Η Πόλη Ζει τ131 | Οκτώβριος 2026 by Η Πόλη Ζει

WWW.IPOLIZEI.GR

STREET

PRESS 131//10-26

ΛΟΓΟΤΥΠΟ Α ΓΑ Π Ά Μ Ε ΤΟ Β Ι Β Λ Ί Ο Μ Ε ΤΟ Ν Δ Ι ΚΌ Μ Α Σ Τ Ρ Ό Π Ο

Όταν έβρεχε αληθινά ποιήματα, για αληθινούς ανθρώπους

Προτάσ ει ς από εμ ά ς

Όταν φτάνω εκεί τελεώνω σε ποιήμα

Προτάσ ει ς από εμ ά ς

Τι είναι γυναίκα τελικά;

Μια ιταλική γιορτή

Αν ένιωσες να ανήκεις κάπου με το Νεγκλιζέ, δοκίμασε και το Τουρουρούτ...

Εσύ ήξερες ότι...;

Ιστορίες από τα γήπεδα όλου του κόσμου

Αν σου άρεσε το Δύο πέτρες για δοκάρια διάβασε αυτό...

H ΠΟΛΗ ΖΕΙ

Στο μυαλό της Πόλης 131//10-26

STREET

PRESS

Τα Σάββατα κάτι γίνεται! Ευτυχώς που έχω φίλους και φίλες και μιλώ μαζί τους (περισσότερο τους ακούω) και με βγάζουν απ’ τη δύσκολη θέση να γράψω «ένα ακόμα εντιτόριαλ», γιατί αν έγραφα δεν θα άρεσε σε πολλούς, μα πάρα πολλούς. Οπότε δίνω τον λόγο σε αυτούς τους συνοδοιπόρους, που ίσως να μην ξέρουν καν πώς με βοηθούν. Σάββατο στις 2.30 το πρωί πήρα αυτό το μήνυμα από τον Θ. Δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Εμείς είμαστε οι «ίσα που». Σύγχρονοι δούλοι. Ίσα που κοιμόμαστε. Ίσα που ξεκουραζόμαστε. Ίσα που μένουμε κάτω από μία στέγη. Ίσα που πληρωνόμαστε για την εργασία μας. Ίσα που πληρώνουμε τους λογαριασμούς μας. Ίσα που ψωνίζουμε στο σούπερ μάρκετ. Ίσα που τρώμε. Ίσα που βάζουμε βενζίνη για να έχουμε για την επόμενη μέρα. Ίσα που αρρωσταίνουμε. Ίσα που πάμε στο γιατρό. Ίσα που έχουμε δικαιώματα. Ίσα που διασκεδάζουμε. Ίσα που πάμε διακοπές αν.. Ίσα που αγαπάμε, ερωτευόμαστε, μισούμε, πενθούμε, μελαγχολούμε, γοητευόμαστε και απογοητευόμαστε. Ίσα που έχουμε τα ψυχολογικά μας. Δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Εμείς είμαστε οι «ίσα που». Σύγχρονοι δούλοι. Είμαστε αυτοί που συνεχίζουν... Τρίλεπτος τηλεφωνικός καταιγισμός ένα Σάββατο μεσημεράκι από τη Μ. Ρε φίλε δεν έχω πειράξει κανέναν. Δίνω τόπο στην οργή συνεχώς. Βήμα πίσω, βήμα πίσω. Και όλο λόγια, κακεντρέχεια, παγίδες. Και όσο κάνεις πίσω τόσο πιο επιθετικοί γίνονται. Και ξέρεις πιο είναι το χειρότερο; Αυτό που με κάνει να σκέφτομαι να αναχωρήσω; Δεν είναι πως δεν αντέχω τη φασαρία, πως αισθάνομαι αδύναμη. Είναι πως μου έχει χαλάσει η όρεξη, το μεράκι, η διάθεση. Με έχει μαγαρίσει αυτή η κακία και η κακολογία. Ξέρεις τι θέλω να τους πω; Να τους μαζέψω όλους και να τους πω; Ας κουλάρουμε ρε και λίγο. Όλα εδώ θα μείνουν ρε σεις, όλα εδώ! Σάββατο πρωί, μήνυμα στο fb μου, που μου προτείνει μάλιστα θέμα για εντιτόριαλ! Πού να ’ξερε η Ν. ότι θα γίνει η ίδια εντιτόριαλ. Ένα ωραίο και φλέγον θέμα για editorial. Κάτι που συζητιέται είναι γιατί οι Έλληνες που αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα και πολύ χειρότερα με τους Ευρωπαίους δεν μπορούν και δε θέλουν να «εξεγερθουν». Είναι και δική μου απορία και ούτε εγώ έχω καμιά όρεξη για κάτι τέτοιο. Επίσης υπάρχει μια

www. ipolizei. gr

Συντακτική Ομάδα

συγγραφέας, η Sally Rooney, της οποίας κοιτούσα τα βιβλία και πετάχτηκε ένας και μου είπε ότι τα βιβλία της απαγορεύτηκαν γιατί δίνει τα έσοδα στο Palestine Action. Εγώ δεν έδινα σημασία τι έλεγε αυτός, αλλά θεώρησα ότι πρέπει να το αφήσω γιατί με ενόχλησε που μιλούσε για τέτοια μεγαλόφωνα μέσα στο βιβλιοπωλείο. Τέτοια γίνονται πολλά βέβαια... Κάποια στιγμή μου λέει ένας υπάλληλος: «Τι ψάχνετε;» Και απάντησα: «Ένα αισιόδοξο βιβλίο στο σήμερα να με εμπνεύσει» και λέει: «Και αυτό που κρατάτε αισιόδοξο είναι» (κρατούσα ένα του Χρόνη Μίσσιου). Λέω: «ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ ΑΝΘΡΩΠΕ ΜΟΥ!» Και τότε έρχεται ένα αγόρι, μεταλάς, και μου δίνει ένα που έχει τίτλο Δεν κατοικούν όλοι οι άνθρωποι τον κόσμο με τον ίδιο τρόπο. Σάββατο μεσημέρι έλαβα ένα μέιλ με χιλιάδες λέξεις από τη Ρ. Εδώ απλώς το τέλος του. Μαζικός έλεγχος υπό τον μανδύα του λαϊφστάιλ, αυτό ζούμε! Σε μια ευρύτερη κοινωνική κλίμακα, αυτά τα high-tech lifestyle είδη αποτελούν το τέλειο πείραμα μαζικού ελέγχου και συμπεριφορικού εγκλωβισμού της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Οι βιομηχανίες πουλάνε πλέον εξελιγμένα, τεχνολογικά οικοσύστηματα εξάρτησης. Οι μάζες εθίζονται σε ένα διαρκές πρωτόκολλο ανάγκης. Ο άνθρωπος παύει να αναζητά φυσικούς, ανθρώπινους τρόπους επικοινωνίας ή εκτόνωσης. Γίνεται συναισθηματικά και πρακτικά εξαρτημένος από μια μπαταρία, μια πρίζα και μια συσκευή που του υπαγορεύει πότε θα κινηθεί, τι θα καταναλώσει και πώς θα νιώσει. Το τίμημα αυτής της «εξελιγμένης» και απενοχοποιημένης συνήθειας το πληρώνει η ανθρώπινη οικειότητα και οι ανθρώπινες σχέσεις. Αυτά τα προϊόντα δεν ελέγχουν μόνο τα αγγεία μας· ελέγχουν τον χρόνο μας, τα συναισθήματά μας και την προσοχή μας. Στήνουν έναν αόρατο, high-tech τοίχο εκεί ακριβώς που κάποτε υπήρχε το αυθόρμητο άγγιγμα, το καθαρό βλέμμα και η αυθεντική ανθρώπινη επαφή. Συμπεράσματα • Τα Σάββατα κάτι γίνεται! • Αυτοί οι 4 φίλοι-φίλες δεν γνωρίζονται μεταξύ τους, αλλά θα κάνανε τρελό παρεάκι! • Δεν χρειαζόμαστε μεγάλες ιδέες και μανιφέστα· μικρές ιδέες από πραγματικούς ανθρώπους προς πραγματικούς ανθρώπους χρειαζόμαστε.

Ηλέκτρα Τζώρτσου Στεργιάνα Τζέγκα Άντα Κουγιά Γεωργία Δρακάκη Χρύσανθος Ξάνθης Ατελιέ: Μυρτώ Στέλιου Υρώ Πιτσικάλη Kωνσταντίνα Λάζαρη Υπεύθυνος web & social: Θανάσης Καρανίκας Διαφήμιση: Νικολέττα Βήκου Χριστίνα Αγγελακοπούλου Θοδωρής Διαμαντόπουλος Front desk: Χριστίνα Ρουντζούνη

ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΞΑΝΘΗΣ

Ενημερωθείτε για την προβολή σας στο site μας. | Πληροφορίες: 697 69 68 916 info@ipolizei.gr | για διαφήμιση και οικονομικές προτάσεις, για φωτογραφίες, κείμενα, κριτικές

[ΕΚΔΟΣΗ] Λογότυπο Γραφικές Τέχνες Λεωνίδα Δρόση 12Α, Γκύζη Τ.: 210 82 29 040, 210 82 29 604 ISSN: 2623-4068

OPEN ΑΝΟΙΚΤΌ ΚΆΛΕΣΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΡΑΒΕΊΟ ΤΈΧΝΗΣ 2027

Caitlind Brown & Wayne Garrett, Chronotopia (2026)

Η αγάπη για την τέχνη, καθώς και η βαθιά επιθυμία για ανάδειξη, υποστήριξη και προβολή της ελεύθερης καλλιτεχνικής έκφρασης, οδήγησε το 2019 το Ίδρυμα Γ. & Α. Μαμιδάκη στη θέσπιση του ετήσιου Βραβείου Τέχνης, επιστεγάζοντας τις πολύχρονες προσπάθειές του για αρωγή και ενίσχυση της καλλιτεχνικής πρωτοπορίας. Από το 2019 μέχρι σήμερα, το Βραβείο Τέχνης κάθε χρόνο απευθύνει κάλεσμα σε καλλιτέχνες από όλον τον κόσμο οι οποίοι δραστηριοποιούνται στους τομείς της γλυπτικής, της εγκατάστασης, της ηχητικής εγκατάστασης, της μικτής τεχνικής και της land art μεταξύ άλλων, για να καταθέσουν πρόταση για μεγάλης κλίμακας γλυπτική εγκατάσταση, σχεδιασμένη για μόνιμη έκθεση σε εξωτερικό ή εσωτερικό χώρο. Η πρόταση που επιλέγεται ξεχωρίζει για την πρωτοτυπία, την τοποειδική προσέγγιση, τη δημιουργικότητά της και την ικανότητά της να ενσωματώνει την τέχνη και τη φύση δημιουργώντας καινοτόμες εμπειρίες στον ανοιχτό χώρο. Με την ολοκλήρωσή του, το έργο παραμένει σε μόνιμη έκθεση στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης, αποτελεί μέρος της συλλογής του Ιδρύματος και εντάσσεται σε μια σημαντική πολιτιστική κληρονομιά.

CALL

Το Ίδρυμα Γεωργίου & Αριστέας Μαμιδάκη απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα σε Έλληνες και διεθνείς καλλιτέχνες για το Βραβείο Τέχνης 2027. Ο θεσμός του Βραβείου Τέχνης ενισχύει και προωθεί σύγχρονους δημιουργούς, προσφέροντάς τους την ευκαιρία να δημιουργήσουν νέο έργο τέχνης, το οποίο θα παραμείνει σε μόνιμη έκθεση στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης, θα ενταχθεί στη συλλογή τέχνης του Ιδρύματος και θα αποτελέσει μέρος μιας σημαντικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Το Ίδρυμα απευθύνει κάλεσμα σε καλλιτέχνες από όλον τον κόσμο να καταθέσουν πρόταση για μεγάλης κλίμακας γλυπτική εγκατάσταση, σχεδιασμένη για μόνιμη έκθεση σε εξωτερικό χώρο, ως σημείο αναφοράς στον χώρο. Το Βραβείο Τέχνης 2027 απευθύνεται σε εικαστικούς καλλιτέχνες που δραστηριοποιούνται στους εξής τομείς: γλυπτική, εγκατάσταση, ηχητική εγκατάσταση, μικτές τεχνικές, κατασκευές με φυσικά υλικά, land art, environmental art, ecological art και έργα που ενσωματώνουν την τέχνη και τη φύση με στόχο τη δημιουργία καινοτόμων παρεμβάσεων στον ανοιχτό χώρο. Η επιλεγμένη πρόταση θα βραβευτεί με το ποσό των 15.000 ευρώ, ενώ το Ίδρυμα θα αναλάβει και τα έξοδα κατασκευής του έργου και μετακίνησης-διαμονής του/της καλλιτέχνη. Ο/Η καλλιτέχνης που θα επιλεγεί θα έχει στη διάθεσή του/της το διάστημα Φεβρουάριος-Μάιος 2027 για να δημιουργήσει το έργο, για το οποίο βραβεύτηκε. Το βραβευμένο έργο θα παρουσιαστεί στο κοινό σε ανοικτή τελετή τον Ιούνιο 2027 και θα παραμείνει σε μόνιμη έκθεση, προσβάσιμη στο κοινό. Καταληκτική προθεσμία υποβολής αιτήσεων είναι η Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2026, 23:59 ώρα Ελλάδας (GMT+2). Οι αιτήσεις (ελληνικά & αγγλικά) υποβάλλονται αποκλειστικά μέσω διαμορφωμένης φόρμας στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος.

Για οποιαδήποτε περαιτέρω διευκρίνιση και πληροφορία, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνήσουν στο info@gnamamidakisfoundation.org Πληροφορίες για το θεσμό του Βραβείου Τέχνης θα βρείτε στο www.gnamamidakisfoundation.org

5προτάσεις

ΠΟΛΗ ΕΙΝΑΙ & ΓΥΡΙΖΕΙ Κομπλεξικό

ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: ΌΛΓΑ ΠΟΖΈΛΗ ΤΡΑΓΟΎΔΙΑ: ΣΠΎΡΟΣ ΓΡΑΜΜΈΝΟΣ ΘΈΑΤΡΟ ΑΛΚΜΉΝΗ ΚΆΘΕ ΠΑΡΑΣΚΕΥΉ, 21:15 & ΚΆΘΕ ΣΆΒΒΑΤΟ, 18:15 Η ομάδα θεάτρου ΝΟΗΤΗ ΓΡΑΜΜΗ, και η σκηνοθέτης, Όλγα Ποζέλη πιστές στην αναζήτηση νέων τρόπων επικοινωνίας, με όχημα το βιβλίο-λεξικό του Αχιλλέα ΙΙΙ Κομπλεξικό και τα τραγούδια του Σπύρου Γραμμένου, δημιουργούν μια παράσταση που σκοπό δεν έχει να μας καθησυχάσει, αλλά να μας ξεβολέψει. στήνεται ένα παράλληλο σύμπαν όπου η γλώσσα αποσυντίθεται και επανασυνδέεται με τον πιο απρόσμενο τρόπο. Μέσα από έναν καταιγισμό από παραδοξολογίες, σουρεαλισμό και παράλογο χιούμορ, οι θεατές καλούνται να αμφισβητήσουν τα πάντα: από τις παγιωμένες κοινωνικές αντιλήψεις και την πολιτική ορθότητα, μέχρι τις ίδιες τους τις καθημερινές συνήθειες.

ΕΚΘΕΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ

Αθέατη Πόλη

ΤΟΥ ΔΗΜΉΤΡΗ ΚΟΙΛΑΛΟΎ ΧΏΡΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ - ΚΤΉΡΙΟ «ΝΌΜΠΕΛ», ΧΑΛΆΝΔΡΙ | 9 ΟΚΤΩΒΡΊΟΥ-29 ΝΟΕΜΒΡΊΟΥ Μία πολυμεσική φωτογραφική έκθεση η οποία συνοδεύεται από μια μεγάλης κλίμακας sitespecific εγκατάσταση και διερευνά τη σχέση του ανθρώπου με την πόλη και προσεγγίζει την κατοίκηση ως μια σύνθετη εμπειρία χώρου, αρχιτεκτονικής, μνήμης και καθημερινής ζωής. Η «Αθέατη Πόλη» προτείνει μια διαφορετική ανάγνωση της σύγχρονης αστικής εμπειρίας. Δεν αναζητά την πόλη ως τοπίο ούτε ως ιστορικό τεκμήριο, αλλά ως βίωμα: ως τόπο όπου διασταυρώνονται η μοναχικότητα και η συλλογικότητα, η μνήμη και η καθημερινότητα, ο ιδιωτικός και ο δημόσιος χώρος. Μέσα από αυτή τη μετατόπιση, η φωτογραφία και ο εκθεσιακός χώρος δημιουργούν ένα πεδίο διαλόγου για τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνουμε τις πόλεις και, ταυτόχρονα, εκείνες διαμορφώνουν εμάς.

Το φθινόπωρο ταιριάζει στην Αθήνα! Τα πρώτα ελαφριά μπουφανάκια ανά χείρας και βγαίνουμε στους δρόμους της προς αναζήτηση… πνευματικής τροφής.

KAREN EDWARDS

THEATRE OF THE NO 24 ΟΚΤΩΒΡΊΟΥ, 21:30 & 25 ΟΚΤΩΒΡΊΟΥ, 20:00 Μία από τις ξεχωριστές φωνές της διεθνούς jazz (με συνεργασίες με τον Stevie Wonder, τον Prince, τον Tony Bennett κ.ά.), πρώτη φορά στην Αθήνα! Πιανίστρια, τραγουδίστρια, συνθέτρια και ενορχηστρώτρια, η Karen Edwards έχει διαγράψει μια πολυσχιδή διεθνή πορεία, κινούμενη με άνεση ανάμεσα στη jazz, το gospel, τον αυτοσχεδιασμό και τη συμφωνική μουσική. Για τις δύο εμφανίσεις της στην Αθήνα, θα βρεθεί στη σκηνή μαζί με ένα εκλεκτό κουαρτέτο μουσικών: τον Gilad Atzmon στο σαξόφωνο, τον Yaron Stavi στο κοντραμπάσο και τον Παναγιώτη Θέμα στα drums.

04 Τα ρεμπέτικα της κατοχής και της αντίστασης

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

ΤΡΑΓΟΥΔΟΎΝ: ΦΩΤΕΙΝΉ ΒΕΛΕΣΙΏΤΟΥ & ΜΠΆΜΠΗΣ ΤΣΈΡΤΟΣ ΕΝΟΡΧΉΣΤΡΩΣΗ-ΜΟΥΣΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ: ΆΓΓΕΛΟΣ ΗΛΊΑΣ ΟΛΎΜΠΙΑ, ΔΗΜΟΤΙΚΌ ΜΟΥΣΙΚΌ ΘΈΑΤΡΟ «ΜΑΡΊΑ ΚΆΛΛΑΣ» ΣΆΒΒΑΤΟ 24 ΟΚΤΩΒΡΊΟΥ 2026, 20:30 Η συναυλία είναι αφιερωμένη στο ρεμπέτικο τραγούδι δεν σώπασε στα χρόνια της Κατοχής, καθώς σημαντικοί δημιουργοί του συνέχισαν να γράφουν, αφήνοντας ένα ρεπερτόριο που παραμένει από τα λιγότερο γνωστά του είδους και σπάνια ακούγεται σήμερα. Εκείνα τα δύσκολα χρόνια, το ρεμπέτικο έγινε ένα ζωντανό χρονικό της εποχής. Η πείνα, η μαύρη αγορά, οι σαλταδόροι, οι βομβαρδισμοί, οι φυλακές αλλά και η Αντίσταση περνούν στα τραγούδια ανθρώπων που έγραφαν για όσα συνέβαιναν γύρω τους, συχνά την ίδια στιγμή που τα γεγονότα εκτυλίσσονταν. Με αφορμή την επέτειο της απελευθέρωσης της Αθήνας (12 Οκτωβρίου 1944), το Εργαστήρι Ελληνικής Μουσικής Δήμου Αθηναίων αναδεικνύει αυτό το πολύτιμο μουσικό υλικό.

Το Φτερωτό Άλογο

ΠΡΩΤΌΤΥΠΗ ΔΙΑΣΚΕΥΉ: ΝΊΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΆΚΗΣ ΘΕΑΤΡΙΚΉ ΑΠΌΔΟΣΗ: ΆΝΔΡΗ ΘΕΟΔΌΤΟΥ ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: ΔΗΜΉΤΡΗΣ ΔΕΓΑΐΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΉ ΣΚΗΝΉ ΤΟΥ ΘΕΆΤΡΟΥ ΒΕΆΚΗ ΚΥΡΙΑΚΈΣ ΣΤΙΣ 12:00 «Το Φτερωτό Άλογο» είναι μια ιστορία σπάνιας αγάπης που συμβαίνει μια φορά στα χίλια χρόνια, ένα ταξίδι αυτογνωσίας μακριά από τον εγωισμό και την πλεονεξία και κυρίως μια ιστορία για την ελεύθερη βούληση του ανθρώπου, την ικανότητά του να επιλέγει το καλό και τη διαδρομή του ως εκεί. Πρόκειται για μια προφητική αλληγορία για τη δύναμη της τεχνολογίας κι όλων των ανθρώπινων κατασκευών, που μπορεί να είναι επικίνδυνες ή σωτήριες ανάλογα με τη γνώση και την πρόθεση αυτών που τις ελέγχουν. Καθημερινά οργανωμένες παραστάσεις για σχολεία στις 10:30 και Κυριακές στις 12:00

ΑΝΤΏΝΗΣ ΚΑΦΕΤΖΌΠΟΥΛΟΣ

«Μην κοιτάτε τη φράση, δείτε τον ρόλο» Ένα βροχερό απόγευμα κάπου στον Άλιμο συναντήθηκα με τον Αντώνη Καφετζόπουλο. Αγαπημένος μου ηθοποιός και φιγούρα από τα νεανικά μου χρόνια. Πάντα μου αρεσαν και οι ρόλοι και ο τρόπος. Οργανωμένος και χαοτικός; Και ένα βαθύ βλέμμα, τις πιο πολλές φορές απροσδιόριστο και διφορούμενο. Από την Αστροφεγγιά του 80 μέχρι μια παρουσίαση ενός βιβλίου που έτυχε να τον ακούσω πάντα μου έδινε την εντύπωση του αυθεντικού και μη αναμενόμενου. Είχα πολλά ακόμα να τον ρωτήσω αλλά λίγο οι 3 ώρες κοντά που είχαν περάσει, λίγο η βροχή που δυνάμωσε έδωσε ένα τέλος σε αυτήν την συνάντηση. Έτσι και αλλιώς δεν χρειάζεται να λέγονται όλα. Τον Αντώνη Καφετζόπουλο θα τον απολαύσουμε στο ρόλο του του Σέπτιμους Τρόι στο έργο «Έγκλημα στο Νείλο» της Αγκάθα Κρίστι, στο Θέατρο Άθενς Μπρόντγουαιη. ©Geli Kalampaka

ΣΥΝΈΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΧΡΎΣΑΝΘΟ ΞΆΝΘΗ

Να ξεκινήσουμε από την αρχή. Γεννηθήκατε και μεγαλώσατε στην Κωνσταντινούπολη. Τι αναμνήσεις έχετε από εκεί και πότε έρχεστε στην Ελλάδα; Έρχομαι το καλοκαίρι του ’63. Δεκατριών δεκατεσσάρων χρονών, μόλις έχω τελειώσει το δημοτικό. Αναμνήσεις πολλές. Ξέρεις η Τουρκία δεν έζησε Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ούτε Εμφύλιο, άρα δεν υπήρχε κακουχία, πείνα και ακραίες καταστάσεις. Ήμασταν μία «ευτυχισμένη μειονότητα», με τα προβλήματα που μπορεί να έχει μία μειονότητα, τα οποία οξύνονταν κάθε φορά που υπήρχαν θέματα στα ελληνοτουρκικά, κυρίως για το Κυπριακό.

τοπικός συντηρητισμός. Ήθελα να συναντήσω τη δική μου Δύση, δεκατριών χρονών παιδί… Στα μάτια μου ήταν ένας πιο προοδευτικός τόπος!

Η οικογένειά σας; Ήταν φτωχή, ήταν στα κατώτερα μικροαστικά στρώματα. Ο πατέρας μου υπάλληλος, η μητέρα μου οικιακά. Περιουσία δεν είχαμε αλλά ήμασταν χορτάτοι! Παρόλα αυτά ο πατέρας μου, έχοντας τραυματικές εμπειρίες, όπως όλη η γενιά του, μιας και είχε καταταγεί τρεις φορές στον τουρκικό στρατό αλλά και σε «εθελοντικά» τάγματα εργασίας, είχε συνεχώς στο μυαλό του πως θα καταφέρουμε να μεταναστεύσουμε στην Ελλάδα.

Στη ζωή ενός ανθρώπου υπάρχει η τυχαιότητα, υπάρχει και το σχέδιο. Η δικιά σας πορεία από τι καθορίστηκε περισσότερο; Μπορώ να πω πως η τυχαιότητα έχει τον πρώτο ρόλο. Διάφορες συγκυρίες οι οποίες καθόρισαν λίγο πολύ αυτό που είμαι.

Εσείς θέλατε; Πώς σας φαινόταν η ιδέα; Για μένα ήταν μεγάλη χαρά! Ήθελα να έχω σχέση με τη Δύση και όχι την Ανατολή. Εννοώ πολιτισμικά. Δεν μου έλεγε τίποτα ούτε το Πατριαρχείο, ούτε η τούρκικη κοινωνία, ούτε ο

Νιώθατε λίγο διαφορετικός. Η αλήθεια είναι πως οι καθηγητές θεωρούσαν ότι είμαι διαφορετικός. Τα παιδιά έκαναν τις χοντράδες που κάνουν όλα τα παιδιά, για άλλους λόγους, όχι για πολιτισμικούς. Δηλαδή άμα έπαιζες καλή μπάλα σε δέχονταν, αν όχι σε γιουχάρανε, τόσο απλά. Προσαρμόστηκα γρήγορα. Μιλούσα τα αθηναϊκά σε λιγότερο από έξι μήνες!

“

Μου είναι αδιάφορη η νοσταλγία που έχουν οι μεγαλύτεροι Κωνσταντινουπολίτες. Το καταλαβαίνω, και οι γονείς μου ήταν όλη τους τη ζωή εκεί. Εγώ όμως δεν έζησα πολύ και αν μάλιστα

έχεις και ανησυχία του τύπου να φύγω, να πάω προς τη Δύση, δεν έχεις νοσταλγία γι’ αυτό. Μπορείτε να μου πείτε κάποιες τέτοιες στιγμές; Παραδείγματος χάρη όταν παράτησα το πανεπιστήμιο. Έπιασα δουλειά στο δισκάδικο Blow Up της Ρινιώς Παπανικόλα. Πολύ κοντά ήταν η δισκογραφική Lyra και ο εκδοτικός οίκος Ίκαρος. Διάφοροι τύποι μπαινόβγαιναν στο δισκάδικο. Αυτοί οι… διάφοροι τύποι ήταν πολύ σημαντικοί άνθρωποι. Ο Αλέκος Πατσιφάς, ο Χατζηδάκις, ο Σαββόπουλος, ο Ηλίας Πετρόπουλος, ποιον να πρωτοθυμηθώ. Βρέθηκα σε ένα περιβάλλον ως παρατηρητής, γιατί δεν κουβέντιαζα με τους ανθρώπους εγώ, αλλά ήμουνα παρατηρητής σε διάφορες συζητήσεις που γινόταν εκεί μέσα. Καθημερινές στιγμές και κουβέντες ας πούμε. Άλλο; Σπούδαζα σε δραματική σχολή, αλλά δεν είχα καθόλου στο μυαλό μου να γίνω ηθοποιός. Δεν με ενδιέφερε αυτό. Είχα παίξει πολύ λίγο στο θέατρο, όχι επαγγελματικά. Έφυγε ένας ηθοποιός από μια παράσταση, εγώ εκεί δούλευα ταμίας, και ουσιαστικά με έσπρωξαν να παίξω. «Δεν γίνεται αλλιώς, πρέπει να βγεις».

Ε και βγήκα! Έπειτα απ’ αυτή την εμπειρία ήξερα ότι μπορώ να το κάνω.

άλλος άνθρωπος, θα ήθελαν να είχα τον εγκέφαλο του μουσικού που δεν έχω.

