คู่มือการใช้หนังสือ ชุด ฝึกอ่านตามระดับ "อ่าน อาน อ๊าน" ระดับที่ 4

คู่มือการใช้หนังสือ

ชุด ฝึกอ่านตามระดับ-Thai Reading Tree “อ่าน อาน อ๊าน” ระดับที่ ๔

เขียนโดย กิติยา โสภณพนิช

การชวนเด็กฝึกอ่านหนังสือไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป เพราะ หนังสือชุดฝึกอ่านตามระดับ “ช่วย” ให้การฝึกอ่าน “ง่าย” มากขึ้น เพียงแค่คุณครู ผู้ปกครองท�ำตามคู่มือ มั่นใจในประสิทธิภาพ ของหนังสือทีค่ ัดสรรมา และเปิดโอกาสให้เด็กพัฒนาศักยภาพการ อ่าน การเรียนรู้ของตนเอง ผลที่ได้รับจากการใช้หนังสือชุดนี้ไม่ใช่แค่การอ่านออก แต่ ได้การอ่าน การคิดที่มีคุณภาพ และเป็นรากฐานของการเขียนที่ดี ในอนาคตอีกด้วย

๒

หนังสือฝึกอ่านตามระดับคืออะไร

หนังสือฝึกอ่านตามระดับเป็นหนังสือที่ถูกออกแบบมาให้ “พอเหมาะพอดี” กับเด็กในแต่ละระดับการอ่าน หนังสือฝึกอ่าน ตามระดับจะต้องไม่ง่ายเกินไป หรือยากเกินไปส�ำหรับเด็ก แต่ เป็นหนังสือที่มีความง่ายและความท้าทายที่ผสมผสานกันอย่าง ลงตัว เพื่อเอื้อให้เด็กได้ฝึกฝนและพัฒนาทักษะทางภาษา การ คิดวิเคราะห์ การคิดสร้างสรรค์และจินตนาการ รวมทั้งท�ำให้ เด็กรู้สึกประสบความส�ำเร็จในการอ่าน ซึ่งจะช่วยกระตุ้นให้ เด็ก “รักการอ่าน” อยากอ่านเล่มต่อ ๆ ไป อยากพัฒนา ศักยภาพของตัวเอง ๓

เป้าหมายของหนังสือฝึกอ่านตามระดับ เป้าหมายและหน้าที่ส�ำคัญของหนังสือชุดนี้ คือ พัฒนาทักษะ การอ่านค�ำ (อ่านออก) และทักษะการอ่านให้เข้าใจ (Reading Comprehension) ทักษะการอ่านค�ำ (อ่านออก) ประกอบด้วยทักษะการแยกแยะ หน่วยเสียง การสังเกตและจับคู่เสียงกับพยัญชนะและสระ การประสม เสียงเป็นค�ำ การสะกดและประสมค�ำ การจดจ�ำค�ำศัพท์และไวยากรณ์ ทักษะการอ่านให้เข้าใจ ประกอบด้วยความสามารถในการเข้าใจ ความหมายของค�ำและประโยคในบริบทต่าง ๆ การเรียงล�ำดับ เหตุการณ์ สรุปใจความ อธิบายเชื่อมโยงเหตุผล คาดคะเน จินตนาการ ตั้งค�ำถาม และหาค�ำตอบ เพื่อช่วยให้เด็กเข้าใจความหมายของเรื่องราว ประมวลข้อมูล และน�ำไปประยุกต์ใช้

๔

ผลที่จะเกิดขึ้นกับเด็กหลังการใช้

ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับ เด็ก ๆ อย่างชัดเจนหลังการใช้ คือ ใช้ความรู้ของตัวเองในการท�ำความเข้าใจกับสิ่งที่อ่านได้ อย่างคล่องแคล่ว อ่านค�ำหรือแจกรูปค�ำส่วนใหญ่ได้อย่างรวดเร็วและแม่นย�ำ (ถูกต้องมากกว่าร้อยละ ๙๐) อ่านออกเสียงอย่างคล่องแคล่ว มีการเว้นวรรค เน้นค�ำ ได้อย่างเหมาะสม แต่มีบางช่วงที่อ่านช้าลงเพื่อถอดรหัสค�ำได้ ส�ำเร็จ (ทั้งด้วยตนเองและจากการช่วยเหลือของครู) เข้าถึงความหมายของสิ่งที่อ่านด้วยการค้นหาหรือใช้ข้อมูล จดจ�ำรายละเอียดต่าง ๆ ได้ คิดต่อยอดจากสิ่งที่อ่าน ตั้งสมมติฐานเกี่ยวกับเรื่องที่อ่าน สังเคราะห์ข้อมูลใหม่ที่เรียนรู้จากสิ่งที่อ่าน สังเกตเห็นการจัดเรียงข้อความหรือภาษาที่ผู้เขียนใช้ใน การสร้างงานเขียนขึ้นมา คิดเชิงวิพากษ์เกี่ยวกับสิ่งที่อ่าน ๕

ลักษณะของหนังสือฝึกอ่านตามระดับ หนังสือฝึกอ่านตามระดับ จะมีลักษณะการออกแบบทั้ง เรื่องและภาพ แตกต่างจากหนังสือภาพส�ำหรับเด็กทั่วไป เช่น เป็นเรื่องราวใกล้ตัวเด็ก ที่เด็กเข้าใจและเชื่อมโยงได้ง่าย เป็นเรื่องขนาดสั้น เด็กอ่านเองได้จนจบ และรู้สึกประสบ ความส�ำเร็จ ใช้ภาษาพูดที่เป็นภาษาธรรมชาติของเด็ก ใช้ค�ำศัพท์ที่ สะกดได้ง่าย และค�ำศัพท์พื้นฐานในระดับอนุบาลและประถม ศึกษาปีที่ ๑ มีภาพประกอบที่สนุกและดึงดูด ช่วยให้เด็กคาดเดาค�ำ ท�ำความเข้าใจ และสร้างเรื่องราวที่สนุก น่าติดตาม ใช้รูปแบบประโยคซ�้ำ ๆ ใช้คำ� ศัพท์ซ�้ำ ๆ ใช้ภาพที่ตรงกับค�ำ เพื่อช่วยให้เด็กได้พัฒนาทักษะการอ่านค�ำและการอ่านให้รู้เรื่อง

๖

หนังสือทั้ง ๕ ระดับ (๒๕ เล่ม) ระดับ

๑

อายุ ๓-๔ ปี

รายชื่อหนังสือ

คุณลักษณะของหนังสือ

๑.ไปโรงเรียน ๒.หยุดนะ! พายุ ๓.ของหาย

หนังสือที่ไม่มีตัวหนังสือ • ช่วยพัฒนาทักษะการตีความ และการท�ำความเข้าใจ โดยยังไม่ต้องกังวลเรื่องภาษา • เรื่องราวอยู่ในภาพ • ใช้ฉากและกิจกรรมที่เด็กคุ้นเคยเป็นโครงเรื่อง เพื่อให้ เด็กเข้าใจได้ง่าย • ภาพกระตุ้นให้เด็กคาดเดาเรื่อง • ภาพชี้นำ� การด�ำเนินเรื่องจากซ้ายไปขวา เพื่อสร้าง ความคุ้นเคยกับทิศทางการอ่าน ๗

ระดับ

๑

อายุ ๓-๔ ปี

รายชื่อหนังสือ ๔.ชิงช้า ๕.มาดูสิ!

๘

คุณลักษณะของหนังสือ หนังสือที่ใช้ค�ำเดี่ยว/วลี • ใช้แค่คำ� เดี่ยวหรือวลีซ้ำ� ๆ ในการเล่า • เรื่องราวอยู่ในภาพ • ใช้ฉากและกิจกรรมที่เด็กคุ้นเคยเป็นโครงเรื่องเพื่อให้ เด็กเข้าใจได้ง่าย • ภาพกระตุ้นให้เด็กคาดเดาเรื่อง • เด็กอ่านค�ำจากภาพเป็นหลัก ดังนั้นภาพและค�ำต้อง ตรงกันอย่างแม่นย�ำ • เริ่มมีโครงเรื่องที่มีล�ำดับขั้นตอน น�ำเสนอปัญหาและ การคลี่คลาย หรือที่มาของปัญหา • ภาพชี้นำ� การด�ำเนินเรื่องจากซ้ายไปขวา เพื่อสร้าง ความคุ้นเคยกับทิศทางการอ่าน

ระดับ

๑+

อายุ ๔-๕ ปี

รายชื่อหนังสือ

คุณลักษณะของหนังสือ

๑.แม่มีไข้ ๒.มะละกอ ๓.วาดอะไร ๔.อาม่า ๕.ปะดีกะปะดู ๖.ไข่ ๗.สะอึก

• ใช้ประโยคสั้น ๆ ซ�้ำ ๆ ในการด�ำเนินเรื่อง • เรื่องราวส่วนใหญ่อยู่ในภาพ • มีโครงเรื่องที่ชัดเจน มีลำ� ดับขั้นตอน มีการเริ่มต้นและ การจบที่ชัดเจน น�ำเสนอปัญหาและการคลี่คลาย • ภาพกระตุ้นให้คาดเดาเรื่อง • เด็กอ่านเรื่องจากภาพเป็นหลัก ดังนั้นภาพและค�ำต้อง ตรงกันอย่างแม่นย�ำ • ภาพชี้นำ� การด�ำเนินเรื่องจากซ้ายไปขวา เพื่อสร้าง ความคุ้นเคยกับทิศทางการอ่าน • ใช้ภาพและเรื่องที่เหนือความคาดหมาย เพื่อสร้าง ความสนใจและเปิดโอกาสให้ตีความ ๙

