Nr. 13 - 13 maart 2019

Onafhankelijk magazine van de Vrije Universiteit

jaargang 66 #13 13 maart 2019

Help je docent uit de penarie Alternatieve tips tegen torenhoge werkdruk P6_Laura Korns liefde voor het Europees Jeugdparlement P18_Internationale studenten in psychische nood P26_Geen porno kijken, wel saldo checken: de ict-regels

advertenties

HOE VER KIJK JIJ? Bijdragen aan een betere wereld, door onderscheidend onderwijs en grensverleggend onderzoek. Dat is de ambitie van de Vrije Universiteit Amsterdam. Persoonlijke vorming en maatschappelijke betrokkenheid staan hierbij centraal. Vanuit verschillende disciplines en achtergronden werken wij samen aan innovaties en nieuwe inzichten op het hele wetenschappelijke spectrum.

Aan de VU studeren 23.000 studenten en werken 4.500 medewerkers. De uitstekend bereikbare VU-campus ligt in het hart van de Amsterdamse Zuidas.

Ben jij geĂŻnteresseerd om bij de VU te werken? Kijk dan op:

Werk jij al bij de VU? Hou dan de interne vacatures in de gaten op:

WWW.WERKENBIJ.VU.NL

WWW.INTERNE.VACATURES.VU.NL

Jaargang 66 #13

Geredde groente Green Office is gestart met de foodbox.

Wekelijks kun je er een tas kopen vol prima groente en fruit, dat anders vanwege de afwijkende vorm zou worden weggegooid.

hoofdgebouw kc-18_5 maart 2019, 18.07 Foto peter gerritsen

cover

Werkdruk: zo kun jij je docent helpen 10 Laura Korn: al vijf jaar in het Europees Jeugdparlement 6 Internationale studenten missen een vangnet

18

Opinie

Europees leger Weer bachelor opgeheven

8 25

Column

Marjan Olfers

9

Sanne Pieters

32

En verder Online nieuws

4

Onderzoeksnieuws

14

Mail/colofon

23

Studentenraad

24

Campus: nieuwe ict-regels

26

Personeelspagina

28

Cabaret en restaurant

30

Uilensteders

31

Pieters & Drachman

32

Het volgende nummer verschijnt op 27 maart 2019. klimaatneutraal natureOffice.com | NL-001-221499

gedrukt

ADVALVAS

nr 13 — 13 maart 2019

3

Studenten en college maken samen radio

Peter Breedveld

advalvas.vu.nl Voor al het laatste nieuws

‘OR is helemaal niet saai’ De ondernemingsraad heeft niet bepaald een swingend imago. De debatten zouden vaak te veel gaan over procedures en te weinig over inhoud. Toch willen veel zittende leden na de verkiezingen weer in de raad.

Enschede beste kamerstad Enschede heeft het beste beleid voor studentenhuisvesting.

Wageningen en Tilburg staan op plaats twee en drie in de LSVb-ranglijst. Amsterdam staat op de vijfde plaats.

Chinese hackers Chinese hackers hebben wereldwijd 27 universiteiten aangevallen. Ze waren op zoek naar maritiem technologisch onderzoek. Voor zover bekend waren Nederlandse instellingen geen doelwit.

VVD tegen budgetonderzoek De Tweede Kamer wil weten of er genoeg geld is voor hoger onderwijs en onderzoek en of dat goed wordt besteed. Deze motie van GroenLinks kreeg brede steun, alleen de VVD stemde tegen.

Einde van studentpromovendi?

De regeringspartijen CDA en VVD nemen geen genoegen met de argumenten van minister Van Engelshoven om het experiment met studentpromovendi niet verder uit te breiden. Ze hebben haar opnieuw vragen gesteld.

4

‘

Wij maken ons zorgen dat onze studenten steeds minder kunnen genieten van hun studententijd en zich steeds minder verbonden gaan voelen met de universiteit’, aldus rector Vinod Subramaniam. Daarom kregen studentenverenigingen een uitnodiging voor een bijeenkomst in cultuurcentrum Griffioen, om het college van bestuur te helpen ‘een sterke community

te blijven creëren op en rondom onze campus’.

Een dergelijke bijeenkomst was er een jaar geleden ook al in de Griffioen. Toen werd er gepraat over mogelijke manieren om alle studenten te betrekken, vooral ook de eenzame. Nu gingen groepen tijdens de avondmaaltijd brainstormen over een radioprogramma voor de VU-campus, ‘VU-Radio’. Niet dat er concrete plannen zijn voor een campus-

radiostation, vertelde Anke Hendriks van Student- & Onderwijszaken. “Het is een informele manier om met het college mee te denken.” Er kwamen onder meer ideeën om deskundigen te interviewen over actuele kwesties en de mensen achter de wetenschapper, student of schoonmaker te portretteren. (PB)

Lees het hele verslag op: advalvas. vu.nl>nieuws>5 maart

Vrouwen blijven nog steeds achter op de universiteit

R

uim honderd jaar na de eerste internationale vrouwendag in Nederland op 8 maart 1912 hebben vrouwen nog steeds minder kans op een carrière in de wetenschap, blijkt op een lunchbijeenkomst van de vakbond FNV op de VU. Op het eerste gezicht lijkt de positie van vrouwen in de wetenschap te verbeteren. Rond 1990 promoveerden er in Nederland voor het

eerst bijna net zo veel vrouwen als mannen. Twintig jaar later zou zich dat moeten vertalen in een forse stijging van het aantal vrouwelijke hoogleraren. En dat is ook gebeurd. Van zo’n vijf naar twintig procent nu.

Maar er zit nu al een addertje onder het gras, laat Derk Kooi, gespreksleider en promovendus bij de bètafaculteit, zien. Sinds 2010 neemt het percentage vrouwelijke promovendi en vrouwelijke universitaire docenten weer

af tot onder de veertig procent.

De masculiene cultuur is diep verankerd in de wetenschappelijke wereld. Zo krijgen vrouwen die wel een baan in de wetenschap hebben, vaker dan mannen een tijdelijk contract. “Stimuleringsbeleid voor vrouwen blijft hard nodig”, zei directeur personeelszaken van de VU Renée-Andrée Koornstra. (DdH)

Lees het hele verslag op : advalvas. vu.nl>nieuws>8 maart nr 13 — 13 maart 2019

ADVALVAS

Advalvas.vu.nl

Een advocaat hoeft niet te kunnen hockeyen

T

ot in de puntjes verzorgde studenten krijgen praktijkcollege in de boardroom van advocatenbureau Simmons & Simmons op de Zuidas. De master Ondernemingsrecht aan de Zuidas werd vorige week wederom uitgeroepen tot topopleiding in de Keuzegids Masters. Ook in de Nationale Studenten Enquête scoort de master al jaren hoog.

“Je hoeft niet te kunnen hockeyen, hè, om advocaat te worden”, zegt advocaat Rezah Stegeman. Maar Simmons & Simmons heeft wel een eigen hockeyteam.

Hoogleraar rechten Bart Joosen vult de eerste twee uur en beukt de studenten murw met de wet op het financieel toezicht. In het derde

‘Coffee verkeerd!’

Marcus Hewitt, bachelor student literature & society, works at a hotel with a great variety of guests: Americans, British, Italians… ‘But the Dutch ask me to ruin their coffee: coffee verkeerd!’

Read his blogs at advalvas. vu.nl>blogs&items

Miskende grondrechten ‘Transparantieplicht bij donaties aan geloofsgemeenschappen werkt niet en raakt de grondrechten van gelovigen’, stelt Adriaan Overbeeke. Lees zijn hele opiniestuk op advalvas. vu.nl>opinie

facebook.com/ advalvas Reportages, bijeenkomsten, borrels, lezingen & meer ADVALVAS

nr 13 — 13 maart 2019

uur is Stegeman aan de beurt. De temperatuur in de ruimte is inmiddels een aantal graden gestegen. “Met welke vraag komen klanten bij ons binnen?” vraagt hij. Het blijft even stil. Hij vervolgt: “Ze willen weten of ze een vergunning nodig hebben. Dat willen ze liever niet, want dan kijkt de toezichthouder over hun schouder mee. Als advocaat kijken we of we een klant buiten de vergunningsplicht kunnen houden.”

“De praktijkcolleges zijn voor mij een reden om deze master te doen”, vertelt student Frank van Alphen. Andere studenten bevestigen dat.

(MK)

Het hele verslag van het Zuidascollege lees je op: advalvas.vu.nl>nieuws>7 maart

Genderbalans

30,6 procent van de vrouwen en 30,7 procent van de mannen is hoogopgeleid

D

ie inhaalslag is vooral te danken aan jonge vrouwen, van wie er steeds meer afstuderen.

Ruim de helft van de vrouwen tussen de 25 en 35 jaar is afgestudeerd aan een hogeschool of universiteit. Onder mannen uit dezelfde leeftijdscategorie ligt dat aandeel aanzienlijk lager: nog geen 43 procent heeft een opleiding in het hoger onderwijs afgerond, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. (HOP)

Zie het nieuws op: advalvas.vu.nl>nieuws>8 maart

@advalvas_vu Een selectie uit de opvallendste (re)tweets van de afgelopen dagen @MiedemaF 11-3_Nederlandse rectoren maken eigen publicaties openbaar beschikbaar ScienceGuide VU-rector Vinod Subramaniam doet hieraan mee. @VUamsterdam 11-3_In het W&N restaurant en in het Science café serveren we deze week alleen vegetarische gerechten! @WeekZonderVlees #NationaleWeekZonderVlees @AISS_nl 11-3_Je hebt nog tot vrijdag om je bachelor, master of PhD thesis in te sturen en kans te maken op de AISS Sport Science Award! #sportscience http://aiss.nl/nieuws/ aiss-sport-science-awards/…

Die these – waarom zegt niemand meer scriptie?

– moet dan wel gaan over iets met sport. @Scientias 11-3_Amerikaanse ribkwal heeft alleen een anus wanneer-ie ’m nodig heeft Categorie fascinerend en totaal irrelevant. @SijboltNoorda 10-3_One of the disgusting scandals in science in our times: private publishing firms making lots of money by overcharging students and libraries @josephiensierag 7-3_Mijn eerste termijn in de @OR_VU @VUamsterdam zit er bijna op. En ik kan het bevestigen @advalvas_vu: “De #ondernemingsraad is helemaal niet saai!”

