nieuwsbrief 1e uitgave 2010
Bemiddelende rol Adcorporate
Houd het bedrijf gezond en de familie gelukkig Familiebedrijven. Er zijn er vele tienduizenden van in ons land. Zolang de neuzen binnen de familie dezelfde kant op staan, is er niets aan de hand. Maar wat als het misgaat? Als twee bloedverwanten qua visie zo sterk van elkaar verschillen dat het door hun (groot) ouders zo zorgvuldig opgebouwde bedrijf eraan ten onder dreigt te gaan? Het overkwam loon- en grondverzetbedrijf Pietersen*. De eigenaars, twee broers, besloten uiteindelijk om het bedrijf gezond te houden en de familie gelukkig. Adcorporate hielp hen daarbij. Pietersen begon ruim vijftig jaar en twee generaties geleden met kleinschalig loonwerk. In de loop der jaren groeide het uit tot een professioneel loon- en grondverzetbedrijf met een goed uitgerust machinepark. Aan het roer staan twee broers, die het bedrijf jaren geleden van hun vader overnamen. Na het wegvallen van vader – altijd al een bindende factor – ontstaan de problemen. De twee zitten niet op één lijn, krijgen onenigheid en de situatie wordt onwerkbaar. De broers nemen zich voor het bedrijf te verkopen en vragen Adcorporate het traject te begeleiden.
lees verder op pagina 2
Mogelijkheden Adcorporate bekijkt de situatie en zet de mogelijkheden op een rij. Want totale verkoop is niet de enige optie. Beseffen de broers wel dat het familiebedrijf daarmee ophoudt te bestaan? En hoe denken zij bijvoorbeeld over deelverkoop, splitsing of uitkoop? De overnameadviseur
gaat in op de complexiteit van de trajecten, de vooren nadelen, en de verwachte doorlooptijden. Een grote hindernis blijkt de juridische structuur van het bedrijf. Hoewel het onroerend goed, de machines en de grondposities een gigantisch bedrag vertegenwoordigen, is Pietersen nog steeds een vennootschap onder firma. Hier is duidelijk niet goed opgelet. Niettemin verandert de ene broer van gedachten: hij wil het bedrijf voortzetten. Alleen uiteraard. Na vaststelling van het vermogen, de overwaarde van de machines en de kapitaalpositie van de andere broer, tekenen de broers op 31 december 2009 de intentieovereenkomst. De jongste broer neemt het bedrijf over en de oudste broer blijft aan tot de overdracht een feit is. Ommezwaai Het lijkt een prima deal. Maar nu de kogel door de kerk is, verslechtert de onderlinge verstandhouding met de dag. Daar komt bij dat de jaarrekening over 2009 een stevig verlies laat zien, waardoor de uitkoopregeling niet te financieren is. De jongste broer ziet geen andere oplossing dan de samenwerking per direct te beëindigen en de oudste broer uit te kopen door hem alle grondposities van het bedrijf aan te bieden. Als de oudste broer daarmee niet akkoord gaat, draait de jongste broer de zaken om: hij ziet af van de overname en legt de bal bij zijn broer. Óf hij kan de zaak overnemen tegen dezelfde voorwaarden óf de onderneming wordt alsnog in zijn geheel verkocht.
