ಸು ರ ಅಂತಜ ಲ ವ ಹ ೆ
ಕ ಾ ಟಕದ ಅಂತಜ ಲ ಮಟ - 2013
ಸು ರ ಅಂತಜ ಲ ವ ಹ ೆ
ಾರತದ ಾ ಾ ಕ-ಆ ಕ ೆಳವ ೆಯ ಅಂತಜ ಲ ಅ ವೃ ಯು ಪ ಮುಖ ಾತ ವ ೆ. ಅಂತಜ ಲವ ೇಶದ ೕ ಾವ ಪ ೇಶದ ೇಕಡ 65ರಷು ಮತು ಾ ೕಣ ಕು ಯುವ ೕ ನ ಪ ೈ ೆಯ ೇಕಡ 85ರಷು ಪ ೈ ೆಯನು ಈ ೇ ಸುತ ೆ. ಅಂತಜ ಲವ ‘ ೆಚು ಅವಲಂಬ ೆ ಮತು ಕ ಗಮನ’ದ ಗುಣಲ ಣಗಳನು ೊಂ ದು, ಅದರ ಲಭ ೆ ಮತು ಾ ೕಕತ ಸುಲಭ ಾ ರು ದ ಂದ ಪ ಾ ಇದರ ಪ ಾಣ ಇ ಮುಖ ಾಗು ೆ ಾ ಾ ೇಶದ ಅಂತಜ ಲ ಆಡ ತ ಮತು ವ ಹ ೆಯನು ಸು ಾ ಸುವ ತುತು ಅವಶ ಕ ೆ ಇ ೆ. ೇಶದ ರುವ ೕ ತ ಾದ ಅಂತಜ ಲ ಸಂಪನೂ ಲಗಳ ಲ ತ ಬಳ ೆ ಂ ಾ ಅ ಾಯದ ೆ. ಅ ೇಕ ಪ ೇಶಗಳ ೕವ ಮತು ಅ ಯಂ ತ ಾದ ಅಂತಜ ಲ ಬಳ ೆ ಂದ ಅದರ ಮಟ ಗಳ ತ ತ ಮತು ಾ ಪಕ ಕು ತ ಾ ೆ. ಇದ ೊಂ ೆ ೈಸ ಕವ ಾ ನ ಾರಕಗಳ ( ೇಷ ಾ ಆ ೆ ಮತು ೈ ) ಕಳ ೆ ಮ ೕಕರಣ, ಗ ಾ ೆ, ಉದ ಮ ಮತು ಕೃ ಸಂಬಂ ತ ( ೕಟ ಾಶಕಗಳ ಮತು ರಸ ೊಬ ರಗಳ ) ಚಟುವ ೆಗ ಂ ಾಗುವ ಾ ನ ದಂತಹ ಸಮ ೆ ಗಳ ಅಂತಜ ಲ ಲಭ ೆ ೆ ಸ ಾ ಾ ೆ.
2013ರ ೇಂದ ಸ ಾ ರದ ‘ ೇಂದ ಅಂತಜ ಲ ಮಂಡ ’ (CGWD) ಮತು ಾಜ ಸ ಾ ರದ ಅಂತಜ ಲ ೇ ಶ ಾಲಯ (GWD) ನ ೆ ದ ‘ ಾತ ಕ ಅಂತಜ ಲ ಸಂಪನೂ ಲಗಳ ’ ಅಂ ಾ ನ ಪ ಾರ, ಾಜ ದ 43 ಾಲೂಕುಗಳನು ‘ಅ ೕ ೆ ೕ ತ’, 14 ಾಲೂಕುಗಳನು ' ೆ ೕ ತ’, 21 ಾಲೂಕುಗಳನು 'ಅ ೆ ೆ ೕ ತ’ ಮತು 98 ಾಲೂಕುಗಳನು ‘ಸುರ ತ’ ಎಂದು ವ ೕ ಕ ಸ ಾ ೆ. ಇದಲ ೆ, ಅ ೕ ೆ ೕ ತ ಅಂತಜ ಲ ಾಲೂಕುಗಳ ಬಳ ೆಯು 103% ಂದ 210%ರ ಾ ಯ ೆ. 2017-2018ರ ಾಜ ದ ೕ ಾವ ಪ ೇಶದ ಾ ಯುನು ಗಮ ದ ೆ ಅಂತಜ ಲದ ೕ ನ ಅವಲಂಬ ೆ ಯುತ ೆ. ಧ ೕ ಾವ ಮೂಲಗಳ ವರಗಳನು ೇಬ ಸಂ ೆ 1 ರ ೕಡ ಾ ೆ. ಅಂತಜ ಲವ ಗಣ ೕಯ ಾ ಇ ರು ದ ಂದ ಅಂತಜ ಲದ ಪ ಾಣವ ಇ ಮುಖ ಾ ೆ. 2007 ಮತು 2017 ಅವ ಗಳ ದಶಕದ ೕ ನ ಮಟ ವನು ತ -1 ರ ೕಡ ಾ ೆ.
