300 | M I | I/212

25 000 zł estymacja:30 000 – 60 000

Na listwie dolnej trzy nalepki: –1. z wpisanym ręcznie numerem: 25; –2. drukowana, wypełnione ręcznie: MUZEUM SZTUKI

W ŁODZI | Autor Axentowicz Teodor | Tytuł „Portret pani“ | rozmiar 44 x 36 Nr 1061;

–3. MUZEUM SZTUKI W ŁODZI | Autor Axentowicz T. | Tytuł Portret pani | rozmiar 43,5 x 36,5 Nr SP/M[.]300

Historia i pochodzenie:

W latach 1945 do 1991 obraz – jako prywatny depozyt – znajdował się zbiorach w Muzeum Sztuki w Łodzi (stąd oznakowania na odwrocie).

Następnie – 25 stycznia 1991 roku – został zwrócony przedwojennym właścicielom.

Portret kobiety Teodora Axentowicza – obraz datowany na rok 1882 – powstał w pod koniec studiów artysty w Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Malowany w duchu monachijskiego realizmu, ze wspaniale rozprowadzonym światłem, jest interesującym, wczesnym przykładem twórczości, umiejętności i artyzmu młodego malarza.

34 STANISŁAW CHLEBOWSKI

(Pokutyńce na Podolu 1835 - Kowanówko k. Poznania 1884)

SCENA ULICZNA NA WSCHODZIE, 1872

olej, płótno naklejone na deskę, 19,5 x 15,5 cm

sygn. p.d.: St. Chlebowski | – 1872 –

6 000 zł estymacja:8 000 – 15 000

35 ROMAN KOCHANOWSKI

(Kraków 1857 – Freising k. Monachium 1945)

WIATR, ok. 1910

olej, karton (plecy ze sklejki)

13 x 17,8 cm

sygn. p.d.: R Kochanowski

10 000 zł estymacja:12 000 – 18 000

Więcej – www.agraart.pl

36 HIPOLIT LIPIŃSKI

(Nowy Targ 1846 – Kraków 1884)

WIEŚNIACZKA SPOD KRAKOWA

olej, płótno, 49 x 36 cm

sygn. drapana p.d.: Hipolit Lipiński

7 500 zł estymacja:8 000 – 12 000

37 MICHAŁ GORSTKIN WYWIÓRSKI (Warszawa 1861 – Berlin 1926)

DĘBY NAD WODĄ W ROGALINIE, 1905

olej, płótno, 50,2 x 64,5 cm sygn. l.d.: M. G. Wywiórski | 1905

7 000 zł estymacja:8 000 – 15 000

Więcej – www.agraart.pl

FERDYNAND RUSZCZYC

(Bohdanów 1870 – Bohdanów 1936)

JABŁONIE W SADZIE, 1900

olej, płótno

33 x 49,5 cm sygn. p.d.: F Ruszczyc

Na odwrocie karta z orzeczeniem dr. Kazimierza Buczkowskiego potwierdzającego autorstwo Ferdynanda Ruszczyca (Kraków 24 XI 1942).

Na krótszej listwie krosna stempel: 32.

Ponadto nalepka depozytowa Muzeum Narodowego w Warszawie z wpisanym odręcznie numerem: p323/02/1.

60 000 zł estymacja:70 000 – 90 000

Ferdynand Ruszczyc po ukończeniu studiów w petersburskiej Akademii Sztuk Pięknych (1897) – częściej niż dotychczas – przebywał w rodzinnym majątku Bohdanów koło Wilna. W tym okresie naczelnym tematem jego dzieł stały się motywy zaczerpnięte z bliskiego

artyście otoczenia i rodzimego krajobrazu (Młyn nad stawem w Bohdanowie, Sobótki, Ziemia, Stare gniazdo, Strumień, Młyn, Dom w Bohdanowie itp.). Od wiosny 1900 r. w rysunkowych szkicach, studiach malarskich oraz obrazach artysty powtarzał się motyw sadu z jabłoniami, motyw, który najpełniejszą realizację znalazł w pełnym dramatycznej ekspresji dużym płótnie Stare jabłonie z roku 1900 (zbiory Muzeum Narodowego w Warszawie). Z tego samego czasu pochodzą także prezentowane Jabłonie w sadzie, obraz o odmiennej kompozycji, pogodnym nastroju i kolorycie.

Obraz był wystawiony – poza katalogiem – na monograficznej wystawie Ferdynanda Ruszczyca otwartej w Muzeum Narodowym w Warszawie od 15 lipca do 8 września 2002. Wówczas też poddany został zabiegom konserwatorskim.

39 MICHAŁ GORSTKIN WYWIÓRSKI

(Warszawa 1861 – Berlin 1926)

PRZEDWIOŚNIE

olej, tektura, 37,5 x 53,2 cm sygn. l.d.: M. G. Wywiórski

10 000 zł estymacja:12 000 – 20 000

Wielbiciel barw jesiennych – skrzepłych jak w bursztynie Alei, których liście opadłe szeleszczą Niknący przepych lata, wiatr dmący złowieszczo. Kocha drzewa omszałe, ruiny, świątynie, I raje wspomnień, które w słowach się nie mieszczą

Elegii – żyjąc w duszy skrzepłe jak w bursztynie.

Jan Lemański, Elegia(Władysławowi Wankiemu)

40 WŁADYSŁAW WANKIE

(Warszawa 1860 – Warszawa 1925)

TOPOLE NAD WODĄ. POWÓDŹ, ok. 1920

olej, płótno, 71,5 x 38 cm

sygn. p.d.: Władysław Wankie

18 000 zł estymacja:20 000 – 35 000

Malarskie improwizacje Wankiego noszą wybitne znamiona poezji barw. Są one źródłem i wyrazem przeżyć duchowych, o pryzmacie tak uczulonym, że wszelka ocena „aparatem realnym“ staje się wręcz nieuchwytną. Wankie, natura impulsywna z wyobraźnią żywą, czynną i ruchliwą Jako artysta jest indywidualnością wybitną, do nikogo niepodobną i do nikogo zbliżoną. Jest gospodarzem we własnym okółniku. W obrazach daje Syntezę swej sztuki wielce wykwintnej /.../ Sztuka Wankiego odznacza się śmiałym patosem romantycznym, wielce zamaszystym, o liniach szerokich, zdecydowanych, po malarsku dekoratywnych. Stylizacje barwy były jedynym i najwyższym zadaniem tego artysty, w uwielbieniu wichrów, szamotań burzliwych i gry żywiołów na tle morskich przestrzeni. /.../ Krytyka zagraniczna mianowała naszego artystę – poetą barw /.../ Apoloniusz Kędzierski, Władysław Wankie, „Tygodnik Ilustrowany“, 1923, nr 19, s.303.

41 LEON WYCZÓŁKOWSKI

(Huta Miastkowska k. Siedlec 1852 – Warszawa 1936)

WOŁY (ORKA NA UKRAINIE).

STUDIUM, ok. 1890 – 1892

olej, płótno naklejone na grubą tekturę 23,2 x 34,5 cm (rozmiar płótna) nieczytelny napis ołówkiem l.d.

70 000 zł estymacja:80 000 – 150 000

Woły u Branickiego w Stawiszczach. ... Na Ukrainie ... Tam rozkosznie, cudownie.

Malowałem Woły, 11 pługów, każdy zaprzężony w sześć wołów, te woły stały do malowania.

