DE BOUWSTENEN VAN HET OCK 10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
1
2
10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
DE BOUWSTENEN VAN HET OCK Ruim 10 jaar geleden werden de plannen getekend voor een vernieuwend concept in Vlaanderen: een ondernemerscentrum in hartje stad. Niet zomaar een verzameling kantoren nabij een autostrade, maar een gebouw met inhoud middenin de ambiance van een stadscentrum. Met ruimte om te ondernemen, zowel letterlijk als figuurlijk. Kantoren en vergaderzalen werden leven ingeblazen met gedurfde experimenten en een bijzonder kleurrijk netwerk: van jongeren met wilde dromen, over durvers die de stap net hebben gezet, tot ervaren doeners die hun businessplan alweer aan het omturnen zijn. En van academici over beleidsmensen en intermediairen tot ondernemers en hun klanten; de quadruple helix helemaal in het echt. 10 jaar geleden waren we zelf een startup, met een bescheiden businessplan op zak en nog behoorlijk wat vragen en twijfels. Maar wel met een stevig partnerschap van aandeelhouders die overtuigd waren van het ‘gat in de markt’, en met een hart voor Kortrijk. Die overtuiging bleek terecht. Het Ondernemerscentrum Kortrijk of kortweg OCK onderging in de voorbije 10 jaar zoals ieder huis een aantal veranderingen: er kwamen bakstenen bij en kamers kregen een andere functie, bewoners vertrokken en nieuwe bewoners kwamen binnen, de muren kregen een andere kleur en meubilair werd geschikt en herschikt. Wat niet veranderd is, zijn de fundamenten. Het basisconcept blijkt anno 2017 nog steeds relevant: een meeslepende mix van een letterlijk ‘onderdak’ voor iedereen met ondernemerszin, een inhoudelijk aanspreekpunt voor economie, en een labo voor innovatie waar ongegeneerd geëxperimenteerd en geproefd mag worden. We laten u in dit magazine graag kennismaken met een aantal van de gebruikers en bewoners van het Ondernemerscentrum Kortrijk. Hun eerlijke en ongedwongen verhalen tonen wat de fundamenten van dit huis in de praktijk inhouden. Samen met hen hebben we de voorbije 10 jaar het huis versterkt en uitgebreid. Samen met u willen we de volgende jaren blijven inspireren en samenwerken aan een ondernemende stad. Dank aan de gebruikers en believers van het eerste uur en welkom aan nieuwe klanten en partners.
Jean de Bethune Voorzitter 18 mei 2017
3
Historiek
10 JAAR
EEN VERHAAL VAN RENOVATIE EN INNOVATIE Vooraleer in de verhalen van de bewoners te duiken, is het niet slecht om even stil te staan bij de historiek van het huis. Johan De Neve, algemeen bestuurder van Syntra West, lag mee aan de basis van het concept voor het ondernemerscentrum, geïnitieerd vanuit de Stad Kortrijk. Samen met de Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij West-Vlaanderen (POM, toen nog GOM) werd Syntra West aandeelhouder van de NV Ondernemerscentrum Kortrijk, die in september 2004 werd opgericht.
“Een stap die misschien niet meteen voor de hand lag voor Syntra West, maar tegelijk perfect aansloot bij ons doel om ondernemers op een innovatieve manier te ondersteunen in het professionaliseren van hun business.”
4
De drie partners tekenden samen voor een ambitieus verhaal, een nieuw concept in Vlaanderen: geen doorsnee bedrijvencentrum, maar een centrum voor iedereen die het ondernemerschap uitdraagt, of het nu om overheid, onderwijs of ondernemers pur sang gaat. Niet aan de rand van de stad, maar middenin het centrum, in het echte handelsweefsel van Kortrijk. En geen pure bakstenen, maar intelligente bakstenen: een infrastructuurverhaal gekoppeld aan en ondersteund door een inhoudelijke werking. De opdracht was duidelijk: het huisvesten, begeleiden, opleiden en ondersteunen van ondernemers, en tegelijk het uitbouwen van een kernversterkend economisch netwerk dat van Kortrijk-centrum opnieuw de
Johan De Neve, algemeen bestuurder Syntra West
10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
voorloper in innovatieve handel en business moest maken. Het hoe was minder evident. De zoektocht naar een geschikt pand kon gelukkig al snel worden afgevinkt met het in erfpacht nemen van het pand aan de Leiestraat 22, bij de Kortrijkzanen nog altijd gekend als de vroegere Sarma. De ingrijpende renovatie had wat meer voeten in de aarde, maar in oktober 2006 kon het hedendaagse concept van architect Steven Vandenborre uiteindelijk toch aan het publiek worden voorgesteld. Het klassieke handelspand was omgedoopt tot een aantrekkelijke broedplaats voor ondernemerschap, klaar om de eerste gebruikers te verwelkomen. Ondertussen was duidelijk geworden dat een aantrekkelijk gebouw niet voldoende was. In de zomer 2005, een jaar nog voor de officiële opening, werd dan ook een vzw opgericht door POM West-Vlaanderen, Syntra West en de NV Ondernemerscentrum Kortrijk. Deze dubbele structuur maakte het mogelijk om de inhoudelijke en experimentele werking van het toekomstige ondernemerscentrum op een flexibele manier uit te bouwen. Niet alleen binnen, maar ook buiten de muren
van het OCK, zonder daarom evenwel de link met het gebouw te verliezen. De ‘headquarters’ bleven letterlijk en figuurlijk in de Leiestraat 22. Net als bij een startup was het de eerste jaren vooral investeren in het materiële en in het op de rails zetten van een structuur. Er werd uiteindelijk geopteerd voor het uitbouwen van de werking op drie pijlers, die elkaar moesten versterken en ondersteunen: een fysiek onderdak voor ondernemers, een inhoudelijk aanspreekpunt voor economie en een laboratorium voor innovatie.
“Dat klonk allemaal mooi in theorie,” aldus Stefaan Matton, algemeen directeur POM West-Vlaanderen, “maar met de opening van het gebouw in oktober 2006 was er geen excuus meer om het bij een plan op papier te houden.”
En dus werd begonnen met het experimenteren en uitproberen in de praktijk. Proeftuinen en pilootprojecten werden opgezet om aan den
Stefaan Matton, algemeen directeur POM West-Vlaanderen
lijve te ondervinden wat werkt en niet werkt. Het was vaak vallen en opstaan, maar vooral leren uit de ervaringen, bijsturen en opnieuw proberen. De proefkonijnen waren divers: van handelaars over studenten en starters tot KMO’s. De onderwerpen evenzeer: het stimuleren van handelaars om te innoveren, het helpen valoriseren van vernieuwende eindwerken in het hoger onderwijs, het opzetten van een systeem van LED’s (Laagdrempelige Expertise- en Dienstverleningscentra) in de hogescholen, het uitbouwen van een digitaal platform voor webshops, of een intensief begeleidingstraject voor starters in de creatieve industrie. De gemeenschappelijke deler bleef evenwel steeds trouw aan de vooropgestelde missie: het stimuleren van ondernemerszin en ondernemerschap.
5
Historiek
Deze laboratoriumformule, hoe moeilijk soms ook om opgezet en gefinancierd te krijgen, bleek een absolute voltreffer: ruim 4.000 deelnemers konden over de jaren heen via die weg een serieus duwtje in de rug krijgen en verscheidene projecten zijn ondertussen uitgerold op Vlaams niveau. Het labo bleek ook een cruciale aanvulling ten opzichte van de rest van de werking. De infrastructuur van het Ondernemerscentrum Kortrijk kreeg als fysieke proeftuin voor de projecten telkens weer ‘vers’ volk over de vloer; ondernemers en ondernemers in spe (her)ontdekten op die manier de locatie en het stadscentrum vanuit een nieuwe invalshoek. De verwachtingen van deze nieuwe gebruikers en bewoners zorgden ook voor een geregelde vernieuwing en uitbreiding van de infrastructuur: zo werd het pand aan de Leiestraat 24 door Provincie en POM West-Vlaanderen als bijkomende ruimte aangekocht en ingericht, en werden de vergaderzalen in nr. 22 deels heringericht als landschapsbureaus om aan de groeiende vraag naar huisvesting te voldoen. Ook voor de uitbouw van het inhoudelijke aanspreekpunt voor economie
bleek het labo onmisbaar: praktijkervaring kon op die manier worden gecombineerd met theorie, en dankzij de projectwerking kregen de initiatiefnemers er een stevig en uitgebreid netwerk aan ‘partners in crime’ bij. Zo werden Howest en VIVES en de Kortrijkse campussen van KUL en UGent de hoofdpartners voor het hoger onderwijs; een samenwerking die in 2015 zou doorgroeien en vormkrijgen in de private stichting TUA West, waarmee op vandaag nauw wordt samengewerkt. Voor wat de ondernemers betreft, kon het Ondernemerscentrum rekenen op UNIZO en Voka, maar ook op sectorfederaties als Agoria, essencia en Fedustria. Innovatie werd mee gestalte gegeven door het hoger onderwijs, het Innovatiecentrum West-Vlaanderen, maar ook door kenniscentra als Flanders Inshape, VKC, Centexbel en Sirris. Voor creativiteit kon worden gerekend op lokale sterkmakers als Designregio Kortrijk en de Budafabriek. En naast de evidente nauwe samenwerking met de diensten van de Stad Kortrijk, werden ook linken gelegd naar de andere lokale besturen uit Zuid-West-Vlaanderen, naar RESOC-SERR en de intercommunale Leiedal.