Wij (ver)kopen bedrijven Oprichter Berrie Abelen ‘terug’ bij Adcorporate Brabant
“Fijn om weer dicht bij de
dagelijkse praktijk te staan”
Hij stond aan de wieg van de Adcorporate-organisatie, legde zich de afgelopen jaren vooral toe op de internationalisering en is nu terug aan de basis. Berrie Abelen is weer actief voor Adcorporate Brabant. Hier draagt hij, samen met een team van ervaren adviseurs, persoonlijk zorg voor de activiteiten waar het hem allemaal om begonnen is: bedrijfsadvies, onafhankelijke waardebepalingen en begeleiding bij bedrijfsoverdrachten. De nieuwe invulling voor de regio Brabant is een bewuste keuze, gemaakt in goed overleg met de vorige adviseurs in dit werkgebied, van wie Adcorporate afscheid heeft genomen. Berrie Abelen neemt nu de verantwoordelijkheid over Adcorporate Brabant op zich. Dit is mogelijk doordat de internationale uitrol van het concept in de beoogde landen intussen in een vergevorderd stadium is. Daardoor kan hij weer persoonlijk gestalte geven aan de visie van Adcorporate en zelf ondernemers bijstaan. Visie Want ondanks de vergaande internationalisering van Adcorporate, is de visie van Berrie Abelen nog steeds heel puur: elke ondernemer heeft recht op gedegen begeleiding bij de aan- of verkoop van een bedrijf. Hoe kleinof grootschalig de onderneming ook is. Daar stáát Berrie Abelen voor en dat is op allerlei manieren terug te zien in de dienstverlening. Zo heeft iedere ondernemer die een profiel plaatst op Bedrijventekoop.nl recht op een gratis adviesgesprek bij Adcorporate. “Puur om te brainstormen en denkrichtingen aan te reiken”, licht Berrie Abelen toe. “Zodat de ondernemer in elk geval niets over het hoofd ziet.” Kennisoverdracht Een doelstelling die daar mooi bij aansluit, is die van kennisoverdracht. Berrie Abelen slaagde begin dit jaar cum laude als Register Adviseur Bedrijfsopvolging (RAB) en verzorgt nu het onderdeel ‘waardering’ bij diezelfde opleiding voor Avans+. Zijn eigen boek Vraagprijs of prijsvraag?! doet daarbij dienst als studiemateriaal. Adcorporate verzorgt daarnaast opleidingen en lezingen voor Kluwer en organiseert geregeld seminars, bijvoorbeeld over bedrijfswaardering. Dicht bij de praktijk Behalve aan kennis, hecht Berrie Abelen veel waarde aan praktijkervaring. Juist die factor is een drijfveer bij zijn terugkeer naar Adcorporate Brabant. “Je kunt een theorie pas uitwerken en uitrollen als die in de praktijk is getoetst. Nu
ik me internationaal gezien kan beperken tot coaching, heb ik weer de ruimte om op lokaal niveau activiteiten te ontplooien. Een dienst moet voor honderd procent kloppen, voordat we ermee naar buiten treden en er nationaal of zelfs internationaal werk van maken. Dat betekent testen, testen en nog eens testen. Het feit dat ik nu dichter bij de markt sta, helpt me daarbij. Een goed voorbeeld is de dienstverlening voor branche- en inkooporganisaties die we inmiddels landelijk presenteren. Ook deze komt van a tot z voort uit praktijkervaring.” Value in Finance Binnen Adcorporate gaat op dit moment ook aandacht uit naar de vernieuwde focus op bedrijfsadvies. Begeleiding bij bedrijfsoverdrachten heeft langzaamaan de overhand genomen, waardoor de tak bedrijfsadvies (onterecht) onderbelicht raakte. En dat terwijl de kennis hiervoor ruimschoots aanwezig is. Daarom zet Adcorporate een nieuw label in de markt: Value in Finance. Hoe organiseer ik een financiering? Waar haal ik welke zekerheden vandaan? Value in Finance helpt slim en verantwoord te ondernemen. Ook voor adviezen over zaken als aansturing, waarde creëren en de verdeling van omzet en marge over de klanten, zijn ondernemers hier aan het juiste adres. “Het is en blijft noodzaak om kritisch te zijn op je organisatie”, zegt Berrie Abelen. “Ondernemen moet prettig zijn, zonder onnodige druk. Daarom bieden wij verantwoorde oplossingen tegen de juiste voorwaarden.” Duurzame oplossingen Daarmee is de oprichter terug bij zijn basisbeginsel van duurzame dienstverlening. “Een bedrijf verkopen kan iedereen, maar het gaat om de manier waarop. Het moet op verantwoorde wijze gebeuren, tegen een goede prijs en de juiste voorwaarden. Vandaar dat wij niet enkel werken op basis van no cure, no pay. Wat voor ons een teken van succes is? Als de koper tien jaar na de transactie nog steeds zijn bedrijf runt, en de verkoper er nog steeds op de koffie komt.”