ಪ ಸುತ ಾ , ಸಮು ಾಯ- ಾಗವ ಸು ೆಯ ಮೂಲಕ ಅಂತಜ ಲ ಸಂಪನೂ ಲ ವ ಹ ೆಯ ೕಜ ೆಯ ಅವಶ ಕ ೆ ದು, ಪ ೋ ಾ ಮ ಾತ ಾಂ ೕ ಾ ೕಯ ಾ ೕಣ ಉ ೊ ೕಗ ಾ ೕಜ ೆ (MGNREGA), ಪ ಾನ ಮಂ ಕೃ ಂಚ ೕಜ ೆ (PMKSY), ಮುಂ ಾದ ೆಲವ ೕಜ ೆಗಳ ಈ ಅವಶ ಕ ೆಯನು ಸ ಲ ಮ ೆ ಪ ೈ ೆ. ಾಜ ಾಗೂ ೇಂದ ಸ ಾ ರಗಳ ಧ ೕಜ ೆಗ ಂದ ೆಲವ ಪ ೇಶಗಳ ಅಂತಜ ಲದ ಮರುಪ ರಣವ ಯಶ ಾ ೆ. ಆ ಾಗೂ ೇಶದ ಬಹು ಾಗದ ಅ ತ ದ ರುವ ಅಂತಜ ಲ ವ ಹ ಾ ಪದ ಗಳ ಮತು
ಾಲೂಕು/ ೆಗಳ ಮಟ ದ ರುವ ಅಂತಜ ಲ ಸಂಪನೂ ಲಗಳ ೕ ತ ಮಟ ದ ಸು ಾರ ೆಗಳ ಕಂ ಲ. ಇದು ೈ ಾ ಕ ಾ / ಾನ ಾಗು ೕ ನ ಒಳಹ ನ ಾ ಯ ೊರ ೆ, ಮರುಪ ರಣ ಾಯ / ಮ ೆ ೕರು ೊಯುಗಳ ಅಸಮಪ ಕ ರಚ ೆ, ಅಂತಜ ಲವನು ೊರತುಪ ಇತರ ಸಮ ೆ ಗಳ ೕ ನ ಗಮನ, ಪ ೇಶದ ಆದ ೆಯ ೊರ ೆ, ೕಜ ೆಗಳ ಮತು ಅವ ಗಳ ಾಯ ಾಗು ವ ಹ ೆಯ ಸಮು ಾಯದ ಾಗವ ಸು ೆಯ ೊರ ೆ ೇ ದಂ ೆ ಹಲವ ಾರಣಗ ಂ ಾ ರಬಹುದು.