Με τι άλλο είχατε καταπιαστεί; Είχα έρωτα με τη μουσική! Ως αυτοδίδακτος. Μπομπ Ντίλαν της Πλατείας Καλλιγά. Γρήγορα κατάλαβα ότι δεν έχω καθόλου αίσθηση της μουσικής, ότι παπαγάλιζα τα ακόρντα, δεν καταλάβαινα τίποτα. Το πέρασμα στην ηθοποιία πότε γίνεται; Πάλι ένα τυχαίο γεγονός ευθύνεται. Με έναν φίλο μου είδαμε μια ταινία στον κινηματογράφο, τους «Υπέροχους Άμπερσονς», του Όρσον Γουέλς. Την επόμενη μέρα ξαναπήγα και την είδα από τις έξι απογευματινή μέχρι δώδεκα το βράδυ, πολλές φορές. Δεν ήξερα ποιος είναι ο Όρσον Γουέλς, αλλά έλεγε: «My name is Orson Wells and I wrote and directed this movie». Έτσι είπα, αυτό θέλω να κάνω! Και επειδή ο Όρσον Γουέλς ήταν ηθοποιός και σκηνοθέτης, είπα ωραία, θα προσπαθήσω να κάνω ταινίες από την πλευρά του ηθοποιού. Αυτό με συγκινούσε πιο πολύ, αυτό που έβλεπα στα μάτια των ηθοποιών.

Επιχειρήσατε και σκηνοθεσία σε ταινίες; Έκανα δύο ταινίες μεγάλου μήκους και μία μεσαίου, καθώς και τρεις σειρές στην τηλεόραση. Ξέρω ότι μπορώ να το κάνω καλά, με απωθεί όμως σε βαθμό αηδίας ο τρόπος με τον οποίο χρηματοδοτούνται οι ταινίες. Να καθίσεις να δουλέψεις τρία χρόνια όχι ως εμπνευσμένος δημιουργός, αλλά ως άνθρωπος που πουλάει την ιδέα του, πουλάει το προϊόν του. Δεν θέλω να το κάνω αυτό, δεν με ενδιαφέρει.

Στο παρελθόν είχα πει ότι δεν θα ξαναπαίξω θέατρο, δεν με ευχαριστεί. Θα κάνω μόνο ταινίες, με την προοπτική πάντα να κάνω και καμία δική μου. Δεν έβγαινε οικονομικά. Όταν ξαναγύρισα στο θέατρο, διαπίστωσα ότι μου είχε λείψει και από τότε αποφάσισα ότι μου αρέσει.

Άρα από επιλογή ήσασταν εκτός σιναφιών; Ξεκάθαρα! Κάποιες φορές συνειδητά ήμουνα και λίγο καβγατζής, τσακωνόμουν με σκηνοθέτες όταν έβλεπα ότι αυτό που με βάζουν να κάνω δεν είναι σωστό. Αργότερα αποφάσισα να τους δίνω τη δική μου εκδοχή, η οποία ήταν καλύτερη απ’ αυτό που είχαν φανταστεί. Ήταν διασκεδαστικό! Τώρα δεν τσακώνομαι πια!

“

Η τυχαιότητα λοιπόν σας οδήγησε όλα τα πρώτα χρόνια. Τελικά ναι, θα μπορούσε κάτι από όλα αυτά να μην είχε συμβεί και να είχα πάρει εντελώς διαφορετικό δρόμο. Και η συνέχεια είναι η εξής: Η Λαζαρίδου με τη Γώγου μου είπανε πως η Λαμπέτη, που την εκτιμούσα αφάνταστα και μ’ άρεσε πολύ, ψάχνει έναν ηθοποιό για να κάνει τον γιο της. Ε, και με πήραν! Η τηλεόραση πώς προέκυψε; Την επόμενη χρονιά μου πρότειναν ρόλο στην «Αστροφεγγιά». Έπρεπε πια να διαλέξω αν θα είμαι ηθοποιός ή αν θα κάνω κάτι άλλο, γιατί τα γυρίσματα ήτανε full time. Έριξα μία ζαριά και είπα είμαι ηθοποιός και βλέπουμε, χωρίς να το έχω σκεφτεί ότι θα είμαι ηθοποιός μέχρι τα γεράματα. Αν δεν είχατε γίνει ηθοποιός με τι άλλο θα θέλατε να είχατε ασχοληθεί; Ξέρεις, αν διαβάσει κανείς την αυτοβιογραφία του Ελία Καζάν, του Μπέργκμαν αλλά και άλλων, διαπιστώνει ότι στο μισό βιβλίο απολογούνται γιατί δεν έγιναν αυτό που θα ήθελαν. Εγώ δεν απολογούμαι καθόλου, μια χαρά έγιναν τα πράγματα, αλλά αν είχα ξαναγεννηθεί

Κύριε Καφετζόπουλε, το θέατρο, ειδικά στις μέρες μας, αλλά πιστεύω και πιο παλιά, έχει τα σινάφια του. Πόσο μέσα και πόσο έξω ήσασταν από αυτά; Εντελώς έξω, δεν ανήκα σε καμία παρέα. Βέβαια αυτό έχει κόστος. Να πω ένα παράδειγμα, ποτέ δεν δούλεψα στις κρατικές σκηνές, το οποίο έχει μία συνέπεια πολύ σοβαρή το ότι δεν θα παίξεις κλασικούς ρόλους, τους οποίους πολύ θα ήθελα να είχα παίξει.

Είχατε μια διαφορετική προσέγγιση δηλαδή; Ναι! Η μεγάλη μου διαφωνία με το σινάφι ήταν ότι υπάρχει μία δυσμενής παράδοση στο ελληνικό θέατρο. Πολύ συχνά αυτό που ζητάνε, οι σκηνοθέτες κυρίως αλλά και οι συνάδελφοι, είναι να παίξεις τη φράση, να παίξεις την παράγραφο, να παίξεις ένα κομμάτι του κειμένου. Δεν υπάρχει η αντίληψη ότι το σημαντικό είναι να παίξεις τον ρόλο, και όχι τα λόγια. Όπως έλεγε και η Λαμπέτη, σε κάποια λόγια μπορεί να έχει κάνει λάθος ο συγγραφέας και να πρέπει να κοπούν ή θα πρέπει να βρεις τον βαθύτερο λόγο για τον οποίο γράφτηκαν. Αλλιώς δεν έχει νόημα να ειπωθούν. Το σημαντικό είναι ο ρόλος, σε αυτό έχω καταλήξει εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Το σημαντικό είναι ο χαρακτήρας. Το κείμενο είναι κάτι πολύ σπουδαίο όταν το έργο είναι σπουδαίο, αλλά η δουλειά του ηθοποιού δεν είναι να εκτιμήσει το κείμενο και να απαγγείλει την κάθε παράγραφο, είναι να καταλάβει τι είδους άνθρωπο πρέπει να υποδυθεί σε ένα άλλο σύμπαν. Αυτό το φανταστικό του θεάτρου είναι αυτό που καλείσαι να περπατήσεις πάνω στη σκηνή. Αυτό ισχύει και στην τηλεόραση και στα σίριαλ και σε όλα. Σας έχει συμβεί ποτέ να αισθανθείτε ότι ένας ρόλος έγινε μεγαλύτερος από τον ηθοποιό που τον έπαιξε; Είναι αυτό κολακευτικό ή λίγο τρομακτικό; Ναι, μου έχει συμβεί πολλές φορές, όχι μία, αλλά δεν είναι πολύ τρομακτικό. Απεναντίας

είναι τρομερά ικανοποιητικό. Να κάνεις κάτι και να συνειδητοποιείς την πορεία της κατασκευής, ότι το τελικό αποτέλεσμα είναι μεγαλύτερο από σένα. Είναι πολύ κολακευτικό. Ποια είναι η μεγαλύτερη απάτη της υποκριτικής; Η υποκριτική είναι ο ορισμός της απάτης. Η δουλειά του ηθοποιού είναι παρόμοια με τη δουλειά του ταχυδακτυλουργού, είναι να εξαπατήσει το κοινό, να το κάνει να πιστέψει ότι βγάζει από την τσέπη του λαγούς, κουνέλια, φωτιές… Να το κάνει να πιστέψει για κλάσματα του δευτερολέπτου ότι αυτό που βλέπει στη σκηνή, σε ένα άλλο σύμπαν θα μπορούσε να είναι πραγματικό. Αυτή είναι η υπέρτατη ικανοποίηση εξαπάτησης. Αυτή είναι η δουλειά του ηθοποιού.

“

Νομίζω ότι πάντα υπάρχει ο νεοτερισμός, με την έννοια του ότι δεν μπορείς να κάνεις κάτι το 2027 που να μην περιέχει και το πνεύμα της εποχής. Όμως δεν χρειάζεται να το τραβήξεις από τα μαλλιά, κάτι που το έχω δει να συμβαίνει πολλές φορές και δεν με ευχαριστεί, δεν με ενδιαφέρει ως κοινό.

Τι σας εκνευρίζει περισσότερο σήμερα στο χώρο του θεάτρου; Είναι απογοητευτικό το ότι συνέχεια αναζητούνε οι άνθρωποι, και αξιόλογοι άνθρωποι, κάτι από τα παλιά. Ενώ υπάρχει στην παγκόσμια και στην ελληνική δραματουργία πολύ καινούργιο και φρέσκο υλικό. Υπάρχουν νέοι άνθρωποι που γράφουν ενδιαφέροντα έργα, αλλά είναι δύσκολο να βρουν τον δρόμο τους. Βλέπεις και ξαναβλέπεις Ίψεν, το οποίο καταντά ανούσιο.

“

Ο Ακάλυπτος είναι μια χαρακτηριστική περίπτωση. Όλοι τον γνωρίζουν. Εγώ θεωρώ τον Ακάλυπτο σπουδαίο καλλιτεχνικό επίτευγμα. Μια χαρά ήταν. Αυτοσχεδιάζαμε πάρα πολύ. Υπήρχε το βασικό τρίο, εγώ, ο Παρτσαλάκης, και η Λουιζίδου.

Σε ένα κλασικό έργο προτιμάτε μια αντίστοιχη προσέγγιση ή νεoτερίστικη; Κοίτα, δεν γίνεται να μην κάνεις κάτι καινούργιο ξαναδιαβάζοντας την «Αντιγόνη» για παράδειγμα. Τώρα αν θέλεις να κουνιέται η Αντι-

γόνη κρεμάμενη από ένα πεύκο σε μία κούνια και να λέει το μονόλογο της κάνοντας μπρος πίσω, αυτό μου είναι αδιάφορο και θεωρώ ότι δεν συμβάλλει σε κάτι. Ξέρω πως δεν κάθεστε να δείτε παλιές σας ταινίες. Αν έπρεπε όμως να δείτε μία ταινία σας τώρα, ποια θα ήταν; Δεν ξέρω, πραγματικά. Δεν το έχω σκεφτεί ποτέ ως τώρα… Ίσως η αγαπημένη μου ταινία είναι η «Ακαδημία Πλάτωνος». Πολύ ωραίος ρόλος, πολύ ωραία ταινία και η αρχή μιας γνωριμίας με τον Τσίτο, που συνεχίστηκε με άλλες δύο πολύ αξιόλογες συνεργασίες. Σε πρωινές εκπομπές δεν σας βλέπουμε συχνά; Γιατί; Σας καλούν; Δεν πάω για λόγους πρακτικούς· βαριέμαι να ξυπνάω από τις επτά το πρωί, να ξυρίζομαι, να με ετοιμάζουν… Τους λέω στείλτε μία κάμερα, στέλνουν οι καημένοι, κάνω μία συνέντευξη, την παίζουν κάποια στιγμή πετσοκομμένη. Από παλιά έχετε συνδεθεί με πολλούς ανθρώπους. Τι γνώμη έχετε για τη φιλία;. Δεν μπορώ να πω ότι είχα ποτέ επιστήθιους φίλους, αυτό που λένε κολλητούς. Είχα φίλους που έβλεπα κάθε μέρα κατά περιόδους, αλλά δεν μπορώ να πω ότι ήμασταν αδελφές ψυχές. Μάλλον η αδερφή ψυχή μου ήταν κάθε φορά η σχέση που είχα με κάποια γυναίκα! Ήταν ο πιο κοντινός μου άνθρωπος. Γιατί μία σχέση μπορεί να ξεκινάει ως ερωτική, αλλά αναπόφευκτα καταλήγει σε μία φιλία και μάλιστα πολύ γρήγορα.

“

Συνέχεια κάνω μικρές αλλαγές στη ζωή μου. Δεν μπορώ να σκεφτώ μεγάλες ανατροπές, τύπου γύρισα σελίδα και κάτι τέτοια. Αυτό που μένει σταθερό είναι τα θέματα της ηθικής τάξης. Προσπαθώ να διατηρώ το δικό μου ηθικό σύστημα.

Πιο παλιά ήσασταν εκδηλωτικός με κοπέλες; Νομίζω πως ήμουν κομπλεξικός, με την έννοια σιγά μη γυρίσει να με κοιτάξει αυτή. Και τώρα μου λένε διάφορες φίλες, που τότε ήταν εκκολαπτόμενες ηθοποιοί, πόσο έτοιμες θα ήταν για μένα και πέφτω από τα σύννεφα ακόμα. Μπορεί να φταίει η κωνσταντινουπολίτικη ανατροφή… Αυτό που μας διδάσκανε οι γονείς μας ήταν να μην πάρουν τα μυαλά μας αέρα. Έχω καταλάβει ότι δεν σας αρέσει να γυρνάτε πίσω. Όμως υπάρχει μια ερώτηση. Έχετε μπροστά σας τον δωδεκάχρονο Αντώνη, τι τον συμβουλεύετε; Μην πάρεις αέρα, αυτό θα του έλεγα δυστυχώς. Και κάτι ακόμα, προσπάθησε να δεις τον κόσμο γύρω σου, τους ανθρώπους, την κοινωνία, τις σχέσεις, την οικονομία… Προσπάθη-

σε πάντα να τα βλέπεις ως δάσος και όχι ως δέντρα. Αν έχουμε να δώσουμε μία συμβουλή στους νεότερους, είναι αυτή, μην κοιτάτε το δέντρο, δείτε το δάσος. Μην κοιτάτε τη φράση, δείτε το ρόλο. Στα νιάτα σας ήσασταν στο ΕΚΚΕ. Αργότερα δοκιμάσατε, ως συνεργαζόμενος, δημοτικά σχήματα άλλα και κόμματα, όπως το Ποτάμι. Πως σκέφτεστε την πολιτική; Καταρχήν να πω ότι πάντα ενεργούσα ως πολιτευόμενος πολίτης, δηλαδή στην πραγματικότητα δεν ήθελα καν να ανήκω σε κόμματα. Αισθανόμουνα ότι το κομματόσκυλο δεν μου πάει και με την πρώτη ευκαιρία απαλλάχτηκα. Προτιμώ την ανεξαρτησία μου. Συνεργάστηκα υπό όρους, όταν αυτοί οι όροι έπαψαν να ισχύουν, σταμάτησα να συνεργάζομαι. Πώς αυτοπροσδιορίζεστε; Θα έλεγα ότι είμαι φιλελεύθερος αναρχικός με την έννοια του ότι η ελευθερία είναι για μένα το υπέρτατο δικαίωμα, αυτό για το οποίο πρέπει να αγωνίζεται κανείς διαρκώς σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Θα ήθελα να εξαφανιστεί το κράτος, αλλά μέχρι τότε θα πρέπει να κάνουμε αναγκαίους συμβιβασμούς, δηλαδή να συμφωνούμε σε ορισμένους κανόνες και να προσπαθούμε να τους τηρούμε. Αν δεν τηρούνται, πρέπει να υπάρχουν συνέπειες. Δεν νομίζω ότι είμαστε ώριμοι να το ξεφορτωθούμε το κράτος. Σήμερα που υπάρχουν άγριες μεταβάσεις, δηλαδή πλέον τα πράγματα τρέχουν πάρα πολύ γρήγορα, τι σας κρατάει; Τι σας δίνει ελπίδα; Είμαι απαισιόδοξος, δεν έχω πολλές ελπίδες για το μέλλον της ανθρωπότητας. Νομίζω ότι είμαστε σε έναν δρόμο ο οποίος σπειροειδώς οδηγεί στην αυτοκαταστροφή. Νομίζω ότι δεν θα τη γλιτώσουμε και δεν εννοώ αυτό που είναι πολύ της μόδας τελευταία, ο φόβος για την τεχνητή νοημοσύνη. Μετά τους δύο τελευταίους μεγάλους πολέμους, δηλαδή της Ρωσία στην Ουκρανίας και του Ισραήλ- Αμερικής εναντίον Ιράν, αυτό το οποίο έχει φύγει τελείως στην άκρη είναι το περιβάλλον και η κλιματική αλλαγή. Το έχουμε ξεχάσει και οι θεσμοί το έχουν ξεχάσει. Επίσης αυτό που με ανησυχεί είναι το μεταναστευτικό. Δεν θα σταματήσει, είναι μία εγγενής ιδιότητα του ανθρώπινου είδους να μετακινείται από περιοχές που δεν υπάρχουν πόροι σε περιοχές που υπόσχονται μία καλύτερη ζωή. Το μεταναστευτικό είναι ακόμα στην αρχή του, κατά τη γνώμη μου. Θα μπορούσε να υπάρξει κάποια λύση; Αν δεν γίνει ειρηνικά ανακατανομή ευημερίας και εισοδημάτων παγκόσμια, οι άνθρωποι θα θέλουν να έρχονται εκεί που υπάρχει ακόμα μέλλον. Αν δει κανείς το μεσημέρι που σχολάει η πρώτη βάρδια από τις οικοδομές, κυρίαρχη φιγούρα είναι νέοι άνθρωποι που περιμένουν στις στάσεις να μπουν στο λεωφορείο μουτζουρωμένοι από τη δουλειά. Είναι όλοι

μετανάστες. Όχι αυτοί που ξέραμε, δηλαδή Αλβανοί, Ρουμάνοι, Βαλκάνιοι και τα λοιπά που ήρθαν μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Είναι παιδιά που ήρθαν από την Ανατολή ή την Αφρική.

“

Μπορούν να αφομοιωθούν; Αν δεν αφομοιωθούμε εμείς μαζί τους δεν θα αφομοιωθούν ούτε αυτοί με μας. Είναι πάντα πολύ δύσκολη η αφομοίωση. Οι Δωριείς δεν αφομοιωθηκαν.

Οπότε τι περιμένουμε; Δεν είναι εύκολο να το σταματήσεις αυτό. Ο τρόπος να είναι να βρεθεί μία ισορροπία, ώστε οι πόροι να μοιράζονται με κάποιο τρόπο που οι άνθρωποι δεν θα αρπάζουν ο ένας το λαρύγγι του άλλο. Σε τελευταία ανάλυση, μια παγκόσμια ανακατανομή εισοδήματος. Δεν γίνεται αλλιώς. Οι χώρες της Δύσης υψώνουν τείχη για να κρατήσουν το βιοτικό επίπεδο των ψηφοφόρων τους και να ξαναεκλέξουν τους πολιτικούς, ενώ οι υπόλοιποι φτωχοί πρέπει να μείνουν απ’ έξω. Είναι μία ουτοπία, δεν έχει κανένα μέλλον. Κατά τη γνώμη μου έρχονται πολύ βίαια γεγονότα. Σας ανησυχεί αυτό που γίνεται τώρα με την άνοδο της ακροδεξιάς και του συντηρητισμού όπως λέγεται; Αυτά τα λέγαμε κάποιοι, όπως λέγαμε πριν τριάντα χρόνια για την κλιματική αλλαγή και μας περνάγανε για γραφικούς. Με αυτά τα οποία γίνονται, η ακροδεξιά θα αποκτήσει κοινό και λόγο ύπαρξης. Ήδη από την εποχή του Αγίου Παντελεήμονα τα βλέπαμε. Δεν έγιναν ξαφνικά οι κάτοικοι της περιοχής χρυσαυγίτες, ήταν ότι η Χρυσή Αυγή έκανε μία επιτυχημένη καμπάνια σε μία περιοχή που υποφέρει από ένα πρόβλημα. Το ίδιο θα συμβεί σε μαζική κλίμακα. Είπαμε, δεν είμαι αισιόδοξος. Η άκρατη εξέλιξη της τεχνολογίας σας προβληματίζει καθόλου; Το αντίθετο, πάντα μου άρεσε η ιδέα ότι οι επιστήμες παράγουν κάτι πρακτικά χρήσιμο· δηλαδή επιστημονική γνώση εφαρμοσμένη στην καθημερινότητα. Μου άρεσε πάντα αυτό και εξακολουθεί να μ’ αρέσει. Δεν σας φοβίζει μήπως οι άνθρωποι αρχίσουν να σκέφτονται σαν μηχανές; Ο κάθε άνθρωπος έχει μέσα στο κρανίο του την πιο πολύπλοκη γνωστή μηχανή στο γνωστό σύμπαν. Διακόσια δισεκατομμύρια νευρώνες οι οποίοι έχουν το δικό τους χαβά. Δεν μπορεί αυτό το πράγμα να λειτουργήσει με δυαδικό τρόπο. Ο δικός μας τρόπος δεν είναι ψηφιακός, δεν είναι ούτε αναλογικός… Είναι ανθρώπινος. Είναι τόσο πολύπλοκο αυτό που συμβαίνει. Και τόσο ενδιαφέρον από την άλλη, γιατί τελικά φαίνεται ότι δεν σκεφτό-

μαστε μόνο με τον εγκέφαλο. Σκεφτόμαστε και λίγο με το πεπτικό μας σύστημα, γιατί και αυτό έχει πάρα πολλούς νευρώνες. Εγώ, ο Αντώνης, είναι όλοι αυτοί οι νευρώνες. Αυτή είναι η αντίληψη που έχω για τον εαυτό μου. Δεν μπορώ να τον αντιληφθώ χωρίς τον πόνο που νιώθω στο στομάχι, την καούρα όταν φάω κάτι που με ενοχλεί… Και στην ηλικία μου είναι πολλά. Και όλα αυτά γεννούν τις σκέψεις μας! Όλα αυτά δεν μπορεί να τα αντικαταστήσει μία μηχανή, δεν γίνεται. Είναι πολύ πιο πλούσιο.

“

Παλιά πίστευα ότι οι άνθρωποι μπορούν να διαπαιδαγωγηθούν και να γίνουν αυτό που ονειρεύτηκε η Οκτωβριανή Επανάσταση, ο σοσιαλιστικός άνθρωπος και τα λοιπά… Δεν γίνεται αυτό. Το θεωρώ αδύνατο. Έχω αλλάξει γνώμη για αυτό το πράγμα.

Υπάρχει κάτι για το οποίο έχετε αλλάξει εντελώς γνώμη τα τελευταία χρόνια, κάτι που κάποτε το υπερασπιζόσασταν και σήμερα λέτε τελικά έκανα λάθος; Πολλά! Αλλά το βασικό για το οποίο άλλαξα γνώμη είναι η αντίληψη που έχω για την ανθρώπινη ιδιότητα. Θεωρώ ότι οι άνθρωποι, μες στην πολυπλοκότητά μας ο καθένας, είμαστε ένα είδος τρομερά εγωιστικό, με την έννοια ότι ο καθένας από τα εφτά δισεκατομμύρια, πόσοι είμαστε, κάποιες στιγμές στη ζωή του ονειρεύεται να κατακτήσει τον κόσμο ολόκληρο, να γίνει ο απόλυτος δικτάτωρ. Ταυτόχρονα έχουμε πλήρη επίγνωση ότι δεν μπορούμε να πετύχουμε τίποτα στη ζωή μας αν δεν συνεργαστούμε με άλλους. Αυτή η τεράστια αντίθεση! Ο απόλυτος ναρκισσισμός, με την επίγνωση ότι είμαστε κοινωνικά όντα. Δεν θα γινόμαστε καλύτεροι δηλαδή; Ναι, αλλά όχι μέσω τέτοιων ιδανικών τρόπων. Αν συγκρίνουμε την κατάστασή μας με εκατοντάδες χρόνια πριν, έχουμε γίνει καλύτεροι. Κάποτε η βία ήταν αποδεκτή, σήμερα όχι. Έχει υπάρξει μία μεγάλη πρόοδος, οι κοινωνίες είναι πλέον πολύ λιγότερο βίαιες. Ναι μεν δεν έχει εξαλειφθεί η βία, αλλά είναι ταμπού. Τον 15ο αιώνα δεν ήταν ταμπού, είχες ένα σπαθί και μπορούσες να σφάζεις όποιον έβλεπες μπροστά σου. Αυτός που θα το κάνει αυτό τώρα πάει φυλακή, ή τέλος πάντων στιγματίζεται, λένε αυτός είναι τραμπούκος, είναι κάθαρμα. Ο γενικός κανόνας έχει αλλάξει προς το ότι δεν είναι σωστό να πατάμε στον λαιμό τον άλλον. Οπότε υπάρχει ελπίδα; Το πρόβλημα είναι πως αυτή η αλλαγή γίνεται με έναν ρυθμό ο οποίος δεν μπορεί να αντι-

μετωπίσει τα υπάρχοντα και οξυμένα προβλήματα. Αυτή η πρόοδος γίνεται με ένα ρυθμό ο οποίος δεν συμβαδίζει με αυτόν που συμβαίνουν οι καταστροφές. Οι καταστροφές στον αγώνα ταχύτητας πάνε πιο γρήγορα. Υπάρχει μια τάση έντονης κριτικής προς τις νέες γενιές και τον τρόπο που ζούνε, διασκεδάζουν, ερωτεύονται, συνάπτουν σχέσεις και λοιπά. Πώς το σχολιάζετε; Όταν ήμουν δεκαέξι χρονών έμενα σε ένα μικρό διαμέρισμα με τους γονείς μου. Είχα φτιάξει έναν μικρό πειρατικό ραδιοφωνικό σταθμό, εμβέλειας μερικών τετραγώνων. Θυμάμαι ότι όταν η μάνα μου άκουγε Beatles της σηκώνονταν οι τρίχες! Της φαινόταν κάτι εξωφρενικό, κάτι θορυβώδες. Γι’ αυτό είμαι πολύ επιφυλακτικός στις κριτικές και στην απαξίωση προς τους νέους ανθρώπους. Καμιά φορά, ας πούμε, μου λένε: μα τώρα είναι ένα πράγμα αυτό που ακούει αυτός δίπλα; Καταλαβαίνω, δεν μου αρέσει, αλλά προσπαθώ να είμαι επιφυλακτικός. Θυμίζω στον εαυτό μου ότι και αυτά που άκουγα εγώ ήταν περίεργα. Δεν μπορώ να πω ότι αυτά τα παιδιά που παράγουν μεγάλες επιτυχίες τραπ μπορούν να συγκριθούν με τους Beatles. Αλλά προσπαθώ να κρατάω μία επιφύλαξη, να λέω εντάξει, κάτσε να δούμε. Δεν τρομάζω με αυτά. Με μία έννοια η αισιοδοξία μου πηγάζει από την πεποίθηση που έχω για την πολυπλοκότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου. Θεωρώ ότι τα πράγματα κάνουνε κύκλους. Έρχονται εποχές που τα πράγματα είναι πολύ σαβούρα και μετά ξαφνικά υπάρχει άνθηση. Είμαστε στην εποχή της πολιτικής ορθότητας, woke ατζέντες και λοιπά, σεξισμοί, πατριαρχίες, έντονες αντιπαραθέσεις, πώς τα προσεγγίζετε αυτά; Σε ό,τι αφορά τη διεύρυνση των δικαιωμάτων είμαι θερμός υποστηρικτής. Πιστεύω στη δημοκρατία, είναι η σπουδαιότερη ανθρώπινη επινόηση, και μάλιστα κάτι που έρχεται κόντρα στη μία πλευρά της ανθρωπότητας, δηλαδή στον άκρατο εγωισμό. Είναι πολύ γενναίο να αποφασίσεις κάποια στιγμή να βάλεις κανόνες στον εγωισμό σου. Θεωρώ ότι τα δικαιώματα είναι η άλλη όψη της δημοκρατίας. Δεν μπορεί να έχεις το ένα χωρίς το άλλο. Ως εκ τούτου, ό,τι διευρύνει δικαιώματα το βρίσκω πάρα πολύ καλό, ακόμα και παράλογα δικαιώματα, όπως όλη αυτή η συζήτηση περί του αριθμού των φύλων. Περιέχει και μία δόση παραλογισμού βέβαια. Με εξαίρεση ένα πολύ μικρό ποσοστό που είναι ειδικές βιολογικές περιπτώσεις, η υπόλοιπη ανθρωπότητα είναι χωρισμένη βιολογικά σε άντρες και γυναίκες. Ως εκ τούτου, το να συζητάμε αν και πόσα φύλα υπάρχουν και τα λοιπά, το θεωρώ λίγο σαν αυτές τις συζητήσεις που έκαναν οι θεολόγοι τον Μεσαίωνα για το αν οι άγγελοι έχουν ή δεν έχουν πουλάκι. Το θεωρώ λίγο παράλογο και θα πω λίγο κωμικό. Όμως δεν παύει να είναι ένα δικαίωμα, οπότε το υποστηρίζω.

