Tuy Hub
THAI BUFFALO LEARNING AND BUSINESS DEVELOPMENT CENTER
THESIS IN ARCHITECTURE 2023
FACULTY OF ARCHITECTURE, URBAN DESIGN AND CREATIVE ARTS MAHASARAKHAM UNIVERSITY
1 2 3 4
ชอวทยานพนธ ศนยพฒนาการธรกจควายสวยงาม
ชอผทําวทยานพนธ นางสาวอภญญา จารจตร
อาจารยทปรกษา อาจารยชโนรส พนทว
สาขาวชา สถาปตยกรรม
ปการศกษา 2566
บทคดยอ
ในปจจบน ธรกจควายสวยงามมกลมคนทใหความสนใจเปนจํานวนมาก เนองจากรายไดทด จากการขายนํ้าเชอ
ฝากเลยง ฝากผสม โดยเฉพาะราคาขายทสงกวา 10 ลานตอตว จากความตองการของตลาดทงในและตางประเทศ เชน จน เวยดนาม ทมความตองการควายทรางใหญ เนอเยอะ ประกอบกบสถานการณ โควด 19 ทําใหผคนทเดนทางกลบมาอยบาน หลงตกงานอยางถาวร จงทําใหธรกจควายสวยงามมการพฒนามากยงขน แตยงขาดความรความเขาใจในการเลยงควายในรป แบบของวถใหม โครงการศนยพฒนาการธรกจควายสวยงามมวตถประสงคเพอพฒนาการเลยงควายสวยงามใหพรอมตอการ ประกวดและพรอมเปนพอพนธแมพนธทมคณภาพ เพอใหความรกบเกษตรกรหรอผทสนใจในธรกจควายสวยงามไดนําความร ไปประกอบการเลยงควายสวยงาม
1. โครงการตงอยบนพนท 43 ไร บานสะนํา ตําบลบานไร อําเภอบานไร จงหวดอทยธาน เปนพนทเชอมตอการทองเทยว
ภายในชมชน และอําเภอทเปนแหลงทองเทยวทางธรรมชาต พนทใกลเคยงเปนปาและเขาอนรกษมความอดมสมบรณทาง ทรพยากรธรรมชาตทเหมาะกบการเลยงควาย 2 แนวคดในโครงการคอ การออกแบบเพอคณภาพคนเลยงควายและควาย เพมศกยภาพของฟารมทเคยเปนอยใหมการใช งานทดขน รวมไปถงการอยรวมกบทรพยากรธรรมชาตทมอยอยางรคณคา เนนพนททเออตอปฏสมพนธของคนและควาย ในการทํากจกรรมทจะเกดขน
วทยานพนธนศกษาพฤตกรรม พนท กจกรรมทเกยวของกบควายสวยงาม รวมไปถงการเลยง การดแล การเตรยม พนท และทรพยากรใหพรอมในการเลยงควายสวยงาม เพอนํามาวเคราะหหาขอมลการออกแบบ แนวความคด การจดสรร พนทใหคนและควายใชพนทรวมกน ใหสามารถรองรบกจกรรมและความตองการของคนและควายไดอยางเหมาะสม ผลการออกแบบสถาปตยกรรมอาคาร ศนยพฒนาการธรกจควายสวยงาม มรายละเอยด ดงน การออกแบบพนทเลยงควายถกออกแบบใหเหมาะสมกบประเภทของควาย เชน การเพมระดบการกนคอกในระดบ สายตาของควายพอพนธเพอปองกนการตอสของควายพอพนธ จากเดมทมระดบการกนคอกทระดบลําตว ซงในการออกแบบ
พนทในลกษณะนอาจจะสามารถตอยอดไปยงการออกแบบพนทสําหรบสตวอนๆ เชน การเลอกแบงการใชงานพนทของสตว ดวยองคประกอบของสถาปตยกรรม ลกษณะโครงการ เปนศนยรวมควายสวยงามเพอการประกวด เปนอาคารสาธารณะ มองคประกอบหลก คอ ฟารมเลยง และสนามประกวด ซงมฟารม 4 โรงเรอน 3 รปแบบการใชงาน พรอมสนามประกวดทรองรบการประกวดระดบภมภาค โครงการมพนทใชสอยรวม 10,900 ตารางเมตร โดยประมาณ
3. รปแบบอาคาร เปนโรงเรอนเลยงควายและพนทเกบอาหารสํารองควายซอนชน 2 ชน เชอมโยงกนในระนาบแนวตง และ สนามประกวดทออกแบบตามมาตรฐานสากล สามารถรองรบการประกวดและคอกพกระหวางประกวดได ไมแบงกนพนท สําหรบควายและคนดวยขอบเขตทชดเจน สามารถเขาถงไดงายในขณะทมความปลอดภยโดยใชองคประกอบของ สถาปตยกรรม การสรางขอบเขตของพนท เชน ดวยวสดหรอระดบทแตกตางกน การใชเนนดน นํ้า หลม โคลน เปนตน
4
กตตกรรมประกาศ
วทยานพนธนสําเรจมาดวยความเมตตากรณาและความชวยเหลอจากคณะกรรมการวทยานพนธ ผจดทําวทยานพนธ
ขอขอบคณ
ขอขอบคณ อาจารยชโนรส พนทว อาจารยทปรกษาประจําวทยานพนธทคอยแนะนํา เสนอแนะขอมล แนะนําเทคนค
วธการ กระบวนการการทํางาน แนะแนวการแกไขปญหาในการทํางานพรอมแนะนําแหลงการหาขอมลตางๆมาประกอบการ ทําวทยานพนธเลมน
ขอขอบคณพๆประจําฟารม วลยฟารม มหาสารคาม ทใหขอมลเกยวกบการเลยงดควายสวยงาม กจวตรชวงเวลาการ ทํางานของคน การเปนอยของควาย เพอเปนกรณศกษา
ขอขอบคณชาวบานบานคําพระหมท 3 บานคําพระ อําเภอหวตะพาน จงหวดอํานาจเจรญ ทใหขอมลการสมภาษณ การเลยงควายทวไป เพอรบรความแตกตางของควายทวไปและควายสวยงาม
ขอขอบคณคณปวช และทมงานควายนาคาเฟ อําเภอสวางอารมณ จงหวดอทยธาน ทแนะนําขอมลการเรมตนการ เลยงควายสวยงาม ขนตอนวธการในการดแลควายสวยงามเพอเขารวมการประกวดในสนามประกวด นางสาวอภญญา จารจตร
ผจดทําวทยานพนธ
บทคดยอ
กตตกรรมประกาศ
สารบญ
สารบญภาพ
บทท 1 ความเปนมาและความสําคญ
ความเปนมาของโครงการ
วตถประสงคโครงการ
ขอบเขตการศกษา
ขอบเขตโครงการ
บทท 2 วรรณกรรมทเกยวของและกรณศกษา
คนกบควายในประวตศาสตร
คนกบควายในอดต
ควายในแตละภมภาคและจงหวดในไทย
ขอแตกตาง ควายปลก ควายแมนํ้า
ลกษณะของควายสวยงาม
พนทและขนาดของควายสวยงาม
วฏจกรชวตของควายสวยงาม
พฤตกรรม การใชชวต
การเลยงและการเตรยมพนทเลยงควาย
รปแบบการวางผงอาคารพก (รสอรท-ควาย)
รปแบบและพนทหองวจยทเกยวของ
รปแบบของสนามประกวดควายสวยงาม
รปแบบและวธการจดทพนทจดแสดงนทรรศการ
พนท อปกรณ และวธการผสมเทยม
พลงงานทนํามาใชภายในโครงการ
กรณศกษา
บทท 3 ความเปนไปไดของโครงการ
นโยบายและหนวยงานสนบสนนทเกยวของ กฎหมาย ขอปฏบตทตงสําหรบฟารมควายเนอมาตรฐาน
สารบญ
กฎกระทรวงบงคบใชผงเมองรวมอทยธาน จนตภาพโครงการ บทท 4 รายละเอยดโครงการ กลมผใชงานโครงการ หนา 1-2 3 3 3 5 5-6 7-8 9 10 11 12 12 13-14 15 16 17-18 19-20 21-22 23-24 27 29 29 29 30 31-32 ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม
จํานวนของกลมผใชงานในโครงการ
ตารางชวงเวลาการเขาใชงานของผใชงาน
ตารางกจกรรมในโครงการ
แสดงวธคดคํานวณพนท Farm
แสดงวธคดคํานวณพนท Farm Service
แสดงวธคดคํานวณพนท Exhibition
แสดงวธคดคํานวณพนทสนามประกวด
แสดงวธคดคํานวณพนทบรการสาธารณะ
แสดงวธคดคํานวณพนทงานระบบ
แสดงวธคดคํานวณพนทจอดรถในโครงการ
สรปพนทในโครงการ
บทท 5 วเคราะหทตงโครงการ
วเคราะหมมมองทตงโครงการจากภายใน
วเคราะหมมมองทตงโครงการจากภายใน
วเคราะหศกยภาพทตงโครงการ
บทท 6 แนวคดและผลงานการออกแบบ
แนวคดและประเดนในการออกแบบ
การนําเสนอผลงานและการออกแบบครงท 1
การนําเสนอผลงานและการออกแบบครงท 2
การนําเสนอผลงานและการออกแบบครงท 3
บทท 7 สรปผลการศกษา
สารบญ (ตอ)
การศกษาภาคขอมล การศกษาการออกแบบ ขอเสนอแนะ บรรณานกรม
หนา 31-33 35-38 38 39 40 41 42 43 44 44 44-48 49 50 51-52 53-54 55 56-58 59-68 69 69 69 70 72 ธรกจควายสวยงาม ศนยการพฒนาธรกจควายส
ประวตผเขยนวทยานพนธ
สารบญภาพ
บทคดยอ
กตตกรรมประกาศ
สารบญ
สารบญภาพ
บทท 1 ความเปนมาและความสําคญ
(A-0) ภาพอธบายทมาและความสําคญของโครงการ
(A-1) ภาพปกบทท 2
บทท 2 วรรณกรรมทเกยวของและกรณศกษา
(A-2) ภาพอธบายประวตความสมพนธของคนกบควาย
(A-3) ภาพอธบายชมชนของคนเลยงควาย
(A-4) ภาพอธบายชนดของควายในแตละภมภาคของประเทศไทย
(A-5) ภาพอธบายขอแตกตาง ควายปลก ควายแมนํ้า
(A-6) ภาพอธบายขนาดของควายสวยงาม
(A-7) ภาพอธบายลกษณะของควายสวยงาม
(A-8) ภาพอธบายขนาดของควายสวยงาม
(A-9) ภาพอธบายขนาดของควายตามชวงอาย
(A-10) จงควายลงทง
(A-11) ภาพอธบายการเลยงควายใหไดมาตรฐาน