Chłop stał (prikazczyk) i pilnował dwudziestu kilku chłopaków.

W impresjonizmie malowano podobne motywy w Niemczech, we Francji i gdzie indziej.

Pół godziny czekałem, nim woły wróciły.

(Leon Wyczółkowski, Listy i wspomnienia, oprac. M. Twarowska, Wrocław 1960, s. 65)

Prezentowany obraz – urzekający migotliwością żywych barw – jest jednym z malarskich studiów do Orki na Ukrainie, studium powstałym bezpośrednio w plenerze, malowanym pod światło, o wschodzie słońca.

W latach 1883 – 1896 Wyczółkowski wielokrotnie i na długo wyjeżdżał na Ukrainę. Wrażenia jakie wyniósł ze spotkania z tamtejszymi ludźmi i krajobrazem miały znaczący wpływ na jego twórczość, co sam artysta po latach podkreślał: – Ukraina ... przełom dla mnie /.../ Tam się odnowiłem i zrzuciłem z siebie wpływy akademii. Według Marii Twarowskiej, ten znamienny przełom w malarstwie artysty oznaczał odrzucenie rutyny akademickiej, przemycie oczu widokami natury nie utrefnionej ręką człowieka, wnikanie w istotę pleneru i szukanie na własna rękę najszczerszego malarskiego wyrazu dla przyrody i dla współżycia z nią

prostych ludzi. Z tych lat pochodzą liczne obrazy i plenerowe studia z rybakami, kopaniem buraków, a także szereg prac – obrazów, studiów i szkiców – przedstawiających Orkę i zaprzęgi wołów ciągnących pługi, malowanych w majątku Władysława Branickiego w Stawiszczach pod Białą Cerkwią. To właśnie w tych obrazach – pełnych słońca i przesyconego nim powietrza, wibrującego atomami światła – Wyczółkowski dał własną wizję i interpretację impresjonizmu.

Pierwsza Orka na Ukrainie (obecnie w zbiorach MNK) pokazana została publicznie w roku 1893, druga (zaginiona) w rok później. Obrazy te zaskakiwały ówczesną publiczność i krytykę swoim nowatorstwem i efektami barwnymi (zaskakiwała np. „fioletowa ziemia“). Motyw ten artysta powtarzał jeszcze w latach następnych tworząc różne warianty kompozycyjne malowane olejno, pastelami i odtwarzane w litografii.

Przytoczone w tekście cytaty: – Leon Wyczółkowski, Listy i wspomnienia, oprac. M. Twarowska, Wrocław 1960, s. 53-54; –M. Sterling, Leon Wyczółkowski. Twórczość malarska, „Sztuki Piękne“ 1932, s. 182).

Orka na Ukrainie, 1892, olej, płótno, MN, Kraków

42 GEORG (GEORGE) MAJEWICZ (Polkwitz [dziś Polkowice k. Głogowa] 1897 – Münchberg 1965)

KACZKI NAD LEŚNYM STAWEM olej, płótno, 61 x 81 cm sygn.y l.d.: G. Majewicz

5 000 zł estymacja:7 000 – 9 000

Więcej – www.agraart.pl

JULIAN FAŁAT

(Tuligłowy [dawny okręg lwowski] 1853 – Bystra k. Bielska 1929)

ŁOŚ NA BAGNISKACH, 1897

olej, deska (parkietowana), 26 x 54 cm sygn. l.d: Jul. Fałat 97

35 000 zł estymacja:40 000 – 60 000

Pochodzenie: obraz pochodzi ze zbiorów rodziny

Rudzińskich, właścicieli majatku w Osieku, gdzie

Julian Fałat bywał częstym gościem.

Temat krajobrazu z łosiem w malarstwie Juliana Fałata pojawia się po roku 1892. Wówczas, jak zauważa Jerzy Malinowski, artysta – chcąc uniknąć określania go jedynie jako malarza „nieświeskich polowań“ –sięga po ten motyw i radykalnie zmienia poetykę swoich obrazów myśliwskich. Stają się one właściwie pejzażami, w których o zawartości obrazu nie decyduje ani sylwetka zwierzęcia, ani postać myśliwego. Przeważa inny typ ujęć – panoramiczny /.../ Przedstawioną porą roku stanie się teraz jesień, a światło będzie boczne, mało intensywne, przebijające się przez poranną mgłę. Pojawia się teraz nowy typ pejzażu – poleski, z wodnymi płaszczyznami jezior i mokradeł, z rzadkim drzewostanem brzóz /.../ bagnisty, z rachityczną roślinnością i powywracanymi drzewami. /.../ Trzeba przy tym z naciskiem podkreślić, że w latach dziewięćdziesiątych motywy łosia czy jelenia – dziś odczuwane jako banał – były świeżymi i niewyeksploatowanymi tematami malarskimi... (J. Malinowski, Julian Fałat (1853-1929), Muzeum Okręgowe w Bielsku-Białej 1980, s. nlb.)

Większa, późniejsza wersja prezentowanej kompozycji znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Poznaniu (1899; olej, płótno, 96 x 192 cm).

44 SOTER JAXA-MAŁACHOWSKI

(Wolanów pod Odessą 1867 – Kraków 1952)

ZIMA, 1930

gwasz, tektura, 47,5 x 67,5 cm (w świetle ramy)

sygn. p.d.: S Jaxa | 1930

Na odwrocie, ręcznie wypełniony, autorski stempel, o treści: Tytuł Zima | Rozmiar 70 x 50 Cena 270 |

SOTER JAXA MAŁACHOWSKI | Adres | KRAKÓW, ul. Wolska 32.

Obok atramentem cyfra: 5

4 000 zł estymacja:5 000 – 10 000

45 JULIAN FAŁAT

Tuligłowy [dawny okręg lwowski, dziś województwo podkarpackie] 1853 – Bystra k. Bielska 1929)

CHŁOPCZYK W CZERWONYM SERDACZKU

akwarela, papier

24 x 16,6 cm

sygn. p.d.: JFałat [inicjały wiązane]

8 000 zł estymacja:10 000 – 20 000

Więcej – www.agraart.pl

FERDYNAND RUSZCZYC

(Bohdanów 1870 – Bohdanów 1936)

KRZYŻ POD SKLEPIENIEM KOŚCIOŁA W TYŃCU, 1908 olej, tektura

46 x 37,5 cm

Na odwrocie:

– pośrodku – stempel paryskiej firmy Lefranc & Cie oferującej farby i inne materiały malarskie (kartusz z kaduceuszem i kotwicą pomiędzy literami L i F); –przy górnej krawędzi stempel – 8 – odnoszący się do formatu tektury; –pośrodku, napis ołówkiem: Tyniec | 1908; – niżej czerwonym długopisem: I/145 (oznaczenie pozycji w katalogu wystawy w MNW w 1964 roku).

Pochodzenie: zbiory rodziny artysty.

45 000 zł estymacja:50 000 – 70 000

Krucyfiks na łuku tęczy w kościele św. Apostołów Piotra i Pawła przy opactwie benedyktynów w Tyńcu (http://krakowzwiedzanie.pl)

Ponadto:

–1. mała drukowana nalepka o treści: R. ALEKSANDROWICZ | KRAKÓW | PLAC MATEJKI L. 1 | SKŁAD PAPIERU | I PRZYBORÓW MALARSKICH; odręcznie wpisany numer: 1.R25; –2. nalepka wystawy monograficznej w MN Kraków II–IV 2002; Muz. Okręg. Toruń IV–V 2002; MN Warszawa VII-IX 2002; LDM w Wilnie X-XII 2002; –3. nalepka depozytowa MNW z odręcznie wpisanym numerem: p.376/02/20.