“

Βαριέμαι κάπως το έντεχνο… Νομίζω ότι λένε παπαριές, να πούνε για να πούνε κάτι κατ’ επίφαση ποιητικό. Αλλά ανάμεσα σε αυτό το είδος υπήρχαν σπουδαία πράγματα. Για παράδειγμα ο Αγγελάκας και οι Τρύπες, ο Παπακωνσταντίνου, ο Μάλαμας. Για ταξίδι; Θα πάρω με βάση τα δικά μου ακούσματα, πολύ διαφορετικά μεταξύ τους πράγματα: Φρανκ Ζάππα, Μπαχ, μπελκάντο άριες Μίνγκους, Μπιτλς, αλλά και Βιτάλη, Πασπαλά, Στράτο Παγιουμτζή, Τσιτσάνη, Σαββόπουλο, πολλά και διάφορα.

Μήπως κάποιες ακρότητες φέρνουν αντίθετο αποτέλεσμα; Δεν νομίζω. Να σου θυμίσω ότι όταν κάναμε διάφορα ακραία πράγματα στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, η παραδοσιακή συντηρητική αριστερά μας κατηγορούσε ότι προκαλούμε την αστυνομία να επέμβει, ότι προκαλούμε τον απλό πολίτη. Δεν νομίζω ότι οι άνθρωποι συντηρητικοποιούνται λόγω αυτών των πραγμάτων. Αλλά αυτά αποτελούν ένα πολύ καλό πεδίο για πραγματικά συντηρητικούς ανθρώπους να λαϊκίσουνε! Διακρίνω ότι ενώ έχεις καθαρές απόψεις, όταν προσεγγίζεις τάσεις είσαι πάρα πολύ διαλλακτικός και προσπαθείς να συνθέσεις πράγματα. Θεωρώ ότι ο συμβιβασμός είναι σπουδαίο πράγμα. Το θεωρώ πραγματικά μεγάλο επίτευγμα, γι’ αυτό μίλησα και για τη δημοκρατία. Η δημοκρατία είναι ένας μεγάλος συμβιβασμός ανάμεσα στους έχοντες και κατέχοντες, και στους μη έχοντες τίποτα. Έτσι οι απλοί Αθηναίοι δεν είχαν τίποτα και κατάφεραν να βρουν ένα τρόπο να συμβιβαστούν. Μεγάλο πράγμα! Το να μπερδεύει κανείς αυτό που λέμε ασυμβίβαστος καλλιτέχνης με το ασυμβίβαστος κοινωνικά δρών είναι μεγάλη βλακεία. Είναι τελείως διαφορετικά πράγματα. Ο ασυμβίβαστος καλλιτέχνης μπορεί να κάνει ό,τι θέλει στη ζωή του, να μείνει ασυμβίβαστος, να αυτοκτονήσει, να κάνει ό,τι γουστάρει. Έχει κάθε ατομικό δικαίωμα. Αλλά αν καθίσουμε να συζητήσουμε τώρα εγώ και ο Άδωνις Γεωργιάδης με τον οποίο μας χωρίζει μεγάλη απόσταση αντίληψης της κοινωνίας και του ανθρώπινου όντος, ο μόνος τρόπος για να βρούμε τρόπο να επιβιώσουμε και οι δύο είναι να συμβιβαστούμε κάπως.

www.hf-p.com

HFP

Φεστιβάλ Κινηματογράφου σε 13 χώρες Στηρίζουμε τους κινηματογραφιστές, παντού Με έδρα την Αθήνα και δράση σε 13 χώρες, η HFP δημιουργεί ένα διεθνές δίκτυο κινηματογραφικών φεστιβάλ που δίνει χώρο σε ανεξάρτητους δημιουργούς και νέες κινηματογραφικές φωνές. Από την Ευρώπη έως την Ασία και την Αυστραλία, τα φεστιβάλ της λειτουργούν ως σημεία συνάντησης για σκηνοθέτες, καλλιτέχνες και κοινό, με διαφορετικές θεματικές, τόπους και κινηματογραφικές ματιές. Στην Ελλάδα, η παρουσία της απλώνεται από την Αθήνα και τη Σαντορίνη έως την Κέρκυρα, συνδέοντας διαφορετικές πόλεις με μια κοινή αγάπη για το ανεξάρτητο σινεμά.

ANNUAL COPENHAGEN FILM FESTIVAL 2026

ECHOES FILM FESTIVAL 2026

16-18 Οκτωβρίου

30-31 Οκτωβρίου | Κέρκυρα

Οι ιστορίες αλλάζουν όταν αλλάζει και ο κόσμος γύρω τους. Το Annual Copenhagen Film Festival 2026, που πραγματοποιήθηκε στις 16-18 Οκτωβρίου, έφερε στο προσκήνιο θεματικές όπως: «Επαναπροσδιορισμένες Πραγματικότητες», «Καταστάσεις Αναταραχής» και «Το Προσωπικό στην Πολιτική». Ταινίες μεγάλου και μικρού μήκους μίλησαν για την ταυτότητα, τη μνήμη, την κοινωνική πίεση και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε όσα συμβαίνουν γύρω μας. Μυθοπλασία, ντοκιμαντέρ, animation, πειραματικός κινηματογράφος και κωμωδία συνυπήρξαν σε ένα πρόγραμμα που έδωσε χώρο σε διαφορετικές φωνές και κινηματογραφικές φόρμες. Από τις προσωπικές ιστορίες μέχρι τις μεγαλύτερες κοινωνικές αναταράξεις, το φεστιβάλ κοίταξε την πραγματικότητα από περισσότερες από μία πλευρές, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο το ανεξάρτητο σινεμά μπορεί να παρατηρεί, να αμφισβητεί και να ξαναδιαβάζει την εποχή του. Ένα κινηματογραφικό τριήμερο στην Κοπεγχάγη που, πλέον, πέρασε στην ιστορία της φετινής διοργάνωσης. Γιατί τελικά, η ανεξάρτητη κινηματογραφική ματιά δεν χρειάζεται έτοιμες απαντήσεις, αλλά χώρο για ερωτήσεις, παρατήρηση και νέες οπτικές.

Στην Κέρκυρα, το φθινόπωρο κλείνει με δύο βραδιές όπου η μουσική περνάει στη μεγάλη οθόνη. Το Echoes Film Festival 2026 επιστρέφει στις 30 και 31 Οκτωβρίου, φέρνοντας μαζί κινηματογράφο, ήχο, ρυθμό και μνήμη. Το πρόγραμμα κινείται ανάμεσα σε ντοκιμαντέρ, μυθοπλασία, animation και μουσικά βίντεο και κοιτάζει τη μουσική μέσα από προσωπικές ιστορίες, καλλιτεχνικές διαδρομές, πολιτιστική ταυτότητα και κοινωνική εμπειρία. Από το rock’n’roll και το hip hop μέχρι πιο προσωπικές συναντήσεις ήχου και εικόνας, το Echoes φέρνει στο ίδιο σημείο κινηματογραφιστές, μουσικούς και κοινό. Δύο βραδιές για ιστορίες που δεν λέγονται μόνο με λόγια, αλλά και με ήχους, ρυθμούς και εικόνες. Στην καρδιά της Κέρκυρας, το φεστιβάλ δημιουργεί έναν κοινό χώρο για όσους αγαπούν το σινεμά και τη μουσική και θέλουν να τα δουν να συνομιλούν ελεύθερα, μέσα από διαφορετικές μορφές και αφηγήσεις. Ένα ραντεβού για δημιουργούς και θεατές που θέλουν να ακούσουν, να δουν και να ανακαλύψουν νέες ιστορίες μέσα από τη συνάντηση της μουσικής με το σινεμά.

Μαυροματαίων 6, Αθήνα

210 61 41 195

info@hf-p.com

HFP

hfp_indiecinema

ΝΕΣΤΟΡΑΣ Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1975 και από μικρός, παράλληλα με το σχολείο, μάθαινε την τέχνη του επιπλοποιού δίπλα στον πατέρα του. Στα 17 του εγκατέλειψε το σπίτι του και πήγε στο Άγιο Όρος, όπου έζησε ως μοναχός μέχρι τα 22 του. Επιστρέφοντας στην Αθήνα, συνέχισε να εργάζεται ως επιπλοποιός και ξυλογλύπτης, όμως παράλληλα ζωγράφιζε και μετά τα 30 του έκανε πια προσωπικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στην Πολωνία, ενώ συμμετείχε και σε ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα. Άρχισε να μαθαίνει μουσική στα 29, ενώ δοκίμασε και την υποκριτική τέχνη. Συμμετείχε στην ταινία «Red Hulk», η οποία απέσπασε το πρώτο βραβείο στο Φεστιβάλ Δράμας το 2013. Από το 2014 και μετά το πέρας της συγγραφής του Κανόνα Ερωτικού από τις εκδόσεις Λογότυπο, άφησε το εργαστήριό του και έκτοτε εργάζεται ελεύθερα πάνω στην τέχνη του, ενώ παράλληλα εργάζεται μέσω του διαλογισμού και μελετά την ανθρώπινη φύση και ψυχοσύνθεση, την Πνευματική εξέλιξη. Με αφορμή την πρόσφατη έκδοση του δεύτερου βιβλίου του Η Αλεπού της Ερήμου, ο Νέστορας Φανάρας, μια sui generis και αυτόφωτη περίπτωση καλλιτέχνη, απαντά στις ερωτήσεις μας, συστήνοντας τον εαυτό του μέσω του έργου του – και τούμπαλιν.

Ο Κανόνας ερωτικός & Η Αλεπού της Ερήμου, δύο βιβλία, ένας χαρακτήρας, 1.000 ερημιές

ΦΑΝΑΡΑΣ Συνέντευξη στη Γεωργία Δρακάκη

Σ ΦΑΝΑΡΑΣ Πώς αισθάνεστε ανάμεσα στις ιδιότητες του τεχνίτη-επιπλοποιού, του ζωγράφου, του μουσικού και του συγγραφέα; Άνετα. Ως επιπλοποιός, στη δουλειά, ξοδεύω την περισσευούμενή μου ενέργεια. Μετά, ήρεμος πια, αποκαμωμένος και πιο μαλακός θα έλεγα, ζωγραφίζω. Ή γράφω, πάντα μετά τη δουλειά. Κι αν είμαι λίγο πιο ξεκούραστος, παίζω μουσική. Μέσα από τη συγγραφή όμως μπόρεσα να εξωτερικεύσω στην κατανόησή μου την πραγματικότητα της ζωής μου. Γειώθηκα. Όλα αυτά, όλες αυτές οι δράσεις, είναι πάντα, ή κάθε μία τους, και ανάλογα με το πώς αισθάνομαι, ο τρόπος που διαλέγω για να εκφραστώ και να δημιουργήσω. Τελικά αλληλεπιδρούν και συμπληρώνουν η μία την άλλη. Για ποιο λόγο χρειάζεστε μάρτυρες στα συναισθήματά σας; Εννοώ, για ποιο λόγο αποφασίσατε να εκδώσετε τις ιστορίες, τις σκέψεις σας; Δεν θα έλεγα πως χρειάζομαι μάρτυρες στα συναισθήματά μου. Αυτά τα βιώνω πλήρη και ανεμπόδιστα. Απλώς γουστάρω την παρέα και μου αρέσει να λέω ιστορίες. Υπάρχει όμως ένας βαθύτερος λόγος: Η αποπροσωποποίηση. Η απελευθέρωση από το εγώ. Οι ιστορίες του Αλέξανδρου, αυτό το όνομα είχε στο Άγιο όρος, δεν είναι κάτι άλλο πέρα από στιγμές κατά τις οποίες ο ήρωας έδρασε σύμφωνα με το ένστικτό του, ή από καρδιάς, χωρίς σκέψη μερικές φορές, αυθόρμητος και ορμητικός ή και παρορμητικός. Και μέσω αυτού του τρόπου ανακάλυπτε σταδιακά τον άνθρωπο που ήταν, τελικά, πέρα από τον Αλέξανδρο. Μέσα στην ίδια του την ουσία, πέρα από το προσωπικό. Αυτό εξιστορώ. Περιγράφω τη διαδρομή ενός ανθρώπου προς τον εαυτό του. Τον εαυτό πέρα από τον προσωπικό εαυτό. Την απρόσωπη ενιαία και μία συνείδηση του όλου, της ζωής. Αυτού που είμαστε κατά βάθος, όλοι μας. Εντελώς απρόσωπα. Σε αρκετά διηγήματά σας στην Αλεπού της Ερήμου, αλλά και στον Κανόνα ερωτικό, αναφέρεστε στη δουλειά. Στη σχέση του Αλέξανδρου με τη δουλειά. Γιατί; Η δουλειά είναι η βάση. Η δουλειά είναι η συγκομιδή των καρπών. Ο άνθρωπος δεν ζει πια περιπλανώμενος στα βουνά. Δεν είμαστε πλέον θηρευτές-συλλέκτες. Ζούμε στις πόλεις, χιλιάδες χρόνια τώρα, το ένστικτο όμως παραμένει το ίδιο. Η δουλειά είναι το κυνήγι. Τα βουνά, η θάλασσα, οι μάχες που δίνουμε στη ζωή μας και οι πόλεμοι. Μέσα από τον μόχθο της δουλειάς κατακτούμε την ουσιαστική μας αυτοπραγμάτωση και ελευθερία. Βιοποριστικά και πνευματικά. Μέσα από σκληρή δουλειά γνωρίζουμε τον εαυτό μας και αλλάζουμε τη ζωή μας. Πρώτα λοιπόν είναι η δουλειά και μετά όλα τ’ άλλα. Όχι μόνο για τα λεφτά, μα για την τριβή με το παρόν. Για τη δημιουργία.

κακοποίηση που ζούσε μέσα στο σπίτι και η διαδρομή του και η κακοποίηση που βίωσε τελικά, πολλαπλάσια, μέσα σε ένα μοναστήρι, από τα χέρια κάποιου υπηρέτη του θεού. Αυτή είναι πάνω κάτω η ιστορία. Μια ματιά του τι συμβαίνει πίσω από τις πόρτες του ιερού των ναών και των μονών. Τα έργα των δούλων του θεού. Οι πράξεις βίας και διαστροφής αυτών που κρατούν στα χέρια τους την ηθική του κόσμου τούτου. Η ψυχική, σωματική, σεξουαλική κακοποίηση που υπέστη ο Αλέξανδρος στην προσπάθειά του ν’ αγγίξει το Θείο, αρνούμενος, φοβούμενος και δαιμονοποιώντας το ανθρώπινο, το σώμα και το σεξ. Τον έρωτα. Ο Κανόνας ερωτικός είναι η εξιστόρηση της οικειοθελούς σταύρωσης κάποιου, από τον ίδιο του τον εαυτό, από τον οποίο πάσχιζε να λυτρωθεί. Και ο κανόνας που επέβαλε τελικά στον εαυτό του ήταν ερωτικός, γιατί ο έρωτας, το σεξ, ήταν ο μεγαλύτερός του φόβος. Είναι η εξιστόρηση της εκμετάλλευσης που βίωσε από τα χέρια του πνευματικού του, μέσω της επιλογής του να πάει στο μοναστήρι, μα και η θραύση του φόβου τελικά και η απελευθέρωσή του από τον κανόνα.

Ποιες θα θεωρούσατε βασικές σας επιρροές στο γράψιμο; Τον πόνο. Τη σύγχυση, την ενοχή και την απώλεια του εαυτού μου. Τη συντριβή. Και μια μέρα, έτσι, η σπίθα της ζωής μου σκίρτησε από το βάθος κι άρχισα να γράφω τον Κανόνα ερωτικό. Έτσι ήρθε η λύτρωση. Βασική μου επιρροή λοιπόν ήταν η ανάγκη για απελευθέρωση. Πέρα από αυτό, το διάβασμα και ο θαυμασμός μου γι’ αυτά που μαθαίνω διαβάζοντας. Αλλά και τα βιώματά μου, ακραία ή και κωμικά ώρες ώρες, αντιλήφθηκα τελικά πως είχαν κάτι να δώσουν στους υπόλοιπους. Και φυσικά επιρροές! Ο Ντοστογιέφσκι – απλός, βαθύς και άμεσος. Ο Μπουκόφσκι – ακραίος, γυμνός και μόνος, βαθιά ρομαντικός και σε διαρκή και μόνιμο πόνο. Ο Καστανέντα – που έψαχνε τον εαυτό του μέσα στα μονοπάτια της μαγείας, μέσα στο σκοτάδι πολλές φορές. Ο Καζαντζάκης – θαυμάσιος, αριστοκράτης, ευφυής και με βαθιά, αγνή και αληθινή αγάπη για τον Θεό, το Θείο, το υπερβατικό, το Πνεύμα. Όλοι αυτοί ήταν όπως κι εγώ, μύστες, πολεμιστές ή εραστές. Τους μοιάζω και μου μοιάζουν στην ψυχή. Γι’ αυτό και τους καταλαβαίνω βαθιά και με ενέπνευσαν και ελπίζω να με καθοδήγησαν. Το επόμενο έργο σας, η Αλεπού της Ερήμου, έρχεται ως συνέχεια του Κανόνα ερωτικού ή στέκεται και ως αυτόνομο ανάγνωσμα; Και τα δύο! Είναι ένα αυτόνομο βιβλίο, ταυτόχρονα όμως είναι και η συνέχεια του Κανόνα ερωτικού. Τι απέγινε τελικά αφού άφησε το μοναστήρι; Πώς έζησε τα χρόνια που ακολούθησαν; Όλα αυτά εξιστορούνται μέσα από τις διηγήσεις της αλεπούς, που επιβιώνει στην έρημο της Αθήνας. Αυτή η αλεπού όμως ξεκίνησε 17 χρονών από την Αθήνα, πήγε στο άγιο όρος, γύρισε πίσω και συνεχίζει ν’ αλωνίζει στις ερημιές των ανθρώπων. Εκ των

πραγμάτων λοιπόν, ο Κανόνας ερωτικός και η Αλεπού της Ερήμου είναι δύο βιβλία, αλλά ένας άνθρωπος.

Ο ήρωάς σας, ο Αλέξανδρος, που ζει και εξελίσσεται μέσα από την αφήγησή σας, τι σχέση έχει με εσάς; Είναι ένα alter ego; Ένας δυνητικός φίλος, μέντορας, μούσα, εραστής; Ο Αλέξανδρος είναι ο τρόπος μέσω του οποίου μπορώ να μιλήσω. Είναι περισσότερο ένα alter ego μου. Και φίλος. Μέντορας, μούσα ή εραστής του είμαι εγώ, μάλλον. Ο ιδανικός εραστής εξάλλου, δεν είναι άλλος από τον εαυτό μας. Ο Αλέξανδρος είναι-είμαι εγώ, πριν με βρω, όσο με έψαχνα και λίγο απ’ όταν με βρήκα. Μετά τελειώνει αυτό το βιβλίο. Οι ιστορίες του είναι ταυτόχρονα και παραβολές. Ένας τρόπος για να πω την αλήθεια (μου) με συμβολικό τρόπο, ώστε να γίνει πιο εύκολα κατανοητή. Πιο αβίαστα ίσως. Αλλιώς ακούει κανείς μια άποψη, μια συμβουλή, μέσα από μια ιστορία, και αλλιώς από τα χείλη κάποιου. Όταν κανείς σας γνωρίζει, πιθανά θέλει να σας διαβάσει. Κι όταν σας διαβάσει, τι θα θέλατε εσείς να αποκομίσει; Μου αρέσει να θέλει κάποιος να με διαβάσει. Να μοιραστεί αυτό που έχω, και να διασκεδάσει, να αναρωτηθεί, να κλάψει ίσως, να νιώσει, να τολμήσει, να πιστέψει, μακάρι, και να ξεκινήσει τη βόλτα να βρει τον εαυτό του. Αυτό εύχομαι. Δίνω ό,τι έχω γι’ αυτό, εν προκειμένω αυτές τις ιστορίες. Όμως επειδή δεν θέλω να μιλάω για μένα, όσο κι αν το απολαμβάνω μερικές φορές, δημιούργησα τον Αλέξανδρο. Βάζω αυτόν μπροστά να κάνει τα δικά του κι εγώ κάθομαι κι απολαμβάνω τη σιωπή.

Πώς προέκυψε η συνεργασία σας με τις εκδόσεις Λογότυπο; Γνώρισα τον Χρύσανθο Ξάνθη μέσω πρότασης του Θράσου Καμινάκη, κάνανε μια φωτογράφιση-παρουσίαση σε εμένα κι έναν φίλο μου, ως «Τα μαστόρια του Κεραμεικού», στο Η Πόλη Ζει, που εκδίδει ο Χρύσανθος. Καθώς τότε προσπαθούσα να εκδώσω τον Κανόνα ερωτικό και με είχαν απορρίψει 20 εκδοτικοί, από φόβο να μην μπλέξουν εξαιτίας των όσων γράφω και αποκαλύπτω για την κακοποίηση μου μέσα στην εκκλησία, με προτροπή του Θράσου, μίλησα για το βιβλίο μου στον Χρύσανθο. Η απάντησή του ήταν η εξής: «Αν μ’ αρέσει το βιβλίο θα το εκδώσω», μου είπε. «Και το πολύ πολύ να έρθουνε τίποτα χριστιανοταλιμπάν έξω απ’ τον εκδοτικό, με σταυρούς και εικόνες. Ε, τότε θα δούμε τι θα κάνουμε». Αυτό είπε ο Χρύσανθος και χαμογέλασε. Σήμερα, 6 χρόνια μετά, όχι μόνο δεν μας έχουν ενοχλήσει, αλλά έχει γίνει επανεκτύπωση του Κανόνα και ταυτόχρονα κυκλοφορεί και το δεύτερο βιβλίο μου, πάλι από τις εκδόσεις Λογότυπο.

ΝΕΣΤΟΡΑ

Περί τίνος πρόκειται, ουσιαστικά, ο Κανόνας ερωτικός, το πρώτο σας βιβλίο; Ο Κανόνας ερωτικός είναι η εξιστόρηση της φυγής κάποιου εφήβου από το χάος και την

Ευχαριστώ για τη συζήτηση, Νέστορα. Εγώ ευχαριστώ, και ο Αλέξανδρος επίσης!

τ α α μ e ψ σ ο t h η λ π σ 10 με

υ χο ήέ

που όλο ι έχο υμ ι σε ού ακ

Γρ ά φ ο υ ν : Ηλέκτρα Τζώρτσου 3, 4, 5, 8 Στεργιάνα Τζέγκα 2, 6, 9 Άντα Κουγιά 1, 7, 10

ε πε

Αθήνα είναι μια πόλη γεμάτη αντιφάσεις, μεγάλες υποσχέσεις και μικρά καθημερινά ψέματα. Από αυτά που λέμε τόσο συχνά, που στο τέλος τα πιστεύουμε κι εμείς οι ίδιοι. Κυκλοφορούν από στόμα σε στόμα, περνούν από γενιά σε γενιά και έχουν γίνει κομμάτι της αστικής μας παράδοσης. Δεν χρειάζεται να είσαι ούτε μυθομανής ούτε απατεώνας. Αρκεί να ζεις στην πόλη, να συναναστρέφεσαι ανθρώπους και να προσπαθείς να βγάλεις τη μέρα. Συγκεντρώσαμε δέκα από αυτά και τα σχολιάζουμε όπως τους πρέπει. Τα ξέρεις, τα έχεις πει, τα έχεις ακούσει. Και πιθανότατα θα τα ξαναπείς αύριο.

εχ ει φυγ ει το πα ιδι Θα φύγει όταν το φ με ορτώσου με 10 πα ρα γγε λίε ςα κό μη

αλέ, έχει ξεκινήσει, απλά στο δρόμο τον πέτυχε ένα ρακούν... Χαχαχα, όχι δεν έχει φύγει το παιδί. Δεν έχει φύγει όχι γιατί δεν θέλει να φύγει – αν είσαι delivery boy or girl έχεις τάσεις φυγής, όλοι το ξέρουν αυτό. Δεν έχει φύγει γιατί πρέπει να φουλάρει το κουτάκι, μην χαλάει βενζίνες συνεχώς και πληρώνουν οι εργοδότες τσάμπα και βερεσέ. Αν ας πούμε δεν έχει παραγγελία στην περιοχή σου, την πάτησες. Το παιδί θα φεύγει για 2 24ωρα και δεν θα φτάνει ποτέ. Φήμες θέλουν ότι όταν περνάς συνέντευξη για δουλειά ταμείου, σε περνάνε και από ακρόαση για το πόσο πειστικά λες το «έχει φύγει το παιδί». Θεατρικό τιπ: στην επόμενη συνέντευξη για δουλειά, βάλτε και μία αγωνία. Το κάτω κείμενο να είναι «Παναγία μου, έχει φύγει το παιδί, τι να έπαθε το παλικάρι;». Έτσι, ο πελάτης μπορεί όντως να σε πιστέψει ότι έχει φύγει το παιδί (μπααααα).

γ ια ιδι οκα τοι κισ η το θε λω

AirBnB θα

το κάνει

οιτάξτε, κυρία μου, σας καταλαβαίνω κι εσάς, αλλά επειδή θέλω να είμαι ξεκάθαρος και να τελειώνουμε, πρέπει να σας πω ότι θα χρειαστώ το σπίτι για ιδιοκατοίκηση, διότι πλέον έχω καταλάβει ότι δεν γίνεται να μένω άλλο εκεί που μένω τώρα, που είναι στο ίδιο τετράγωνο, απλώς σε ένα άλλο διαμέρισμα που ανήκει στη γυναίκα μου, άρα ουσιαστικά δεν έχω πού να μείνω, και γι’ αυτό χρειάζομαι το σπίτι, το οποίο, παρεμπιπτόντως, είναι ιδανικό για μένα γιατί πάντα ονειρευόμουν μια γκαρσονιέρα 30 τετραγωνικών –δε χρειάζομαι κάτι παραπάνω, αλλά αυτό είναι προσωπικό και δεν σας αφορά– αφήστε που ήδη έχω

παραγγείλει καινούργιο καναπέ-κρεβάτι για το σπίτι, ο οποίος θα έρθει την άλλη Τρίτη, αλλά αυτό δεν σημαίνει απολύτως τίποτα, μπορεί να είναι για τη μάνα μου, δεν ξέρω γιατί το κάνετε θέμα, και επίσης θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι το σπίτι πρέπει να αδειάσει άμεσα γιατί έχω ήδη διαλέξει κουρτίνες, κουρτίνες που ταιριάζουν εξαιρετικά, και επειδή η ιδιοκατοίκηση είναι πολύ σημαντική για μένα αυτή την περίοδο, θα ήθελα να σας ζητήσω να φύγετε μέχρι το τέλος του μήνα, γιατί πραγματικά πρέπει να μείνω εγώ εδώ, ή φίλοι μου, ή συγγενείς, ή τέλος πάντων άνθρωποι που αγαπώ και θέλω να φιλοξενώ.

ο αση με σα στη ν πολη

η είναι σ α λ ό κ όαση, Καμία

την Αθήνα, ό,τι έχει δύο γλάστρες, λίγο ξύλο, τραπεζάκια με απόσταση μεγαλύτερη των δέκα εκατοστών το ένα από το άλλο και από την εξάτμιση του αυτοκινήτου που περνάει, γίνεται αυτομάτως «όαση μέσα στην πόλη». Το λένε τα σάιτ, το γράφουν οι διαφημίσεις, το ψιθυρίζουν οι influencers με ένα matcha στο χέρι. «Ένα κρυμμένο καταφύγιο στην καρδιά της Αθήνας». Κρυμμένο πού, βρε παιδιά; Ας είμαστε ειλικρινείς. Για να φτάσεις στην «όαση» πρέπει να διασχίσεις τρεις λεωφόρους, μποτιλιάρισμα, να κάνεις σλάλομ ανάμεσα σε μηχανάκια, να αποφύγεις ένα πατίνι που έρχεται

κατά πάνω σου. Κι όταν τελικά φτάσεις, θα απολαύσεις την «ηρεμία» υπό τους ήχους ενός κομπρεσέρ, μιας κόρνας και κάποιου που τσακώνεται στο τηλέφωνο. Μια μίνιμαλ καρέκλα και δυο φυτά που παλεύουν να φωτοσυνθέσουν στο καυσαέριο, ΔΕΝ αποτελούν όαση. Κι εσύ πληρώνεις για να νιώσεις ότι ξέφυγες από την πόλη, ενώ βρίσκεσαι ακριβώς μέσα στο πρόβλημα. Αγαπημένοι μου κράχτες αστικών παραδείσων, να σας ενημερώσουμε πως η έρημος δεν γίνεται όαση επειδή την ονοματίσαμε έτσι στο Instagram. Καμιά φορά, μια αυλή είναι απλώς μια αυλή. Η κόλαση, κόλαση. Και η Αθήνα χαβούζα.