Heb je nog niet gestemd? Doe het alsnog! En het liefst op mij. Lijst #FNV, nr. 4, Josephien Sierag @Wetenschap 5-3_“Studenten kunnen zomaar een jaar wegblijven, niemand heeft het door,” zegt @ ToskeAndreoli. Zij won de hoger onderwijs scriptieprijs van @studentenbond voor haar scriptie over het studentenleven anno 2019 > http://bit.ly/2XEtwyo @paolagorigiorgi 6-3_Just spent an hour of my evening fighting with an idiotic webinterface to do the administration work that the wonderful secretaries laid off few years ago used to do... #WOinActie @WOinactie @WOinActieVU @ advalvas_vu 5

6

nr 13 — 13 maart 2019

ADVALVAS

student in actie

‘Ik heb inmiddels vrienden in 40 landen’

De Europese politiek kent geen geheimen meer voor Laura Korn. Na vijf jaar bestuurswerk binnen het Europees Jeugdparlement wil zij zich bekommeren om het welzijn van de vrijwilligers daar.

DOOR DAPHNE DAMIAANS FOTO PETER VALCKX

H

et Europees Jeugdparlement, dat klinkt als serieuze politiek. “Ik ben hier toevallig ingerold op de middelbare school.

Mijn team won de debatwedstrijd en na deelname aan de nationale ronde mocht ik mezelf aanmelden voor internationale debatconferenties. Ineens was ik als 5-vwo’er commissievoorzitter op een conferentie in Georgië. Dat was heftig, maar heel leuk. Ik hou van constructief debatteren, gericht op de inhoud. Daarom heb ik me vervolgens aangemeld om de Stichting Europees Jeugdparlement Nederland te besturen. Het begon met kleine conferenties, ik groeide de afgelopen vijf jaar langzaam door in de organisatie. Tijdens de afgelopen regionale parlementsbijeenkomst in Polen was ik zelfs president.”

Wat houdt zo’n presidentschap dan in? “Je hebt de ultieme verantwoordelijkheid voor het slagen van de conferentie.

In het geval van Polen ben ik maanden bezig geweest met de voorbereiding: vraagstukken schrijven, trainingen

ADVALVAS

nr 13 — 13 maart 2019

ontwikkelen. Tijdens het evenement zorgde ik voor de begeleiding en gaf ik advies aan de deelnemende teams.

Ondanks alle voorbereiding was het toch best een shock om president op mijn naambadge te zien staan. Het was hard werken, maar ik krijg elke keer ontzettend veel energie van de congressen.

Eenmaal thuis, als ik me weer moet bezighouden met de dagelijkse verplichtingen, val ik altijd in een soort gat.”

Heb je eigenlijk nog wel tijd voor die dagelijkse verplichtingen? “Er gaat veel tijd zitten in het Europees Jeugdparlement. Ik denk dat ik alleen al zo’n 30 dagen per jaar fysiek aanwezig ben op conferenties. Daaraan gaat altijd een lange voorbereiding vooraf. Ook werk ik voor het participatieproject Vooruit en geef ik vanuit vakbond CNV les op mboscholen. Al met al ben ik denk ik wel 15 tot 20 uur per week bezig met mijn vrijwilligerswerk. Ik word zenuwachtig als ik niets doe.”

En studeren, past dat nog tussen al het vrijwilligerswerk? “Niet voor niets heb ik twee tussenjaren ingelast na mijn middelbare school. Ik was constant bezig met dingen organiseren en een stuk minder met lessen volgen. Het leek me dus goed mezelf twee jaar de ruimte te

Laura Korn 21 Bachelorstudent culturele antropologie en ontwikkelingssociologie September 2018 – nu Internationale bachelor culturele antropologie en ontwikkelingssociologie Juni 2018 – nu Vrijwilliger, project Vooruit November 2016 – nu Gastdocent, ‘Probeer de Bond’ van CNV Vakmensen November 2013 – nu Lid Europees Jeugdparlement (waarvan 1 jaar bestuur Nederlandse stichting) Juni 2016 – juni 2017 Bestuurslid internationaal, CNV Jongeren November 2015 – mei 2016 Technisch voorzitter sollicitatiecommissie, LAKS

Europees Jeugdparlement Het Europees Jeugdparlement wil jongeren laten nadenken en debatteren over Europese problematiek door middel van een simulatie van het Europees Parlement. Het bestuur wordt gevormd door jonge vrijwilligers en de organisatie is actief in 40 landen, met zo’n 600 evenementen per jaar. Meer info op eyp.nl

geven om me verder te ontwikkelen in de bestuursrichting. Het eerste jaar heb ik CNV Jongeren bestuurd, het tweede jaar was ik secretaris van het Europees Jeugdparlement. Daarna had ik echt zin om te studeren.”

Het klinkt alsof je de lat hoog legt voor jezelf. Mag je niet ook gewoon student zijn? “Het Europees Jeugdparlement is niet alleen werk, maar ook mijn grootste hobby. Ik heb inmiddels vrienden in veertig landen. Het blijft een jongerenorganisatie, dus we houden van een feestje.

Maar na een nacht dansen en drankjes staan we om 8 uur ’s ochtends wel weer klaar voor een nieuwe conferentiedag. Ik probeer bewust met de druk om te gaan en mezelf de ruimte te geven om fouten te maken. Dat is niet altijd makkelijk. Er zijn opvallend veel vrijwilligers in ons netwerk die last hebben van angststoornissen en paniekaanvallen. Daarin zie ik een taak voor mij: nu ik zo’n beetje alle bestuursrollen heb vervuld, zou ik me graag bezighouden met het welzijn van de vrijwilligers.”

En wat zijn verder je Europese ambities, verhuis je binnenkort naar Brussel? “Het Europees parlement vind ik te grootschalig. Dan zou ik liever lid zijn van de Europese Commissie en me bezighouden met het dagelijks bestuur. De Nederlandse politiek sluit ik ook niet uit. Mijn grote voorbeelden zijn Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib en PvdA-Kamerlid Kirsten van den Hul. Net als zij ben ik veel bezig met de representatie van vrouwen. Er moeten meer rolmodellen zijn voor jonge meiden. Laatst zei iemand tegen mij: Maar Laura, jij bent zelf toch ook zo’n rolmodel? Daar had ik eerlijk gezegd nog nooit bij stilgestaan.”

Ben of ken jij ook een student, medewerker of promovendus die zich inzet voor de maatschappij? Mail naar redactie.advalvas@vu.nl.

7

Europees leger ja, mits ingebed Een Europees leger kan onze militaire slagkracht vergroten. Maar het moet ingebed zijn in een bredere veiligheidsaanpak.

DOOR TRINEKE PALM ILLUSTRATIE BAS VAN DER SCHOT

E

indelijk wordt er weer gesproken over een Europees leger. Al ziet het idee er wat anders uit dan in de jaren vijftig toen het sneuvelde, en de Navo, het transAtlantisch bondgenootschap, de veiligheidsarchitectuur van Europa ging bepalen.

Lange tijd maakte Defensie geen deel uit van het integratieproces van Europese lidstaten.

Tot de wake-upcall van de Joegoslaviëoorlogen in de jaren negentig. Daaruit ontstond voorzichtig en zeer vrijblijvend een Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid (GVDB).

Tegen de achtergrond van toenemende spanningen, instabiliteit en onveiligheid aan zowel de oost- als de zuidgrenzen van de Europese Unie zijn er de afgelopen jaren enkele concrete stappen gezet tot meer defensiesamenwerking. De focus ligt hierbij vooralsnog op het gezamenlijk ontwikkelen en aanschaffen van materieel door middel van ‘permanente gestructureerde samenwerking’, Pesco, waarbij 25 lidstaten zijn aangesloten. Zo neemt Nederland deel aan projecten op ondere meer het gebied van logistiek, maritieme mijnenbestrijding en cyber- en radiocommunicatie. Deze projecten worden financieel ondersteund door het Europese Defensie Fonds van de Europese Commissie, die hiermee een voet tussen de deur heeft gekregen in het intergouvernementele GVDB. In de jaren vijftig betekende een Europees leger niet alleen een gezamenlijke begroting en één commandostructuur, maar ook dat

8

nr 13 — 13 maart 2019

ADVALVAS

opinie

wisselcolumn

Dramatisch toneelspel de landen hun nationale legers grotendeels moesten opgeven. Anno 2019 is in de discussie de betekenis van het Europese leger minder eenduidig. Er is een permanent hoofdkwartier opgericht, dat zich vooralsnog voornamelijk richt op de niet-executieve missies van de EU, zoals de trainingsmissies in Mali, Somalië en de Centraal Afrikaanse Republiek. Ook ligt er een voorstel voor een Europese Vredes­faciliteit – een budget van 10,5 miljard euro voor de financiering van militaire operaties.

Een Europees leger gaat verder dan een permanent hoofdkwartier voor nietexecutieve missies en een beperkte begroting voor militaire operaties.

In de voorstellen voor een Europees leger domineert een functionalistische argumentatie: het is effectiever en efficiënter als de lidstaten van de EU niet allemaal een geheel leger overeind proberen te houden. Met een Europees leger kunnen de afzonderlijke lidstaten zich toeleggen op specifieke legeronderdelen. Nu zijn er enerzijds door diverse systemen beperkte mogelijkheden om met elkaar te communiceren en samen te werken, anderzijds overlappen onderdelen elkaar. Door een Europees leger kan de militaire slagkracht vergroot worden tegen een gelijke totaalbegroting.

Maar een Europees leger brengt wel degelijk risico’s met zich mee. Militarisering van het Gemeenschappelijk Buitenlandsen Veiligheidsbeleid ligt op de loer. Dat betekent dat het militaire instrument de niet-militaire aanpak van buitenlands beleid en veiligheidsvraagstukken steeds meer gaat overschaduwen. Het is daarom van belang dat een Europees leger voldoende is ingebed in een bredere veiligheidsaanpak. Daarnaast is democratische controle op een Europees leger van cruciaal belang voor de legitimiteit van militaire operaties. Immers, wie draagt de verantwoordelijkheid als militairen sneuvelen en de bodybags komen?

Reageren? Mail naar redactie.advalvas@vu.nl.

ADVALVAS

nr 13 — 13 maart 2019

foto Yvonne Compier

Trineke Palm is postdoc onderzoeker aan Universiteit Utrecht, zij studeerde politicologie en promoveerde aan de VU.