Fragment z Dziennika artysty:

Kraków, piątek 29 V (1908):

O 5-tej z Markowskim i Szczęsnym do Tyńca.

Tyniec poniedziałek 1 VI (1908): Maluję w kościele. Powrót z Tyńca statkiem.

Bibliografia:

– Ferdynand Ruszczyc 1870-1936. Katalog [red. J. Ruszczycówna], Muzeum Narodowe w Warszawie 1964, s. 65, nr kat. I. 145 [własność rodziny artysty]; –F. Ruszczyc, Dziennik, Część pierwsza, Ku Wilnu 1894-1919, [wybór okład, opracowanie i wstęp E. Ruszczyc], Warszawa 1994, s. 210;

–J. Ruszczycówna, Ferdynand Ruszczyc (1870-1936). Krajobrazy i wnętrza, Katalog wystawy, Muzeum Okręgowe w Białej Podlaskiej 1881, s. 7, 50, nr kat. 50; – Ferdynand Ruszczyc 1870-1936. Życie i dzieło, [S. Krzysztofowicz-Kozakowska, A. KroplewskaGajewska], Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków 2002, s. 125, nr kat. 106.

47 JACEK MALCZEWSKI

(Radom 1854 – Kraków 1929)

PORTRET LEONTYNY GOGULSKIEJ, 1909-1911

olej, tektura

64,5 x 80,5 cm

220 000 zł estymacja:250 000 – 350 000

Obraz opisany i reprodukowany:

– Jacek i Rafał Malczewscy, [koncepcja i redakcja albumu Z. K. Posiadała; autorzy tekstów R. Malczewski, Wł. Odojewski, Z. K. Posiadała, P. Szymalak; tekst polski i angielski; tłumaczenie J. Spólny], wyd. B. Towpik-Roszkiewicz, Radom 2014, il. s. 204.

Prezentowany Portret Leontyny Gogulskiej, żony krakowskiego lekarza – według przekazów rodziny portretowanej – miał Malczewski namalować nie tylko bezinteresownie, ale nawet na własną prośbę. Modelka przypominała bowiem artyście jego ukochaną matkę – Marię Malczewską z domu Korwin Szymanowską (zmarłą w 1898 roku).

48 STANISŁAW BAGIEŃSKI

(Warszawa 1876 – Warszawa 1948)

NOC. UŁANI NA POPASIE, 1947

olej, płótno, 50 x 71,5 cm

sygn. l.d.: S. Bagieński 1947

9 000 zł estymacja:10 000 – 15 000

Więcej – www.agraart.pl

49 WŁADYSŁAW CHMIELIŃSKI (Warszawa 1911 – Warszawa 1979)

ZIMOWE POLOWANIE NA DZIKA, po 1950

olej, płótno, 51 x 71 cm

sygn. p.d.: Wł. Chmieliński

Na krośnie karta maszynopisu z informacją o artyście (tekst angielski)

12 000 zł estymacja:15 000 – 25 000

50 JERZY KOSSAK (Kraków 1886 – Kraków 1955)

WIZJA NAPOLEONA

W ODWROCIE SPOD MOSKWY

olej, płótno

35 x 51 cm sygn. l.d.: Jerzy Kossak

5 000 zł estymacja:6 000 – 10 000

Wizja Napoleona w odwrocie spod Moskwy – obraz ze śnieżnym pejzażem i wyłaniającą się zza chmur głową Sfinksa „przypominającego egipskie zwycięstwo 'boga wojny', który teraz ze sztabem i na tle niekończącej się colonne mourante swych wojsk ciągnie na zachód wśród zamieci, złamany zimą i mrozem“ – był jedną z najpopularniejszych oryginalnych kompozycji Jerzego Kossaka. Pierwsza wersja powstała w roku 1913, później artysta malował ten motyw wielokrotnie, przez lata powtarzając go w replikach o różnych wymiarach. Jedna z takich późniejszych wersji znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, inne eksponowana była nawet w Muzeum panoramy Borodino w Moskwie (por.: K. Olszański, Jerzy Kossak, Wrocław 1992, s. 18, il. 55, 56). Prezentowany obraz jest jedną z realizacji ulubionego przez artystę tematu.

51 LEONARD WINTEROWSKI

(Czerniowce [Lwów?] 1875 – Warszawa 1927)

ROK 1920. POTYCZKA, 1929

olej, płótno

69 x 108,5 cm sygn. p.d.: Leonard Winterowski | Warszawa 1929

15 000 zł estymacja:18 000 – 25 000

Więcej – www.agraart.pl

52 LEONARD WINTEROWSKI

(Czerniowce [Lwów?] 1875 – Warszawa 1927)

UŁANI NA ZWIADACH, 1919

olej, tektura

49 x 41 cm

sygn. p.d.: Leonard Winterowski | Warszawa 1919

10 000 zł estymacja:15 000 – 20 000

53 CZESŁAW WASILEWSKI (ZYGMUNTOWICZ)

(ok. 1875 – Warszawa/Łódź 1946/47)

POWRÓT Z POLOWANIA Z ŁOSIEM

olej, płótno, 47,5 x 78 cm

sygn. l.d.: Cz. Wasilewski

18 000 zł estymacja:20 000 – 30 000

Więcej – www.agraart.pl

54 JACEK MALCZEWSKI

(Radom 1854 – Kraków 1929)

PODWÓRKO. PRZED DWOREM

olej, tektura

35 x 35,5 cm

sygn. l.d.: J. Malczewski

Na odwrocie owalny stempel o treści: ISKRA & KARMAŃSKI | 16/2 | KRAKÓW

25 000 zł estymacja:28 000 – 35 000

Obraz łączy się z całą serią obrazów Malczewskiego przedstawiających „powrót do domu znużonego przeciwnościami życia wędrowca“. Te, melancholijne w nastroju Powroty, były symbolem tęsknoty artysty za domem rodzinnym, za utraconą niewinnością i poczuciem bezpieczeństwa. Tym domem był zawsze dwór w Wielgiem, szczęśliwe miejsce, w którym upłynęło dzieciństwo malarza. Tu powracał wspomnieniami i dwór ten przedstawiał wielokrotnie w swoich obrazach (np. Moje życie, Wyjście w świat, Powrót, Moja dusza, Dzieciństwo). Dworu w Wielgiem, do progu którego ostatkiem sił zbliża się wędrowiec, można domyślać się także i na „naszym“ obrazie.

55 ALFRED TERLECKI (Warszawa 1883 – Kraków 1973)

MORSKIE OKO, 1938

olej, tektura, 34,3 x 49 cm sygn. p.d.: ALFRED TERLECKI. 1938.