(A-12) ขน-ลงควายในตลาดโคกระบอ
(A-13) ควายในฟารมเลยง
(A-14) ไลควายลงทง
(A-15) ใหอาหารควาย
(A-16) ใหอาหารควาย
(A-17) เรองราวของอดต
(A-18) เรองราวของปจจบน
(A-19) เรองราวของอนาคต
(A-20) ขนตอนการผสมเทยม
(A-21) ซองผสมเทยม
(A-22) อปกรณผสมเทยม
(A-23) โซลารเซลล และแผงควบคม
(A-24) เกบนํ้ารปแบบประยกตใชกบงานเกษตรกรรม
(A-25) เกบนํ้ารปแบบประยกตใชกบระบบนํ้าอปโภคในบาน (A-26)
(A-27) ระบบผลตไฟฟาจากแกสชวภาพ (A-28) ผลตอบแทนจากมลควาย (A-29) ภาพปกบทท 3 หนา 1-2 4 5 6 7-8 9 10 10 11 12 13 13 13 14 14 14 14 20 20 20 21 21 22 23 23 23 24 24 24 28 ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม
บอโดมแบบคงท
สารบญภาพ (ตอ)
บทท 3 ความเปนไปไดของโครงการ
(A-30) จนตภาพโครงการ
(A-31) จนตภาพโครงการภาพรวม
(A-32) จนตภาพโครงการภายนอก
(A-33) จนตภาพโครงการภายใน
(A-34) ควายกบคน
(A-35) ฉดยาควาย
(A-36) ประกวดควายงาม
(A-37) ควายพอพนธ 5 ตว
(A-38) ภาพปกบทท 4 บทท 4 รายละเอยดโครงการ
(A-39) กจกรรมภายในโครงการ
(A-40) แสดงวธคํานวณพนทฟารม
(A-41) แสดงวธคํานวณพนทสํารองอาหาร
(A-42) แสดงวธคํานวณพนทสําหรบพนกงาน
(A-43) แสดงวธคํานวณพนทรบรอง
(A-44) แสดงวธคํานวณพนทแทะเลม ตากแดด แชปลก
(A-45) แสดงวธคํานวณพนทปลกหญา
(A-46) แสดงวธคํานวณพนทวจย เกบนํ้าเชอ
(A-47) แสดงวธคํานวณพนทจดแสดง
(A-48) แสดงวธคํานวณพนทสนามประกวด
(A-49) แสดงวธคํานวณพนท WORKSHOP
(A-50) แสดงวธคํานวณพนทคาเฟ รานอาหาร
(A-51) แสดงวธคํานวณพนทประชม
(A-52) แสดงวธคํานวณพนทหองนํ้า
(A-53) แสดงวธคํานวณพนทรสอรท
(A-54) แสดงวธคํานวณพนทงานระบบ
(A-55) แสดงวธคํานวณพนทจอดรถ
บ
ทท 5 วเคราะหทตงโครงการ
(A-56) วเคราะหมมมองทตงโครงการ
(A-57) วเคราะหมมมองทตงโครงการ
(A-58) วเคราะหทศ แดด ลม บรบทของโครงการ
(A-59) วเคราะหทศ แดด ลม พรอมการวางโซน (A-60) มมมองจากจดท 1 หนา 30 30 30 30 31 32 32 33 34 38 39 39 40 40 40 40 40 41 42 42 43 43 43 43 44 44 49-50 49-50 51 51-52 52 ธรกจควายสวยงาม ศนยการพฒนาธรกจควายส
สารบญภาพ (ตอ)
(A-61) มมมองจากจดท 2
(A-62) มมมองจากจดท 3
(A-63) มมมองจากจดท 4 บทท 6 แนวคดและผลงานการออกแบบ
(A-64) ภาพอธบายแนวคดการออกแบบ
(A-65) ภาพอธบายแนวคดการออกแบบ
(A-66) ภาพอธบายการเปลยนแปลงจากอด ปจจบน อนาคต
(A-67) ภาพพนทจากแนวคดการออกแบบ
(A-68) MASS STUDY
(A-69) MASS STUDY
(A-70) MASS STUDY
(A-71) LAY OUT สรปผลการออกแบบครงท 2
(A-72) SECTION สรปผลการออกแบบครงท 2
(A-73) ELEVATION สรปผลการออกแบบครงท 2
(A-74) MASS STUDY HALL SPACE
(A-75) MASS STUDY HALL , LANDSCAPE SPACE
(A-76) ภาพบรรยากาศการใชงานของฟารม สรปผลการออกแบบครงท 2
(A-77) ภาพบรรยากาศภายนอก สรปผลการออกแบบครงท 2
(A-78) ภาพบรรยากาศการใชงานสนามประกวด สรปผลการออกแบบครงท
2 (A-79) MASS STUDY HALL , LANDSCAPE SPACE (A-80) MASS STUDY LANDSCAPE SPACE (A-81) MASS STUDY LANDSCAPE SPACE (A-82) MASS STUDY RESORT SPACE (A-83) สรปพนทการใชงาน (A-84) อธบายแนวคดการออกแบบ (A-85) SYSTEM WORK (A-86) ISOMETRIC ZONING (A-87) PLAN (A-88) ISOMETRIC HALL SPACE (A-89) ENTRANCE TUY HUB PERSPECTIVE (A-90) TUY HUB HALL PERSPECTIVE (A-91) TUY HUB HALL PERSPECTIVE (A-92) ISOMETRIC FARM SPACE หนา 52 52 52 53 53 53 54 55 55 56 57 57 57 58 58 58 58 58 58 58 58 58 59 59 60 66 61-62 63 63 63 63 64 ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม
สารบญภาพ (ตอ)
(T-1) ตารางรปแบบการวางผงอาคารพก (รสอรท-ควาย)
(T-2) ตารางรปแบบการวางผงอาคารโรงเรอนเลยงควาย
(T-3) ตารางรปแบบและพนทหองวจยทเกยวของ
(T-4) ตารางรปแบบของเวทประกวด จากกรณศกษา และการกําหนด
(T-5) ตารางรปแบบการจดเวท หรอลานกจกรรมเพอใชประกอบการออกแบบ
(T-6) ตารางรปแบบและพนทหองจดแสดง อนๆ
(T-7) ตารางอาคารกรณศกษา
(T-8) ตารางวตถประสงคการศกษา
(T-9) ตารางจํานวนผใชงานในโครงการ
(T-10) ตารางสรปพนทในโครงการ
(T-11) ตารางสรปพนทในโครงการ
ธรกจควายสวยงาม ศนยการพฒนาธรกจควายส
ISOMETRIC FARM SPACE (A-94)
PERSPECTIVE (A-95)
PERSPECTIVE (A-96) ISOMETRIC EXHIBITION,RESEARCH,RESTAURANT SPACE (A-97) EXHIBITION SPACE ISOMETRIC (A-98) LANDSCAPE PERSPECTIVE (A-99) RESEARCH PERSPECTIVE (A-100) EXHIBITION INTERIOR PERSPECTIVE (A-101) EXHIBITION EXTERIOR PERSPECTIVE (A-102) ISOMETRIC FARM SERVICE, SYSTEM WORK SPACE RESORT 3 TYPE (A-103) RESORT PERSPECTIVE (A-104) SECTION A PERSPECTIVE (A-105) SECTION B PERSPECTIVE (A-106) SECTION ELEVATION 2 (A-107) LANDSCAPE PERSPECTIVE (A-108) ELEVATION 1-4 (A-109) ภาพลายเสน หนา 64 64 64 65 65 65 65 65 65 66 66 67 67 67 68 68 71 สารบญตาราง
(A-93)
FARM
FARM
หนา 15 15 16 18 19 20 25-26 27 35-38 45-48 55
บทท 1
ทมาของโครงการ
อดต ปจจบน อนาคต
มลมง
แรงงาน
อาหาร
ควายไทยหายไปไหน
1988 ควายลดลงอยางตอเนอง จนเ
ใชเครองจกรแทน
1988 รฐบาลขยายพนทการเกษตร
ทําใหมการนําเทคโนโลยเขามาใช
มลมง แรงงาน อาหาร
การเรม ตนการเปลยนแปลงรปแบบการพฒนาประเทศ
ในชวงป ค ศ 1984 ใหคณคาควายมากกวาวว เพราะ
ใหความสําคญกบเรองใชแรงงาน
ประชากรของควายลดลงอยางตอเนอง
จากการ สํารวจตงแตป 2 543-2563 ซงตํ่าสดใน ป 2558
หลงจากกา
พฒนาพน
เมอวนท 7 มนาคม 2560 คณะรฐมนตรไดมมตให วนท 14 พฤษภาคม ของทกปกดเปนวนอนรกษควาย ไทย จํานวนประชากรของควายเรมมแนวโนมทจะเพมขน จากการเรมอนรกษควายสวยงาม ผคนททําอาชพ นอกเหนอเกษตรกรแลวกเรมหนมาสนใจในการเลยง ควายสวยงาม พฒนาพนธควายงามอยางตอเนอง จน มเวทประกวดควายงามตามจงหวดตางๆในไทย ท
ศนยการพฒ เกษตร
รายไดใหกบครอบครวจาก คณคาการเปนเนอ และ อาหาร 1 2 3 4 1984 สะทอนมมมองของสงคมไทยเกยวกบควายในชวง
ทําให เทคโนโลยเครองจกรเพมเขามา ป ค ศ 1999 เปนสตวเศรษฐกจทจะสราง
14
คค คเ
กดเปน
พฤษภาคม ทกป
แขงขนเพอการประกวด
แขงขนพฒนาสายพนธ
ควายสวยงาม
ควายราคาหลกลาน สบลาน
ยงเปนพอพนธแมพนธทด
ราคาจะยงสง และสงเพม
เมอตรงตามตํารา
ารอนรกษ กไดมการ
นธของควายงามตรง ตาตํารา อนรกษควายไทย
รายไดจากควายงาม
รายไดจากควายงาม -ราคาตกลงกน 2 ฝาย ผซอ+ผขาย -รดนํ้าเชอขาย 5,000-30,000
บาท/ชด -ฝากผสม 5,000 บาท/ครง -ฝากเลยงด 100-150 บาท/วน
เศรษฐศาสตรตลาดควาย
ทําไมตองเปนควายสวยงาม -ควายนอยลงเนองจากไมไดใชแรงงาน จาก
ควาย -คณภาพชวตเกษตร ผลผลตการเกษตรตกตํ่า
ซงปจจบน เกดเปนธรกจควายสวยงาม มคนในสงคม
เเวดวงของคนทพฒนาควายสวยงาม เพราะเนองจาก
รายไดทด จากการขายนํ้าเชอ ฝากเลยง ฝากผสม
หรอขายเปนตวทราคาสงถงหลก 10 ลาน ของควาย