O

Marjan Olfers hoogleraar sport en recht

De democratie binnen de vereniging p zomaar een druilerige is echter steeds minder gebaseerd op avond woon ik een algeverenigingseigen tradities en sterke eigen mene ledenvergadering normen. De cultuur binnen verenigingen van een vereniging bij: de verandert. De subgroepjes, ooit verbonwerking van de democratie den door gemeenschappelijke doelen en op microschaal. Of beter een eigen cultuur, gaan elkaar bevechten. gezegd, de paradox van de Een ledenvergadering ontaardt in een democratie. Na ontelbare vergaderingen dramatisch toneelspel. Naar de andere zie ik namelijk ook de keerzijde: bijvoorgroep(en) wordt niet geluisterd. De groep beeld dat democratie kan ontaarden in wordt gezien als een verzameling foute apathie. Zolang het lid maar kan sporideeën of doelen, als de vijand. Irratioten of tuinieren, wordt het uitoefenen nele besluitvorming overheerst. van het stemrecht niet als noodzakelijk Er ontstaat onrust met gevoeld. het risico dat er een roep Wie zijn de mensen die komt om een sterke leider, wél naar een ledenvergaWanneer het die de touwtjes in handen dering komen? Ongetwijcollectieve moet nemen en moet gaan feld zijn het betrokken belang niet meer handhaven. Tirannieke leden. Er bestaan onder domineert, wordt leiders komen bovendeze leden veelal weer de democratie drijven. Gedreven door groepen en subgroepen. eigenbelang mennen zij Soms met eigen appgroepondermijnd de leden. De tirannieke jes, of een eigen Facebooleider is van mening dat kpagina. Het digitale tijdhet verenigingsvolk niet perk heeft het eenvoudiger bij machte is om met gemaakt om gelijkgestemvoldoende kennis van zaken besluiten te den te verenigen. Wanneer niet langer kunnen nemen. Die besluiten neemt de het collectieve belang domineert, maar leider. Het ontdemocratiseringsproces is apathie en eigenbelang overheersen, dan een feit. Dan pas realiseren de leden zich wordt de democratie ondermijnd. Als dat apathie en het verwachten dat andekindlief maar wordt geselecteerd, of het ren wel verantwoordelijkheid nemen, te grote tuinhuis met grote trampoline funest is. Op dat moment ontstaat een maar kunnen blijven staan. Zij zetten de roep om inspraak. En soms komt die roep belangen van zichzelf voorop en beschate laat. digen zo het collectief. Destructie van de verenigingsdoelen en -normen is dan een feit. Dit is van alle tijden.

Reageren? Mail naar redactie.advalvas@vu.nl.

9

Werkdruk

Grote kans dat minstens één van je docenten actie voert.

Tegen de torenhoge werkdruk. Daarom: vraag eens niet wat je docent voor jou kan doen – kijk wat jij voor je docent kunt doen. Tips van studenten én docenten.

Je docent is gestrest, en jij kunt helpen

D

DOOR MARIEKE KOLKMAN ocenten hebben het te druk. Dat is een van de motieven voor de onderwijsstaking op vrijdag 15 maart. De inzet van de protesten is meer geld van het Rijk en een andere manier van geld verdelen over de universiteiten. Maar op de universiteit zelf kan ook genoeg veranderen.

Bijvoorbeeld bij de colleges. En daar heb je zelfs als student invloed op.

Elke dag te druk Meer dan één op de zes wetenschappers aan de VU (16 procent) ervaart bijna elke dag een te hoge werkdruk, en daarbovenop heeft bijna 30 procent van de wetenschappers het een aantal maanden per jaar te druk. Dat bleek vorig jaar uit een werkbelevingsonderzoek aan de VU. Het betekent dat bijna de helft (45 procent) van alle VU-wetenschappers elk jaar minimaal een aantal maanden het gevoel heeft te hard te moeten werken, en sommigen zelfs dagelijks.

10

nr 13 — 13 maart 2019

ADVALVAS

ONDERWIJS

Nouri Mabrouk: ‘Geef aan wat je waardeert, maar ook wanneer iets níét werkt’

Maak hun werk zinvol

“

Wat ik in gesprekken met docenten hoor, is dat een deel van de werkdruk komt door een vorm van zinloosheid die ze ervaren”, zegt Nouri Mabrouk, studentlid van het faculteitsbestuur van de School of Business and Economics. “Studenten hebben geen zin in of geen behoefte aan college en dan komt maar een kwart of een vijfde van de studenten opdagen. Docenten willen hard werken, maar gaan zich dan wel afvragen voor wie en voor wat.”

Mabrouks punt raakt aan de definitie van werkstress in de wetenschappelijke literatuur. Het is een disbalans: een gestreste docent heeft te veel werk dat energie vraagt en te weinig dat energie oplevert. De meest gangbare theorie stelt dat je grote drukte op het werk best aankunt, zolang er genoeg positiefs tegenoverstaat. Daarop en op een inventarisatie van bronnen van werkdruk binnen de VU zelf baseerde een werkgroep eind 2017 een zogeheten

ADVALVAS

nr 13 — 13 maart 2019

matrix, om de werkdruk op de VU aan te pakken. Maar daarin staat niks over wat studenten kunnen doen.

Wat volgens Mabrouk kan helpen is om te proberen een betekenisvolle relatie op te bouwen met je docent.

Al vindt hij dat zelf ook “wel heel grote woorden voor die zeven of acht weken dat je een docent ziet. Maar je kunt bijvoorbeeld aangeven waarin je geïnteresseerd bent. Er zijn genoeg colleges waarin er speling is in de casussen en onderwerpen die een docent behandelt. En geef aan wanneer iets niet werkt. Als negen op de tien studenten niet naar de werkgroep komen, is het zonde om pas achteraf te zeggen dat het niks was. Ga direct met je docent in dialoog waarom het niet werkt en hoe jullie daar iets mee kunnen. Spreek het ook uit wanneer je iets waardeert. Bijvoorbeeld als je merkt dat een docent je paper drie keer zo nauwkeurig nagekeken heeft als andere docenten.”

11

Riechelle van der Valk

Werkdruk

Ellen Bal: Als studenten hun literatuur niet lezen, mailen over onbenullige zaken, is dat heel demotiverend’

Maak het leuk

E

en te drukke docent heeft baat bij energiebronnen. Waardering is een stap in de goede richting, maar waar krijgt een mens nog meer energie van? Volgens een Britse studie uit 2017 onder wetenschappelijk personeel kan onder meer ‘tevredenheid over het college geven aan studenten sommige negatieve gevolgen van werkstress verminderen.’

Ellen Bal, onderwijsdirecteur bij antropologie en winnaar van de Van der Duyn Schouten Onderwijsprijs van de VU, ziet heil in enthousiaste studenten. “Ik merk bij mezelf en bij veel collega’s dat het motiverend werkt als de colleges leuk zijn”, vertelt ze. “Als studenten klagen, hun literatuur niet lezen, mailen over onbenullige zaken, is dat heel demotiverend. Maar als er veel studenten op college waren, die actief meededen en goed waren voorbereid, dan kom je blij de collegezaal uit. We wíllen graag dat studenten iets leren.

12

Dat is ons werk, en voor de meesten kun je het zelfs wel hun roeping noemen.”

Uit een berg wetenschappelijke publicaties blijkt ook dat lol op het werk een positieve werking kan hebben op hoe iemand zich voelt en hoeveel iemand aankan. Een Amerikaanse studie uit 2011 onder zestig werknemers van een universiteit toonde bijvoorbeeld dat ook korte, opgewekte gesprekken al maken dat iemand tevredener is over z’n werkdag.

Natuurlijk komt de werkdruk bij docenten niet door het onderwijs alleen, benadrukt Bal. “Het komt door veel activiteiten die erbij komen”, zegt ze. “Vroeger had onze afdeling twee secretaresses, nu nog één voor twee dagen. Ik maak geen gebruik meer van haar diensten, en ik ben onderwijsdirecteur. Door de bezuinigingen op het ondersteunend personeel moeten we veel meer zelf doen.” En energieslurpende colleges omdat er zo weinig studenten naartoe komen, die ook nog eens niet meedoen, helpen dan niet mee.

nr 13 — 13 maart 2019

ADVALVAS

Peter Breedveld

Gijs Gosselink: ‘Het is niet alsof je pas een dag van tevoren weet dat je iets moet inleveren’

Stel niet alles uit

‘

Colleges voorbereiden, zodat de docent min of meer van een gelijk aanvangsniveau kan uitgaan. Niets levert meer druk op dan wanneer de helft van de studenten zich heeft voorbereid en de andere helft niet’, mailt Gerhard van de Bunt, voorzitter van de onderwijsinnovatieclub KnowVU. ‘En handleidingen lezen en niet direct een vraag per mail stellen. En je houden aan deadlines. Veel docenten kiezen de kant van de student, rekken de deadlines wat op, zodat op verschillende tijdstippen dezelfde opdrachten worden ingeleverd. Dat levert extra werk op.’

Daar is Gijs Gosselink, vicevoorzitter van de facultaire studentenraad van Gedrags- en Bewegingswetenschappen, het mee eens. “De deadlines staan al aan het begin van de periode op Canvas, dus het is niet alsof je pas een dag van tevoren weet dat je iets moet inleveren.”

En er kan meer beter. “Studenten lijken het eng te vinden om vragen te stellen tijdens college. Maar dat is wel voordeliger dan apart met de docent afspreken. Doe je dat toch, plan dan een afspraak in met een docent op een moment dat het hem uitkomt. Docenten zijn vaak

ADVALVAS

nr 13 — 13 maart 2019

welwillend, maar als je telkens gestoord wordt terwijl je bijvoorbeeld een onderzoeksartikel schrijft, kan dat extra werkdruk opleveren.”

Echt een drama zijn e-mails, zeggen alle geïnterviewde docenten.

Ellen Bal: “Ik heb weleens uitgerekend dat ik twee uur per dag nodig zou hebben om mijn mail weg te werken. Dat is een kwart van mijn tijd! Dat gaat af van de onderzoekstijd. Daar worden mensen heel gestrest van.” Dat verband bleek ook uit een Australisch onderzoek uit 2013 onder ruim ruim honderd wetenschappers: van veel mail raakten ze gestrest.

Nog eentje. Het lijkt misschien je eigen zaak als je niet direct aan het begin van de periode begint met studeren, maar dat is het niet. Als alle studenten in het college last hebben van hetzelfde uitstelgedrag, krijgt de docent te maken met spitsdrukte. Alle vragen komen op het eind, er volgt een tsunami van e-mail en de docent moet opeens z’n laatste colleges omgooien om extra aandacht te besteden aan al besproken zaken. Ook de werkdrukmatrix van de VU noemt het: spitsdrukte is piekbelasting en van piekbelasting komt stress.

13

Werkdruk

Päivi Reckman: ‘De student kan niks zonder de docent.