ระดับ

๒

อายุ ๕-๖ ปี

๑๐

รายชื่อหนังสือ

คุณลักษณะของหนังสือ

๑.หาเจอไหม ๒.ปาด ๓.เละเทะ ๔.ไปซื้อของ ๕.หลง

• เป็นหนังสือที่ง่าย มีโครงเรื่องที่ถูกพัฒนามาอย่างดี เพื่อให้ผู้อ่านรู้สึกพึงพอใจ สนุก และประหลาดใจ • มีตอนเริ่มต้นและตอนจบ มีโครงเรื่องที่ซับซ้อนขึ้น เกิดขึ้นในช่วงระยะเวลาสั้น ๆ • ใช้เหตุการณ์ซ้ำ� ๆ และประโยคซ�้ำ ๆ เป็นรูปแบบ การน�ำเสนอเรื่อง • ใช้ประโยคซ�้ำ ๆ แต่เปลี่ยนบางค�ำในประโยค เพื่อให้ เด็กอ่านได้ง่าย เริ่มมีประโยคค�ำถาม • บางเล่มมีการเกริ่นเข้าเรื่องและจบเรื่องด้วยการ บรรยายสั้น ๆ ด้วยภาษาธรรมชาติ (ไม่ใช่ภาษาเขียน ทางการ) แทนการใช้รูปแบบประโยคซ�้ำ • ภาพกระตุ้นให้คาดเดาเรื่องได้ง่าย

ระดับ

๓

อายุ ๖-๗ ปี

รายชื่อหนังสือ

คุณลักษณะของหนังสือ

๑.เวลานิทาน ๒.หยอดกระปุก ๓.พายุ ๔.งานวัด

• เป็นหนังสือที่ง่าย มีโครงเรื่องที่ถูกพัฒนามาอย่างดี ท�ำให้ผู้อ่านรู้สึกพึงพอใจ สนุก และประหลาดใจ • โครงเรื่องชัดเจน มีตอนเริ่มต้น ระหว่างกลาง และ ตอนจบ มีโครงเรื่องที่ซับซ้อนขึ้น • ไม่นำ� เสนอเรื่องผ่านเหตุการณ์ซ้ำ� ๆ แต่เป็นการน�ำ เหตุการณ์/ฉากต่างกันมาร้อยเรียงกันเป็นเรื่อง เรื่องยาว ขึ้นและกินเวลาข้ามวัน • ใช้ประโยคสั้น ๆ บรรยายเรื่อง ใช้ประโยคซ�้ำ ๆ เล็กน้อย ใช้ภาษาธรรมชาติ • ตัวหนังสือและรูปไม่ได้สัมพันธ์กันอย่างแม่นย�ำ เหมือนเดิม แต่ภาพยังคงเล่าเรื่องมากกว่าค�ำ • เริ่มน�ำเสนอเรื่องรอบตัวที่หลากหลายขึ้น เช่น ความ เอื้ออาทรกันของชุมชน ความลึกลับของวัตถุประหลาด การกินที่ถูกสุขลักษณะ และสอดแทรกเนื้อหานิทานและ วรรณคดีไทย

๑๑

ระดับ

๔

อายุ ๗-๘ ปี

รายชื่อหนังสือ ๑.ตัวจิ๋ว ๒.หูอื้อ ๓.เมืองผี ๔.ยาย

๑๒

คุณลักษณะของหนังสือ • มีความเป็นวรรณกรรมที่ชัดเจนมากขึ้น เพราะเป็นเรื่อง ที่ประกอบด้วยเหตุการณ์ตอนย่อย ๆ หลายตอนที่ต่อเนื่องกัน • เล่นกับเสียงของค�ำมากขึ้น และน�ำเสนอเรื่องผ่าน ค�ำคล้องจอง เพื่อให้เด็กคาดเดาการสะกดค�ำได้ • เนื้อเรื่องยาวและซับซ้อนขึ้น ประโยคยาวขึ้น • ตัวละครมีปฏิสัมพันธ์กันมากขึ้น และแสดงลักษณะนิสัย ที่ซับซ้อนมีมิติมากขึ้น • ตัวหนังสือและรูปไม่ได้สัมพันธ์กันอย่างแม่นย�ำ เหมือนเดิม และการเล่าเรื่องเป็นหน้าที่ของตัวหนังสือ มากขึ้น • ยังคงใช้ประโยคสั้น ๆ ที่เป็นภาษาพูดตามธรรมชาติ ของเด็ก มีทั้งประโยคบรรยาย และบทสนทนา • เนื้อหากระตุ้นให้เกิดอารมณ์และความคิดที่ลึกซึ้งและ หลากหลายขึ้น ท�ำให้เด็กสามารถเชื่อมโยงกับประเด็น ขัดแย้งในชีวิตจริงได้ • มีความท้าทายทางภาษาเพิ่มขึ้น เช่น ค�ำเปรียบเทียบ ค�ำสร้อย • เริ่มมีการใช้ย่อหน้า

ค�ำแนะน�ำในการใช้หนังสือส�ำหรับครู คู่มือเล่มนี้แนะน�ำวิธีการใช้หนังสือและกิจกรรม ส�ำหรับการอ่านส�ำหรับครูไว้ ๓ รูปแบบ เพื่อช่วยให้เด็ก ๆ มีความสุขและพัฒนาการอ่านได้เร็วขึ้น คือ ๑ ครูอ่านให้ฟังหน้าห้อง เป็นการอ่านหนังสือให้เด็กฟัง เพื่อให้เด็กคุ้นเคยกับหนังสือและเรื่องราว ครูอ่านตาม ตัวอักษร (ไม่เล่าเอง) เพื่อให้เด็กได้ยินภาษาและค�ำศัพท์ที่ หนังสือแต่ละเล่มก�ำหนดไว้ ๒ อ่านเป็นกลุ่มกับครู จัดกลุ่มเด็กที่มีทักษะการอ่านใน ระดับใกล้เคียงกัน กลุ่มละ ๓-๕ คน ให้เด็กผลัดกันอ่าน คนละ ๑ หน้า โดยครูคอยช่วยเหลือแนะน�ำหากติดขัด การอ่านเป็นกลุ่มช่วยให้เด็กกล้าอ่าน ได้เรียนรู้จากเพื่อน และ ได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับเรื่องราวในหนังสือ ๓ เด็กอ่านด้วยตนเอง การให้เด็กอ่านให้ครูฟังมีเป้าหมาย หลักคือ เปิดโอกาสให้เด็กได้ใช้ทักษะ ๒ ด้าน (การอ่านค�ำ และอ่านได้เข้าใจ) อย่างเต็มที่ หน้าที่หลักของครูคือให้ก�ำลังใจ และชื่นชมเมื่อเด็กพยายามอ่านด้วยตนเอง

๑๓

ค�ำถามที่คู่มือแนะน�ำให้ใช้ เป็นค�ำถามปลายเปิด ไม่มีค�ำตอบ ถูกผิดตายตัว เพื่อเปิดโอกาสให้เด็กได้คิด ตีความ และเชื่อมโยงกับ ประสบการณ์และความรู้เดิมของแต่ละคนอย่างเต็มที่ กระบวนการ ดังกล่าวจะช่วยให้เด็กพัฒนาทักษะการคิดและการท�ำความเข้าใจ เมื่ออ่านจบควรมีกิจกรรมต่อเนื่องเพื่อเสริมทักษะพูด ฟัง เขียน อ่าน จินตนาการ และคิดสร้างสรรค์ เพื่อให้เด็กได้เชื่อมโยง ทักษะการอ่านกับทักษะอื่น ๆ และสร้างเจตคติที่ดีต่อการอ่าน จัดช่วงเวลา “การอ่านอิสระ” ให้เป็นส่วนหนึ่งของกิจวัตร ประจ�ำวัน ครูจะได้เห็นพัฒนาการตามธรรมชาติของเด็กแต่ละคน จัดวางหนังสือไว้ในมุมที่เด็กสามารถเลือกหยิบอ่านได้เอง เปิดโอกาสให้เด็กได้อ่านซ�้ำ ๆ บ่อย ๆ ในหลากหลายบริบท จะ ท�ำให้จดจ�ำค�ำได้เร็ว และอ่านได้คล่อง อ่านซ�้ำด้วยตนเอง อ่านซ�้ำกับเพื่อน อ่านซ�้ำที่บ้าน ฟังเพื่อนอ่านให้ฟัง (เด็กมองค�ำตามที่เพื่อนอ่าน) ใช้ควบคู่กับแบบเรียน เพื่อสร้างแรงจูงใจในการอ่านให้เด็ก ๑๔

แนวทางการใช้หนังสือฝึกอ่านตามระดับ ระดับที่ ๔ อย่างมีประสิทธิภาพ ค�ำศัพท์และทักษะการอ่านค�ำในหนังสือระดับที่ ๔ ทักษะการอ่านในระดับที่ ๔ ของเด็กเพิ่งก่อตัว ค�ำศัพท์ที่ใช้แยก เป็น ๓ ประเภทหลักคือ ๑ ค�ำที่เด็กฝึกอ่านด้วยตัวเอง แนะน�ำค�ำที่สะกดด้วยสระประสม สระลดรูป เปลี่ยนรูป ค�ำสองถึงสามพยางค์ มีคำ� พ้องเสียง (พ้องเสียง พยัญชนะ ตัวสะกด และ สระ) ส�ำนวนภาษา เด็กในระดับการอ่านนี้ ส่วนใหญ่จะสามารถใช้ความรู้เกี่ยวกับเสียงพยัญชนะและสระ ในการ ประสมเสียงหรือคาดเดาเสียงของค�ำด้วยตัวเองได้

