pilotgids ACT4life groepstraining juli 2026

act4life

doen wat werkt voor jou GROEPSTRAINING VOOR 10-14 jarigen

pilotgids

INHOUDSOPGAVE WELKOM 4 DOEL VAN DE PILOT 4 VOOR WIE IS DEZE PILOT BEDOELD? 5 ONDERSTEUNING TIJDENS DE UITVOERING 5 EVALUATIE TIJDENS EN NA DE PILOT 6 UITVOERINGSLICENTIE EN GEBRUIKSVOORWAARDEN 6 VOLLEDIGE PLANNING VAN HET PILOT TRAJECT 8 WAAROM DEZE GROEPSTRAINING? 9 INCLUSIE- EN EXCLUSIECRITERIA 9 PRAKTISCHE RANDVOORWAARDEN EN LOGISTIEK 10 OPZET & FLEXIBILITEIT VAN HET PROGRAMMA 10 HOE WORDEN TRAINERS ONDERSTEUND IN DE UITVOERING? 10 WAT LEREN DEELNEMERS TIJDENS DE TRAINING? 11 HOE LEREN DEELNEMERS? 12 WAT LEREN OUDERS? 13 HOE LEREN OUDERS? 13 BIJLAGEN: DEELNAME- EN TOESTEMMINGSFORMULIER PILOT 15 UITVOERINGSLICENTIE- EN GEBRUIKSVOORWAARDEN 15 INHOUDELIJK PROGRAMMA ACT4LIFE GROEPSTRAINING 19 VISUELE VOORBEELDEN UIT DE TRAINERSHANDLEIDING 29 VISUELE VOORBEELDEN VAN WERKBLADEN 31 VISUELE VOORBEELDEN VAN UITLEGBLADEN 32 VISUELE VOORBEELDEN VAN POWERPOINTSLIDES 32 EVALUATIEVRAGEN - PILOT ACT4LIFE GROEPSTRAINING 34

WELKOM! Wat ontzettend fijn dat je deze pilotgids openslaat! Of je nu al definitief hebt besloten om mee te doen aan de pilot van de groepstraining ACT4life – Doen wat werkt voor jou, of dat je deze gids gebruikt om je nog rustig te beraden: we zijn ontzettend blij met je interesse.

Na het succes van onze individuele materialen hebben we de afgelopen tijd achter de schermen keihard gewerkt om de ACT4life-filosofie te vertalen naar een kant-en-klaar groepsprogramma. Dit protocol staat inhoudelijk als een huis, maar we weten ook dat de werkelijkheid in een trainingsruimte zich niet altijd laat vangen in een handleiding. Om te ontdekken hoe het programma écht ademt, leeft en landt bij de doelgroep, hebben we jouw expertise en vakmanschap als trainer keihard nodig. Samen met jou willen we bouwen aan een methode die in elke professionele praktijk soepel en krachtig uitvoerbaar is.

We zijn dan ook enorm benieuwd naar hoe jij straks de dynamiek in de groep ervaart, hoe je uitkomt met de tijdsplanning van 60 minuten en hoe de handleiding en materialen jou als professional ondersteunen.

Deze pilotgids is zo opgebouwd dat hij je helpt bij het maken van je overweging én je direct alle praktische kaders biedt om vol vertrouwen van start te gaan. Achterin vind je tevens de belangrijkste bijlagen, zoals het programma-overzicht met de leerdoelen, de digitale evaluatielijst, voorbeelden van het materiaal en de toekomstige uitvoeringslicentie.

Heb je na het lezen van deze gids nog vragen over de opzet of je deelname? Schroom niet en mail ons gerust via teamflow@act4life.nl. We denken ontzettend graag met je mee.

Hopelijk gaan we dit mooie pioniersavontuur samen aan. Veel leesplezier!

Namens het ontwikkelteam, Monique Samsen Psycholoog en grondlegger ACT4life Corine Zwikker GZ-psycholoog en orthopedagoog bij CJG Apeldoorn en hoofddocent ACT4life Jaantje Thiadens Didactisch specialist, coach in eigen praktijk en hoofddocent ACT4life

2

3

DOEL VAN DE PILOT Het therapeutisch groepsprotocol is inhoudelijk ontwikkeld en uitgewerkt. Iedere bijeenkomst is voorzien van een uitgebreide handleiding, PowerPointpresentatie, werk- en uitlegbladen, oudermateriaal en praktische aanwijzingen voor de trainer.

Voordat het protocol definitief wordt uitgebracht, willen we het zorgvuldig toetsen in de dagelijkse praktijk.

Daarbij onderzoeken we niet zozeer óf de inhoud klopt, maar vooral hoe het protocol werkt wanneer professionals ermee aan de slag gaan.

We zijn onder andere benieuwd naar: de uitvoerbaarheid van de bijeenkomsten; de haalbaarheid van de tijdsplanning; de duidelijkheid van de handleiding; de bruikbaarheid van de materialen; de betrokkenheid van ouders; de reacties van deelnemers; onderdelen die verdere verduidelijking of praktische aanscherping vragen.

Met de ervaringen uit deze pilot willen we ervoor zorgen dat toekomstige trainers kunnen werken met een protocol dat niet alleen inhoudelijk sterk is, maar ook prettig, duidelijk en betrouwbaar uitvoerbaar is.

Daarnaast werken we toe naar opname van ACT4life – Doen wat werkt voor jou in de Databank Effectieve Jeugdinterventies van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi). Hiervoor is het belangrijk dat de methode niet alleen goed beschreven is, maar ook overdraagbaar en uitvoerbaar blijkt in de dagelijkse praktijk.

VOOR WIE IS DEZE PILOT BEDOELD? Deze pilot is bedoeld voor professionals die groepsgerichte sociaal-emotionele begeleiding of behandeling bieden aan deelnemers.

Voor de uitvoering van de groepstraining is het een vereiste dat de trainer – of tenminste één van de trainers – ACT4life gecertificeerd is en specifiek de vierdaagse basistraining heeft gevolgd na mei 2024.

Voor deelname aan deze pilot vragen we verder dat je: gedurende de pilotperiode minimaal één ACT4life-groepstraining in zijn geheel aanbiedt; werkt met deelnemers in de leeftijd van ongeveer 10 - 14 jaar (bovenbouw PO en onderbouw VO); bereid bent het protocol zo veel mogelijk volgens de handleiding uit te voeren (waarbij het de bedoeling is dat het volledige programma van negen bijeenkomsten wordt doorlopen); jouw praktijkervaringen met ons wilt delen via de online evaluatie en bijeenkomsten; een professional bent die houdt van ontdekken, pionieren en delen, en die het leuk vindt om samen met ons te bouwen aan een nóg sterker programma.

4

ONDERSTEUNING TIJDENS DE UITVOERING We vinden het belangrijk dat je je als trainer goed ondersteund voelt tijdens de pilot. Omdat we samen een nieuw protocol in de praktijk testen, is er gedurende het traject volop ruimte om vragen te stellen en ervaringen uit te wisselen. Om deze ondersteuning voor iedereen overzichtelijk en haalbaar te houden, hebben we dit als volgt ingericht: Vier online vragenuurtjes (Vrije inloop): Gedurende de pilotperiode plannen we vier online vragenuurtjes in. Dit is een vrije inloop waar je live casuïstiek kunt inbrengen of vragen kunt stellen over de bijeenkomsten. De exacte data en tijden vind je in de planning hieronder. Om deze uurtjes zo effectief mogelijk te benutten, vragen we je om je specifieke vraag vooraf (dit mag tot een uur van tevoren) per mail aan ons door te geven.

Vragen via de mail: Heb je tussendoor een korte, praktische of logistieke vraag? Dan kun je uiteraard een mail sturen naar teamflow@act4life.nl. Merk je dat je vraag complexer is of uitgebreidere inhoudelijke uitleg vraagt? Dan zullen we je vriendelijk verzoeken om deze in te brengen tijdens het eerstvolgende online vragenuurtje.

De handleiding als basis: Het is de bedoeling dat de gids en het protocol na deze testfase zelfstandig voor zich kunnen spreken. Loop je direct voor of na een bijeenkomst aan tegen een specifieke situatie in de groep? We vragen je om dan in eerste instantie altijd de uitgebreide handleiding te raadplegen. Het protocol is zo opgebouwd dat deze ruimte biedt voor jouw eigen professionele afstemming op de deelnemers.

Met deze opbouw bundelen we de inhoudelijke vragen bewust tijdens de online momenten, zodat we voor of na elke afzonderlijke bijeenkomst individuele en zeer specifieke mailwisselingen kunnen voorkomen.

PRAKTISCHE ZAKEN & LOGISTIEK Om ervoor te zorgen dat je goed voorbereid met je groep kunt starten, hebben we de praktische zaken en de planning als volgt opgesteld: Kosten en materialen: Deelname aan de pilot en het gebruik van alle benodigde digitale materialen, het trainingsprotocol en de handleiding is gedurende de gehele pilotperiode volledig kosteloos.

Ontvangst van het materiaal: Uiterlijk twee weken voor de geplande start van jouw groepstraining ontvang je van ons een persoonlijke e-mail met de definitieve pilot-handleiding en de toegangsschakel naar de ondersteunende PowerPointpresentaties en de digitale werkbladen.

