ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ_ΤΕΥΧΟΣ 56

ΤΕΥΧΟΣ 56 • ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2006

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΜΑΡΙΝΑ ΖΕΑΣ - ΠΕΙΡΑΙΑΣ 185 37 Επιχορηγείται από ΥΠ.ΠΟ. - ΥΕΘΑ/ΓΕΝ-ΝΑΤ

τεύχος 56 IOYΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2006

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α 03

Editorial

04

Επετειακό Ημερολόγιο Μνήμες Ηρώων Ελληνικά Υποβρύχια: «KATΣΩΝΗΣ-ΛΑΣΚΟΣ» Προβάδισμα στο Θρύλο Aντιναυάρχου Π.Ν. Α. Μαδωνή

09

Αφιέρωμα: Αριστοτέλης Ωνάσης 100 χρόνια από τη γέννηση του Του Χάρη Τορτορέλη - Μουσειογράφου

14

Åîþöõëëï Åã÷Üñáêôï üóôñáêï èáëÜóóéïõ êï÷ëßá ÓõëëïãÞ Á. Ó. ÙíÜóç ÍÌÅ

Κριτική Τέχνης Σπύρος Συνοδινός/Σωτήρης Τζαμουράνης Του Χάρη Τορτορέλη - Μουσειογράφου

16

Tñéìçíéáßá ¸êäïóç ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ ôçò ÅëëÜäïò

Μουσείο Ναυτικής Παράδοσης και Σπογγαλιείας Ν. Κούταλης Κων/νος Δαμιανίδης - Αρχιτέκτων / Δρ. Ιστορίας Ναυπηγικής

18

Σύλλογος Nαυτικού Μουσείου Καβάλας Αναστασία Παπαγιαννάκη - Δημοσιογράφος

20

ΕΛΛΗ Η ιταμή πρόκληση της 15ης Αυγούστου 1940 Του Υπ/γου Γεωρ. Παρασκευά, Μέλους Ν.Μ.Ε.

24

ΠΟΛΕΜΙΚΕΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ από το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο Του Ν. Γρανά

26

His Majesty’s Hospital Ship BRITANNIC Των Ρένα Γιατροπούλου - Κώστα Θωκταρίδη

33

Koυρτουλούζ, το πλοίο που μετέφερε ειρήνη

34

Η πόλη του Πύργου τίμησε τον ήρωα της Των Νάνσυ Σπυροπούλου Σπυρίδωνα Δημητρακόπουλου

36

Ένταξη του Cosco Hellas στο στόλο του Cosco Mare Ομιλία του εφοπλιστή Β. Κωνσταντόπουλου

39

Η Σχολή της Ύδρας - Τα τέσσερα πέτρινα χρόνια Του Φρίξου Δήμου

44

Eταιρία Προστασίας Πρεσπών Από την Ειρήνη Κουτσερή

48

Κωνσταντίνος Κανάρης Ο μπουρλοτιέρης του πολέμου και της ειρήνης Του Δημητρίου Ανδριάνα - Επίτιμου Προέδρου Αδελφότητας Ψαριανών

55

Γαλικία - Οι Αρχαίες Κασσιτερίδες Νήσοι Του Χάρη Τορτορέλη - Μουσειογράφου

62

Εκσυγχρονισμός του προγράμματος αυτοματοποίησης της βιβλιοθήκης Της Αικατερίνης Κρανιώτου

64

Ναυτικού Μουσείου Ενθύμιον Της Ιωάννας Μπερμπίλη

66

Λογοτεχνία & Θάλασσα Δωρεές βιβλίων & περιοδικών

ÄéáíÝìåôáé ÄùñåÜí óôá ÌÝëç ôïõ Ìïõóåßïõ

70

Ημερολόγιο Μουσείου Εκδηλώσεις - Το Ν.Μ.Ε. ήταν εκεί Δωρεές - Νέα Μέλη - Ανακοινώσεις