“Wat ruim 10 jaar geleden zoals bij vele startups begon als een sprong in het duister, is anno 2017 uitgegroeid tot een sterk verankerde en gezonde KMO,” besluit Nele Dekeyser, algemeen coördinator Ondernemerscentra West-Vlaanderen.
Het voorbeeld van Kortrijk werd in de provincie gevolgd en op vandaag is en wordt het concept uitgerold naar de andere centrumsteden in West-Vlaanderen. Zo wordt bijvoorbeeld nog vóór zomer 2017 gestart met een ondernemerscentrum in het voormalige Tolhuis in Brugge. Het wordt opnieuw een combinatie van een unieke locatie in het stadscentrum, ondersteund door een inhoudelijke werking, inspelend op het plaatselijke economische weefsel. Gesterkt door dit ruimere netwerk van de Ondernemerscentra West-Vlaanderen, is OCK dan ook klaar voor de toekomst. Inspireren, experimenteren en samenwerken blijven daarbij de bouwstenen.
6
10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
HET OCK ALS ONDERDAK VOOR ONDERNEMERS De bouwstenen Aan het ‘onderdak’ is in de loop der jaren wel wat getimmerd: eind 2006 werd gestart met zeven vergaderzalen, een horecaruimte en tien individuele kantoren. Inspelend op de vragen en noden van de diverse bewoners en gebruikers ziet het OCK in de Leiestraat er vandaag een beetje anders uit. Het aanpalend pand (nr. 24) huisvest ondertussen de Dienst Werk Economie Leren van de Stad Kortrijk. In plaats van verschillende afdelingen te moeten opzoeken, krijg je er een praktische bundeling van alle stedelijke dienstverlening gericht op ondernemers. Online vind je hen terug op www.kortrijk.be/ondernemen. In de Leiestraat 22 zelf vind je volgende accommodatie terug:
GELIJKVLOERS Onthaal & administratie Eetcafé en ontmoetingsplek De 7 Zonden Binnenplein & terras
EERSTE VERDIEPING Vier vergaderzalen en seminarieruimtes, voor 15 tot ca. 100 personen Kantoren van de medewerkers van Ondernemerscentra West-Vlaanderen, de dienst internationalisering van POM West-Vlaanderen en het Kortrijk Convention Bureau
TWEEDE EN DERDE VERDIEPING Kantoren, zowel individueel als landschapsbureaus, voor startende bedrijven en partnerorganisaties, met in het totaal 27 werkplekken Alle publieke ruimtes zijn maximaal voorzien op het stimuleren van netwerking en samenwerking, met gratis wifi, projectiemogelijkheden, brainstormmateriaal,… Je vindt er bovendien her en der informele hoeken en kanten, waar je snel de koppen bij elkaar kan steken of even kan bijbabbelen.
7
Het OCK als onderdak voor ondernemers
DE ALLEREERSTE HUURDER Een babbel met Kurt Ostyn, Mex United 8
10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
EN KLOPTE HET VERHAAL?
Kurt Ostyn startte in 2003 als zelfstandig marketeer, eerst van thuis uit in Harelbeke. Maar al snel werd duidelijk dat de combinatie van een doorstartend bedrijf met een exponentieel groeiend gezin met vier kinderen niet zo evident was. Work-life balance was toen misschien nog geen hype, maar was wel al de realiteit van de dag. Kurt ging dan ook op zoek naar een inspirerende en betaalbare kantoorruimte. Hij belandde uiteindelijk in het Ondernemerscentrum Kortrijk, als de aller-, allereerste huurder.
HOE BEN JE IN HET OCK TERECHTGEKOMEN? Het was eigenlijk gewoon toeval. Ik had voor ResponseUp, waar ik toen mee samenwerkte, een overleg met de toenmalige schepen voor economie van de Stad Kortrijk, Jean de Bethune. Bedoeling was om een campagne uit te werken voor de Zomerfeesten; de schepen wou daar graag een aantal starters bij betrekken. En zo was ik uitgenodigd. Tussen de vergadering door geraakten we aan het babbelen en gaf ik mee dat ik op zoek was naar een goede en betaalbare kantoorruimte. Hij begon enthousiast over de plannen voor het nieuwe Ondernemerscentrum Kortrijk. Het gebouw stond op dat moment nog letterlijk in de stellingen, maar hij verzekerde me dat het klaar zou zijn tegen oktober, de periode waarin ik absoluut verhuisd wou zijn. Het verhaal erachter klonk goed: een ondernemerscentrum middenin de stad, dat leek me ideaal, al had ik er mijn twijfels bij of de timing wel zou lukken. Maar jawel, begin oktober was ik geïnstalleerd. De rest van het gebouw was nog een werf: de lift was er nog niet, de verwarming werkte niet en de koffiehoek moest nog ingericht worden. Maar mijn bureau, dat stond klaar, zoals beloofd…
Ja, ik was in de eerste plaats op zoek naar een goed gelegen en betaalbare ruimte, en de condities in het OCK zijn echt wel goed voor een starter. Het geeft je de kans om op een haalbare manier je bedrijf uit te bouwen. Door in het OCK in te trekken, ben ik ook in mijn portfolio meer en meer de focus op Kortrijk gaan leggen, en ben ik uiteindelijk zelfs met heel mijn gezin naar de stad verhuisd. Je zit in de Leiestraat echt wel middenin de ‘beweging’. Kortrijk was op dat moment zelf ook een werf, er was zoveel aan het veranderen: de Leiewerken, de komst van K in Kortrijk,… En vanuit het Ondernemerscentrum zit je letterlijk in die dynamiek. In de beginperiode was het nog even wachten op de andere huurders in het gebouw, maar al snel trokken andere bedrijfjes in, vaak uit heel andere sectoren. Dat op zich is al een verrijking. Iedereen heeft dan wel zijn apart kantoor, maar je komt elkaar tegen bij de koffiemachine of op de gang. En die informele momenten, die mag je niet onderschatten.
Een formele brainstormsessie organiseren is één ding, maar die toevallige ontmoetingen, zo en passant, daar komen vaak de tofste ideeën uit.
“De professionele en sympathieke innovatiecoach loodste ons door een aantal interessante innovatieve ideeën. Hierdoor kregen we een boost om onze zaak verder te runnen met het meeste enthousiasme.” Henk Louf en Pascale Vandaele, Isola Fashion, Wevelgem deelnemer Commerciële Innovatie
NOG NIEUWE MENSEN OF ZAKEN ONTMOET, DANKZIJ HET OCK? Het BID-verhaal (Business Improvement District) is toen ook gestart, een primeur voor Vlaanderen, en de centrummanager had zijn kantoor in het OCK. Van daaruit zijn heel wat ideeën gegroeid voor stadsprojecten zoals ‘Courtrai Tout Près’. Het OCK begon zelf ook te experimenteren en projecten uit te proberen, waarin ik werd betrokken, eerst als klant en later
“De aanwezige ondernemers zijn in zeer diverse sectoren actief. Je komt elkaar tegen in de gang en er wordt al snel een praatje gemaakt over de projecten waaraan ze werken en wat hun ervaring is. Dit biedt ons in combinatie met de ondersteuning vanuit het OCK al snel nieuwe kennis die bruikbaar is in onze sector.” Harold Demaeght, Light Consult
9
Het OCK als onderdak voor ondernemers
als expert. In het kader van Creatieve Starters bijvoorbeeld, zijn we nog met een groep creatievelingen richting Rotterdam getrokken, om daar een gelijkaardig initiatief als het OCK te bezoeken. Alleen werd daar gekozen voor een inplanting in een wijk. Ik blijf het van Kortrijk een moedige en juiste beslissing vinden om net voor dat stadscentrum te kiezen, wars van alle trends en tegen alle vooroordelen in. Voor de rest heb ik veel ‘local heroes’ leren kennen in Kortrijk. Sterke bedrijven, met zoveel familiale passie, kennis en vakmanschap. Die anders durven zijn en vooruitdenken, zonder daar al te veel tamtam rond te maken. Dat is misschien net hun fout: ze durven nog te weinig naar buiten komen en zichzelf in de markt zetten. Vanuit ons bedrijf willen we daar het verschil proberen te maken en zonder gene die toch echt wel mooie verhalen in de kijker zetten.