vervolg van pagina 1
Eigen weg Vanaf dat moment gaat het snel. De oudste broer besluit de zaak voort te zetten, neemt een vertrouwenspersoon in de arm en regelt de overname. Als de zaken zo goed als rond zijn, trekt hij zich plotseling terug. Weer zijn de broers terug bij af. Maar dan gebeurt er iets wat niemand meer had verwacht. Juist op het moment dat het niet meer goed lijkt te komen, gaan de broers nog één keer samen om de tafel zitten. In onderling overleg besluiten ze dat de jongste broer het bedrijf overneemt. Onder het verleden wordt een dikke streep gezet, ieder gaat zijn eigen weg. Samen leggen ze de basis voor een eerlijke transactie. En dus voor een goede toekomst, voor zowel het bedrijf als de familie.
Adcorporate trad in dit traject niet op namens een van de beide broers, maar vervulde een bemiddelende rol. De toekomst van de onderneming stond voorop, persoonlijke belangen waren ondergeschikt. Mede dankzij gedegen begeleiding van Adcorporate en de goede wil van de beide broers, kan Pietersen de toekomst weer met vertrouwen tegemoet zien. De geschiedenis van Pietersen is niet uniek. Veel (familie) bedrijven ‘vergeten’ de zaken goed te regelen en vooruit te kijken. Een aantal belangrijke tips: • Maak het onderwerp ‘bedrijfsoverdracht’ tijdig bespreekbaar. • Zorg voor een verantwoorde structuur met een goede scheiding van vermogen en risico. Ieder bedrijf wordt op enig moment overgedragen. Houd daar rekening mee. • Maak de (persoonlijke) belangen en doelstellingen van alle betrokkenen inzichtelijk en probeer hier zo veel mogelijk rekening mee te houden. • Leg een gedegen geschillenregeling vast, welke rechtsvorm uw onderneming ook heeft. Daarbij geldt: hoe concreter, hoe beter. • Maak de overdracht financieel transparant voor alle betrokken. Zo voorkomt u ‘scheve gezichten’ achteraf. * Op verzoek van onze cliënten hebben wij een fictieve bedrijfsnaam gebruikt.
Private equity: het braafste jongetje van de klas?
Financiering met risicodragend vermogen: helemaal zo gek nog niet De tijd dat verstrekkers van risicodragend vermogen nog fungeerden als croupiers aan de roulettetafel, door alles wat binnen handbereik ligt zelf binnen te harken, ligt (ver) achter ons. Financiering door een participatiemaatschappij, venture capitalist of private-equitypartij is vandaag de dag zeker het overwegen waard. De kans dat een bank een gevraagde financiering toekent, is flink afgenomen ten opzichte van een aantal jaren geleden. Bancaire instellingen zijn, al dan niet terecht, nog steeds zeer kritisch in het beoordelen van financieringsaanvragen en zijn selectiever geworden in keuze voor bepaalde branches en sectoren. Dit remt de groei van ondernemingen in meerdere opzichten. Toegevoegde waarde Tegelijkertijd zijn participatiemaatschappijen,
venture capitalists en private-equitypartijen inmiddels serieuze gesprekspartners. Dit heeft te maken met de toegenomen transparantie, ontwikkelingen in de financiële sector en professionalisering van deze partijen. Behalve het verzorgen van bijvoorbeeld overname- of groeifinanciering, bieden zij ook kennis en ervaring waar de ondernemer voordeel bij heeft. Het is immers ook in het belang van deze geldverstrekkers dat de waardecreatie en het rendement optimaal is. Het financiële belang wordt dan ook niet onder stoelen of banken gestoken. Uit diverse onderzoeken blijkt bovendien dat bedrijven die gefinancierd zijn met private equity beter presteren dan vergelijkbare bedrijven die enkel bankfinanciering kennen. Dit verschil komt met name tot uitdrukking in operationele verbeteringen en een vergrote afzet.