Als je dat beseft, kun je het ook echt samen doen’

Laat je docent niet alleen staan

V

an sociale cohesie en steun krijg je juist energie, stelt de werkdrukmatrix. Ook daarin kunnen studenten een rol spelen, denken Päivi Reckman en Merel Crezee van de universitaire studentenraad. “Voor docenten voelt het misschien alsof ze alleen staan om het onderwijs aantrekkelijker en interactiever te maken.

Maar ze kunnen best zeggen: ik wil veranderen en ik heb jullie hulp nodig”, zegt voorzitter Reckman. “Dan sta je als docent meer midden in de groep in plaats van ervoor.”

Docenten denken volgens haar dat je studenten altijd moet belonen met geld of studiepunten als ze iets extra’s doen. Maar je kunt studenten best vragen om actiever deel te nemen. “Canvas kan bijvoorbeeld vaak veel beter worden ingericht”, zegt Crezee. “Als

14

dat slecht is gedaan, doet dat af aan de kwaliteit van het vak. Terwijl digitaal een tweede natuur is voor ons studenten. Misschien zit er iemand in college die bijles geeft en zelf kennisclips maakt. Vraag die student om hulp.”

De samenwerking moet wel door de docent geïnitieerd worden, denken ze. Als dat eenmaal in gang is gezet, zijn de mogelijkheden eindeloos. Input van studenten vragen bij het voorbereiden van een collegereeks over hoe je een leuke werkgroep maakt. Drie mensen aanwijzen aan het begin van een periode om met hen te kijken wat werkt en wat niet. Studenten discussiepunten in Canvas laten zetten en drie daarvan in college behandelen. Reckman: “De student kan niks zonder de docent. Je bent er samen voor het onderwijs. Zonder één van de twee heb je niks. Als je dat beseft, kun je het ook echt samen doen.”

nr 13 — 13 maart 2019

ADVALVAS

Peter Valckx

Paola Gori Giorgi: ‘Laat de universiteit weten dat je geen genoegen neemt met gestreste docenten in onzekere banen’

Protesteer!

P

aola Gori Giorgi, hoogleraar theoretische chemie en frontvrouw van #woinactie VU, is het met bovenstaande punten eens, maar je opdracht na de deadline inleveren of je docent bombarderen met mails, vindt ze uiteindelijk details. “Waar het om gaat is dat we de hoge werkdruk niet kunnen wegnemen als we niet meer mensen erbij krijgen en de administratieve last niet enorm omlaag brengen.” Studenten hebben volgens haar de macht om dat te veranderen, want “als we studenten verliezen, zijn we verloren. Dus vraag je docent bij het eerste college wat voor contract hij heeft.

Een tijdelijke docent, die niet weet of hij er volgend jaar nog is, is misschien minder gemotiveerd om een vak te verbeteren of bang om te experimenteren. Eis ook gekwalificeerde, gepromoveerde docenten. En gebruik de vakevaluaties om het aan te kaarten. Weiger om een

ADVALVAS

nr 13 — 13 maart 2019

gestreste docent een cijfer te geven, maar schrijf: Ik ben niet blij dat mijn docent gestrest was. Hij had weinig tijd voor me en was ook niet gepromoveerd.”

Gori Giorgi is wel bang dat studenten de kwaliteit van hun onderwijs minder belangrijk vinden dan het zo snel mogelijk afronden van hun opleiding, om hun studieschuld zo laag mogelijk te houden. “Studenten krijgen daarom het liefst zo duidelijk mogelijke instructies over wat ze moeten doen en hoe, en geven hoge cijfers bij de evaluatie als alles duidelijk was. Maar universitair onderwijs gaat niet over het leren uitvoeren van taken, maar over oplossingen vinden voor problemen die je nog nooit eerder hebt gezien.” Die mismatch tussen hoe een docent graag wil werken en hoe het in de praktijk moet, is volgens haar een van de grootste oorzaken van stress onder docenten. Dus protesteer vrijdag 15 maart in Den Haag, maar ook hier op de VU.

15

VIPs

Fysioloog Coen Ottenheijm van Amsterdam UMC, locatie VUmc, krijgt eveneens een Vici-beurs voor zijn onderzoek naar het middenrif.

Deze belangrijkste ademhalingsspier is opgebouwd uit een raderwerk van talloze eiwitten. Aangeboren afwijkingen in deze eiwitten doen dit raderwerk vastlopen.

Op 6 april verzorgt hoogleraar en afdelingshoofd Texts & Traditions Matthias Smalbrugge in De Nieuwe Kerk de meesterwerklezing over de Heilige Michaël van Luca Giordano. Dit schilderij (1663) uit Berlijn toont aartsengel Michaël in gevecht met duistere figuren.

Peter Valckx

Hoogleraar sociale psychologie Paul van Lange is verbonden aan de Sirecampagne #doeslief (doe eens lief). Deze campagne confronteert Nederlanders met voorbeelden van onaardig gedrag. Daarmee houdt ze Nederlanders een spiegel voor, zodat ze hun gedrag veranderen.

16

De vroege evolutie van planeten

P

laneten als Mars (foto) en Mercurius hebben een minder verarmde samenstelling van elementen dan voorheen werd aangenomen. Dat blijkt uit het onderzoek waarop petroloog Edgar Steenstra 4 maart bij Bètawetenschappen promoveerde.

Hij onderzocht de vroege evolutie van planeten, zoals aarde, de maan, Mars en Mercurius. Zijn onderzoeksresultaten vergroten ons begrip

van planeetvorming en daarmee de vorming van de aarde.

Voor zijn proefschrift bestudeerde Steenstra hoe de verdeling van elementen die gemakkelijk verdampen en nodig zijn voor leven, eruitzag in ons vroege zonnestelsel. Een belangrijke bevinding van dit onderzoek is dat veel vluchtige elementen zich ook in planeetkernen en sulfiden kunnen concentreren.

(FB)

Zie proefschrift via tinyurl.com/Edgarsteenstra

Hart- en vaatziekten bij transvrouwen

T

ransvrouwen die hormonen gebruiken hebben een hoger risico op hart- en vaatziekten. Stolsels in aderen, herseninfarcten en -bloedingen komen bij hen vaker voor dan in controlegroepen.

Dat blijkt uit onderzoek van het Kennis- en zorgcentrum voor Genderdysforie dat onlangs in Circulation, wetenschappelijk tijdschrift van de American Heart Association, verscheen.

Ook hebben de transvrouwen

ESA

Bijzonder hoogleraar biological soft matter physics en afdelingshoofd Living Matter bij onderzoeksinstituut Amolf Gijsje Koenderink ontvangt een Vici-beurs (1,5 miljoen euro) van wetenschapsfinancier NWO. Zij gaat onderzoeken hoe levende cellen omgaan met mechanische stress.

een verhoogd risico op een hartinfarct in vergelijking met een controlegroep vrouwen.

Transvrouwen werden bij hun geboorte als man aangemerkt, maar hebben een vrouwelijke genderidentiteit. Om hun geslacht en identiteit meer in evenwicht te brengen gebruiken zij hormonen. Hoewel het mogelijk is dat hormonale therapie een rol speelt, benadrukken de onderzoekers dat leefstijl en stress waarschijnlijk ook een grote rol spelen. (FB)

Slapeloosheidsgenen

M

aar liefst 956 genen dragen bij aan het risico op slapeloosheid. Dat blijkt uit onderzoek van een groep onder leiding van VU-hoogleraar statistische genetica Danielle Posthuma en hoogleraar neurofysiologie Eus van Someren van het Nederlands Herseninstituut.

In hun eentje spelen de risicogenen niet zoveel klaar, maar gezamenlijk kunnen ze het risico op slapeloosheid doen toenemen. De onderzoekers wijzen heel specifieke typen cellen in het brein als boosdoeners aan, zoals de zogeheten ‘medium spiny’ neuronen.

De onderzoeksresultaten zijn gepubliceerd in Nature Genetics.

(PB)

nr 13 — 13 maart 2019

ADVALVAS

onderzoeksnieuws

MIJN SCRIPTIE

Corruptiedebat in het hoger onderwijs. De rol van New Public Management bij het diplomaschandaal op Hogeschool Inholland.

‘Wees voorzichtiger met voorschrijven antidepressiva’

‘Meer regels leiden tot meer corruptie’

Antidepressiva ontregelen het autonome zenuwstelsel en kunnen daardoor bijdragen aan een verhoogd risico op harten vaatziekten, concludeert promovendus Mandy Hu.

Floris van Berckel Smit | 25 | master geschiedenis | cijfer 8,5 | 30 ects Is je onderzoek gelopen zoals je had verwacht?

“Ja, het is redelijk volgens planning gegaan. Vooraf wist ik niet zeker of het nog nuttig zou zijn om betrokkenen te interviewen, gaandeweg besloot ik van wel. Uiteindelijk heb ik zelfs Gerd Leers nog gesproken, die het onderzoek heeft geleid naar de fraudezaak bij Inholland. Dat was erg interessant.”

Wat zou je met de kennis van nu anders aanpakken? “Tijdens mijn onderzoek kwam ik erachter dat meer regels vaak juist niet leiden tot minder corruptie, maar tot meer. Dat vind ik heel interessant en als ik het nog eens zou moeten doen, was dat misschien wel het vertrekpunt geworden.”

Wat is je grootste ontdekking? “Dat het waardensysteem van New Public Management, vooral gericht op resultaat en output, gepaard gaat met risico’s op fraude en corruptie. Dit waardensysteem sluipt het hoger onderwijs binnen vanaf de jaren tachtig en botst met traditionelere opvattingen over goed bestuur. In feite is die botsing van waarden nog steeds aan de gang.”

Ben je goed begeleid? “Ja, uitstekend. Ronald Kroeze was mijn begeleider, onze samenwerking was erg prettig.”

Ga je nog iets doen met het onderwerp? “Ja, ik heb hier al twee lezingen over gehouden en ik ga dat nog een keer doen. Ik ben bezig met een onderzoeksvoorstel dat in het verlengde hiervan ligt. Mijn scriptie was ook genomineerd voor de LSVb- scriptieprijs, jammer genoeg heb ik niet gewonnen.” (WV)

Ook met je scriptie in Advalvas? Mail redactie@advalvas.vu.nl.

ADVALVAS

nr 13 — 13 maart 2019

Natuurschoon

325 duizend Europese landschapsfoto’s analyseerde promovendus Koen Tieskens op waardering voor het landschap.

