ΔΟΜΗΜΕΝΗΣ ΜΟΡΦΗΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Η ΨΥΧΗ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ»,ΜΕΛΠΩ ΑΞΙΩΤΗ
ΜΕΛΠΩ ΑΞΙΩΤΗ
Α.ΥΠΟΜΝΗΣΕΙΣ: 1)Διαβάστε προσεκτικά το εισαγωγικό σημείωμα και το κείμενο στις σελίδες 216-218 του σχολικού βιβλίου ή στο: http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-C113/351/2368,9037/ . 2)Μέλπω Αξιώτη:1905-1973 Η Μέλπω Αξιώτη γεννήθηκε στην Αθήνα από γονείς Μυκονιάτες .Μέχρι το 1930 έζησε στη Μύκονο και στη συνέχεια στην Αθήνα, όπου σπούδασε σχεδιάστρια για τρία χρόνια στη Σιβιτανίδειο Σχολή, χωρίς να εξασκήσει ποτέ το επάγγελμα. Στη διάρκεια της Κατοχής εντάχθηκε στο ΕΑΜ και ασχολήθηκε συστηματικά με τον αντιστασιακό τύπο. Το 1947 κατέφυγε στη Γαλλία και στη συνέχεια στη Βαρσοβία, όπου εργάστηκε στην ελληνική εκπομπή του πολωνικού ραδιοφώνου. Το 1957 εγκαταστάθηκε στο Ανατολικό Βερολίνο και εκεί σε συνεργασία με το Δημήτρη Χατζή εξέδωσαν στη γερμανική γλώσσα μια ανθολογία νεοελληνικού διηγήματος με τίτλο Η Αντιγόνη ζει (1960). Παράλληλα μετέφραζε έργα Ελλήνων συγγραφέων και έγραφε μελέτες για ζητήματα της ελληνικής λογοτεχνίας. Το 1964 εξασφάλισε άδεια για να έλθει στην Ελλάδα και την επόμενη χρονιά εγκαταστάθηκε μόνιμα, ύστερα από μια περιπλάνηση που κράτησε δεκαοκτώ χρόνια. Η Αξιώτη με το πρώτο της μυθιστόρημα Δύσκολες νύχτες (1938) έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη χρήση ενός αυθόρμητου προφορικού λόγου και με την πρωτοτυπία και την τολμηρότητα στην τεχνική της γραφής ανέτρεψε τα δεδομένα της παραδοσιακής αφήγησης. Στη συνέχεια η συγγραφέας, έγραψε το πεζογράφημα Θέλετε να χορέψομε, Μαρία;(1940), ένα κείμενο φαινομενικά ασυνάρτητο το οποίο εμπεριέχει πολλά στοιχεία του νεοτερικού μυθιστορήματος. Και σε αυτό το έργο απαντάται ο προβληματισμός των λογοτεχνών της εποχής της για την παρακμή της παραδοσιακής οικογένειας του μεσοπολέμου. Η συγγραφέας έγραψε διηγήματα και ποιήματα σε διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά, μετέφρασε ξένη λογοτεχνία και ασχολήθηκε με το «χρονικό», που αναπαριστά ρεαλιστικότερα την πραγματικότητα. Προς το τέλος της ζωής της έγραψε τα πεζογραφήματα Το σπίτι μου (1965) και Κάδμω (1972).(πηγή:ΠΟΘΕΓ).