งาม
จากความตองการของตลาดทงในและตางประเทศ
เชน จน เวยดนาม เนองมาจากความตองการควายท
เนอเยอะ รางใหญ และผคนทเดนทางกลบมาอยบาน
หลงตกงานจากสถานการณ โควด 19 อยางถาวร จง
เกดเปนธรกจควายสวยงามขนมา
ทมาของโครงการ
ทําไมตองควายงาม
ความตองการควายงาม
COVID 19
คนตกงานมาลงทนกบควาย
ผคนทยอยกลบบาน ะบอ พศ2560
การสนบสนน
คนรนใหมไมอยากเปนเกษตรกร และเรมขาย ควาย -อคต ควาย เดกเลยงควาย การสงออก -สงออก จน เวยดนาม เพราะพนธควายเขาตว เลก เนอนอย
(A-0) ภาพอธบายทมาและความสําคญของโครงการ
วมกนจด
ธรกจควายสวยงาม 1 ศนยการพฒนาธรกจควายส 5 6
ควายพนธด ช (ปรบแตงพนธกรรม) เชน มหกรรมควายยกษเมองสองแคว
2
1 3
4
วตถประสงคโครงการ
ขอบเขตโครงการ
วตถประสงคการศกษา
ขอบเขตการศกษา
1 เพอเปนศนยรวมกจกรรมธรกจควายสวยงาม 2 เพอเปนพนทเลยง
3
4
2 ศกษาเทคนคการจดพนทระหวางคนกบควายสวยงาม 3 ศกษารปแบบ ลกษณะ พฤตกรรม ความเปนอยของควายงาม 4 ศกษาพนทการจดแสดง จดประกวดควายสวยงาม 1 ศกษารปแบบการทํางานของธรกจควายสวยงาม 2 ศกษาการออกแบบพนทใชงาน ใหสมพนธกนระหวางคนและควาย 3 ศกษาหลกการออกแบบอาคารเพอตอบสนองตอคนและควาย 4 ศกษากจกรรม และการปรบตวของคนและควาย 1 เปนพนทศกษาสนบสนนธรกจควายงาม 2 เปนพนทรวบรวมองคความรการดแลควายสวยงามเพอธรกจ 3 เปนพนทพบปะแลกเปลยนความร ความคดเหนของผคนทมควาย งาม 4 เปนพนททใหความรใหมแกผทสนใจในเรองการเลยงควายสวยงาม
ดแล ฝกฝน ประกวด โชวตว ควายสวยงาม
เพอเปนพนทพบปะ แลกเปลยนสําหรบผคนทสนใจในลกษณะของ ควายงาม
เพอเปนแหลงเรยนร ใหคําแนะนําธรกจควาย 1 ศกษาองคประกอบการเลยงดควายสวยงาม
3
ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม
ธรกจควายสวยงาม 3 ศนยการพฒนาธรกจควายส (A-1) ภาพปกบทท 2
บทท 2
วรรณกรรมทเกยวของและกรณศกษา
2.1 คนกบควายในประวตศาสตร
ควาย”หรอ กระบอ เปนสตวดกดาบรรพทมอยบนโลก นมาไมนอยกวา150ลานปเรม จากการเปนควายปาทดราย 01
ควายใจด กลายมาเปนควายใจดทแสนเชอง และถกคนนํามาชบเลยงเพอใช แรงงานมบทบาทสําคญตอ เกษตรกรจนกลายเปน“ทหาร เอก”ของชาวไรชาวนาในยคสมยท เกษตรกรรมเฟองฟ 02
03
ซากทางโบราณคด ปรากฏหลกฐานวามการนําควาย มาเลยงในตราประทบเมอราวๆ 3,000ป
(A-2) ภาพอธบายประวตความสมพนธของคนกบควาย
“ควาย” หรอ “กระบอ” หรอ “buffaloes” เปนสตวดก
ดาบรรพ ทมอยบนโลกนมาไมนอยกวา 150 ลานป เรมจาก
การเปนควายปาทดราย แลวคอยๆกลายมาเปนควายใจดท
แสนเชอง และถกคนนํามาชบเลยงเพอ ใชแรงงาน มบทบาท
สําคญตอเกษตรกรจนกลายเปน“ทหารเอก”ของ ชาวไร
ชาวนาในยคสมยทเกษตรกรรมเฟองฟ ปรากฏหลกฐานวาม
การนํา ควายมาเลยงในตราประทบเมอราวๆ 3,000 ป กอน
ท Mohenjo Daro ใน Irag ควายเลยงรจกกนในประเทศจน
ในราว 2,000 ปกอนพทธศกราช และทางเหนอของประเทศ
อนเดยบรเวณหบเขาอนดสพบรองรอยการเลยง ควายมาไม
ตํ่ากวา 4,500 ป คนจนเรยกควายวา “สยหนว(Sui Nui)”
คนมาเลเซยเรยก “เกอรเบา (Krabao)” และในภาษา
ฟลปปนส เรยกวา “คาราบาว(Carabao)” ชาวเขมรเรยกวา
“กระบอ หรอ กระไบ” และมความเปนไปไดทคําวา กระบอ
ในภาษาไทยนาจะ เลยนแบบมาจากคําภาษาเขมร แตคํา
ไทยแททเขาใจกนและเรยกกนทวไป คอ“ควาย(Khwai)”
คนไทยคนเคยกบควายมานานพอๆกบรจกชาวนาและ กา
ทํานาปลกขาว เมองไทยมหลกฐานการเลยงควายของชมช โบราณท บานเชยงมาประมาณ 5,000 ป ควายไทยหร
กระบอปลก(swamp buffalo) ซงมชอทางวทยาศาสตร ว
“Bubalus bubalis” จดอยในกลม Asian buffalo หร
นยมเรยกกน ทวโลกวา water buffalo เปนสตวเลยงล
ดวยนม อยในครอบครว (fam ily) เดยวกบโค แตคนละกล
กน กลาวคอโคจดอยในกลม Bovina สวน กระบอ Asia อ
ในกลม Bubalina ในขณะทควายปาแอฟรกน (Africa buffalo) อยในกลม Syncerina
2.2 คนกบควายในอดต
เปนมลมง (มรดก) เปนการสงทอดจากรนสรนตอๆกนมา
เลยงเพอการเกษตร ใชในไรนา ใชเพอเปนแรงงาน
มความผกพนธกนในฐานะ
ตงชอใหแตละตว ตามลกษณะของมน
ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม 5
(A-3) ภาพอธบายชมชนของคนเลยงควาย
จากสตวแรงงานเปนสตวเศรษฐกจ
ผลจากการพฒนาระบบพนฐานดานการคมนาคม
ระบบการการคามการพฒนามากขน
ววควายหายไปไหน ? รฐและเอกชน นกวชาการทองถน พด เขตอสาน ประเดนทพดคยสถานการณ ทศนะชาวบานเกยวกบววควาย ผลกระทบของตลาดนดววควาย
แงทางสงคม ท รฐจงเพมขยายพน ททําเกษตร เทคโนโลยเครองจกร เพมเขามา การเกดขนของ ตลาดวว-ควาย ในพนทมากขน 1 2 1984 1988 สะทอนมมมองของสงคมไทยเกยวกบควา พฒนาประเทศในชวงป ค ศ 1984 ความสําคญกบเรองใชแรงงาน วรรณกรรมเกยวกบความสม งานศกษาทาง สงคมศาสตร
ใหคณคาควาย>วว
ในภาคอสาน มตทางวฒนธรรมอสานกบววคว บทบาทววควายในไรนาลดลงจนเกดเ แรงงาน
ควาย
ควาย ในเขตทงกลารองไห ผลกระทบของตลาดนดวว
หวเชอกววชน ตความววควายตางไปจากระบบเกษตร
1989 1999 2000 ธรกจควายสวยงาม 5 ศนยการพฒนาธรกจควายส
ควายมะรด
รปรางไดสดสวน แขงแรง ขา
ตรง สคลํ้า ขนยาวกวาควาย
ชนดอนๆ ตวผนํ้าหนกประมาณ
325-350 กโลกรม ตวเมยนํ้า
หนกประมาณ 300 กโลกรม
ระ
มขนาดเลก ไมคอยมกลามเนอ
ตนเลก นํ้าหนกประมาณ 300450 กโลกรม พบในแถบ
อําเภอลาดยาว จงหวด
นครสวรรค
ควายแกลบ
ลกษณะเหมอนควายภาคกลางแตตวเลกกวา
นํ้าหนกประมาณ 300-400 กโลกรม พบใน
แถบอําเภอกยบร จงหวดประจวบครขนธ
(A-4) ภาพอธบายชนดของควายในแตละภมภาคของประเทศไทย
08 02 03 07
ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม 7
01 06
2.3 ควายในแตละภมภ
ํ้า ท อกของประเทศไทย กาง โครงกระดกใหญ ควายจอน มขนาดเลก หเลก คลายควายแกลบ นํ้าหนกประมาณ 300 กโลกรม พบ ทางภาคใตของประเทศไทย 04 05 09 10 ภาคและจงหวดในไทย ธรกจควายสวยงาม 7 ศนยการพฒนาธรกจควายส
ควายปลก (Swamp Buffalo)
ควายแมนํ้า (River Buffalo)
รปรางบกบน เปนสเหลยม ทองใหญ
มบงคอสขาวรปตวว (V Chevron)
หนาสน
เตานมเลก
เขายาวโคง
ไมมเหนยง
นอนแชในปลกโคลน เชอง เปนมตร
ฉลาดและฝกใชงานงาย
ส
เทาดํา ดําสนท
รปรางเปฯสามเหลยมทองใหญยาว
หนายาว
ลกษณะ
พฤตกรรม
เอเซยตะวนออกเฉยงใต
(A-5) ภาพอธบายขอแตกตาง ควายปลก ควายแมนํ้า
นยมเลยง
ปรบพนธ
เตานมใหญ
เขาโคงปลายมวน
มเหนยงทหนาอกยาน
นอนแชในนํ้าลก สะอาด ดอเวลาใช
ไถนา ไมอดทนกบความรอน
เอเซยใต อนเดยและปากสถาน
ทมา กรมปศสตว กระทรวงเกษตรและสหกรณ สํานกงานปศสตวอําเภอ
ศนยสนเทศทางกระบอนานาชาต (IBIC) สํานกหอสมด มหาวทยาลยเกษตรศาสตร
ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม 9
2.4 ขอแตกตาง ควายปลก ควายแมนํ้า
บงคอสขาว แขนบรเวณใตคอ เปนสขาว รปตว V
ขอเทาขาว ขนสขาวจากเทา ถงเขาคลาย ลกษณะถงเทา
ตาแตม แกมจํ้า
จดขาวบน ใบหนาและลําคอ
2.5 ลกษณะควายงาม
ขวอณฑะสน และปลายลงค หยอนเลกนอย
ลกษณะพเศษเพมเตม
โครงสรางใหญ ถง 180 เซนตเมตร
นํ้าหนกตวมาก
ธรกจควายสวยงาม 9 ศนยการพฒนาธรกจควายส 190 ช 190CM 00CM 175 CM 190 CM