๒ ค�ำพื้นฐาน มาจากบัญชีค�ำพื้นฐานชั้นเด็กเล็กและชั้นประถมศึกษา

ปีที่ ๑ เป็นค�ำที่ใช้บ่อยในชีวิตประจ�ำวัน เป็นค�ำที่เด็กคุ้นเคยและสามารถ คาดเดาได้ง่ายจากภาพและเรื่องราว

๓ ค�ำท้าทาย เป็นค�ำที่เด็กในระดับนี้จะคาดเดาเองได้ยาก เด็กต้อง

ค่อย ๆ เรียนรู้และจดจ�ำโดยมีผู้ใหญ่คอยให้ความช่วยเหลือ เด็กอาจใช้ ภาพและบริบทของเรื่องราวเป็นตัวช่วยในการคาดเดาค�ำ หากเด็กอ่านเอง ไม่ได้ ผู้ใหญ่สามารถอ่านให้ฟังเป็นตัวอย่างได้ ๑๕

ชื่ อเรื่อง

ค�ำที่เด็ก อ่านได้ง่าย

ค�ำพื้นฐาน

ตัวจิ๋ว

สวน เด็ก ๆ (ไม้ยมก) ตัว เล็ก ลง จั ง ถั่วฝักยาว ช่วย กัน ด้วย ล้อมวง น่ะ ลง ฟิ้ว เร็ว เปิด จั บ ตัด ชวน

กลางวัน ทุกคน ใหญ่ หน้า ใคร กระโดด ไหม น�้ำหวาน

ทุกอย่าง อาหาร กล่อง หลัง ผลไม้ ครั้ง

หน้า สบู่ ไหน

หน่อย ครับ หยิบ ทิชชู ผัดหมี่ จริง

หนังสือ ที่ ไหน น�้ำหวาน หน้าตา

หยิบ เฮ้ย ผี เปรต ผี กระสือ ผี กระหัง ครั้ง กลับ

หูอื้อ

เมืองผี

ยาย

๑๖

กับ ตังเม ประทั ด ดัง ช่วย ชมพู่ เล่น เดิน ๆ (ไม้ยมก) สวน สั่ง ก๋วยเตี๋ยว เป็ด เห็ด เป็น ด้วย กับ ตังเม ทุกคน กัน เห็น แลบลิ้นปลิ้นตา ผี ตาโบ๋ ชวน เด็ก ๆ (ไม้ยมก) เดิน ผมเผ้ารุงรัง ตัวสูงลิบลิ่ว จ๊วบจ๊วบ ตับไตไส้พุ ง สวยสดงดงาม แต่งตัว กระโดดโลดเต้น ช่วยด้วย ตก รับ ทั น วันนี้ ก๋วยเตี๋ยว ขับ เดี๋ ยวเดี ยว เส้นเล็ก ส่วน น�้ำข้น เย็นชื ด ซู้ด ซื้ด งับ ฟัน ตก ลง บน จ๋อย เดิน ยัง เป็น

รถ

ค�ำท้าทาย

อยาก เส้นใหญ่ อร่อย ฟันปลอม หน้าเสีย ค่าเสียหาย หลายร้อย หลาน ปลอบ ขนมจีน

ตารางแสดงทักษะที่เด็กจะได้ฝึกฝนจากกิจกรรมในคู่มือตาม มาตรฐานหลักสูตรวิชาภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ และ ประถมศึกษาปีที่ ๒ ทั กษะการอ่านค�ำและสมรรถนะการอ่านและการเขี ยน มาตรฐาน

ท๑.๑

ทั กษะ

ตัวจิ๋ ว

หูอื้อ

เมืองผี

ยาย

อ่านออกเสียงค�ำ ค�ำคล้องจอง และ ข้อความ

๑๗

ทั กษะการอ่านให้เข้าใจ มาตรฐาน

๑๘

ทั กษะ

ท๑.๑

เรียงล�ำดับสิ่งของหรือ เหตุการณ์

ท๑.๑

บอกความหมายของค�ำ และข้อความที่อ่าน

ท๑.๑

ระบุใจความส�ำคัญจาก เรื่องที่อ่าน

ท๑.๑

แสดงความคิดเห็น/คาด คะเนเหตุการณ์จากเรื่อง ที่อ่าน

ตัวจิ๋ ว

หูอื้อ

เมืองผี

ยาย

ทั กษะ ฟัง พูด เขี ยน จิ นตนาการและคิดสร้างสรรค์ มาตรฐาน

ทั กษะ

ท ๒.๑

เขียนสื่อสารด้วยค�ำและ ประโยคง่าย ๆ

ท ๓.๑

พูดแสดงความคิดเห็น และความรู้สึก

ท ๓.๑

พูดสื่อสารได้ตาม วัตถุประสงค์

ท ๓.๑

มารยาทในการฟัง

ท ๔.๑

บอกและเขียนพยัญชนะ สระ วรรณยุกต์ เขียนสะกดค�ำและบอก ความหมาย ของค�ำ

ท ๔.๑ ท ๔.๑

เรียบเรียงค�ำเป็น ประโยคง่าย ๆ

ท ๓.๑

ต่อค�ำคล้องจอง/บอก ลักษณะค�ำคล้องจอง

ตัวจิ๋ ว

หูอื้อ

เมืองผี

ยาย

๑๙

คู่มือการใช้หนังสือ

ชุด ฝึกอ่านตามระดับ-Thai Reading Tree “อ่าน อาน อ๊าน” ระดับที่ ๔

๒๐

ระหว่างที่เด็ก ๆ กินข้าว ไหจิ๋วก็เรืองแสงและย่อขนาดตัวเด็ก ๆ ลงจนมีขนาดจิ๋ว เด็ก ๆ สนุกสนานกับการกินข้าวด้วยวิธีใหม่ ๆ และ ได้ขี่หลังกะปิไปช่วยผีเสื้อที่ติดใยแมงมุม ผีเสื้อขอบใจเด็ก ๆ ด้วย ๒๑

ครูอ่านให้ฟังหน้าห้อง อ่านเป็นกลุ่มกับครู และเด็กอ่านด้วยตนเอง ภาษา ใช้คำ� ที่สะกดด้วยสระประสม สระลดรูป เปลี่ยนรูป ค�ำสองถึงสามพยางค์ ค�ำพ้องเสียง (พ้องเสียงพยัญชนะ ตัวสะกด และสระ) ใช้คำ� ศัพท์และรูปแบบ ประโยคที่หลากหลาย มีทั้งบทบรรยายและบทสนทนา แนะน�ำให้เด็กได้รู้จักกับ งานเขียนเชิงแฟนตาซี เรื่องมีความซับซ้อนและความยาวเพิ่มขึ้น

ก่อนอ่าน : ครูตั้งค�ำถามชวนเด็กเข้าสู่เรื่องราว ท๑.๑ คาดคะเน ท๓.๑ แสดงความคิดเห็น

ครูอ่านชื่อเรื่องและชวนเด็กดูภาพบนหน้าปก ชวนเด็ก ๆ พูดคุยว่าตัวจิ๋วแปลว่าอะไร และเรา เรียกอะไรว่าตัวจิ๋วบ้าง ถาม : หนูคิดว่าจะเกิด อะไรขึ้นในเรื่องนี้ หนูคิดว่าเรื่องนี้จะเกี่ยวกับ ไหจิ๋วอย่างไร

ท๑.๑ อ่านค�ำ

• ชวนเด็ก ๆ อ่านรายการค�ำศัพท์ด้วยกัน • อ่านและสะกดค�ำท้าทายให้เด็กฟังเพื่อสร้าง

ความคุ้นเคย ๒๒

ระหว่างอ่าน : ครูอ่านให้ฟังหน้าห้อง ท๑.๑ อ่านค�ำ

• ครูอ่านชื่อเรื่อง ชื่อผู้แต่ง และชื่อผู้วาดภาพ แนะน�ำ

ปกหน้า ปกหลัง • ครูเปิดหนังสือทีละหน้าช้า ๆ อ่านค�ำตามตัวอักษร ให้เต็มเสียง ถูกอักขระ เป็นธรรมชาติ มีจังหวะจะโคน และทิ้งช่วงให้เด็กส�ำรวจรายละเอียดของภาพ

ระหว่างอ่าน : อ่านเป็นกลุ่มกับครูและอ่านด้วยตัวเอง อ่านเป็นกลุ่ม : ให้เด็กผลัดกันอ่านออกเสียงคนละ ๑ หน้า เวียนไปจนจบเล่ม อ่านด้วยตัวเอง : ให้เด็กอ่านออกเสียงด้วยตัวเองจนจบ ครูช่วยเหลือเมื่อจ�ำเป็น ชื่นชมเมื่อเด็กพยายามอ่านและคอยเตือนเด็กให้ชี้ที่คำ� และ ออกเสียงสะกดค�ำ ท ๑.๑ อ่านค�ำ/เข้าใจ ความหมาย

เด็กใช้ทักษะการสะกดค�ำในการอ่านหรือไม่ เด็กใช้ภาพเพื่อตรวจสอบว่าสิ่งที่อ่านถูกต้องหรือไม่ เด็กใช้บริบทและล�ำดับค�ำในประโยคเพื่อ ท�ำความเข้าใจกับเรื่องราวหรือไม่ ๒๓