H

et Italiaanse Schlern-Rosengarten Park in de westelijke Dolomieten kwam daarbij als mooiste uit de bus. Dat is dus objectief gezien het mooiste Europese landschap, concludeerde Tieskens in zijn proefschrift. (WV)

“Het is al langer bekend dat mensen die lijden aan een depressie of angststoornis, meer kans hebben op hart- en vaatziekten. Maar waarom dit zo is, weten we niet precies. In mijn onderzoek kijk ik naar de rol van het autonome zenuwstelsel in dit proces.

Dat autonome zenuwstelsel is vaak ontregeld bij mensen met depressie en angststoornissen, maar uit mijn onderzoek blijkt dat vooral het geval als ze antidepressiva slikken. Een ontregeld autonoom zenuwstelsel leidt tot allerlei symptomen die het risico op harten vaatziekten verhogen, zoals een hoge bloeddruk.

Antidepressivagebruik zou dus via autonome ontregeling kunnen leiden tot een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Met name de zogeheten tricyclische antidepressiva hebben een ontregelende werking, bleek uit mijn data. Die zouden we minder vaak moeten voorschrijven.

Leefstijlveranderingen, zoals meer bewegen, ontregelen het autonome zenuwstelsel niet en uit eerder onderzoek blijkt dat ze een gunstig effect hebben op depressie en angststoornissen. Meer onderzoek is nodig om te kijken of dit een goed alternatief is voor deze antidepressiva.” (WV)

Neurobioloog Mandy Hu promoveert op 11 maart.

Zie proefschrift via tinyurl.com/Mandyhu1

17

Psychische problemen

Somber in een land waar je niemand kent

Het aantal internationale studenten dat in acute psychische nood komt, neemt toe. Vaak missen ze een vangnet en weten ze niet waar ze hulp moeten zoeken.

DOOR FLOOR BAL Illustratie Sjoukje Bierma

18

H

et volgen van een bachelor of master in het buitenland komt soms met een prijs: internationale studenten aan de VU komen vaker in psychische problemen dan hun studiegenoten van Nederlandse komaf. In elk geval als je het afmeet aan hoe vaak ze een beroep doen op studentendecanen en psychologen. Zo is de helft van de studenten die via de spoedaanmelding bij de studentenpsychologen terechtkomen, van buitenlandse afkomst.

En het aantal internationale studenten dat na een suïcidepoging door de GGD begeleid wordt, is de afgelopen jaren ook fors toegenomen.

Ondersteuning mist Dat meer internationale studenten psychische ondersteuning nodig hebben, is niet onverwacht. Het aantal studenten van niet-Nederlandse afkomst is de afgelopen jaren flink gestegen. Momenteel zijn er zo’n 3.000 internationale studenten aan de VU. Met een groot deel van hen gaat het gewoon goed, benadrukken de studentenpsychologen. “Wij spreken zo’n drie procent van die studenten”, zegt studentenpsycholoog Marthe Keijman. Dat sommige internationale studenten psychische problemen hebben, is niet zo vreemd. Ook Nederlandse studenten krijgen in deze levensfase te maken met depressies, angsten en psychoses. Alleen leidt het verblijf in het buitenland ertoe dat de situatie vaker escaleert. “Ik heb het idee dat deze studenten sneller in een neerwaartse spiraal terechtkomen”, stelt Keijman.

“Nederlandse studenten zullen in geval van nood eerder met hun familie en vrienden praten. Of ze gaan naar de huisarts”, zegt Keijman. Internationale studenten hebben dit vangnet niet. “Als ze overspanningsklachten hebben, is er niemand die zegt dat ze het rustiger aan moeten doen. Of die ziet dat het niet goed gaat. Deze studenten hebben niet meer aanleg voor psychische problemen, maar missen de ondersteuning.”

Daar komt bij dat voor studenten uit bepaalde landen de drempel hoog is om zich bij een psycholoog te melden.

nr 13 — 13 maart 2019

ADVALVAS

studenten

ADVALVAS

nr 13 — 13 maart 2019

19

Psychische problemen “In hun eigen land is er soms een stigma op dit soort problemen”, vertelt Keijman.

Acht zelfmoordpogingen

Geen huisarts, geen hulp

H

et vinden van acute hulp voor internationale studenten in psychische nood is soms moeilijker omdat de student niet ingeschreven staat bij een huisarts. Voor opname in een instelling, ondersteuning door een psychiater of andere steun is altijd een verwijzing van een huisarts nodig.

Hoewel het International Office van de VU alle internationale studenten erop wijst dat ze zich bij een huisarts moeten inschrijven, gebeurt dat vaak niet. En niet elke huisartsenpraktijk is happig om patiënten aan te nemen die in het buitenland verzekerd zijn. Of helemaal niet. “Soms is hun verblijfsvergunning verlopen en zijn ze helemaal niet verzekerd”, vertelt Monique van Raan, die namens de GGD Amsterdammers assisteert die een suïcidepoging achter de rug hebben. “In één van zo’n zaak heb ik een huisarts die ik wel kende zover gekregen dat hij de studente aannam. Al haar huisgenoten hebben toen een tientje gelapt om de rekening te betalen.”

Gek genoeg is het vinden van een psycholoog die de student in de moederstaal kan behandelen vaak geen probleem. In Amsterdam zijn er redelijk veel psychologen die patiënten in het Engels kunnen behandelen.

Bij de studentenpsychologen melden zich ook regelmatig psychologen die Spaans, Duits of Russisch spreken. “Als ik dan terugmail met de vraag wat ze kunnen doen voor studenten die weinig geld hebben, hoor ik niets meer”, vertelt studentenpsycholoog Aniko Kiss.

Wat doe je bij een crisis? > Gaat het niet goed met je? Via de huisarts of via de studentenpsychologen kun je geschikte hulp vinden. > Ben je suïcidaal of denk je dat een bekende suïcidaal is? Via 113online kun je met een deskundige spreken. Chatten kan ook. > Bel in een acute crisissituatie 112.

20

Waar voorheen studenten vaker aan het eind van hun studie naar het buitenland gingen, komen sommige bachelorstudenten nu al direct na hun eindexamen naar Amsterdam. Soms zijn ze nog maar zeventien of achttien. Deze jongeren wonen vaak voor het eerst niet meer thuis en hebben minder ervaring in het omgaan met problemen.

“Het is vaak een combinatie van factoren.”, zegt Monique van Raan, casemanager suïcidepreventie bij GGD Amsterdam. Wie in Amsterdam een zelfmoordpoging doet en opgenomen wordt bij het OLVG, wordt door Van Raan begeleid naar de juiste zorg. De laatste jaren zag ze het aantal internationale studenten dat ze moest begeleiden toenemen. Het afgelopen jaar alleen al waren er zeven of acht studenten van de HvA, UvA en de VU. “De mensen die ik zie, willen niet dood”, zegt Van Raan.

“Maar ze weten niet meer hoe ze om moeten gaan met het isolement, de kwellende gedachten en het gebrek aan lichtpuntjes in de duisternis.” De problemen die ze met zich meedragen zijn vaak pittig. Zo hebben de vrouwen die ze spreekt vaak te maken gehad met seksueel misbruik.

“Dus nemen ze soms bij problemen pillen en een scheut drank. Ze zien geen oplossing voor hun problemen. Hun steunsysteem van thuis is weggevallen en er is niks voor in de plaats gekomen.”

‘In hun eigen land is er soms een stigma op dit soort problemen’

Niet thuis vertellen Hoewel het International Office van de VU zijn best doet om nieuwkomers te begeleiden, valt het wennen aan een nieuw land, nieuwe gewoontes en het vinden van nieuwe vrienden sommige studenten zwaar. “Soms spreek ik mensen die hier puur functioneel hun studie doen. Ze gaan naar college en ze gaan weer naar huis”, zegt Van Raan. “Ze voelen zich zo eenzaam. En ze voelen zich niet begrepen door hun medestudenten.” Ook vindt zij de huisvesting voor studenten minimaal. “Vaak wonen ze in huurwoningen waarin veel te kleine, veel te dure kamertjes gemaakt zijn.”

Daar komt bij dat sommige studenten met hun komst naar Amsterdam hopen bepaalde problemen op te lossen. “Sommige mensen komen hier naartoe met de gedachte dat ze een nieuwe start kunnen maken”, vertelt Keijman. “Eenmaal hier komen ze erachter dat het niet zo werkt. Je neemt problemen als depressies, angsten en nare ervaringen gewoon met je mee.”

De studenten die na een suïcidepoging bij Van Raan terecht komen, willen vaak niet dat hun ouders daarvan op de hoogte gesteld worden. “Vaak is het schaamte”, aldus Van Raan. Ook zijn de studenten soms bang dat hun ouders zullen ingrijpen. “Ze willen niet thuis vertellen hoe het gaat omdat anders hun vader hen komt halen. Niet alleen willen ze hun studie hier afmaken, maar thuis gaat ook de broekriem weer strakker.”

Waar sommige studenten zich eenzaam voelen en te weinig sociale contacten hebben, hebben anderen juist een te groot sociaal leven. De vrijheid die Amsterdam te bieden heeft, wordt sommige studenten te veel.

“Amsterdam is the place to be”, zegt Van Raan. “Soms

‘Dat gezuip en geslik in het weekend maken het allemaal erger’

nr 13 — 13 maart 2019

ADVALVAS

zijn de studenten voor het eerst onder het juk van het ouderlijk huis uit. En dan gaan ze los. In zo’n studentenflat zie ik soms overal flessen drank staan. Dat gezuip in het weekend maakt het allemaal erger. Ik weet dat ze ook, net als veel andere studenten, pillen en weed gebruiken. Dat kan tot impulsief gedrag leiden en zelfs tot een zelfmoordpoging.”

Onder grote druk De studentenpsychologen zien een piek in de aanmeldingen rond oktober. “Dan komen mensen erachter dat studeren in het buitenland niet zo rooskleurig is als ze gedacht hadden”, zegt studentenpsycholoog Aniko Kiss. In sommige gevallen raden de psychologen aan om naar huis te gaan en daar de problemen aan te pakken.

“Vooral als het om ernstige depressie- of angstklachten gaat. Het welzijn van de student is belangrijk dan de studieresultaten.”

Ook tegen het eind van het studiejaar, als de cijfers tegenvallen, hebben studenten het vaak zwaar .

“Ze kunnen echt wanhopig zijn, geen uitweg meer zien”, zegt Kiss. “Dat zien we vooral bij studenten van buiten de EU die naar huis moeten zonder diploma, of als ze studievertraging oplopen. Zij betalen het instellingscollegegeld, dat is heel veel. Soms heeft de hele familie in hun studie geïnvesteerd. Of hebben hun ouders een lening afgesloten zodat ze maar kunnen afstuderen.”