ตวอยาง ควายทมลกษณะด เกาเจรญ
ลาน บาท แมหงสมหา
5 ลาน บาท เจาลําโขง
99 ลาน บาท เจาเพลน ควายนํ้า รพ ภทร 2 ลานบาท นองแกวฟา พญาควาย เผอก
ลานบาท
บางตวมากกวา 1000 กก อนๆเชน ทาทางการยนหรอลกษณะใบหนา
20
8
6
60
(A-6) ภาพอธบายขนาดของควายสวยงาม
(A-7) ภาพอธบายลกษณะของควายงาม
2.6 ขนาดของควายสวยงาม
พนทสําหรบเลยงควาย 1 ตว
(A-8) ภาพอธบายขนาดของควายสวยงาม
2.7 การเขาดแลของหนวยงานทเกยวของ
3-8 เดอน วคซนปองกนแทงตดตอ
ในควายเพศเมย
6 เดอน
วคซนปองกนโรคปากเทาเปอย (ทําทก 6 เดอน)
โรคคอบวม (ทําซํ้าทก 6 เดอน)
โรคแอนแทรกซ (ทําซํ้าทก 1 ป)
โรครนเดอรเปส (ทก 2 ป เฉพาะขายชายแดน)
ตรวจวณโรค (ปละ 2 ครง)
ถายพยาธใหแมควาย (ปละ 1 ครง)
ความหางและความถในการเขามาดแล ขนอยกบ
กรณความตองการ
และเรองทตองใชเทคนคเฉพาแพทยเทานน
สตวแพทย / กรมปศสตว จําเปนตองมา
สตวแพทย / กรมปศสตว ไมจําเปนตองไม
หรออาจจะมาเปนกรณ
ตรวจทอง
การจดการระยะ
แมและลกควาย
ทอง
คลอด
ผสมพนธ (ควายสาว)
เลยงลก หยานมเมอ 8 เดอน
ควายเปนสตวทเชองและออนโยน ถานํามาเลยงแบบใกลชด สามารถฝกไวใชงานและจงไปได แตควายทเลยงเปนฝงจะ ปราดเปรยว จบและควบคมไดยากกวาควายตามบาน ควาย เปนสตวทมสญชาตญาณในการตอสปองกนตวสงในภาวะทม ภยถงตว ควายจะชอบนอนแชปลก โดยเฉพาะชวงทมอากาศ รอน ถาไมมปลกใหแช แตมนํ้า ควายมกสรางปลกเอง โดยลง นอนเกลอกกลงในบรเวณทมนํ้าแฉะๆจนเกดเปนแอง และ ลกษณะการกนหญาของควาย จะกนหญาไมเลอกและจะเลม กนถงโคน ทําใหเกดปญหาหญาตายเปนหยอมๆได และควาย มกจะสรางปลกในทงนา
1 7 0 C m 2.03-2.32 m 0.57-0.70 m 0.57-0.70 m
buffalo housing
Area
ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม 11
(T-1) ตารางอธบายชวงอายของควายและการเขารกษาของแพทย
ตารางเปรยบเทยบควายเนอกบควายสวยงาม
(T-2) ตารางเปรยบเทยบควายเนอกบควายสวยงาม
2.8 พฤตกรรม การใชชวต
อายควายโดยทวไปเฉลยประมาณ 25 ป หรอมากกวา
ควายจะเจรญเตบโตใชแรงงานไดระหวางอาย 2 5 - 3 ป ชวงทใชงานไดเตมท คอระหวางอาย 6 - 9 ป
นํ้าหนกตวผโตเตมวยโดยเฉลย 520-560 กโลกรม ตวเมยเฉลยประมาณ 360-440 กโลกรม ควายแตละตวจะใชงานไดจนอายยางเขา 20 ป ลกควายจะกนนมแมจนอายประมาณ 1 ป 6 เดอน
จากการศกษาของChantalakhanaและคณะ(1984)
(A-9) ภาพอธบายขนาดของควายตามชวงอาย
1 การกน (eating) การจบชนสวนของอาหารเขาปาก เคยว และกลน ตามลําดบ โดยทวไปจะกนอาหารในทายน(หรอเดน) แตบางครงอาจกนอาหารในทานอนบนอก (sternal recumbency)
2 การแทะเลม (grazing) การจบหรอเกบเกยวหญา หรอสวนของหญาหรอพช
อาหารสตวโดยใชลนจบหรอปากงบและกระตกใหขาด
3 การปนกน (browsing) การจบหรอเกบเกยวชนสวนของพชประเภทไมยนตน หรอไมทรงพม (shrub) ในกรณแพะอาจยน 2 ขากนหรอปนขนไปกนบนตนไม
4 การดม การใชลนเลยนํ้า หรอจมรมฝปาก (muzzle) ลงไปในนํ้าเพอดดนํ้าเขาส
ปาก พรอมทจะกลนลงสหลอดอาหารและกระเพาะตอไป
5 การนอน การพกผอนโดยการยอตวลงแนบกบพน สตวอาจยกศรษะขน (ปลาย คางชลงดานลาง) หรออาจวางคางไวบนขาหนา(ขาหนาขางใดขางหนงหรอทงสองขาง อาจงอพบอยใตอกหรอเหยยดออก)ขาหลงขางหนงจะอยใตลําตว สวนอกขางหนงวาง
ขนานไปกบลําตว บางครงอาจหนพบศรษะไปทางดานหลงและวางคางไวบนสวนอก
อาจหลบตาหรอลมตา ในลกสตวหรอสตวเตมวยบางตวอาจนอนราบโดย ดานขาง
และศรษะแนบราบไปกบพน ซงเรยกวาทานอนราบ (lateral recumbency)
6 การยน สตวอยในทาทขาทง4ขางรบนํ้าหนกตว (โดยไมมการเคลอนไหว)
7 การเดน สตวเคลอนทดวยขาทง4ขางอยางชาๆโดยการยกเทาขนจากพนทละขาง
8 การเคยวเออง การสํารอกเพอนํากอนอาหารขนมาเคยวบดซํ้า โดยใชฟนกรามอาจ อยในทานอนหรอทายน
9 การปสสาวะ การขบนํ้าปสสาวะออกมา มกอยในทายน โดยการถางขาหลงออก (และยกหาง) ในขณะทปสสาวะ
10 การอจจาระ การขบอจจาระออกมาทางทวารหนก โดยแยกขาหลงออกจากกน โกงงอหลงขนเลกนอยและยกหางในขณะทขบอจจาระ
11 การลงปลก ยนแชขาขางใดขางหนงหรอนอนแชในปลก หรอนอนบนพนเปยก
บรเวณขอบปลก
12 ลบตา (out of sight) สตวไมไดอยในขอบเขตการมองเหนของนกสงเกตใน
ขณะสงเกต
2-3เดอนหดกน หญา 8เดอนแยกลก ออกจากแม(1-2 สปดาหแรกลก ควายจะรองหา แม) พนทอาบนา ไมเฉอะแฉะ ระบายไดด(รวมถง มลควาย) 2-3ปอายทใหลก อมทองประมาณ 105เดอน/316วน คลอดลก ชวงกนนมแม ผสมพนธ ชวงใชงาน 5-8 ป 02 03 04 05 06 ขายเนอ ทาซาก ฝง เผา ตาย 07 08 09 10 วฏจกรควาย 1 ตว (ตวเมย) เปนพนดน/หญา/มผา รองพนไมลนคอกอยใกล บานเพอชวยเหลอไดทน แรกเกดควรแยกคนละ คอก และแยกใหหางจากปลก โคลน โดยเฉลยควายมอาย
ผสมเทยม 01 2-3เดอนหดกน หญา 8เดอนแยกลก ออกจากแม(1-2 สปดาหแรกลก ควายจะรองหา แม) ขายเนอ ทาซาก ฝง เผา วฏจกรควาย 1 ตว ( ตวผ ) เปนพนดน/หญา/มผา รองพนไมลนคอกอยใกล บานเพอชวยเหลอไดทน
คอก และแยกใหหางจากปลก
คลอด คลอด
ขาย ใหอาหารเตมท สงเกตการ เปนสด (2 ป) ควาย คลอดลก สวนมาก เดอน ธนวาเมษา ควายรน หนมสาว ลกควาย หยานม
บางตวอาจอาย ยนผดปกต ชวงอาย 20-25 ชวงใชงาน ไดเตมท คลอด เตรยมพนทรอ กนนมแม ถาภายใน 2 ซมยงไมลก ใหพยง วดชงนาหนก 2+ป คดควาย ขาย ใหอาหารเตมท สงเกตการเปน สด (2 ป) โดยเฉลยควาย มอายประมาณ 25ป เวนกรณพเศษ บางตวอาจอาย ยนผดปกต ชวงใชงาน ไดเตมท และเขามาเมอโทรเรยก สตวแพทย / ปศสตว 1 2 3 ผลตภณฑ พฒนาตอ 1 วน ทําอะไรบาง -เนอควาย -นมผง นมทารก -นํ้ามน เนย -ชส ไอศครม โยเกรต -มล (ปย) -แรงงาน -เลยง -เลยงขน -จําหนาย -สงออก -กนหญา (หญา ฟาง นํ้า) ปกต -ปลอยตามลานหญา -เดนลงทง อาบโคลน กนหญา กนนํ้า -กลบเขาคอก -เนอควาย -นมผง นมทารก -นํ้ามน เนย -ชส ไอศครม โยเกรต -มล (ปย) -นํ้าเชอ (รายไดสปดาห/เดอน) -ประกวด -ตวผเปนพอพนธ ตวเมยขายลก -ดารา ซปตาร (คาตว ออกงาน) -โฆษณา ขายผลตภณฑ -กนหญา (หญา ฟาง นํ้า) เพมเตมอาหารเสรม บํารง -ปลอยตามลานหญาใกลคอก -อาบโคลน กนหญา กนนํ้า ออกกําลงเพมกลามเนอ -อาบนํ้า ขดตว ขดเขา
กระบอพศผจะมคาเฉลยสงกวากระบอเพศเมยมาก 70-210 -21 8 520-560 ตวเมย 360- 0 ป ป 185-615 205-169 ส ค มยาวหลง ดนหง รอบคอ
25 ป
แรกเกดควรแยกคนละ
โคลน โดยเฉลยควายมอาย 25 ป ผสมเทยม เกบนาเชอ
เตรยมพนทรอ กนนมแม ถาภายใน 2 ซมยงไมลก ใหพยง วดชงนาหนก 2+ป คดควาย
ตงทอง โดยเฉลยควาย มอายประมาณ 25ป เวนกรณพเศษ
ธรกจควายสวยงาม 11 ศนยการพฒนาธรกจควายส
2.9 การเลยงและการเตรยมพนทเลยงควาย
ทมาสารานกรมไทย
(A-12) ขน-ลงควายในตลาดโคกระบอ
(A-10) จงควายลงทง
การเลยงควายเพอใชแรงงาน
การเลยงควายเพอเปนสวนประกอบของการ ทําไรทํานา
โดยมไดมงเลยงเปนการคาโดยเฉพาะ การเลยงเปนไปแบบ
ตามมตามเกด ไมตองมวชาการเขาชวยมากนก อาศย ธรรมชาตเปนเครองอํานวยการเลยง การเลยงควายแบบนจง
เรยกวา การเลยงแบบ ธรรมชาต
การดแลจดการ
การจดสภาพแวดลอม การจดโรงเรอน การปรนนบตตอสตว
การควบคมอณหภมในโรงเรอน และความชน
การดแลรกษาความสะอาด
ผเลยงจะแสวงหาอาหารทมคณภาพในราคาพอ