3)Το Σπίτι μου είναι το σημαντικότερο πεζογράφημα της Αξιώτη και αποτελεί προσπάθεια ανασύνδεσης της αφηγήτριας Κάδμως με τη γενέθλια γη. Εκφράζεται σ’ αυτό η νοσταλγία της συγγραφέως για τον τόπο της,τη Μύκονο.΄Αρχισε να γράφει το βιβλίο το 1958 και το ολοκλήρωσε το 1965 με την επάνοδό της στην Ελλάδα. Η γραφή της
ζητά να αποτυπώσει τη μοναδικότητα ενός κόσμου που χάνεται. Η σκηνή που εξετάζουμε στο σχολικό βιβλίο είναι από αυτό το αφήγημα. 4)Παράλυτος διάλογος (χαρακτηρισμός που δίνεται από την ίδια τη συγγραφέα) είναι ένας ιδιότυπος διάλογος ασύνδετος και ανοργάνωτος ανάμεσα σε τρία πρόσωπα ,δύο ντόπιους και έναν Αθηναίο μηχανικό ,του οποίου εκφράζει τις σκέψεις η συγγραφέας με την τεχνική του εσωτερικού μονολόγου. 5)Δείτε το βίντεο:https://youtu.be/lEdIK_Cgf8k . 6)Βρείτε στοιχεία για τον ποιητή Ιωάννη Γρυπάρη ,που αναφέρεται στο κείμενο. 7)Ποια ήταν η σχέση των ανθρώπων της παλιότερης εποχής με τον τόπο τους; Ποια είναι σήμερα; Εκφράστε την άποψή σας γι’ αυτά βασιζόμενοι στις εμπειρίες σας.
ΜΥΚΟΝΟΣ ΤΟΤΕ
Β.ΔΡΑΣΕΙΣ(χωριστείτε σε ομάδες): 1)Βρείτε 5 προτάσεις στο κείμενο που εκφράζουν σημαντικά νοήματα και γράψτε τις στο τετράδιό σας. 2)Ποιες οι αλλαγές που έχει επιφέρει η τουριστική ανάπτυξη: α) στη ζωή των κατοίκων της Μυκόνου β)στον τρόπο σκέψης τους. 3)Ποια είναι τα πρόσωπα του αποσπάσματος; Ποια είναι η στάση του καθενός στο πρόβλημα που παρουσιάζεται στο κείμενο; 4) Μιλήστε για τα συναισθήματα των δύο κατοίκων της Μυκόνου εξαιτίας του προβλήματος που υπάρχει. 5) «Η ψυχή του νησιού» = ο τοπικός πολιτισμός που τον εκπροσωπούν οι δύο Μυκονιάτες ,ο συγκολλητής και ο γέρος. α)Με ποιο σχήμα λόγου η συγγραφέας παρουσιάζει αυτόν τον πολιτισμό; β)Για ποιον λόγο το χρησιμοποιεί, τι θέλει να δείξει; γ)Από τι απειλείται αυτός ο πολιτισμός; δ)Είναι ακόμα ζωντανός; Πώς φαίνεται αυτό από το κείμενο; 6) «Καλέ…….όλα,όλα»: ποιο πρόβλημα θέτει ο γέρος;(αλλοτρίωση)Σήμερα αντιμετωπίζουμε παρόμοια προβλήματα στον τόπο μας;
ΜΥΚΟΝΟΣ ΣΗΜΕΡΑ
Ο ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ
7)Ο μηχανικός συγκρίνει τις αλλαγές που έχουν σημειωθεί στη Μύκονο με τις αλλαγές σε άλλες περιοχές του κόσμου. Να βρείτε το αντίστοιχο σημείο του κειμένου και να το σχολιάσετε γραπτά σε συνεργασία με τον διπλανό σας. 8)Ποιες τεχνικές αφήγησης κυριαρχούν στο απόσπασμα; Εξηγήστε τη λειτουργία τους(«παράλυτος διάλογος», εσωτερικός μονόλογος). 9)α)Ποια είναι η γλώσσα του κειμένου; β)Πού υπάρχει αφήγηση και ποιος ο τύπος του αφηγητή; γ)Να εντοπίσετε πέντε σχήματα λόγου. Γ.ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ: 1)Πείτε στον διπλανό σας με συντομία ποια είναι τα βασικά θέματα στο κείμενο. 2)Δώστε έναν δικό σας τίτλο στο απόσπασμα. 3)Ρωτήστε γνωστούς σας μεγάλης ηλικίας για τη σχέση τους με τον τόπο τους. Ποια είναι τα συναισθήματά τους γι’ αυτόν; Καταγράψτε τα και συζητήστε τα στην τάξη. 4)Συσχετίστε την παρακάτω φωτογραφία με το κείμενο.Καταγράψτε τις σκέψεις σας.
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΥΚΟΝΟΥ
ΕΥΗ ΚΑΡΟΥΝΙΑ http:/filologikaek.blogspot.gr ΦΙΛΟΛΟΓΟ-ΠΟΡΕΙΑ