Ondersteuningsmateriaal bij werving: Het vullen van een groep kan uitdagend zijn. Om je hierbij te helpen, ontvang je een kant-en-klare informatietekst voor je website of nieuwsbrief, plus een duidelijke informatiebrief die je direct aan geïnteresseerde ouders kunt meegeven.

Daarnaast werken we momenteel aan een fysieke folder die in dezelfde stijl als de training is vormgegeven. Deze kun je meegeven aan mogelijke deelnemers en hun ouders, of bijvoorbeeld op scholen achterlaten.

5

EVALUATIE TIJDENS EN NA DE PILOT De kwaliteit van deze pilot wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ervaringen van de deelnemende professionals.

Gedurende de pilot vragen we je daarom om stil te staan bij vragen als: Waren de bijeenkomsten uitvoerbaar binnen de beschikbare tijd?

Waren de instructies voldoende duidelijk?

Waren de oefeningen passend voor de doelgroep?

Waren de werk- en uitlegbladen bruikbaar?

Hoe reageerden de deelnemers?

Hoe reageerden de ouders?

Welke onderdelen werkten bijzonder goed?

Welke onderdelen vroegen nog om verduidelijking of praktische aanscherping?

Voor de kwaliteitsverbetering, de doorontwikkeling van het protocol en het toekomstige erkenningstraject bij het NJi zijn jouw praktijkervaringen essentieel. We vragen je daarom om na afloop van de training de volgende stappen te doorlopen: Presentie bijhouden: We vragen je om gedurende de pilot per bijeenkomst bij te houden welke deelnemers aanwezig zijn geweest. Deze aanwezigheidscijfers geef je aan het einde van het traject eenvoudig door via de digitale evaluatielijst. Je hoeft dus geen losse documenten in te scannen of te mailen.

Digitale evaluatie: Je ontvangt na de laatste bijeenkomst een persoonlijke link per mail om de evaluatie volledig digitaal in te vullen. Het invullen hiervan kost ongeveer 30 minuten. We vragen je om deze vragenlijst binnen 14 dagen na afronding van jouw training in te vullen; dan zitten de ervaringen nog vers in je geheugen en kunnen wij de data alvast gaan verwerken. Alle evaluaties moeten uiterlijk 12 februari 2027 definitief binnen zijn. Papier inleveren is niet mogelijk.

Online bijeenkomst (Vijfde moment): Als vast onderdeel van de pilot nemen alle deelnemende professionals deel aan een centrale online bijeenkomst om ervaringen uit te wisselen, te evalueren en de resultaten toe te lichten. Deze bijeenkomst vindt tegen het einde van de pilotperiode plaats. Via een gezamenlijke datumprikker stemmen we de definitieve datum met elkaar af. Je ontvangt de uitnodiging en de videolink hiervoor vervolgens via de mail.

Let op: We verzamelen in dit stadium geen data van de deelnemers of hun ouders zelf. De evaluatie is volledig gericht op jouw professionele ervaringen als trainer. Voor deelname aan de groepstraining die jij in het kader van de pilot verzorgt, is er vanuit ons dus geen toestemming nodig voor het verzamelen van anonieme gegevens van ouders of deelnemers.

UITVOERINGSLICENTIE EN GEBRUIKSVOORWAARDEN Als dank voor jouw deelname aan deze pilot ontvang je na afronding kosteloos een uitvoeringslicentie voor het geven van deze groepstraining voor een periode van twee jaar. Het type licentie dat je ontvangt, is afhankelijk van de vorm waarin je deelneemt:

6

Persoonsgebonden licentie: Neem je als individuele professional deel? Dan ontvang je een persoonlijke licentie. Alleen jij bent hiermee bevoegd om de training te geven. Stap je over naar een andere werkgever, dan verhuist de licentie met jou mee.

Praktijk- of instantielicentie: Neemt jouw praktijk of instantie als organisatie deel aan de pilot? Dan ontvangt de instantie een collectieve licentie. Meerdere getrainde collega's binnen de organisatie mogen de training uitvoeren, en de licentie blijft bij de instantie als je weggaat.

DE SPELREGELS Goed om te weten: de gebruiksvoorwaarden en de bescherming van het materiaal uit de toekomstige uitvoeringslicentie zijn vanaf de start van de pilot al direct van kracht. Dit betekent onder andere dat het materiaal uitsluitend voor deze pilot gebruikt mag worden en niet zomaar gedeeld of vermenigvuldigd mag worden.

Na de pilotperiode van twee jaar vervalt het actieve recht om de groepstraining te geven en de naam te gebruiken, tenzij de licentie wordt verlengd. De fysieke handleidingen en werkbladen die je voor deze pilot ontvangt, blijven na afloop uiteraard wel gewoon jouw materiële eigendom.

Omdat deze voorwaarden direct ingaan, is het een vereiste voor deelname aan de pilot dat je vooraf akkoord gaat met deze voorwaarden. De volledige bepalingen en toekomstige tarieven vind je als bijlage achterin deze gids.

7

VOLLEDIGE PLANNING VAN HET PILOT TRAJECT 7 september 2026

Officiële start van de pilotperiode. Vanaf dit moment kunnen de groepstrainingen in de praktijk van start gaan.

Vrijdag 11 september 2026 (09:00 – 10:00 uur)

Eerste online inloopuurtje voor live casuïstiek en vragen.

Maandag 5 oktober 2026 (16:00 – 17:00 uur)

Tweede online inloopuurtje voor live casuïstiek en vragen.

Woensdag 4 november 2026 (09:00 – 10:00 uur)

Derde online inloopuurtje voor live casuïstiek en vragen.

6 november 2026

De gezamenlijke datumprikker voor het centrale online afsluitmoment wordt uiterlijk vandaag naar alle trainers verstuurd.

Maandag 30 november 2026 (16:00 – 17:00 uur)

Vierde online inloopuurtje voor live casuïstiek en vragen.

30 januari 2027

Officieel einde van de pilotperiode voor de uitvoering van de groepen.

Eind januari 2027

De gezamenlijke, centrale online bijeenkomst (het vijfde contactmoment) vindt plaats om ervaringen uit te wisselen.

12 februari 2027

Deadline inleveren digitale evaluatie(s). Bij voorkeur binnen 14 dagen na je laatste bijeenkomst, zodat de ervaringen nog vers in het geheugen zitten.

1 februari – 28 februari 2027

Verwerking van alle ingekomen evaluaties door het ACT4life-team. Indien dat echt nodig is, nemen we in deze periode nog even contact met je op voor aanvullende vragen over je ervaringen.

1 maart – 15 juli 2027

Aanpassen van het volledige programma en het definitief herschrijven van de handleiding en alle materialen op basis van de pilot-feedback.

15 juli 2027

Evaluatiemoment van het herschreven materiaal waarbij we beslissen of het programma definitief gelanceerd kan worden, of dat we eerst nog een gerichte tweede pilotronde gaan draaien.

8

WAAROM DEZE GROEPSTRAINING? De afgelopen jaren hebben duizenden professionals binnen de jeugdhulp, GGZ, het onderwijs en de eerstelijnszorg met het ACT4life-model leren werken. In de dagelijkse praktijk blijkt steeds opnieuw dat kinderen, jongeren én hun ouders behoefte hebben aan een laagdrempelige groepstraining waarin zij niet alleen praten over problemen, maar vooral vaardigheden ontwikkelen om beter met het dagelijks leven om te gaan.

Vanuit die behoefte is ACT4life – Doen wat werkt voor jou ontwikkeld: een groepsprotocol waarin kinderen op een visuele, ervaringsgerichte en praktische manier leren hoe gedrag ontstaat, hoe zij beter kunnen begrijpen wat er in hen gebeurt en welke verschillende strategieën zij kunnen inzetten wanneer zij gedoe tegenkomen.

De training richt zich niet op één specifieke diagnose of klacht, maar op het aanleren van algemene en transdiagnostische levensvaardigheden die gepaard gaan met veerkracht. Deelnemers leren een ander perspectief in te nemen op zichzelf, hun gedachten en de wereld om hen heen. Zij leren accepteren van en veerkrachtig omgaan met gedoe, en ontdekken wat er écht toe doet in het leven.

Door hun omgeving zo in te richten dat de kans op geluk groter wordt, ontwikkelen zij de vaardigheden om stabiel en veerkrachtig in het leven te staan. Door inzicht te krijgen in hoe gedrag ontstaat en verschillende vaardigheden te oefenen, bouwen deelnemers een steeds grotere 'gereedschapskist' aan mogelijkheden op.

Zij leren dat er niet één juiste manier is om met moeilijke situaties om te gaan, maar dat zij kunnen onderzoeken welke aanpak op dat moment het beste past bij henzelf én bij de situatie.

De training sluit daarmee goed aan bij de huidige beweging binnen de jeugdhulp, waarin steeds meer aandacht is voor preventie, normaliseren, groepsgerichte ondersteuning, het versterken van de eigen mogelijkheden van kinderen en gezinnen en het voorkomen van zwaardere zorg.