สมควร
มงใหไดผลตผล และผลกําไรสง พจารณารวมการ ใหอาหารทเหมาะสม เพยงพอ และประหยด
เลยงพนธทใหผลตผลสง
ผเลยงจะเลอกใชวธการผสมพนธทเหมาะตาม
วตถประสงคของการผลตวาเปนการผลตพนธแท
การผลตเพอขน หรอการผลตควายนม และ
พยายามปรบปรงคณภาพใหดขนเรอยๆ
การปองกน รกษาโรค
การวางมาตรการอนเหมาะสมในการปองกนโรค และดแลรกษาสขภาพสตว เพอใหสตวสามารถให
(A-11) ภาพอธบายการเลยงควายใหไดมาตรฐาน
(A-13) ควายในฟารมเลยง
การเลยงแบบการคา
การเลยงแบบน อาศยวธการทางวทยาศาสตรเขาชวยอยาง มาก เพอมงใหไดกําไรมากทสดจากกจการเลยงควายนน การ
เลยงควายแบบน จงเรยกไดวา เปนการเลยงแบบ
อตสาหกรรม โดยมงใหไดผลตผล คอ เนอหรอนมมากทสด ตอหนงหนวยของสงลงทน การเลยงแบบอตสาหกรรม
การเตรยมการกอนเลยงควาย
คนเลยงควาย ประสบการณ ใจรก
ศาสตรในการเลยงควาย
มทกษะความร หรอภมปญญาในการดแล
เบองตน
เขาใจธรรมชาตของควาย มความอดทน มความสามารถในการดแลการเจบปวยของ
ควายเบองตนได
มทําเลแทะเลมและแหลงนํ้า
สามารถหามาใหควายกนไดตลอดทงป
เชน
ควายนํ้าหนก 400 กก /หญาสด 40 กก /
วน
ฟางแหงวนละ 10-12 กก
ทําเลทสําคญไดแก
ทนาหลงเกบเกยว
ททําเลเลยงสตวสาธารณะ
ขางถนน
ชายปาเขา
พนทซงเจาของไมไดใชประโยชน ตามหวไรปลายนาทปลอยแทะเลมได แหลงนํ้า
คอกควาย
เปนคอกทใชหลบภย
หลบแดด หลบฝน กนขโมย
กนแมลงกดควายตอนกลางคน ควรเปนทดอน
อกแบบคอ คอกไมมหลงคา ปลอยควายตปลกภายในคอก พอกตวปองกนแมลง
แหลงซอควายเขามาเลยง
ควรมการฉดวคซนปองกนโรค ปากและเททาเปอย โรคคอบวม และถายพยาธกอนนํามาเลยง
ทมา หนงสอ ควายไทยเพอการพฒนาอยางยงยน https://ebooklibkuacth/ibic/service-th/e-
ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม 13
อาหารแล การใหอาหาร พนธและ การ ผสมพนธ
ผลตผลไดสงสด เทาทจะเปนไปได
book-th
(A-14) ไลควายลงทง
ผลผลตของหญาเนเปยรทปลกในพนท 1 ไร ถาเปนฤดฝน
พอใชแรงงาน การเลยงแบบการคา
ตงแตเดอนมถนายน-กนยายน จะไดประมาณ 19 ตน ตอครง
สวนฤดแลง เดอนตลาคมพฤษภาคม จะไดประมาณ 10 ตน
ตอครง รวมผลผลตทงหมด 100 ตน ตอป ทงน ตนทนใน
การผลตอยประมาณ 0.35 บาท ตอกโลกรม แมพนธกระบอ จํานวน 5 ตว จะตองกนหญาประมาณ 10 เปอรเซนต ของนํ้าหนกตว หรอประมาณ 250 กโลกรม ตอ
วน
หญาหมก
1
ทางฟารมสาธตจะทําการหมกหญาดวยถงหมกขนาด
150ลตร ซงสามารถหมกหญาไดประมาณ 60 กโลกรม
โดยในชวงฤดฝน ประมาณ เดอนมถนายน-กนยายน รวม
ประมาณ 120 วน จะใหกนหญาสดอยางเดยวประมาณ 250
กโลกรม ตอวน สวนชวงฤดแลง ตงแตเดอนตลาคม-
พฤษภาคม รวมระยะเวลา 245 วน จะ ใหกนหญาสด 190
วน และหญาหมก 60 กโลกรม
เวลาทใชหมก ทงหมด 1 ชวโมตอถง โดยแบงเปนตน
หญาจากแปลง 23 นาท หนสบ 30 นาท อดใสถง 27
นาท และทําการหมกอก 20 นาท
2. ตนทนการผลตหญาหมก ประมาณ 0 38 บาทตอ
กโลกรมหรอ 22 84 บาท ตอถง 3
โดยเมอรวมแลว เกษตรกรจะตองใหหญาแกแมกระบอท
เลยงทงหมด 91 25 ตน ตอป แบงเปนหญาสด 76 55 ตน
และหญาหมก 14 70 ตน
ระยะเวลาทใชในการตดหญาตอวน ประมาณ 1 ชวโมง 30
นาท และหากรวม ระยะเวลาในการหนสบอก 2 ชวโมง
ทมา : หนงสอการพฒนาชดความรการใ
รวมเกษตรกรตองจดการเกยวกบหญาประมาณ 3 ชวโมง 30
นาทในแตละปเกษตรกรตองมตนทนคาพชอาหารสตว
ประมาณ 6,475 บาท ตอ ตว
ควาย 5 ตว / 250 กก / วน
91 25 ตน / ปแบงเปน
(A-15) ใหอาหารควาย
ในการจดการฟารมกระบอแบบปราณตใ
กรมปศสตว/วช/มหาวทยาลยพะเยา
หญาสด 76 55 ตน
หญาหมก 14 70 ตน
ย
ธรกจควายสวยงาม 13 ศนยการพฒนาธรกจควายส
ย ร
(T-3) ตารางรปแบบการวางผงอาคารพก (รสอรท-ควาย)
2
linear central radial Courtyard Courtyard
รปแบบการวางผงอาคารโรงเรอนเลยงควาย
การวางอาคารแนวระนาบเสนตรง
ประหยดพนทในการจดวาง หรอตองการ
อาคารจํานวนมากในโครงการ งายตอการ
สญจรแตไมมความเปนสวนตว เพราะ
เปนการเปดรบปฎสมพนะทางสงคม โดยตรง
การวางอาคารอยโดยรอบ มคอรดตรง
การ เหมาะสําหรบการมสงดงดดอย
ตรงกลางคอรด เพอใหววแกอาคาร ทพก และมความเปนสวนตวมากขน
และจะเปนสวนตวมากขนอกเมอถกยก ระดบการวางทตางระดบกน
การวางอาคารในระนาบทางเดนเดยวกน แตถกเคลอนยายใหระยะตางกน และแบง
ทางเชอมการสญจรออกในแตละ Unit จะ
เพมความเปนสวนตวใหกบทพกเอง
คอรดทรวมพนทพกอาศย สราง
ปฏสมพนธ ขาดความเปนสวนตว อาจ
จะเลอกหนทางเขา-ออกจากคอรด ขน
กบพนทหรอความตองการทมวว หรอ
สงดงดดใหกบผทเขาอยทพกอาศย
การจดวางแบบกระจายออก เหมาะ
สมกบโครงการทมสงดงดดทแตกตาง
การรบรทแตกตางกนออกไป หรอการ
ตองการพนทพกทมากขน
การวางอาคารแนวระนาบเสนตรง
ทางเดยว เหมาะสําหรบการจดการ
แบบงาย และควายในฟารมจํานวน
นอย ไมตอง
การวางอาคารแนวระนาบเสนตรง
ทางเดนเดยว สองฝงวางคอก เหมาะ
สําหรบการจดการแบบตองการ ประหยดพนท จดการควบคมได ครอบคลม
การวางอาคารแนวระนาบเสนตรง ทางเดนเดยว วางแบบเวนระยะตรง ขามกน เหมาะสําหรบการจดการควาย พอพนธทไมไดถกเลยงมาดวยกน เพราะควายพอพนธมกจะไมถกกน
(T-4) ตารางรปแบบการวางผงอาคารโรงเรอนเลยงควาย
10 รปแบบการวางผงอาคารพก (รสอรท-ควาย)
และชนกนถาอยคอกขางกน
ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม 15
2.11
(T-5) ต
รปแบบและพนทหองวจยทเกยวของ
หองเกบนํ้าเชอ
หองปฏบตการ
หองเกบนํ้าเชอเปนหองโลง
สามารถเกบนํ้าเชอไดสําหรบ
รองรบการรดนํ้าเชอ
ไมจําเปนตองถกควบคมอณหภม
เพราะในถงถกควบคมอณหภมนํ้า
เชอไวแลว ท -100 องศา
เซลเซยส
หองตรวจ วนจฉย ดวยเครองมอ
ตางๆ ไดแกเครองเอกซเรย เครอง
อลตราซาวน เครองเอกซเรยแบบ
เคลอนท เครองสองตรวจ เพอใช
ในการวนจฉยโรคทางอายรกรรม
(หรออาจจะเปนเครองมออปกรณ
ทเคลอนยายได
กลองสําหรบสองนํ้าเชอ
บรรจนํ้าเชอในหองน จงนําไปเกบ
ในหองเกบนํ้าเชอ
อปกรณทางการแพทย ทใชรกษา
ควาย (ฟารมขนาดใหญจะมอปกรณ
ของตวเอง)
หองเกบของ
พนทรองรบแพทย และกรมปศสตว
อปกรณจบตรวจ วนจฉย แบบเคลอน
ยาย
ยา อาหารบํารง และอนๆ
สําหรบการเขาตรวจเยยมรายเดอน สําหรบการเขาตรวจเมอทางฟารม
ตอง
โดยสวนมากระยะเวลาทใชเวลาอยท
ฟารมชวงเกบนํ้าเชอหรออนๆ
ประมาณ 07 00-13 00
สําหรบการประชมสําหรบบคคลากร
ในโครงการ
สําหรบแพทย กรมปศสตว วทยากร
หองประชม Workshop Room
ทเขามาใหความร
เกษตรกรรายใหญ รายยอย ทสนใจใน
เรองของการดแลหรอเรมตนเลยง ควาย กจะมพนทสําหรบ การนงพด
คยแลกเปลยนประสบการณ
พนทเกบหรอสํารอง
เชนการเกบอาหาร
ธรกจควายสวยงาม 15 ศนยการพฒนาธรกจควายส
การออกแบบอาจถปปรบเปลยนไปตามการใชงานท
จะ มทง อาหารสด แหง เชน ฟาง หญาสด ขาวโพด เปนตน และเปนพนทสําหรบ รถเคลอน ยายในฟารม เชนรถสําหรบควาย รถสําหรบขนยายนํ้าเชอ รถ ทางการเกษตร ตดหญา เปนตน ตารางรปแบบและพนทหองวจยทเกยวของ
อาหาร
เหมาะสม
ฟาง ไวดานบนของ คอก เพอใหงานตอการขนยาย การสํารองอาหารสําหรบควาย
2.12 รปแบบของเวทประกวด จากกรณศกษา และการกําหนด
ลาน
ประกวด
คมอการประกวดควายไทย (judging of Thai buffalo)