หลังอ่าน : ครูชวนเด็ก ๆ กลับไปท�ำความเข้าใจกับเรื่องราวอีกครั้ง • ตรวจสอบความเข้าใจของเด็ก และขยายความในส่วนที่เด็กอาจ เข้าใจคลาดเคลื่อนด้วยการถามค�ำถาม เช่น เด็ก ๆ ตัวเล็กลงได้อย่างไร (หน้า ๒-๓) ชีวากับพาทีทำ� อะไร ท�ำไมต้องท�ำแบบนั้น (หน้า ๖-๗) ท�ำไม ผีเสื้อถึงร้องขอความช่วยเหลือ (หน้า ๑๐) ท�ำไมกะทิถึงบอกให้กะปิคาบกล่อง อุปกรณ์มาด้วย (หน้า ๑๓) แม่รู้สึกอย่างไรที่หันมาเห็นเด็ก ๆ ในสวน เพราะ อะไร (หน้า ๒๔) • ให้เด็ก ๆ เล่าหรือเขียนเรื่องย่อใน ๓-๔ ประโยค

๒๔

ท๑.๑ ตอบค�ำถาม/ คาดคะเน ท๓.๑ ตอบค�ำถาม/ แสดงความคิดเห็น

เด็กตอบค�ำถามได้ชัดเจนและแม่นย�ำหรือไม่

ท๑.๑ ระบุใจความส�ำคัญ ท๒.๑ สื่อสารด้วยประโยค ท๔.๑ เขียนค�ำและประโยค

เด็กระบุเหตุการณ์สำ� คัญและตัวละครหลักได้ หรือไม่ เด็กล�ำดับเหตุการณ์ได้ถูกต้องโดยไม่ต้องเปิด หนังสือดูหรือไม่

เด็กคาดเดาได้สอดคล้องกับเรื่องราวโดยครู ไม่ต้องช่วยแนะน�ำหรือไม่ เด็กตอบค�ำถามจากความเข้าใจของตัวเอง หรือไม่

กิจกรรมเสริ มทักษะการอ่านค�ำ

วัตถุประสงค์ : อ่านและสร้างค�ำประสม • ครูทำ� บัตรค�ำของค�ำต่อไปนี้ น�้ำ / หวาน / ผี / เสื้อ / ผล / ไม้ / แมง / มุม / ถั่ว / ฝัก / ยาว / กลาง / วัน / ล้อม / วง / มะ / เขือ • ครูคละบัตรค�ำทั้งหมดแล้วให้เด็กจับคู่ค�ำให้เป็นค�ำที่มีความหมาย ให้เด็กเปิดหนังสือเพื่อตรวจสอบความถูกต้องได้ • ครูชวนเด็ก ๆ คิดค�ำอื่น ๆ ที่เอามาประสมกับค�ำในบัตรค�ำเพื่อสร้าง ค�ำใหม่ เช่น น�้ำ+ตาล น�้ำ+ปลา แม่+น�้ำ เสื้อ+ผ้า ต้น+ไม้ ถั่ว+เหลือง ถั่ว+เขียว กลาง+คืน มะ+นาว มะ+ไฟ เป็นต้น ท๑.๑ อ่านค�ำ/เข้าใจ ความหมาย ท๑.๔ บอกและเขียน พยัญชนะและสระ

เด็กจับคู่ค�ำให้เป็นค�ำใหม่ที่มีความหมายได้หรือไม่ เด็กอ่านค�ำที่ประสมกันได้หรือไม่

๒๕

กิจกรรมเสริ มทักษะการอ่านให้เข้าใจ • ดูภาพในหน้า ๓ ครูถาม : หนูคิดว่าเด็ก ๆ รู้สึกอย่างไรตอนที่ตัวหด เล็กลง เพราะอะไร • ดูภาพในหน้า ๑๕ ให้เด็กอธิบายว่า เด็ก ๆ ในเรื่องเปิดกล่องได้ อย่างไร • ดูภาพในหน้า ๑๖-๑๗ ให้เด็กอธิบายว่า เด็ก ๆ ในเรื่องช่วยผีเสื้อให้ หลุดออกจากใยแมงมุมได้อย่างไร • ครูถาม : ในตอนจบ (หน้า ๒๔) หนูคิดว่าเด็ก ๆ จะตอบแม่อย่างไร หนูคิดว่าแม่จะรู้ไหมว่าเด็ก ๆ ไปท�ำอะไรมา เพราะอะไร • ครูชวนเด็ก ๆ พูดคุยแลกเปลี่ยนว่า เด็ก ๆ ชอบตอนไหนในเรื่องนี้ มากที่สุด เพราะอะไร ท๑.๑ ตอบค�ำถาม/ คาดคะเน ท๓.๑ ตอบค�ำถาม/ แสดงความคิดเห็น/สื่อสาร

เด็กตอบค�ำถามได้อย่างชัดเจนและแม่นย�ำหรือไม่ เด็กใช้ความเข้าใจของตัวเองในการอธิบายและ คาดเดาเรื่องราวหรือไม่ เด็กเชื่อมโยงประสบการณ์ของตนเองกับเรื่องราว ได้หรือไม่

๒๖

กิจกรรมฟัง พูด จินตนาการและคิดสร้างสรรค์ วัตถุประสงค์ : ใช้ภาษาและค�ำศัพท์เพื่อท�ำความเข้าใจกับ เรื่องราวและแนวคิดของเรื่อง กะทิ

• ให้เด็ก ๕ คนอาสาออกมาสวมบทบาทเป็น ชีวา พาที มีนา ต้า และ

• ให้เด็กคนอื่นที่เหลือถามค�ำถามเด็กทั้ง ๕ คนเกี่ยวกับประสบการณ์ ตอนที่เป็นตัวจิ๋ว โดยใช้ค�ำถาม ท�ำไม และอย่างไร เช่น รู้สึกอย่างไรตอนที่ ตัวเล็กลง คิดอะไรท�ำไมถึงเอาผักบุ้งมาต่อกัน ตอนขี่หลังกะปิรู้สึกอย่างไร เป็นต้น • ชวนเด็กทั้งห้องพูดคุยแลกเปลี่ยนกันว่าถ้าเด็ก ๆ กลายเป็นตัวจิ๋วจะ เป็นอย่างไร เด็ก ๆ จะท�ำอะไรบ้าง ท๓.๑ พูดสื่อสาร/มารยาท ในการฟัง

เด็กตอบค�ำถามจากมุมมองของตัวละครในเรื่องได้ หรือไม่ เด็กใช้ภาษาเพื่ออธิบายรายละเอียดให้ชัดเจน หรือไม่ เด็กฟังเพื่อนพูดจนจบโดยไม่พูดแทรกหรือไม่

๒๗

กิจกรรมเขียน จินตนาการและคิดสร้างสรรค์

วัตถุประสงค์ : เขียนและวาดภาพเพื่อสื่อสารเรื่องราว ความคิด ความรู้สึก • ครูชวนเด็ก ๆ พูดคุยแสดงความคิดเห็น ครูถาม : สมมติว่าเด็ก ๆ กลายเป็นตัวจิ๋ว เด็ก ๆ จะท�ำอะไร เด็ก ๆ จะกินอะไร จะนอนที่ไหน บ้านของ เด็ก ๆ จะเป็นแบบไหน • ให้เด็กวาดภาพตัวเองที่กลายเป็นตัวจิ๋ว ในฉากหรือเหตุการณ์ที่ เด็กเลือก • ให้เด็กเขียนประโยคง่าย ๆ เพื่ออธิบายภาพ ท๒.๑ เขียนสื่อสารด้วย ประโยคง่าย ๆ ท๔.๑ เรียบเรียงประโยค ง่าย ๆ ท๔.๑ เขียนพยัญชนะ/ค�ำ/ ประโยค

๒๘

เด็กเขียนเป็นประโยคที่สมบูรณ์หรือไม่ เด็กใช้ทักษะการสะกดค�ำในการเขียนหรือไม่

แตงโมกับตังเมไปดูการจุดประทัดในตลาดหน้าบ้าน เสียงดัง จนทั้งสองคนหูอื้อ ฟังอะไรไม่ชัดไปทั้งวัน ท�ำให้มีแต่การกระท�ำที่ผิด พลาดที่เกิดจากอาการหูอื้อ ฟังไม่ชัดเจน ๒๙

ครูอ่านให้ฟังหน้าห้อง อ่านเป็นกลุ่มกับครู และเด็กอ่านด้วยตนเอง ภาษา ค�ำศัพท์ประกอบด้วยชื่อสิ่งของ ค�ำนาม ค�ำกริยา ค�ำวิเศษณ์ ใช้ค�ำศัพท์ที่ หลากหลายขึ้น แต่อาศัยค�ำศัพท์ที่มีเสียงใกล้เคียงกัน เพื่อช่วยในการคาดเดาและ สะกดค�ำ ใช้ประโยคสั้น ๆ เล่าเรื่องต่อเนื่องกัน รูปแบบประโยคซ�้ำ ๆ แต่มีหลาย รูปแบบ มีทั้งประโยคบอกเล่าและประโยคค�ำพูด