DOELGROEP ACT4life - Doen wat werkt voor jou is bedoeld voor kinderen en jongeren van 10 tot 14 jaar (bovenbouw primair onderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs) die ondersteuning kunnen gebruiken bij het omgaan met emoties, spanning, onzekerheid, sociale situaties en andere vormen van dagelijks gedoe. De training helpt hen om meer inzicht te krijgen in zichzelf, veerkrachtiger om te gaan met uitdagingen en vaardigheden te ontwikkelen die bijdragen aan hun sociaal-emotionele ontwikkeling.

Voor een optimaal effect van de training is het belangrijk dat er sprake is van een ondersteunende en (in ieder geval enigszins) stabiele thuissituatie, zodat het kind de ruimte heeft om de vaardigheden ook thuis te ontdekken en te oefenen. Daarom is dit aanbod minder passend bij: Acute problematiek: Bij een actieve crisis of zeer ernstige psychiatrische- of gedragsproblemen biedt een individuele setting vaak meer de benodigde veiligheid en maatwerk.

Hoge instabiliteit thuis: Als de thuissituatie te onveilig of instabiel is, is de transfer van de vaardigheden naar het dagelijks leven erg moeilijk. Gerichte systeembehandeling heeft dan prioriteit.

9

PRAKTISCHE RANDVOORWAARDEN EN LOGISTIEK Om de groepstraining succesvol uit te voeren, gelden de volgende richtlijnen: Groepsgrootte: De training is optimaal effectief bij een groepsgrootte van 6 tot 8 deelnemers. Dit zorgt voor voldoende groepsdynamiek, terwijl er wel ruimte blijft voor individuele afstemming.

Trainers: De training wordt bij voorkeur gegeven door twee ACT4life-gecertificeerde trainers. Dit maakt het mogelijk om de groepsdynamiek te bewaken, subgroepjes te begeleiden en flexibel in te spelen op wat er in de groep gebeurt.

Ruimte en materialen: Omdat ACT4life actief en ervaringsgericht is, is een ruimte nodig waarin deelnemers gemakkelijk kunnen bewegen (vrij van obstakels). Daarnaast is er een scherm of digibord vereist voor het tonen van de ondersteunende PowerPoint-presentaties.

Tijdsinvestering: Naast de 60 minuten per bijeenkomst, adviseren we rekening te houden met circa 20 minuten voorbereidingstijd (klaarzetten van materialen) en 5 minuten oudercontact per sessie.

OPZET & FLEXIBILITEIT VAN HET PROGRAMMA De groepstraining bestaat uit negen bijeenkomsten. Met uitzondering van de eerste en laatste bijeenkomst (75 minuten) is iedere bijeenkomst uitgewerkt voor ongeveer 60 minuten. Het thema en de leerdoelen van iedere bijeenkomst zijn opgenomen in de bijlage.

De bijeenkomsten vormen samen één zorgvuldig opgebouwde leerlijn. Iedere bijeenkomst bouwt voort op de vorige, waardoor deelnemers stap voor stap nieuwe inzichten en vaardigheden ontwikkelen. Om die reden is het de bedoeling dat het volledige protocol wordt uitgevoerd en dat de volgorde van de bijeenkomsten behouden blijft; deze indeling biedt houvast en maakt het mogelijk om de vaardigheden stap voor stap op te bouwen.

Tegelijkertijd is het protocol flexibel inzetbaar. Binnen de afzonderlijke bijeenkomsten is er ruimte voor professionele afstemming op de groep. Zo kan een oefening korter of juist uitgebreider worden uitgevoerd, kan gekozen worden voor een alternatieve werkvorm die beter aansluit bij de deelnemers of kunnen aanvullende oefeningen worden toegevoegd. Daarbij is het belangrijk dat de leerdoelen van de bijeenkomst behouden blijven en dat de gekozen werkvorm dezelfde ACT4life-vaardigheid of hetzelfde onderliggende proces ondersteunt als de oorspronkelijke oefening. In de handleiding worden hiervoor verschillende suggesties en handreikingen gegeven.

De duur van 60 minuten per bijeenkomst is een richtlijn. In de praktijk kan een bijeenkomst korter of langer duren, afhankelijk van de groep, de setting en de beschikbare tijd. Trainers kunnen ervoor kiezen om uitgebreider stil te staan bij oefeningen, ervaringen van deelnemers of bepaalde onderdelen van het model wanneer dit het leerproces ondersteunt.

De groepstraining biedt daarmee ruimte voor maatwerk, zonder dat de opbouw van het programma verloren gaat. Het is belangrijk dat alle oefeningen, leerdoelen en kernonderdelen van de bijeenkomst aan bod komen, zodat deelnemers het volledige ACT4life-model leren kennen en toepassen.

10

HOE WORDEN TRAINERS ONDERSTEUND IN DE UITVOERING? Het groepsprotocol is zo ontwikkeld dat trainers zich kunnen richten op de groep, zonder voortdurend zelf het wiel opnieuw te hoeven uitvinden. Daarom ontvang je niet alleen de materialen die je nodig hebt. maar ook een handleiding die je stap voor stap ondersteunt bij de voorbereiding en uitvoering van iedere bijeenkomst.

De handleiding is zeer uitgebreid uitgewerkt en bevat duidelijke, vaak letterlijke instructies over wat je kunt vertellen, vragen of doen. Daarnaast vind je bij iedere bijeenkomst de leerdoelen, een routekaart met de opbouw van de bijeenkomst, praktische voorbereidingstips, aanwijzingen voor de uitvoering en suggesties voor de nabespreking.

Alle oefeningen zijn volledig beschreven en veelal voorzien van werkbladen die gekopieerd kunnen worden voor de deelnemers. Daarnaast ontvangen deelnemers uitlegbladen waarin de vaardigheden uit de training worden samengevat, zodat zij deze ook tussen de bijeenkomsten door en na afloop van de training kunnen herkennen en toepassen.

Omdat iedere groep anders is, bevat de handleiding ook praktische handreikingen voor het afstemmen van oefeningen en vraagstelling op de behoeften van de groep. Er worden suggesties gegeven voor deelnemers die meer of juist minder ondersteuning nodig hebben bij het begrijpen en uitvoeren van de opdrachten, zonder dat de leerdoelen van de bijeenkomst veranderen.

Ook de samenwerking met ouders krijgt veel aandacht. De handleiding bevat voorbeeldteksten, ouderinformatie en praktische handvatten om ouders actief te betrekken bij de training en hen te ondersteunen in het begeleiden van hun kind tussen de bijeenkomsten door en na afloop van de groepstraining.

Tijdens de bijeenkomsten wordt gebruikgemaakt van verschillende ondersteunende materialen, waaronder een PowerPointpresentatie, werkbladen, uitlegbladen en visuele hulpmiddelen die aansluiten bij het ACT4lifemodel.

Daarnaast werken we momenteel aan een grote beschrijfbare en draagbare versie van het Kruispunt met magnetische symboolfiguren, zodat trainers de verschillende vaardigheden en gedragsprocessen samen met de groep op een interactieve manier kunnen verkennen.

WAT LEREN DEELNEMERS TIJDENS DE TRAINING? De groepstraining helpt deelnemers om beter te begrijpen hoe gedrag ontstaat en hoe zij daar zelf invloed op kunnen uitoefenen.

Gedurende de negen bijeenkomsten leren zij onder andere: begrijpen hoe gedrag ontstaat en ontdekken welke invloed gedachten, gevoelens, lichaamssignalen, de omgeving en persoonlijke waarden daarop hebben (Bijeenkomst 1 – Let's Go!); onderscheid maken tussen feiten en de verhalen die hun hoofd maakt, zodat zij minder automatisch op gedachten reageren (Bijeenkomst 2 – Feiten en verhalen); ontdekken wat zij belangrijk vinden, leren onderscheid maken tussen waar zij wel en geen invloed op hebben en onderzoeken hoe zij hun aandacht en energie kunnen richten op datgene waar zij zelf beweging in kunnen brengen (Bijeenkomst 3 – Zo wil ik leven);

11

signalen van spanning en rust of herstel bij zichzelf herkennen en verschillende vaardigheden oefenen die kunnen helpen bij het reguleren van emoties, passend bij henzelf én de situatie (Bijeenkomst 4 – Gas geven en remmen); begrijpen dat gedoe een normaal onderdeel van het leven is en onderzoeken welke automatische strategieën zij gebruiken om hiermee om te gaan (Bijeenkomst 5 – Gedoe!); moeilijke gedachten en gevoelens leren opmerken zonder erdoor vast te lopen en ontdekken welke strategieën op dat moment helpend kunnen zijn (Bijeenkomst 6 – Uit de knoop); verschillende vaardigheden leren combineren en flexibel leren schakelen tussen strategieën, zodat zij kunnen kiezen wat in een bepaalde situatie het meest helpend is (Bijeenkomst 7 – Flexibel zijn); bewust leren kiezen voor gedrag dat werkt en past bij wat zij belangrijk vinden, ook wanneer dat moed, oefening of doorzettingsvermogen vraagt (Bijeenkomst 8 – Ik kies); vertrouwen ontwikkelen in hun eigen mogelijkheden, de geleerde vaardigheden zelfstandig leren toepassen in het dagelijks leven en zo stap voor stap hun veerkracht vergroten (Bijeenkomst 9 – Doen wat werkt voor jou).