Ïé áðüøåéò ðïõ åêöñÜæïíôáé óôïí ÐÅÑÉÐËÏÕ åßíáé ðñïóùðéêÝò ôùí óõããñáöÝùí êáé äå äåóìåýïõí ôï Í.Ì.Å. ïýôå åñìçíåýïõí ôçí ðïëéôéêÞ Þ ôéò áðïöÜóåéò ôïõ

74

Επιστολή Σ. Λαγάρα

67

Οι μικροί μας φίλοι

76

Συγχαρητήριες Επιστολές

78

Βαρόμετρο Γράφει ο Σκάπουλος

9

ÉäéïêôÞôçò: Íáõôéêüí Ìïõóåßïí ôçò ÅëëÜäïò Ìáñßíá ÆÝáò, ÐåéñáéÜò 185 37 Ôçë.: 210 45 16 264 Fax: 210 45 12 277

14

Åêäüôçò - ÄéåõèõíôÞò: Áíáóôáóßá Áíáãíùóôïðïýëïõ - Ðáëïýìðç Ðñüåäñïò ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ ÅëëÜäïò Äéåýèõíóç Óýíôáîçò: ÃéÜííçò Ðáëïýìðçò ÅðéìÝëåéá ¸êäïóçò: Áíáóôáóßá Áíáãíùóôïðïýëïõ - Ðáëïýìðç ÉùÜííá Ìðåñìðßëç Áñ÷áéïëüãïò Ì.Ä.Å. ÂõæáíôéíÞò Áñ÷áéïëïãßáò ×áñÜëáìðïò ÔïñôïñÝëçò Ðáéäáãùãüò - Ìïõóåéïëüãïò

18

Äéáöçìßóåéò: Í. Íéêïëáßäçò Ôçë./Fax: 210 24 35 075 Ãñáììáôåßá: ÅëÝíç ÃáóôåñÜôïõ Êáëëéôå÷íéêÞ ÅðéìÝëåéá: ÔÁÔÓÇ ÅËÅÍÇ