GEEN SPIJT DUS VAN DE VERHUIS NAAR KORTRIJK? Neen, ik ben zelfs nog wat langer gebleven in het OCK dan normaal voorzien. Maar na vijf jaar was het tijd om zelf een bedrijfspand te zoeken. Het label ‘starter’ mag ook niet te lang blijven hangen, want dan word je niet altijd au sérieux genomen door de klant. Maar ook dan heb ik weer bewust gekozen voor Kortrijk. En nu recent, met Mex United, de nieuwe vennootschap die ik samen met Cis Scherpereel heb opgericht, zijn we opnieuw heel bewust op zoek gegaan naar een locatie in Kortrijk. Gent mag dan wel de ideale omgeving genoemd worden voor marketing en de creatieve industrie, maar hier zitten we vlakbij zoveel mooie bedrijven, waar we echt een verschil kunnen maken.
NOG GROTE PLANNEN? Ik blijf het nog altijd zeer graag doen. Het zijn bijzonder boeiende tijden voor ondernemers, toch voor die bedrijven die vooruit willen en de zaken in eigen handen nemen. En die verhalen, die passie en durf mee blijven ondersteunen en naar buiten brengen, daar doen we het voor.
Kurt Ostyn is samen met Cis Scherpereel zaakvoerder van Mex United. Zij gidsen ambitieuze ondernemingen door de marketing en e-commerce uitdagingen van morgen. Gentsesteenweg 19 - 8500 Kortrijk 056 90 04 09 info@mexunited.be www.mexunited.be
Bossuwé Brewing Co.: “Voor een jonge starter betekent elk duwtje in de rug een grote stap vooruit.”
10
10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
Om te ondernemen heb je ruimte nodig. Ruimte om te werken, klanten te ontvangen, om creatief te zijn en om te groeien. - Ben je een startende ondernemer en op zoek naar een unieke werkplek in het centrum van Kortrijk ? - Is je bedrijf of organisatie op zoek naar een stimulerende en ondernemende omgeving om een seminarie, workshop, vergadering of een event te organiseren ? Neem dan contact op met het Ondernemerscentrum Kortrijk: Leiestraat 22, 8500 Kortrijk – 056 28 09 00 – info@ocwest.be
11
Het OCK als onderdak voor ondernemers
CULINAIR ONDERNEMERSCHAP Een babbel met Gijs Garré en Matteo Fiore, Eetcafé De 7 Zonden
12
10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
Een ondernemerscentrum dat echt een trefpunt wil zijn, kan moeilijk zonder een horecaruimte. Was het in de beginjaren nog wat zoeken naar een geschikte formule, dan hebben Gijs en Matteo nu met het Eetcafé De 7 Zonden een haalbaar en aantrekkelijk, anders-dan-anders concept uitgewerkt. Het binnenplein en terras zijn ingepalmd en de zakelijk-strakke sfeer van de kantoor- en vergaderaccommodatie heeft een deugddoende tegenhanger gekregen in de zondig-speelse en warme inrichting van het eetcafé.
Zich bezondigen aan fastfood doen de heren evenwel niet: in het eetcafé staat een gezonde, eerlijke keuken voorop. Snel geserveerd, maar met geduld en vakmanschap klaargemaakt. En opgediend met een zalig-sfeervol muziekje op de achtergrond en met de glimlach, die hier helemaal echt is en niet gespeeld obligatoir. Ondernemers pur sang dus, met passie voor hun werk, oog voor detail en vooral voor wat de klant wil. Dat valt niet alleen de klant, maar ook de professionals op; zo wordt De 7 Zonden vermeld als een van de suggesties van Vlaamse topchefs in ‘Jong Keuken Geweld’ (2017, ToerismeVlaanderen).
HOE ZIJN JULLIE EIGENLIJK IN HET OCK BELAND? Gijs > We zijn vrees ik niet helemaal de gewone procedure gevolgd, of ik toch zeker niet. Ik had vroeger al met Matteo in een aantal horecaprojecten samengewerkt, maar dan in het Gentse. Toevallig zijn we elkaar in Kortrijk opnieuw tegen gekomen. Matteo was toen recent ingestapt in het Eetcafé De 7 Zonden in het OCK. Ik kwam mee aan boord, en ondertussen zijn Matteo en ikzelf sedert april 2015 de enige zaakvoerders.
EN, IS DE OVERSTAP VAN HET GENTSE NAAR KORTRIJK BEVALLEN? Gijs > Ja, het is een andere omgeving, dat wel: in Gent heb je moeite om ’s avonds zonder te reserveren nog een plaatsje te vinden in een restaurant. In Kortrijk is dat anders. Als de tafeltjes in De 7 Zonden dan toch allemaal bezet zijn, durven klanten al wel eens teleurgesteld te reageren. Het maakt het ook moeilijker om publiek binnen te krijgen, als je het vooral moet hebben van toevallige passage: met ons terras en onze inrichting van het eetcafé zitten we echt goed, maar we zijn niet zo zichtbaar vanaf de straat. En er zijn
momenteel ook best wel wat werken aan de gang in Kortrijk-centrum, wat voor groeipijnen zorgt. Maar hopelijk brengen die werken op termijn een nieuwe dynamiek op gang; we kijken bijvoorbeeld al uit naar de resultaten van de verlaging van de Leieboorden.
HEBBEN JULLIE EEN UNIEK PLAATSJE IN DE KORTRIJKSE MARKT WETEN TE VEROVEREN? Matteo > Er is al een uitgebreid aanbod in Kortrijk, maar wat wij doen, is toch weer anders dan wat er bijvoorbeeld op de Grote Markt gebeurt. Zo hebben we zeer bewust gekozen om ’s middags maar één lunchmenu te serveren: soep van de dag en keuze uit twee hoofdgerechten, vegetarisch en niet-vegetarisch. We hebben in het begin echt op onze tanden moeten bijten, want we kregen regelmatig de vraag om toch ook een aantal typische snacks op de kaart te zetten ’s middags. Gelukkig zijn we bij de formule gebleven en weten de mensen ondertussen dat ze bij ons elke middag terecht kunnen voor een gezonde keuken, die snel geserveerd wordt. Ook al kunnen ze niet uit een hele reeks gerechten kiezen, ze weten sowieso dat ze een deugddoende soep
13
Het OCK als onderdak voor ondernemers
“Dat lijken kleine, praktische zaken, maar het is echt een zorg minder als je daarvoor kan steunen op de mensen van ter plaatse.“
Wat publiek betreft, was er in het begin wel wat instroom vanuit de gebruikers van het Ondernemerscentrum naar De 7 Zonden, maar ondertussen hebben we zelf ook al een aantal vaste klanten van ons de weg kunnen wijzen naar de accommodatie van het OCK. In die zin is dat uitgegroeid tot een echte wisselwerking.
NOG WILDE CULINAIRE IDEEËN OF ANDERE PLANNEN?
krijgen, een hoofdgerecht geïnspireerd door het seizoen, of een creatieve vegetarische schotel (en niet zomaar een ‘vleesloze’ variant). ’s Avonds zorgen we voor meer variatie, dan hebben de mensen ook tijd en mag het wat meer à l’aise en à la carte. Maar ook dan opteren we voor gezond en op maat van de seizoenen. Gijs en ik leggen elk onze eigen accenten: Gijs vertrekt eerder van de traditioneel Belgische keuken, ik zorg voor een zuiders tintje. Die twee keukens samen zorgen ook voor een wat aparte combinatie, die de klanten weten te appreciëren. Qua doelgroep mikken we niet echt op een bepaalde groep. Geef ons maar gewoon een toffe mix van jong en oud, van bedrijven en van de gewone voorbijganger, dat zorgt voor een gezellige ambiance.
14
ZORGT DE INBEDDING IN HET OCK VOOR EEN MEERWAARDE? Gijs > De samenwerking zit goed. Het Ondernemerscentrum heeft bijvoorbeeld voor de grote basisinvesteringen in het eetcafé gezorgd, terwijl wij dan onze gang mochten gaan bij de inrichting. We krijgen ook echt vrij spel. Uiteraard doen we de grotere zaken wel in samenspraak, maar ze staan niet op de rem. Zo hebben we een deel van de toog weggenomen en vervangen door een informele zithoek, en het is goed dat dat kan. Een horecazaak is immers geen kantoorruimte: een bureau kan je overal neerzetten, maar bij een eetcafé maakt de locatie op zich een belangrijk onderdeel uit van de look & feel. Wat ook een echte geruststelling is, is het onthaal: als we er even niet zijn en er komt een leverancier of er belt een klant om te reserveren, dan wordt dat gewoon ondervangen door het onthaal van het OCK.