HOE LEREN DEELNEMERS? ACT4life – Doen wat werkt voor jou is een actieve, visuele en ervaringsgerichte groepstraining. De nadruk ligt niet alleen op het begrijpen van de stof, maar vooral op het herkennen, ervaren, oefenen en toepassen van de geleerde vaardigheden in het dagelijks leven.

Iedere bijeenkomst bestaat uit een afwisseling van verschillende werkvormen die elkaar versterken. De trainers geven korte stukjes uitleg (psycho-educatie), ondersteund door een PowerPointpresentatie, herkenbare praktijkvoorbeelden en het ACT4life-model. Vervolgens oefenen deelnemers de vaardigheden in ervaringsgerichte oefeningen, waarbij zij steeds onderzoeken hoe deze aansluiten bij hun eigen leven. De trainers brengen de vaardigheden daarbij ook zelf voortdurend in de praktijk door tijdens de bijeenkomst voor te doen hoe zij nieuwsgierig kunnen onderzoeken, gedrag kunnen herkennen en flexibel kunnen omgaan met lastige situaties.

Na iedere bijeenkomst ontvangen deelnemers een Volgende stap: een praktische doe-opdracht waarmee zij de geleerde vaardigheden direct kunnen toepassen in hun eigen omgeving. Ouders ontvangen hierbij handvatten om hun kind tijdens het oefenen te begeleiden en te stimuleren.

De kracht van het ACT4life-model is dat abstracte psychologische processen zichtbaar en begrijpelijk worden gemaakt. Gedachten, gevoelens, lichaamssignalen, gedrag, waarden en de invloed van de omgeving worden vertaald naar herkenbare symbolen en concrete situaties uit het dagelijks leven. Hierdoor kunnen deelnemers gemakkelijker herkennen wat er op een bepaald moment gebeurt en welke vaardigheden hen kunnen helpen.

Deelnemers leren daarbij niet één vaste manier om met gedoe om te gaan. Zij bouwen stap voor stap een steeds grotere gereedschapskist aan vaardigheden op en leren onderzoeken welke strategie op dat moment het beste past bij henzelf én bij de situatie. Hierdoor ontwikkelen zij steeds meer flexibiliteit in het omgaan

12

met gedachten, gevoelens, lichaamssignalen én de invloed van hun omgeving. Juist dit vermogen om bewust te kunnen schakelen tussen verschillende vaardigheden vormt de basis voor meer veerkracht in het dagelijks leven.

WAT LEREN OUDERS? Het betrekken van ouders is geen voorwaarde om de groepstraining te kunnen volgen, maar we adviseren dit wel nadrukkelijk wanneer dit mogelijk en passend is. In sommige situaties is ouderbetrokkenheid praktisch niet haalbaar of is er naast de groepstraining aanvullende systemische begeleiding nodig. De groepstraining is in die gevallen geen vervanging van gezins- of systeembehandeling, maar kan daar wel een waardevolle aanvulling op zijn.

Binnen ACT4life zien we gedrag niet als iets dat losstaat van de omgeving. Gedrag ontstaat voortdurend in wisselwerking met de context waarin iemand leeft en juist die context kan een belangrijke rol spelen bij het ontwikkelen, oefenen en behouden van nieuwe vaardigheden.

Ouders vervullen hierin een unieke positie. Zij zien hun kind in uiteenlopende situaties, kunnen helpen om de taal van ACT4life ook thuis te gebruiken en ondersteunen bij het oefenen van de vaardigheden tussen de bijeenkomsten door. Hierdoor krijgen nieuwe inzichten en vaardigheden meer kans om onderdeel te worden van het dagelijks leven.

Gedurende de training leren ouders onder andere: begrijpen hoe gedrag ontstaat en welke invloed gedachten, gevoelens, lichaamssignalen, de omgeving en persoonlijke waarden daarop hebben; gedrag van hun kind vanuit een breder perspectief bekijken en beter begrijpen wat hun kind op een bepaald moment nodig heeft; herkennen hoe zij zelf reageren op lastig of spannend gedrag en welke invloed dit kan hebben op de interactie met hun kind; ruimte maken voor moeilijke gedachten en gevoelens, zonder deze direct te willen oplossen of over te nemen; aansluiten bij de taal, symbolen en vaardigheden die hun kind tijdens de training leert; hun kind ondersteunen bij het oefenen en toepassen van de geleerde vaardigheden in het dagelijks leven; stap voor stap meer vertrouwen ontwikkelen in het vermogen van hun kind om zelf met uitdagingen om te gaan; bijdragen aan een omgeving waarin gedoe genormaliseerd wordt en waarin het hele gezin kan oefenen met vaardigheden die helpen om met het dagelijks leven om te gaan.

De vaardigheden die ouders leren zijn niet alleen ondersteunend aan de groepstraining, maar blijken vaak ook waardevol in hun eigen dagelijks leven en in de relatie met hun kind.

HOE LEREN OUDERS? Ouders worden vanaf de start actief betrokken bij de groepstraining. Tijdens de eerste bijeenkomst maken zij

13

kennis met de uitgangspunten van ACT4life en krijgen zij uitleg over de opbouw van de training, hun rol gedurende het traject en de manier waarop zij hun kind kunnen ondersteunen.

Na iedere bijeenkomst ontvangen ouders een korte samenvatting van het behandelde thema, praktische uitleg over de vaardigheden die aan bod zijn gekomen en concrete handvatten om deze thuis samen met hun kind toe te passen. Daarnaast ontvangen zij suggesties voor kleine oefen- en gespreksmomenten, zodat het geleerde ook buiten de trainingsbijeenkomsten geoefend en versterkt kan worden.

In de handleiding zijn daarnaast twee facultatieve ouderbijeenkomsten van ongeveer één tot anderhalf uur opgenomen. Organisaties kunnen deze bijeenkomsten inzetten wanneer dit past binnen de setting, beschikbare tijd en doelgroep. Tijdens deze bijeenkomsten krijgen ouders meer inzicht in de vaardigheden uit de training, onderzoeken zij hoe zij hier zelf mee omgaan en leren zij hoe zij de ontwikkeling van hun kind kunnen ondersteunen in het dagelijks leven.

De keuze om ouders actief te betrekken is bewust. Kinderen en jongeren hebben de grootste kans op blijvende verandering wanneer belangrijke volwassenen in hun omgeving dezelfde taal spreken, vergelijkbare vaardigheden ontwikkelen en zelf ook bereid zijn om naar hun eigen gedragspatronen te kijken. De ouderbijeenkomsten dragen hieraan bij door ouders niet alleen te informeren, maar hen ook uit te nodigen de principes van ACT4life op zichzelf toe te passen.

Tijdens de afsluitende bijeenkomst blikken ouders en deelnemers gezamenlijk terug op het leerproces en kijken zij vooruit naar hoe de geleerde vaardigheden ook na afloop van de training een plek kunnen blijven houden in het dagelijks leven.

Door ouders actief te betrekken ontstaat een gezamenlijke taal rondom gedrag, emoties, uitdagingen en veerkracht. Niet alleen deelnemers, maar vaak ook ouders herkennen zichzelf in de vaardigheden en ontdekken dat gedoe een normaal onderdeel van het leven is – ongeacht je leeftijd – én dat je kunt leren om hier op verschillende manieren mee om te gaan. Daarmee kan de training niet alleen bijdragen aan de ontwikkeling van de deelnemer, maar ook aan meer begrip, openheid, veerkracht en onderlinge verbondenheid binnen het gezin als geheel.

14

DEELNAME- EN TOESTEMMINGSFORMULIER PILOT Met dit formulier meld ik mij officieel aan voor deelname aan de pilot van het ACT4lifegroepstrainingprotocol (leeftijdscategorie 10-14 jaar).

Door dit formulier te ondertekenen, verklaar ik mij akkoord met de voorwaarden en geef ik toestemming voor het verwerken van de evaluatiegegevens ten behoeve van de kwaliteitsverbetering en de doorontwikkeling van het programma.

GEGEVENS EN LICENTIE Naam: Organisatie / praktijk: Adresgegevens:

E-mailadres: Mijn type licentie bij uitstroom (aankruisen wat van toepassing is): Persoonsgebonden licentie (Ik neem deel op individuele titel) Instantielicentie (Ik neem deel namens de organisatie/praktijk)

VERKLARING EN VOORWAARDEN VOOR DEELNAME Met mijn handtekening verklaar ik het volgende: 1. Scholing: Ik heb (of de betrokken trainers binnen mijn organisatie hebben) de vierdaagse basistraining ACT4life gevolgd vanaf mei 2024.

2. Uitvoering: Ik doe mijn uiterste best om gedurende de pilotperiode minimaal één groepstraining uit te voeren, waarbij ik de handleiding zo nauwkeurig mogelijk in de praktijk test. Ik begrijp dat het hierbij de bedoeling is dat het volledige programma wordt doorlopen.

3. Evaluatie en presentie: Ik deel na afloop van het traject mijn praktijkervaringen en de presentiecijfers via de digitale evaluatielijst (dit kost ongeveer 30 minuten).