ಆ ಾಗೂ , ಅಂತಜ ಲದ ವ ಹ ೆಯ ಸಮು ಾಯದ ಾ ೊಳ ೆ ಂದ ಅಂತಜ ಲ ೕ ಯ ೕ ೆ ಮಹತ ದ ಪ ಾವ ೕ ರುವ ೆಲ ದಶ ನಗ ೆ. ಇವ ಗಳ ಬಹು ೇಕ ಉಪಕ ಮಗ ೆ ಬಲ ಾದ ಾಂ ಕ ೆಂಬಲ ಲ, ಮತು ೆ ಾ ವ ತ - ಾ ತ ಮತು ಸ ೕಕ ಸಲ ೆ. ಆದ ಂದ, ಅಂತಜ ಲ ವ ಹ ೆ ಾ ಾಂ ಕ ೌಕಟ ನು ಬಲಪ ಸುವ, ಉ ೇ ತ ಾಯ ಕ ಮಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮು ಾಯ ಮಟ ದ ನಡವ ೆಯ ಬದ ಾವ ೆಗಳನು ತರುವ ಮತು ಒತಡದ ಘಟ ಗಳ ಅಂತಜ ಲ ವ ಹ ೆಯನು ಸಮ ಸುವ ಪ ಮುಖ ಉ ೇಶಗ ೆ ಂ ೆ ಸೂಕ ಾದ ೕಜ ೆ / ಾಯ ಕ ಮವನು , ಾ ಸ ೊ ಸ ೇ ೆ. ಾಜ ಸ ಾ ರದ ಧ ಾಯ ಕ ಮಗಳ , ಬಲ ಾದ ಾ ಆಗರ ( ೇ ಾ ೇ ), ೈ ಾ ಕ ಾನ ಮತು ಸಮು ಾಯದ ಾಗವ ಸು ೆಗಳ ಒಗೂ ೆಯು ಹೂ ೆಯನು ಪ ೋ ಸುತ ೆ. ಪ ಸುತ ಅ ತ ದ ರುವ ಧ ೕಜ ೆಗ ಾದ MGNREGA, IWMP, PMKSY, NRDWP, DDUGJY, ಾಗೂ ಅರಣ ಇ ಾ ೆ, ಕೃ ಇ ಾ ೆ, ೋಟ ಾ ೆ ಇ ಾ ೆ, ೇ ೆ ಕೃ ಇ ಾ ೆ ಮುಂ ಾದವ ಗಳ ಾಯ ಕ ಮಗಳ ಸು ರ ಅಂತಜ ಲ ವ ಹ ೆ ೆ ಪ ರಕ ಾ ರುತ ೆ ಸು ರ ಅಂತಜ ಲ ವ ಹ ೆಯು ಾ ಮ ಪಂ ಾಯ ಹಂತದ ಅಂತಜ ಲ ವ ಹ ೆಯ ಬ ೆ ವತ ೆಯನು ಾಗು ಸಮು ಾಯದ ಾಗವ ಸು ೆನು ೕ ಾ ಸುತ ೆ. ೕ ವ ಯ ಅಂತಜ ಲದ ಸ ಾಲುಗಳನು ಎದು ಸಲು ಾ ೊಳ ೆಯ ಾನವ ಮಹತ ಾ ೆ. ಾಸವ ಾ , ಇದು ೕಜ ೆಯ ಹಂತದ ಸಮು ಾಯದ ಾ ೊಳ ೆ, ಅಂತಜ ಲ ಾ ಯ ಹಂ ೆ ಮತು ಬಳ ೆ, ಎ ಾ ಾ ೕ ಾರ ೆ ಅಂತಜ ಲದ