Gijs > We hopen hier vooral nog lang te kunnen blijven, want we zien nog wel wat kansen en hebben best nog ideeën voor verbetering. Die hoeven niet noodzakelijk veel geld te kosten, maar kunnen in de toekomst nog meer publiek trekken naar De 7 Zonden en het OCK. Matteo > De ingang kan bijvoorbeeld nog wat aantrekkelijker gemaakt worden. We willen graag de sfeer van het terras doortrekken tot aan de Leiestraat. En de seminarieruimte boven de 7 Zonden kan misschien nog een stukje polyvalenter ingericht worden, zodat die ook bruikbaar wordt voor informele momenten. Op die manier kunnen we onze clientèle en die van het OCK nog wat uitbreiden. Gijs > En wie weet, kunnen we ons concept en onze ervaring ook nog inzetten in andere ondernemerscentra.
Gijs Garré en Matteo Fiore baten samen Eetcafé De 7 Zonden uit. Je kan er ’s middags en ‘s avonds terecht voor food & drinks, in een ongedwongen sfeer. Leiestraat 22 - 8500 Kortrijk 056 28 09 05 info@d7z.be www.d7z.be
10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
Het gezellige eetcafé De 7 Zonden vind je in Kortrijk vlakbij de Grote Markt en de historische Broeltorens. Iedereen is er welkom om iets te drinken, met of zonder fingerfood, voor een gezellig diner, een productieve werklunch of een privé-feestje,... ’s Middags serveren wij een dagschotel met verse soep, ‘s avonds kan men à la carte kiezen! Tijdens de zomermaanden kan je bovendien komen genieten op ons sfeervolle terras.
Leiestraat 22, 8500 Kortrijk • 056 280 905 • info@d7z.be www.d7z.be • www.facebook.com/de7zondenkortrijk
15
HET OCK ALS AANSPREEKPUNT VOOR ECONOMIE De bouwstenen Steden en gemeenten zien zich voor heel wat uitdagingen geplaatst: vergrijzing, mobiliteitsproblemen, leegstand, braindrain,… De idee van het Ondernemerscentrum Kortrijk groeide ruim 10 jaar geleden net vanuit de nood om daarop een antwoord te kunnen bieden. De uitdagingen zijn er anno 2017 niet minder op geworden, maar doorheen 10 jaar experimenteren en vooral doorheen een doorgedreven samenwerken met partners en ‘studiegenoten’, durvers én doeners, zijn er best wel wat afdoende antwoorden naar boven gekomen, soms voor de hand liggend maar evenzeer heel verrassend. Een van de hoofdpijlers van het OCK, is het delen en vooral vermenigvuldigen van die kennis en ervaringen op het vlak van ondernemerschap. De formule is heel eenvoudig: mensen samenbrengen, van elkaar laten leren en stimuleren tot samenwerken. Goede ideeën en bruikbare oplossingen kunnen op die manier exponentieel groeien, en de netwerken die zo ontstaan, reiken heel wat verder dan het gebouw in de Leiestraat. OCK werkt met ‘specialistenclubs’ waar experten in één thema of doelgroep elkaar regelmatig ontmoeten en hun kennis nog kunnen uitdiepen. Maar het liefste eigenlijk worden doelgroepen en thema’s ongedwongen gecombineerd in één groot, inspirerend netwerk: van starters vers van de schoolbanken tot ondernemers met naam en faam, van creatievelingen tot industrie, van beleid tot onderwijs, van detailhandel tot B2B. Net door het doorbreken van de muurtjes en het opentrekken van de blik, komen de beste ideeën naar boven en slagen experimenten wonderwel.
“Creatieve Starters biedt je een houvast. Je krijgt een netwerk aangeboden en je leert van collega-ondernemers.“ Benoit De Clerck, filmregisseur deelnemer Creatieve Starters
16
10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
Een aantal voorbeelden op rij ACTIE VOOR STARTERS Samen met POM West-Vlaanderen, Senior Consultants Vlaanderen, Starterslabo, Syntra West, UNIZO, Voka en de lokale besturen, is een uitgebreid vangnet voor starters uitgebouwd. Van begeleiding en opleiding tot inspiratie en netwerking: starters kunnen via het best wel indrukwekkende partnerschap van Actie voor Starters intekenen op een pakket aan activiteiten, helemaal op hun maat. Of hoe ‘one stop shops’ en krachtenbundeling plots geen vage begrippen meer zijn, maar efficiënte tools voor de ondersteuning van starters.
CREALINK Een van de groepen binnen het startersnetwerk die het moeilijk heeft om een goede start te nemen, zijn de creatievelingen. Ze zijn meestal artistiek zeer goed opgeleid, maar vaak zonder oog voor ondernemerschap. Het zijn absolute specialisten in hun niche, maar te weinig allround om op grotere opdrachten te kunnen inspelen. Samenwerken met andere creatievelingen onder begeleiding van een coach, kan hier een oplossing bieden. OCK experimenteerde met deze formule in het project CreaLINK, waarbij teams van creatievelingen samen kunnen intekenen op opdrachten van
“De begeleiding heeft mijn creatieve zin terug aangescherpt en een totaal andere inkijk gegeven. We zijn er nu nog energie en inspiratie aan het uithalen.” Curd Velghe, deelnemer sectortraject slagers
onder meer lokale besturen. De formule sloeg aan: starters konden op korte tijd hun netwerk en portfolio beduidend uitbreiden en de opdrachtgevers kregen er ineens een heel creatief team bij, dat met verrassende voorstellen uit de hoek kwam. Ondernemerscentrum Kortrijk stond samen met Flanders Inshape (Antwerp Management School) in voor de begeleiding en coaching. Ondertussen is CreaLINK na een paar jaar experimenteren een van de vaste waarden in het OCK-netwerk geworden.
ATELIERS LOKALE ECONOMIE Een van de klassiekers die OCK elk jaar opnieuw samen met haar partners organiseert, zijn de ‘Ateliers lokale economie’: aan de hand van heel concrete vragen uit de dagdagelijkse
praktijk gaan de ambtenaren lokale economie uit Zuid-West-Vlaanderen op zoek naar hoe ze ondernemers beter kunnen ondersteunen, en leren ze van elkaars praktijken, goed én minder goed. Thema’s waar de ‘brains’ op worden losgelaten, zijn onder meer digitale cadeaubonnen, de privacy problematiek in citymarketing, strategisch-commerciële plannen en communicatietips.
OVERLEG DETAILHANDEL EN KRAK WEST Bruisende handelszaken zorgen voor een bruisende ambiance in de stadsof dorpskern. Retailers hebben het op vandaag echter moeilijk om zich te blijven onderscheiden van hun concullega’s en op te boksen tegen internationale spelers in e-commerce. Ondernemerscentra en POM West-Vlaanderen trekken daarom voluit de kaart van kernversterking. Relevant cijfermateriaal wordt gebundeld en ter beschikking gesteld, best practices worden verzameld en experimenten gestimuleerd, zodat steden en gemeenten hun handelaars maximaal kunnen inspireren en ondersteunen. Dat dit geen oefening op papier blijft, wordt geïllustreerd door het EFRO Vlaanderen-project KraK West, waarin gezamenlijke acties worden opgezet voor de plaatselijke detailhandel. De campagne ‘Ik koop lokaal bij een winkelier van hier’, is één van die acties die het brede publiek moet overtuigen om de lokale retailer te (her)waarderen.
17
Het OCK als aanspreekpunt voor economie
SAMENWERKING MET EN TUSSEN HANDELAARS Een babbel met Eric Wastyn, Dolce by Erina Eric Wastyn is ondervoorzitter van het Business Improvement District Kortrijk en heeft een jarenlange ervaring met netwerking en samenwerking in de retail. Hij is zaakvoerder van kledingzaak Dolce by Erina in de Leiestraat 32, samen met zijn vrouw Nadine, dochter Eveline en schoonzoon Hein. Ze passen er dagelijks innovatie in de praktijk toe, en stimuleren de samenwerking tussen de handelaars in de Leiestraat met concrete, creatieve initiatieven.
18
U HEEFT HET BEGIN VAN HET OCK MEEGEMAAKT? Ja, ik werd als voorzitter van de toenmalige koepel van de Kortrijkse handelaars betrokken bij de plannen om een ondernemerscentrum op te starten. Ik heb zelfs nog ergens de helm liggen die we kregen bij een werfbezoek. Er werden brainstorms en overlegmomenten georganiseerd, om de input van de handelaars in het concept te kunnen verwerken.
WAT WAS VOOR U DE VOORNAAMSTE OPDRACHT VOOR HET OCK? Als handelaar is het belangrijk om regelmatig met elkaar contact te hebben, om een soort trefpunt te hebben waar je met elkaar van gedachten kan wisselen. Het is verleidelijk om in je eentje gewoon voort te doen, maar er is echt nood aan uitwisseling, aan inspiratie en samenwerking. Er verandert veel, en het is belangrijk om er vroeg genoeg bij te zijn; je mag niet achterop geraken.