4. Online bijeenkomst: Ik neem actief deel aan de online bijeenkomst voor professionals. Ik zal hiertoe mijn beschikbaarheid doorgeven via de gezamenlijke datumprikker.

5. Gebruiksvoorwaarden: Ik heb kennisgenomen van de Uitvoeringslicentie- en gebruiksvoorwaarden (zoals opgenomen in deze gids) en ga ermee akkoord dat deze voorwaarden en de bescherming van het materiaal vanaf de start van de pilot direct onvoorwaardelijk van kracht zijn.

6. Verantwoordelijkheid instantie (indien van toepassing): Indien ik dit formulier namens een organisatie of praktijk onderteken, verklaar ik dat ik zorg draag voor de interne naleving van de licentie- en gebruiksvoorwaarden door de hierboven genoemde deelnemende trainers.

15

MIJN TOESTEMMING VOOR GEGEVENSVERWERKING (PRIVACY & AVG) Ik geef ACT4life B.V. uitdrukkelijk toestemming om mijn ingevulde evaluatiegegevens, praktijkervaringen en feedback te verwerken.

Doel van de pilot: Ik begrijp dat deze gegevens worden gebruikt voor de kwaliteitsverbetering van de groepstraining, het verfijnen van de handleiding en het optimaliseren van het bijbehorende materiaal op basis van de praktijk.

Mijn gegevens worden strikt vertrouwelijk behandeld en zijn in rapportages nooit herleidbaar tot individuele trainers, instanties of deelnemers en ouders.

Hierbij verklaar ik mijzelf (of namens mijn instantie) definitief op te geven voor de pilot en ga ik akkoord met alle bovenstaande bepalingen.

Plaats: Datum: Handtekening:

16

UITVOERINGSLICENTIE- EN GEBRUIKSVOORWAARDEN Groepstraining ACT4life – Doen wat werkt voor jou Ter bescherming van de samenhang, kwaliteit en methodische integriteit van de ACT4life-groepstraining gelden de volgende voorwaarden voor het gebruik van de uitvoeringslicentie: 1. Algemeen en toepasselijkheid tijdens de pilot 1.1. Deze licentievoorwaarden zijn van toepassing op het gebruik van het trainingsprotocol, de handleiding en alle bijbehorende materialen van de groepstraining ACT4life – Doen wat werkt voor jou, uitgegeven door ACT4life B.V., Arnhem.

1.2. Directe werking: Deze voorwaarden, inclusief alle bepalingen omtrent de bescherming van het materiaal en intellectueel eigendom, zijn vanaf de start van de pilotperiode direct onvoorwaardelijk van kracht voor de deelnemende trainer(s) en instantie(s).

1.3. Gebruik van het materiaal is uitsluitend toegestaan op basis van actieve deelname aan de pilot dan wel een geldige uitvoeringslicentie.

2. Vormen en looptijd van de licentie 2.1. De uitvoeringslicentie wordt verleend voor een periode van twee (2) jaar. Bij succesvolle afronding van de pilot start deze termijn kosteloos op de datum van uitgifte.

2.2. Persoonsgebonden licentie: Deze licentie wordt verleend aan de individuele professional die de vereiste scholing heeft gevolgd. Het gebruiksrecht is strikt persoonlijk en verhuist mee indien de professional van werkgever of praktijk verandert.

2.3. Instantielicentie: Deze licentie wordt verleend aan de desbetreffende organisatie. Onder deze licentie mogen twee of meer getrainde professionals binnen de muren van deze instantie het protocol uitvoeren. Bij personele wisselingen blijft de licentie eigendom van de instantie. De juridische verantwoordelijkheid voor de naleving van deze voorwaarden rust volledig bij de organisatie. De contactpersoon of wettelijk vertegenwoordiger die de aanmelding namens de instantie indient, draagt er zorg voor dat alle deelnemende trainers binnen de organisatie op de hoogte zijn van deze gebruiksvoorwaarden en zich hieraan houden. Bij het eventuele vertrek van de ondertekenende contactpersoon blijven alle rechten en plichten uit deze voorwaarden onvoorwaardelijk van kracht voor de instantie en gaan deze automatisch over op de opvolger of de directie.

2.4. Na afloop van de termijn van twee jaar vervalt het actieve gebruiksrecht automatisch, tenzij de licentie tijdig wordt verlengd tegen de op dat moment geldende voorwaarden en tarieven.

3. Voorwaarden voor gebruik en verlenging 3.1. Scholingsvereiste: Het uitvoeren van het protocol en het gebruik van het materiaal is uitsluitend toegestaan indien de betrokken professional de officiële ACT4life-basistraining (vanaf mei 2024) met succes heeft afgerond.

3.2. Kwaliteitsborging bij verlenging: Voor het verlengen van de uitvoeringslicentie na twee jaar kan ACT4life B.V. actieve deelname aan deskundigheidsbevordering (zoals een erkende terugkomdag, nascholing of een structureel intervisietraject) als harde voorwaarde stellen.

17

4. Gebruik van het materiaal en uitstroom 4.1. Binnen de looptijd is het toegestaan de bijbehorende werkbladen te kopiëren en te gebruiken binnen de eigen professionele praktijk, klas, groep of instantie ten behoeve van de deelnemende kinderen.

4.2. Niet-overdraagbaarheid en delen met collega's: De licentie is niet overdraagbaar. Het is nadrukkelijk niet toegestaan om het trainingsprotocol, de handleiding of de bijbehorende (digitale) werkbladen te delen met, of te kopiëren voor, ongetrainde collega’s of derden buiten de gelicentieerde context. Het gebruik van het materiaal blijft voorbehouden aan professionals die de vereiste basistraining hebben afgerond.

4.3. Het staat de licentiehouder vrij om binnen de uitvoering aanvullende oefeningen of alternatieve werkvormen toe te voegen, mits deze ondersteunend zijn aan de vastgestelde leerdoelen en geen wijzigingen aanbrengen in de onderliggende ACT4life-methodiek, symboliek of structuur.

4.4. Bepaling bij uitstroom (Einde licentie): Indien de licentie na de termijn van twee jaar niet wordt verlengd vervalt het recht om de groepstraining in haar geheel uit te voeren, te verspreiden en/of de naam ACT4life aan de activiteiten te verbinden. De tijdens de pilot of licentieperiode verkregen fysieke handleidingen en werkbladen blijven evenwel materieel eigendom van de licentiehouder en hoeven niet te worden ingeleverd of vernietigd.

4.5. Het staat de professional na afloop van de licentietermijn vrij om losse werkbladen en oefeningen te blijven gebruiken binnen de eigen, individuele begeleiding of behandeling. Dit recht om losse materialen te blijven gebruiken blijft strikt gebonden aan de oorspronkelijke licentievorm (persoons- of instantiegebonden) het is niet toegestaan deze materialen te delen met ongetrainde collega's of derden buiten de destijds gelicentieerde context. Het grootschalig kopiëren, digitaliseren of verspreiden van het volledige protocol of de handleiding blijft nadrukkelijk niet toegestaan.

5. Verspreidingsbeperkingen 5.1. Het is niet toegestaan het materiaal te gebruiken voor commerciële doeleinden anders dan de directe uitvoering van de groepstraining.

5.2. Digitale verspreiding: Het is niet toegestaan het digitale trainingsprotocol of de handleidingen te verspreiden, te delen of openbaar online beschikbaar te stellen (zoals op openbare websites, sociale media, clouds, of gedeelde netwerkschijven van derden).

5.3. Training aan derden: Het opleiden, trainen of instrueren van andere professionals op basis van dit materiaal en/of onder de naam ACT4life is strikt voorbehouden aan ACT4life B.V. en is onder deze licentie niet toegestaan.

6. Intellectueel eigendom 6.1. Alle intellectuele eigendomsrechten, auteursrechten en merkrechten met betrekking tot de groepstraining en het onderliggende ACT4life-model berusten onvoorwaardelijk en uitsluitend bij ACT4life B.V., Arnhem.

6.2. Het materiaal mag op geen enkele wijze worden heruitgegeven onder eigen naam, noch mogen eigen logo's of huisstijlelementen aan de officiële materialen worden toegevoegd.

7. Overtreding en toepasselijk recht 7.1. Bij overtreding van deze voorwaarden is ACT4life B.V. gerechtigd de licentie en deelname aan de pilot per direct te beëindigen en het gebruik van het materiaal te ontzeggen.

7.2. Op deze voorwaarden is uitsluitend Nederlands recht van toepassing.

18

INHOUDELIJK PROGRAMMA ACT4LIFE GROEPSTRAINING

19

BIJEENKOMST 1 THEMA Iedereen krijgt in het leven te maken met gedoe. Soms zijn dat kleine uitdagingen, zoals ruzie met een vriend of iets spannends op school. Soms gaat het om grotere zorgen, teleurstellingen of situaties die langer duren. Tijdens deze bijeenkomst ontdekken deelnemers en ouders dat gedoe een normaal onderdeel van het leven is en dat het mogelijk is om vaardigheden te leren die helpen om hier op een flexibele manier mee om te gaan.