Na odwrocie napis ołówkiem: Alfred Terlecki | Morskie Oko | cena 250 zł [250 przekreślone] 120 zł

3 000 zł estymacja:5 000 – 10 000

Więcej – www.agraart.pl

56 WLASTIMIL HOFMAN

(Praga 1881 – Szklarska Poręba 1970)

WĘDROWIEC, ok. 1920-1925

olej, sklejka, 35 x 50,2 cm sygn. p.d.: Wlastimil | Hofman

Na odwrocie napisy ołówkiem: Rama ze sznurkiem szkło; 51 x 35

25 000 zł estymacja:30 000 – 40 000

Więcej – www.agraart.pl

57 ERNO ERB

(Lwów 1878 lub 1890 – Lwów 1943)

LWOWSKIE PRZEKUPKI PRZED RATUSZEM

olej, sklejka, 47 x 36 cm sygn. p.d.: E Erb

Na odwrocie stempel o treści: KUNSTBILDER

[nieczytelny okrągły znak] HANDLUNG | WLADIMIR

SWYSTUN | Lemberg, Distriktsstr. 3. Tel. 261-65

Ponadto napisy ołówkiem: aus Lemberg oder in Lembego. ? | 3 przekupki stojące przed ratuszem z Lwem na dole piękny | napis „[...] [...] aus Lemberg“

10 000 zł estymacja:12 000 – 18 000

58 STANISŁAW KACZOR-BATOWSKI (Lwów 1866 – Lwów 1946)

TARG W GALICYJSKIM MIASTECZKU

olej, tektura, 51,5 x 72,5 cm sygn. p.d.: S. Batowski

25 000 zł estymacja:30 000 – 50 000

Więcej – www.agraart.pl

59 ALEKSANDER JAKIMCZUK

(Korzec na Wołyniu 1899 – 1970)

SKLEPIKI, przed 1928

olej, płótno naklejone na tekturę, 36,5 x 29,5 cm

sygn. p.d.: AJak...

Na odwrocie napis ołówkiem: 262 Ponadto trzy nalepki: -1. odręczna: Aleksander Jakimczuk | „Sklepiki“ | /.../; -2. fragment nalepki wystawy w TZSP w Warszawie w 1928 (druk, atrament, stempel) o treści: Autor Jakimczuk Alek ... | „Sklepiki“ Rodzaj dzieła ol. | 1500 Data [24] WRZES.1928; -3. nalepka zakładu ramiarskiego Emila Rucza w Warszawie przy ul. Widok 22.

Obraz wymieniony w katalogu: - Przewodnik Nr 37 po wystawie TZSP, /.../ Wystawa ogólna /.../, październik 1928, Warszawa 1928, s. 26, nr kat. 279 [Sklepiki, ol.].

5 000 zł estymacja:6 000 – 15 000

60 JULIUSZ SŁABIAK (Sosnowiec 1917 – Kraków 1973)

NA TARGU. SPŁOSZONE KONIE

olej, płótno, 49,5 x 69 cm

sygn. l.d.: Juliusz Słabiak

Na odwrocie nalepka na płótnie – opatrzona pieczęcią Rady Narodowej m. Krakowa zezwolenie na wywóz obrazu za granicę

5 000 zł estymacja:6 000 – 15 000

Więcej – www.agraart.pl

61 STEFAN DOMARADZKI

(Niżnyj Nowgorod 1897 – Nanoly pod Paryżem 1983?)

PEJZAŻ ZIMOWY Z OKOLIC PORZECZA

NA POLESIU, 1937

olej, płótno

61 x 81 cm

sygn. p.d.: S. Domaradzki 1937 –

6 000 zł estymacja:8 000 – 20 000

Pejzaże Domaradzkiego przesycone są uczuciem, nastrojem, chwilowością. Ziemia czy zieleń malowane w pochmurny dzień nasiąknięte są deszczem, a nawilgotniałe barwy stają się intensywniejsze. Suche liście szeleszczą, zaś potok płynie w ciszy, przecinając łąki i pola ciemną wstęgą wody. Obrazy Domaradzkiego ową właśnie ciszą są napojone, bezludne, spokojne, dalekie od zgiełku cywilizacji, /.../ Świat wokół trwa niewzruszony w swym pięknie natury i barwy.

(A. Jóźwik, Stefan Domaradzki, mistrz nastrojowego pejzażu, Wystawa prac z kolekcji D.A. Ostoya, Warszawa 2007)

62 STANISŁAW ŻUKOWSKI

(Jędrychowice k. Grodna 1875 – Pruszków 1944)

NOC NAD JEZIOREM, 1919

olej, płótno

69 x 78 cm

sygn. dwukrotnie czerwoną farbą:

–l.d.: S Joukovsky;

–p.d.: 19 S. Żukowski

85 000 zł estymacja:90 000 – 110 000

Na listwach krosna napisy niebieską kredką: –listwa górna: No 17 Akademik Stanisław Żukowski (Joukovsky) Noc nad jeziorem; –prawa listwa boczna: La nuit au bord d’un lac; –lewa listwa boczna: 77 x 68

W okresie międzywojennym obraz był eksponowany na wystawie w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Poznaniu (nalepka wystawowa).

63 ADAM STYKA

(Kielce 1890 – Nowy Jork 1959)

PORTRET JANA STYKI, OJCA ARTYSTY, NA CAPRI, ok. 1920

olej, płótno

46,5 x 35 cm

sygn. p.d.: ADAM | STYKA [w ramce]

Na odwrocie karta z notą dot. Adama i Jana Styki (tekst włoski; wydruk komputerowy). Etykieta domu aukcyjnego – Gonnelli Casa d’Aste we Florencji (Via Ricasoli, 6-14/r).

15 000 zł estymacja:18 000 – 22 000

64 IWAN TRUSZ

(Wysocko 1869 – Lwów 1941)

MOTYW Z KRYMU, ok. 1910

olej, sklejka, 15,4 x 26,5 cm sygn. p.d.: I. Trusz

Obraz z cyklu Podróże na Krym; porównaj, m.in. ten sam motyw na obrazie – Motyw z Krymu ze zbiorów Muzeum Narodowego im. Andrzeja Szeptyckiego we Lwowie. Reprodukcja i opis w: Słoneczne akordy w palecie Iwana Trusza, Prace ze zbiorów Muzeum Narodowego we Lwowie im. Andrzeja Szeptyckiego, Państwowa Galeria Sztuki, Sopot 2011, s. 58, il. 59.

Na papierze oklejającym obraz od strony odwrocia pieczątka o treści: Pierwszy krajowy wyrób listew na ramy | we Lwowie, pl. Bilczewskiego 9 | naprzeciw kościoła św. Elżbiety.

Więcej – www.agraart.pl

4 000 zł estymacja:5 000 – 10 000

65 MICHAŁ GORSTKIN WYWIÓRSKI

(Warszawa 1861 – Berlin 1926)

CHATY ZIMĄ, ok. 1900-1910

olej, deska, 18 x 29,8 cm

sygn. p.d.: M. G. Wywiórski

Na odwrocie napis kredką: 18 x 27,5

4 000 zł estymacja:6 000 – 12 000

Więcej – www.agraart.pl

66 STANISŁAW KAMOCKI (Warszawa 1875 – Zakopane 1944)

KOŚCIÓŁEK W ZAKOPANEM, 1932

olej, tektura, 49,5 x 70 cm sygn. l.d.: St Kamocki Na odwrocie napis autorski: KAMOCKI | „KOŚCIÓLEK W ZAKOPANEM“ | 1932

Ponadto („odwrotnie“ w stosunku do napisu) –rysunek głowy mężczyzny w profilu.

7 000 zł estymacja:8 000 – 15 000

Obraz przedstawia stary kościółek zakopiański

p.w. Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Klemensa, zbudowany przez miejscowych cieśli (1847-1851)

na Pęksowym Brzyzku.