10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
Vanaf het begin werden er regelmatig gezamenlijke sessies georganiseerd vanuit het OCK. Het is alleen jammer dat je meestal dezelfde handelaars tegenkomt, de believers. Ook de jonge, startende handelaars komen niet altijd af. Er wordt nu veel gerekend op WhatsApp en andere online tools, maar eigenlijk is elkaar gewoon fysiek ontmoeten nog het beste. Het Ondernemerscentrum is daar een ideale, neutrale plaats voor; die uitwisseling, die debatten, mogen best wel opnieuw wat aangewakkerd worden.
DOLCE BY ERINA WAS OOK EEN VAN DE EERSTE DEELNEMERS VAN HET PROJECT COMMERCIËLE INNOVATIE? Ja, ook dat is een belangrijke opdracht voor het OCK: regelmatig de handelaars oproepen en stimuleren om deel te nemen aan innovatieve projecten. Dat schept ook een band tussen het OCK en de handelaars, en tussen de deelnemende handelaars onderling. We behoorden tot de eerste lichting van Commerciële Innovatie, dat tien jaar geleden als een echt proefproject met een beperkt aantal winkels in Kortrijk werd uitgetest; bedoeling was om handelaars met de nieuwste trends te laten kennismaken en hen te overtuigen om innovatief te zijn in de eigen zaak. Toegegeven, we stonden er eerst vrij kritisch tegenover. Je moest je eigen ideeën op tafel leggen, waarvan anderen dan gebruik konden maken. Maar dat was het begin, de eerste stap. We hebben er uit geleerd en ondertussen is er met het doorbreken van social media sowieso veel meer openheid en uitwisseling.
We hebben niet alle ideeën gerealiseerd die we toen onder begeleiding hebben bedacht, maar het motiveert je wel om continu alert te zijn en nieuwe dingen te blijven uitproberen.
“Het rapport bevatte zeer veel informatie waar wij voor de verdere uitbouw van de zaak veel nuttigs kunnen uithalen. We hebben intussen al het een en ander ook effectief aangepast.” Lisianne Massy, Orchideeën Lisianne deelnemer Commerciële Innovatie
Wat we bijvoorbeeld nu systematisch zelf doen, is het in beeld brengen van onze eigen mensen en van de omgeving en de stad in onze campagnes. Je promoot zo niet alleen de winkel, maar ook de mensen en het verhaal erachter en errond. Op die manier kan je de idee van fun shopping echt concreet maken.
NOG IDEEËN VOOR DE VOLGENDE 10 JAAR VAN HET OCK? Netwerken en samenwerken: er mogen gerust nog veel nieuwe projecten en initiatieven in die richting komen. Als individuele handelaar is het vaak moeilijk om tijd te maken; er gaat al veel energie in de eigen zaak. Als je daarnaast nog zelf in de straat acties wil ondernemen samen met de andere handelaars, is dat niet altijd evident. Toch is het uitdragen van die sfeer in het hele straatbeeld belangrijk. Een beetje extra inspiratie of ondersteuning van buitenaf is dan meegenomen om er echt iets creatiefs te kunnen van maken. We hebben indertijd bijvoorbeeld tijdens de kerstperiode de winkels en zelfs de bib in de straat warmgemaakt om de vitrine met sneeuwvlokjes te versieren, elk op een eigen manier. Dat was een leuk initiatief en zoiets lokt mensen naar de Leiestraat, in plaats van alleen maar naar de grote winkelstraten. We hebben zelf nog ideeën in die zin en allicht hebben andere handelaars ook leuke ingevingen, maar er is niet
altijd de tijd om ze gezamenlijk uit te werken en uit te voeren.
NOG GROTE PLANNEN VOOR JULLIE EIGEN ZAAK? Er zijn heel wat werken aan de gang momenteel, maar we bekijken dat liever positief: we informeren onze klanten over de bereikbaarheid en de mogelijkheid tot parkeren. En straks leveren de werken aan de Leieboorden bijvoorbeeld ook meer passage op. Veranderen is altijd moeilijk, maar als je er zelf positief tegenover staat, dan krijg je je klanten ook mee. We willen samen blijven werken aan een aantrekkelijke stad en het promoten van fun shopping. We blijven dus innovatief en veranderen mee met onze omgeving.
Eric Wastyn is zaakvoerder van Dolce by Erina. Dolce by Erina staat voor jonge trendy mode, van chic tot casual en van klassiek tot modern. Klanten krijgen er professionele service en persoonlijk stylingadvies. Leiestraat 32 - 8500 Kortrijk 056 25 48 13 info@dolce-by-erina.be www.dolce-by-erina.be
19
Het OCK als aanspreekpunt voor economie
CREATIEVE GEESTEN LINKEN Een babbel met Ruben Stragier, Blue Ruben Stragier is grafisch ontwerper en designer. Hij werkte voordien zowat tien jaar bij communicatiebureau d-artagnan, maar besloot in de zomer van 2013 de stap te zetten en als zelfstandige te starten. Zijn doel? Complexe materie op een mooie, simpele manier vormgeven en tonen aan een breed publiek. Hij is niet meteen in een of andere niche gespeciali-
20
seerd, maar zoekt die opdrachten op die net dat ietsje meer hebben en het puur commerciĂŤle overstijgen.
WAAR HAD JE SCHRIK VOOR BIJ DE START? Bij een werkgever aan de slag zijn, biedt wel een zeker comfort. Je hoeft je niet druk te maken over je wedde
op het einde van de maand, je krijgt opdrachten aangereikt en je kan rekenen op een team van collega’s. Allemaal voordelen die wegvallen als je zelf start. Je staat er op dat moment echt wel alleen voor. De investeringen vielen in mijn geval nog goed mee, maar je moet wel zelf opdrachten zien binnen te halen. Het is ook belangrijk om niet continu op je eentje te zijn,
10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
wat een gevaar is als je alleen start en van thuis uit werkt. Regelmatig eens ontsnappen, nieuwe mensen leren kennen en inspiratie opdoen, is belangrijk als tegengewicht.
KON CREALINK DAARBIJ HELPEN? Ik had via via over CreaLINK gehoord en me zowat meteen ingeschreven voor de infosessie in Kortrijk. Het bleek echt een schot in de roos. Het soort opdrachten dat er aan bod kwam, was waarnaar ik op zoek was: opdrachten met een verhaal, gedragen door de plaatselijke gemeente. Ze waren vaak zelf nog zoekende naar het beste antwoord. Mogen meedenken in dat traject, biedt heel wat voldoening.
“Je leert er ook collega-starters kennen uit een heel andere branche. Die ‘maffe’ combinaties bieden net dat beetje extra, en zorgen ervoor dat je tot een concept komt dat je op je eentje nooit had kunnen bedenken.”
Zo heb ik onder meer met verteltheater Wonderling samengewerkt en met een interieurarchitect. Belangrijk zijn ook de coaching en de feedback die je krijgt. Een opdracht uitwerken
voor een lokaal bestuur, vraagt toch een doordachte aanpak. Het is vaak overleggen en onderhandelen tussendoor, en er steeds weer voor zorgen dat de opdracht op de rails blijft. De CreaLINK-coaches waren dan ook een absolute meerwaarde in de gesprekken met de opdrachtgevers. Het Human-Centered Design dat zij vooropstellen, klopt trouwens volledig met wat ik wil doen: mijn kennis en manier van denken inbrengen in het traject en samen met de klant tot een gedragen oplossing komen. Design is zoveel meer dan iets ‘moois’ creëren; het is een manier van denken en doen, samen met de klant. De input die je op die manier krijgt en de meerwaarde die je kan bieden, daar haal je echt wel energie uit. Ook op praktisch vlak heb ik nog kunnen leren uit het CreaLINK-verhaal. Het stappenplan dat we meekregen om de pitches te helpen voorbereiden, gebruik ik nu nog altijd. Het helpt me om het probleem af te bakenen en de oplossing op een goede manier uit te werken en te presenteren.
ONDERTUSSEN STA JE ZELF AL HEEL WAT STAPPEN VERDER? Ja, de opdrachten blijven binnenlopen en ik maak nu ook meer keuzes. In het begin kan je je dat niet altijd permit-
teren, maar het is toch belangrijk om de kwaliteit hoog te houden en soms eens neen te durven zeggen. Ik plan ook bewuster, dat heb ik meegekregen vanuit CreaLINK. Voor de rest is het genieten: ik maak constant kennis met nieuwe dingen en met nieuwe mensen en bedrijven. Ik leer elke dag bij en dat is een pure luxe.
STAPPEN DIE JE NOG WIL ZETTEN? Ik stel mezelf wel de vraag hoe lang ik nog relevant kan blijven als eenmanszaak. Waar zal ik over vijf jaar staan, heb ik dan nog de skills om met de juiste antwoorden te komen, hoe kan ik blijven een meerwaarde bieden? Mijn netwerk zal daarin cruciaal zijn; alleen is maar alleen. Daarin was CreaLINK alvast belangrijk: om nog maar eens te bevestigen dat samenwerken echt wel werkt en je daardoor kan groeien in richtingen die je zelf misschien niet voor ogen had.