Deelnemers maken kennis met de belangrijkste bouwstenen van ACT4life: het Kruispunt en de zes symboolfiguren. Deze helpen om gedrag, gedachten, gevoelens, lichaamssignalen en keuzes zichtbaar en bespreekbaar te maken. Daarnaast onderzoeken deelnemers wat zij hopen dat de training voor hen persoonlijk zal opleveren en welke doelen zij de komende periode willen bereiken.

Ook ouders maken kennis met de uitgangspunten van ACT4life. Zij ontdekken hoe gedrag ontstaat in wisselwerking met de omgeving en welke rol zij kunnen spelen bij het ondersteunen van hun kind tijdens en tussen de bijeenkomsten door.

Deze bijeenkomst legt de basis voor de rest van de training. Deelnemers ervaren dat zij niet alleen zijn in hun uitdagingen, ontwikkelen vertrouwen in het leerproces en zetten de eerste stap richting het oefenen van vaardigheden die bijdragen aan veerkracht, zelfinzicht en welzijn.

LEERDOELEN Deelnemers: begrijpen wat ACT4life is en waarom deze training gegeven wordt; weten dat de training gaat over het ontwikkelen van vaardigheden om met uitdagingen en moeilijke momenten om te gaan én te blijven investeren in wat belangrijk voor hen is; bouwen motivatie op voor de training en het werken aan hun persoonlijke doelen; maken kennis met het Kruispunt en de zes symboolfiguren; ervaren dat iedereen te maken krijgt met gedoe en uitdagingen in het leven; ontdekken dat zij hierin niet alleen zijn en dat steun van anderen (zoals ouders) helpend kan zijn; formuleren persoonlijke leerdoelen voor de komende periode; ontwikkelen eigenaarschap over hun eigen leerproces; begrijpen dat veerkracht ontstaat door vaardigheden stap voor stap te oefenen en toe te passen in het dagelijks leven.

20

BIJEENKOMST 2 THEMA Onze zintuigen nemen voortdurend informatie op uit de wereld om ons heen. Tegelijkertijd geeft ons brein betekenis aan wat we zien, horen, voelen, ruiken en proeven. Vaak gebeurt dit zo snel dat we niet meer merken wat we daadwerkelijk waarnemen en wat ons hoofd daar vervolgens aan toevoegt.

Tijdens deze bijeenkomst ontdekken deelnemers hoe aandacht, waarneming, gedachten, gevoelens en herinneringen met elkaar samenhangen. Zij onderzoeken hoe eerdere ervaringen invloed hebben op de manier waarop zij situaties interpreteren en hoe hun hoofd voortdurend voorspellingen, conclusies en verhalen maakt over wat er gebeurt.

Deelnemers leren onderscheid maken tussen wat zij direct kunnen waarnemen en wat hun hoofd hiervan maakt. Daarnaast oefenen zij met het bewust richten van hun aandacht en ontdekken zij hoe zij hun aandacht kunnen terugbrengen naar het hier-en-nu wanneer zij vastlopen in gedachten, zorgen of afleiding.

Deze vaardigheden helpen deelnemers om zichzelf beter te begrijpen, minder automatisch te reageren op gedachten en gevoelens en bewuster keuzes te maken in uitdagende situaties. Daarmee vormt deze bijeenkomst een belangrijke basis voor zelfinzicht, emotieregulatie en veerkracht.

LEERDOELEN Deelnemers: staan bewust stil bij wat zintuiglijke waarneming is; oefenen met aandachtig waarnemen via hun zintuigen; leren het verschil herkennen tussen zintuiglijke waarneming en wat zij hierover denken; worden zich bewust van de snelheid waarmee hun brein verhalen maakt op basis van eerdere ervaringen; ontdekken hoe herinneringen en eerdere ervaringen invloed hebben op de betekenis die zij geven aan situaties; leren hoe aandacht, gedachten, gevoelens en gedrag met elkaar samenhangen; leren met een aandachtsoefening hoe zij hun aandacht kunnen terugbrengen naar het hier-en-nu.

21

BIJEENKOMST 3 THEMA Soms lijkt het alsof het leven ons vooral overkomt. Er gebeuren dingen waar we geen invloed op hebben en vaak zijn we druk met wat anderen van ons vinden, hoe iets afloopt of hoe we ons voelen. Tijdens deze bijeenkomst onderzoeken deelnemers wat voor hen werkelijk belangrijk is en welke richting zij op willen bewegen in hun leven.

Deelnemers ontdekken dat wat belangrijk is vaak zichtbaar wordt in kleine dagelijkse momenten. Door stil te staan bij geluksmomenten, verbindingen, interesses, dromen en verlangens leren zij beter herkennen wat hun leven betekenis geeft. Daarnaast onderzoeken zij hoe gevoelens, lichaamssignalen en ervaringen kunnen helpen om te ontdekken wat voor hen belangrijk is.

Vervolgens leren deelnemers onderscheid maken tussen dingen waar zij wel en geen invloed op hebben. Zij ontdekken dat het niet altijd mogelijk is om een bepaald gevoel, resultaat of reactie van anderen af te dwingen, maar dat zij wel invloed hebben op hun eigen gedrag en keuzes. Hierdoor leren zij investeren in gedrag dat aansluit bij wat zij belangrijk vinden en wie zij willen zijn.

Deze vaardigheden helpen deelnemers om bewustere keuzes te maken, meer richting te ervaren in het dagelijks leven en stap voor stap te bouwen aan veerkracht, zelfvertrouwen en eigenaarschap.

LEERDOELEN Deelnemers: herkennen wat écht belangrijk is, zowel in het algemeen als in specifieke situaties; ontdekken wat voor hen belangrijk is en wat hun leven betekenisvol en waardevol maakt; ontdekken wat zij kunnen doen om beter te onderzoeken wat zij eigenlijk willen; ontdekken dat lichaamssignalen kunnen helpen om richting te geven aan keuzes; worden zich bewust van kleine positieve momenten in het dagelijks leven en leren hier bewust bij stil te staan; ervaren hoe dankbaarheid kan helpen om zicht te krijgen op wat belangrijk voor hen is; leren dat eerdere ervaringen invloed hebben op wat zij belangrijk vinden en hoe zij keuzes maken; leren onderscheid maken tussen zaken waar zij wel en geen invloed op hebben; onderzoeken welk gedrag past bij wat zij belangrijk vinden en wie zij willen zijn.

22

BIJEENKOMST 4 THEMA Ons lichaam helpt ons voortdurend om te reageren op wat er gebeurt. Soms hebben we actie, focus en nieuwsgierigheid nodig om iets aan te gaan. Op andere momenten hebben we juist rust, herstel en draagkracht nodig om te kunnen kalmeren, volhouden of verdragen wat lastig is. Tijdens deze bijeenkomst ontdekken deelnemers hoe inspanning en ontspanning met elkaar samenwerken.

Deelnemers leren signalen van spanning, actie, rust en herstel in hun eigen lichaam herkennen. Zij onderzoeken hoe onrust, drukte, vermoeidheid, spanning of juist ontspanning invloed hebben op hun gedrag, emoties en keuzes. Door verschillende vaardigheden te oefenen ontdekken zij hoe zij zichzelf kunnen helpen om in beweging te komen of juist tot rust te komen.

Deze vaardigheden helpen deelnemers ontdekken dat emotieregulatie meer is dan alleen rustig worden.

Soms is het juist helpend om in beweging te komen, nieuwsgierig te zijn, door te zetten of bewust ruimte te maken voor herstel. Door signalen van spanning en ontspanning eerder te herkennen leren deelnemers beter afstemmen op wat zij op een bepaald moment nodig hebben. Hierdoor vergroten zij hun zelfinzicht, ontwikkelen zij meer invloed op hoe zij omgaan met emoties, spanning en uitdagingen en leren zij flexibeler reageren op wat het leven van hen vraagt. Daarmee draagt deze bijeenkomst bij aan zelfregulatie, veerkracht en eigenaarschap.

LEERDOELEN Deelnemers: leren signalen van spanning, actie, rust en herstel bij zichzelf herkennen; krijgen inzicht in de invloed van lichaamssignalen op emoties, gedrag en keuzes; ontdekken hoe inspanning en ontspanning met elkaar samenwerken; oefenen vaardigheden die kunnen helpen om spanning te reguleren en herstel te bevorderen; onderzoeken welke strategieën hen helpen om in beweging te komen of juist tot rust te komen; leren beter afstemmen op wat zij op een bepaald moment nodig hebben; vergroten hun invloed op hoe zij omgaan met spanning, emoties en uitdagingen; ontwikkelen vaardigheden die bijdragen aan zelfregulatie en veerkracht.

23

BIJEENKOMST 5 THEMA Iedereen krijgt in het leven te maken met gedoe. Soms is dat klein en alledaags, soms groter of ingewikkelder. Tijdens deze bijeenkomst ontdekken deelnemers dat gedoe normaal is en dat zij hierin niet alleen staan. Door met wat meer afstand naar gedoe te kijken, leren zij beter herkennen wat er gebeurt wanneer iets lastig, spannend of vervelend wordt.