สํานกพฒนาพนธสตว กรมปศสตว
กระทรวงเกษตรและสหกรณ
เวท
(T-6) ตารางรปแบบของเวทประกวด
จากกรณศกษา
คอกพก
คมอการประกวดควายไทย
(judging of Thai buffalo)
สํานกพฒนาพนธสตว กรมปศสตว
กระทรวงเกษตรและสหกรณ
สถานทอาบนํ้า -เปนจดสําหรบใหนํ้าหรอกอกนํ้าทเพยงพอสําหรบ ทําความสะอาดตวควาย ทําใหผอนคลาย -ควรจดเปนลานหางจากคอกควายพอสมควร และมรอง
นํ้าระบาย(ปอนกนนํ้าไหลนอง เฉอะแฉะ
ทขน-ลงควาย -พนทลงควายควรเปนเนนสงไมนอยกวา 80 เซนตเมตร
-มความลาดเอยงพอเหมาะ ไมซนมาก ลกษณะคลายลม สามเหลยมใหอกดานหนงรถ ถอยหลงชนเปดทายให ควายเดนลงสดนไดสะดวก
-เนนทขน-ลงควายอาจทําดวยซเมนต หรอดนอดแนน กได
ทเกบสํารองอาหารควาย
-เพอเกบสํารองอาหารใหเพยงพอตอจํานวนควายทเขา ประกวด หญาแหง ฟาง แรธาตกอน เปนตน จดรบลงทะเบยน
-พนทเหมาะสม ปลอดภยตอเจาหนาททปฏบตงานและ ปลอดภยสําหรบควายทจะเขาประกวด -ไมควรอยไกลจากคอกพกควาย -มรมเงา -สามารถวางวสด อปกรณทเกยวของได เชน โตะเกาอ สําหรบเจาหนาท สามารถวางคอมพวเตอร เครองพมพ เครองถายเอกสาร ปากกา ดนสอ หมายเลขประจําตว ควาย เครองชงนํ้าหนกทเขาประกวด -จดวดสดสวนรางกายควาย (บอกความยาวรอบอก ความสง ความยาวลําคว เปนตน)
อฒจนทรผชม -ควรจดมอฒจนทรสําหรบผเขาชมงานไมนอยกวา 2 ดาน ไดแก ดานซาย ดานขวาของสนามประกวด -สามารถรองรบผเขารวมงานไดทงหมด
เนนดน
ขน-ลง
และการกําหนด
คมอการประกวดควายไทย (judging of Thai buffalo)
สํานกพฒนาพนธสตว กรมปศสตว
กระทรวงเกษตรและสหกรณ
คมอการประกวดควายไทย (judging of Thai buffalo)
สํานกพฒนาพนธสตว กรมปศสตว
กระทรวงเกษตรและสหกรณ
เครองเสยงและระบบไฟสองสวาง
ควรมเครองเสยงขนาดพอเหมาะครอบคลมพนทจด ประกวดทงหมด
-จํานวนเพยงพอกบพธกรและกรรมการ
-แสงเพยงพอโดยเฉพาะในสนามตองไมมด
ทพกคณะกรรมการการตดสน และพธกร
-ควรจดใหมพนทนงพกสําหรบ กรรมการตดสน พธกร
เปนสดสวน ไมมบคคลภายนอกเขามาวนวาย ทมอบรางวล
-มอบรางวลและถายภาพ -มพนทความกวางไมนอยกวา 2 5 เมตร ยาว 5 เมตร -ประดบตกแตงสถานทแวดลอมใหสวยงาม
ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม 17
อนๆ
รปแบบการจดเวท หรอลานกจกรรมเพอใชประกอบการออกแบบ
หนาทของเวทแบบโพซเนยม คอ การสรางภาพลวงตา เวท ฉาก แสง และลกษณะโปรดกชน
the Proscenium, or PictureFrame Stage
ทํางานรวมกนเพอใหเกดโลก เสมอนจรงในกรอบโพรซเนยม ผจดทําตงใจจะรกษาระยะหาง ระหวางนกแสดงและผชม โดย ทวไปและผชม โดยทวไปผชม
เปนเสมอนผสงเกตการณและผ
เหนเหตการณ
เวทแอรนาตงอยตรงกลาง ลอมรอบ
เปนทรงกลม หรอ ทรงสเหลยมของท
นงผชมทง 4 ดาน
รปแบบของเวทแอรนาชวยใหเกด
the Arena Stage, or Theatre in the Round
the Thrust, or Open stage
ความใกลชดระหวางนกแสดงและผ
ชม เนองจากการไมแยกขอบเขตของ พนทการแสดงออกจากทนงของผชม อยางเดนชดเหมอนเวทโพซเนยม ลกษณะเวทตองการเพยงฉาก เครอง ประดบฉาก หรอเฟอรเพยงเลกนอย
เพอบงบอกฉากและสถานท
ออกแบบเพอลดชองวางระหวางนก แสดงและผชม ประกอบดวยกรอบ
โพรซเนยมและสวนของเวททยนออก
มา นกแสดงจะแสดงบนพนเวททยน
เขาไปในสวนทนงของผชม ผชมจะม ความสนอกสนใจทไดชมนกแสดง
อยางใกลชด เหมอนเปนการสอสาร
โดยตรงระหวางผชมและนกแสดง
เพอใหผชมรสกมสวนรวมกบสงทนก แสดงพด และโลกจําลองของละคร
โรงละครแบบblack-box มลกษณะ เปนทรงสเหลยมผนผาขนาดใหญ
ทาสดําเพอหลกเลยงการสะทอนแสง
ของอปกรณไฟซงแขวนอยดานบน
ประกอบดวยแผงอปกรณไฟทซบ
the Black Box
Created or Found Space, or Environmental Theatre
ซอน และทนงผชมซงปรบเปลยน
ตําแหนงได ทนงผชมซงปรบเปลยน
ตําแหนงไดน ชวยใหสามารถทดลอง
รปแบบพนทการแสดง และตําแหนง
ดานของทนงของผชม
โรงละครแบบ Environmental or alternative เปนการนําสนอรปแบบ
การแสดงแบบ nontraditional performance ไมจดทนงตาม
ลกษณะโรงละครทวไป โดยเนนใหผ
ชมเปนสวนหนงของฉากหรอการ
แสดง เชนเดยวกบนกแสดง ผชม
กลายเปนสวนหนงของการแสดงและ การชม ผชมเองกไดชมการแสดงและ
ธรกจควายสวยงาม 17 ศนยการพฒนาธรกจควายส
ในขณะเดยวกนกถกชมในสถานะทผ ชมไดเขามาเปนสวนหนง Stage Apron AUDIENCE Proscenium Theatre Stage Stage Stage Stage Stage Stage AUDENCE AUDIENCE AUDENCE AUDENCE AUDENCE AUDIENCE AUDENCE AUDIENCE AUDIENCE AUDIENCE AUDENCE Actors Stage AUDIENCE AUDIENCE AUDIENCE AUDENCE AUDIENCE AUDENCE (T-7) ตารางรปแบบการจดเวท หรอลานกจกรรมเพอใชประกอบการออกแบบ
Interactive Surface Responsive Environment
ผวสมผส เคลอนไหว โดยใข
นวสมผส
สามารถตดตงบน พน / ผนง
คอมพวเตอรเซนเซอรและอล
กอรธมเพอกําหนดตําแหนง
และทศทางของกลอง จากนน
เทคโนโลย AR จะแสดง
กราฟก 3 มตตามทปรากฏใน
มมมองของกลอง โดยซอน
ภาพทสรางดวยคอมพวเตอร
เหนอมมมองของผใชในโลก
แหงความเปนจรง
นทรรศการออนไลน นทรรศการ
เสมอนจรง หรอทเรยกวาแกลเลอ
Online Exhibition/Virtua
l Exhibitions
Augmented Reality (AR) (T-8) ตารางรปแบบและพนทหองจดแสดง อนๆ
Model Paper
รออนไลน เปนนทรรศการทม สถานทจดแสดงเปนไซเบอรสเปซ
ทผชมสามารถชมผาน
คอมพวเตอรและ Smart Phone
ไดทกททกเวลา
โมเดลการจําลอง เพอใหเหน
ภาพ
จดแสดงเรองของอดต คน
ควาย เชน โมเดลเกวยน
ควาย ยานพาหนะ เปนตน
Out Door INDOOR
เปนนทรรศการชวคราว อาจ
จะถกอยตามทางเดน หรอลาน
กจกรรมดานนอก เปนตน
ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม 19
2 13 รปแบบและพนทหองจดแสดง อนๆ
(A-17) เรองราวของอดต
6 99 ลาน บาท เจาเพลน ควายนา รพ ภทร 2 ลานบาท นองแกวฟา พญาควาย เผอก 60 ลานบาท บงคอสขาว แขนบรเวณใตคอ เปนสขาวรปตว V ตาแตมแกมจา จดขาวบน ใบหนาและลา คอ ขอเทาขาว ขนสขาวจากเทา ถงเขาคลาย ลกษณะถงเทา ขวอณฑะสน และปลายลงค หยอนเลกนอย
(A-18) เรองราวของปจจบน
โครงสรางใหญ ถง 180 เซนตเมตร
(A-19) เรองราวของอนาคต
ธรกจควายสวยงาม 19 ศนยการพฒนาธรกจควายส “ควาย”หรอ“กระบอ' เปนสตวดกดาบรรพทม อยบนโลกนมาไมนอยกวา 150 ลานปเรมจากการเปน ควายปาทดราย
ควายใจด กลายมาเปนควายใจดท แสนเชองและถกคนนามา ชบเลยงเพอใชแรงงานม บทบาทสาคญตอเกษตรกร จนกลายเปน ทหาร เอก ของชาวไรชาวนาใน ยคสมยทเกษตรกรรม เฟองฟ 02 ซากทางโบราณคด ปรากฏหลกฐานวาม
เมอราวๆ 3 000 ป 03 01 02 03 ลกษณะพเศษเพมเตม
บางตวมากกวา 1000 กก อนๆเชน ทาทางการยนหรอลกษณะใบหนา เกา เจรญ
ลาน บาท แมหงส
เจาลาโขง
01
การนาควายมา เลยงในตราประทบ
นาหนกตวมาก
20
มหา 8 5 ลานบาท
01 02 03 01 02 03 EXHIBITION
โดย ใชมอขางทอยในลําใส ใหญ จบปลายคอมดลกไว โดยจบระหวางสวนตอของ คอมดลก (Cerv x) กลบ ชองคลอด (Vag na) ยก ขนใหอยในระดบเดยวกบ ปนฉดนํ้าเชอ เมอปนฉดนํ้าเชอเขาไปในร ของคอมดลกแลว
(A-20) ขนตอนการผสมเทยม
2.14 พนทเตรยมผสมเทยม ซองผสมเทยม
แมโคผสมเสรจแลว ควรอยในคอกทมทรม
file:///C:/Users/lenovo/Downloads/ 315741-12pdf