Ruben Stragier is zaakvoerder van Blue, een designstudio die bedrijven en organisaties helpt om ideeën te communiceren en te realiseren.
“Creatieve Starters helpt op de plaats waar je tekortkomingen hebt. Je kiest persoonlijk waar jij nood aan hebt en die moeilijkheden kan je dan samen met hen overwinnen. “ Pieter Debusschere en Caroline Gheysen, Ortho-Kin, deelnemers Creatieve Starters
Sneppestraat 10 8780 Oostrozebeke 0486 63 58 25 hello@weareblue.be www.weareblue.be
21
LABO VOOR INNOVATIE De bouwstenen Het hart van de werking van OCK ligt na 10 jaar nog altijd in het experimenteren, uitproberen, evalueren, bijschaven en opnieuw proberen tot het helemaal juist zit. Uit elke ervaring, zelfs de negatieve, leer je weer iets bij voor de volgende keer. En het is belangrijk dat die volgende keer er blijft komen: zelf niet innoveren, zelf geen risico’s nemen of zaken uitproberen, maakt dat je je toegevoegde waarde als partner snel verliest. Bedrijven aanraden om te vernieuwen zonder de eigen werking in vraag te durven stellen, is een resolute ‘no go’ voor het OCK. De voorbije 10 jaar zijn er dan ook heel wat proeftuinen en pilootprojecten opgezet. Vaak met succes: projecten als Commerciële Innovatie, de LED’s, CreaLINK of SpinWest zijn ondertussen op Vlaamse schaal uitgerold of in de reguliere werking geïntegreerd. Bij het moment van opstart waren ze stuk voor stuk vernieuwend. Niet noodzakelijk spectaculair en out-of-the-blue origineel, maar wel nieuw in de combinatie van ideeën en partners, in het durven doorbreken van de muren tussen sectoren of doelgroepen. De drie starters die hierna aan het woord komen, waren graag bereid om in een van deze pilootprojecten in te stappen. Hun openheid en bereidheid maakten en maken van deze projecten mee een successtory.
“Het mooie aan SpinWest is dat er een brede kennis en ruime ervaring in de industrie aanwezig is. Een bedrijf kan al die kennis onmogelijk zelf in huis hebben.” Maarten Vandecruys, Urban Crops deelnemer SpinWest
22
10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
Een aantal voorbeelden op rij CREATIEVE KETTINGEN Een van de experimenten die in het labo van OCK werd opgezet, was het letterlijk samenbrengen van creatieve starters in een ‘creatieve ketting’. Wars van trends als afstandsleren en work@home, wou OCK terug naar de roots: fysieke nabijheid als stimulans om van gedachten te wisselen, ervaringen te delen en uiteindelijk ook samen te werken. Niét met mensen uit dezelfde branche, maar met creatievelingen uit compleet andere disciplines. Gemeenschappelijk zijn wel de passie voor wat ze doen, het artistieke talent en een duidelijk creatieve visie. Gemeenschappelijk zijn ook de typische vragen en twijfels van een startup, en ook: het niet altijd hebben van de nodige ondernemers skills; die staan in creatieve opleidingen immers niet meteen bovenaan in het curriculum. Het samenbrengen van dit creatieve talent in één landschapsbureau, ondersteund door een coaching vanuit het OCK, bleek inderdaad een heel eigen dynamiek op te leveren en zorgde dat nieuwe samenwerkingsverbanden werden opgestart en behouden, ook los van de fysieke werkplek in het OCK.
SPINWEST SpinWest helpt startende en ervaren ondernemers, kennisinstellingen en
creatieve sectoren bij het opzetten, versneld doorgroeien of uitspinnen van hun droombedrijf. Een team van specialisten staat klaar om juridische en fiscale kluwens te helpen ontwarren en feedback te geven bij prangende vragen over haalbaarheid of strategie, maar ook over groeipotentieel en hoe daarmee om te gaan. West-Vlaamse ondernemers met een droom, een project of een idee krijgen er zo een partner bij die begrijpt hoe ze denken, praten, werken, ontspannen en, natuurlijk: slagen. Concreet kunnen ondernemers terecht in drie trajecten:
voor een spin-off van een moederbedrijf of kennisinstelling wil gaan. Hoe? Door samen de resterende obstakels voor een volwaardige en snel groeiende spin-off in kaart te brengen en een concrete aanpak uit te werken. SpinWest wil in de toekomst nog meer groeibedrijven ondersteunen bij het zoeken naar nieuwe opportuniteiten, en wil vooral nog meer effectieve spin-offs helpen realiseren, zowel bij de innovatieve KMO’s en grote ondernemingen in onze provincie, als bij de kenniscentra en onderzoeksgroepen aan de hogescholen en universiteiten.
PROTOPITCH 3.0 - Haalbaarheidstraject: voor wie te weten wil komen of zijn/haar idee, product en business model wel haalbaar zijn. Hoe? Door een spiegel voor te houden, samen aan het rekenen te gaan, de markt te onderzoeken en te testen. - Valorisatietraject: voor bedrijven die al op de rails staan, maar opportuniteiten voor een groei of een heroriëntatie willen aftasten. Hoe? Door samen risico’s in kaart te brengen, de markt en het product kritisch te bekijken, voor- en nadelen af te wegen en een bruikbaar businessplan uit te werken. - Spin-off traject: voor wie het valorisatietraject heeft doorlopen en 100%
Met dit Interreg-project dat midden 2016 is opgestart, worden de grenzen en vooral de niet-grenzen met de Waalse en de Noord-Franse partners opgezocht. De drie regio’s bundelen de krachten om ondernemers (in spe) in de sector van de creatieve industrie te ondersteunen. Studies tonen immers aan dat een sterke creatieve industrie bijdraagt tot een innovatieve en ‘futureproof’ regio. De creatieve industrie krijgt een boost door gezamenlijke acties op drie vlakken: - Boostcamps: een weekend vol uitdagingen en coaching, waarin studenten en creatieve geesten hun businessplan kunnen finetunen en prototypes ontwikkelen. - Boostpitch: een pitchwedstrijd voor wie zijn creatieve idee aan een jury van experten en potentiële investeerders wil aftoetsen. - Boostbusiness: coaching en netwerking voor ondernemers in de creatieve industrie die hun grenzen letterlijk willen verleggen.
23
Labo voor innovatie
VANUIT EEN CREATIEVE KETTING NAAR EEN SCALE-UP Een babbel met Mathieu Bellens, FIVE AM
24
10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
Zowat de allereerste proefkonijnen van het experiment met de creatieve kettingen, waren Mathieu Bellens en Olivier Caluwier van de designstudio FIVE AM. Vijf jaar later hebben ze een echte doorstart gemaakt en delen ze nog steeds een landschapsbureau met twee kompanen van toen: Matthijs Stichelbaut van float:left (webdesign) en Benoit De Clerck (filmregisseur).
HEBBEN JULLIE BEWUST VOOR HET OCK ALS ONDERDAK GEKOZEN? Olivier en ik hadden sowieso al plannen om samen een zaak uit te bouwen; we hadden zelfs al een pand op het oog om samen te huren en helemaal in te richten als onze designstudio. Maar dan zijn we toch even gaan luisteren naar de infosessie van het OCK over de creatieve kettingen. En eigenlijk hebben we daarna vrij snel beslist om in te stappen in zo’n landschapsbureau. De start van het project was meteen ook de start van ons eigen verhaal, van FIVE AM.
WAT HAAL JE AL DAN NIET EXTRA UIT HET SAMENWERKEN IN ZO’N CREATIEVE KETTING? Het grote voordeel was alvast dat het betaalbaar was. Dat helpt om op een haalbare manier je bedrijf rustig te kunnen opstarten en uitbouwen. Maar het is ook een grote geruststelling, zeker in die beginperiode, om te kunnen terugvallen op de mensen om je heen. En dat zijn niet alleen de collega-starters, maar ook de mensen van het OCK.
“Je kan een klapke doen met de andere starters, ervaringen delen en elkaar steunen, en voor ondernemersvragen kan je dan terecht bij de begeleiders van het OCK.”
Dat geruggensteund zijn door een netwerk van starters en coaches is belangrijk. En we hebben dankzij het OCK ook sneller een portfolio kunnen opbouwen en referenties verzamelen. We kregen een eerste opdracht van hen (we mochten ons eigen landschapsbureau een stuk herinrichten) en daarna wonnen we een ontwerpwedstrijd van POM West-Vlaanderen, en het ene bracht het andere met zich mee.