ก่อนอ่าน : ครูตั้งค�ำถามชวนเด็กเข้าสู่เรื่องราว

๓๐

ท๑.๑ คาดคะเน ท๓.๑ แสดงความคิดเห็น

• ครูอ่านชื่อเรื่อง ชี้ที่ค�ำทีละค�ำ ชวนเด็กดูภาพ บนหน้าปก พูดคุยแลกเปลี่ยนกับเด็ก ๆ ว่า หูอื้อเป็นอย่างไร มีใครเคยหูอื้อบ้างไหม • ครูชี้ให้เด็กดูประทัดในภาพ ถาม : หนูรู้ไหมนี่คืออะไร หนูเคยเห็นคนจุดประทัดไหม เวลาจุดประทัดเป็นอย่างไร หนูคิดว่าจะเกิดอะไรขึ้นในเรื่องนี้

ท๑.๑ อ่านค�ำ

ชวนเด็ก ๆ อ่านรายการค�ำศัพท์ด้วยกัน ตรวจสอบ ว่าเด็กสามารถอ่านค�ำฝึกอ่านได้เองทุกค�ำหรือไม่ อ่านและสะกดค�ำท้าทายให้เด็กฟังเพื่อสร้างความ คุ้นเคย

ระหว่างอ่าน : ครูอ่านให้ฟังหน้าห้อง ท๑.๑ อ่านค�ำ

• ครูอ่านชื่อเรื่อง ชื่อผู้แต่ง และชื่อผู้วาดภาพ แนะน�ำ ปกหน้า ปกหลัง • ครูเปิดหนังสือทีละหน้าช้า ๆ อ่านค�ำตามตัวอักษร ให้เต็มเสียง ถูกอักขระ เป็นธรรมชาติ และทิ้งช่วงให้ เด็กส�ำรวจรายละเอียดของภาพ

ระหว่างอ่าน : อ่านเป็นกลุ่มกับครูและอ่านด้วยตัวเอง อ่านเป็นกลุ่ม : ให้เด็กผลัดกันอ่านออกเสียงคนละ ๑ หน้า เวียนไปจนจบเล่ม อ่านด้วยตัวเอง : ให้เด็กอ่านออกเสียงด้วยตัวเองจนจบ ครูช่วยเหลือเมื่อจ�ำเป็น ชื่นชมเมื่อเด็กพยายามอ่านและคอยเตือนเด็กให้ชี้ที่คำ� และ ออกเสียงสะกดค�ำ ท ๑.๑ อ่านค�ำ/เข้าใจ ความหมาย

เด็กใช้ทักษะการสะกดค�ำในการอ่านหรือไม่ เด็กใช้ภาพเพื่อตรวจสอบว่าสิ่งที่อ่านถูกต้องหรือไม่ เด็กใช้บริบทและรูปแบบประโยคเพื่อท�ำความ เข้าใจกับเรื่องราวหรือไม่ ๓๑

หลังอ่าน : ครูชวนเด็ก ๆ กลับไปท�ำความเข้าใจกับเรื่องราวอีกครั้ง • ตรวจสอบความเข้าใจของเด็กด้วยการถามค�ำถามที่ต้องใช้ทักษะ การคาดเดา เชื่อมโยง ตีความ และสรุป เช่น แตงโมกับตังเมไปท�ำอะไรมาถึง หูอื้อ ในหน้า ๔-๕ แตงโมกับตังเมรู้สึกอย่างไร เพราะอะไร ในหน้า ๑๐-๑๓ คุณลุงที่มาซื้อของรู้สึกอย่างไร เพราะอะไร ท�ำไมแม่ถึงให้แตงโมกับตังเมออก ไปเล่นข้างนอกบ้าน (หน้า ๑๔-๑๕) เด็ก ๆ ออกไปที่ไหน ไปท�ำอะไรบ้าง ท�ำไมตอนจบพ่อถึงท�ำท่าเป็นลิง • ให้เด็กพูดหรือเขียนสรุปเรื่องราวใน ๒-๓ ประโยค ท๑.๑ ตอบค�ำถาม/ คาดคะเน ท๓.๑ ตอบค�ำถาม/ แสดงความคิดเห็น

เด็กตอบค�ำถามได้ชัดเจนและแม่นย�ำหรือไม่

ท๑.๑ เล่าเรื่องย่อ

เด็กระบุเหตุการณ์ส�ำคัญและตัวละครหลักได้หรือไม่

เด็กคาดเดาได้สอดคล้องกับเรื่องราวโดยครูไม่ ต้องช่วยแนะน�ำหรือไม่ เด็กตอบค�ำถามจากความเข้าใจของตัวเองหรือไม่

เด็กล�ำดับเหตุการณ์ได้ถูกต้องโดยไม่ต้องเปิด หนังสือดูหรือไม่

๓๒

กิจกรรมเสริ มทักษะการอ่านค�ำ

วัตถุประสงค์ : ระบุและแยกแยะเสียงสระและเสียงตัวสะกด • ให้เด็ก ๆ หาคู่คำ� ศัพท์ที่แตงโมกับตังเมฟังผิดในหนังสือ ครูเขียนค�ำ แต่ละคู่ขึ้นบนกระดาน และชวนเด็ก ๆ ทดลองออกเสียงและวิเคราะห์ว่าเพราะ อะไรแตงโมและตังเมถึงฟังค�ำเหล่านี้สลับกัน (ไก่-ไข่ / สบู่-ชมพู่-ทิชชู / โรตี-ผัดหมี่ / ไข่เจียว-ก๋วยเตี๋ยว / เป็ด-เห็ด / วิ่ง-ลิง) • ครูชวนเด็ก ๆ ช่วยกันคิดคู่คำ� อื่น ๆ ที่มีเสียงสระหรือเสียงตัวสะกด ใกล้เคียงกันจนท�ำให้ฟังผิดได้ ท๑.๑ อ่านค�ำ ท๑.๔ บอกพยัญชนะและ สระ/ต่อค�ำคล้องจอง

เด็กระบุได้หรือไม่ว่าค�ำแต่ละคู่มีสระหรือตัวสะกด เหมือนกัน เด็กระบุชื่อสระและชื่อพยัญชนะได้อย่างแม่นย�ำ หรือไม่

๓๓

กิจกรรมเสริ มทักษะการอ่านให้เข้าใจ • ครูให้เด็กล�ำดับเหตุการณ์หลักโดยครูให้ค�ำศัพท์เป็นกรอบในการ เล่าเรื่องให้กับเด็ก เช่น ตอนแรกแตงโมกับตังเมอยู่ที่ไหน ท�ำอะไร หลังจากนั้น แตงโมกับตังเมไปไหน ไปท�ำอะไร สุดท้ายแตงโมกับตังเมเจอใคร • ครูถาม : แตงโมกับตังเมท�ำอะไรผิดพลาดเพราะฟังผิดบ้าง และ เกิดผลอย่างไร • ครูถาม : ถ้าหนูอยากดูประทัด แต่ไม่อยากหูอื้อ หนูจะท�ำอย่างไร ท๑.๑ ตอบค�ำถาม/ คาดคะเน ท๓.๑ แสดงความคิดเห็น/ สื่อสาร

เด็กตอบค�ำถามได้อย่างชัดเจนและแม่นย�ำหรือไม่ เด็กระบุเหตุการณ์ส�ำคัญและตัวละครหลักในเรื่อง ตามล�ำดับที่เกิดขึ้นหรือไม่ เด็กใช้ความเข้าใจของตัวเองในการอธิบายและ คาดเดาเรื่องราวหรือไม่ เด็กเชื่อมโยงประสบการณ์ของตนเองกับเรื่องราว ได้หรือไม่

๓๔

กิจกรรมฟัง พูด จินตนาการและคิดสร้างสรรค์

วัตถุประสงค์ : ใช้ภาษาพูดเพื่อแสดงบทบาทและสื่อสารอารมณ์ความรู้สึก • ชวนเด็ก ๆ พูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับตอนที่แตงโมกับ ตังเมอยู่ในร้านขายของ ถาม : เกิดอะไรขึ้นบ้าง ตัวละครแต่ละตัว (แตงโม ตังเม แม่ คุณลุงที่มาซื้อของ) พูดอะไรกัน และน่าจะรู้สึกอย่างไร • ชวนเด็กทีละ ๔ คน ออกมาเล่นบทบาทสมมติฉากในร้านขายของ ให้เด็กเลือกเป็น แตงโม ตังเม แม่ หรือคุณลุงที่มาซื้อของ • เมื่อเล่นจบทุกคน ให้เด็ก ๆ แลกเปลี่ยนว่ารู้สึกอย่างไรและคิดอะไร ตอนที่เล่นเป็นตัวละครนั้น ๆ ท๓.๑ พูดสื่อสาร/ แสดงความคิดเห็น

เด็กใช้ภาพและภาษาในการท�ำความเข้าใจกับ มุมมองของตัวละครหรือไม่ เด็กจินตนาการบทบาทและค�ำพูดของตัวละคร ได้สอดคล้องกับเรื่องราวหรือไม่ เด็กใช้ภาษาและท่าทางเพื่ออธิบายอารมณ์ ความรู้สึกได้ชัดเจนหรือไม่