Als de studenten dan niet de gehoopte studieresultaten halen, zijn ze erg bang dat hun familie teleurgesteld is. “Die ouders zijn niet per se boos of streng.

Maar ze hopen wel dat de student het gaat maken in de westerse wereld. Dat geeft ook druk.”

In een aantal gevallen hebben de studenten in kwestie voor studeren in Nederland gekozen omdat ze in hun eigen land niet tot de universiteit toegelaten werden. “Ze zijn hier gemakkelijk binnengekomen en zijn verrast hoe moeilijk het is om binnen te blijven.

In andere landen is het soms zo dat als je eenmaal een universiteit binnengekomen bent, je ook tot je diploma blijft.”

Een ander gevaarlijk moment is de zomervakantie. “Dat is juist als de studenten het erg leuk hebben gehad en ze van iedereen afscheid moeten nemen. Er zijn ook studenten die daar weer depressief van raken”, aldus Kiss.

ADVALVAS

nr 13 — 13 maart 2019

21

ingezonden mededeling

OPEN HUIS ADVALVAS

Leen een journalist Grijp nu je kans!

Zet een journalist aan het werk om te schrijven over wat jou bezighoudt op de VU.

Waar zou jij ons mee naartoe willen nemen?

Wat zou jij willen hebben uitgezocht?

Dinsdag 19 maart 2019 | 12-14 uur in 3D, onder in WN, naast de Spar.

Alle studenten en medewerkers van de VU zijn welkom.

ONAFHANKELIJK JOURNALISTIEK PLATFORM VAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

mail

colofon

onafhankelijk magazine van de Vrije Universiteit www.advalvas.vu.nl

Reacties op Advalvas-artikelen zijn welkom op redactie.advalvas@vu.nl.

De redactie behoudt zich het recht voor uw bijdrage eventueel in te korten.

Afschaffen Nederlands Ik reageer op het interview met Kamerlid Paul van Meenen op de site van Advalvas: ‘Je kunt Den Haag niet overal de schuld van geven.’ Het afschaffen van Nederlands is een slecht besluit van de VU zelf, vindt Van Meenen.

Hij zegt dat de universiteiten een lumpsum krijgen die ze helemaal zelf mogen besteden: ‘Als ik bestuurder van de VU was, bespaarde ik kosten door te bezuinigen op het ondersteunende personeel, die waanzinnig grote staf die de universiteiten in dienst houden.’

Van Meenen heeft een beetje gelijk. Het gaat niet allemaal om geld. Het is de VU zelf geweest die 60 miljoen heeft uitgegeven aan verbouwing van het hoofdgebouw, die niet alleen onnodig was, maar zelfs geleid heeft tot verslechtering van het gebouw.

Flexplekken zijn gecreëerd waar

geen wetenschapper kan werken; het contact met studenten is veel moeilijker gemaakt.

En inderdaad zijn er te veel managers die je van je werk houden met voortdurende veranderingen. Maar de overheid heeft ook verantwoordelijkheid. Zíj heeft het perverse financieringsmodel bedacht. Dat systeem leidt ertoe dat bestuurders spreken over rendabele en niet-rendabele opleidingen. Datzelfde systeem heeft geleid tot niveaudaling en diplomafraude. De overheid geeft het geld inderdaad als lumpsum.

Maar is dat wel een goed idee?

Het kan ertoe leiden dat geld wordt weggegooid aan totaal mislukte nieuwbouw in plaats van aan onderwijs en onderzoek.

Redactieadres De Boelelaan 1105 BelleVue, Kamer 1H-43 1081 HV Amsterdam redactie.advalvas@vu.nl Hoofdredacteur Marieke Schilp Redactie Floor Bal, Peter Breedveld, Dirk de Hoog, Marieke Kolkman, Welmoed Visser Eindredactie Win Castermans, Welmoed Visser Secretariaat Anna Jansen (020) 5985630 secretariaat.advalvas@vu.nl Basis Ontwerp Luis Mendo - GOOD Inc.

Vormgeving Rob Bömer - rbbmr.nl Medewerkers Sjoukje Bierma, Yvonne Compier, Daphne Damiaans, Dido Drachman, Peter Gerritsen, Martijn Gijsbertsen, Sanne Pieters, Dick Roodenburg (Griffioen), Bas van der Schot, Peter Valckx Copyright HOP-kopij Hoger Onderwijs Persbureau, Amsterdam VU-advertenties zie secretariaat Commerciële advertenties Bureau Van Vliet (023) 5714745 Druk Tuijtel, Hardinxveld-Giessendam advertentie

LOOP MEE VOOR VLUCHTELINGEN WERELDWIJD

Bert van der Spek, emeritus hoogleraar oudheidkunde

Correctie In het artikel ‘Angst en wantrouwen op de theologische faculteit’ van de vorige Advalvas zegt Ruard Ganzevoort, decaan van Religie en Theologie: ‘Aan onze kleine faculteit weet iedereen meteen om welke

ADVALVAS

nr 13 — 13 maart 2019

persoon het gaat als een afdeling wordt opgeheven.’

Het woord ‘afdeling’ is niet correct, dat moet ‘functie’ zijn.

De redactie

23

ingezonden mededeling

De universitaire studentenraad is het medezeggenschapsorgaan van en voor studenten van de VU. De raad houdt zich vooral bezig met de kwaliteit en toegankelijkheid van het onderwijs en het studentenbeleid van de VU. De raad overlegt hierover geregeld met het college van bestuur.

Gekneveld door financieel rendement Als beginnend student kom je in aanraking met de inhoud en kwaliteit van onderwijs en onderzoek. De universiteit staat centraal als wetenschappelijke bron voor iedere student.

Toen ik aan het begin van dit studiejaar voorzitter werd van de universitaire studentenraad, veranderde mijn kijk op de VU niet. Maar naarmate het jaar vordert zie ik wel dat universiteiten als organisaties steeds vaker worstelen met de externe druk van financieel rendement. Men verwacht dat onderwijs en onderzoek maatschappelijk waardevol zijn. De maatschappelijke waarde van een universiteit wordt in toenemende mate gerelateerd aan financieel rendement.

De waarde van wetenschap valt te verdelen in economische en maatschappelijke waardes, maar de economische neemt tegenwoordig de overhand. Het onderwijs kost geld en er wordt een vergrootglas gelegd op wat het financieel oplevert.

Fundamenteel onderzoek blijkt vanuit dat oogpunt minder aantrekkelijk, evenals de kleinschalige opleidingen.

Moet de kernvraag niet zijn: welk onderwijs vinden wij écht belangrijk? In plaats van: welke opleidingen zijn financieel rendabel?

Dat blijkt lastig vanwege de financieel autonome positie van universiteiten. Om een universiteit financieel gezond te houden, kun je gewoon niet om het rendement van opleidingen heen.

Zo leidde de dalende studentenaantallen bij de studie Nederlands aan de VU onlangs tot opheffing van de bachelor literatuur & samenleving: Nederlands. En zij is bepaald niet de enige studie die dat overkomt. Veel meer opleidingen en universiteiten kampen met dalende studentenaantallen. Intensievere samenwerking tussen universiteiten zou dan ook een oplossing kunnen zijn. Bij dit financieringsmodel, gebaseerd

op studentenaantallen, wil geen enkele universiteit halfvolle collegezalen. Universiteiten vissen immers uit dezelfde pool studenten. Zou de kwaliteit van het onderwijs en onderzoek er geen baat bij hebben als we de krachten nou eens gaan bundelen?

Het onderwijs staat, zoals niemand kan ontgaan, onder hoge druk. Daarom wordt al nagedacht over een nieuw bekostigingssysteem. En studenten en docenten laten van zich horen via landelijke onderwijsstakingen.

Wat vinden wij nu écht belangrijk in onderwijs en onderzoek? En welke investeringen en bezuinigingen gaan daar uiteindelijk mee gepaard?

Dat zijn de kernvragen.

Sarah Al-Ramadan

Sarah Al-Ramadan

E: usr@vu.nl | FB: StudentenraadVU | HG StudentenDOk, kamer OD-12

wat er verder speelt Een selectie uit de onderwerpen waarover de USR nu nadenkt en/ of onderhandelt: • Werving USR 19/20. Wij zoeken opvolgers. Wil jij meer weten over de studentenraad, neem contact met ons op. Mail naar usr@vu.nl.

• Instellingsplan 2020-2025. De werkgroepen zijn gestart om na te denken over de grootste thema’s binnen de universiteit. Waar moet de VU over vijf jaar staan?

Welke visie heb jij voor onze universiteit? We zijn benieuwd naar jouw input, dus deel die met de studentenraad.

• Digitalisering. De onderwijswereld verandert, en de digitale omgeving zal zich ook verder ontwikkelen. Wij brengen nieuwe onderwijsvormen onder de aandacht en helpen met onze plannen de VU om veranderingen te realiseren.

Päivi Reckman, voorzitter p.reckman@studentenraadvu.nl

Jacqueline van Muijlwijk-Koezen portefeuillehouder onderwijs Bètawetenschappen

opinie

‘De concurrentie met het bedrijfsleven is enorm’ De VU stopt niet alleen met Nederlands, maar ook met de bachelor information sciences. ‘In het informaticadomein kiezen mensen eerder voor een baan in het bedrijfsleven’, zegt de portefeuillehouder onderwijs bij de bètafaculteit.

W

DOOR MARIEKE KOLKMAN

aarom stoppen jullie met de bachelor? “Het is een lang debat geweest op de faculteit, want er is vraag naar specialisten in het informaticadomein. Maar het is er veel moeilijker om goed gekwalificeerde mensen te vinden dan bij bijvoorbeeld natuurkunde.

Dat speelt landelijk, bij alle informaticaafdelingen. De concurrentie met het bedrijfsleven is enorm. Het bedrijfsleven biedt hogere salarissen en vaak ook tijd om onderzoek te doen, of andere dingen die mensen graag doen.”

De maatschappij heeft toch juist informatici nodig? “We blijven die mensen ook nog opleiden. De master information sciences blijft bestaan, alleen de instroomroute verandert. In de twee reguliere informaticabachelors komt meer aandacht voor digital science en keuzevakken om door te stromen in de master. En we hebben ook een economische datasciencebachelor, business analytics. Het was een voorwaarde van de facultaire studentenraad dat informatica-

ADVALVAS

nr 13 — 13 maart 2019

studenten voldoende in aanraking blijven komen met toegepaste information sciences-vakken.”