σε πεν τε ε ιμ αι ε κει ρε ς

ώρ

μέ

Σε

ε πέντ

εί,

ννο ες ε ίκ αι

και βρίσκεται ήδη στη γωνία. Μάντεψε… Δεν βρίσκεται. Είναι ακόμα σπίτι, ψάχνει κάλτσες, κάνει ντους, μόλις σκέφτηκε ότι πρέπει να βάλει βενζίνη ή ακόμη χειρότερα τώρα θυμήθηκε να πλύνει τα χαλιά. Τα πέντε λεπτά του αργοπορημένου φίλου είναι μια εντελώς διαφορετική μονάδα μέτρησης. Δεν υπακούουν στους νόμους της φυσικής, δεν καταγράφονται σε ρολόγια και δεν αναγνωρίζονται από κανένα διεθνές σύστημα ώρας. Μπορεί να διαρκέσουν σαράντα λεπτά, δύο ποτά ή μια ολόκληρη αλλαγή εποχής. Και το χειρότερο; Το ξέρεις. Κι όμως, κάθε φορά ελπίζεις. Και κάπως έτσι, αυτό που φτάνει πάντα στην ώρα του είναι τελικά το ψέμα.

μπ ορ ε

πάρχουν πολλές μορφές ψεύδους στην Αθήνα, αλλά καμία δεν είναι τόσο κοινωνικά αποδεκτή όσο το «σε πέντε είμαι εκεί». Μια φράση-θεσμός, μια υπόσχεση που δίνεται με την ίδια ευκολία που παραβιάζεται, ένα χρονικό παράδοξο που ούτε ο Αϊνστάιν δεν θα μπορούσε να εξηγήσει. Τον παίρνεις τηλέφωνο. Έχεις ήδη φτάσει, έχεις παραγγείλει, έχεις κοιτάξει το μενού τέσσερις φορές και οριακά έχεις αρχίσει να γίνεσαι φίλος με θαμώνες, σερβιτόρους, με την οικογένεια που μένει στον πρώτο. «Πού είσαι;» ρωτάς με τη φωνή ανθρώπου που έχει χάσει την πίστη του στην ανθρωπότητα. «Έρχομαι, σε πέντε είμαι εκεί!» απαντάει με ενθουσιασμό, λες

eγ ω τα μ α ζευ ω 5 Στον ύπνο σο

πάρχει μια φράση που αν δεν είχε τόσο εύκολη απόδειξη περί του αντιθέτου, θα μπορούσε να περαστεί ευκολά για αθώα και ειλικρινής: «Εγώ τα μαζεύω!». Τη λένε άλλοτε με περηφάνια, με το ύφος εκείνο του ανθρώπου που μόλις τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών για την κοινωνική του προσφορά, και άλλοτε με αγανάκτηση, λες και δεν ζούμε όλοι στην ίδια πόλη. Κι εσύ κοιτάζεις κάτω προσπαθώντας να περάσεις το πεζοδρόμιο χωρίς να χρειαστεί να κάνεις ακροβατικά. Γιατί, αγαπητοί κηδεμόνες, αν τα μαζεύετε όλοι τόσο ευλαβικά, τότε ποιος τα αφήνει; Μήπως τα σκυλιά της Αθήνας έχουν οργανώσει μυστική επιχείρηση και βγαίνουν μόνα τους τα βράδια; Μήπως έχουμε εισαγωγές από άλλες πόλεις; Ή μή-

λε πτ ά)

6 τ ο λεω φο ρει ο

δη λα δή 24

4’

, ή 14 δ α (δηλ

πως οι ακαθαρσίες πολλαπλασιάζονται με κυτταρική διαίρεση; Η πραγματικότητα πάντως είναι λιγότερο επιστημονική και περισσότερο σιχαμερή. Η Αθήνα έχει γεμίσει κακά σκύλων, τα οποία ξεφυτρώνουν σε πεζοδρόμια, πλατείες, εισόδους πολυκατοικιών και ακριβώς εκεί που δεν κοιτάς… μέχρι να είναι πια αργά. Οι δρόμοι θυμίζουν γιγαντιαία πάνα μωρού που ξέχασε κάποιος να αλλάξει. Και φυσικά, κανείς δεν φταίει. Όλοι τα μαζεύουν. Όλοι είναι υπεύθυνοι κηδεμόνες. Μόνο που το πεζοδρόμιο λέει άλλα. Κάντε μας τη χάρη και μην υποτιμάτε τη νοημοσύνη και την όρασή μας. Ή τουλάχιστον μάθετε στον σκύλο σας να τα μαζεύει μόνος του. Αυτός είναι πιο πιθανό να τα καταφέρει.

έσσερα λεπτά. Ναι, βέβαια. Σε τέσσερα λεπτά έρχεται το 14. Το λέει και ο πίνακας, ο οποίος επιμένει εδώ και είκοσι λεπτά ότι το 14 θα έρθει σε τέσσερα λεπτά. Συγκλονιστική ακρίβεια για άλλη μια φορά. Καταραμένη Πατησίων. Πόση βροχή πάλι. Πάλι έχω γίνει μούσκεμα κι ακόμα δεν ξεκίνησα τη μέρα μου. Πόσες λίμνες έφαγα ήδη στο υπέροχο άουτφίτ μου και το 14 ακόμα έρχεται σε τέσσερα λεπτά; Τα κανονικά ή τα αθηναϊκά; Γιατί αν ήταν τα αθηναϊκά, μπορούσα να πάω σπίτι, να κάνω ένα ντουζ, να κοιμηθώ και να ξανακατέβω. Ας ρωτήσω κι αυτόν

ερχ εται σε... μήπως ξέρει. «Ξέρετε σε πόση ώρα περνάει το 14;» «Η εφαρμογή λέει σε τέσσερα λεπτά», μου πετάει μουτρωμένος λες και του ζήτησα να με προικίσει. Γίνομαι όλο και πιο έξαλλη κι είναι ακόμα Τρίτη. Βρίζω την τύχη μου κι ο πίνακας επιμένει στα δικά του. Εν τω μεταξύ έχουν περάσει δέκα τριάρια, είκοσι πεντάρια και καμιά πενηνταριά εξακόσια οχτώ. Α, κοίτα θράσος! Απ’ το αντίθετο ρεύμα το 14 μας χαιρετάει ειρωνικά. Το 14 εξακολουθεί να μην έρχεται. Το 14 διαπραγματεύεται την άφιξή του. Το 14 θα είναι η καταστροφή μου.

ανo ιξτε, απ’ τη δεη ει μ α στε

Fun

Fact :

Δεν

είνα

ι.

ιλικρινά, ποτέ δεν κατάλαβα ποια ανάγκη είναι αυτή που σπρώχνει τον κόσμο να ακούει τη φράση «Από τη ΔΕΗ είμαστε» και να ανοίγει την πόρτα. Η ΔΕΗ είναι μια επιχείρηση που μπορεί να κάνει ελέγχους εκ του μακρόθεν και όχι απαραίτητα εκ του σύνεγγυς. Μπορεί να χρειαστεί να τα κάνει εκ του σύνεγγυς, αλλά συνήθως θα ειδοποιήσει κάποιον. Τι να θέλει, δηλαδή, να δει η ΔΕΗ και μας χτυπάει την πόρτα; Αυτό το ψέμα το πρωτοανακάλυψα στα ελληνικά δικαστήρια. Ευρέθην, λοιπόν, κι εγώ ως ενάγουσα κάποια στιγμή (με είχε χτυπήσει μια μηχανή στη Βουλιαγμένης

και, στη μαρτυρία του o κατηγορούμενος, δήλωσε ότι η Αρδηττού με την κίνηση τον έκανε να ζαλιστεί!) και η προηγούμενη υπόθεση ήταν μια συμμορία που έλεγε «Είμαστε από τη ΔΕΗ», έμπαινε στα σπίτια (κυρίως ηλικιωμένων) και έκλεβε μετρητά, κοσμήματα κ.ο.κ. Οι ύποπτοι έφαγαν τη μικρότερη ποινή, καθώς ένας μάρτυρας είδε ένα αμάξι ζαχαρί. Ο δικηγόρος χαρακτήρισε το αμάξι των υπόπτων σαμπανιζέ. Ένα νέο ψέμα αναδύθηκε τη μέρα εκείνη: ότι το σαμπανί και το ζαχαρί είναι δύο διαφορετικά χρώματα.

8 ν α καν ον ισουμε Κα νε

ίς,

πο τέ

συν το μα

ίναι εκείνη η στιγμή που διασχίζεις την Αθήνα και πέφτεις πάνω σε έναν άνθρωπο που έχεις να δεις οριακά από όταν χτίστηκε ο Παρθενώνα. Κοιτάζεστε, χαίρεστε αμήχανα και αρχίζετε τις κλασικές ερωτήσεις: «Τι κάνεις; Πού χάθηκες; Πώς είσαι;». Κανείς δεν ακούει πραγματικά τις απαντήσεις, αλλά δεν έχει σημασία. Η κοινωνική σύμβαση απαιτεί να προσποιηθείτε ότι ενδιαφέρεστε. Και κάπου εκεί, λίγο πριν εξαντληθούν τα αποθέματα ερωτήσεων και αρχίσετε να αναλύετε τον καιρό, έρχεται η μαγική φράση: «Να κανονίσουμε!». Με ενθουσιασμό μάλιστα, λες και μόλις κλείσατε τραπέζι για αύριο. «Ναι, ναι, εννοείται! Να τα πούμε!». Φιλάκια, αγκαλιές, αντίο. Ο

καθένας συνεχίζει τον δρόμο του και η υπόθεση μπαίνει στο αρχείο των ανεξιχνίαστων υποθέσεων της πόλης. Το «να κανονίσουμε» είναι μια υπόσχεση χωρίς ημερομηνία, ώρα, τόπο ή την παραμικρή πρόθεση υλοποίησης. Κι όμως, επιμένουμε να τη λέμε. Ας σοβαρευτούμε. Αν ήθελες πραγματικά να δεις αυτόν τον άνθρωπο, δεν θα περίμενες να τον πετύχεις τυχαία έξω από ένα φαρμακείο, ύστερα από δεκατέσσερις μήνες, προσπαθώντας να θυμηθείς αν τον λένε Γιώργο ή Γιάννη, Μαρία ή Σοφία. Και όλοι ξέρουμε την αλήθεια, απλώς κανείς δεν θέλει να πει «χάρηκα που σε είδα, αλλά μάλλον δεν θα ξαναϊδωθούμε ποτέ». Οπότε, ναι. Να κανονίσουμε. Κάποτε. Σε μια άλλη ζωή. Ίσως.

κυ ρ ι o υ σ ζ αχ o υσ 9 ντεν ειν αι ε δω

τυπάει το κουδούνι. Κρύος ιδρώτας μάς λούζει και μια ενοχή που δεν ξέρουμε από πού προκύπτει. Ή ίσως και να ξέρουμε. Μute στη σειρά. Κινητό στο αθόρυβο μη μας προδώσει. Κρατάμε την αναπνοή μας, κοντεύουμε να σκάσουμε. Πήγε Τρίτη κιόλας; Για τα κοινόχρηστα θα ’ναι. Ποια κοινόχρηστα ρε άνθρωποι που είμαστε σε μήνα που νερώνουμε και το κρεμοσάπουνο για να φτουρίσει; Άκου 35 ευρώ κοινόχρηστα. Ξαναχτυπάνε. Συνεχόμενα αυτήν την φορά. Ακόμα δεν αναπνέουμε. Μήπως να σβήσουμε τα φώτα; «Καλημέρα, για τα κοινόχρηστα έχω έρθει». Όλοι μας οι φόβοι επιβεβαιώθηκαν. «Ξέρω ότι είστε μέσα, έχω δει το μηχανάκι». Η φωνή ακούγεται όλο και

λλά α ι Eίνα δεν έχει ούτε ευρώ

πιο αποφασιστική. Σιωπή. Η εισβολή συνεχίζεται. «Τέταρτος μήνας που δεν σας βρίσκουμε. Για πόσο ακόμα πιστεύετε ότι μπορείτε να επιβαρύνετε τους υπόλοιπους ενοίκους;» Ο αέρας που έχουμε κρατήσει μέσα μας για να μην ακουστεί κιχ, στρίβει, κουλουριάζεται και μεταμορφώνεται σε μια φράση που ανεβαίνει από τα έγκατα της κοιλιάς μας στο στόμα μας. Όσο και να προσπαθούμε να την φρενάρουμε, αυτή έχει πάρει φόρα. Βγαίνει τσιριχτή, βγαίνει χωρίς να το θέλουμε, παρά τις αντιστάσεις μας (σαν εμετός ένα πράγμα): «Κύριους Ζάχους ντεν είναι εδώ». Να τι παθαίνει όποιος είναι φτωχός, έχει δει πολλές σειρές και δεν έχει μάθει να ελέγχει τις παρορμήσεις του.

απ’ τη αρδ ητ του 10 φτα νε ι σ πι ο γρη γορα σ ίπτω ρ ε π μία α κ Σε

ια να κατέβεις από τα βόρεια, προς λεωφόρο Βουλιαγμένης έχεις δύο επιλογές δρόμων να διαβείς: 1. Σταδίου, Σύνταγμα και αριστερά πριν τη Συγγρού 2. Κηφισίας – Βασιλίσσης Σοφίας - Αρδηττού. Λοιπόν, όλοι μα όλοι λένε ότι ο πιο γρήγορος δρόμος είναι από την Αρδηττού. ΜΗΝ ΤΟΥΣ ΠΙΣΤΕΨΕΤΕ. Ό,τι κι αν συμβαίνει στην πόλη, η Αρδηττού έχει ένα φανάρι που στρίβει αριστερά προς Βουλιασμένης που κρατάει πράσινο για 20 δευτερόλεπτα. Επομένως, η κίνηση φτάνει μέχρι το Παναθηναϊκό Στάδιο και λίγο λέω. Αν το Σύνταγμα είναι κλειστό για πορεία παραδείγματος χάριν, απλά μην φύγετε από το

σπίτι σας και ακυρώστε τα ραντεβού σας. Δεν θα φτάσετε ποτέ στη λεωφόρο Βουλιαγμένης. Αυτό το ψέμα ότι η Αρδηττού είναι πιο γρήγορη από την Σταδίου είναι τόσο διαδεδομένο, που το πιστεύει ακόμη και το ίδιο το GPS. Το GPS όμως είναι που σου αποδεικνύει περίτρανα ότι δεν ισχύει, καθώς κάνεις τουλάχιστον 15 λεπτά παραπάνω από ό,τι αν πας από Σύνταγμα – αρκεί να δεις τις διαδρομές της ημέρας σου στο τέλος της ημέρας στο maps και θα πειστείς. Είναι η στιγμή που οι δορυφόροι αυτοαναγλέφονται; Ερώτημα.

Βασιλική Δημακοπούλου

Κλασική μουσική και ιστορίες

Ο ΑΪΝΣΤΆΙΝ ΈΧΕΙ ΠΕΙ ΌΤΙ: «ΑΝ ΘΈΛΕΤΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΆ ΣΑΣ ΝΑ ΓΊΝΟΥΝ ΈΞΥΠΝΑ, ΔΙΑΒΆΣΤΕ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ. ΑΝ ΘΈΛΕΤΕ ΝΑ ΓΊΝΟΥΝ ΑΚΌΜΗ ΠΙΟ ΈΞΥΠΝΑ, ΔΙΑΒΆΣΤΕ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙΣΣΌΤΕΡΕΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ»

Μια αδιάφορη καθημερινή ημέρα, κάπως ρουτινιάρικη και άτονη συνομίλησα με την Βασιλική. Εγώ Αθήνα εκείνη Λονδίνο. Μερικές φορές η απόσταση καταργείται γρήγορα και χωρίς κόπο. Στο τέλος της συνομιλίας μας επαληθεύτηκε για μια ακόμα φορά η ρήση ενός φιλοσόφου «η ζωή σου δίνει αυτό που έχεις ανάγκη». Είχα ανάγκη από μια ‘ανετη, ουσιαστική, χωρίς κλισέ συζήτηση, αισιόδοξη, μαχητική και με ματιά στο μέλλον. Διαβάστε την... Συνέντευξη στον Χρύσανθο Ξάνθη

Βασιλική, μίλησέ μας για το πώς και γιατί βρέθηκες στο Λονδίνο; Είμαι εδώ από τον Φεβρουάριο του 2017. Στην πραγματικότητα ήταν η οικονομική κρίση που με οδήγησε εδώ. Ήταν εύκολη απόφαση; Η απόφαση ήταν εκβιαστική, δεν ήταν εύκολη ή δύσκολη, δεν ήταν καν απόφαση. Αναγκάστηκα, εκβιάστηκα, σε εισαγωγικά, από κάποιες καταστάσεις, ήτανε μονόδρομος. Προσαρμόστηκες εύκολα; Το πρώτο εξάμηνο ήταν δύσκολο, δραματικό θα έλεγα. Μετά τα πράγματα άλλαξαν. Στην Ελλάδα είχα τελειώσει Πολιτικές Επιστήμες στο Πολιτικό της Νομικής και είχα κάνει πάρα πολλά χρόνια σπουδές στο πιάνο – θεωρία, αρμονία, τα πάντα. Όνειρό μου να ασχοληθώ με τη μουσική. Μπορώ να το πω και απωθημένο, γιατί τα όνειρα πολλές φορές εξελίσσονται σε απωθημένα. Είχα και ένα μεταπτυχιακό, Master Business Administration από το Open University και επίσης είχα ασχοληθεί με ασφαλιστικές υπηρεσίες και με εκδόσεις. Είχες λοιπόν μια μεγάλη γκάμα εμπειριών, οπότε αυτό σε βοήθησε. Ανάκατα προσόντα θα το έλεγα! Μερικές φορές δεν ξέρεις τι να τα κάνεις. Αποφάσισα να ακολουθήσω το δρόμο της καρδιάς, αφήνοντας τη λογική που έλεγε ότι στο Λονδίνο μπορείς να βγάλεις πολλά λεφτά σε ασφαλιστικές εταιρείες. Ο δρόμος της καρδιάς μου όμως ήταν το πιάνο, η μουσική και να διδάσκω πιάνο. Ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία που συνάντησες; Αναμφίβολα η γλώσσα! Ναι μεν η μουσική είναι η ίδια, φυσικά και οι παρτιτούρες, όμως όλα τα άλλα ήταν διαφορετικά, οπότε μου κόστισε αρκετές ώρες, χρήμα και ενέργεια να πάρω δίπλωμα διδασκαλίας και να είμαι σε ένα πολύ καλό επίπεδο ανώτερο διδασκαλίας. Τελικά, τώρα που το σκέφτομαι, ήταν όλο μια δυσκολία αλλά και μια πρόκληση! Και να προσθέσω πως εδώ υπάρχουν ευκαιρίες. Αρκεί να μην φοβάσαι και να δώσεις μάχη. Τελικά η μουσική επικράτησε. Τι είναι για σένα η μουσική; Διέξοδος ψυχική και οικονομική! Η μουσική για μένα είναι να συνομιλώ με την ψυχή, συνομιλώ με τον Θεό – με τον όποιο Θεό ο καθένας πιστεύει.

Συνδέομαι με το θείο, με την ψυχή μου. Πώς ξεκίνησε η επαφή με τη μουσική; Αρκεί να σου πω πως είχα την ίδια δασκάλα από οχτώ χρονών μέχρι και τα σαράντα πέντε που σταμάτησα να σπουδάζω! Η αλήθεια είναι ότι δεν την άφησα ποτέ τη μουσική, ανεξάρτητα από το τι έκανα επαγγελματικά. Ήταν πάντα στη ζωή μου ως άκουσμα, ως ασχολία, ως σπουδές. Ένα νήμα που ανεξάρτητα τις συνθήκες, τις περιόδους, τις ηλικίες, τα γεγονότα, με κρατούσε και το κρατούσα. Εκτός από τη μουσική, τι άλλο υπήρχε που σε γοήτευε και σε έλκυε; Η γραφή! Από έξι χρονών που έγραψα τα πρώτα μου ποιήματα, κείμενα σε διάφορες σχολικές εφημερίδες, μικρά διηγήματα, η γραφή με συντρόφευε, μαζί με τη μουσική. Έφτασα να εκδίδω δικό μου έντυπο, να γράφω πολλά κείμενα κ.λπ. Δύο αγάπες λοιπόν. Πες μας για το εγχείρημά που ήδη έχεις ξεκινήσεις στην Αγγλία. Μέσα από όλα αυτά κατέληξα στο πάντρεμα μουσικής και γραφής. Να σου πω το πιο σημαντικό έναυσμα. Έχοντας πια πολύ μεγάλη εμπειρία, διδάσκοντας κλασική μουσική κατά κύριο λόγο στα παιδιά, είδα πόσο πολύ αυτό διαμορφώνει τη ζωή τους. Είδα παιδιά που τα πήρα από πέντε χρονών, έφτασαν δεκαπέντε και παρατήρησα την εξέλιξή τους σε όλα τα επίπεδα. Έχοντας λοιπόν διαβάσει και μελετήσει σε βάθος από τον Πυθαγόρα μέχρι σύγχρονους θεωρητικούς για το τι προσφέρει η μουσική στον άνθρωπο, παθιάστηκα με την ιδέα πως μπορώ να προσφέρω περισσότερα εφόδια στα νέα παιδιά. Οπότε προχώρησες σε βιβλία που βασίζονται σε κομμάτια κλασικής μουσικής; Ακριβώς. Θέλω να πω όμως κάτι γενικότερο πρώτα. Δεν είμαι τεχνοφοβική. Χρησιμοποιώ πολύ το διαδίκτυο, τα σόσιαλ, τα διάφορα προγράμματα. Το πρόβλημα υπάρχει όταν γίνεται κατάχρηση από τα παιδιά και μάλιστα από πολύ μικρή ηλικία. Τα παιδιά παύουν να σκέφτονται. Όλα γίνονται γρήγορα, το παιδί δεν μαθαίνει να διαβάζει ένα βιβλίο και να συγκεντρώνεται σε αυτό. Τα βιβλία λοιπόν που έγραψα χρειάζονται ανάγνωση, δεν είναι βιβλία τα οποία έχουν μόνο εικονογραφήσεις, οι οποίες είναι εξαιρετικές, και πέντε λέξεις.

Σε τι ηλικίες απευθύνεσαι; Σε παιδιά που είναι από εφτά χρονών και πάνω και σε γονείς που θα προσπαθήσουν να κάνουν τα παιδιά τους σκεπτόμενους ανθρώπους. Όπως λέω σε φίλους μου στην Αγγλία, από εφτά έως εκατόν εφτά χρονών! Κάπως κωδικά, λοιπόν, εμπνέομαι από ένα κομμάτι κλασικής μουσικής και δημιουργώ μια ιστορία που βασίζεται πάνω σε αυτό. Ο αναγνώστης ακούει και διαβάζει. Και ταξιδεύει! Πες μας για τις ιστορίες σου. Από τι χαρακτηρίζονται; Πρώτα να σου πω πως τα βιβλία είναι πολυσέλιδα – κάποια μέχρι και εκατόν εξήντα σελίδες! Έχουν πολύ χιούμορ, δράση, κλιμάκωση, ήρωες που παθαίνουν-μαθαίνουν… Δεν είναι ταχύρρυθμα, δεν είναι φαστ φουντ. Εποικοδομητικά και πνευματώδες θα τα χαρακτήριζα! Αυτή είναι η δική μου συμβολή, όσο μικρή κι αν είναι... Στην πραγματικότητα μιλάμε για μια εναλλακτική μορφή διδασκαλίας έτσι; Ακριβώς. Απευθύνομαι σε ωδεία, μουσικά σχολεία, μουσεία, βιβλιοθήκες. Είναι μια διαδραστική μορφή, κάτι που σήμερα το χρειαζόμαστε πολύ. Επίσης να πω πως στο τέλος κάθε τόμου υπάρχουν παιχνίδια-ασκήσεις, όπου το παιδί εφαρμόζει όλα όσα έχει διαβάσει και έχει σκεφτεί. Όμως να διευκρινίσω κάτι σοβαρό. Τα βιβλία μου δεν απευθύνονται μόνο σε παιδιά που ασχολούνται με τη μουσική. Είναι προς όλα τα παιδιά που θα μάθουν «να διαβάζουν και να χαμογελάνε». Αλήθεια, με τι κριτήριο επιλέγεις τα κομμάτια που θα μεταμορφωθούν σε ιστορίες; Πρώτα να σου πω πως έχω εμπνευστεί από πολύ γνωστά κλασικά κομμάτια μέχρι και άγνωστα στο ευρύ κοινό. Κριτήριό μου είναι το τι μπορεί να αγγίξει τις παιδικές ψυχές, να έχει ενδιαφέρον μουσικά και βέβαια να μου γεννάει και εμένα ως δημιουργό ιδέες, πλοκή, ιστορίες. Από την εμπειρία μου καταλαβαίνω πλέον τι θα αρέσει και βέβαια αποφεύγω κάτι το οποίο δεν μου αρέσει... Έχεις εκδώσει ήδη κάποια βιβλία στα Αγγλικά; Τι ανταπόκριση είχαν; Έχω εκδώσει δεκατρία βιβλία αλλά τα τέσσερα είναι εξειδικευμένα γιατί βασίζονται σε κάποια εκπαιδευτική μέθοδο, οπότε είναι μόνο για παιδιά που μαθαίνουν πιάνο. Τα υπό-

λοιπα όμως είναι για κάθε παιδί και για κάθε ενήλικα. Στην αρχή φυσικά τα δοκίμασα με τους μαθητές μου για να δω τι ανταπόκριση υπάρχει. Πήρα και τη γνώμη συναδέλφων, φίλων, γονέων κ.λπ. Η ανταπόκριση ήτανε πολύ θετική και αυτό μου έδωσε πολύ κουράγιο και πολλή χαρά φυσικά. Όλα τα βιβλία υπάρχουν στο Amazon και σε βιβλιοπωλεία. Πάμε στο σήμερα, Βασιλική! Τι έχεις μπροστά σου; Μια καινούρια πρόκληση! Άσε με να σου φτιάξω μια εικόνα, μ’ αρέσουν οι εικόνες. Είσαι στην Αγγλία. Είναι απόγευμα. Έχεις πληρώσει λογαριασμούς, ενοίκιο, δεν χρωστάς πουθενά, και αρχίζει και σκοτεινιάζει. Έχεις ολοκληρώσει την εργασία σου και δεν έχεις πια να κάνεις τίποτα, δεν υπάρχει ούτε ένας άνθρωπος να μιλήσεις, να βγεις, να μοιραστείς. Τώρα ας πούμε ότι είσαι στην Ελλάδα, έχεις κάποιους λογαριασμούς απλήρωτους, η εφορία περιμένει, όμως το βράδυ θα πάρεις τη φίλη σου τη Ματούλα, τον φίλο σου τον Κώστα και θα πεις «πάμε μωρέ για ένα κρασάκι να χαλαρώσουμε» και εκεί θα ξεχαστούν όλα. Θέλω να γυρίσω στην Ελλάδα! Μήπως εξιδανικεύεις την πατρίδα; Ναι. Ξέρω ότι δεν είναι έτσι τα πράγματα, όμως αυτό που λέμε νόστος ισχύει. Εμένα μου έχει λείψει η Ελλάδα. Η Ελλάδα είναι η πατρίδα μου. Δεν κάθομαι να κατηγορώ όλη μέρα την Ελλάδα και να γκρινιάζω. Στραβά έχουν όλες οι χώρες, όλες οι κοινωνίες. Η αλήθεια είναι ότι είμαι πολύ ευγνώμων στην Αγγλία, μου έδωσε πολλές ευκαιρίες, όμως θα ήθελα ιδανικά να επικοινωνήσω όλη αυτή την εμπειρία που έχω αποκτήσει, να τη μοιραστώ με τους δικούς μου ανθρώπους που είναι οι Έλληνες. Είναι κάτι που το σκέφτεσαι για άμεσα; Και πώς θα το συνδυάσεις με όλα αυτά που κάνεις; Πρέπει να το προετοιμάσω. Τα πράγματα δεν γίνονται γρήγορα. Στην πραγματικότητα ξεκινώ με την έκδοση δύο πρώτων βιβλίων στα ελληνικά και στόχος μου είναι σιγά σιγά να καταφέρω να ζώ στην Ελλάδα, να έχω ένα επάγγελμα που να με γεμίζει και να προσφέρω όσα και ότι μπορώ στους γύρω μου. Ποια είναι τα πρώτα βιβλία που θα κυκλοφορήσεις στα ελληνικά; Ο κύκνος και το λιοντάρι. Αυτό βασίζεται σε ένα κομμάτι ορχηστρικό του Καμίλ Σεν-Σανς που λέγεται «Το

Καρναβάλι των ζώων» και το συνέθεσε σκεπτόμενος ζώα! Εγώ τοποθετώ την ιστορία μου στην Αφρική και εγγυώμαι πάρα πάρα πολύ γέλιο, αλλά και πάρα πολλή συγκίνηση – μέχρι και ένα δάκρυ μπορεί να κυλήσει. Λιοντάρια, κύκνοι, πίθηκοι, με τις χελώνες που είναι τραγουδίστριες όπερας με τον ελέφαντα που είναι η πρίμα μπαλαρίνα. Όλα αυτά είναι αστεία και συγκινητικά. Θα έχει υπέροχη εικονογράφηση και θα υπάρχει και διαδραστικό κομμάτι. Το παιδί μαθαίνει και άλλα πράγματα γιατί υπάρχουν πολλά στοιχεία, γεωγραφικά, ιστορικά, πολιτιστικά. Δεν είναι απλά να διαβάσει μια ιστοριούλα και να την ξεπετάξει. Το λέω για να είναι ξεκάθαρο σε αυτόν που θα αγοράσει το βιβλίο. Το δεύτερο είναι το Έτσι κάνουν όλες, βασισμένο στην όπερα του Μότσαρτ «Cosi fan tutte» και είναι τοποθετημένο στην Πιγκουινάπολη της Ανταρκτικής και οι πρωταγωνιστές είναι πιγκουνίνοι, απολύτως αστείοι έως και γελοίοι. Πότε περιμένουμε λοιπόν την έκδοσή τους; Αρχές Δεκέμβρη πιστεύω πως θα έχουμε την πρώτη μας παρουσίαση! Θα προσπαθήσουμε μαζί με τον εκδοτικό μου να το δημοσιοποιήσουμε όσο πιο καλά και ποιοτικά γίνεται. Και θα υπάρξουν οπωσδήποτε και κάποιες δράσεις για να γίνουν γνωστά τα βιβλία και να τα γνωρίσει το κοινό που ενδιαφέρεται. Αν το χαρακτήριζα ως μία «διαφορετική πρόταση» για το τι είναι σήμερα βιβλίο για παιδιά θα το δεχόσουν; Με μια έννοια ναι. Προσπαθώ για κάτι διαφορετικό, μια άλλη προσέγγιση. Δεν θα διαβαστεί μέσα σε ένα βράδυ, μάλλον ούτε σε μια εβδομάδα. Απαιτεί κάτι άλλο... Είναι δύσκολο βέβαια, αλλά είμαι αισιόδοξη! Θα μου επιτρέψεις εδώ να πω κάτι ακόμα και δεν ξέρω πώς θα ακουστεί. Όταν εγώ ήμουν έξι εφτά χρονών, διάβαζα βιβλία χωρίς καμία εικονογράφηση. Και όχι μόνο εγώ. Διαβάζαμε τα βιβλία του Λουντέμη, διαβάζαμε βιβλία τα οποία ήτανε πολύ μεγάλα με πολύ μικρά γράμματα και όχι μόνο τα διαβάζαμε αλλά τα λατρεύαμε κιόλας. Αυτό πια δεν υπάρχει και αυτό είναι κάτι που εγώ φιλοδοξώ να δείξω πάλι στα παιδιά. Δίνεις μια διαφορετική ταυτότητα στα πράγματα και όχι μόνο για το βιβλίο ως βιβλίο.