48

Åêôýðùóç: ÐÁËËÇÓ ÁÂÅÅ

55

Editorial Αγαπητές φίλες & φίλοι, Ðñïóãåéùíüìáóôå êáé ðÜëé óôç öèéíïðùñéíÞ ðñáãìáôéêüôçôá ýóôåñá áð` ôéò ïëéãïÞìåñåò êáëïêáéñéíÝò äéáêïðÝò ðïõ óå îåóôñáôßæoõí ãéá ëßãï, óïõ äßíïõí ôç äõíáôüôçôá íá áíáæçôÞóåéò ëßãç äñïóéÜ óôç èÜëáóóá Þ óôï âïõíü, íá óêåöôåßò, íá öéëïóïöÞóåéò ëßãï ãéá ôï íüçìá ôçò æùÞò, íá èõìþóåéò ìå ôéò êïéíùíéêÝò äïìÝò ðïõ åðéâÜëëïõí ôçí åñãáóßá ùò áðáñáßôçôï óõóôáôéêü ôçò æùÞò ìáò êáé.. êáôÜêïðç áðü ôçí áðñáîßá, íá.. ãõñßóåéò óôç äïõëåéÜ óïõ, óôç óåéñÜ óïõ, ìå áßóèçìá áíáêïýöéóçò ðïõ üëá ôÝëåéùóáí Þñåìá êáé ïìáëÜ. ÖÝôïò Þñèáí Ýôóé ôá ðñÜãìáôá êáé åðéóêåöèÞêáìå ôçí ÊáâÜëá êáé ôçí ÊåöáëëïíéÜ. Èá Þèåëá ëïéðüí íá óôáèþ ãéá ëßãï ó` áõôÞ ôçí åìðåéñßá, ü÷é ðùò èá ‘èåëá íá óáò ðåñéãñÜøù ôéò äýï áõôÝò üìïñöåò ðåñéï÷Ýò ôçò ðáôñßäáò ìáò, Üëëùóôå äåí åßìáé êáëÞ ó` áõôÜ, áëëÜ áí èõìÜóôå, ôï êïéíü ãíþñéóìÜ ôïõò åßíáé ðùò Ý÷ïõí õðü ßäñõóç êáé ïé äýï Ýíá ôïðéêü Íáõôéêü Ìïõóåßï. Ïé äýï Ðñüåäñïé, ×ñÞóôïò ÔæáíÜêïò ôçò ÊáâÜëáò êáé ¢ããåëïò ÌðåíåôÜôïò ôçò ÊåöáëëïíéÜò, äñáóôÞñéïé Üíèñùðïé ôçò èÜëáóóáò êé ïé äýï, Ý÷ïõí âÜëåé óôü÷ï íá äéáóþóïõí êáé íá ðñïâÜëëïõí ôçí ôïðéêÞ íáõôéêÞ ðáñÜäïóç, äéáöïñåôéêÞ ìåí óôéò äýï ðåñéï÷Ýò, ðëçí üìùò áîéïðñüóåêôç êáé ãåìÜôç ìå ðïëëÜ ëáïãñáöéêÜ êáé éóôïñéêÜ óôïé÷åßá ç êÜèå ìßá. Êáðíüôïðïò èá ìðïñïýóå êáíåßò íá ðåé ãéá ôçí ÊáâÜëá. ÓùóôÜ, áëëÜ ç äåýôåñç óçìáíôéêÞ óõíéóôþóá ôçò êïéíùíéêÞò æùÞò ôçò ðüëçò åß÷å íá êÜíåé ìå áëéåõôéêÞ äñáóôçñéüôçôá. Ôá Êáâáëéþôéêá øáñÜäéêá äéÝó÷éæáí üëï ôï âüñåéï Áéãáßï áð` ôï Ëéôü÷ùñï ìÝ÷ñé ôç ÓáìïèñÜêç êé áð` ôï Ðüñôï-ËÜãïò ìÝ÷ñé ôç ×ßï êáé ôéò ÊõêëÜäåò, øáñåýïíôáò óáñäÝëá êáé ôüíïõò. Êé üðùò êÜèå öôù÷üò ôüðïò, Ýôóé êé ç ðåñéï÷Þ ôçò ÊáâÜëáò ôñïöïäüôçóå êé åîáêïëïõèåß íá ôñïöïäïôåß ìå ðëçñþìáôá ôç ìåãÜëç ìÜíá ôçò öôù÷ïëïãéÜò, ôçí ÅìðïñéêÞ ìáò Íáõôéëßá. ÕðÜñ÷åé ëïéðüí Ýíáò ðëïýôïò åíèõìçìÜôùí êáé êåéìçëßùí ðïõ ôïí óõëëÝãïõí ìå åðéìÝëåéá ïé Êáâáëéþôåò êé ïíåéñåýïíôáé ôçí ðñáãìÜôùóç ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ ôïõò, þóôå íá äéáóþóåé ôçí éóôïñéêÞ äéáäñïìÞ áõôÞò ôçò äñáóôçñéüôçôáò, ìÝóá áð` ôçí êáôÜëëçëç ðáñïõóßáóç êáé áíÜäåéîç ôùí åêèåìÜôùí. Íáõôüôïðïò ç ÊåöáëëïíéÜ, ìå ðëïýóéá éóôïñßá åöïðëéóôéêþí ïéêïãåíåéþí, ðïõ ðïëëÝò áð` áõôÝò Ýãéíáí äéÜóçìåò ãéáôß Ýâãáëáí åèíéêïýò åõåñãÝôåò ðïõ âïÞèçóáí ðïéêéëüôñïðá ôç ÷þñá êáé ôçí ÊåöáëëïíéÜ ôçí ßäéá. Áêüìç óÞìåñá ôï íçóß åîáêïëïõèåß íá Ý÷åé éó÷õñÜ åñåßóìáôá óôïí åöïðëéóìü êáé öõóéêÜ åßíáé ðÜñá ðïëëïß ïé Êåöáëëïíßôåò ðïõ åñãÜæïíôáé êáé ðñïêüâïõí åðÜíù óôá âáðüñéá ôùí íôüðéùí åöïðëéóôþí.