๓๕

กิจกรรมเขียน จินตนาการและคิดสร้างสรรค์

วัตถุประสงค์ : จินตนาการและใช้ภาษาเขียนเพื่อสื่อสารมุมมองของตัวละครในเรื่อง • ให้เด็ก ๆ แบ่งกลุ่มย่อย กลุ่มละ ๕-๖ คน • เปิดหน้าที่มีบับเบิ้ลค�ำพูด และบับเบิ้ลความคิด (หน้า ๔-๕ , ๘-๙ , ๑๐-๑๑ , ๑๒-๑๓ และ ๑๖-๑๗) ให้เด็ก ๆ ช่วยกันแต่งประโยคที่ คิดว่าตัวละครพูดหรือคิดในแต่ละบับเบิ้ล • เขียนประโยคที่แต่งลงบนกระดาษ โพสอิทโน้ต และแปะทับบับเบิ้ล ค�ำพูดและบับเบิ้ลความคิดในแต่ละหน้า • ให้แต่ละกลุ่มแลกกันอ่านประโยคที่เพื่อน ๆ แต่ง • ให้เด็ก ๆ แลกเปลี่ยนกันว่าชอบประโยคไหนที่เพื่อนแต่ง เพราะ อะไร ท๒.๑ สื่อสารด้วยประโยค ท๓.๑ แสดงความคิดเห็น ท๔.๑ เขียนพยัญชนะ/ค�ำ/ ประโยค

๓๖

เด็กสามารถจินตนาการเรื่องราวจากมุมมองของ ตัวละครได้หรือไม่ เด็กใช้ทักษะการสะกดค�ำในการเขียนหรือไม่

แตงโม ตังเมมาค้างบ้านชีวา และเอาหนังสือเรื่องผีไทยมา อ่านกันตอนก่อนนอน แล้วไหจิ๋วก็เรืองแสงขึ้น พาเด็กเข้าไปผจญภัย ในเมืองผีในหนังสือ มีผีชนิดต่าง ๆ มาน�ำเที่ยว เช่น เปรตชวนดูด น�้ำหวาน กระหังชวนบิน ฯลฯ แต่แตงโมบินไม่แข็งตกลงมา ดีที่ ผีเปรตรับไว้ทัน ไหเรืองแสงอีกครั้ง เด็ก ๆ กลับมาในห้องชีวา

๓๗

ครูอ่านให้ฟังหน้าห้อง อ่านเป็นกลุ่มกับครู และเด็กอ่านด้วยตนเอง ภาษา ใช้คำ� ที่สะกดด้วยสระประสม สระลดรูป เปลี่ยนรูป ค�ำสองถึงสามพยางค์ ค�ำพ้องเสียง (พ้องเสียงพยัญชนะ ตัวสะกด และสระ) ส�ำนวนภาษา ค�ำสร้อยต่อ ท้ายวลี เช่น แลบลิ้นปลิ้นตา ใช้คำ� ศัพท์และรูปแบบประโยคที่หลากหลาย มีทั้งบท บรรยายและบทสนทนา

ก่อนอ่าน : ครูตั้งค�ำถามชวนเด็กเข้าสู่เรื่องราว ท๑.๑ คาดคะเน ท๓.๑ แสดงความคิดเห็น

• ครูอ่านชื่อเรื่องและชวนเด็กดูภาพบนหน้าปก ถาม : หนูคิดว่าจะเกิดอะไรขึ้นในเรื่องนี้

• ครูชวนเด็ก ๆ แลกเปลี่ยนเกี่ยวกับผีที่เด็กรู้จัก และชวนเด็ก ๆ คาดเดาว่าเมืองผีอยู่ที่ไหน จะไป ที่นั่นได้อย่างไร เมืองผีจะเป็นแบบไหน ฯลฯ ท๑.๑ อ่านค�ำ

๓๘

• ชวนเด็ก ๆ อ่านรายการค�ำศัพท์ด้วยกัน • อ่านและสะกดค�ำท้าทายให้เด็กฟังเพื่อสร้าง ความคุ้นเคย

ระหว่างอ่าน : ครูอ่านให้ฟังหน้าห้อง ท๑.๑ อ่านค�ำ

• ครูอ่านชื่อเรื่อง ชื่อผู้แต่ง และชื่อผู้วาดภาพ แนะน�ำ ปกหน้า ปกหลัง • ครูเปิดหนังสือทีละหน้าช้า ๆ อ่านค�ำตามตัวอักษร ให้เต็มเสียง ถูกอักขระ เป็นธรรมชาติ มีจังหวะจะโคน และทิ้งช่วงให้เด็กส�ำรวจรายละเอียดของภาพ

ระหว่างอ่าน : อ่านเป็นกลุ่มกับครูและอ่านด้วยตัวเอง อ่านเป็นกลุ่ม : ให้เด็กผลัดกันอ่านออกเสียงคนละ ๑ หน้า เวียนไปจนจบเล่ม อ่านด้วยตัวเอง : ให้เด็กอ่านออกเสียงด้วยตัวเองจนจบ ครูช่วยเหลือเมื่อจ�ำเป็น ชื่นชมเมื่อเด็กพยายามอ่านและคอยเตือนเด็กให้ชี้ที่คำ� และ ออกเสียงสะกดค�ำ ท ๑.๑ อ่านค�ำ/เข้าใจ ความหมาย

เด็กใช้ทักษะการสะกดค�ำในการอ่านหรือไม่ เด็กใช้ภาพเพื่อตรวจสอบว่าสิ่งที่อ่านถูกต้องหรือไม่ เด็กใช้บริบทและล�ำดับค�ำในประโยคเพื่อ ท�ำความเข้าใจกับเรื่องราวหรือไม่ ๓๙

หลังอ่าน : ครูชวนเด็ก ๆ กลับไปท�ำความเข้าใจกับเรื่องราวอีกครั้ง • ตรวจสอบความเข้าใจของเด็ก และขยายความในส่วนที่เด็กอาจ เข้าใจคลาดเคลื่อนด้วยการถามค�ำถาม เช่น เด็ก ๆ เข้าไปในเมืองผีได้อย่างไร เด็ก ๆ รู้สึกกลัวผีที่เจอไหม เพราะอะไร เด็ก ๆ เจอผีอะไรบ้าง และผีเหล่านั้น ชวนเด็ก ๆ ท�ำอะไร ผีตานีมีลักษณะอย่างไร (หน้า ๑๔-๑๕) ผีกระหังมีความ พิเศษอย่างไร (หน้า ๑๘-๑๙) เด็ก ๆ กลับออกมาจากเมืองผีได้อย่างไร ท�ำไม ไม้ตำ� ข้าวที่แตงโมได้จากเมืองผีถึงมีขนาดเล็กจิ๋ว (หน้า ๒๔) • ให้เด็ก ๆ เล่าหรือเขียนเรื่องย่อใน ๓-๔ ประโยค

๔๐

ท๑.๑ ตอบค�ำถาม/ คาดคะเน ท๓.๑ ตอบค�ำถาม/ แสดงความคิดเห็น

เด็กตอบค�ำถามได้ชัดเจนและแม่นย�ำหรือไม่

ท๑.๑ เล่าเรื่องย่อ ท๒.๑ สื่อสารด้วยประโยค ท๔.๑ เขียนค�ำและประโยค

เด็กระบุเหตุการณ์สำ� คัญและตัวละครหลักได้หรือไม่

เด็กคาดเดาได้สอดคล้องกับเรื่องราวโดยครูไม่ ต้องช่วยแนะน�ำหรือไม่ เด็กตอบค�ำถามจากความเข้าใจของตัวเองหรือไม่

เด็กล�ำดับเหตุการณ์ได้ถูกต้องโดยไม่ต้องเปิด หนังสือดูหรือไม่

กิจกรรมเสริ มทักษะการอ่านค�ำ วัตถุประสงค์ : อ่านค�ำคล้องจอง

• ครูคัดลอกค�ำต่อไปนี้ โดยแยกเป็นสองแถวบนกระดาน

แลบลิ้น ไส้พุง

ผมเผ้า โลดเต้น

ตัวสูง งดงาม

ตับไต บินมา

สวยสด รุงรัง

กระโดด ลิบลิ่ว

บินไป ปลิ้นตา • ให้เด็กจับคู่ค�ำที่คล้องจองกัน (พ้องเสียงพยัญชนะ เสียงสระ หรือใช้คำ� ซ�้ำ) ให้เป็นวลีที่มีความหมาย ให้เด็กเปิดหนังสือเพื่อตรวจสอบความถูกต้องได้ • เด็ก ๆ รู้จักค�ำคล้องจองอื่น ๆ หรือไม่ เช่น ดีดสีตีเป่า ตลกโปกฮา กินลมชมวิว คนดีผีคุ้ม ฯลฯ

ท๑.๑ อ่านค�ำ/ เข้าใจความหมาย ท๑.๔ บอกและเขียน พยัญชนะและสระ/ต่อค�ำ คล้องจอง

เด็กจับคู่วลีให้เป็นส�ำนวนที่มีความหมายได้หรือไม่ เด็กบอกได้หรือไม่ว่าค�ำที่จับคู่กันคล้องจองกัน อย่างไร

๔๑

กิจกรรมเสริ มทักษะการอ่านให้เข้าใจ • ให้เด็กเปิดหาหน้าที่ตัวละครรู้สึกกลัว แล้วหาหน้าที่ตัวละครรู้สึก ตกใจหรือประหลาดใจ แล้วหาหน้าที่ตัวละครรู้สึกสนุก • ครูถาม : ในหน้า ๒๒ ท�ำไมผีกระหังถึงรู้สึกโล่งใจ • ครูถาม : ตอนแรกเด็ก ๆ กลัวผีไหม แล้วตอนจบเด็ก ๆ ยังกลัวผีอยู่ ไหม เพราะอะไร • ครูถาม : หนูคิดว่าท�ำไมไหจิ๋วถึงพาเด็ก ๆ เข้าไปในเมืองผี • ครูชวนเด็กแลกเปลี่ยนพูดคุย : ถ้าหนูได้เข้าไปในเมืองผี หนูอยาก เจอผีตัวไหน อยากท�ำอะไรมากที่สุด เพราะอะไร ท๑.๑ ตอบค�ำถาม/ คาดคะเน ท๓.๑ ตอบค�ำถาม/ แสดงความคิดเห็น/ สื่อสาร