67 WŁADYSŁAW CHMIELIŃSKI

(Warszawa 1911 – Warszawa 1979)

MOST PONIATOWSKIEGO W ROKU 1944

olej, tektura, 31,5 x 44 cm sygn. l.d.: Wł. Chmieliński

4 000 zł estymacja:6 000 – 15 000

Most Poniatowskiego w Warszawie – wysadzony przez Niemców we wrześniu 1944 roku. Po wojnie odbudowany, został otwarty 22 lipca 1946 roku.

Więcej – www.agraart.pl

68 ERNO ERB

(Lwów 1878 lub 1890 – Lwów 1943)

KOŚCIÓŁ ŚW. MARCINA WE LWOWIE, przed 1939

olej, tektura

35,3 x 26,5 cm (w świetle ramy: 34 x 25,5 cm) sygn. l.d.: E. Erb

Obraz przedstawia dawny lwowski kościół karmelitów trzewiczkowych p.w. świętego Marcina położony na Podzamczu przy dawnej ulicy św. Marcina (obecnie Żółkiewska).

10 000 zł estymacja:12 000 – 20 000

69 WŁADYSŁAW CHMIELIŃSKI (Warszawa 1911 – Warszawa 1979)

RYNEK STAREGO MIASTA W WARSZAWIE Z WIDOKIEM NA ZAMEK KRÓLEWSKI

olej, płótno, 37 x 27,5 cm

sygn. p.d.: Wł. Chmieliński

2 500 zł estymacja:3 000 – 7 000

70 CZESŁAW WASILEWSKI (ZYGMUNTOWICZ) (ok. 1875 – Warszawa/Łódź 1946/47)

NA PLACU TRZECH KRZYŻY, lata 30. XX w.

olej, płótno, 53 x 63 cm sygn. p.d.: I Zygmuntowicz

16 000 zł estymacja:18 000 – 25 000

Więcej – www.agraart.pl

STANISŁAW IGNACY WITKIEWICZ

(Warszawa 1885 – Jeziory na Wołyniu 1939)

METAFIZYCZNY ROZPOREK WSZECHŚWIATA SZTUCZNIE OGRANICZONEGO, [25] VI 1928 ołówek na papierze

15 000 zł

estymacja:18 000 – 40 000

Mimo niewielkich rozmiarów i oszczędnych środków, z uwagi na temat i zawarte w nim treści – rysunek Metafizyczny rozporek wszechświata… jest prawdziwym rarytasem kolekcjonerskim.

Rysunek pochodzi ze zbiorów rodziny Zofii Mikuckiej.

Rysunek reprodukowany i opisany w:

–A. Żakiewicz, Demon Zakopanego i zakopiański chochlik – groteska i dramat w twórczości Stanisława Witkiewicza i Rafała Malczewskiego, [w:] Zakopane w czasach Rafała Malczewskiego, [red. T. Jabłońska i D. Folga-Januszewska], Olszanica 2006, s. 39, il. 4/2 na s. 35.

Począwszy od roku 1920 Stanisław Ignacy Witkiewicz, obok obrazów olejnych i pastelowych portretów, tworzył niewielkie, głównie ołówkowe, rysunki. Były one jego specyficznym notatnikiem, zapisem przemyśleń, pomysłów literackich i plastycznych na pograniczu malarstwa, literatury, dramatu, filozofii. Oglądane razem sprawiają wrażenie dziwacznego komiksu, wiele z nich zawiera autorskie komentarze będące przykładami oryginalnego, często absurdalnego poczucia humoru artysty. Większość z nich to ilustracje do fantastycznych opowieści, które Witkacy wymyślał ad hoc, w czasie spotkań towarzyskich. Specjalną kategorię tworzą – często dość drastyczne – rysunki o tematyce erotycznej. Witkacy rysował je dla pań, z którymi był zaprzyjaźniony – w ten sposób je zabawiał, kokietował, prowokował i epatował śmiałością ujęcia tematu i obscenicznymi komentarzami.

Jednym z najbardziej efektownych przykładów tej działalności artysty jest Metafizyczny rozporek wszechświata... Przedstawienie to nawiązuje do motywu znanego z ikonografii średniowiecznej zawartej w malarstwie tablicowym oraz dekoracjach rzeźbiarskich, w których twarze diabłów umieszczano na podbrzuszach postaci jako symbole grzechu pożądliwości.

Podobnie uczynił Witkacy – umieścił demona w dam-

skim łonie, jako że było to dlań „najbardziej demoniczne miejsce kobiecego ciała“. Jednocześnie jednak tytuł Metafizyczny rozporek wszechświata... sugeruje miejsce otwierające dostęp do metafizycznych przeżyć, doświadczenie jedności z universum i możliwość zgłębienia „Tajemnicy Istnienia“, a więc coś przeciwnego niż wieczne potępienie w piekielnych otchłaniach, które niechybnie czekało rozpustnych grzeszników.

Rysunek ten artysta zadedykował Zofii Mikuckiej, późniejszej towarzyszce życia Rafała Malczewskiego, który dla niej rozstał się ze swą pierwszą żoną. Razem z Malczewskim wyjechała z Polski w grudniu 1939, by trafić w końcu do Montrealu. Witkacy portretował Mikucką wielokrotnie – w 1932 przyznał jej nawet status Klientki Honorowej Firmy Portretowej „S. I. Witkiewicz“ i wręczył własnoręcznie wykonaną legitymację

Mimo braku na rysunku daty dziennej, można go –dość precyzyjnie – datować na 25 czerwca. Informuje o tym autorska adnotacja „5 dni po peyotlu“, umieszczona na innym, podobnym szkicu, powstałymtego samego dnia i opatrzonym taką samą dedykacją dla Zosi Mikuckiej. Zachował się też zapis pierwszego eksperymentu Witkacego z tym narkotykiem w nocy z 20 na 21 czerwca 1928 („Teksty“ 1972, nr 6, s. 175-187).

STANISŁAW IGNACY WITKIEWICZ

(Warszawa 1885 – Jeziory na Wołyniu 1939)

PORTRET KOBIETY, 1919

pastel na papierze ciemnobrązowym 64 x 48 cm [w świetle aktualnej oprawy] sygn. p.d.: Witkacy 1919 | T. C [w kółku]

65 000 zł estymacja:75 000 – 95 000

Portret pochodzi z kolekcji Władysławy i Leona Reynelów – zamożnych krewnych Witkacego, którzy wielokrotnie wspierali go finansowo.Za tę pomoc artysta rewanżował się swoimi dziełami,dzięki czemu w latach 1918-1931 Reynelowie zgromadzili kilkadziesiąt jego prac o wysokim poziomie artystycznym.

Po śmierci Leona w grudniu 1931 roku, wdowa stopniowo, w kolejnych latach, przekazała tę niezwykle wartościową kolekcję do Muzeum Narodowego w Warszawie jako depozyt. Cała kolekcja szczęśliwie przetrwała do lat sześćdziesiątych XX w. Jej część pozostała w Muzeum – bądź jako dar, bądź jako zakup – reszta prac została przez Władysławę Reynelową (po drugim mężu – Woytkiewiczową) wycofana w roku 1963, rozdysponowana między członków dalszej rodziny lub sprzedana, tym samym znikając na wiele lat z pola widzenia badaczy, kolekcjonerów i miłośników twórczości Witkacego.

