TRENDS IN OVERNAMELAND Dat een rondetafelgesprek ook prima gevoerd kan worden aan een vierkante tafel, bleek op 29 september bij Adcorporate in Boekel. Gesprek tussen een bedrijfsovernameadviseur, fiscalist, accountant, financieringsspecialist en een advocaat over trends in overnameland.
Neemt de interesse voor bedrijfsopvolging vanuit de familie af? Marcel van der Looij, financieringsspecialist ABN AMRO Bank, merkt er weinig van. Wel bespeurt hij een kritischer houding bij de verkopers: is de nieuwe generatie voldoende capabel? Maar ook: meer dan 40 uur per week werken, willen we dat de kinderen aandoen? Een trend is dat de leeftijd van verkopers aan het dalen is, constateert Berrie Abelen, directeur bedrijfsovernameadviseur Adcorporate. Marcel wijt dat aan de trend dat ondernemers vooral door willen met ondernemen, pionieren, en geen managerspositie in een lopend concern ambiëren. Steeds meer overnames zijn ook strategisch, waarbij men beschikt over een overnamekas en gezocht wordt naar groei. Door de aantrekkende economie groeien bedrijven hard en hebben ze veel kapitaal nodig, betoogt Martien Steijven, advocaat Steijven & Bonnier. Dat is vaak niet binnen de familie te realiseren. “Er hangt veel geld boven de markt op zoek naar rendement”, bevestigt Marcel.
ADCORPORATE
SPECIFIEKE KLANTKENNIS De financiering van goodwill blijft lastig bij overnames. Gestapeld financieren, bijvoorbeeld door deels een beroep te doen op crowdfunding, komt steeds vaker voor. Crowdfunding maakt nog maar een klein percentage van de zakelijke kapitaalverstrekking uit, maar verdubbelt jaarlijks in volume. Waarom krijgt men het niet meer volledig bancair gefinancierd, vraagt Berrie. “Dat kan verschillende oorzaken hebben, zoals de omvang van de eigen inbreng, de branche en de stabiliteit van de kasstromen”, aldus Marcel. 13
deskundige met specifieke kennis van de business van de klant kan tot een andere waardering komen dan de accountant, is zijn ervaring.
Martien wijst op het belang van het tijdig inschakelen van alle adviseurs, ook van de jurist. “Ik wil op tijd bij een overname betrokken worden, liefst al bij de opstelling van de letter of intent. Ik wil voeling met de ondernemer krijgen, door zijn bedrijf lopen, de bedrijfsprocessen leren kennen, de jaarrekening zien. Want als ik de risico’s moet beperken, wil ik weten waar ik over praat. Je streeft er tenslotte naar dat de overeenkomst in de la kan en de verkoper gerust met zijn camper naar Spanje kan.” Van belang is dat bij bedrijfsovernames alle benodigde expertises worden ingezet, merkt Jos van der Laak, belastingadviseur A&A Tax Lawyers, op. “Daarom werken wij als fiscalisten altijd in een multidisciplinair team. Belangrijk is het te beseffen dat elke adviseur zijn eigen kennis- en ervaringsgebied heeft. Een adviseur is niet alwetend en ervaren op zowel juridisch, fiscaal, administratief en financieel gebied. Een goede adviseur kent zijn grenzen en wil niet alles zelf doen. En, ook wij willen er op tijd bij zijn. Als het contract al is opgesteld, ben je te laat.” HANDJEKLAP Een accountant die zich bemoeit met de bedrijfswaardering, is dat gangbaar? Voor Ad van Vreede, accountant en manager bij Mazars, is het business as usual. Maar hij is dan ook afgestudeerd op dit onderwerp en kan via verschillende methodieken tot een waardeberekening komen. “Maar dat is iets anders dan de overnameprijs, dat is vaak een zaak van handjeklap”, weet hij. “De bedrijfswaarde is nooit de uitkomst van een formule. Er spelen tal van factoren en variabelen mee, zoals sector, vestigingspunt, continuïteit van het verdienmodel, maar ook andere feiten en omstandigheden voor de koper zoals synergievoordelen of marktpositie. En laten we elkaar niet voor de gek houden: als ik het niet weet, bel ik een andere specialist.” Martien is het daarmee eens. Een 14
A&A TAX LAYWERS - JOS VAN DER LAAK FISCALIST
STEIJVEN & BONNIER - MARTIEN STEIJVEN
Berrie: “Negen van de tien groothandels die ik moet waarderen, komen bijvoorbeeld lager uit dan het eigen vermogen.” Marcel: “Bij waardering heb je te maken met veel subjectieve elementen. De prijs is uiteindelijk het resultaat van de onderhandelingen.” Martien: “Vaak heeft de eigenaar een waarde-idee, ongeacht of dat marktconform is. En ook de koper heeft zo zijn standaarden, bijvoorbeeld wat hij in vijf jaar kan terugverdienen.” CONCLUSIES • Bedrijfsoverdracht kent vele facetten die allemaal essentieel zijn voor een goed resultaat. • Bedrijfsovername doe je niet alléén, maar in een team van specialisten, waarbij ieder zijn specifieke expertise inbrengt en elkaar op de hoogte houdt. • Branche- en klantkennis is cruciaal. • Daarnaast is en blijft gezond verstand hard nodig in dit werkveld. • Een goede adviseur weet tot hoever hij kan gaan en verdient zichzelf terug.
ABN - MARCEL VAN DER LOOIJ BANK
ADVOCAAT
CONTACT www.adcorporate.com Adcorporate Nederland B.V. Kerkstraat 28 5427 BD Boekel
MAZARS - AD VAN VREEDE ACCOUNTANT/FISCALIST
ADCORPORATE - BERRIE ABELEN BEDRIJFSOVERNAMESPECIALIST
15