Deelnemers onderzoeken hoe zij zelf omgaan met gedoe en welke vermijdingsstrategieën zij gebruiken. Zij ontdekken dat vermijden heel menselijk is en op korte termijn vaak opluchting geeft, maar dat het op langere termijn juist kan zorgen voor meer spanning, gemiste kansen of groter wordend gedoe. Ook leren zij zien hoe gedoe zich kan opstapelen wanneer feitelijke gebeurtenissen, gedachten, gevoelens en vermijdingsgedrag elkaar versterken.

Deze vaardigheden helpen deelnemers om hun eigen patronen beter te herkennen, gedoe te normaliseren en bewuster stil te staan bij de keuzes die zij hebben. Daarmee ontwikkelen zij meer zelfinzicht, keuzevrijheid en veerkracht in het omgaan met moeilijke situaties.

LEERDOELEN Deelnemers: ervaren dat gedoe een normaal onderdeel is van het leven; ontdekken dat zij niet de enige zijn die worstelen met moeilijke gedachten, gevoelens of situaties; leren eigen gedoe herkennen en benoemen; krijgen inzicht in hun eigen vermijdingspatronen; begrijpen waarom mensen geneigd zijn gedoe uit de weg te gaan; leren de korte termijn opbrengsten en lange termijn kosten van vermijding onderzoeken; ontdekken hoe gedoe groter kan worden wanneer het langdurig wordt vermeden; ontwikkelen meer bewustzijn van de keuzes die zij hebben in het omgaan met gedoe;

24

BIJEENKOMST 6 THEMA Gedoe voelt vaak als één grote kluwen van gebeurtenissen, gedachten, gevoelens, verwachtingen en zorgen.

Daardoor is het soms lastig om te zien wat er werkelijk aan de hand is en waar je invloed op hebt. Toch bestaat gedoe, net als andere situaties, uit verschillende onderdelen die je één voor één kunt onderzoeken.

Door gedoe als het ware uit elkaar te halen, ontstaat meer overzicht en wordt duidelijker waaruit het precies bestaat.

Tijdens deze bijeenkomst leren deelnemers onderscheid maken tussen wat er feitelijk gebeurt en wat hun hoofd daar vervolgens van maakt. Zij ontdekken hoe gedachten, herinneringen, verwachtingen en eerdere ervaringen invloed hebben op de manier waarop zij situaties beleven. Daarbij onderzoeken zij hoe hun hoofd voortdurend probeert problemen op te lossen, voorspellingen te doen en hen te beschermen tegen mogelijk gedoe.

Deelnemers leren hun gedachten beter herkennen en onderzoeken wanneer deze hen helpen om om te gaan met een situatie en wanneer zij juist bijdragen aan extra zorgen, onzekerheid of vastlopen. Daarnaast staan zij stil bij factoren die gedoe zwaarder maken én bij de mensen, activiteiten en omstandigheden die kunnen helpen om het beter te dragen.

Deze vaardigheden helpen deelnemers om meer overzicht te krijgen in lastige situaties, bewuster om te gaan met hun gedachten en beter zicht te krijgen op wat zij nodig hebben wanneer zij met gedoe te maken krijgen.

Hierdoor ontwikkelen zij meer zelfinzicht, veerkracht en invloed op hoe zij omgaan met uitdagingen in het dagelijks leven.

LEERDOELEN Deelnemers: krijgen inzicht in wat er feitelijk speelt en wat hun hoofd daarvan maakt; leren gedoe stap voor stap te onderzoeken en te ontwarren; ontwikkelen meer inzicht in de invloed van gedachten, verwachtingen en eerdere ervaringen op hoe zij situaties beleven; krijgen inzicht in veelvoorkomende denkpatronen die gedoe kunnen versterken; worden zich bewuster van hun eigen gedachten en interpretaties; leren met meer afstand naar gedachten kijken, zonder deze direct als waarheid te behandelen; leren onderscheiden wanneer gedachten bijdragen aan wat voor hen belangrijk is en wanneer zij juist voor extra gedoe zorgen; krijgen inzicht in factoren die bijdragen aan draaglast en draagkracht; ontdekken welke mensen, activiteiten en vaardigheden kunnen helpen om gedoe beter te dragen.

25

BIJEENKOMST 7 THEMA Wanneer duidelijker wordt waar gedoe uit bestaat, ontstaat er ook meer ruimte om te onderzoeken hoe je ermee om wilt gaan. Niet ieder probleem vraagt namelijk om dezelfde aanpak. Soms kun je iets veranderen.

Soms moet je iets verdragen. Soms helpt het om een probleem op te delen in kleinere stappen. En soms helpt het juist om wat meer afstand te nemen van de verhalen die je hoofd erover vertelt.

Tijdens deze bijeenkomst ontdekken deelnemers dat zij verschillende vaardigheden kunnen inzetten wanneer zij met gedoe te maken krijgen. Zij leren onderzoeken waar zij invloed op hebben, welke stappen zij kunnen zetten en welke vaardigheden kunnen helpen wanneer iets lastig blijft. Daarnaast oefenen zij met het herkennen van gedachten die hen helpen om verder te komen en gedachten die hen juist afleiden, tegenhouden of vast laten lopen.

Door te ontdekken dat er meerdere manieren zijn om met gedoe om te gaan, ontstaat meer keuzevrijheid.

Deelnemers leren bewuster afstemmen op wat een situatie van hen vraagt en welke vaardigheden daarbij behulpzaam kunnen zijn.

Deze vaardigheden helpen deelnemers om flexibeler om te gaan met uitdagingen, meer invloed te ervaren op hun handelen en met meer vertrouwen om te gaan met situaties die spanning, onzekerheid of ongemak oproepen.

LEERDOELEN Deelnemers: ontdekken dat er verschillende manieren zijn om met gedoe om te gaan; leren onderscheid maken tussen situaties die zij kunnen beïnvloeden en situaties die zij vooral hebben te dragen; ontwikkelen meer inzicht in waar zij invloed op hebben binnen een lastige situatie; leren complexe situaties opdelen in kleinere en beter hanteerbare stappen; maken een plan van aanpak voor feitelijk gedoe; leren verschillende vaardigheden bewust inzetten bij het omgaan met gedoe; herkennen gedachten die bijdragen aan wat zij belangrijk vinden en gedachten die hen juist afleiden of tegenhouden; oefenen met het creëren van meer afstand tot gedachten die hen vastzetten; ontwikkelen meer vertrouwen in hun vermogen om met uitdagingen om te gaan; ervaren meer keuzevrijheid in hoe zij reageren op gedoe.

26

BIJEENKOMST 8 THEMA In het dagelijks leven krijg je voortdurend te maken met situaties waarin verschillende dingen tegelijk spelen.

Je hebt gedachten, gevoelens, wensen, verwachtingen, uitdagingen en allerlei signalen uit je lichaam.

Bovendien verandert dit alles voortdurend. Daardoor kan het lastig zijn om overzicht te houden en te bepalen wat je wilt doen. Toch is er een punt dat altijd hetzelfde blijft en van waaruit je dit alles kunt waarnemen en overzien: de Ik. Dat ben jij.

Tijdens deze bijeenkomst ontdekken deelnemers dat zij meer zijn dan hun gedachten, gevoelens of omstandigheden. Vanuit de Ik kunnen zij als het ware met een helikopterblik naar zichzelf en hun situatie kijken. Zij leren opmerken wat er feitelijk gebeurt, wat hun hoofd vertelt, wat zij voelen, wat voor hen belangrijk is en welk gedoe zij onderweg tegenkomen.

Vervolgens brengen deelnemers alle vaardigheden die zij tijdens de training hebben geleerd samen. Zij onderzoeken welke vaardigheden kunnen helpen in verschillende situaties, welke invloed zij hebben op wat er gebeurt en welke stappen zij willen zetten in de richting van wat voor hen belangrijk is.

Deze vaardigheden helpen deelnemers om bewuster keuzes te maken, meer eigenaarschap te ervaren over hun handelen en met vertrouwen om te gaan met uitdagingen die zij onderweg tegenkomen. Daarbij leren zij dat oefenen, experimenteren, fouten maken en opnieuw kiezen allemaal onderdeel zijn van ontwikkeling en groei.

LEERDOELEN Deelnemers: ontwikkelen het vermogen om met een helikopterblik naar zichzelf en hun situatie te kijken, waardoor zij meer overzicht krijgen over wat er in hen en om hen heen gebeurt; leren het Kruispunt gebruiken als hulpmiddel om situaties vanuit verschillende perspectieven te onderzoeken en de samenhang tussen deze perspectieven beter te begrijpen; ontwikkelen inzicht in welke vaardigheden in verschillende situaties behulpzaam kunnen zijn en hoe zij deze bewust kunnen inzetten; onderzoeken welke invloed zij hebben op een situatie en welke aspecten zij kunnen veranderen, beïnvloeden of dragen; oefenen met het maken van bewuste keuzes en het formuleren van haalbare stappen in de richting van wat voor hen belangrijk is.

27

BIJEENKOMST 9 THEMA Tijdens de training hebben deelnemers ontdekt dat gedrag wordt beïnvloed door verschillende factoren.

Gedachten, gevoelens, lichaamssignalen, omstandigheden, ervaringen en wat iemand belangrijk vindt, spelen allemaal een rol. Tegelijkertijd hebben zij geleerd dat er verschillende manieren zijn om met uitdagingen om te gaan en dat zij hierin keuzes kunnen maken.