Τελικά ναι. Σκέφτομαι πως δεν είναι καλό να δίνουμε μόνο εύπεπτο υλικό. Χρειάζεται κάτι για να δουλέψει το μυαλό τους περισσότερο. Όπως και να ακούγεται, αυτή είναι η γνώμη μου. Και όλο αυτό δεν αφορά μόνο τα παιδιά, αφορά όλους μας. Είσαι έτοιμη να αντιμετωπίσεις τον νεοελληνικό οχαδελφισμό; Πολύ ωραία, θέλω μάλιστα να απαντήσω αμέσως και αυθόρμητα. Δεν φοβάμαι να εκφράσω τις απόψεις μου και να εκτεθώ μέσα από τη δημιουργία μου! Φυσικά και δεν είμαι έτοιμη. Υπάρχει περίπτωση να είναι κανείς έτοιμος για την ελληνική πραγματικότητα έτσι όπως έχει διαμορφωθεί; Χωρίς να θέλω να επεκταθώ σε πολιτικές αναλύσεις. Η αλήθεια είναι ότι τα πράγματα είναι στη χειρότερη φάση που ήταν ποτέ. Αυτή είναι η προσωπική μου άποψη. Παρά την απόσταση, ξέρω, καταλαβαίνω τι γίνεται. Υπάρχει διαφθορά και σήψη, κατήφεια και ατομισμός. Έτσι οι παιδικές ψυχές διαμορφώνονται ανάλογα. Οπότε δεν είμαι έτοιμη, αλλά το θέλω πολύ και θα το κάνω! Τι είναι αυτό που σου δίνει ελπίδα; Έχω συλλέξει εμπειρίες ζωής πολύτιμες και έχω καταλήξει ότι η Ελλάδα είναι ένας υπέροχος τόπος, με υπέροχους ανθρώπους και αξίζει εγώ να ζήσω σε αυτό το περιβάλλον. Είμαστε οι Έλληνες. Είμαστε αντιφατικοί, περίεργοι, με τόσα καλά και κακά. Έχουμε όμως τη δική μας ταυτότητα και εγώ είμαι κοντά σε όλα αυτά! Και να σου πω κάτι ακόμα; Αν όλοι εμείς που ξενιτευτήκαμε και αποκτήσαμε εμπειρίες γυρνούσαμε πίσω, τα πράγματα θα πήγαιναν καλύτερα! Μια τελευταία ερώτηση. Υπάρχει καλή και κακή μουσική; Πριν τριακόσια χρόνια, στη Δύση, υπήρχε ένα είδος μουσικής, η μπαρόκ. Σήμερα υπάρχουν πάρα πολλά είδη μουσικής. Δεν θα επεκταθώ, θα πω μόνο το εξής, ναι, υπάρχει καλή και κακή μουσική και εδώ κλείνω. Βασιλική, σου εύχομαι η επιστροφή σου να γίνει σύντομα, να έχεις στις αποσκευές σου αυτά τα «ανάκατα προσόντα», όπως ανέφερες πριν, και να αφήσεις το αποτύπωμά σου! Ευχαριστώ πολύ για τη συζήτηση!

άχων

ο Βρ θέατρ

ω ν ας

Παιδι ά ο Β

ύρ

Κε Αγ ντ ορ ρικ ά ή

αιδιά

νθ

ισ μέ νη

π οδ

ιά της

και τα λ

ουλ ού

δια σα πέ

τα π

νε κάτω από τ ο ν Υμ η

αο έλ εν

ου ςΛ

ντ

έμ ης

ν ω Βύρ

Κα ρέ

τί ν αξ ε να τη

ας

Ιω νία

ό ττ

Επιμέλεια αφιερώματος / κείμενα: Ηλέκτρα Τζώρτσου Διαφήμιση: Νικολέττα Βήκου

Υπάρχουν ευτυχώς ακόμα γειτονιές που είναι αυτάρκεις, διατηρούν όσο γίνεται την ταυτότητά τους και δεν έχουν αλλοιωθεί από το σαρωτικό κύμα τουρισμού· με «ηχηρή» ιστορία που έχει αφήσει το αποτύπωμά της, πράγμα όμορφο και αξιοσέβαστο. Ο Βύρωνας είναι ανεξερεύνητος και εκεί κρύβεται ένα μεγάλο κομμάτι της γοητείας του.

Βύρωνας: Μια Αθήνα αλλιώτικη, μια γειτονιά ολόκληρη Αρκεί να πάρεις ένα λεωφορείο που χώνεται στα άδυτα της γειτονιάς, να κατέβεις σε μια πλατεία και να περπατήσεις λίγο χωρίς συγκεκριμένο προορισμό. Ο Βύρωνας αποκαλύπτεται σιγά σιγά, σαν μια πόλη μέσα στην πόλη, με τη δική της καθημερινότητα, ατμόσφαιρα, τους δικούς της ρυθμούς και μια αύρα γειτονιάς που είναι ευχής έργον όταν το συναντάς τόσο κοντά στο κέντρο της Αθήνας. Μία γειτονιά που ευχαριστιέσαι να την περπατάς όσο λίγες. Εδώ δεν κυριαρχούν τα τεράστια κτίρια και οι απρόσωπες λεωφόροι. Η κλίμακα παραμένει ανθρώπινη, τα περισσότερα καταστήματα κρατούν χαρακτήρα συνοικιακό, πολλά απ’ αυτά είναι εκεί χρόνια, ενώ νέες επιχειρήσεις δίνουν τη δική τους πνοή στην αγορά και οι άνθρωποι εξακολουθούν να γνωρίζονται μεταξύ τους. Στα καφενεία και στις πλατείες τα πρωινά οι μεγαλύτεροι πιάνουν κουβέντα με τον καφέ τους. Τα μεγάλα ονόματα και οι απρόσωπες αλυσίδες δεν έχουν καταπιεί τη φυσιογνωμία της περιοχής. Οι μικρές επιχειρήσεις, παλιές και καινούργιες, εξακολουθούν να αποτελούν κομμάτι της ζωής της. Η Χρυσοστόμου Σμύρνης παραμένει μία από τις βασικές αρτηρίες του Βύρωνα, όπως και τη δεκαετία του ’20. Λεωφορεία, γραφεία, μαγαζιά και καθημερινές διαδρομές συναντιούνται σε έναν δρόμο που εξακολουθεί να πιάνει και να αντανακλά τον σφυγμό της περιοχής. Κι αν το ιστορικό 140 και το τρόλεϊ 11 είναι γνώριμα στους Αθηναίους, τα μικρότερα λεωφορεία –203, 204, 209, 211– είναι εκείνα που σε οδηγούν βαθύτερα στις γωνιές της. Το ύφος της περιοχής αλλάζει από κομμάτι σε κομμάτι. Άλλες γειτονιές πιο ήσυχες, άλλες πιο κεντρικές και φασαριόζικες, άλλες πιο λαϊκές, άλλες στα πιο ορεινά με πρασιές και αέρα βουνίσιο, όλες όμως κομμάτια του ίδιου μωσαϊκού. Ανάμεσα στα κτίρια, πάρκα, παρκάκια, άλση και πλατείες όλων των μεγεθών αφήνουν χώρο στη γειτονιά να αναπνέει. Πλάι σε αυτά, ενίοτε και μέσα τους, πολλά μνημεία, αγάλματα και προτομές αφήνουν χώρο στη μνήμη να αναπνέει, «φωνάζοντας» ότι ο Βύρωνας δεν φοβάται και δεν ξεχνά το παρελθόν και την ιστορία του. Θα το πω ότι δάκρυσα μπροστά στην πλάκα με τα ονόματα των 12 εκτελεσθέντων το ’44. Τα προσφυγικά σπίτια και κτίρια αποτελούν αναμφίβολα σήμα κατατεθέν του Βύρωνα. Μπορεί να μην είναι πλέον πολλά, όμως όσα έχουν απομείνει εξακολουθούν να δίνουν τον δικό τους χαρακτήρα στη γειτονιά, θυμίζοντας μια άλλη Αθήνα. Μια Αθήνα που κουβαλούσε πολύ πόνο, ξεριζωμό και δυσκολίες, αλλά και την ελπίδα των ανθρώπων που έστησαν τα σπιτικά τους και έβαλαν τα θεμέλια μιας νέας ζωής. Η λιτότητα αυτών των κτισμάτων θα έπρεπε να αποτελεί μάθημα ζωής… και αρχιτεκτονικής! Σίγουρα θα υπάρχουν «γρατζουνιές», προβλήματα τοπικά που δεν γνωρίζουμε εμείς οι υπόλοιποι Αθηναίοι, αλλά από τις άλλες γειτονιές της πόλης, που κι αυτές έχουν τα καλά τους και τα κακώς κείμενά τους, ευχόμαστε καλή δύναμη.

ατ

Παιδι ά ο Β

ύρ

α π αιδιά

Κάπου εδώ, ο Λόρδος Βύρωνας θα είχε κάθε λόγο να χαμογελάσει. Πού να φανταζόταν πως, χρόνια μετά, θα αποκτούσε μια ολόκληρη γειτονιά στο όνομά του και το πρόσωπό του θα γινόταν σήμα κατατεθέν της;

ω ν ας Β ύ ρ ων

Club e c n a D e Th Χρυσ. Σμύρνης 77, Βύρωνας s a n o r i V Τ.: 210 76 56 627 - 6949538221 by

Οκτώ ates l i • Δήλου 3, Βύρωνας P a g Yo • Γρ. Κυδωνιών 8-10, Υμηττός

O Μπάμπης Δημόπουλος, διευθυντής της σχολής The DanceClub by Vironas, μεγαλωμένος στον Βύρωνα, έφερε στην περιοχή του αυτό που έλειπε: μια σχολή χορού όπου στόχος είναι η διασκέδαση, η αποσυμπίεση από την καθημερινότητα, η κοινωνικοποίηση μέσω του χορού και φυσικά η ανάδειξη νέων ταλέντων! Με μότο ότι ο χορός δεν έχει φύλο, ηλικία και εθνικότητα, εδώ διδάσκονται όλα τα είδη, με έμφαση στο social dancing: από international, hip hop, oriental και caribbean μέχρι ελληνικούς λαϊκούς και παραδοσιακούς χορούς. Το μόνο που χρειάζεται να φέρεις μαζί σου είναι όρεξη για χορό και διάθεση να περάσεις καλά!

Η Γιούλη και η Υβόννη δημιουργησαν το Οκτώ με κύρια πρόθεση τη σύνδεση του σώματος και της αναπνοης μέσα από την πρακτική του Pilates και της Yoga. Με αφετηρία την πολυετή εμπειρία τους στον Υμηττό, πριν από δύο χρόνια δημιούργησαν και το studio του Βύρωνα, έναν καλαίσθητο και φιλόξενο χώρο. Τα ολιγομελή τμήματα pilates equipment, pilates mat, yoga, aerial yoga και aerial teens, προσφέρουν τη δυνατότητα για κάτι πολύ σημαντικό: εξατομικευμένα μαθήματα, προσαρμοσμένα στις ανάγκες και στο επίπεδο του κάθε μαθητή, ενώ υπάρχει και η επιλογή ιδιαίτερων μαθημάτων. Κι αν θέλεις να το πας λίγο παραπέρα, τα retreats στην Ελλάδα και στο εξωτερικό γίνονται μια ωραία αφορμή για αλλαγή παραστάσεων!

Ig: thedanceclubthemallofdance Fb: Thedanceclub Themallofdance www.thedanceclub.gr

Τ.: 210 76 22 295 | www.oktw.gr Ig: oktw.8 | Fb: Οκτώ Yoga Pilates

t c e j o r ve P

l a S e Th

Κρυστάλλη 6 & Θειρών, Βύρωνας Τ.: 210 76 01 782 Ig: thesalveproject | Fb: The salve project www.thesalveproject.gr

Η αυτοφροντίδα κρύβεται στις μικρές τελετουργίες της καθημερινότητας. Στην αίσθηση μιας ανάλαφρης υφής στο δέρμα, σε ένα αγαπημένο άρωμα, στα λίγα λεπτά που αφιερώνουμε στον εαυτό μας. Με αυτή τη φιλοσοφία, το ελληνικό brand της Σωτηρίας, The Salve Project, δημιουργεί προϊόντα περιποίησης με φυσικά συστατικά, vegan συνθέσεις και cruelty-free πιστοποίηση, μετατρέποντας την καθημερινή ρουτίνα ομορφιάς σε μια απολαυστική εμπειρία ευεξίας. Από body butters, ενυδατικές lotions και dry oils μέχρι φυσικούς ορούς προσώπου, αρώματα και προϊόντα χειλιών, κάθε δημιουργία προσκαλεί σε ένα προσωπικό ritual φροντίδας, προσαρμοσμένο στις δικές μας ανάγκες και επιθυμίες. Ανάμεσα στα αγαπημένα, το Salty Coconut body lotion και το Lash & Brow Grow serum, ενώ τα Skin Ritual Boxes συγκεντρώνουν επιλεγμένα προϊόντα σε ολοκληρωμένες προτάσεις αυτοφροντίδας, ιδανικές και για ένα ξεχωριστό δώρο. Ανακαλύψτε τον κόσμο του The Salve Project στο e-shop και στο φυσικό κατάστημα.

α π αιδιά

ατ

Παιδι ά ο Β

ύρ

ω ν ας Β ύ ρ ων

πόση Ιστορία χωράει μία γειτονιά; Η ιστορία του Βύρωνα υφάνθηκε μέσα από τη Ιστορία της Ελλάδας. Ο Βύρωνας υπήρξε πρωταγωνιστής στα μεγάλα γεγονότα που τελικά σημάδεψαν τόσο την περιοχή όσο και τη χώρα. Και επειδή η λήθη δεν μας πηγαίνει μπροστά –κάτι που περιοχές όπως ο Βύρωνας το γνωρίζουν καλά–, η αναφορά στην Ιστορία είναι αναπόσπαστο κομμάτι όταν θέλουμε να μιλήσουμε για περιοχές όπως αυτή.

Η γειτονιά που γεννήθηκε από την προσφυγιά Ο ΒΎΡΩΝΑΣ ΓΕΝΝΉΘΗΚΕ ΜΈΣΑ ΑΠΌ ΤΗ ΜΕΓΆΛΗ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΉ ΙΣΤΟΡΊΑ και αποτελεί τον πρώτο αστικό προσφυγικό συνοικισμό της Ελλάδας, με την έννοια ότι χτίστηκε από την αρχή με ρυμοτομία και δεν ήταν απ’ αυτούς που αρχικά είχαν τοποθετημένες σκηνές και δημιουργήθηκαν σταδιακά, όπως έγινε σε 28 προσφυγικούς συνοικισμούς. Το πρώτο τμήμα του οικισμού του Βύρωνα χτίστηκε στους πρόποδες του Υμηττού, σε μία περιοχή 100 στρεμμάτων η οποία δεσμεύτηκε για αυτόν τον σκοπό. Τότε λεγόταν Κοπανάς και μεταξύ 1922-1924 της δόθηκε η ονομασία Συνοικισμός Παγκρατίου. Χαρακτηριστικά, ο τότε νεαρός Μενέλαος Λουντέμης, περιγράφει αυτόν τον πρώτο προσφυγικό συνοικισμό Παγκρατίου και τις προσφυγοπούλες του ως εξής: «Η Ιωνία τίναξε την ανθισμένη ποδιά της και τα λουλούδια πέσανε κάτω από τον Υμηττό». Ήδη από το φθινόπωρο του 1922, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, οι ξεριζωμένοι άνθρωποι από τη Σμύρνη, την ευρύτερη Ιωνία αλλά και την Καππαδοκία, την Προποντίδα, τον Πόντο, την Ανατολική Θράκη, Αρμενία κ.ά. έφτασαν στην Αθήνα και εγκαταστάθηκαν στον συνοικισμό. Το πρώτο κομμάτι του συνοικισμού χτίστηκε το 1922-1923 από το Ταμείο Περιθάλψεως Προσφύγων. Το υπόλοιπο τμήμα κατασκευάστηκε από την Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων μεταξύ 1924-1926. Το 1924, η περιοχή πήρε το όνομα Βύρωνας, προς τιμήν του Λόρδου Βύρωνα, εκατό χρόνια μετά τον θάνατό του στο Μεσολόγγι. Το 1934 ο Βύρωνας έγινε δήμος, με πρώτο δήμαρχο τον Μικρασιάτη γιατρό Νικόλαο Φραγκιάδη. Από το 1957-8 άρχισε και ο μαζικός εποικισμός του Καρέα, αρχικά από πρόσφυγες Αρμένιους, Ελληνορουμάνους και Ελληνοπόντιους. Έτσι, ο προσφυγικός συνοικισμός εξελίχθηκε σταδιακά σε μια μεγάλη, ζωντανή πόλη και έγινε η αρχή μιας δεύτερης ζωής.

Ο Βύρωνας της Κατοχής και της Αντίστασης ΣΤΑ ΧΡΌΝΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΉΣ Ο ΒΎΡΩΝΑΣ ΥΠΉΡΞΕ ΠΡΩΤΟΠΌΡΟΣ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΉ ΑΝΤΊΣΤΑΣΗ. Εκατοντάδες Βυρωνιώτες έδωσαν τότε τη ζωή τους σ’ αυτό τον αγώνα. Από τις κορυφαίες στιγμές αυτής της εποποιίας είναι γνωστό το «μπλόκο» της 7ης Αυγούστου 1944, στο φράχτη του «Μόργκενταου», για το οποίο κινητοποιήθηκαν δύο γερμανικοί λόχοι και 800 ταγματασφαλίτες. Οι Ναζί και οι ντόπιοι συνεργάτες τους (είναι άλλωστε επιβεβαιωμένο ιστορικά ότι στις μεγαλύτερες θηριώδες, όπως και σε όλα τα μπλόκα, τον μεγαλύτερο αριθμό στρατιωτών τον διέθεταν τα Τάγματα των ντόπιων, Ελλήνων προδοτών) δολοφόνησαν 12 νέους άνδρες, έντεκα Έλληνες και έναν Ιταλό αντιφασίστα. Από τους 1.000 περίπου που συγκεντρώθηκαν έπειτα από διαταγή των Γερμανών να συγκεντρωθεί όλος ο ανδρικός πληθυσμός του συνοικισμού στην πλατεία Σμύρνης, οι 12 εκτελέσθηκαν, οι 600 στάλθηκαν στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου και τελικά εστάλησαν σε καταναγκαστικά έργα σε στρατόπεδα της Γερμανίας. Αρκετοί απ’ αυτούς δεν επέστρεψαν ζωντανοί στην πατρίδα. Σήμερα υπάρχει μία μαρμάρινη πλάκα με τα ονόματά τους, ενώ σε μικρή απόσταση υπάρχει το Μνημείο της Εθνικής Αντίστασης. Ξεχωριστή αναφορά πρέπει να γίνει στον Ιταλό λοχία Μαρτσέλλο Μπαραβάλλε από το Τορίνο, που είχε περάσει στις τάξεις της αντίστασης και έπεσε νεκρός στο Μπλόκο του Βύρωνα, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει γίνει γνωστό αν εκτελέστηκε και αυτός μαζί με τους 11. Αναφέρεται πάντως στο ληξιαρχική πράξη ο θάνατός του τη μέρα του Μπλόκου. Σήμερα έχει γίνει εκταφή των οστών του και μεταφορά τους σε στρατιωτικό νεκροταφείο στην Ιταλία.

Προσφυγικός καταυλισμός στο Βύρωνα

Το ταπητουργείο στο Βύρωνα

Νέοι της ΕΠΟΝ στο πολυϊατρείο του Βύρωνα (σημερινό Κεντρο υγείας) το 1943

Κρατώντας πλακάτ του ΕΑΜ Βύρωνα πολίτες πανηγυρίζουν την απελευθέρωση από τη γερμανική κατοχή

κω ύ ο τ ρ Σου Χρυσοστόμου Σμύρνης 47, Βύρωνας Τ.: 211 18 46 571 | Ig: sourtouko_vyronas Fb: Σουρτούκω Η Σουρτούκω είναι μπελαλού, μεζεκλού και μερακλού. Γύρισε τον κόσμο, δοκίμασε πράματα, έζησε θάματα και, το 2018, αποφάσισε να κατασταλάξει στην παλιά αγορά του Βύρωνα. Εκεί έστησε το σπιτικό της, άνοιξε την αυλή της και άρχισε να μαγειρεύει όπως ξέρει: με φρέσκα, αγνά υλικά, παραδοσιακές συνταγές και μια μικρή διάθεση για… αταξίες, γιατί η Σουρτούκω σέβεται την παράδοση, αλλά δεν φοβάται να την κάνει ένα τσικ πιο ενδιαφέρουσα. Κάθε πιάτο της έχει τη δική του ιστορία και κάθε τραπέζι γίνεται αφορμή για καινούριες παρέες. Μια φορά την εβδομάδα η αυλή γεμίζει μουσικές και live γλεντάκια, γιατί, βλέπεις, η Σουρτούκω μπορεί να καταστάλαξε, τα ταξίδια όμως μέσω της μουσικής και των γεύσεων δεν τα ξεχνά ποτέ. Μια επίσκεψη αρκεί για να την ερωτευτείτε με την πρώτη ματιά!

ι ν ό κ λ α Μπ ες δ ά λ κ υ Κ ς ι στ

Παύλου Μελά 13, Βύρωνας Τ.: 210 76 40 240 Ig: balconycyclades Fb: Μπαλκόνι στις Κυκλάδες www.balconycyclades.com

Η θάλασσα και ολόκληρη η Αθήνα στο πιάτο σας! Στο Μπαλκόνι στις Κυκλάδες, στον Καρέα, η υπέροχη θέα από τον Λυκαβηττό μέχρι τον Αργοσαρωνικό συναντά ολόφρεσκα ψάρια και θαλασσινά, με τις πρώτες ύλες να ταξιδεύουν από τις Κυκλάδες, τόπο καταγωγής της οικογένειας. Εδώ το ψάρι αξιοποιείται head to tail, γιατί τίποτα δεν πρέπει να πηγαίνει χαμένο όταν σέβεσαι την πρώτη ύλη. Έτσι, εκτός από τους κλασικούς τρόπους μαγειρέματος, το βρίσκεις σε κρύες κοπές, γιουβέτσι, αχνιστό και σε πολλές ακόμη εκδοχές. Η σεφ Τριανταφυλλιά Καραμανλή υπογράφει signature πιάτα, όπως χειροποίητη μπρουσκέτα με φιλέτο σαρδέλας, τάρτα από φάβα Σχοινούσας, γεμιστή σουπιά, αστακομακαρονάδα και κριθαρώτο με γαρίδες. Όλα αυτά σε έναν κομψό, φωτεινό χώρο με κυκλαδίτικη αισθητική και φιλοξενία που σε κάνει να νιώθεις σαν να έφτασες μόλις στο νησί.

πού κατοικεί η μνήμη; Κάθε γειτονιά έχει τα δικά της σημεία αναφοράς. Εκείνα που οι κάτοικοι αναγνωρίζουν με μια ματιά, που συνδέονται με ιστορίες και καθημερινές διαδρομές, κομμάτια, πια, της συλλογικής μνήμης.

ΤΑΠΗΤΟΥΡΓΕΊΟ

Χτίστηκε το 1923 ή 1924 και βρίσκεται στην πλατεία Εθνικής Αντίστασης. Η ταπητουργία υπήρξε μια από τις βασικές βιοτεχνικές ασχολίες των κατοίκων της Μικράς Ασίας. Τις γνώσεις τους στην ταπητουργία και στην υφαντουργία οι πρόσφυγες τη μετέφεραν και στις νέες πατρίδες μετά το 1922. Η ανάπτυξη της ταπητουργίας στην Ελλάδα ήταν ένας τρόπος γρήγορης επαγγελματικής αποκατάστασης, ιδιαίτερα των γυναικών, όπως φανερώνει και το γεγονός ότι πολλές προσφυγοπούλες εργάστηκαν στο Ταπητουργείο του Βύρωνα. Ως αρχικός ιδρυτής αναφέρεται ο γνωστός Σπαρταλής (από τη Σπάρτη της Μικράς Ασίας) ταπητουργός Καχραμάνογλου, στη συνέχεια το ταπητουργείο πέρασε στην οικογένεια Μοράλογλου.