ಸಂ ೕಣ ಾನದ ಳ ವ ೆ, ಸಮು ಾಯ- ೇತೃತ ದ ಅಂತಜ ಲ ವ ಹ ೆ ಮತು ಅಂತಜ ಲ ಮರುಪ ರಣ ಾನಗಳ ಾಗು ಅಂತಜ ಲ ಬಳ ೆಯ ಒ ೆಯ ಾನಗಳನು ಒಳ ೊಂ ರುವ ಪ ಪ ಥಮ ೕಜ ೆ ಾ ೆ. ಸು ರ ಅಂತಜ ಲ ವ ಹ ೆಯು ಜಲ ಸುರ ೆ ೕಜ ೆಯ ೇ ಸ ಾದ ಪ ೈ ೆ ಾಗು ೇ ೆ ಕ ೆ ನ ಕ ಮಗಳನು (ಅ ೆಕಟು ಗಳ , ಕೃತಕ ಮರುಪ ರಣ ರಚ ೆ, ಹಳ ೊಳ ಗಳ ವ ಹ ೆ , ತುಂತುರು / ಹ ೕ ಾವ , ಕೃ ಪಂ ೆಟು ಗ ೆ ಪ ೆ ೕಕ ದು ಇ ಾ ) ಒಳ ೊಂ ರುತ ೆ. ಇವ ಗಳನು ಕೃ ಭೂ ಾಗು ಪ ರಕ ಪ ೇಶದ ಮ ೆ ಾ ಸ ೊ ಸ ಾಗುವ ದು. ಈ ಾಯ ವ ಾಧ ಾದಷು ಾನ-ಆ ಾ ತ ಾ ಯೂ, .ಪಂ-ಮಟ ದ ಜಲ ಸುರ ೆ ೕಜ ೆ (ಬಲ ಾದ ೕ ನ ಆಯವ ಯ ೊಂ ೆ) ಾ ೊಳ ೆ ೊಂ ದೂ, ಾ ಾ ೆ ಂ ಪ ೇಶದ ೕಜ ೆ ಾಗುವಂ ೆ ಪ ರಕ ಾ ಾಜ ಗುರು ಸ ಾದ ಪ ೇಶಗ ೆ ಾ ಸ ೊ ಸ ಾಗುವ ದು. ಯಶ ಾಗು ಸು ರ ಅಂತಜ ಲ ವ ಹ ೆ ೆ ೌಶಲ ಅ ವೃ ಮುಖ ಾ ೆ. ಇದರ ಪ ಥಮ ೆ ೕಯ ಧ ಹಂತದ ರುವ ಾ ೕ ಾರರ ೌಶಲ ಅ ವೃ ಾ ದು ಇದ ಂದ ಉ ೊ ೕಗದ ಉ ಾ ದ ೆ ಮತು ಬಡತನ ಾರ ೆ ೆ ೆರ ಾಗುತ ೆ. ಸಂಬಂ ದ ತರ ೇ ಯನು ಾ ಮ, ಸಮು ಾಯ ಮತು ಪಂ ಾಯ ಹಂತಗಳ ಾ ಪಕ ಾ ೕಡ ಾಗುವ ದು. ಈ ತರ ೇ ಯ , ಅಂತಜ ಲ ಮಟ ವೃ ಸಲು ೕಜ ೆ, ಾ ಸ ಾಗು ಾಯ ೆಯ ೊಸ ಮತು ನ ೕನ ಾನಗಳನು ಉ ೇ ಸಲು ಅಗತ ಾದ ೌಕಟ ನು (ಸಂ ೆಗಳ ಮತು ಾ ವ ವ ೆಗಳ ) ಾ ಸುವ ಮೂಲಕ ಾಲು ಾ ಕ ೆ
ೕರು-ಸಂಬಂ ತ ಾ ಯನು ಒದ ಸುವ ದು ಇದರ ಾಗವ ಸು ೆಯನು ೕ ಾ ಸಲು, ವ ವ ೆಗ ರ ೇಕು. ಗು ಾ ೆ. ಾಜ ಸರ ಾರದ ಅ ತ ದ ರುವ ಾಂ ಕ ಆದ ಂದ, ಸು ರ ಅಂತಜ ಲ ವ ಹ ೆಯು ಸಮು ಾಯದ ೌಕಟ ನು ಸಹ ಈ ಾನದ ಅನು ಾನ ಾ ಬಲಪ ಾ ೊಳ ೆಯನು ಗಮನದ ಟು ೊಂ ರುವ ಒಂದು ಬಳ ೊಳ ಾಗುವ ದು. ಅನನ ಾನ ಾ ೆ. ನಮ ೇಶದ , ಅಂತಜ ಲದ ಾ ೕಕತ ವ ೧೮೮೨ರ ಪ ಾತನ ‘ಈ ೆ ಂ ’ ಾ ಂದ ಆಳಲ ಟು , ಅಂತಜ ಲದ ವ ಹ ೆ ಅ ೇಕ ಾಗಗ ಾ ಂಗ ಸಲ ೆ. ಅಂತಜ ಲವನು ಯಂ ಸಲು ಮತು ವ ಸಲು ಅಳವ ಸ ಾದ ಹಲ ಾರು ಕ ಮಗಳ , ಸ ೕಯ ಸಮು ಾಯಗಳ ಾ ೕ ಾ ೆ ಇಲ ೆ ಯ ಾಗು ಫಲ ಾ ೆ. ಅಂತಜ ಲವನು ಾವ ಜ ಕ ಸಂಪನೂ ಲ ಾ ಪ ಗ , ಅದರ ಆಡ ತದ ಸ ೕಯ ಸಮು ಾಯಗಳ ಮಹತ ದ ಾತ ವ ಸ ೇಕು. ಅಂತಜ ಲವನು ಸು ರ ಾ ವ ಸಲು, ೇ ಾದ ಾ ಮತು ಾನವನು ಒದ ಸಲು ಮತು ಸಮು ಾಯದ
ಕ ಾ ಟಕ ಾಜ ವ , ಅಂತಜ ಲದ ಅ ವೃ ಮತು ಯಂತ ಣ ಾ “ಕ ಾ ಟಕ ಅಂತಜ ಲ (ಅ ವೃ ಮತು ವ ಹ ೆಯ ಯಂತ ಣ) ಾ ೆ - 2011 ಮತು ಯಮಗಳ - 2012" ಅನು ಾ ೊ ೆ. ಅಂತಜ ಲದ ಸು ರ ವ ಹ ೆಯನು ಾ ಸಲು ಧ ಇ ಾ ೆಗಳ ಾ ೊಳ ೆಯನು ಾಗೂ ಒಮು ಖ ಾನಗಳನು ಈ ಪ ಯ ಅಳವ ೊಳ ಲು ಆ ೕ ಸ ಾ ೆ.
ಈ ಪ ಯ ೊಡ ೊಳ ವ/ ಾ ೊಳ ಬಹು ಾದ ಇ ಾ ೆಗಳ ಪ ೆಳಕಂಡಂ ೆ. ∙ ಸಣ ೕ ಾವ ಮತು ಅಂತಜ ಲ ಅ ವೃ ಇ ಾ ೆ ∙ ಅಂತಜ ಲ ೇ ಶ ಾಲಯ ∙ ಾ ೕ ಾ ವೃ ಮತು ಪಂ ಾಯ ಾ ಇ ಾ ೆ ∙ ಕೃ ಇ ಾ ೆ ∙ ೋಟ ಾ ೆ/ ೇ ೆ ಇ ಾ ೆ ∙ ಇಂಧನ ಇ ಾ ೆ ∙ ಕ ಾ ಟಕ ನಗರ ೕರು ಸರಬ ಾಜು ಮತು ಒಳಚರಂ ಮಂಡ ∙ ಅರಣ ಇ ಾ ೆ ∙ ಜಲ ಸಂಪನೂ ಲ ಇ ಾ ೆ ∙ ೇಂ ೕಯ ಅಂತಜ ಲ ಮಂಡ , ೌ ೆಸ ೕಜ , ಕ ಾ ಟಕ ಸ ಾ ರ, ೆಂಗಳ ರು. ಸು ರ ಅಂತಜ ಲ ವ ಹ ೆಯ ೌಕಟ ನು ತ 2 ರ ೕಡ ಾ
ೆ.
ಸಮಗ ಜಲ ಸಂಪನೂ ಲ ವ ಹ ೆ ೆ ಉನ ತ ೇಂದ ದಲ ೇ ಮಹ , KSFC ಭವನ, ಸಂ. 1/1, ಮ ಯ ರ ೆ, ಕಂ ೋ ೆ ಂ ೈ ೆ ಾಣದ ಹ ರ, ೆಂಗಳ ರು - 560 052 ದೂರ ಾ : +91-80-22262042/43/44; Fax: +91-80-22262045; ಈ ಅಂತ ಾ ಲ: www.aciwrm.org
ೕ : registrar@aciwrm.org