Dus de meest toegepaste bachelor vervalt? “Het afgelopen jaar is de onderzoeksgroep die deze opleiding droeg, verhuisd naar Utrecht. Dat gebeurt wel vaker in de wetenschap, dus we staan op

Information sciences De bachelor information sciences is volgend studiejaar voor het laatst te kiezen voor nieuwe studenten. Studenten verdiepen zich in nieuwe technologische toepassingen en innovatieve, gebruiksvriendelijke oplossingen en werken aan allerlei praktijkprojecten.

De toepassingsgerichte master information sciences blijft bestaan op de VU, met mogelijkheden om via de andere informaticabachelors door te stromen.

goede voet met elkaar, maar het gevolg is wel dat we met een gat komen te zitten in deze opleiding.

Dan kijk je naar je hele portfolio aan informaticaopleidingen. Ga je nieuwe mensen werven?

We hebben besloten meer focus aan te brengen in het opleidingsaanbod.”

Omdat een groep onderzoekers weg is, moet de bachelor stoppen? “Nee, dat is een keuze. Het is wel de directe aanleiding om na te denken over het onderwijsportfolio. We hebben een overbrugging afgesproken waarin de Utrechtse docenten nog onderwijs geven op de VU, maar dat kan niet eindeloos doorgaan. De meeste onderzoekers op de faculteit zijn meer gespecialiseerd in het onderzoek naar datascience zelf en niet zozeer in het toepassen van data. Die focus zit nu ook meer in het onderwijs.”

Komen er wel voldoende studenten op af? “Afgelopen jaar hadden we 60 nieuwe studenten en we hebben ook wel jaren gehad met 75 eerstejaars. Het totaal aantal studenten in de bachelor is ongeveer gelijk aan het aantal in de bachelor artificial intelligence. Computer science is veel groter.”

Jacqueline van Muijlwijk-Koezen

Reageren? Mail naar redactie.advalvas@vu.nl.

25

Privacybescherming

Je baas mag niet zomaar in je werkcomputer kijken, is het uitgangspunt van het vernieuwde VU ICT-reglement. De ondernemingsraad ging 6 maart onder voorwaarden akkoord met deze regeling.

Geen porno kijken, wel privé mailen

L

DOOR DIRK DE HOOG

eidinggevenden mogen alleen computerbestanden en e-mailberichten bekijken als er ‘een gerechtvaardigd vermoeden bestaat van overtreding van de gedragsregels.’

En daarbij moet het ook nog gaan om ‘zwaarwegende redenen’. Nog een bepaling voor privacybescherming is dat bij het bekijken van documenten op iemands VU-computer dat altijd moet gebeuren door twee daartoe bevoegde personen, het zogeheten vierogenprincipe. Die personen hebben ook nog een strikte geheimhoudingsplicht. De opdracht tot inhoudelijk onderzoek moet goedgekeurd worden door de directeur van de betreffende dienst of faculteit, met medeweten van het college van bestuur.

Ook in geval van langdurige ziekte of afwezigheid wanneer de betreffende medewerker niet zelf toestemming kan of wil geven voor het bekijken van de computer, mag een leidinggevende inbreken in bestanden. Daarbij horen

26

documenten en mails die duidelijk privé werknemers van de VU te gedragen’ en zijn, in principe níét geopend te worden. geen schade aan het ICT-netwerk aan te Medewerkers mogen daarom op hun richten of strafbare feiten via internet te computer een map ‘Privé’ hebben. plegen. Dus illegaal een filmpje of een Dat wil niet zeggen dat medewerkers muziekje downloaden mag ook niet. onder diensttijd alles met Volgens het reglement hun werkcomputer mogen mag de VU wel van Marjolein Jansen doen. Beperkt privégevicevoorzitter college van bestuur buitenaf technisch al bruik van ICT-voorzieninhet dataverkeer controgen is toegestaan, mits dit leren, zonder naar de ‘Van alle binnen de grenzen van inhoud van documenten personeelsleden redelijkheid gebeurt en en berichten te kijken. wordt verwacht niet voor overlast zorgt.

In vaktermen heet dat dat ze zich als Dus even je privémail logging en monitoring. een VU-waardig controleren en je bankDat houdt in dat de dienst saldo checken mag.

Informatietechnologie werknemer kan zien welke compugedragen’ ters zijn ingelogd, welke Veiligheid van systeem sites worden bezocht beschermen en hoeveel data worden Wat in ieder geval niet verbruikt. Dit gebeurt geanonimiseerd mag, is het bezoeken van pornosites en is bedoeld om de veiligheid van het en racistische dan wel op andere wijze discriminerende sites bezoeken of berich- ICT-systeem te beschermen. Dus het tegengaan van virussen, hackers, spam ten verspreiden, behalve als dit werkgeen dergelijke. Maar bij erg ongebruirelateerd is. Ook mag je VU-computers kelijk dataverkeer vanaf een computer niet gebruiken voor privé-commerciële kan dit wel aanleiding zijn tot een nader doeleinden. En je mag je computer niet onderzoek. Dit kan er bijvoorbeeld toe met een valse identiteit gebruiken. leiden dat de betreffende medewerker de Verder horen mensen zich als ‘goede

nr 13 — 13 maart 2019

ADVALVAS

campus

vraag krijgt waarom ’s avonds laat ineens enorm veel data vanaf zijn VU-computer zijn verstuurd.

In de regeling zijn extra waarborgen opgenomen voor vertrouwelijke communicatie met in ieder geval bedrijfsarts, vertrouwenspersonen, ondernemingsraad, advocaat en vakbond. Die communicatie mag in principe nooit worden ingezien. Maar in het reglement zit nog een kleine tenzij-bepaling. Een medewerker kan natuurlijk ook een bedrijfsarts stalken of een vertrouwenspersoon intimideren. De ondernemingsraad wil dat deze vertrouwelijke communicatie van een medewerker altijd vertrouwelijk blijft. Iets waar het bestuur mee kan leven.

Hoe het zit met de communicatie met Advalvas (in verband met de wettelijke bescherming van bronnen) is niet besproken.

ADVALVAS

nr 13 — 13 maart 2019

rbbmr.nl

Vertrouwelijke communicatie

een goed werknemer die voorkomt dat de Voor het openen van computers en rechten en reputatie van de VU worden bestanden van leidinggevenden en geschonden’. bestuursleden zijn ook procedures beschreven in het reglement. Dus ook zij moeten zich betamelijk gedragen in het Niet kijken in privételefoons internetverkeer.

Desgevraagd zegt de directeur van de Voor het gebruik van sociale media in het dienst Informatietechnologie Bob van algemeen zijn in dit regleGraft dat de VU niet in ment geen regels opgenoprivételefoons en laptops men, zoals bij sommige van medewerkers mag Waarom zijn andere universiteiten wel kijken. Alleen in appara’s avonds laat is gebeurd. Op vragen uit tuur die eigendom is van zoveel data vanaf de ondernemingsraad de VU en naar dataverkeer uw werkcomputer dat via het VU-netwerk is hierover antwoordde verstuurd?

Marjolein Jansen, viceverspreid. voorzitter van het bestuur, Het bestuur heeft toegedat sociale media een zegd het reglement in hoofdstuk apart zijn, waar heldere taal aan alle medede VU nog geen regels werkers uit te leggen. Voor voor heeft. “Maar van alle personeelslestudenten bestaat een vergelijkbare ICTden wordt verwacht dat ze zich als een regeling.

VU-waardig werknemer gedragen. Zeker Binnenkort bespreekt de ondernemingsals ze werkgerelateerd communiceren of raad een ander privacygevoelig onderzich afficheren als VU-werknemer”, voegwerp, namelijk het voornemen van het de ze eraan toe. Wat dat precies inhoudt college van bestuur voortaan alle schrifblijft natuurlijk punt van discussie. telijke post centraal te digitaliseren en In het ICT-reglement staat in ieder geval registeren en via internet te bezorgen. dat bij gebruik van VU–internetvoorzieningen ‘medewerkers zich gedragen als Reageren? Mail naar redactie.advalvas@vu.nl.

27

PERSONEELSPAGINA ONDER REDACTIE VAN HRMAM VU JAARGANG 66, NUMMER 13, WOENSDAG 13 MAART 2019

HRM-nieuwsflits Benieuwd naar wat er zich allemaal afspeelt tussen de muren van de HRM-afdeling? Waar collega’s over vergaderen en bij de koffieautomaat over staan te peinzen? Hier vind je een kleine impressie van het laatste nieuws.

NIEUWS Bhutan op bezoek

Weetjes over VU E-learning Op de gangen van HRMAM vind je regelmatig VU E-learning-posters, kaarten met titels als Today is a good day to upgrade yourself, of overzichten met het volledige trainingsaanbod van VU E-learning.

Je kunt er niet omheen dat HRMAM de ontwikkeling van VU-medewerkers erg belangrijk vindt. Maar wist je dit al over het online trainingsaanbod?

Wist je dat…

Januari stond in het teken van twee bijzondere aanwezigen. Twee HR-medewerkers van de Royal University of Bhutan (RUB), Prem Dhungyel en Tashi Phuntsho, bezochten de dienst HRMAM. RUB bestaat sinds 2013.

De medewerkers wilden leren over HRM-gerelateerde onderwerpen die in Bhutan minder ver ontwikkeld zijn.

Ze spraken bijvoorbeeld met HRMAM-medewerkers over e-HRM, het jaar- en beoordelingssysteem, werkdruk, talentbeleid, salarisadministratie en de HRM Servicedesk. De mannen gaven ook een presentatie over Bruto Nationaal Geluk van Bhutan en vertelden hoe dit tot uiting komt in het beleid van de universiteit.

HRMAM kijkt uit naar verdere samenwerking, in maart vertrekken HRMAM-medewerkers richting het oosten.

Ook zullen, in het kader van de uitwisseling, een aantal wetenschappers een bezoek brengen aan Bhutan.

… je nu nog makkelijker inlogt? Gebruik gewoon je VU-mailadres of gebruik de app op de homepage van VUnet en je bent meteen ingelogd! … 50% van alle VU-medewerkers al VU E-learning heeft? … er al bijna 70 trainingen op mobiel en tablet te volgen zijn? … de meeste trainingen ook in het Engels, Frans, Duits, Spaans en

Vlaams te volgen zijn? … er iedere maand nieuwe trainingen bijkomen? … je niet direct een hele training hoeft te doen, maar ook losse modules kunt volgen? …de onderstaande trainingen het meest gevolgd worden door VU-medewerkers?