Pojawienie się na rynku sztuki którejkolwiek z tych prac, w tym także prezentowanego efektownego Portretu kobiety z roku 1919, (był zdeponowany w MNW w latach 1938-1963, nr inw. 180441) to ważne wydarzenie. O jego wyjątkowości świadczy też fakt, że dzieł artysty wykonanych pastelami przed rokiem 1925 zachowało się stosunkowo niewiele.

Obraz opisany i reprodukowany: – Formiści, [katalog wystawy; red. I. Jakimowicz; autorzy: I Jakimowicz, B. Brus-Malinowska, Z. Kossakowska-Szanajca, R. Mleczko, M. Sitkowska, A. Żakiewicz], Muzeum Narodowe, Warszawa 1985, s. 73, s. 74 nr kat. 1084; – Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885-1939. Katalog dzieł malarskich, oprac. I. Jakimowicz przy współpracy A. Żakiewicz, Muzeum Narodowe, Warszawa 1990, s. 80, nr kat. I 361, il. cz.-b. 206.

Stanisław Ignacy Witkiewicz od roku 1917 używał pseudonimu artystycznego Witkacy i w tym samym czasie zaczął stosować barwne pastele do wykonywania portretów. W przeciwieństwie do tworzonych wcześniej wizerunków były one bajecznie kolorowe. Miało to związek z formułowaną wówczas – opublikowaną w roku 1919 w książce pt. Nowe formy w malar-

stwie i wynikające stąd nieporozumienia – teorią CzystejFormy, w której ważną rolę odgrywały barwy, a zwłaszcza ich kontrastowe zestawienia. Wtedy też artysta zaczął oznaczać niektóre portrety literami, mimo iż jego Firma Portretowa „S. I. Witkiewicz“ rozpoczęła działalność dopiero w 1925 r.

Wcześniej jednak, już w latach 1917-1919 Witkacy chętnie wykonywał portrety typu C, na których przedstawiał modele w sposób subiektywny, dopuszczający „spotęgowania karykaturalne tak formalne jak i psychologiczne“. Oznaczało to większą swobodę artystyczną, a w efekcie – różne stopnie deformacji. Portrety te określane właśnie jako dzieła Czystej Formy, prezentują nie tyle rzeczywiste wizerunki, lecz wizje twórcy, a jednocześnie znakomicie oddają charakter modeli. Powstawały na ogół w czasie spotkań towarzyskich połączonych z konsumpcją alkoholu i były sporządzane dla przyjaciół, bezpłatnie, w przeciwieństwie do wizerunków zaliczonych przez Witkacego do innych typów (A, B, D, E), za które artysta pobierał opłaty.

Prezentowany tu Portret kobiety z roku 1919 jest tego znakomitym przykładem. Wprawdzie Witkacy przedstawił głowę i twarz modelki bez większych deformacji formalnych, jednak barwy użyte przez artystę znacznie odbiegają od rzeczywistości. Twarz wymodelowana plamami ostrej bieli, bladego różu, jasnej zieleni i oranżu w obramowaniu jaskrawopomarańczowych, miejscami czerwonawych włosów, odznacza się zupełnie niezwykłą ekspresją spotęgowaną intensywnym spojrzeniem szklistych, błękitnych oczu wpatrzonych w widza. Dodatkowo artysta w mistrzowski sposób wykorzystał ciemną barwę podłoża, które stanowi świetne tło dla jaskrawych barw i nadaje całości lekko demoniczny charakter. Opracowała dr Anna Żakiewicz, historyk sztuki, witkacolog, bioinfo: www.witkacy.hg.pl

73 WACŁAW WĄSOWICZ

(Warszawa 1891 – Warszawa-Wilanów 1942)

MARTWA NATURA Z DZBANAMI, ok. 1941

olej, płótno, 46,5 x 65,5 cm

Na odwrocie w l.d. narożniku napis: I 152

Pochodzenie: zbiory rodziny Wacława Wąsowicza; autorstwo potwierdzone przez córkę artysty, panią Joannę Wąsowicz-Jabłońską

8 000 zł estymacja:9 000 – 15 000

Obraz opisany i reprodukowany: –I. Jakimowicz [współpraca: S. Bołdok, E. Maliszewska], Wacław Wąsowicz (1891-1942), MNW, Warszawa 1969, s. 60, nr kat. I/152; – Wacław Wąsowicz 1891-1942, [katalog-folder] Wystawa w Galerii Willa Struvego przu ul. Pięknej 44a, 11 kwietnia – 10 maja 2000, Desa Unicum, Warszawa 2000, nr kat. 11.

Więcej – www.agraart.pl

74 MARC STERLING

(Ukraina – Pryłuki lub Odessa 1895, 1897 lub 1898 (?) – Paryż 1976)

MARTWA NATURA Z KONIKIEM, 1929

olej, płótno, 40,5 x 80 cm

sygn. p.d.: M Sterling.

Na odwrocie w prawym dolnym narożniku napis

– data – ołówkiem: 1929

Na poprzeczce krosna czarną farbą: INS. 3002

10 000 zł estymacja:12 000 – 18 000

TADEUSZ MAKOWSKI

(Oświęcim 1882 – Paryż 1932)

DESZCZ (LA PLUIE), 1926 – 1927

olej, płótno, 27,8 x 41,2 cm sygn. l.d.: Tadé | Makowski

Na odwrocie: Tadé Makowski | La Pluie | Paris

Na blejtramie napis czerwonym długopisem: 2010/226. Ponadto ołówkiem numer: 8428; ten sam numer powtórzony dwukrotnie na ramie.

55 000 zł estymacja:60 000 – 70 000

Obraz, o autorskim tytule Deszcz, należy wiązać z większym zespołem prac powstałych podczas pobytu Makowskiego w Breuilpont, miejscowości w Górnej Normandii. Artysta spędził tam lato 1926 oraz wiosnę i jesień 1927, malując liczne studia krajobrazowe. Władysława Jaworska, monografistka artysty i znawczyni jego twórczości, określa je wspólnym mianem pejzażu małego miasteczka. Są to realistyczne krajobrazy, w których domy mają dachy i okna, drzewa liście, kościoły określoną architekturę a droga zakręca według normalnych praw perspektywy.

A jednak mądra zasada wyboru już w stosunku do samego motywu w połączeniu z uproszczeniem formy plastycznej daje w wyniku nastrojowy, liryczny pejzaż, niepowtarzalne, oryginalne dzieło sztuki, a nie

szkic terenowy ani naturalistyczną fotografię W pejzażach tych Makowski – rozwija całą swą maestrię kolorystyczną, by za pomocą światła, a nie intensywnych barw, zyskać świeżość i przejrzystość złotawych i srebrzystych gam.

Porównaj także inne obrazy z Breuilpont, reprodukowane, m.in. w: –W. Jaworska, Tadeusz Makowski. Życie i twórczość, Wrocław-Warszawa 1964, il. 99, 100, 105-108; –W. Jaworska, Tadeusz Makowski, Kraków 1999, il. na s. 19, 82, 83, 84; –E. Zawistowska, Tadeusz Makowski. Dzieła z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie, MNW, Warszawa 2003, s. 130, il. na s. 129.

W przeciwieństwie do błyskotliwego koloru impresjonistów koloryt jego obrazów, nie błyszcząc – świeci blaskiem matowoszarym. Ta właściwość koloru jest przedziwna i w tym leży siła Makowskiego jako malarza.