๔๒

เด็กตอบค�ำถามได้อย่างชัดเจนและแม่นย�ำหรือไม่ เด็กใช้ความเข้าใจของตัวเองในการอธิบายและ คาดเดาเรื่องราวหรือไม่ เด็กเชื่อมโยงประสบการณ์ของตนเองกับเรื่องราว ได้หรือไม่

กิจกรรมฟัง พูด จินตนาการและคิดสร้างสรรค์

วัตถุประสงค์ : ใช้ภาษาและค�ำศัพท์เพื่อสื่อสารและอธิบายรายละเอียด ในภาพ

• ชวนเด็ก ๆ ดูภาพในหนังสือ ให้เด็ก ๆ ช่วยกันบอกชื่อผีชนิดต่าง ๆ ที่เห็น

• แบ่งเด็กออกเป็นสองกลุ่ม ให้เด็กแต่ละกลุ่มเลือกผีจากในหนังสือ หนึ่งตัว แล้วส่งตัวแทนผลัดกันออกมา “ใบ้ค�ำ” อธิบายลักษณะของผีที่กลุ่ม ตัวเองเลือก โดยห้ามพูดชื่อหรือค�ำที่มีอยู่ในชื่อของผีตัวนั้น (เด็กอาจจะเลือกผี ที่ในเรื่องไม่ได้พูดถึงแต่อยู่ในภาพก็ได้ เช่น แม่นาค ผีหัวขาด เป็นต้น) • เมื่ออธิบายเสร็จเพื่อนอีกกลุ่มจึงทายได้ว่าเป็นผีอะไร ท๓.๑ พูดสื่อสาร/มารยาท ในการฟัง

เด็กฟังเพื่อนพูดจนจบโดยไม่พูดแทรกหรือไม่ เด็กใช้คำ� ศัพท์เพื่ออธิบายรายละเอียดให้ชัดเจน หรือไม่

๔๓

กิจกรรมเขียน จินตนาการและคิดสร้างสรรค์

วัตถุประสงค์ : เขียนสื่อสารด้วยรูปแบบการเขียนอธิบายภาพ • ชวนเด็กดูภาพผีแต่ละตัวในหนังสืออีกครั้ง (ผีตาโบ๋ ปอบ เปรต กระสือ ตานี กองกอย กระหัง) ให้เด็กช่วยกันอธิบายว่าผีแต่ละประเภทมีลักษณะ หน้าตา อย่างไร แต่งตัวอย่างไร และผีแต่ละตัวมีความพิเศษอะไร • ให้เด็กออกแบบและวาดรูปผีของตัวเอง • ให้เด็กเขียนบรรยายคุณสมบัติของผีของตัวเอง เช่น หน้าตาแบบไหน แต่งตัวอย่างไร มีพลังอะไร และให้เด็กออกมาเล่าให้เพื่อนฟังหน้าห้อง ท๓.๑ ตอบค�ำถาม/ แสดงความคิดเห็น ท๔.๑ เขียนพยัญชนะ/ค�ำ/ ประโยค

๔๔

เด็กใช้คำ� ศัพท์เพื่ออธิบายรายละเอียดให้ชัดเจน หรือไม่ เด็กใช้ทักษะการสะกดค�ำในการเขียนหรือไม่

ยายมาเยี่ยมที่บ้าน พาหลานไปกินก๋วยเตี๋ยวเจ้าอร่อย กินกัน ไปคุยกันไป เอร็ดอร่อยสนุกสนานเกินไปหน่อยจนฟันปลอมยาย หลุดกระเด็นไปลงบนหัวอาเฮียเจ้าของร้าน ท�ำร้านปั่นป่วนเละเทะไป หมด ยายเสียใจ กลับบ้านมาแม่เลยท�ำขนมจีนปลอบใจ

๔๕

ครูอ่านให้ฟังหน้าห้อง อ่านเป็นกลุ่มกับครู และเด็กอ่านด้วยตนเอง ภาษา ค�ำที่สะกดด้วยสระประสม สระลดรูป เปลี่ยนรูป ค�ำสองถึงสามพยางค์ ค�ำพ้องเสียง (พ้องเสียงพยัญชนะ ตัวสะกด และ สระ) ส�ำนวนภาษา ค�ำศัพท์ ประกอบด้วยชื่อสิ่งของ ค�ำนาม ค�ำกริยา ค�ำวิเศษณ์ ใช้ค�ำศัพท์ที่หลากหลาย ใช้คำ� กลอนเล่าเรื่อง เน้นเรื่องเสียงซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของภาษาไทย

ก่อนอ่าน : ครูตั้งค�ำถามชวนเด็กเข้าสู่เรื่องราว

๔๖

ท๑.๑ คาดคะเน ท๓.๑ แสดงความคิดเห็น

• ครูปิดชื่อเรื่อง แล้วชวนเด็กดูภาพบนหน้าปก ถาม : หนูคิดว่าคนที่ขับรถมาเป็นใคร เพราะอะไร • เปิดชื่อเรื่อง และชวนเด็ก ๆ พูดคุยเกี่ยวกับ คุณยายของตัวเอง ครูถาม : คุณยายของหนูชอบท�ำอะไร หนูชอบท�ำอะไรกับคุณยายบ้าง คุณยายใจดีไหม หนูคิดว่าจะเกิดอะไรขึ้นในเรื่องนี้

ท๑.๑ อ่านค�ำ

• แนะน�ำว่าหนังสือเล่มนี้เล่าเรื่องด้วยค�ำกลอน เป็นเรื่องแต่งที่ค�ำสัมผัสคล้องจองกัน • ชวนเด็ก ๆ อ่านรายการค�ำศัพท์ด้วยกัน อ่านและสะกดค�ำท้าทายให้เด็กฟังเพื่อสร้างความ คุ้นเคย

ระหว่างอ่าน : ครูอ่านให้ฟังหน้าห้อง ท๑.๑ อ่านค�ำ

• ครูอ่านชื่อเรื่อง ชื่อผู้แต่ง และชื่อผู้วาดภาพ แนะน�ำ ปกหน้า ปกหลัง • ครูเปิดหนังสือทีละหน้าช้า ๆ อ่านค�ำตามตัวอักษร ให้เต็มเสียง ถูกอักขระ เป็นธรรมชาติ และทิ้งช่วงให้ เด็กส�ำรวจรายละเอียดของภาพ

ระหว่างอ่าน : อ่านเป็นกลุ่มกับครูและอ่านด้วยตัวเอง อ่านเป็นกลุ่ม : ให้เด็กผลัดกันอ่านออกเสียงคนละ ๑ หน้า เวียนไปจนจบเล่ม อ่านด้วยตัวเอง : ให้เด็กอ่านออกเสียงด้วยตัวเองจนจบ ครูช่วยเหลือเมื่อจ�ำเป็น ชื่นชมเมื่อเด็กพยายามอ่านและคอยเตือนเด็กให้ชี้ที่คำ� และ ออกเสียงสะกดค�ำ ท ๑.๑ อ่านค�ำ/เข้าใจ ความหมาย

เด็กใช้ทักษะการสะกดค�ำในการอ่านหรือไม่ เด็กใช้ภาพเพื่อตรวจสอบว่าสิ่งที่อ่านถูกต้อง หรือไม่ เด็กใช้บริบทและล�ำดับค�ำในประโยคเพื่อ ท�ำความเข้าใจกับเรื่องราวหรือไม่ ๔๗

หลังอ่าน : ครูชวนเด็ก ๆ กลับไปท�ำความเข้าใจกับเรื่องราวอีกครั้ง • ดูภาพหน้า ๑๖-๑๗ ครูถาม : เกิดอะไรขึ้นในหน้านี้ • ดูภาพหน้า ๑๘-๑๙ ครูถาม : ตัวละครแต่ละตัวรู้สึกอย่างไร เพราะอะไร • ดูภาพหน้า ๒๒-๒๓ ครูถาม : ยายรู้สึกอย่างไร และแต่ละคนใน

ครอบครัวช่วยปลอบใจยายอย่างไร • ให้เด็กพูดหรือเขียนสรุปเรื่องราวใน ๒-๓ ประโยค ท๑.๑ ตอบค�ำถาม/ คาดคะเน ท๓.๑ ตอบค�ำถาม/ แสดงความคิดเห็น

เด็กตอบค�ำถามได้ชัดเจนและแม่นย�ำหรือไม่

ท๑.๑ เล่าเรื่องย่อ

เด็กระบุเหตุการณ์ส�ำคัญและตัวละครหลักได้ หรือไม่

เด็กคาดเดาได้สอดคล้องกับเรื่องราวโดยครูไม่ ต้องช่วยแนะน�ำหรือไม่ เด็กตอบค�ำถามจากความเข้าใจของตัวเอง หรือไม่