ΠΑΛΙΌ ΔΗΜΑΡΧΕΊΟ

Ένα πανέμορφο κτίσμα του 1924, που παραπέμπει σε άλλες εποχές. Το Παλιό Δημαρχείο βρίσκετε στις οδούς Κύπρου και Ευαγγελικής Σχολής. Κάποιες πληροφορίες λένε ότι μέχρι το 1934 που ο Βύρωνας γίνεται Δήμος το κτίσμα αυτό ήταν Πολυκλινική. Σήμερα στεγάζει το Μουσείο Ιστορίας Βύρωνα και συνεχίζει να αφηγείται την ιστορία της περιοχής.

ΝΗΠΙΟΚΟΜΕΊΟ ΜΌΡΓΚΕΝΤΆΟΥ

Από τα παλιά λατομεία του λόφου Κοπανά ξεκίνησε μια από τις πιο χαρακτηριστικές ιστορίες του Βύρωνα. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ο Μίνως Βολανάκης είδε στους απόκρημνους βράχους έναν διαφορετικό χώρο για θέατρο και πολιτισμό. Οι πρώτες «Γιορτές των Βράχων» έδωσαν τη σκυτάλη στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη», που άνοιξε το 1986, και αργότερα στο μικρότερο «Άννα Συνοδινού». Σήμερα, τα Θέατρα Βράχων αποτελούν ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα τοπόσημα του Βύρωνα, όπου η πόλη, ο βράχος και ο πολιτισμός συναντιούνται κάτω από τον βυρωνιώτικο ουρανό.

ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΆ ΣΠΊΤΙΑ

Μικρά, λιτά και γεμάτα ιστορία, τα προσφυγικά σπίτια που σώζονται ακόμη στον Βύρωνα είναι ζωντανά ενθύμια της εποχής που γεννήθηκε η ίδια η γειτονιά. Ανάμεσα στις πολυκατοικίες και τους σύγχρονους δρόμους, όσα σπίτια έχουν απομείνει κρατούν ακόμη το αποτύπωμα εκείνων των πρώτων χρόνων και ενεργοποιούν τις αντιθετικές εικόνες από τις οποίες είναι γεμάτη η Αθήνα και που πολύ συχνά αποκαλούμε γοητευτικές. Ε, ο Βύρωνας είναι γεμάτος απ’ αυτές!

ατ

Παιδι ά ο Β

ύρ

ΘΈΑΤΡΟ ΒΡΆΧΩΝ

α π αιδιά

Στη συμβολή των οδών Χρυσοστόμου Σμύρνης και Αδαμάντιου Κοραή, το Νηπιοκομείο Μοργκεντάου χτίστηκε το 1924-25, αποτελώντας πρωτοποριακό θεσμό για τον προσφυγικό Βύρωνα. Πήρε το όνομά του από τον Χένρυ Μόργκενταου, πρόεδρο της Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων, και δημιουργήθηκε για να μπορούν οι γυναίκες πρόσφυγες να εργάζονται, αφήνοντας τα παιδιά τους σε ασφαλή χώρο. Μια πρακτική που στις μέρες μας αποτελεί καθημερινότητα, αλλά τότε θεωρήθηκε

σκάνδαλο. Σήμερα, με μεταγενέστερες προσθήκες, το κτίριο στεγάζει ξανά δημοτικούς παιδικούς σταθμούς. Μπροστά του, στις 7 Αυγούστου 1944, εκτελέστηκαν 11 Έλληνες και ένας Ιταλός αντιφασίστας στο μπλόκο του Βύρωνα. Μαρμάρινη πλάκα με τα ονόματα κρατά ζωντανή τη μνήμη τους.

ω ν ας Β ύ ρ ων

υ ο μ α ρ ώ λ φ α τ σ Πα Φρυγίας 11, Βύρωνας | Τ.: 213 03 14 568 Ig: mypastaflorabar | Fb: My Pastaflora www.mypastaflora.gr

Το Πασταφλώρα μου έχει γίνει ένα από τα αγαπημένα μαγαζιά της πόλης, καθώς εδώ και 12 χρόνια συνδυάζει τον παλμό της γειτονίας με τις φρέσκες ιδέες των καιρών. Το όνομα δόθηκε από το χαϊδευτικό της γιαγιάς της Λιλάς και κάπως έτσι μπήκε στη μέση το ομώνυμο γλυκό το οποίο το βρίσκεις τόσο στην κλασική εκδοχή του όσο και… πειραγμένο. Σήμερα, γλυκά και αλμυρά φτιάχνονται στο δικό τους παρασκευαστήριο με καλά υλικά και εμφάνιση που ξεφεύγει από τα συνηθισμένα. Η λογική είναι απλή: ο καφές και το κρασί θέλουν παρέα. Γι’ αυτό στον κατάλογο θα βρεις νόστιμες vegan μηλόπιτες, αφράτα cake και χειροποίητες πίτες για να συνδυάσεις τον καφέ σου, αλλά και κρασιά ελληνικού αμπελώνα συνοδεία τυριών, αλλαντικών, υπέροχου carpaccio νουά και άλλα sharing φιλοσοφίας πιάτα. Στα συν του η μουσική, οπότε μείνετε συντονισμένοι για τις χειμερινές jazz βραδιές και τα live με μουσικές μπάντες!

ή λ υ ρ Αγ

Ηρώς Κωνσταντοπούλου 45, Βύρωνας Τ.: 210 2544121 Ig: agryli.athens

Η Αγρυλή είναι το άρτι αφιχθέν μαγαζί της γειτονίας! Μετράει μόλις 3 μήνες και έχει ήδη το φανατικό του κοινό. Το μυστικό δεν είναι άλλο από καλές πρώτες ύλες, νόστιμες συνταγές και παρέες που δεν βιάζονται. Το όνομά της έρχεται από έναν από τους παλαιοτέρους δήμους της αρχαίας Αθήνας, που απλωνόταν γύρω από τον Αρδηττό και τον Ιλισό και σήμερα η Αγρυλή αναβιώνει στα σοκάκια του Βύρωνα. Ο Βασίλης και ο Αλέξανδρος έφτιαξαν το νέο στέκι της περιοχής και φρόντισαν όλες οι παρέες να απολαμβάνουν ελληνικά πιάτα με δημιουργική απλότητα και πρώτες ύλες κατευθείαν από τον παραγωγό τους. Δοκίμασε αγκινάρες στη σχάρα, (αληθινες) πατάτες με κιμά και αυγό και ζουμερή γουρουνόπουλα με αγρία ρόκα. Λιτός, ζεστός χώρος, μικρό μπαρ για φαγητό και τσίπουρο και μια αυλή που θα πρωταγωνιστεί χειμώνα-καλοκαίρι.

α π αιδιά

ατ

Παιδι ά ο Β

ύρ

ω ν ας Β ύ ρ ων

τέσσερις ομάδες, μία πόλη

ΣΤΟΝ ΒΎΡΩΝΑ ΤΟ ΠΟΔΌΣΦΑΙΡΟ ΈΧΕΙ ΤΗ ΔΙΚΉ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΊΑ, με τέσσερις συλλόγους που κουβαλούν διαφορετικές εποχές και, ο καθένας με τον τρόπο του, τη σχέση της γειτονιάς με το ποδόσφαιρο με φανέλες που περνούν από γενιά σε γενιά. Ο Αθηναϊκός, από το 1917, κουβαλά μια μεγάλη ιστορία που έφτασε μέχρι την Α’ Εθνική και το Κύπελλο Κυπελλούχων. Κουβαλά όμως και τις πληγές της: τον Δεκέμβριο του 1944 τα γραφεία του πυρπολήθηκαν, χάνοντας μαζί αρχεία και τρόπαια. Η Δόξα Βύρωνα, από το 1945, με το έμβλημά της εμπνευσμένο από το έμβλημα του Λόρδου Βύρωνα, έχει επίσης μια ιστορία δεμένη με τις δύσκολες σελίδες της πόλης: ο πρώτος πρόεδρος και ιδρυτικό μέλος της, Γεώργιος Χολόπουλος, σκοτώθηκε στη διάρκεια του Εμφυλίου. Ο Α.Ο. Βύρων, από το 1954, έχει γίνει σταθερό κομμάτι της αθλητικής ζωής της πόλης, με έδρα την Εργάνη και δυνατές ακαδημίες. Το κλίμα της ομάδας παραπέμπει σε οικογένεια και δεν είναι τυχαίο το μότο τους: «Μια φορά Α.Ο.ΒΥΡΩΝ για πάντα Α.Ο.ΒΥΡΩΝ». Και ο νεότερος ο Αστέρας, από το 2014, που δίνει διαίτερη έμφαση στον αθλητισμό ως παιδεία, παρέα και τρόπο ζωής.

Από το 1917 μέχρι σήμερα, τέσσερις ομάδες γράφουν τη δική τους ποδοσφαιρική ιστορία στον Βύρωνα. Η καθεμία με τη δική της διαδρομή, αλλά όλες με γήπεδο τη γειτονιά, συνεχίζουν την ιστορία του ποδοσφαίρου από γενιά σε γενιά.

το ω μ ά κ Χερο

Ig: ombra_gr Fb: ombra/χεροκάμωτο από το 1978 www.xerokamoto.com

Στο Χερoκάμωτο το ξύλο συναντά τις λέξεις και μαζί φτιάχνουν αντικείμενα με προσωπικότητα. Η Ρένα ξεκίνησε από την κεραμική, δοκίμασε τον χαλκό, το γυαλί και το ύφασμα, μέχρι που το ξύλο έγινε το υλικό της ζωής της. Τίποτα όμως δεν είναι πραγματικά ολοκληρωμένο χωρίς μια φράση, έναν στίχο, ένα μήνυμα. Κόντρα στις πεζές εποχές που διανύουμε επενδύουν ακόμα στη φαντασία και την ενθαρρύνουν, γι’ αυτό και οι ειδικές παραγγελίες ξεκινούν από μια συζήτηση: σε ποιον απευθύνεται, τι φαντάζεστε, τι θέλετε να πείτε; Έτσι γεννιούνται προσωποποιημένα δώρα, με ξεχωριστή θέση τα μπαούλα για βαφτίσεις και γάμους. Ξύλο και λέξεις, λοιπόν, με φαντασία, διάλογο και πολλή προσωπική ματιά.

η hip hop μάνα της Αθήνας Ο ΒΎΡΩΝΑΣ ΈΧΕΙ ΜΙΑ ΞΕΧΩΡΙΣΤΉ ΘΈΣΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΊΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΎ HIP HOP. Από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 μέχρι και τη δεκαετία του ’90, σε παγκάκια δίπλα στα γηπεδάκια του μπάσκετ, στο πάρκο Ανάληψης, σε άλλα παρκάκια και δρόμους, γράφτηκαν ρίμες, δοκιμάστηκαν beats και διαμορφώθηκε μια ολόκληρη μουσική κουλτούρα. Εδώ, το 1987, γεννήθηκαν οι FF.C. (Fortified Concept), ένα από τα πρώτα ελληνικά hip hop σχήματα, που έμειναν πιστά στη γειτονιά τους και έδωσαν το πρώτο τους live στην Αίθουσα Προσκόπων. Από εδώ κατάγονται ή ξεκίνησαν και άλλα σημαντικά εξίσου ονόματα, όπως οι Razastarr και ο Βέβηλος, μία από τις χαρακτηριστικές φωνές της πολιτικοποιημένης ελληνικής rap σκηνής. Και η ιστορία συνεχίζεται: τοπικά στούντιο, παρέες και νέοι καλλιτέχνες κρατούν ακόμη ζωντανό τον ήχο της γειτονιάς. Ο Βέβηλος, μάλιστα, το 2019 πραγματοποίησε ένα μεγάλο λάιβ στο θέατρο Βράχων, εκεί όπου ξεκινήσαν όλα τόσες δεκαετίες πριν.

Στις εισόδους πολυκατοικιών άλλοτε στην άκρη των πεζοδρομιών με τ’ απορημένα βλέμματα από περαστικούς κανείς δεν καταλάβαινε μου έλεγαν τι είν’ αυτά που ακούς να με όμως εδώ μη μ’ αποκαλέσεις είρωνα τα μουσικά κενά ήταν γραφτό ν’ αναπλήρωνα πάντα από τον Βύρωνα του εαυτού μου άρχων πάντα σταθερός σαν το Θέατρο Βράχων Στίχοι από το τραγούδι Βύρωνας (Razastarr, με τον Ρυθμοδαμαστή των FF.C.)

ro ame I

Mad

Νέας Ελβετίας 30, Νέα Ελβετία Τ.: 210 76 48 965 Ig: madame_iro Fb: Madame_Iro

Πριν από τέσσερα χρόνια, η Ηρώ έκανε πραγματικότητα ένα όνειρο ζωής: να αποκτήσει το δικό της μαγαζί με ρούχα! Γέννημα θρέμμα Βυρωνιώτισσα, επέλεξε φυσικά τη γειτονιά της για να στεγάσει το Madame Iro, έναν χώρο που αγαπά και φροντίζει με την ίδια χαρά που τον ονειρεύτηκε. Η αγάπη της για τις γυναίκες και τη δουλειά της φαίνεται στις επιλογές της: ιδιαίτερα ρούχα, κοσμήματα, τσάντες και αξεσουάρ που ξεφεύγουν από τα συνηθισμένα. Η γειτονιά την έχει αγκαλιάσει, ενώ το μαγαζί φέρνει στον Βύρωνα και επισκέπτριες από άλλες περιοχές, και κάπως έτσι κι άλλος κόσμος γνωρίζει λίγο καλύτερα την όμορφη γειτονιά του Βύρωνα.

Οπτικά Α. Στάθης ς α κ ά Δ. Δημ Αγ. Σοφίας 29-33, Βύρωνας

Τ.: 210 76 55 166 & Βασ. Κωνσταντίνου 149 , Κορωπί

Από το 1978 μέχρι σήμερα, τα Οπτικά Δ. Δημάκας - Α. Στάθης αποτελούν σταθερό σημείο αναφοράς για τον Βύρωνα. Μια οικογενειακή επιχείρηση που ξεκίνησε από δύο βέρους Βυρωνιώτες, πέρασε στη δεύτερη γενιά και ήδη ετοιμάζεται να υποδεχτεί την τρίτη! Η ταμπέλα με τα ονόματα των ιδρυτών παραμένει εκεί, τιμώντας τους ανθρώπους που έβαλαν τα θεμέλια μιας σχέσης εμπιστοσύνης με ολόκληρη τη γειτονιά. Στα ράφια θα βρεις γυαλιά ηλίου και οράσεως για όλα τα βαλάντια, φακούς επαφής και διάφορα άλλα σχετικά με τα οπτικά. Μα πάνω απ’ όλα, θα συναντήσεις ανθρώπους που σε γνωρίζουν με το μικρό σου, με προσωπική επαφή και ενδιαφέρον και… φροντίζουν να βλέπεις πάντα καθαρά!

α π αιδιά

ατ

Παιδι ά ο Β

ύρ

άνθρωποι της γειτονιάς

ω ν ας Β ύ ρ ων

Μαριάννα Κόκοτινωανιολόγος κο

ΣΤΟΝ ΒΎΡΩΝΑ ΑΠΟΛΑΜΒΆΝΩ το Φεστιβάλ στη Σκιά του Θεάτρου Βράχων. Δημοφιλείς τραγουδοποιοί και παραστάσεις ρεπερτορίου θα κάνουν τη στάση τους κάθε καλοκαίρι και φθινόπωρο εδώ! Ξεκινάς από το σπίτι σου με τα πόδια για να δεις θέατρο ή να ακούσεις μουσική, από τον αγαπημένο σου καλλιτέχνη. Είναι ανεκτίμητο δώρο! Επιπλέον, ο Βύρωνας είναι δροσερός! Κάθε Σεπτέμβρη η δροσιά του έρχεται νωρίτερα από αλλες γειτονιές, και γεμίζει τις πλατείες και τα πάρκα να με παρέες.

Ξένια ου λ ύ ο π ο Μητρ αστήματος εστίασης τ τρια κα ιδιοκτή

ΑΓΆΠΗΣΑ ΤΟΝ ΒΎΡΩΝΑ, αλλά η καρδιά μου χτύπησε στη στοά της Παλιάς Αγοράς. Κατασκευασμένη πριν από 100 χρόνια, το φθινόπωρο του 1926, αυτή η ιστορική στοά υπήρξε ο εμπορικός πυρήνας του προσφυγικού οικισμού. Εδώ, όπου άλλοτε αντηχούσαν οι μουσικές από το κουτούκι που ενέπνευσε το «Γιατί καλέ γειτόνισσα» (Στράτος Διονυσίου), τα παλιά μικρομάγαζα και η χαρακτηριστική αρχιτεκτονική της ταξιδεύουν τον επισκέπτη στον χρόνο, κρατώντας ζωντανό τον αυθεντικό χαρακτήρα της γειτονιάς μας.

Είναι ο Βύρωνας ένα πράγμα; Πέρα από τη μεγάλη Ιστορία, υπάρχει και αυτή των καθημερινών ανθρώπων που ζούνε στην περιοχή, έχουν αναμνήσεις, εικόνες τη βλέπουν μέσα από τα δικά τους μάτια και την επεξεργάζονται με το δικό τους μυαλό.

α τ ώ ι γ Πανα νους έ μ ε δ Χαϊ ηθοποιό Ο ΔΙΚΌΣ ΜΟΥ ΒΎΡΩΝΑΣ ΒΡΊΣΚΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΟΔΌ ΤΑΤΑΟΎΛΩΝ! Ακριβώς εκεί που τα σχολεία διασταυρώνονται με το Θέατρο Βράχων. Εκεί που τα αγόρια τσακώνονταν για τις ομάδες και λίγα μέτρα παραπέρα, όλοι μαζί ανηφορίζαμε για να δούμε τον Χατζηγιάννη live. Έχει πεζόδρομους για να φας σουβλάκια ή να πιεις ποτά, έχει ακόμα τη Λουίζα (τοπικό θέατρο & σινεμά) και λίγα μέτρα παραπάνω μια εκπληκτική θέα για να ξεχαστείς. Ο δικός μου Βύρωνας θυμίζει ακόμα γειτονιά…

ης τ ώ ι γ Πανα ς Λουκάας έ διανομ

ΜΕΓΆΛΩΣΑ ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΆ ΌΤΑΝ ΑΚΌΜΗ ΥΠΉΡΧΑΝ ΤΑ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΆ ΣΠΊΤΙΑ, μονοκατοικίες και το πολύ διώροφα, πέτρινα ως επί το πλείστον, που είχαν γίνει με πολύ κόπο από ανθρώπους της εργατιάς για να στεγάσουν τους ανθρώπους που είχαν έρθει από τη Μικρασία. Με τα χρόνια ήρθε η αντιπαροχή και τη θέση τους πήραν οι πολυκατοικίες. Εμείς, ως παιδιά, πηδάγαμε μέσα στις μάντρες, ανεβαίναμε στα κεραμίδια και μαζευόμασταν σε πλατείες και δρόμους για αυτοσχέδια παιχνίδια. Θυμάμαι αυτό τον Βύρωνα μέχρι τη δεκαετία του ’80, που άρχισε να αλλάζει. Παραμένει όμως ακόμη γειτονιά. Γνωριζόμαστε μεταξύ μας, λέμε καλημέρα στον δρόμο – πράγμα πολύ σημαντικό!

e f a c ata

Fig

Αγίας Σοφίας 128, Βύρωνας | Τ.: 211 21 75 717 Ig: figata_cafe | Fb: figata_dried_figs www.figata.gr

Figata στην ιταλική αργκό σημαίνει «κουλ» και στο Figata cafe η λέξη συναντά το fig (σύκο), σε ένα λογοπαίγνιο που δίνει γεύση και χαρακτήρα στο στέκι του Βύρωνα. Εδώ, το σύκο έχει την τιμητική του και βρίσκεται παντού: από το μίνιμαλ λογότυπο μέχρι τα προϊόντα και τα ποτήρια που μας κλείνουν το μάτι με το #συκοκαιχαμογελα! Ο Θοδωρής φέρνει στο μαγαζί τις γεύσεις της βόρειας Εύβοιας, του τόπου καταγωγής του, με αποξηραμένα σύκα, μπάρες, λαχταριστά γεμιστά σύκα με καρύδι, μέλι και σουσάμι, αλλά και μπουκιές σύκου με φιστίκι. Στα ράφια θα βρείτε επίσης προϊόντα ομορφιάς από ανακυκλωμένο καφέ. Προσθέστε τον καφέ και τα υπόλοιπα ροφήματα, σε έναν χώρο με γήινα χρώματα και άρωμα ελληνικής γης, και έχετε μια στάση που αξίζει να κάνετε!

La Grande Pizza

Καραολή και Δημητρίου 48, Βύρωνας T.: 210 76 66 062 Fb: La Grande Pizza

Εδώ και 30 χρόνια, από τις πόρτες της La Grande Pizza έχουν περάσει γενιές και γενιές Βυρωνιωτών και οι άνθρωποί της γνωρίζονται με όλη τη γειτονιά. Μια πιτσαρία με αληθινό συνοικιακό χαρακτήρα, που κρατά ακόμη και τον παραδοσιακό τρόπο παραγγελίας: ένα τηλέφωνο και περνάς να πάρεις την πίτσα σου, δείγμα ότι είναι μία πιτσαρία άρρηκτα συνδεδεμένη με την περιοχή. Στις ξεχωριστές επιλογές της βρίσκονται τα ξακουστά σάντουιτς με ζύμη πίτσας, περισσότερες από 20 πίτσες για όλα τα γούστα, ζυμαρικά, καλτσόνε και πεϊνιρλί. Μια σταθερή αξία στη γεύση της γειτονιάς, που συνεχίζει να γράφει τη δική της ιστορία.

Badam

Νικ. Αρώνη 1, Βύρωνας Τ.: 210 23 00 812 Ig: badam.ath Fb: Badam

Το Badam το έφτιαξαν ο Παύλος και ο Πέτρος, δύο αδέλφια που έδωσαν στο όνομα του μαγαζιού προσωπική πινελιά: το «b» προέρχεται από το brotherhood, δηλαδή την αδελφική τους σχέση και το «adam» από το επώνυμό τους. Τα πρωινά, το σκηνικό έχει καφέ, cinnamon rolls, focaccia, yogurt bowls κ.ά. Τα Σάββατα όμως κάτι ιδιαίτερο συμβαίνει που ξεχωρίζει στη γειτονιά… DJs, κοκτέιλ και ροζ διάθεση υπό τη νέον ταμπέλα «Γιου αρ Χοτ» μετατρέπουν το Badam σε party space με φρέσκα vibes και ανεβασμένες διαθέσεις. Το ομώνυμο Badam cocktail έχει γίνει δικαίως best seller, ενώ ο μίνιμαλ industrial χώρος είναι έτοιμος να γεμίσει χορό, μουσική και όμορφες παρέες μέχρι αργά.

Ο Υμηττός εί να

Σε μια πόλη όπως η Αθήνα, το πράσινο δίπλα μας δεν είναι δεδομένο. Ο Βύρωνας όμως έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: από τον αστικό ιστό μπορείς να βρεθείς σχετικά γρήγορα σε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον. Λίγο πιο πάνω από τις πολυκατοικίες, τους δρόμους και την κίνηση, ο Υμηττός προσφέρει διαδρομές για περπάτημα, επαφή με τη φύση, θέα στην Αθήνα, όπως αυτή από τον Λόφο των Ταξιαρχών, αλλά και ευκαιρίες για μια μικρή μα σημαντική ανάσα από την καθημερινότητα.

εις

Δύο στάσ

01 ΛΌΦΟΣ ΚΟΥΤΑΛΆ

Στον Λόφο Κουταλά, στους πρόποδες του Υμηττού, βρίσκεται η Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Κουταλά, μέσα σε ένα καταπράσινο περιβάλλον, στα νότια όρια του Αισθητικού Δάσους Καισαριανής. Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, η ευρύτερη περιοχή συνδέεται με έναν άθλο του Ηρακλή και συγκεκριμένα με την εξόντωση του λιονταριού του Κιθαιρώνα. Ο μύθος θέλει τον Ηρακλή να αφήνει στους πρόποδες του Υμηττού το τεράστιο ρόπαλό του, φτιαγμένο από γερό ξύλο και γνωστό ως «κούταλη», με το οποίο σκότωσε το λιοντάρι. Από αυτό, σύμφωνα με την ίδια παράδοση, προήλθε και η ονομασία Κουταλάς.

02 Ο ΠΎΡΓΟΣ ΤΗΣ ΑΝΘΟΎΣΑΣ

ιη ατ

Παιδι ά ο Β

α π αιδιά

ίσ

ύρ

ω ν ας Β ύ ρ ων

Ο Υμηττός είναι γεμάτος μονοπάτια, αλλά και ιστορικά σημεία, όπως μονές και ναούς, που αξίζει να ανακαλύψουμε. Όταν βρίσκουμε λίγο ελεύθερο χρόνο, δεν χρειάζεται να τον περνάμε μπροστά στον υπολογιστή ή ανάμεσα στο μπετόν. Μπορούμε να φορέσουμε άνετα παπούτσια, να πάρουμε τηλέφωνο δυο τρεις φίλους, να εφοδιαστούμε με νερό και σάντουιτς και να ξεκινήσουμε τη βόλτα μας. Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα επιστρέψουμε στην πόλη με άλλο αέρα.

ωα

Ήξερες ότι ο Υμηττός έχει πύργο; Ο Πύργος της Ανθούσας έχει τετράγωνη κάτοψη και είναι γνωστός με την τουρκική ονομασία «Κούλα». Η ιστορία του παραμένει άγνωστη, καθώς δεν υπάρχουν πληροφορίες για το πότε χτίστηκε. Το βέβαιο είναι ότι δεν πρόκειται για βυζαντινό κτίσμα, ενώ η φραγκική προέλευσή του θεωρείται επίσης απίθανη. Η τεχνοτροπία του παραπέμπει στην οθωμανική περίοδο, εκδοχή που ενισχύεται και από την ονομασία «Κούλα». Κατά πάσα πιθανότητα, ο πύργος ήταν ένας από τους πολυάριθμους οθωμανικούς κουλέδες που χτίστηκαν σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας έως και τον 18ο αιώνα, είτε για την επίβλεψη των τσιφλικιών είτε ως κατοικίες αγάδων είτε για στρατιωτικούς σκοπούς. Το 1722, πάντως, αναφέρεται ήδη ως ερειπωμένος.

υλ ή μας

ο τ ρ ε β ρικού

Το Τ

Κυδωνιών 1, Βύρωνας | Τ.: 2107657486 Ig: to_trikouverto | TikTok: to.trikouverto

Η Σουζάνα, η Πελαγία και ο Μιχάλης, φίλοι από πέντε χρονών, ήθελαν να ανοίξουν ένα παρεΐστικο μαγαζί στη γειτονιά όπου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν. Ένα στέκι απ’ αυτά που σπανίζουν όσο περνούν τα χρόνια, όπου όλοι νιώθουν άνετα και οικεία. Έτσι εγένετο το Τρικούβερτο, μάλιστα στο ίδιο σημείο όπου βρισκόταν το παλιό στέκι της δικής τους παρέας, και όπως χαρακτηριστικά λέει η Σουζάνα: «Νιώθουμε σαν να ανοίξαμε το στέκι μας»! Ένα ατόφιο συνοικιακό τσιπουράδικο-μεζεδοπωλείο, με λίγους και καλούς μεζέδες, φτιαγμένους για να συνοδεύουν το αγαπημένο ποτό της παρέας: το τσίπουρο. Με φαρδύ πεζοδρόμιο και ευρύχωρη αυλή, χωρίς στιλιζαρίσματα, για να καθίσεις «για ένα» και να σε βρει το βράδυ ακόμη εκεί. Στο Τρικούβερτο η παρέα συνεχίζεται. Εις υγείαν!