ฟารมขนาดใหญควรมคอกผสมเทยมโดยเฉพาะ ม
พนทหรอซองเพยงพอ แมควายรอยละ 5 ถง 6 ของ
แมควายในฝงในเวลาเดยวกน
ไมเฉอะแฉะ
ควรแบงเปน 2 ตอน ชดผสมเชา--------บาย
พนทคอกไมควรนอยกวา 360-450 ตรม (มหญาและ
นํ้า
มซองเพอแยกควายไปซองผสม
(A-21) ซองผสมเทยม
ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม 21 สงเกตอาการ ภายนอก ควายทเปนสดจะ ยนนงใหตวอนทบ มเมอก ใสไหลออกจากชองคลอด อวยวะเพศบวมแดง สวมถงมอ ถงมอ ผสมเทยม ใสสารหลอลน
สะอาดและเชคทงดานนอก ดานในใหแหงดวยกระดาษ ทชชหรอกระดาษฟาง ใชสําล ชบแอลกอฮอลเชด ปากคบ (Forceps) ให สะอาดกอนใชคบหลอดนํ้า
สนาม แลวแชนํ้าเชอลงใน นํ้าอนทอณหภม 35-37 องศาเซลเซยส ทนทนาน 30 วนาท และตงแตคบ หลอดนํ้าเชอจนถงแชลงใน
ไมควรเกนกวา 3 วนาท ละลายนํ้าเชอในนํ้าอน ครบ 30 นาทแลว ใชปากคบ หลอดนํ้าเชอขนมาเชดหลอด นํ้าเชอดวยกระดาษทชชหรอ สําลใหแหงอยาใหเหลอนํ้าตด ขางหลอด ทดสอบ นํ้าเชอ โดยกดกานปน ใหนํ้าเชอ ปรมออกมาทปลายหลอด เลกนอย เพอมนใจวาหาก การผสมเทยม นํ้าเชอจะ ไหลออกไปดานนอก ไมไหล ยอนกลบเขาในพลาสตกชท สวมแซนนตารหมปน ทงหมดอกชนหนง สวมถงมอ ใชนวหวแมมอและนวช เปดถางอวยวะเพศแมโคให กวางทสดและสอดปนผาน เขาไปโดยสอดเฉยงดานบน 45 องศา เพอปองกนปลาย ปนเขาไปในรเปดของ กระเพาะปสสาวะ 01 02 03 04 05 06 07 สอดปนไปในคอมดลก วธ สอดปนผานคอมดลกทําได
เนองจากรของมดลกไมตรง
หลบ ปลายปนมกจะตด สวนทเปนหลบภายในของ คอมดลก ใหใชมอขางทอย ในลําไสใหญคอยขยบหรอ ดดคอมดลก ซายขวา บน ลาง และสวมเขาไปในปน ขณะทปลายปนกําลงจะผาน ทะลงคอมดลก ใหสอดปน อยางชาๆและระมดระวง อยาใหปลายปนเลยเขาไ
อาจไปขดกบผนงตวมดล ทําการบบกานปนนํ้าเชอ ประมาณ 2 ใน 3 ของ ความยาว เพอปลอยนํ้าเชอ 2 ใน 3 ของหลอดภายใน ตวมดลก ใหปลอยนํ้าเชอ ชาๆ ใชเวลาปลอยนํ้าเชอ ประมาณ 8 วนาท จากนน ถอยปนออกมาจนปลายปน อยกลางคอมดลก ปลอยนํ้า เชอทเหลอกลางมดลก ถอดถงมอแลวมวนทงในถง ขยะ ลางรองเทาบทและผากน เปอนใหสะอาด บนทกราย ยดการผสมเทยมลงใน บนทกตางๆ 08 09 10 11 12
เชนสบ ถถงมอแลวลวง ผานทางทวารหนก ลวง ออกมาจากลําไสใหญสวน ปลายใหหมด ตรวจคลํา ระบบสบพนธของแมโควา แมควายเปนสดจรงหรอไม ลางบรเวณอวยวะเพศนอก ของแมควายดวยนํ้าให
เชอทตองการออกจากถง
นํ้าอน
กน มกจะคดไปมาและม
ถงตวมดลก (Body Uterus) มากนกเพร
ถงเกบนํ้าเชอและ
ถงบรรจไนโตรเจน
เหลว
กระเปา ใสถงสนาม
กระบอกเกบปนและ พลาสตกชท ปากคบ (Forceps)
ซนนตารชท (Sanitary Sheath)
file:///C:/Users/lenovo/Downloads/ 315741-12pdf
กระตกนํ้ารอนหรอ กระ
ระยะเวลาในการผสม
ซองนําเขาสซองผสม
มเสรจแลว ควรอยในคอกทมทรม
พนควรลาดคอนกรตหนาประมาณ 10-15 cm
าดใหญควรมคอกผสมเทยมโดยเฉพาะ ม
ถาเปนซองโคงทมผนงทบสงประมาณ 61-65 cm จะ
ซองเพยงพอ แมควายรอยละ 5 ถง 6 ของ
ชวยใหควายเดนเขาไปไดดกวาซองตรง
นฝงในเวลาเดยวกน
ฉะ
ซองควรกวางประมาณ 70-80 cm ผนงสงไมตํ่ากวา
1 80 m มเพดานปดดานบน
ปน 2 ตอน ชดผสมเชา--------บาย
ซองททําดวยไมหรอไมอดดกวาทําดวยแผนเหลก ซง
ระยะเวลาในการเกบนํ้าเชอ 5-10 นาทโดย
ประมาณ
ระยะเวลาในการผสมเทยม 14- 16 นาทโดย
ประมาณ
การเกบรกษานํ้าเชอ
สถานทเกบถงนํ้าเชอ ควรเปนหองทไมรอน และไมชน
มแทนรองถงเกบนํ้าเชอ ยกสงจากพนหอง
จดการนํ้าเชออยางเปนระบบ มปายหรอเครองหมาย
ไมควรนอยกวา 360-450 ตรม (มหญาและ
จะทําใหเกดเสยง
ซองควรยาวไปตามแนว เหนอ-ใต เพอไมใหแยงตา
อแยกควายไปซองผสม
ควายเวลาเขาซอง
บอกชดเจนทแคนสเตอรแตละอน รวมมการบนทก
สตอกใหสามารถสบคนได
ธรกจควายสวยงาม 21 ศนยการพฒนาธรกจควายส
เทอรโมมเตอร ถงมอลวง รองเทาบท ผากนเปอน แบบบนทกตางๆ 01 02 03 04 05 06 07 ปนผสมเทยม ปนผสมเทยม กานปน หวจก วงแหวน 01 02 03 04 05
ถงสนาม กรรไกร พลาสตกชท
(A-22) อปกรณผสมเทยม
2.15 พลงงานทนํามาใช
แผงโซลารเซลล 1
2
Solar Inverter (อปกรณแปลงไฟฟาจากแผงโซลาร
เซลล)
3
เครองควบคมประจ (Charge Controller)
(A-23) โซลารเซลล และแผงควบคม
พลงงานแสงอาทตย
ประยกตใชกบงานเกษตรกรรม
เครองสบนํ้าพลงงานแสงอาทตยเปนอปกรณทางการเกษตรท
สรางความเปนไปไดใหม ๆ ไดหลากหลาย ดวยการทแหลง
พลงงานของเครองสบนํ้าคอแสงอาทตยทแปลงเปนพลงงาน
ไฟฟาจากแผงโซลารเซลล จงทําใหสามารถใชงานเครองสบนํ้า
พลงงานแสงอาทตยไดทกท โดยเฉพาะพนททไฟฟาเขาไมถง
โดยอาจจะตอตรงเขากบระบบจายนํ้าทางการเกษตรไดเลย
เชน หวหยด หวสปรงเกอร
นอกจากนนยงอาจตอเขาสถงเกบนํ้าเพอแจกจายนํ้าไปใชงาน
ในภายหลงกไดเชนกน
ทมา : บานและสวน
แบตเตอร สําหรบเกบประจในกรณทตองการใชงาน
มากกวาชวงเวลาทมแสงแดด
4 ชดควบคมการทํางาน สําหรบกําหนดระยะเวลาการ
ทํางานของปมสบนํ้า 5 ปมสบนํ้า แบงเปน 2 ประเภทคอ ปมบาดาล สําหรบ สบนํ้าบาดาล และปมแบบหอยโขง สําหรบสบนํ้าผว ดน 6
(A-24) เกบนํ้ารปแบบประยกตใชกบงานเกษตรกรรม (A-25) เกบนํ้ารปแบบประยกตใชกบระบบนํ้าอปโภคในบาน
การประยกตใชกบระบบนํ้าอปโภคในบาน
นอกเหนอจากพนทการเกษตร
สามารถตอทอนํ้าจากเครองสบ นํ้าพลงงานแสงอาทตยเพอนําไปเกบยงถงเกบนํ้าเพอใชในการ อปโภคบรโภคได หรอตอเขาสระบบกรองนํ้าแบบธรรม เปนวธทด จากนนจงตอไปยงถงเกบนํ้าในภายหลงเพอเกบนํ้าไวใชใน
เรอน
ใชเพอเปนพลงงานสงนํ้ามาใชในฟารม
เครองสบนํ้าโซลารเซลล
หวพนใหไอนํ้าสําหรบควายในฟารม
ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม 23
กาซชวภาพจาก
องคประกอบของระบบ
(A-26) บอโดมแบบคงท
สวนประกอบของบอโดมคงทมดงน
1) บอเตมมลสตว (Mixing Chamber) เปนพนท
สาหรบการผสมมลสตวกบนากอนเตมลงในบอหมก
2) บอหมก (Digester Chamber) เปนพนทสาหรบ
รบมลสตวและนาจากบอเตมมลสตวมาหมกใหเกดกาซ
มเทนและกาซอนๆ ซงกาซทเกดขนจะผลกดนใหมล
สตวและนาทอยดานลางของบอหมกไหลไปอยกนบอ
3) บอลน (Expansion Chamber) เปนพนทสาห
รบรบมลสตวและนาทถกกาซผลกดนจากบอหมกโด
ยการทางานจะเปนระบบไดนาม คอเมอกาซเกดขน
ภายในบอหมกกาซจะมแรงผลกดนมลสตวและนาทอย
สวนดานลางใหทะลกขนไปเกบไวในบอลน เมอนากาซ
ไปใชนาในบอลนจะไหลยอนกลบเขาไปในบอหมกเพอ
เลอกใช ลกษณะ
มลควาย บอโดมคงท (Fixed Dome)
ลกษณะทรงกลม อยใตดน สวนทเกบกาชม
ลกษณะเปนโดม
การทํางานของ ระบบ
กองศกษาและพฒนาโรงไฟฟาฐาน กระทรวงพลงงาน
(A-27) ระบบผลตไฟฟาจากแกสชวภาพ
ผลตอบแทน
(A-28) ผลตอบแทนจากมลควาย
https://able co th/wp content/uploads/2022/11/21 pdf
ธรกจควายสวยงาม 23 ศนยการพฒนาธรกจควายส
2.16 กรณศกษา
โครงการ / อาคาร
Gau-Ghar bamboo cow shelter in india
แนวคด / ประเดนหลกใน การออกแบบ
การแบงโซนและพนทของโคแตละประเภท เปนตวกําหนดรปแบบของสถาปตยกรรม
Natuurderij
Keizersrande
จากการจดสรรพนทโดยเรมจากบรบททตง
ของโครงการทหลกเลยงจากการนํ้าทวมไมได
แตจะทําอยางไรในการแกปญหาเรองน ซง
การวเคราะสวนทนํามาใชในการ ออกแบบ