JULLIE ZIJN AL RELATIEF SNEL DOORGESTART? We hadden aanvankelijk gedacht om zeker twee à drie jaar in het OCK te blijven, maar al na een jaar hebben we inderdaad beslist om op eigen benen te staan. Naarmate de opdrachten binnenkwamen, merk je toch dat je, zolang je met dat etiket van starter rondloopt, minder au sérieux genomen wordt. Dat eerste jaar heeft ons de kans gegeven om onze designstudio op poten te zetten, om een systeem uit te werken. Dat maakte het gemakkelijker om het risico te durven nemen en een eigen pand te gaan huren. En we moesten het ook niet alleen doen: ondertussen hadden we dankzij de samenwerking in het OCK Matthijs en Benoit leren kennen, en hebben we met onze drie bedrijven samen een eigen onderdak in Kortrijk gezocht. Eerst in een pand op het Vandaeleplein in Kortrijk-centrum, en nu bij Casalis in de Stasegemsesteenweg. Het is niet dat we echt gezamenlijk aan opdrachten werken, maar we kennen elkaar en geven elkaar advies; het blijft gewoon fijn om niet alleen te moeten werken. Het leuke was ook dat het OCK niet moeilijk deed over ons vervroegde vertrek. Er was wel wat administratieve rompslomp om het contract en zo af te handelen, maar ze zijn ons blijven volgen en mee promoten. Die mentale support doet wel goed. En uiteindelijk was het echt belangrijk om dat startersetiket kwijt te geraken; de verhuis heeft daar mee voor gezorgd. Ondertussen is onze portfolio inderdaad een stuk gegroeid. We hebben met een aantal van onze ontwerpen ook (inter) nationale awards gewonnen en de impact van zoiets valt moeilijk te onderschatten; mensen vinden op die manier veel sneller de weg naar je bedrijf. Plus,
het is gewoon tof. In New York, tussen al die grote ontwerpers en projecten, een A+ Award in ontvangst mogen nemen voor onze caravan die we hebben omgevormd tot een mobiele werkplek, dat is een schitterende ervaring. We hebben het voorbije jaar toevallig veel voor particulieren gewerkt, maar nu zijn we weer meer aan de slag met grotere projecten: kantoren, winkels,… Die geven je de mogelijkheid om op grotere schaal te werken en je krijgt meer speelruimte om je eigen visie neer te zetten. Zo zijn we momenteel een concept aan het uitwerken voor de winkels van Filou & Friends, dat is echt leuk om te doen.
NOG IDEEËN VOOR DE TOEKOMST? We doen nu al de opdrachten waar we ons goed bij voelen en waarin we ons kunnen uitleven, maar een tof project in het buitenland bijvoorbeeld zou meegenomen zijn. Zo’n compleet andere omgeving biedt weer wat extra inspiratie en kansen.
Mathieu Bellens en Olivier Caluwier zijn zaakvoerders van FIVE AM, een designstudio gespecialiseerd in interieurontwerp, tijdelijke installaties en product design. Stasegemsesteenweg 72-1 8500 Kortrijk 056 74 41 32 question@fiveam.be www.fiveam.be
25
Labo voor innovatie
VAN TECHNOLOGISCHE STARTUP NAAR WERELDMARKTLEIDER Een babbel met Pieter Claerhout, Araani 26
10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
Op het eerste gezicht hadden Pieter Claerhout en Maggy Baetens bij de opstart van Araani in oktober 2015 alle competenties zelf in huis en was ondersteuning vanuit SpinWest niet nodig: Pieter is economist van opleiding en Maggy heeft een technologisch profiel. Je ziet wel vaker dat technologische startups getrokken worden door een team dat louter bestaat uit ingenieurs. Niet zo bij Araani; zij hadden meteen al aandacht voor complementariteit en een gezonde mix van ondernemersskills en technologische kennis. Hun businessidee zat ook goed: SmokeCatcher®, een branddetectiesysteem via video-analyse, bleek een gat in de markt.
HEBBEN JULLIE DAN WEL NOG IETS GEHAD AAN DE BEGELEIDING VANUIT SPINWEST? SpinWest heeft ons op een aantal cruciale punten advies kunnen geven, waardoor we vandaag staan waar we staan. Op strategisch vlak bijvoorbeeld is het belangrijk om een klankbord te hebben; iemand die je uitdaagt en zaken in vraag durft te stellen. Want je vertrekt inderdaad vanuit je eigen ecosysteem, vanuit je eigen ervaringen en veronderstellingen. Je schrijft een businessplan uit op papier en je merkt al snel dat er interesse is voor je product. Maar dan begint het: de tractie is er, de verwachtingen zijn er, maar je moet die wel kunnen inlossen. Hoe begin je eraan, hoe moet je je bedrijf structureel uitbouwen en opbouwen?
“SpinWest heeft ons geholpen bij het finetunen van ons businessplan en het uittekenen van de strategie.”
Zij laten je vanuit een helicopterview de markt bekijken, lead customers en partners in kaart brengen,… Die stap achteruit zetten om het overzicht niet te verliezen, is een echte meerwaarde. Ook op juridisch vlak konden we nog extra expertise gebruiken. In de nichemarkt van branddetectie die we bespelen, is bijvoorbeeld aansprakelijkheid een heel belangrijk issue. Wat we ook niet uit het oog mochten verliezen en waar SpinWest telkens op drukte, waren de intellectuele eigendomsrechten. Die zijn voor Araani de belangrijkste asset. Het is dan ook belangrijk om die te beschermen op een efficiënte en betaalbare manier. SpinWest heeft ons daarin begeleid, zodat we de juiste keuzes konden maken.
JULLIE ZIJN HEEL SNEL DOORGEGROEID? Ja, we hebben onze business dankzij onder meer de inhoudelijke input van SpinWest snel kunnen verstevigen. Ons product blijkt ook echt een gat in de markt. In tegenstelling tot klassieke branddetectiesystemen kunnen wij met de video-analyse technologie veel sneller problemen detecteren en vooral ook vals brandalarm vermijden. Op die manier kunnen bedrijven in hoog risico-omgevingen (petrochemie, hout, afvalverwerking,…) heel wat kosten besparen. Want hoe absurd het ook lijkt: de directe en indirecte kosten die een brandalarm met zich meebrengen, liggen vaak veel hoger dan de eventuele schade door een brand zelf, zeker als je die vroegtijdig kan opsporen. Er is weliswaar nog een beperkt aantal gelijkaardige systemen in de markt, maar door onze scherpe focus kunnen
wij een hoge kwaliteit garanderen en zijn we in deze niche zowat wereldmarktleider geworden. We zijn dan ook snel de internationale markt op gegaan; zo is Duitsland onze grootste afnemer geworden. Ook in het uittekenen van die internationale strategie konden we rekenen op SpinWest, en hebben we bijvoorbeeld beslist om telkens met lokale partners in zee te gaan. De wetgeving, certificeringen,.. zijn zo verschillend van land tot land, dat wij daar onmogelijk zelf alle expertise in kunnen verzamelen. Om de (internationale) vraag te kunnen volgen, moesten we al na een jaar een versnelling hoger schakelen en hadden we vers kapitaal nodig. Ook daarin was SpinWest een valabele sparringpartner: bij de opmaak van ons dossier hebben zij ons goed begeleid en hebben we uiteindelijk 1,350 miljoen kunnen ophalen. Daardoor hebben we onder meer onze R&D-afdeling kunnen uitbouwen, en staan we nu veel sterker om onze ambities te kunnen blijven realiseren.
Pieter Claerhout runt samen met Maggy Baetens de startup Araani, wereldmarktleider in branddetectie via video-analyse. Luipaardstraat 12 - 8500 Kortrijk 056 49 93 94 info@araani.com www.araani.com
27
Labo voor innovatie
VAN MEISJESSTRIKKEN NAAR EEN UNIEK VLINDERDASSENMERK Een babbel met Chantal Verniest, Bowking
28
10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
Voor wie het nog niet door had: strikken zijn in. Op een gewone vrijdagnamiddag passeren in de winkel van Bowking een koppel dat met zorg een hele reeks strikken uitzoekt voor hun huwelijksfeest, een moeder met verlegen zoon die op het communiefeest van zijn broer niet uit de toon wil vallen en per se ook een strik aan wil, en twee absoluut niet verlegen tieners die naar een themaparty moeten en op zoek zijn naar een ‘touch of gold’. Allemaal worden ze enthousiast bediend door zaakvoerster Chantal Verniest. En allemaal krijgen ze de vraag om achteraf een fotootje mét strik door te sturen. Niet zomaar een marketingtool, maar een bewijs van de passie en trots van Chantal, die meer dan overtuigd is van haar creatief concept.