Alternatieve noodzaak De reden waarom een bank geen krediet verstrekt of reeds verstrekt krediet inperkt, is niet altijd even duidelijk. Private equity kan hierbij uitkomst bieden. Het eventuele tekort aan zekerheden of garanties, de (on)zichtbare bedrijfsrisico’s en de mogelijke twijfel rondom ondernemend vermogen zijn te compenseren door de inbreng van risicodragend vermogen. Dit kan ingebracht worden in de vorm van eigen vermogen of via een achtergestelde lening. Er zijn twee voordelen. Ten eerste heeft de bank de beschikking over een groter aansprakelijk vermogen, waardoor de kengetallen gunstiger zullen uitvallen. Ten tweede biedt een private-equitypartij vaak ondersteuning op managementniveau en wordt het netwerk ter beschikking gesteld
Bedrijfsoverdracht tussen Nederland en België Het aantal internationale bedrijfsoverdrachten neemt toe. Dat extra zorgvuldigheid en expertise hierbij cruciaal zijn, is duidelijk. Zelfs bij een overname tussen Nederland en België. Maar wat zijn de valkuilen? En hoe vermijd je die? Tom van der Hoff van Adcorporate Limburg (Nederland) en Marc Leemans van Adcorporate België gingen er uitgebreid op in tijdens het evenement ‘Innovatief en creatief ondernemen in de beide Limburgen’. Het evenement vond plaats op 2 februari in het (oude) stadhuis van Maastricht en werd georganiseerd door ICTloket Nederland en ICTloket Vlaanderen, in samenwerking met de gemeente Maastricht. Met hun presentatie gaven Tom van der Hoff en Marc Leemans de 165 aanwezigen een goed beeld van bedrijfsoverdrachten tussen Nederland en België, de risico’s en de succesfactoren.
Transparantie Zoals bij iedere overname, draait alles volgens de adviseurs om openheid en vertrouwen. Een gebrek aan transparantie (aan cijfermateriaal) leidt tot vragen en vaak zelfs tot argwaan, waardoor een partij kan afhaken. De complexiteit van internationale overnames zet de openheid en het vertrouwen extra onder druk. Dit heeft bijvoorbeeld te maken met verschillen in wetgeving. Een goed voorbeeld is het verschil in vennootschapsbelasting, die in België 33,99% bedraagt en in Nederland ongeveer 25%. Taal- en cultuurverschillen Taalproblemen zijn voor de hand liggende obstakels. Zo zijn veel Belgische afkortingen onbekend voor Nederlanders en andersom. Dit leidt tot verwarring. En ook cultuurverschillen kunnen de verstandhouding beïnvloeden. Zo is het belangrijk om te weten dat een Nederlandse
Nieuw: Value in Finance! Adcorporate heeft een nieuw label: Value in Finance. Dit is hét adres voor iedere ondernemer die behoefte heeft aan financieel advies en bedrijfsadvies. Onze jarenlange ervaring op financieel en bedrijfskundig gebied, gevoed vanuit de dagelijkse bedrijfsovernamepraktijk van Adcorporate, komt hiermee ter beschikking voor een uiterst brede doelgroep. Niet alleen bij zaken die te maken hebben
met bedrijfsoverdracht, maar bij álle uitdagingen die ondernemers aangaan. Van overname-, groei- en herfinanciering tot businessplannen, herstructurering en waardecreatie. Typerend voor Value in Finance zijn de gedegen adviezen. Oftewel: verantwoorde oplossingen tegen de juiste voorwaarden. Meer weten? Ga naar www.valueinfinance.com.
organisatie vaak veel ‘platter’ is dan een Belgische. Zonder dit besef kunnen onnodige managementconflicten ontstaan. Praktijkvoorbeeld De woorden van Tom van der Hoff en Marc Leemans werden onderstreept door gastspreker Jeroen Peters, die zijn ondernemerservaringen met de aanwezigen deelde. Hij verkocht zijn bedrijf Peters Kunststoffen B.V. enkele jaren geleden via Adcorporate aan een Belgische onderneming. Peters blikt terug op een succesvolle verkoop, maar benadrukt wel dat dit mede te danken is aan de goede voorbereiding van de betrokken partijen. “Internationale verschillen moet je niet onderschatten”, zo stelt hij.
Neem contact met ons op! Adcorporate heeft verschillende kantoren in Nederland. Daardoor is er bijna altijd een vestiging bij u in de buurt. Benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen? Neem dan contact met ons op. Wij vertellen u graag meer over de mogelijkheden.
E: info@adcorporate.com T: 088 2326776
www.adcorporate.com