การจดการภายในฟารมทเลยงโค 80-85 ตว โดยการจดแบงแยกโซนและคอกอยางจดเจน
เชน โคเนอ โคนม แมโค ลกโค ตวผ ตวเมย พรอมการจดการเรองการสญจร โซน Service สําหรบโคในฟารม
The Panda Pavilions Zoo
black slavonian ecopig farm
การออกแบบศาลาหมแพนดาเกยวของกบ การผสมผสานระหวางประสบการณของ มนษยสถาปตยกรรม และสงแวดลอม โดยม จดประสงคเพอบรรจบกนของสถาปตยกรรม ภมทศน และศลปะบนบก แมวาโครงการจะ มอบประสบการณการนําทางทเปนมตรตอ คนเดนถนนใหกบผเขาชม
The Cultural CourtyardElephant World
การออกแบบฟารมตามมาตรฐานสงสดของ การทําปศสตวอนทรยเพมประสทธภาพ
กระบวนการผสมพนธเพอเปนทพกสกร
(คํานงถงขนาดของมนษยและสตว)ผสาน บรบทแบบสลาโนเวยใหเขากบอาคารฟารม แบบดงเดม
แนวคดการออกแบบมาจากการเลาเรอง
ความเปนชมชนชาวกยการออกแบบเพอเผย แพรวฒนธรรม คน-ชางประเพณ เทศกาล
ลานเปนตวเชอมพนทของชาวบานพนทของ วฒนธรรม
Brick Observation Tower
Elephant World
ความตองการทจะคนพนทผนปาใหกบมาส
ถนชาง ชาวบานชาวกย เอสรางระบบนเวศ
ปาไม แหลงอาหาร ใหกบผคน ชาง ชมชน
เองไดมระบบนเวศและแหละอาหารจงเกด
เปน Brick Observation Tower
Elephant World เพอทผคนขนไปแลวจะ
สามารถรบรไดถงบรบทของชาวกย ในระดบ
ความสงทตางกนของการเดนขนไป และเพอ
ใหทกคนสามารถทจะรวกนปลกปาจากการ
โยนเมลดตนแอปปตองลงมา เพอหวงทจะ
ปลกปา ใหผนปากลบมา
หลกเลยงไมได จงไดศกษาการออกแบบเพอ
แกปญหาจากโครงการน เพอนํามาปรบใชใน
เปนจดเรมตนการออกแบบของอาคารน การศกษาบรบท และทตงของโครงการ การ เลยงสตวทตองมแหลงอาหาร แหลงนํ้าท
โครงการ
การเชอมโยงของ คน สตว และบรบทเขา
ดวยกน การออกแบบทเขามาเปนสวนหนง
ในการเชอมสามสงนเขากนอยางลงตว และ ไมรบกวนระบบนเวศ ความเปนอยของสตว ทงนการออกแบบเพอใหสตวไดเชอมโยงกบ ธรรมชาตทเคาอยดวย อยางไมรบกวนกน
การจดการและออกแบบพนทสําหรบเลยง หมดํา ดวยวธการคดเพอความสะดวกสบาย แกผเลยงและหมดําเองอยางเขาใจ เพอใหได
พนทการใชงานทตอบสนองแกผเลยงและ
สตวเองดวย ทงการจดการในแนวราบและ แนวตงไดอยางลงตว
การศกษาพนททใชในการจดแสดงและโชว
ตว ทเขาใจการการงานรวมกนของคนและ
ชาง ระยะหาง การจดพนทวางของคนและ
ชาง จากการทําความเขาใจพฤตกรรม
ลกษณะนสย ใจคอ ของตวชางเอง เพอทําให การออกแบบตอบสนองตอการใชงานจรง
มากทสด
การศกษาจดทเปน Landmark ของพนทใน บรเวณโครงการหรอโครงการ สนบสนนการ ทองเทยว การดงดดผคน ดวยลกษณะการ
ออกแบบทเปนเอกลกษณเขากบบบรบท รวมไปถงการเขาใชงานภายในตวของอาคาร เอง ทตองการใหผทเขาไปรบรถงบรบทโดย รวมทเกดขนในสถานทนนเอง ทศทางการ ออกแบบรปฟอรมอาคาร
ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม 25
โครงการ / อาคาร
Elephant Museum
Elephant World
แนวคด / ประเดนหลกใน
การออกแบบ
ประเดนเรมตนออกแบบจากพนทของบานชา
วกยทมการเลยงชางอยภายในบรเวณบาน
ชองทางเดนทเปนการบงคบทศทางการเดน
ของชาง ระดบความสงตํามาจาก Scale ของ
ชางกบคน ภายในเปนการจดพนทเพอแสดง ใหเหนถงวถชมชนเรยนรวฒนธรรมชาวกยฝก
ชางในราชสํานกไทยชางแสดง/ฝกชางเลยงจด
แสดงชางชวตและลมหายใจชางกย
The Buffalo
Amphawa
การออกแบบเรมจากควาย 2 ตวทเปน
พระเอกหลกในโครงการ เกดเปนพนทสวน
อาหารและตามมาดวยรสอรททสะทอนใหเหน
ถงวถชวต กลนไอของความเปนชมชนแม
กลอง ซงเปนทตงของโครงการนนเอง
เวทประกวด ควายอทยธาน 2566
Waghoba
Ecolodge Resort
การจดเวทการประกวดนอกจากเพอเปนการ
อนรกษแลวยงเปนการกระตนการเลยงและการ ซอขายควายในตลาดกระบอ เพราะดวยราคาและ
ความสนใจในการเลยง ทงเกษตรกรทเลยงควาย
เปนทนเดมอยแลว และมอใหมทอยากจะเรมเขาส
วงการ จงไดมการจดเวทในทกป ซงกจะมแตละ
ภาคและจงหวดทแตกตางกนไปตามรางวลและ
กจกรรมทจดขน
ศนยผลตนํ้าเชอ มาตรฐาน วลยฟารม
มหาสารคาม
การออกแบบเพอรบรองกลมนกอนรกษ ผท
ชนชอบสตวปา รวมไปถงชางภาพทถายภาพ
สตวเฉพาะ เปนการออกแบบรวมกบบรบทท
ตงอย และการจดการเพอทจะออกแบบให
ควบคมการจดการการดแล บําบด สรางความ
ยงยนใหกบรสอรทและพนทเอง
การจดการการดแลฟารมและควายงามใหได มาตรฐานรบรองจากกรมปศสตว การเปนท
ยอมรบในการผลตนํ้าเชอ และสงออกทได
มาตรฐาน
การวเคราะสวนทนํามาใชในการ
ออกแบบ
Function ภายในอาคารทถกออกแบบมา เพอคน และชาง ถงเปฯมวเซยมทมชวต กจกรรมและฟงกชนภายในทเกดขน ถก เชอมโยงใหผคนทไดเดนชมไดเขาไปรบร สถาปตยกรรมและแสงในเวลาทตางกน รวมไปถงการวางโซน Service ทลําดบการ
เขาถงไดอยางเปนระบบ การสญจร คน
สตว Service
ศกษา พนทแตละ Function กจกรรม ท
เกดขนในโครงการ User ทเขามาภายใน
โครงการ เพอศกษาการออกแบบเพอ
รบรองการทองเทยว การรบรองลกคา รวม
ไปถงทางสญจรของผใชงานทแตกตาง ท
สําคญคอการออกแบบเพอการนําเสนอ
พนทและบรบททโครงการตงอยนนเอง
ศกษาพนท ทเปนมาตรฐานในการเปนเวท
ประกวดควายงาม ทตองรบรองจํานวนควาย
และผคนทเขามาในงาน พนททรองรบ คอกพก
ลานประกวด เวท การลําดบการของงานทเปน
ไป รปแบบการเดนของควายในสนาม กรรมการ
ทตองตดสน เวลาทเกดขนในกจกรรม เพอให
เขาใจองครวมของการประกวดควายทเกดขน เพอนําไปใชในการคดคํานวณเพอรองรบในการ
ออกแบบพนท
ศกษาการออกแบบเพอรบรองกลมลกคาท
เฉพาะ ศกษาการออกแบบเพอเออกบ
บรบทการสองสตว การอยรวมกบสตว รวม
ไปถงการเลอกใชวสดทเปนมตรกบสภาพ
แวดลอม อยในสภาวะหนาสบายรองรบ สภาพอากาศในเวลาทรอน
ศกษาการจดการ การดแลฟารมควายงาม
ควายพอพนธเพอการธรกจ คอขายนํ้าเชอ
ควายพอพนธด การควบคมคณภาพควาย
และฟารมใหไดตามเกณฑและนํ้าเชอทได
มาตรฐาน
ธรกจควายสวยงาม 25 ศนยการพฒนาธรกจควายส
โครงการ / อาคาร
หมบานอนรกษ
ควายไทย สพรรณ
แนวคด / ประเดนหลกใน
การออกแบบ
ควายนา คาเฟ อทยธาน
(T-9) ตารางอาคารกรณศกษา
วตถประสงคการศกษา
ศกษาการออกแบบพนท
ระหวางคน และสตว การ
อยอาศยรวมกน
ศกษาการจดการพนทของ
ฟารมสตวเลยงลกดวยนม ศกษาการจดการพนทจาก
บรบท สภาพแวดลอมของ พนท งานระบบ
ศกษาการออกแบบพนท
จดนทรรศการ การแสดง
การเขาชม
ศกษาการออกแบบพนท
พกอาศยเชงทองเทยว รวม
กบสตว
(T-10) ตารางวตถประสงคการศกษา
แหลงรวมกจกรรมตางๆเกยวกบควายมา รวบรวมไว เลาถงความเปนมาของอดตความ สมพนธของคนและควายในอดต พนททมทง คาเฟ ลานจดแสดง จดทํากจกรรม รวมไปถง มทพกรบรอง
การวเคราะสวนทนํามาใชในการ
ออกแบบ
ศกษากจกรรมทเกดขนภายในโครงการ
เพอนํามาเปนขอเปรยบเทยบ และพฒนา
ตอใหรวมสมย และเปนแนวคดใหมใน
การนํามาใช
รานอาหาร ขายของ เปนตน
วตถประสงคการศกษา
คาเฟ
ศกษาการจดการพนทภายในฟารม และ
พนทใหบรการ การแบงสดสวนการใช
ประโยชนการใชงานแตละพนททมอย และ
การศกษากจกรรมทเกดขน การใหบรการ
ศนยการพฒนาธรกจควายสวยงาม 27 1
2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
แหลงรวบรวมควายงาม เพอลงแขงขนเขา ประกวดในสนามประกวดควายงาม และ ออกงาน ขายนํ้าเชอ สงออก รวมถงให บรการสําหรบผคนทเขาชมฟารมทง
ธรกจควายสวยงาม 27 ศนยการพฒนาธรกจควายส 3 Chapter 3