De velcro strikken werden al snel vervangen door strikken met magneetjes, dat bleek iets handiger. En het assortiment zelf werd een pak uitgebreider: ik kreeg zoveel vraag binnen naar strikken voor jongens en mannen, dat ik daar op ingegaan ben. Met vrij klassieke ontwerpen die toch net iets anders zijn dan wat je in de gewone winkel vindt en die allemaal zo goed als uniek zijn. De strikken maak ik niet meer zelf ondertussen, maar ik kies nog altijd zelf de stoffen en maak de ontwerpen. Ik zorg ervoor dat er nooit meer dan 30 stuks van gemaakt worden, zodat je als klant geen ‘doorslagje’ krijgt. Ik werk ook custommade, met stoffen die klanten zelf meebrengen.
HOE BEN JE IN PROTOPITCH TERECHTGEKOMEN? Ik ben in mei 2014 met Bowking gestart en in diezelfde periode heb ik al meteen deelgenomen aan de Summerschool van SpinWest, waar je ondergedompeld wordt in alles wat met ondernemen te maken heeft.
HOE BEN JE TOT DE IDEE VAN BOWKING GEKOMEN? Ik ben voordien altijd actief geweest in interieur en decoratie, ik heb zelfs een eigen lijn decoratieproducten uitgewerkt. Kleding ontwerpen was nieuw. Ik ben eigenlijk op de idee gekomen door een Erasmus for Young Entrepreneurs stagiaire. Zij was fashion designer en had als handelsmerk een strik, die ze telkens weer op een andere manier verwerkte in haar high end fashion designs. Ik zag wel een markt voor T-shirts met strikken: een toffe betaalbare lijn van velcro strikken voor meisjes waarmee ze van eenzelfde T-shirt telkens weer iets nieuws konden maken. De stagiaire wou blijven focussen op high end fashion, maar ik geloofde in het concept en ben er uiteindelijk effectief mee gestart.
“Ik ben zeer creatief, maar het financiële en het administratieve, dat is niet echt mijn ding. Het begeleidingstraject van SpinWest was op dat vlak een echte meerwaarde; samen met de coaches heb ik een praktisch plan van aanpak kunnen uitwerken.”
Ik ben gestart puur als webshop, maar ondertussen heb ik een pop-up pand hier in de Lange Steenstraat in Kortrijk, waar mensen kunnen snuisteren in de collectie en meteen kunnen kopen als ze dat willen. Daarnaast werk ik ondertussen al met een 30-tal verdeelpunten in heel Vlaanderen. Meestal niet in kledingzaken, raar genoeg, maar vooral in concept stores, designwinkels of giftshops. Het product slaat aan, ik krijg heel vaak complimentjes van klanten die gescoord hebben met een Bowking strik als cadeau. Ik wil dit graag ook zo houden en het product betaalbaar houden voor iedereen. Maar door die kleinere
marge heb ik een grotere markt nodig. En ondanks het feit dat ik het hier goed kan vertellen en mijn klanten enthousiast kan maken voor mijn ontwerpen, lukt dat minder goed in een B2B-omgeving. Ik mis nog commerciële feeling om de juiste bedrijven te vinden en hen te overtuigen om mijn product aan hun klanten te verkopen. Vandaar dat ik in Protopitch ben ingestapt. Met Protopitch krijg ik niet alleen coaching op commercieel vlak, maar worden vooral contacten gelegd met de Waalse en Franse partners in het project. Beide regio’s zijn vlakbij en ik geloof echt dat daar, nog meer zelfs dan in Vlaanderen, een markt is voor de strikken van Bowking. Alleen is internationaal zakendoen niet zo evident en is zo’n ondersteuning vanuit Protopitch dan ook meegenomen. Op die manier kan ik letterlijk en figuurlijk mijn grenzen verleggen.
GROTE PLANNEN NOG VOOR DE TOEKOMST? Ik zou graag de pop-up hier in de Lange Steenstraat op permanente basis uitbaten, maar het kostenplaatje rondkrijgen is niet zo evident; ik moet daarin ook realistisch blijven. Maar als ik helemaal durf vooruitdenken en doordromen: een groot contract in Frankrijk kunnen afsluiten met een department store zoals Le Printemps of Lafayette, zou toch echt fantastisch zijn.
Bowking is een uniek vlinderdassenmerk, ontworpen en in de markt gezet door Chantal Verniest. Lange Steenstraat 45 8500 Kortrijk 0493 46 60 55 info@bowking.be www.bowking.be
29
BOUWEN AAN DE TOEKOMST De voorbije 10 jaar boden de kans om het Ondernemerscentrum Kortrijk stevige fundamenten mee te geven: de infrastructuur kreeg een serieuze make-over, het partnerschap werd versterkt en uitgebreid, de experimenten leverden een massa ervaringen op die weer tot nieuwe ideeën leidden,… De volgende 10 jaar kunnen dan ook worden ingegaan met een relatief comfortabel gevoel: de basispijlers zijn de juiste gebleken, de fundamenten zijn gelegd en nu lijkt het enkel nog een verder bouwen op. Als er echter één iets is dat het Ondernemerscentrum Kortrijk typeert, dan is het het uitbreken uit de comfortzone. De knappe resultaten die de voorbij jaren zijn neergezet, zijn net voortgekomen uit experimenten die niet bleven steken in ‘meer van hetzelfde’, maar die durfden grenzen opzoeken en muren doorbreken, samenwerken met niet voor de hand liggende partners,…
30
10 jaar Ondernemerscentrum Kortrijk
Op dit creatieve en experimentele elan wil het Ondernemerscentrum Kortrijk de volgende jaren dan ook verder, om ondernemers nog beter te kunnen ondersteunen. De laboratoriumfunctie komt in die zin nog centraler te staan. Wie ervan overtuigd is dat alles al is bedacht en uitgevonden en er niets nieuws meer is onder de zon, is eraan voor de moeite. Genoegzaam aan de kant staan en tevreden zijn met wat er is, behoort niet tot de plannen van het OCK. De komende jaren wordt dan ook werk gemaakt van:
HET OPZOEKEN EN ACTIEF BESPELEN VAN NIEUWE DOELGROEPEN In zorgeconomie bijvoorbeeld en in de social profit sector liggen nog heel wat kansen voor innovatieve projecten en maak je van een triple helix een quadruple helix. Daarnaast wordt het stimuleren van cross-overs tussen doelgroepen en sectoren nog meer een handelsmerk van het OCK. Samenwerken over de muren heen is niet altijd evident, maar een zetje om het toch te doen, levert vaak veel meer resultaat op dan het blijven steken in de eigen comfortzone.
HET VERKENNEN VAN INTERNATIONALE PARTNERSCHAPPEN EN MARKTEN Met projecten als Protopitch zijn de eerste stappen gezet. Jonge ondernemers en groeibedrijven mogen nog meer duwtjes in de rug verwachten richting de buurlanden en Europa tout court. Gezamenlijk deelnemen aan buitenlandse beurzen, heel gerichte mini-handelsmissies, structurele samenwerkingen leren uitbouwen met internationale partners,…: het komt er aan!
HET OPSNUIVEN EN LATEN OPSNUIVEN VAN INSPIRATIE Samen met klanten en stakeholders het warm water en het wiel achter ons laten en ter plaatse gaan kijken waar het nieuwste van het nieuwste te vinden is, in binnen- of buitenland. Om terug te komen met nieuw gevonden reisgenoten, met veel zin om met de ideeën aan de slag te gaan en met een stok-achter-de-deur vanuit het OCK om er effectief iets mee te doen. Retailsafari’s, Starters on Tour, een inspiratietrip naar Berlijn: ook dat komt er aan!
HET EXPONENTIEEL DENKEN EN DOEN DENKEN Alles verandert exponentieel snel, kijk maar wat er tijdens de 10 jaar van het OCK allemaal is veranderd op het vlak van Artificial Intelligence, Internet of Things, e-commerce,.. Erover zeuren, schrik voor hebben of aan de kant blijven staan, heeft geen zin. Samen nieuwe zaken uitproberen en op de kar springen, wel. In samenwerking met Exponential Academy laten we iedereen kennismaken met disruptieve businessmodellen en baanbrekende technologieën en hoe je die kan toepassen in je eigen bedrijf of organisatie. De ideeën en ambities zijn er dus alvast, de wil en de zin om eraan te beginnen ook. Wie graag wil meedenken en -doen is meer dan welkom; het Ondernemerscentrum kijkt er alvast naar uit om samen met de partners nieuwe bouwstenen te ontdekken.
31
Meer weten over Ondernemerscentra West-Vlaanderen en OCK in het bijzonder? Interesse om deel te nemen aan een project, of heb je een idee dat je graag wil aftoetsen? Neem een kijkje op www.ocwest.be, of mail naar info@ocwest.be. Telefonisch kan je terecht op het nummer 056 28 09 00.
Colofon Organisatie: Ondernemerscentra West-Vlaanderen Contact: info@ocwest.be Verantwoordelijke uitgever: Jean de Bethune, voorzitter Eindredactie: Nele Dekeyser, algemeen coรถrdinator Verschijningsdatum: 18/05/17
met de steun van
32