είο ιρ ε γ α Ιθώμης 16, Βύρωνας Μ ο Τ Τ.: 21 0762 3246 ς ά ρ ο Ig: to_mageireio_tis_agoras γ Α της Fb: Το μαγειρείο της Αγοράς Το Μαγειρείο της Αγοράς στρώνει το καθημερινό τραπέζι του Βύρωνα Εδώ και έξι χρόνια, όταν ο Άρης ξεκίνησε τη δική του προσπάθεια στην εστίαση, με μια απλή αλλά ουσιαστική ιδέα: καλό, σπιτικό φαγητό, όπως θα μαγειρευόταν για το οικογενειακό τραπέζι. Κάθε μέρα, η κουζίνα γεμίζει με διαφορετικά πιάτα, αγαπημένες ελληνικές συνταγές και φρέσκες πρώτες ύλες από την τοπική αγορά. Με χορταστικές μερίδες και επιλογές για κάθε όρεξη, το Μαγειρείο έχει γίνει μέρος της καθημερινότητας της γειτονιάς, ενώ οι άνθρωποί της έχουν γίνει μέρος της δικής του. Για ένα φαγητό απλό, γνώριμο και φτιαγμένο με φροντίδα, οι άνθρωποι του Μαγειρείου δίνουν κάθε μέρα τον καλύτερό τους εαυτό· αξίζει να τους γνωρίσετε!

ens h t A Exis

• Ιθώμης 8, Βύρωνας Τ.: 210 76 69 304 • Φιλολάου 5, Καισαριανή Τ.: 210 75 61 089

Στην καρδιά της αγοράς του Βύρωνα, το Exis Athens –όνομα εμπνευσμένο από την ελληνική λέξη «έξις», που σημαίνει συνήθεια, στάση ζωής– λειτουργεί από το 2021 ως ένα σημείο αναφοράς για τους λάτρεις του καλού καφέ. Η φιλοσοφία του καταστήματος είναι ξεκάθαρη: αφοσίωση στην άριστη ποιότητα, με τον καφέ να αποτελεί τον πυρήνα κάθε επιλογής. Σχεδιασμένο για τον γρήγορο ρυθμό της καθημερινότητας, το Exis προσφέρει τον αγαπημένο σου καφέ take away. Πίσω από κάθε ποτήρι κρύβεται η ίδια προσοχή στη λεπτομέρεια. Μια καθημερινή συνήθεια που η γειτονιά του Βύρωνα έχει αγαπήσει και αγκαλιάσει!

μνημεία που αφηγούνται τον Βύρωνα Σε πλατείες, δρόμους και γωνιές, η μνήμα έχει θέση στον Βύρωνα. Με μία περιπλάνηση θα καταλάβεις ότι ιστορία και παρόν συνομιλούν, μέσω των πολλών αγαλμάτων και μνημείων που έχουν στηθεί σε αυτή τη γειτονιά μέσα από πρόσωπα και γεγονότα που σημάδεψαν την πόλη αλλά και τη χώρα.

ΗΡΏΟ ΠΑΛΙΌ ΔΗΜΑΡΧΕΊΟ

Το Μνημείο Πεσόντων του Βύρωνα (ή Ηρώο) βρίσκεται τοποθετημένο μπροστά από το Παλιό Δημαρχείο του Βύρωνα. Φιλοτεχνήθηκε το 1957 από τον Μικρασιάτη γλύπτη Βασίλη (Βάσο) Γεωργιάδη και είναι κατασκευασμένο από μάρμαρο. Πρόκειται για ένα γλυπτό σύμπλεγμα με ανθρωποκεντρικό και δραματικό χαρακτήρα, το οποίο ξεφεύγει από τα τυπικά, στρατιωτικά ηρώα της εποχής. Μία γυναικεία μορφή απεικονίζει μια μάνα (ή την προσωποποίηση της Πατρίδας) που θρηνεί σκυμμένη πάνω από μία ανδρική μορφή, η οποία απεικονίζει έναν πεσόντα αγωνιστή στρατιώτη που κείτεται νεκρός στην αγκαλιά της.

ΗΡΏΟ ΤΟΥ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟΎ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΎ

(ή Μνημείο Εργασίας) Το έργο του γλύπτη Κώστα Κλουβάτου (1920-2007) απεικονίζει τρεις μπρούτζινες μορφές εργατών: (από αριστερά) έναν μαραγκό, έναν σιδερά και έναν κτίστη και είναι τοποθετημένο στην Πλατεία Δ. Βαρουτίδη. Παραπέμπει στη διαδικασία με την οποία χτίστηκε ο προσφυγικός Βύρωνας, τιμώντας τον Μικρασιάτη εργάτη που ξαναέχτισε τη ζωή του στην πόλη. Τοποθετήθηκε αρχικά το 1956, ξηλώθηκε κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας και επανήλθε οριστικά στη θέση του το 2004.

ΆΓΑΛΜΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΟΜΉ ΛΌΡΔΟΥ ΒΎΡΩΝΑ

ΜΝΗΜΕΊΟ ΕΘΝΙΚΉΣ ΑΝΤΊΣΤΑΣΗΣ

Το μνημείο βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο της Πλατείας Εθνικής Αντίστασης (τέως Πλατείας Ταπητουργείου), η οποία φέρει το όνομά της από το άγαλμα της Εθνικής Αντίστασης που την κοσμεί, αφιερωμένο στη μνήμη των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης. Αξίζει να αναφερθεί ότι για να διαμορφωθεί ο λόφος σε πλατεία, κάτοικοι του Βύρωνα προσέφεραν και προσωπική εργασία, βοηθώντας το Δήμο.

ΗΡΏΟ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΊΑ ΣΜΎΡΝΗΣ

Ένα μνημείο για τους εκτελεσμένους επί γερμανικής κατοχής, κατά το μπλόκο του Βύρωνα το 1944. Είναι τοποθετημένο στην Πλατεία Σμύρνης. Στο καθένα από τα μαρμάρινα πλακίδια είναι γραμμένο και ένα όνομα εκτελεσμένου. Στο κεντρικό και λίγο υπερυψωμένο είναι το όνομα του επίσης εκτελεσμένου Ιταλού αντιφασίστα.

ατ

Παιδι ά ο Β

ύρ

Το μνημείο κατασκευάστηκε για να τιμήσει τη μνήμη των 57 θυμάτων του τραγικού δυστυχήματος στα Τέμπη. Όπως αναφέρει ο Δήμος Βύρωνα: «Σκοπός του είναι να λειτουργεί ως διαρκής υπόμνηση για τις επόμενες γενιές, ειδικότερα για τη νεολαία μας, της τραγικής αυτής απώλειας. Για το λόγο αυτό το μνημείο τοποθετείται κοντά στο μεγαλύτερο σχολικό συγκρότημα της πόλης, ώστε να θυμίζει πάντα, όχι μόνο την τραγωδία, αλλά και την αξία της ζωής, της αλληλεγγύης και της ενότητας. Η μνήμη της βίαιης και πρόωρης απώλειας αυτών των νέων ανθρώπων θα αποτελεί διαρκή φάρο ελπίδας και αναστοχασμού για όλους». Τα αποκαλυπτήρια έγιναν στις 5 Μαρτίου 2005.

α π αιδιά

Το άγαλμα του Λόρδου Βύρωνα είναι έργο του γλύπτη Δημήτρη Χριστογιάννη και είναι τοποθετημένο μπροστά από την Πλατεία Ειρήνης. Το άγαλμα δεσπόζει στην πλατεία του Αγίου Λαζάρου, σύμβολο της ίδιας της ταυτότητας της πόλης. Αποτελεί σημείο συνάντησης των Βυρωνιωτών και κάθε χρόνο πραγματοποιούνται εκδηλώσεις τιμής γύρω από το άγαλμα. Η προτομή του λόρδου Βύρωνα φιλοτεχνήθηκε τον Απρίλιο του 2004, με αφορμή την συμπλήρωση 80 χρόνων από την ίδρυση της πόλης του Βύρωνα και βρίσκεται στην πλατεία Αγίου Λαζάρου.

ΜΝΗΜΕΊΟ ΓΙΑ ΤΑ ΘΎΜΑΤΑ ΣΤΑ ΤΈΜΠΗ

ω ν ας Β ύ ρ ων

te a t s E eal

G&D R

Αγίας Σοφίας 23, Βύρωνας Τ.: 210 76 53 049 Ig: gdrealestate.gr | Fb: G&D Real Estate www.gd-realestate.co

Στη G&D Real Estate, κάθε ακίνητο και κάθε άνθρωπος πίσω από αυτό έχουν τη δική τους ανάγκη. Με ουσιαστική επικοινωνία με τον πελάτη, το γραφείο αναλαμβάνει αγοραπωλησίες και ενοικιάσεις κατοικιών, φροντίζοντας για τη σωστή προβολή και αξιοποίησή τους, ώστε ο ιδιοκτήτης να κερδίζει χρόνο και να νιώθει σίγουρος ότι όλα λειτουργούν όπως πρέπει. Επίσης, παρέχει υπηρεσίες πολιτικού μηχανικού (τακτοποιήσεις, μελέτες, άδειες κ.λπ.) αλλά αναλαμβάνει και ανακαινίσεις είτε κατευθείαν με την αγορά ενός ακινήτου είτε εάν έχετε ήδη ένα δικό σας ακίνητο το οποίο επιθυμείτε να ανακαινίσετε. Στις υπηρεσίες της περιλαμβάνονται επίσης διεκπεραιώσεις σε ΔΕΔΔΗΕ και ΕΥΔΑΠ, καθώς και συμβουλευτική για τα κατάλληλα προγράμματα ρεύματος και φυσικού αερίου. Στη G&D Real Estate θα βρείτε μία ομάδα που ακούει, καθοδηγεί και βρίσκει πρακτικές, εξατομικευμένες, λύσεις!

ις σ υ λ ί ΚΕΠ

Χρυσ. Σμύρνης 123-125, Βύρωνας Τ.: 210 76 01 114 Ig: kepilysis

Το ΚΕΠίλυσις είναι ένα ιδιωτικό ΚΕΠ που αναλαμβάνει από τις απλές καθημερινές υποθέσεις μέχρι πιο σύνθετες διαδικασίες, με υπευθυνότητα και διάθεση να κάνει την εξυπηρέτηση όσο πιο εύκολη γίνεται. «Ξεκλειδώνουμε διαδικασίες, δίνουμε πρόσβαση στη λύση» είναι το μότο τους και στην πράξη σημαίνει ότι βρίσκουν λύσεις εκεί όπου η γραφειοκρατία και οι ηλεκτρονικές διαδικασίες μοιάζουν βουνό: από φωτοτυπίες, εξουσιοδοτήσεις και ψηφιακές βεβαιώσεις μέχρι αιτήσεις εργασίας, προκηρύξεις, μεταβιβάσεις αυτοκινήτων, επιδόματα, θέματα ΙΚΑ, φορολογικές δηλώσεις, ασφαλιστικές υπηρεσίες, έκδοση ΑΦΜ, ΑΜΚΑ και ΑΜΑ, συμβάσεις ρεύματος και πληρωμές ΔΕΚΟ. Η εξυπηρέτηση απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες και είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με τις ψηφιακές υπηρεσίες.

α π αιδιά

ατ

Παιδι ά ο Β

ύρ

ω ν ας Β ύ ρ ων

Τhe Works of Lord Byron Μια εξαιρετικά σπάνια έκδοση των απάντων του Λόρδου Βύρωνα, που κυκλοφόρησε στο Παρίσι το 1826 από τον εκδοτικό οίκο A. and W. Galignani, λίγους μόλις μήνες μετά τον θάνατο του μεγάλου ποιητή. Την έκδοση κοσμεί ξυλόγραφο πορτρέτο του, ενώ η ιδιαίτερη αξία του συγκεκριμένου αντιτύπου ενισχύεται από τα μοναδικά τεκμήρια που το συνοδεύουν. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει μια πρωτότυπη χειρόγραφη επιστολή του ίδιου του Βύρωνα προς τον εκδότη του, με ημερομηνία 1813. Το αντίτυπο περιλάμβανε επίσης ένα δεύτερο χαρακτικό πορτρέτο του ποιητή, καθώς και χειρόγραφο με ποιήματά του. Πρόκειται για ένα σπάνιο βιβλιογραφικό εύρημα, που συνδυάζει το εκδοτικό έργο του Βύρωνα με αυθεντικά χειρόγραφα τεκμήρια, προσφέροντας μια ξεχωριστή ματιά στη ζωή και στην πνευματική παρακαταθήκη του.

Ο Τζορτζ Γκόρντον Μπάιρον, γνωστός ως Λόρδος Βύρωνας ή Λόρδος Μπάιρον, ήταν μία από τις σημαντικότερες μορφές του ρομαντισμού και από τους πιο γνωστούς φιλέλληνες. Στήριξε την ελληνική επανάσταση και πέθανε στο πλευρό των Ελλήνων επαναστατών στο Μεσολόγγι, σε ηλικία μόλις 36 χρόνων, έπειτα από υψηλό πυρετό. Τις μέρες εκείνες ο Διονύσιος Σολωμός έγραψε το ποίημα «Εις τον θάνατον του Λορδ Μπάιρον» που αρχίζει μ’ αυτούς τους στίχους:

Λευθεριά, για λίγο πάψε

Νά χτυπάς με το σπαθί· Τώρα σίμωσε καί κλάψε

Εις του Μπάιρον το κορμί·

Ευχαριστούμε τον ακούραστο συλλέκτη Μίμη Χριστοφιλάκη, για την παραχώρηση του υλικού. Ο Μίμης Χριστοφιλάκης, είναι ο ίδιος ένας θησαυρός, κινούμενος ανάμεσα σε τόσους θησαυρούς.

ΆΠΟΨΗ

ΚΛΕΙΣΤΕ ΜΩΡΕ ΕΝΑ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΚΟΠΗΣ

PILATES FOR ALL BY ARTACTION

Συνδεδεμένο smartwatch, αποσυνδεδεμένο σώμα

τ η ς Στ ε ρ γ ι ά ν α ς Τζ έ γ κ α

Μετράμε βήματα. Παλμούς. Θερμίδες. Ποιότητα ύπνου. Επίπεδα στρες. Το smartwatch στον καρπό μας ενημερώνει διαρκώς ότι «κινούμαστε», ότι «προσέχουμε τον εαυτό μας», ότι «είμαστε καλά». Αλλά είναι πράγματι έτσι;

ίναι 2026 και έξι άνθρωποι έχουν να ιδωθούν καιρό και θέλουν να πιουν ένα ποτό. Δεν θέλουν να ρίξουν την κυβέρνηση, θέλουν να πιουν ένα ποτό και να πουν δυο κουβέντες. Έχουν ανοίξει μια ομαδική στο Messenger, άλλη στο Instagram, άλλη στο Viber, έχουν ανταλλάξει 147 μηνύματα και δεν έχουν αποφασίσει ούτε τη μέρα. «Την Πέμπτη μπορείτε;» «Όχι, όχι.» «Παρασκευή μπορείτε;» «Αχ, τις Παρασκευές είμαι πτώμα.» «Σάββατο;» Στο ενδιάμεσο κάποιος στέλνει ένα reel με έναν σκύλο που μασουλάει ένα αγγούρι.

Fast forward στη μέρα της συνάντησης. Κάποιος παίρνει τηλέφωνο κάποιον άλλον, ένας τρίτος γράφει «πού είστε;», η άλλη απαντά «έρχομαι σε δέκα» ενώ είναι ακόμα με την πετσέτα, και κάποιος καημένος, που ξεκίνησε πριν από μισή ώρα, ανακαλύπτει ότι τελικά όλοι εννοούσαν άλλο μαγαζί κι άλλη ώρα. Μια ταπεινή έξοδος έχει γίνει πια επιχείρηση – και με μηδενικό συντονισμό. Ξεχάσαμε να λέμε «οκτώ η ώρα, έξω απ’ τον ΗΣΑΠ στο Θησείο» και να εμφανιζόμαστε οκτώ η ώρα, έξω α π’ τον ΗΣΑΠ στο Θησείο. Το «εννιά Μοναστηράκι» έπαψε να είναι ώρα και σημείο συνάντησης κι έγινε κάτι σαν ευχή, κάτι σαν «υγεία πάνω απ’ όλα». Δεν θέλουμε άλλο doodle, poll, live location και δεκαπέντε συνομιλίες. Θέλουμε να κλείσουμε ένα ραντεβού χωρίς να χρειαστεί να προσλάβουμε project manager. Οκτώ η ώρα. Εκεί. Όποιος αργήσει, κερνάει.

Ένα σώμα μπορεί να κάνει 10.000 βήματα την ημέρα και ταυτόχρονα να αναπνέει ελάχιστα, να κινείται με ένταση, να κουβαλά μόνιμη κόπωση, να είναι σφιγμένο και αποσυνδεδεμένο από την κίνησή του. Μέσα στην πόλη λειτουργούμε συχνά στον αυτόματο πιλότο: περπατάμε χωρίς να νιώθουμε το σώμα μας, γυμναζόμαστε χωρίς πραγματικά να ακούμε τις ανάγκες του. Έτσι, το σώμα μπορεί να μοιάζει δυνατό, αλλά να μην είναι λειτουργικό. Η πραγματική δύναμη δεν είναι μόνο θέμα μυών ή αντοχής. Είναι θέμα λειτουργίας. Το σώμα χρειάζεται να αναπνέει σωστά, να στηρίζεται, να προσαρμόζεται και να κινείται με οικονομία και έλεγχο. Χρειάζεται καλή στάση, συντονισμό και νευρομυϊκή οργάνωση. Πρόκειται για ποιότητες που δεν αποτυπώνονται σε αριθμούς, αλλά καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο κινούμαστε και στεκόμαστε στην καθημερινότητά μας. Εκεί βρίσκεται η ουσία του Pilates: όχι ως ακόμη μία τάση fitness, αλλά ως διαδικασία επανεκπαίδευσης του σώματος και του νευρικού συστήματος. Μέσα από τη συνειδητή κίνηση, την αναπνοή, τη συγκέντρωση και τον έλεγχο, το σώμα μαθαίνει ξανά να οργανώνει την κίνησή του. Η στάση αλλάζει, η κίνηση γίνεται πιο αποτελεσματική και οι άσκοπες εντάσεις μειώνονται. Στο Pilates for All, η κίνηση είναι κάτι περισσότερο από άσκηση. Είναι ένας τρόπος να σταματήσει κάποιος για λίγο τον αυτόματο πιλότο της καθημερινότητας και να στραφεί ξανά προς το σώμα του. Να το παρατηρήσει, να αναγνωρίσει τα δυνατά και τα αδύναμα σημεία του και να καταλάβει πώς κινείται μέσα στην ημέρα. Γιατί ένα πραγματικά δυνατό σώμα δεν είναι το μόνιμα σφιγμένο σώμα. Είναι ένα σώμα που μπορεί να στηρίξει την καθημερινότητα χωρίς να εξαντλεί τον άνθρωπο που το κουβαλά. Σκαναρετε για να κλείσετε δωρεάν δοκιμαστικό μάθημα Πατησίων 158, Κυψέλη | Τ.: 210 86 16 400 | www.artactionpilates.gr Ig: pilatesforallbyartaction | Fb: Artaction Pilates Athens

Πώς αποφασίζει κάποιος σήμερα να εμπιστευτεί ένα γραφείο γνωριμιών; Ο κόσμος κουράστηκε από το ατελείωτο, απρόσωπο scrolling στις εφαρμογές. Εδώ δεν προσφέρουμε αλγόριθμους, αλλά ουσιαστική ανθρώπινη επαφή. Ακούμε πραγματικά τι ψάχνει ο καθένας, κατανοούμε τις ανάγκες του και κάνουμε ένα προσεκτικό «ξεκαθάρισμα». Ποιο είναι το μυστικό για να πετύχει μια γνωριμία; Η ειλικρίνεια και η χημεία. Εμείς εξασφαλίζουμε ότι και οι δύο πλευρές έχουν σοβαρές προθέσεις και κοινές αξίες, ώστε να μη χάνουν χρόνο. Οι άνθρωποι δεν ψάχνουν το «τέλειο», αλλά κάποιον να νιώθουν ασφάλεια και άνεση να είναι ο εαυτός τους. Ποιο είναι το πιο συχνό λάθος που κάνουμε στο φλερτ; Το ότι φοράμε «προσωπεία» για να εντυπωσιάσουμε. Το κλειδί είναι η αυθεντικότητα· όταν είσαι ο εαυτός σου από την πρώτη στιγμή, προσελκύεις τον άνθρωπο που σου ταιριάζει πραγματικά. Όταν βλέπουμε δύο αγνώστους να συνδέονται αληθινά, αυτή είναι η μεγαλύτερη επιβεβαίωση της δουλειάς μας.

Φθινόπωρο στη

ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΆ

Εκεί όπου η ιστορία, η πέτρα και η θάλασσα συναντούν το φθινοπωρινό φως Υπάρχουν τόποι που τους γνωρίζεις μια φορά και μετά θέλεις να τους ξαναδείς σε κάθε εποχή. Σκαρφαλωμένη πάνω στο απότομο βράχο της που ενώνεται με τη στεριά μόνο με μια στενή λωρίδα γης –τη «μόνη έμβαση», απ’ όπου πήρε και το όνομά της– η Μονεμβασιά μοιάζει να αιωρείται ανάμεσα στη θάλασσα και στην ιστορία. Η φυσική της οχύρωση την έκανε απόρθητο καταφύγιο και μία από τις σημαντικότερες καστροπολιτείες του Βυζαντίου. Και αν το καλοκαίρι έχει μάθει να της κλέβει την παράσταση, το φθινόπωρο έρχεται πιο ήσυχα και της ταιριάζει πολύ. Τα χρώματα μαλακώνουν. Το μπεζ της πέτρας, το κεραμιδί των σκεπών, το γκρι του βράχου και το θαλασσί του ορίζοντα συναντούν τον συννεφιασμένο ουρανό και δημιουργούν ένα τοπίο αλλιώτικο, πιο ήσυχο, σχεδόν κινηματογραφικό. Οι ρυθμοί πέφτουν, τα στενά του κάστρου αδειάζουν και η βόλτα παίρνει τον χρόνο που της χρειάζεται. Είναι η εποχή για να ανέβεις στον βράχο χωρίς τη βιασύνη του καλοκαιριού, με πιο ήπιες θερμοκρασίες, να χαθείς στα καλντερίμια, να κοιτάξεις τη θάλασσα και να αφήσεις τη Μονεμβασιά να σου αποκαλυφθεί χωρίς πρόγραμμα. Και ποιος ξέρει; Μπορεί να πετύχεις μια ηλιόλουστη μέρα για μια φθινοπωρινή βουτιά. Ή μια συννεφιασμένη, από εκείνες που κάνουν το κάστρο να μοιάζει ακόμη πιο μυστηριώδες. Σε κάθε περίπτωση, η Μονεμβασιά έχει μια διαφορετική ιστορία να σου διηγηθεί το φθινόπωρο.

Γράφει η Ηλέκτρα Τζώρτσου Διαφήμιση: Χριστίνα Αγγελακοπούλου

ΈΝΑΣ ΚΌΣΜΟΣ ΠΆΝΩ ΣΤΟΝ ΒΡΆΧΟ Ο χάρτης της πέτρινης ομορφιάς

Καστροπολιτεία Τα τείχη και οι πύλες της καστροπολιτείας ακολουθούν τη φυσική μορφή του βράχου. Αρχαιολογικά και βυζαντινά κατάλοιπα μαρτυρούν τη μακρά ιστορία του οικισμού και φυσικά, η ίδια η απότομη, βραχώδης μορφολογία, αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της εικόνας της Μονεμβασιάς. Περπατώντας στην Κάτω Πόλη, η οποία προστατεύεται από τείχος σχήματος Π, θα χαθείτε στα λιθόστρωτα καλντερίμια, ανάμεσα σε πέτρινα σπίτια, αρχοντικά, μικρές πλατείες, ξενώνες και ιστορικές εκκλησίες. Στην κεντρική πλατεία δεσπόζει ο μητροπολιτικός ναός του Ελκόμενου Χριστού, ιδρυμένος ενδεχομένως στη θέση παλαιοχριστιανικής βασιλικής, ενώ το παλιό τζαμί, που οικοδομήθηκε στην πρώτη περίοδο της Τουρκοκρατίας, στεγάζει σήμερα την Αρχαιολογική Συλλογή. Στην είσοδο βρίσκεται το πατρικό σπίτι του Γιάννη Ρίτσου, σήμερα Μουσείο Γιάννη Ρίτσου.

Ανηφορίζοντας στην Άνω Πόλη, το τοπίο αλλάζει: ερείπια, τείχη και βυζαντινά κατάλοιπα οδηγούν ως την εντυπωσιακή βυζαντινή εκκλησία της Αγίας Σοφίας, στην άκρη του βράχου. Ψηλότερα βρίσκεται η Ακρόπολη, ενώ παντού η γεωλογία του βράχου καθορίζει δρόμους, τείχη και κτίσματα. Φύση και ιστορία δημιουργούν ένα αξεπέραστο, μοναδικό σκηνικό, που σε κάνει για λίγο να πιστεύεις ότι βρίσκεσαι σε μία άλλη εποχή.

Η υπεραιωνόβια ελιά στέκει αγέρωχη δίπλα στον Ιερό Ναό της Αγίας Σοφίας στην Άνω Πόλη· ένα δέντρο-σύμβολο της Μονεμβασίας. Με τις ρίζες της να χάνονται βαθιά στο χρόνο, συνδέεται με την ιστορία της πόλης και με τη διαχρονική παρουσία της ελιάς στον βράχο. Σε σχέση με την ηλικία της αναφέρεται ότι ταυτίζεται με την ίδρυση του ναού της Αγίας Σοφίας, κατά το έτος 1150. Περίπου έναν χρόνο πριν, η ελιά εντάχθηκε στο δίκτυο των αιωνόβιων δέντρων του Αγώνα, αφού αποτελεί, όπως λέγεται, τον τελευταίο ζωντανό μάρτυρα της Ελληνικής Επανάστασης του ιστορικού βράχου. Στο άκρο Μίνωα, έξω από τα τείχη της καστροπολιτείας, στέκει

ο Φάρος της Μονεμβασιάς, χτισμένος το 1896.

Το συγκρότημά του περιλαμβάνει τον επτά μέτρων πέτρινο πύργο, το φαρόσπιτο, δηλαδή την πέτρινη κατοικία του φαροφύλακα, βοηθητικά κτίσματα, στέρνα και πέτρινο φούρνο. Άναψε για πρώτη φορά στις 13 Ιανουαρίου 1897, με σταθερό ερυθρό φως που έφτανε τα οχτώ ναυτικά μίλια. Έμεινε σβηστός στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο λόγω των φθορών που υπέστη, επισκευάστηκε το 1945 και επαναλειτούργησε. Σήμερα, σε ένα δωμάτιο των παράσπιτων, ένα μικρό εκθετήριο αφηγείται την ιστορία του φάρου και του ελληνικού φαρικού δικτύου.

Η Μέλπω θυμάται... Μήνας του μέλιτος. Μάιος του ’95. Για 5 μέρες.

Θυμάμαι ένα ωραίο καφενεδάκι που το είχε ένα παλικάρι, πολύ φιλόξενο. Είχε παίξει κιόλας μια φορά με τον Νίκο, τον άντρα μου, και τάβλι. Ο χώρος ήταν πολύ όμορφος και μικρός, με παραδοσιακή διακόσμηση και μια ξύλινη τζαμαρία όπου κυρίως ο κόσμος καθόταν έξω. Επίσης σέρβιραν και παραδοσιακά προϊόντα στο μαγαζί όπως αμυγδαλωτά, κλασικό ελληνικό καφέ μαζί με γλυκό του κουταλιού. Χαιρόσουν να πηγαίνεις και να κάθεσαι ενώ δεν είχε κάτι τόσο το ιδιαίτερο. Θυμάμαι την ανατολή του ηλίου από το μπαλκόνι του δωματίου μας. Ήταν εξαιρετικό θέαμα. Μέναμε σε κτίριο τύπου πύργο και να σημειωθεί πως ήταν το μοναδικό δωμάτιο που είχε μπαλκόνι/βεράντα στη Μονεμβασιά.

4 LINES All Day Cafe-Bar

ENETIKO Cafe & Cocktail Bar

Γιάννη Ρίτσου, Κάστρο Μονεμβασιάς T.: 27320 61352 www.enetiko.olympicbiz.com Fb: Enetiko Cafe & Cocktail Bar Ig : enetiko_cocktailbar

Από το 1993 μέχρι σήμερα, όμορφο και προσεγμένο, το ΕΝΕΤΙΚΟ έχει βρει τον τρόπο να ξεχωρίζει και να χωράει τη Μονεμβασιά σε ένα ποτήρι. Μέσα, παλιά αντικείμενα, η μεγάλη φιλόξενη μπάρα και ήχοι jazz, rock και lounge. Έξω, η ταράτσα προσφέρει ανεμπόδιστη θέα – και υπέροχα ηλιοβασιλέματα. Τα cocktails υπογράφει ο Παναγιώτης Γκοβάτσος, με το Skyfall II να ξεχωρίζει: η βραβευμένη εξέλιξη του Skyfall, είναι όπως σημειώνει «η αποκορύφωση χρωμάτων και γεύσεων». Αν βρεθείς στη Μονεμβασιά, το ΕΝΕΤΙΚΟ, είναι must!