In deze laatste bijeenkomst kijken deelnemers terug op hun eigen ontwikkeling. Zij onderzoeken wat zij over zichzelf hebben geleerd, welke vaardigheden voor hen behulpzaam zijn gebleken en welke veranderingen zij hebben opgemerkt tijdens de training. Door opnieuw met het Kruispunt te werken leren zij situaties zelfstandig analyseren en ontdekken zij hoe de verschillende onderdelen van het ACT4life-model met elkaar samenhangen.

Daarnaast richten deelnemers hun blik op de toekomst. Zij onderzoeken welke stappen zij willen blijven zetten, hoe zij kunnen omgaan met nieuw gedoe dat op hun pad komt en welke vaardigheden hen daarbij kunnen helpen. Ouders worden hierbij actief betrokken, zodat zij beter begrijpen wat hun kind heeft geleerd en hoe zij deze ontwikkeling thuis kunnen ondersteunen.

Deze bijeenkomst helpt deelnemers om met vertrouwen verder te gaan, de geleerde vaardigheden te behouden en deze toe te passen in nieuwe situaties die zij in het dagelijks leven tegenkomen.

LEERDOELEN Deelnemers: verstevigen hun vermogen om met een helikopterblik naar zichzelf en hun situatie te kijken en het Kruispunt zelfstandig te gebruiken als hulpmiddel bij uitdagingen; reflecteren op hun persoonlijke ontwikkeling en brengen concreet in kaart welke inzichten, vaardigheden en ervaringen voor hen het meest waardevol zijn geweest; herkennen in welke situaties de geleerde vaardigheden behulpzaam zijn en formuleren hoe zij deze ook na de training willen blijven inzetten; onderzoeken hoe zij de inzichten en vaardigheden uit de training kunnen verankeren in hun dagelijks leven en welke gewoonten, herinneringen en mensen hen hierbij als steunbron kunnen helpen; versterken het vertrouwen in hun vermogen om toekomstige uitdagingen stap voor stap aan te gaan.

28

VISUELE VOORBEELDEN UIT DE TRAINERSHANDLEIDING

29

30

VISUELE VOORBEELDEN VAN WERKBLADEN

31

VISUELE VOORBEELDEN VAN UITLEGBLADEN

VISUELE VOORBEELDEN VAN POWERPOINTSLIDES

32

33

EVALUATIEVRAGEN - PILOT ACT4LIFE GROEPSTRAINING Dankjewel dat je de tijd hebt genomen om deel te nemen aan deze pilot én voor het invullen van deze evaluatie!

Achter de schermen is er met veel passie gewerkt aan het ontwikkelen van dit groepsprotocol. Maar de echte magie ontstaat natuurlijk pas in de praktijk, wanneer jij met de deelnemers aan de slag gaat. Jouw vakmanschap en professionele feedback zijn voor ons van onschatbare waarde om de training en het materiaal nóg beter te maken.

Door deze lijst in te vullen, help je rechtstreeks mee aan de doorontwikkeling van een kwalitatief hoogwaardig programma. Het neemt ongeveer 30 minuten in beslag. We waarderen je input en je inzet voor deze pilot enorm!

Deel 1: Algemene gegevens en context 1. Wat is je naam en op welk e-mailadres/telefoonnummer kunnen we je bereiken bij eventuele vragen?

2. Binnen welke setting of organisatie heb je deze groepstraining gegeven?

3. Uit hoeveel deelnemers bestond de groepstraining uiteindelijk?

4. Wat was de exacte leeftijdscategorie van de deelnemers in deze groep?

5. Presentie: Hoeveel van de 9 bijeenkomsten was ieder lid van de groep gemiddeld aanwezig? (Geef hieronder per deelnemer anoniem het aantal bijgewoonde sessies op) Deel 2: Uitvoering en flexibiliteit van het programma 1. Hoeveel bijeenkomsten heb je uiteindelijk uitgevoerd? (Indien je bijeenkomsten hebt samengevoegd tot langere sessies, hoe heb je dit aangepakt?)

2. Hoe kwam je uit met de tijd? Was de ingeschatte 60 minuten per bijeenkomst haalbaar in de praktijk?

3. Welke onderdelen of oefeningen vroegen vooraf veel voorbereiding of eigen interpretatie?

4. Heb je oefeningen bewust aangepast, overgeslagen of toegevoegd om beter af te stemmen op de groep of actuele situatie? Zo ja, welke en waarom?

5. Hoe ondersteunde de handleiding jou bij het maken van deze flexibele aanpassingen? Wat zou je daarvoor nog graag aangevuld zien worden?

Deel 3: Doelrealisatie en effecten 1. Welke veranderingen of inzichten vielen jou in het algemeen op bij de deelnemers gedurende het traject?

(Denk aan: inzicht in het eigen gedrag, anders omgaan met moeilijke gedachten, veerkracht bij gedoe, eigenaarschap/zelfregie, bewust maken van keuzes in de richting van wat belangrijk is).

2. Welke reacties en dynamiek zag je bij de deelnemers tijdens de bijeenkomsten?

3. Welke bijeenkomsten, symbolen of oefeningen riepen de meeste betrokkenheid op bij de deelnemers?

Welke sloegen juist minder aan?

4. Waren er momenten of onderdelen waarbij de deelnemers bijvoorbeeld onrustig werden of weerstand lieten zien? Zo ja: waardoor werd dit veroorzaakt?

5. Heb je gemerkt of ben je ervan op de hoogte dat deelnemers de symbolen, begrippen of oefeningen in het dagelijks leven zijn gaan gebruiken of benoemen?

34

Deel 4: De groepsvorm, veiligheid en belastbaarheid 1. Toegevoegde waarde van de groep: Wat voegde de groepssetting volgens jou specifiek toe ten opzichte van een individuele begeleiding? Welke onderdelen profiteerden hier zichtbaar van?

2. Welke risico's, uitdagingen of specifieke aandachtspunten kwamen naar voren bij het werken in dit groepsverband?

3. Veiligheid en belastbaarheid: Zijn er gedurende de bijeenkomsten momenten geweest waarop deelnemers emotioneel overvraagd of overspoeld leken, of juist onvoldoende werden uitgedaagd? Hoe ben je hier als professional mee omgegaan?

Deel 5: Geschiktheid voor de doelgroep 1. Voor welke specifieke leeftijd(en) binnen de range van 8 tot 12 jaar werkte deze training volgens jou het allerbest?

2. Welke kenmerken of vaardigheden maakten deelnemers juist extra geschikt of juist minder geschikt voor deelname aan deze groep?

3. Zijn er op basis van jouw ervaring specifieke hulpvragen of problematieken waarbij je deelname aan deze groepstraining definitief zou afraden, of waarbij individuele begeleiding eerst noodzakelijk is?

Deel 6: Ouderbetrokkenheid en thuissituatie 1. Hebben ouders deelgenomen aan de eerste en laatste bijeenkomst en/of zijn ze anderszins actief betrokken geweest tijdens de groepstraining?

2. Hoe verliep het contact met de ouders/verzorgers voorafgaand aan en tijdens de groepstraining?

3. In jouw ogen: in hoeverre hielp de betrokkenheid en steun van de ouders/verzorgers bij het effect van de training op de deelnemer?

4. Welke reacties, vragen of feedback heb je eventueel van ouders/verzorgers teruggekregen over de training?

5. Welke informatie, handvatten of materialen voor ouders heb je eventueel gemist in de huidige handleiding, of zouden wat jou betreft nog toegevoegd mogen worden?

Deel 7: Randvoorwaarden 1. Welke omstandigheden (intake vooraf, ruimte, groepsgrootte, hulpvragen individuele deelnemers, aanwezigheid van een co-trainer) hielpen om de bijeenkomsten goed te laten verlopen?

2. Welke omstandigheden werkten tegen?

3. Hoe verliep het werken met het groepsprotocol en de losse werkbladen in de praktijk?

4. Was de PowerPointpresentatie voldoende ondersteunend tijdens de bijeenkomsten, of heeft deze volgens jou aanvulling nodig? Zo ja, welke?

5. Opbrengst voor jou: Wat heeft het geven van deze groepstraining jou persoonlijk en professioneel als trainer opgeleverd? (Denk aan werkplezier, nieuwe inzichten of handvatten in je werk).

35

Deel 8: De Toekomst 1. Wat zou je morgen veranderen? Stel dat je morgen opnieuw met een gloednieuwe groep zou starten met dit protocol. Wat zou je op basis van je ervaringen met deze pilot direct anders aanpakken?

2. Persoonlijke aanbeveling: Hoe waarschijnlijk is het dat je deze groepstraining in de toekomst opnieuw zult inzetten of zult aanbevelen aan collega's? (Geef een score van 1 tot 10, waarbij 1 = heel onwaarschijnlijk en 10 = heel waarschijnlijk). Waarom kies je voor deze score?

3. Heb je nog een mooie anekdote, succeservaring of specifiek praktijkvoorbeeld uit de training dat je met ons wilt delen?

4. Mogen we bovenstaande ervaring of anekdote anoniem gebruiken in toekomstige communicatie over de groepstraining?

36