เด็กล�ำดับเหตุการณ์ได้ถูกต้องโดยไม่ต้องเปิด หนังสือดูหรือไม่

๔๘

กิจกรรมเสริ มทักษะการอ่านค�ำ

วัตถุประสงค์ : อ่านค�ำในประโยคและแยกแยะเสียงสระ • ครูคัดลอกประโยค และค�ำศัพท์ด้านล่าง ลงบนกระดาน ชวนเด็ก ๆ อ่านค�ำศัพท์ด้วยกัน • ให้เด็ก ๆ เลือกค�ำศัพท์ไปเติมให้ประโยคสมบูรณ์ วันนี้ยาย.................. ..................ไปกินก๋วยเตี๋ยว ขับรถออกไป.................. ถึงร้าน..................แล้วยาย ชีวา.............เส้นเล็ก มีนา.................เส้นใหญ่ พาที............น�้ำใส ส่วนยาย...........น�้ำข้น มาแล้วก๋วยเตี๋ยว............ รีบกิน...............เย็นชืด ซู้ดซู้ด เส้นยาว............. ..................น�้ำซุปใสใส ร้อน ร้อน / ก๋วยเตี๋ยว / มาหา / เดี๋ยว เดียว / อยากกิน / เสียก่อน / ยืด ยืด / มาพา / ซื้ด ซื้ด ท๑.๑ อ่านค�ำ/เข้าใจ ความหมาย ท๑.๔ บอกและเขียน พยัญชนะและสระ/ ต่อค�ำคล้องจอง/เรียบเรียง ค�ำเป็นประโยค

เด็กใช้บริบทและต�ำแหน่งของค�ำในประโยคเพื่อ ตรวจเช็กว่าประโยคอ่านรู้เรื่องหรือไม่ เด็กบอกได้ว่าค�ำที่เติมสัมผัสคล้องจองกันหรือไม่ (มีเสียงสระ/พยัญชนะเหมือนกัน หรือใช้ค�ำซ�้ำ ๆ)

๔๙

กิจกรรมเสริ มทักษะการอ่านให้เข้าใจ • ให้เด็กเปิดหาหน้าที่ตัวละครรู้สึกเอร็ดอร่อย และให้เด็กอธิบายว่า ท�ำไมถึงเลือกหน้านั้น ๆ • ให้เด็ก ๆ คาดเดาว่าในหน้าต่อไปนี้ ตัวละครแต่ละตัวพูดอะไรกัน (หน้า ๒ , ๖-๗ , ๘-๙) • ครูถาม : หนูคิดว่าคุณยายของมีนา เป็นคนอย่างไร เพราะอะไร ให้ เด็ก ๆ ยกตัวอย่างเหตุการณ์จากในหนังสือที่แสดงให้เห็นถึงลักษณะนิสัยของ คุณยายที่เด็ก ๆ บอก • ครูถาม : ถ้าหนูเป็นอาเฮียขายก๋วยเตี๋ยว หนูจะรู้สึกอย่างไรตอนที่ ฟันปลอมลอยมาตกบนหัว และหนูจะท�ำเหมือนกับที่อาเฮียในหนังสือท�ำไหม เพราะอะไร ท๑.๑ ตอบค�ำถาม/ คาดคะเน ท๓.๑ ตอบค�ำถาม/ แสดงความคิดเห็น/ สื่อสาร

๕๐

เด็กตอบค�ำถามได้อย่างชัดเจนและแม่นย�ำหรือไม่ เด็กใช้ความเข้าใจของตัวเองในการอธิบายและ คาดเดาเรื่องราวหรือไม่ เด็กเชื่อมโยงประสบการณ์ของตนเองกับเรื่องราว ได้หรือไม่

กิจกรรมฟัง พูด จินตนาการและคิดสร้างสรรค์

วัตถุประสงค์ : ใช้ภาษาและค�ำศัพท์เพื่อสื่อสารและอธิบายรายละเอียด • ชวนเด็กพูดคุยแลกเปลี่ยนกัน ครูถาม : หนูชอบกินก๋วยเตี๋ยวไหม ชอบกินก๋วยเตี๋ยวอะไร • ให้เด็กช่วยกันคิดว่าถ้าจะท�ำก๋วยเตี๋ยวต้องมีวัตถุดิบอะไรบ้าง ขั้นตอน การท�ำก๋วยเตี๋ยวมีอะไรบ้าง ครูเขียนขึ้นบนกระดาน เช่น เส้นหมี่ เส้นใหญ่ ลูกชิ้น ต้มน�้ำซุป ลวกเส้น ฯลฯ • ครูและเด็กช่วยกันเตรียมวัตถุดิบและอุปกรณ์ ครูให้เด็กช่วยกันเขียน ชื่อวัตถุดิบแต่ละชนิด • ให้เด็กผลัดกันออกมาเป็นคนท�ำก๋วยเตี๋ยว ให้เด็กพูดอธิบายขั้นตอน ที่ท�ำ • กินก๋วยเตี๋ยวด้วยกัน ท๓.๑ แสดงความคิดเห็น/ พูดสื่อสาร/มารยาทใน การฟัง

เด็กฟังเพื่อนพูดแสดงความคิดเห็นโดยไม่พูดแทรก หรือไม่ เด็กใช้คำ� ศัพท์เพื่ออธิบายและสื่อสารได้เหมาะสม หรือไม่

๕๑

กิจกรรมเขียน จินตนาการและคิดสร้างสรรค์

วัตถุประสงค์ : ใช้ภาษาเขียนเพื่อสื่อสารในชีวิตประจ�ำวัน • ครูให้เด็กเปิดหาภาพรายการอาหารในร้านก๋วยเตี๋ยว (เช่นในหน้า ๑๐ , ๑๖, ๑๘) แล้วชวนเด็กแลกเปลี่ยนว่า รายการอาหารต้องมีข้อมูลอะไร มี รูปแบบอย่างไร • ให้เด็กแบ่งกลุ่มย่อย สมมติว่าแต่ละกลุ่มเป็นเจ้าของร้านก๋วยเตี๋ยว ให้ช่วยกันออกแบบและเขียนรายการอาหารที่มีอยู่ในร้านตัวเอง แล้วออกมาน�ำ เสนอหน้าห้อง ท๓.๑ ตอบค�ำถาม/ แสดงความคิดเห็น ท๔.๑ เขียนพยัญชนะ/ ค�ำ/ประโยค

๕๒

เด็กใช้รูปแบบการเขียนแบบรายการได้เหมาะสม หรือไม่ เด็กใช้ทักษะการสะกดค�ำในการเขียนหรือไม่

บันทึก

๕๓

บันทึก

๕๔

บันทึก

๕๕

คู่มือการใช้หนังสือ ชุด ฝึกอ่านตามระดับ-Thai Reading Tree “อ่าน อาน อ๊าน” ระดับที่ ๔

เขียนโดย กิติยา โสภณพนิช บรรณาธิการ ระพี พรรณ พั ฒนาเวช สุดใจ พรหมเกิด กองบรรณาธิการ หทั ยรัตน์ พั นตาวงษ์ นันทพร ณ พั ทลุง นิตยา หอมหวาน จิ ระนันท์ วงษ์มั่น ปนัด ดา สังฆทิพย์ ตัรมีซี อาหามะ นิศารัตน์ อ�ำนาจอนันต์ สุธาทิพย์ สรวยล�้ำ ออกแบบและจัดหน้า น�้ำฝน ประสานงานการผลิต สิริวัลย์ เรืองสุรัตน์ พิมพ์ครั้งที่ ๑ : ธันวาคม ๒๕๖๑ จ�ำนวน ๓๐๐ เล่ม โครงการพัฒนาหนังสือและการอ่านเพื่อสร้างรากฐานการเรี ยนรู้ของเด็กไทย ด�ำเนินงานโดย แผนงานสร้างเสริ มวัฒนธรรมการอ่าน สนับสนุนการด�ำเนินงานและจัดพิมพ์ โดย ส�ำนักสนับสนุนสุขภาวะเด็ก เยาวชน และครอบครัว (ส�ำนัก ๔) และ ส�ำนักสร้างเสริ มวิถีชีวิตสุขภาวะ (ส�ำนัก ๕) ส�ำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริ มสุขภาพ (สสส.) ร่วมสนับสนุนการขับเคลื่อนนโยบาย โครงการ และกิจกรรมสร้างเสริ มวัฒนธรรมการอ่านเพื่อสร้างสังคมสุขภาวะได้ที่ ๔๒๔ หมู่บ้านเงาไม้ ซอยจรัญสนิทวงศ์ ๖๗ แยก ๓ ถนนจรัญสนิทวงศ์ แขวงบางพลัด เขตบางพลัด กรุงเทพฯ ๑๐๗๐๐ โทรศัพท์ : ๐ ๒๔๒๔ ๔๖๑๖ โทรสาร : ๐ ๒๘๘๑ ๑๘๗๗ Email : info@happyreading.in.th Website : www.facebook.com/อ่าน อาน อ๊าน www.facebook.com/วัฒนธรรมการอ่าน Happyreading www.happyreading.in.th พิมพ์ที่ : บริษัท ธรรมสาร จ�ำกัด โทรศัพท์ : ๐ ๒๒๒๑ ๐๓๗๔, ๐ ๒๒๒๔ ๘๒๐๗

แผนงานสร้างเสริมวัฒนธรรมการอ่าน ได้รับการสนับสนุนจากส�ำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) บริหารงานโดย “มูลนิธิสร้างเสริมวัฒนธรรมการอ่าน” ด�ำเนินงานด้านประสานกลไก นโยบาย และปัจจัย ขยายผลจากทั้งภาครัฐ ภาคประชาสังคม และภาคเอกชน ให้เอื้อต่อการขับเคลื่อนการสร้างเสริมพฤติกรรมและ วัฒนธรรมการอ่านให้เข้าถึงเด็ก เยาวชน และครอบครัว โดยเฉพาะกลุ่มที่ขาดโอกาสในการเข้าถึงหนังสือ และกลุ่ม ที่มีความต้องการพิเศษ