Top 10

1. Gewoon goed Nederlants 2. Mindfulness 3. Het functioneringsgesprek 4. Outlook 2016 5. Excel 2016 - basis 6. NLP: een introductie 7. Gewoon goed rekenen 8. Excel 2010 basis 9. Culturele diversiteit 10. Excel 2010 gevorderd

PRAKTISCHE TIPS Geef jouw juiste woonadres door

Bekijk jouw jaaropgaaf digitaal

Ben je onlangs verhuisd? Of verhuis je naar het buitenland, maar blijf je wel voor de VU werken? Geef je juiste woonadres aan HRMAM door. Want wanneer we daar niet over beschikken, kan dat vervelende fiscale consequenties hebben. Vanaf 1 januari wordt namelijk bij de berekening van de loonheffingen van niet-inwoners van Nederland voor een lager bedrag rekening gehouden met heffingskorting. Rechtsboven op (elke pagina van) VUnet vind je een accountklapper. Daar kun je via Mijn gegevens inzien je gegevens bekijken.

Het is weer tijd om belastingaangifte te doen. Je vindt jouw jaaropgaaf van 2018 digitaal via de self service Salarisspecificatie en jaaropgaaf inzien (VUnet). Op je salarisspecificatie van december staat de jaaropgaaf. Alleen medewerkers die uit dienst gaan ontvangen per post een laatste salarisspecificatie waar hun jaaropgaaf staat vermeld.

AGENDA Introductiebijeenkomst voor nieuwe medewerkers Krijg je binnenkort een nieuwe collega?

Attendeer hem of haar dan op de introductiebijeenkomst speciaal voor nieuwe medewerkers. Nieuwelingen worden deze middag breed geïnformeerd over waar de VU voor staat. Zo leer je de organisatie, collega’s van andere diensten of faculteiten en een lid van het College van Bestuur meteen kennen!

De eerstvolgende bijeenkomsten vinden plaats op donderdag 11 april, 16 mei en 13 juni. Aanmelden gaat via VUnet > Serviceplein> Nieuwe medewerkers.

Redactie Personeelspagina > HRMAM Tekst > ANOUK BERCHT Vormgeving > HAAGSBLAUW Reageren > PP@VU.NL

Cabaret

Restaurant

Kapitein Zeppos SFEER Authentieke uitstraling door de volle inrichting: er staan veel poppen en beelden boven de bar. Op een klein podium wordt prachtige jazz gespeeld, onder anderen door emeritus hoogleraar Cees Hamelink. Door de muziek, de sfeervolle verlichting en de rode gordijnen bij het podium krijgen wij het gevoel in een film te zijn beland. De ruimte ernaast is licht door het glazen dak, en hangt vol planten.

ETEN Ik bestel Türlü, een Turkse stoofschotel met aubergine, courgette en bulgursalade. De groenten zijn lekker gestoofd en niet te zacht. Het geheel mag wat mij betreft wel iets kruidiger. Mijn tafelpartner bestelt het visplateautje met gefrituurde gamba’s, zalmrollade en tonijnsashimi. De presentatie is spectaculair, evenals de combinatie van smaken. Met name de tonijnsashimi valt in de smaak door de zachte en toch stevige structuur.

BEDIENING Erg vriendelijk en attent. De wijn mag je vóór het bestellen zelfs proeven.

TIP Bestel allebei een ander gerecht en deel dat met elkaar. Houd hun website in de gaten, er is geregeld live muziek.

AANRADER Zeker.

PRIJS Voor studenten goed betaalbaar: voor minder dan 50 euro hebben wij een hoofdgerecht en twee drankjes per persoon.

Anne Neuteboom Anne Neuteboom Kijk haar gaan Donderdag 28 maart Aanvang 20.30 uur Toegang: € 9,(studenten) € 3,(medewerkers VU) www.griffioen.vu.nl

‘

Kan cabaret tegelijk persoonlijk én geëngageerd zijn, energiek èn kwetsbaar, chaotisch èn met een rode draad?’ vroeg De Theaterkrant zich af. Het antwoord was: ‘Ja, dat bewijst Anne Neuteboom.

Fantastisch theater, waarbij je steeds weer verrast wordt.’ NRC gaf Kijk haar gaan vier van de vijf sterren: ‘Een slim opgebouwde voorstelling, waarin de gespeelde vrolijkheid langzaam plaats maakt voor een persoonlijk verhaal over het gemis van haar vader. Knap hoe Neuteboom dit verbindt met een reflectie op haar generatie.’

En Anne zelf? “Jaaa jongens! Weet je nog vanmorgen?

Toen je wakker werd? Dat het toen gewoon vrede was in Nederland? Holy shit. Relaxed. En dat je gewoon twintig minuten kon douchen onder vét heet water en nog steeds gewoon súpergoeie waterdruk had?

Mega. Dampend. Hardcore. Chill.” Kortom, keihard positivisme van een millennial.

Dick Roodenburg publiciteitsmedewerker Griffioen

30

Kapitein Zeppos Gebed zonder End 5 zeppos.nl FOTO Annemieke van der Togt

Cultuurcentrum Griffioen

Loes de Jong, masterstudent health sciences

Wil je ook GRATIS UIT ETEN, in ruil voor een restaurantrecensie?

Mail naar redactie.advalvas@vu.nl. nr 13 — 13 maart 2019

ADVALVAS

Uilensteders

Ik heb geen wapens

Gabriëlla van Bruggen 20 Derdejaars criminologie Donkerblauwe flat

“

Ik ben BOA: buitengewoon opsporingsambtenaar. Ik ga naar een café en kijk of de jeugd daar alcohol krijgt. Soms neem ik een mystery shopper mee: een minderjarige die alcohol bestelt. Zo ben ik zelf ook begonnen. Daar ben ik voor gevraagd nadat ik met carnaval met een glas bier was betrapt. Die BOA was een bekende van mijn moeder, vandaar.

Ik ging toch niet uit, dus dat leek me een leuke bijbaan voor in het weekend.

Alleen mocht ik het bestelde bier niet opdrinken. Dat was geen probleem, ik dronk normaal nooit.

Als ik een boete moet uitdelen, doet het personeel soms lastig omdat ik zo jong ben. Maar als ze mijn pas zien, dimmen ze wel. Sowieso gaan we altijd met z’n tweeën op pad. Ik heb geen wapens, dus als er iets gebeurt, sta ik met mijn blote handjes.

Door Floor Bal Foto Peter Valckx

Wil je ook in Uilensteders?

Mail naar redactie.advalvas@vu.nl.

ADVALVAS

nr 13 — 13 maart 2019

31

column

Flygskam

A

an de kunstacademie studeerde ik met iemand die zich altijd schaamde. Wanneer ze over straat liep, een vraag stelde, boodschappen of buikspieroefeningen deed, de was ophing, een gesprek aanging.

Maar het meest schaamde ze zich voor het feit dat ze rookte. Dat was ongezond voor haar en de mensen om haar heen, ze had een hekel aan de tabaksindustrie en vond dat ze beter moest weten. Toch deed ze het, roken. Besmuikt rookte ze haar sigaretten uit het zicht van anderen en voelde zich achteraf stom en ongelukkig. Ik zag haar vaak afgelegen in een hoekje staan en dacht dan: stop gewoon, als je het zo erg vindt.

Sanne Pieters derdejaars sociologie

illustratie Dido Drachman masterstudent beeldverhaal, Sint Lucas, Brussel

In Zweden is een nieuw soort schaamte opgekomen, las ik in Trouw, flygskam ofwel: vliegschaamte. Vorige week vloog ik last minute naar Nice en voelde me daar niet goed over. Even had ik treinen overwogen, tot ik zag hoe duur dat was en hoe lang het duurde. Voor 25 euro had ik een vliegticket naar Nice, een treinticket kostte me meer dan 200 euro. In 1 uur en 40 minuten was ik van Schiphol naar Aéroport de Nice, met de trein deed ik er 11 uur(!) en 49 minuten over. Daarom koos ik voor de makkelijke, comfortabele en egoïstische weg en boekte mijn ticket. De dagen voor de vlucht gedroeg ik me als iemand die iets te verbergen heeft. Als mensen over Nice begonnen, ontweek ik de vraag. Als iemand vroeg hoe ik daar dan heenging, veranderde ik van onderwerp. Op Schiphol loop ik besmuikt naar mijn gate en stap in het vliegtuig.

Altijd als het klimaat en onze verantwoordelijkheid daarin in mijn sociale kringen ter sprake komt, raadt iemand me Naomi Kleins This Changes Everything aan. In dat boek vraagt Klein: aangezien de gevolgen van klimaatverandering

32

zo groot zijn, waarom doen we dan zo weinig? Dat is natuurlijk de hamvraag. Waarom vind ik, terwijl ik weet dat vliegen slecht voor het milieu is, dat ik toch naar Nice mag voor een, zoals men dat zo mooi noemt, plezierreisje? Ben ik dan, net als mijn vriendin aan roken, toch aan iets verslaafd? Namelijk aan het recht om het zo comfortabel mogelijk te hebben? Hoewel het boek me ongeveer dagelijks wordt aangeraden heb ik This Changes Everything nog steeds niet gelezen. Nog iets waar ik me voor schaam.

In het vliegtuig zit ik naast een stel van een jaar of zestig. De man heeft, naar eigen zeggen, het internet in Nederland groot gemaakt en zijn vrouw is operazangeres geweest tot haar stembanden knapten. Zo zegt hij dat, knapten. “Pats”, zegt hij. “Dan zing je niet meer.” Ik knik.

Zijn vrouw kijkt uit het raampje.

Als we zijn opgestegen en over bergen vliegen zegt de man: “En dat voor maar 25 euro.”

“Vreselijk hè!” zeg ik, opgelucht dat ik mijn vliegschaamte met iemand kan delen die, letterlijk, in hetzelfde schuitje zit.

De man kijkt me verbaasd aan. “Waar heb je het over? Het is toch geweldig dat we voor zo weinig geld naar de zon kunnen?”

“Maar het is zo slecht voor de wereld”, zeg ik.

De vrouw met de geknapte stembanden kijkt op. “Waarom zit je dan in dit vliegtuig?” vraagt ze schamper.

“Stop gewoon met vliegen als je het zo erg vindt.”

De rest van de vlucht praten we niet meer. Als het vliegtuig de daling inzet, verzucht de vrouw tegen de man: “Eindelijk.

Het eerste wat ik in Nice doe is een sigaret opsteken.”

Ik neem me stilletjes ook iets voor: het eerste wat ik in Nice doe is This Changes Everything kopen.

nr 13 — 13 maart 2019

ADVALVAS