Η ΤΑΒΈΡΝΑ ΤΗΣ ΜΑΤΟΎΛΑΣ

Με τη θάλασσα και την παράδοση στο πιάτο

Η ταβέρνα της Ματούλας βρίσκεται στο ίδιο σημείο από τη δεκαετία του ’50, στο κεντρικό καλντερίμι του Κάστρου της Μονεμβασιάς. Ξεκίνησε από τη Ματούλα, θεία του Γιάννη Ρίτσου, και τον αδερφό της, ως το μοναδικό τότε μαγέρικο της καστροπολιτείας. Από τα χέρια της κόρης, Βενετίας, πέρασε τελικά στον εγγονό Γιώργο και οι δύο αυτές γενιές συνεχίζουν περήφανα την ιστορία. Η προσθήκη της αυλής, το 1985, άνοιξε τη θέα προς το πέλαγος και τις μεσαιωνικές κεραμοσκεπές, ενώ στην κουζίνα παραμένουν οι φημισμένες σπιτικές, παραδοσιακές συνταγές: οι ντολμάδες με αμπελόφυλλο ή λάχανο, ανάλογα την εποχή, είναι το νούμερο ένα πιάτο τους, κόκορας κρασάτος, αρνί φούρνου λαδορίγανη, χοιρινό με πορτοκάλι και λίγα και καλά ολόφρεσκα ψάρια της περιοχής. Πλάι στην οικογένεια, άνθρωποι που εργάζονται 20, 30, ακόμη και 40 χρόνια, μεταφέροντας μαζί τους εμπειρία και ιστορίες. Κάστρο Μονεμβασιάς Τ.: 2732 061660

Στον δρόμο προς την καστροπολιτεία, δίπλα στο λιμάνι, υπάρχει ένα all day spot, που έχει φόντο το πανέμορφο Κάστρο της Μονεμβασιάς. Στο 4 Lines ξεκινάς με καλό καφέ και brunch, συνεχίζεις με μεσημεριανό, burgers ή κάτι γλυκό και, όσο περνάει η ώρα και χαμηλώνουν τα φώτα, στα τραπέζια προσγειώνονται ψαγμένα ποτά και cocktails. Ο μοντέρνος, άνετος χώρος και η βολική τοποθεσία, μα πάνω απ’ όλα η θέα που δε χορταίνεται, το κάνουν την ιδανική στάση πριν ή μετά την επίσκεψη στο Κάστρο. ΕΟ Μονεμβασιάς Κροκεών 125, Γέφυρα Μονεμβασιάς T.: 27320 61201 Fb : 4 Lines All Day Cafe-Bar Ig: 4lines_allday

Η θέα στον βράχο

Ο Αντώνης θυμάται... Μονεμβασιά, Μονεμβασία, Μονεμβάσια. Ο καθένας έχει τον δικό του τρόπο να την αναφέρει. Το ίδιο και οι ταμπέλες. Από τις λίγες φορές που η βούληση του κράτους χώρεσε τη συλλογική ασυμφωνία. Θυμάμαι το κάστρο, όμορφο από κάθε πλευρά. Θυμάμαι τα πλακόστρωτα στενά, που περπατούσες και χανόσουν, κι έτσι για λίγο μπερδευόσουν αν ήσουν κι εσύ με τους κατακτητές. Ύστερα έβλεπες τη θάλασσα και καταλάβαινες πόσο λίγο σου ανήκει το οτιδήποτε. Καλύτερα ένα ποτό κάτω από το δέντρο και ας αφήσουμε τις κατακτήσεις.

Πίσω από τη γέφυρα, στην απέναντι πλευρά του δρόμου, απλώνεται ο σύγχρονος οικισμός που υποδέχονται τον ταξιδιώτη. Το βλέμμα όμως δύσκολα μένει εκεί. Ο επιβλητικός βράχος δεσπόζει ακριβώς απέναντι, υψωμένος πάνω από τη θάλασσα, και δημιουργεί την αίσθηση ενός φυσικού φρουρίου που μοιάζει να αποκόπηκε από την ηπειρωτική γη. Ένα από τα δυνατότερα στοιχεία λοιπόν της Γέφυρας είναι ότι βλέπεις την καστροπολιτεία από την απέναντι πλευρά και αντιλαμβάνεσαι πραγματικά τον όγκο και τη θέση της μέσα στη θάλασσα. Παρατήρησέ το όσο μπορείς πριν βρεθείς εντός του· άλλωστε έχει τη σημασία του να έχεις την πλήρη εικόνα ενός τόσο μοναδικού τοπίου.

Η σχέση του παλιού με το νέο Η Μονεμβασιά ζει ανάμεσα σε δύο κόσμους: τη μεσαιωνική πολιτεία πάνω στον βράχο και τον σύγχρονο παραθαλάσσιο οικισμό απέναντι, τη Γέφυρα, το σύγχρονο αντίβαρο στην καστροπολιτεία. Εδώ βρίσκονται καταλύματα, εστιατόρια, καταστήματα και όλα όσα χρειάζεται ο επισκέπτης πριν ή μετά την περιήγησή του στην καστροπολιτεία. Η γέφυρα γίνεται έτσι ένα φυσικό πέρασμα από το σήμερα στο χθες. Από τη μία, ένας ζωντανός οικισμός που κοιτάζει τη θάλασσα και τον βράχο· από την άλλη, τα τείχη, τα πέτρινα σπίτια και τα καλντερίμια μιας άλλης εποχής. Δύο διαφορετικές όψεις της ίδιας πόλης, που συνυπάρχουν αρμονικά.

Το παραλιακό κομμάτι Η παραλιακή πλευρά της Μονεμβασιάς έχει τη δική της γοητεία και το φθινόπωρο. Το φως μαλακώνει, τα χρώματα της θάλασσας αλλάζουν μέσα στη μέρα και ο βράχος απέναντι μοιάζει ακόμη πιο επιβλητικός. Αν ο καιρός το επιτρέψει, μια φθινοπωρινή βουτιά μπορεί να γίνει η απρόβλεπτη στάση του ταξιδιού. Διαφορετικά, η βόλτα δίπλα στο νερό, ένας καφές ή ένα τραπέζι σε κάποιο από τα παραθαλάσσια ταβερνάκια αρκούν για να απολαύσεις την εποχή. Θυμήσου ότι η θάλασσα δεν είναι μόνο καλοκαιρινή υπόθεση, συνεχίζει να πρωταγωνιστεί όλες τις εποχές, αρκεί να… την πάρεις με καλό μάτι!

ΑΠΟ ΠΙΣΩ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ

Η άλλη πλευρά της Μονεμβασιάς

ΟΙΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑΣ «ΤΣΙΜΠΙΔΗ» Εκεί όπου ξαναγεννήθηκε η Μαλβαζία Από το 1997, η Οινοποιητική Μονεμβασιάς υπηρέτησε ένα φιλόδοξο όραμα: να ξαναφέρει το ξεχωριστό terroir της Μονεμβασιάς στον παγκόσμιο οινικό χάρτη, επενδύοντας στις γηγενείς ποικιλίες του τόπου. Στους 300 στρέμματα βιολογικών αμπελώνων της οικογένειας Τσιμπίδη καλλιεργούνται σπάνιες ποικιλίες όπως η Μονεμβασιά, η Κυδωνίτσα, το Ασπρούδι και το Μαυρούδι, αναδεικνύοντας τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της λακωνικής γης. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το Malvasia, το ιστορικό γλυκό κρασί που έκανε το όνομα της Μονεμβασιάς γνωστό σε ολόκληρο τον κόσμο του Ύστερου Μεσαίωνα. Σήμερα, η Οινοποιητική Μονεμβασιάς είναι το μοναδικό οινοποιείο που τον παράγει, συνεχίζοντας μια οινική ιστορία αιώνων. Το οινοποιείο είναι επισκέψιμο όλο τον χρόνο, προσφέροντας γευσιγνωσίες για όσους θέλουν να γνωρίσουν από κοντά τα κρασιά και τον τόπο τους. Οι επισκέψεις πραγματοποιούνται κατόπιν κράτησης, μέσω της ιστοσελίδας ή τηλεφωνικά. 57ο χλμ. Εθνικής Οδού Τάραψας-Μονεμβασίας Τ.: 2732 071 705 Ig: monemvasia_winery Fb: Monemvasia Winery www.monemvasiawinery.gr

ΜΟΡΈΩΣ ΉΔΙΣΤΑ Δαγκώνοντας ένα αμυγδαλωτό… Στη Μονεμβασιά, το αμυγδαλωτό έχει τη δική του ιστορία, και το Μορέως Ήδιστα την κρατάει ζωντανή! Όλα ξεκίνησαν το 1958, όταν στο ισόγειο του ξενοδοχείου όπου σήμερα στεγάζεται το ζαχαροπλαστείο, η οικογένεια Χαραμή διατηρούσε καφενείο και, μαζί με τον καφέ, σέρβιρε τα παραδοσιακά αμυγδαλωτά της, βασισμένα σε παλιές συνταγές της γιαγιάς. Με τα χρόνια, η συνταγή εξελίχθηκε και έγινε το περίφημο (και βραβευμένο) αμυγδαλωτό του Μορέως Ήδιστα, άρρηκτα συνδεδεμένο με τη Μονεμβασιά. Απλά, αγνά υλικά –αμύγδαλο, ζάχαρη, ασπράδι αυγού, βούτυρο και ανθόνερο– και η προσήλωση στην ποιότητα παραμένουν σταθερές αξίες της οικογένειας. Σήμερα, δίπλα στα ξακουστά αμυγδαλωτά, βρίσκουμε σαμουσάδες, φλογέρες, μελιτίνια, ραφιόλια, σιροπιαστά, γλυκά του κουταλιού, περισσότερα από 40 είδη πάστας αλλά και το χειροποίητο παγωτό που έχει το δικό του φανατικό κοινό. Και για όσους θέλουν να γευτούν την παράδοση και στην Αθήνα, τα γλυκά του Μορέως Ήδιστα βρίσκονται πλέον και στη Στοά Αρσακείου. 23ης Ιουλίου 1821 6, Γέφυρα 2 | T.: 2732 061040 Ig: morewshdista | Fb: Μορέως Ήδιστα www.amigdaloto.gr

Γράφει η Στεργιάνα Τζέγκα Διαφήμιση: Θοδωρής Διαμαντόπουλος

Αυτήν τη φορά «αποσυναρμολογούμε» την μπύρα και

κάνουμε βουτιά σε όσα κρύβονται μέσα και γύρω από αυτήν

Η μπύρα είναι εμπειρία! Και όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, επιστρέφουμε στην αγαπημένη μας θεά. Τη βάζουμε στο μικροσκόπιο, την αποσυναρμολογούμε,

περιεργαζόμαστε τα συστατικά της ένα ένα κι επιστρατεύουμε τις αισθήσεις μας για να ανακαλύψουμε τι την κάνει τόσο ξεχωριστή. Γιατί πίσω από κάθε γουλιά που μας ξαφνιάζει, κρύβεται ολόκληρη επιστήμη!

Το

DNA

(Οι πρώτες ύλες)

ΛΥΚΙΣΚΟΣ

Ο λυκίσκος είναι αυτός που βάζει την ένταση στο παιχνίδι. Ανάλογα με την ποικιλία, την ποσότητα και το πότε θα προστεθεί, μπορεί να δώσει πίκρα ή αρώματα που θυμίζουν εσπεριδοειδή, τροπικά φρούτα, λουλούδια, ρητίνη ή μπαχαρικά. Το ίδιο υλικό, λοιπόν, μπορεί να δώσει έναν εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα ανά περίπτωση.

ΜΑΓΙΑ

Η μαγιά μετατρέπει τα σάκχαρα σε αλκοόλ και διοξείδιο του άνθρακα και, ταυτόχρονα, παράγει ενώσεις που επηρεάζουν το άρωμα και τη γεύση. Διαφορετικές μαγιές σημαίνουν διαφορετική ζύμωση, άρα και διαφορετική προσωπικότητα στο ποτήρι.

Η ΕΞΙΣΩΣΗ

Τέσσερα βασικά υλικά, αμέτρητες μεταβλητές. Ποικιλία κριθαριού, βαθμός καβουρδίσματος της βύνης, είδος λυκίσκου, στέλεχος μαγιάς, νερό, θερμοκρασίες, χρόνοι και τεχνικές. Η μπύρα δεν έχει μία συνταγή· έχει μια ολόκληρη γλώσσα συνδυασμών. Και κάθε ζυθοποιός αποφασίζει τη γλώσσα που τον ενδιαφέρει να μιλήσει.

ΒΥΝΗ

Όλα ξεκινούν από τον σπόρο. Η βύνη (συνήθως κριθάρι, αν και υπάρχει και βύνη από σίκαλη, βρώμη, σιτάρι) πρώτα βλασταίνει ελεγχόμενα και μετά αποξηραίνεται. Από τη βύνη θα προκύψουν, κατά την πολτοποίηση, τα σάκχαρα που θα ζυμώσει η μαγιά, αλλά και μεγάλο μέρος από το χρώμα, το σώμα, τη γεύση και τον αφρό της μπύρας.

ΝΕΡΟ

Αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της μπύρας, γι’ αυτό και δεν είναι καθόλου ουδέτερο συστατικό. Η περιεκτικότητά του σε μέταλλα και η χημεία του, επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο εκφράζονται η βύνη και ο λυκίσκος. Αλλάζοντας τη χημεία του νερού, μπορείς να αλλάξεις την ισορροπία ολόκληρης της μπύρας.

ΧΡΟΝΟΣ

Η μπύρα δεν τελειώνει όταν βράσει. Ακολουθούν η ζύμωση και, ανάλογα με τη μπύρα και την τεχνική, στάδια ωρίμανσης και ανθράκωσης, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις και παλαίωσης. Κάθε στάδιο αφήνει το αποτύπωμά του.

Red lion pub Still roaring Από το 1972, το Red Lion αποτελεί σταθερό σημείο της αθηναϊκής pub σκηνής, παραμένοντας αυθεντική, κλασική βρετανική pub. Ο Δημήτρης Αμπανούδης προσφέρει craft μπίρες από μικρούς παραγωγούς, ουίσκι, εξελισσόμενη λίστα ποτών και cocktails, non-alcoholic επιλογές, βελάκια και πολλή rock. Πίσω από την μπάρα, ο head bartender Μιχάλης Μάρας, η beer lover & specialist Ειρήνη Περδικάκη και ο Milo, με εμπειρία σε ιρλανδικές pubs και δύο χρόνια στο Red Lion, συμπληρώνουν την ομάδα που δίνει χαρακτήρα στο Red Lion. Ιδανικό spot για καλό ποτό και να κάτσεις λίγο παραπάνω. Νηρηίδων 16, Aθήνα | T: 210 72 28 149 fb: The Red Lion Pub | Ig: redlionpub_athens

Ζυθοποιία Πηνειού Η νέα ανατομία της μπύρας Για δεκαετίες, η μπύρα οριζόταν από τέσσερα βασικά συστατικά: νερό, βύνη, λυκίσκο και μαγιά. Σήμερα όμως, η πραγματική της ανατομία περιλαμβάνει και έναν πέμπτο παράγοντα: τις ανάγκες του καταναλωτή. Η σύγχρονη αγορά ζητά περισσότερες επιλογές, χωρίς συμβιβασμούς στη γεύση και την ποιότητα. Μπύρες χωρίς γλουτένη, χωρίς αλκοόλ και προϊόντα που ανταποκρίνονται σε έναν πιο συνειδητοποιημένο τρόπο ζωής διαμορφώνουν τη νέα εποχή του ζύθου. Στη Ζυθοποιία Πηνειού, η καινοτομία αποτελεί βασικό μέρος αυτής της εξέλιξης και εδώ γίνεται πράξη. Το 2025 ανέπτυξαν και πιστοποίησαν πλήρες χαρτοφυλάκιο μπυρών χωρίς γλουτένη, ενώ το 2026 προχώρησαν ένα βήμα παραπέρα, πιστοποιώντας τη βιοδραστικότητά τους μέσω της διεθνούς πιστοποίησης AFQ (Antioxidant Functional Quality). Παράλληλα, ξεκινά η πρώτη παραγωγή μπύρας χωρίς αλκοόλ. Για την ομάδα της Ζυθοποιίας Πηνειού, η μπύρα δεν σταματά να εξελίσσεται. Η νέα εποχή της μπύρας χτίζεται πάνω στις νέες ανάγκες των ανθρώπων. www.pineiosbrewery.gr | Fb & Ig: pineios brewery 7ο χλμ Επ. Οδού, Λαρισας – Συκουρίου Τ.: 2410 575710

Tapfield Tap, taste, repeat Στο Tapfield η μπύρα είναι η αφορμή, ο λόγος και η ουσία. Εδώ τα 23 taps αλλάζουν διαρκώς, φέρνοντας στο ποτήρι σου ετικέτες από ελληνικές μικροζυθοποιίες και επιλεγμένους διεθνείς παραγωγούς. Ο Μίλτος και ο Κώστας ξέρουν όλες τις μπυροεξελίξεις και θα σε κατευθύνουν ώστε να δοκιμάσεις αυτό που ελπίζεις. Βέβαια, μια καλή ιδέα πάντα είναι η Down Under, η Double Dry Hopped New England IPA που έφτιαξαν με την Alu, και αν πεινάς, συνόδευσέ την με burgers, nachos ή κάποια από τις άλλες νοστιμιές.

Ναυάρχου Αποστόλη 4, Ψύρρη | Τ.: 210 32 21 923 Fb: Tapfield | Ig: tapfield_bar

Μπυρα

στις αισθήσεις

ΠΡΙΝ ΑΚΌΜΗ ΠΙΟΎΜΕ, Η ΜΠΎΡΑ ΈΧΕΙ ΑΡΧΊΣΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΣΥΣΤΉΝΕΤΑΙ. ΤΟ ΧΡΏΜΑ, Ο ΑΦΡΌΣ ΚΑΙ ΚΥΡΊΩΣ ΤΟ ΆΡΩΜΆ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΎΝ ΠΡΟΣΔΟΚΊΕΣ ΓΙΑ ΑΥΤΌ ΠΟΥ ΘΑ ΑΚΟΛΟΥΘΉΣΕΙ. Η ΓΕΥΣΤΙΚΉ ΕΜΠΕΙΡΊΑ ΕΝΌΣ ΠΟΤΟΎ (ΌΠΩΣ ΚΑΙ ΕΝΌΣ ΦΑΓΗΤΟΎ) ΔΕΝ ΕΊΝΑΙ ΥΠΌΘΕΣΗ ΜΌΝΟ ΤΗΣ ΓΛΏΣΣΑΣ.

Η θερμοκρασία; Μια πολύ κρύα μπύρα μπορεί να μας δώσει διαφορετική αισθητηριακή εμπειρία από την ίδια μπύρα σε υψηλότερη θερμοκρασία: αλλάζουν η αντίληψη του αρώματος, της ανθράκωσης, της πίκρας και άλλων χαρακτηριστικών. Γι’ αυτό δεν υπάρχει μία ιδανική θερμοκρασία για όλες τις μπύρες. Μια lager, μια IPA και μια δυνατή ale δεν ζητούν απαραίτητα το ίδιο.

Η υφή; Η ανθράκωση, το σώμα, ο αφρός, η πυκνότητα και το πόσο στεγνή, απαλή ή γεμάτη είναι μια μπύρα, επηρεάζουν καθοριστικά την εμπειρία. Η ανθράκωση, για παράδειγμα, δεν είναι απλώς οι φυσαλίδες: δημιουργεί συγκεκριμένες αισθήσεις στο στόμα και επηρεάζει το πώς αντιλαμβανόμαστε την μπύρα.

Πώς σχεδιάζεται μια γεύση;

Το άρωμα; Οι αρωματικές ενώσεις που απελευθερώνονται από τη μπύρα μπορεί να μας θυμίσουν φρούτα, λουλούδια, βότανα, μπαχαρικά, ψωμί, καραμέλα και πολλά ακόμη. Γι’ αυτό δύο μπύρες με παρόμοια πίκρα και αλκοολικό βαθμό μπορούν να έχουν εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα. Λυκίσκος, βύνη και μαγιά δίνουν ο καθένας το δικό του αρωματικό και γευστικό αποτύπωμα.

Το χρώμα; Ένα σκούρο χρώμα μπορεί να μας κάνει να περιμένουμε πιο γεμάτες, γλυκές ή καβουρδισμένες νότες, ενώ μια πολύ ανοιχτή μπύρα μπορεί να μας προϊδεάσει για κάτι πιο ελαφρύ. Το μάτι, λοιπόν, έχει ήδη σχηματίσει μια πρώτη εντύπωση πριν από την πρώτη γουλιά.

Ο ζυθοποιός ξεκινά από το αποτέλεσμα που θέλει να πετύχει και δουλεύει προς τα πίσω. Επιλέγει βύνες για τα σάκχαρα, το χρώμα, το σώμα και τις γεύσεις τους, λυκίσκους για την πίκρα και τα αρώματά τους, μαγιά για τον χαρακτήρα της ζύμωσης και νερό που θα στηρίξει την επιθυμητή ισορροπία. Μετά μπαίνουν στην εξίσωση οι θερμοκρασίες, οι χρόνοι και η τεχνική. Η σύγχρονη ζυθοποιία δεν σταματάει να πειραματίζεται: φρούτα, μπαχαρικά, καφές, τσάι και άλλες πρώτες ύλες χρησιμοποιούνται για να προσθέσουν νέες αρωματικές και γευστικές διαστάσεις, ενώ οι νέες ποικιλίες λυκίσκου δίνουν όλο και πιο έντονα φρουτώδη, εσπεριδοειδή και τροπικά αρώματα.

Ammousa Beer

Brauhaus

Να την πιείς στο… τραπέζι!

Haus of beer Μία από τις παλιότερες μπυραρίες της Αθήνας –και πλέον gastropub–, το Brauhaus, δεν κρύβει την αγάπη του για τη μπύρα και το καλό φαγητό. Στεγάζεται σε ένα φανταστικό κτίριο του 1920 με όμορφο κήπο και με τη Δέσποινα να επιμελείται το μενού, δίπλα σε βαρελίσιες (Guinness, Peroni, Chios) και premium μπύρες, το αποτέλεσμα είναι ό,τι καλύτερο. Κάθε Παρασκευή, η ατμόσφαιρα γίνεται ακόμα πιο ζεστή, με live rock μουσική και θεματικές βραδιές. Δεν είμαστε για να τα χάνουμε κάτι τέτοια! Λεωφόρος Δεκελείας 67, Νέα Φιλαδέλφεια T.: 211 00 87 887 | Fb: Brauhaus67 Ig: brauhaus.67 | TikTok: brauhaus61

En Aithria Athens Αν η μπύρα είναι για σένα κάτι περισσότερο από ένα δροσερό ποτήρι, τότε το En Aithria Athens είναι το στέκι που αξίζει να ανακαλύψεις. Με μια εντυπωσιακή συλλογή από περίπου 180 ετικέτες μπύρας, προσφέρει ένα ταξίδι γεύσεων που καλύπτει κάθε προτίμηση, από τις κλασικές αγαπημένες μέχρι επιλογές που προσκαλούν σε νέες ανακαλύψεις. Εδώ, κάθε ποτήρι γίνεται αφορμή για παρέα,

Ο μηχανικός Γεώργιος Ντάνος ξεκίνησε να ζυθοποιεί το 2016 από ένα υπόγειο, κι όμως, μέσα σε δέκα χρόνια, οι δημιουργίες του κατέκτησαν 33 διεθνή βραβεία και φανατικό κοινό! Η ιδέα ήταν και παραμένει απλή: να μας προσφέρει μπίρες που να συνδυάζονται άψογα με το φαγητό. Οι premium μπίρες AMMOUSA βρίσκονται πλέον στα κορυφαία εστιατόρια, ξενοδοχεία και delis της χώρας και μας διηγούνται δύο διαφορετικές νόστιμες ιστορίες: Tropical Stout με βανίλια, καφέ και σοκολάτα και English IPA με τζίντζερ και εσπεριδοειδή. Το μόνο που μένει; Να διαλέξεις. Παρνασσού 17, Πάτρα | T.: 2610320423 Fb: ammousabeer | Ig: ammousabeer www.ammousabeer.gr

Ένας παράδεισος για τους λάτρεις της μπύρας χαλάρωση και γευστικούς συνδυασμούς, με λαχταριστά burgers, εκλεκτά πιάτα και comfort food να συμπληρώνουν ιδανικά την εμπειρία. Στην καρδιά της Αθήνας, με ξεχωριστή ατμόσφαιρα και θέα στην Ακρόπολη, το En Aithria αποδεικνύει πως η απόλαυση της μπύρας είναι μια ολόκληρη κουλτούρα, που μοιράζεται καλύτερα με καλή παρέα.

Άστιγγος 13, Αθήνα Τ.: 210 32 53 957 Fb: En Aithria Athens Ig: en_aithria_athens

amazing music

www.galaxy92.gr

Η «Κυβέλη», ο χειμώνας κι εγώ ΈΧΩ ΜΙΑ ΘΕΩΡΊΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΕΙΜΏΝΑ ΣΤΗΝ ΑΘΉΝΑ: ΤΟ ΔΎΣΚΟΛΟ ΔΕΝ ΕΊΝΑΙ ΝΑ ΒΡΕΙΣ ΚΆΠΟΥ ΝΑ ΖΕΣΤΑΘΕΊΣ. ΕΊΝΑΙ ΝΑ ΒΡΕΙΣ ΈΝΑΝ ΚΑΛΌ ΛΌΓΟ ΓΙΑ ΝΑ ΒΓΕΙΣ ΑΠΌ ΤΟ ΣΠΊΤΙ. ΚΙ ΈΝΑΣ ΑΠΌ ΤΟΥΣ ΔΙΚΟΎΣ ΜΟΥ ΒΡΊΣΚΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΊΑ ΑΓΊΟΥ ΓΕΩΡΓΊΟΥ, ΣΤΗΝ ΚΥΨΈΛΗ, ΣΕ ΈΝΑ ΤΡΑΠΈΖΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΈΝΕΙ ΆΔΕΙΟ ΓΙΑ ΠΟΛΛΉ ΏΡΑ.

Eπτανήσου 15, Αθήνα, Πλατεία Αγίου Γεωργίου

Ώρες καταστήματος & delivery 12.00-01.00 μέσω efood & wolt

kivelirest

210 82 19 406

@kyveli_kypseli

Η «Κυβέλη» είναι από εκείνα τα μαγαζιά που γίνονται ανεπιτήδευτα… προορισμός. Θυμάσαι τις γεύσεις, την ατμόσφαιρα, τις κουβέντες και κάποια στιγμή επιστρέφεις, σιγά σιγά κι αθόρυβα. Μπορεί να πας για «κάτι στα γρήγορα» και να καταλήξεις να έχεις παραγγείλει περισσότερα απ’ όσα υπολόγιζες, γιατί το φαγητό εδώ έχει κάτι από τα τραπέζια που θυμόμαστε από τα σπίτια μας: μπαίνει στη μέση, μοιράζεται και σε κάνει να θέλεις να δοκιμάσεις λίγο απ’ όλα. Η φάβα και οι γκιουζελμέδες με φέτα, δυόσμο και μέλι είναι μια καλή αρχή. Μετά έρχεται το σπεντζοφάι με χοιρινό απάκι και πορτοκάλι, το σουτζούκι με αυγά και γραβιέρα — από εκείνα τα πιάτα που δεν χρειάζονται πολλές συστάσεις. Και κάπου ανάμεσα θα εμφανιστούν και τα σκιουφιχτά ή τα μεθυσμένα φιλετάκια κοτόπουλο, γιατί σε μια παρέα πάντα υπάρχει κάποιος που θα πει «να πάρουμε κι αυτό να το δοκιμάσουμε» - κάποιος πάντα το λέει και καλά κάνει. Γιατί τελικά αυτό είναι που μου αρέσει στην «Κυβέλη»: δεν χρειάζεται να ψάξεις αφορμή για να καθίσεις. Η βραδιά παίρνει μόνη της τον δρόμο της· ένα ποτήρι κρασί γίνεται δεύτερο, η κουβέντα ανοίγει, τα πιάτα αδειάζουν και το «φεύγουμε σε λίγο» μετατίθεται διαρκώς. Έτσι, η αρχική μου θεωρία αποκτά μια πιο πρακτική εφαρμογή. Ίσως το θέμα τελικά να μην είναι πόσο κρύο κάνει έξω, αλλά τι σε περιμένει μέσα. Στην «Κυβέλη», τουλάχιστον, ξέρω ήδη την απάντηση: ένα τραπέζι, μια παρέα και αρκετούς λόγους για να μην κοιτάξω την ώρα.