(T. Czyżewski, Tadeusz Makowski malarz dzieci, gruszek i jabłek, „Życie Polskie“, 10 II 1924)

Maluję w gamach szarych i robię wszystko, by je uczynić przejrzystymi. Łagodne światło łatwiej mi uchwycić w ten sposób. Może za wiele wszędzie ciężkiej gęstej materii.

(T. Makowski, Pamiętnik, [oprac. W. Jaworska], Warszawa 1971, s. 308, dn. 2 X 1927)

Unikam silnych barw, bo wrzeszczą – wolę przytłumione piano. Duszy mej odpowiadają anemiczne, biedne dzieci, zwiędłe kwiaty lub dyskretne w kolorze, wolę łagodne światło szarych dni niż gwałtowne kontrasty słońca.

(M. Samlicki, Twórczość plastyczna Tadeusza Makowskiego, „Kurier Literacko-Naukowy“ I.K.C, 1927, nr 72)

* Wszystkie cytaty za: W. Jaworska, Tadeusz Makowski. Życie i twórczość, Wrocław-Warszawa 1964, s. 180-195

STANISŁAW IGNACY WITKIEWICZ

(Warszawa 1885 – Jeziory na Wołyniu 1939)

PORTRET JANINY TUROWSKIEJ, IV 1930

pastel na papierze liliowym naklejonym na tekturę

65,1 x 50 cm

sygn. u dołu po lewej ukosem: Witkacy T (C + Co) 1930 | IV

25 000 zł estymacja:30 000 – 50 000

Witkacy poznał Janinę Turowską (1910-1944), zwaną Inką, pod koniec roku 1928. Mieszkała ona w Zakopanem już od 1922 razem z matką Janiną, pielęgniarką w Sanatorium Czerwonego Krzyża i starszą siostrą – Felicją. Obie panny były zagrożone gruźlicą, na którą zresztą zmarł ich ojciec, Feliks (1919). Artysta początkowo adorował starszą z sióstr, wkrótce jednak jego wybranką została młodsza, która przejawiała zdolności aktorskie i uczyła się tańca w szkole baletowej Rity Sacchetto. Witkacy, zauroczony urodą i wdziękiem młodziutkiej Inki, myślał nawet o rozwodzie z żoną, by ją poślubić. Jednak dziewczyna ostatecznie wybrała zaprzyjaźnionego z artystą filozofa Jana Leszczyńskiego, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, z którym wzięła ślub 20 III 1933. Spowodowało to zerwanie stosunków towarzyskich Witkacego z obojgiem na ponad cztery lata. Przedtem artysta spędzał z Inką dużo czasu i wykonał blisko 50 jej portretów – zarówno realistycznych, oddających hołd jej urodzie, jak i w różnym stopniu zdeformowanych. Kwiecień 1930 roku był okresem niezwykle intensywnych eksperymentów Witkacego z użyciem narkotyków, a ponad 50 portretów różnych osób wykonanych w tym jednym miesiącu należy do najbardziej ekspresyjnych w jego twórczości. Zalicza się do nich też osiem wizerunków Inki Turowskiej. Omawiany portret jest jednym z nich.

Zgodnie z adnotacją przy sygnaturze portret ten zakwalifikował artysta do kategorii C, a malował go pod wpływem kokainy (skrót „Co“). Według Regulaminu Firmy Portretowej, portrety tego typu zakładały „subiektywną charakterystykę modela“ oraz „spotęgowania tak formalne, jak i psychologiczne“. Rzeczywiście – twarz modelki została przekształcona, choć jej rysy pozostały rozpoznawalne – niebieskie oczy, czerwone usta oraz krótka fryzura z przedziałkiem pośrodku znane są z innych jej portretów i fotografii. Szkicowe wykonanie i ciekawa kompozycja – przedstawienie samej głowy w tzw. ciasnym kadrze, tj. bez jej górnej części oraz lewej strony, podnosi ekspresję wizerunku i stwarza wrażenie, jakby modelka spoglądała na widza zza okiennej ramy. Lekki wyraz dezaprobaty malujący się na jej twarzy sugeruje, że jest niezbyt zadowolona z tego, co właśnie widzi. Być może – nie podobał się jej stan artysty po zażyciu narkotyku i nie chciała być portretowana w tej sytuacji?

Portret jest więc nie tylko interesującym dziełem Witkacego i efektownym wizerunkiem bliskiej mu kobiety, lecz także zapisem życia artysty w okresie, kiedy bardzo intensywnie tworzył. wg ekspertyzy dr Anny Żakiewicz

77 ALICJA HALICKA (Kraków 1889 – Paryż 1974)

W PORCIE RZECZNYM, po 1945

olej, płótno, 50 x 61 cm sygn. l.d.: Halicka

22 000 zł estymacja:25 000 – 30 000

Więcej – www.agraart.pl

78 JAKUB (JACQUES) ZUCKER (Radom 1900 – Paryż [?] 1981)

NAD RZEKĄ HUDSON, ok. 1944

olej, płótno, 61,3 x 74 cm sygn. p.d.: J. Zucker Motyw pejzażowy powtarzający się w obrazach artysty (por.: Nad rzeką; aukcja Agra-Art, 6 XII 2015).

9 000 zł estymacja:10 000 – 20 000

79 WOJCIECH WEISS

(Leorda na Bukowinie w Rumunii 1875 – Kraków 1950)

ŁANY

olej, płótno, 50,5 x 65,5 cm sygn. l.d.: WWeiss (inicjały wiązane)

19 000 zł estymacja:20 000 – 25 000

80 HENRYK HAYDEN

(Warszawa 1883 – Paryż 1970)

PEJZAŻ Z DOMEM WŚRÓD DRZEW

olej, płótno, 35,5 x 52 cm sygn. p.d.: Hayden

Pochodzenie: kolekcja prywatna, Villa la Fleur, Polska.

Obraz opisany i reprodukowany: - Henri Hayden. Mistrzowie École de Paris, (wstęp: M. Roefler; tekst: A. Winiarski), Villa la Fleur, Konstancin Jeziorna; 20 IX – 31 XII 2013; Wyd. MUZA, Warszawa 2013, il. na s. 65, s. 217, nr kat. 54.

20 000 zł estymacja:25 000 – 35 000

81 MILOSLAVA VRBOVA-ŠTEFKOVÁ

(Zinkau / Žinkovy w Czechach 1909 – Freudenstadt 1991)

TANCERKI

olej, tektura

69 x 48 cm

sygn. p.d.: M Vrbová

Na odwrocie u góry ołówkiem: M Vrbová. Ponadto nalepka z numerem: 3658.

3 000 zł estymacja:5 000 – 10 000

82 JOACHIM WEINGART

(Drohobycz 1895 – obóz koncentracyjny [Auschwitz?] 1942)

PEJZAŻ PARKOWY – BIAŁY PORTYK I ZIELEŃ OGRODU

olej, płótno, 45,7 x 55 cm

sygn. p.d. czerwoną farbą: Weingart

Na odwrocie, na krośnie nalepki, w tym na listwie poprzecznej nalepka wystawowa (druk, atrament):

Sujet: Paysage 10 [...] | Auteur: Weingart | No 174

15 000 zł estymacja:18 000 – 25 000

Więcej – www.agraart.pl

83 WACŁAW ZAWADOWSKI

(Skobiełka na Wołyniu 1891 – Aix-en-Provence 1982)

JESIENNE LIŚCIE W WAZONIE, lata 60. XX w.

olej, płótno, 81 x 53,5 cm sygn. p.d.: Zawado

Na odwrocie na płótnie naklejona kartka z drukowanym życiorysem artysty.

Na krośnie dwie nalepki z numerami: 0659/MR/04; 68171 606595

13 000 zł estymacja:15 000 – 18 000

Obraz wystawiany:

–Aukcja Ecole de Paris, Dom Aukcyjny Boisgirard, Paris 23 XI 2001 (wystawiony pod francuskim tytułem: Fleurs dans un vase).

84 WŁODZIMIERZ TERLIKOWSKI

(Poraj k. Łodzi 1873 – Paryż (?) 1951)

KWIATY, 1919

olej, płótno

50 x 61 cm

sygn. wyżłobiona w świeżej farbie p.d.:

19 | Wl Terlikowski; wyżej ciemną farbą trudny do odczytania dwuwierszowy autorski napis (dedykacja?): á M [....] | E D [....]

9 000 zł estymacja:10 000 – 20 000

Więcej – www.agraart.pl

85 ELIASZ KANAREK

(Skowierzyna lub Warszawa 1901 – Scottsville USA 1969)

WĘDROWNI SPRZEDAWCY – PTASZNIK I KAPELUSZNIK, po 1940

technika własna: enkaustyka, płyta spilśniona

101,5 x 108 cm

sygn. p.d.: – E. Kanarek

25 000 zł estymacja:30 000 – 40 000

Więcej – www.agraart.pl

86 RAJMUND KANELBA

(Warszawa 1897 – Londyn 1960)

MAŁY MUZYKANT, ok. 1950

olej, płótno

51,2 x 41,5 cm

sygn. p.d.: Kanelba

Na odwr. napis tuszem na płótnie: PETER WITH MUSIC.

Na krośnie stemple: 20 i 16 (wymiary w calach)

15 000 zł estymacja:18 000 – 28 000

87 ADOLF ABRAM MILICH

(Tyszowice k. Zamościa 1884 – Paryż 1964)

MARTWA NATURA, 1931

olej, płótno, 54 x 65 cm

sygn. l.d.: Milich

Na odwrocie, na krośnie nalepka z odręcznym

napisem: Nature morte | 1931

Na ramie nalepka z napisem: Londres

9 000 zł estymacja:10 000 – 15 000

Więcej – www.agraart.pl

88 HENRYK (CHAIM) EPSTEIN

(Łódź 1891 – obóz koncentracyjny w Auschwitz [?] 1944)

KWIATY, 1930

olej, płótno, 46,5 x 38 cm

sygn. p.d.: H. Epstein | 1930

Na górnej listwie krosna napisy ołówkiem: 46 x 38, 8F, No 42

20 000 zł estymacja:25 000 – 35 000

89 RAFAŁ MALCZEWSKI

(Kraków 1892 – Montreal 1965)

BIAŁE KWIATY W BRĄZOWYM WAZONIE, 1942

akwarela, papier, 51 x 65 cm

sygn. l.d.: Rafał Malczewski

Na odwrocie napisy: – tuszem: 361; – ołówkiem: 4513

Ponadto w lewym górnym narożniku nalepka z tekstem (maszynopis): Rafał Malczewski 1892-1965 |

White flowers in brown vase | Brasil 1942 watercolor.

* 7 000 zł estymacja:8 000 – 15 000

90 RAJMUND KANELBA (Warszawa 1897 – Londyn 1960)

ZUZANNA

akwarela, tusz, gwasz, ołówek papier

51,5 x 39,5 cm (w świetle passe-partout) sygn. p.g.: Kanelba

6 000 zł estymacja:8 000 – 15 000

Więcej – www.agraart.pl

* do wylicytowanej ceny doliczona zostanie opłata organizacyjna (Premium) w wys. 26 % (VAT, droit de suite i podatek graniczny – 8%).

00-679 Warszawa, ul. Wilcza 55/63

tel. 22 625-08-08, 22 745-10-20, e-mail: agra@agraart.pl

ZARZĄD

Zofia Krajewska-SzukalskaKonrad SzukalskiRafał Krajewski prezes zarząduwiceprezeswiceprezes

Anna JóźwikPiotr Borkowski dyrektor Domu Aukcyjnegodyrektor zarządzający

Jolanta KrasuskaGrażyna ZielińskaJoanna Dziewulska kierownik działumalarstwohistoryk sztuki (sztuka współczesna)rzemiosło artystyczne(sztuka tradycyjna)

Marcin ZielińskiKatarzyna JedynakAgnieszka Warska projekty promocja wydarzeń księgowość graficzneaukcyjnych

RADA NAUKOWA

Anna Tyczyńska Renata Lisowska historyk sztuki, malarstwokonsultacje konserwatorskie

Anna Prugar-MyślikMaryla Sitkowska historyk sztuki, malarstwohistoryk sztuki, grafika, rysunek

AUTORKI KATALOGU

Anna Tyczyńska – historyk sztuki, absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego, pracownik Muzeum Narodowego w Warszawie w latach 1971-2005, znawca malarstwa polskiego XIX/XX w., starszy kustosz zbiorów malarstwa polskiego, współautorka wielu wystaw i katalogów organizowanych w MNW.

Anna Prugar-Myślik – historyk sztuki, absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego, pracownik naukowy Muzeum Narodowego w Warszawie w latach 1976-2005, starszy kustosz zbiorów sztuki współczesnej, autorka wielu publikacji, katalogów i wystaw organizowanych w MNW i innych polskich i zagranicznych muzeach.

Za konsultacje dziękujemy Elżbiecie Charazińskiej i Muzeum Sztuki w Łodzi.

Uprzejmie informujemy, że w zakresie obsługi prawnej współpracujemy z kancelarią prawniczą Anny Staniszewskiej w Warszawie.

Roczna prenumerata katalogów (Sztuka Współczesna i Tradycyjna) wysyłanych przed każdą aukcją w pierwszej kolejności oraz wszelkie inne okazjonalne katalogi Agry-Art – 120 zł numer konta: PKOsa 69 1240 6218 1111 0010 7726 1501

Zdjęcia do katalogówWYDAWCA: Agra-Art SA

Marcin Zieliński, Łukasz MachetaWszelkie prawa zastrzeżone.

FORMULARZ REJESTRACJI / ZLECENIA NA AUKCJĘ W

DNIU 25 MARCA 2018

IMIĘ:

NAZWISKO:

ADRES:

NR DOWODU OSOBISTEGO:

TELEFON:

EMAIL:

BĘDĘ UCZESTNICZYĆ OSOBIŚCIE W AUKCJI

ilość miejsc do zarezerwowania:

CHCĘ LICYTOWAĆ PRZEZ TELEFON

pozycje wg numerów katalogowych:

nr telefonu, pod którym będę dostępny/a w czasie aukcji:

CHCĘ ZŁOŻYĆ ZLECENIE

nr kat., opis obiektu, maksymalna cena (bez premium)

ZAPOZNAŁAM/EM SIĘ I AKCEPTUJĘ REGULAMIN UMIESZCZONY W KATALOGU AUKCYJNYM (LUB NA WWW.AGRAART.PL)

Stosownie do wymogów ustawy z dn. 29.08.1997 r. o ochronie danych osobowych wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych przez Agra-Art SA dla celów marketingowych. Dane podaję dobrowolnie i mam prawo wglądu do nich oraz do ich poprawiania.

DATA PODPIS