¸÷ïõí áíïßîåé ïé êáóÝëåò óôá íáõôüóðéôá ôçò ÊåöáëëïíéÜò êáé ôï õëéêü ðïõ óõãêåíôñþíåôáé èá åíôá÷èåß ìåôÜ áðü êáôÜëëçëåò ìåëÝôåò ó’ Ýíá åíéáßï óýíïëï ìå éóôïñéêü êáé åêðáéäåõôéêü óêïðü. Íáõôéêü Ìïõóåßï ÊáâÜëáò, Íáõôéêü Ìïõóåßï Éïíßïõ, ðáñÜëëçëåò ðñïóðÜèåéåò äýï êáôáîéùìÝíùí èáëáóóéíþí. Êïéíüò ï óôü÷ïò, íá óõìâÜëëïõí óôçí áíÜäåéîç ôçò íáõôéêÞò êëçñïíïìéÜò ôçò ðåñéï÷Þò ôïõò, áíáâáèìßæïíôáò ôçí ðïëéôéóôéêÞ æùÞ óå äýï üìïñöåò åðáñ÷ßåò ôçò ÷þñáò. ÓõãêéíçèÞêáìå áðü ôçí ðñïóðÜèåéá êáé ôçí åììïíÞ óôï óêïðü. Åõ÷çèÞêáìå êáëÞ åðéôõ÷ßá êáé óôïõò äýï êáé ãõñßóáìå óôïí ÐåéñáéÜ, ìå ôç óéãïõñéÜ ðùò üóï õðÜñ÷ïõí Üíèñùðïé ìå öéëïäïîßåò êáé ïñÜìáôá, ïé áíÜãêåò ôùí êáôïßêùí ôùí ìéêñþí ôïðéêþí êïéíùíéþí ãéá ðíåõìáôéêÞ Ýêöñáóç êáé äçìéïõñãßá èá âñßóêïõí åõãåíÞ äéÝîïäï êáé ç åðáñ÷éáêÞ æùÞ ôçò ÷þñáò ìáò äå èá ÷Üóåé ôçí ðïëéôéóôéêÞ ôçò ôáõôüôçôá. ÊÜðùò Ýôóé êáé åìåßò îåêéíÜìå ôç íÝá ìáò ìïõóåéïëïãéêÞ ÷ñïíéÜ, ìåôÜ áðü ôéò êáëïêáéñéíÝò äéáêïðÝò. Áã÷ùìÝíïé ãéá ôçí áíôéìåôþðéóç ôùí ðñïâëçìÜôùí ôïõ Ìïõóåßïõ, áëëÜ ãåìÜôïé üñåîç êáé äéÜèåóç ãéá äïõëåéÜ êáé áéóéüäïîïé üôé äåí õðÜñ÷åé Üëëïò äñüìïò áðü ôçí óõíå÷Þ ðñïóðÜèåéá ãéá åðßëõóç êÜèå ðñïâëÞìáôïò êáé äõóêïëßáò. Äåí ìðïñïýìå íá äéáíïçèïýìå üôé ç ÅëëÜäá, ç ÷þñá ðïõ ôï Üêïõóìá ôïõ ïíüìáôüò ôçò áíÜ ôçí õöÞëéï öÝñíåé óôï íïõ ôç èÜëáóóá, äåí èá êáôáöÝñåé íá óôçñßîåé ôï êåíôñéêü ôçò Íáõôéêü Ìïõóåßï. Ãéá Üëëç ìéá öïñÜ áñ÷ßæïõìå ôçí íÝá ðåñßïäï ìå ôçí óõììåôï÷Þ ìáò óôéò «ÅõñùðáúêÝò ÇìÝñåò ÐïëéôéóôéêÞò ÊëçñïíïìéÜò» ðïõ ãéá äåýôåñç ÷ñïíéÜ óôçí ÅëëÜäá Ý÷åé ôï èÝìá «ï ðïëéôéóìüò óôï ôñáðÝæé - ðïéêßëåò ðñïóåããßóåéò ôçò éóôïñßáò ôçò äéáôñïöÞò». ÐáñÜëëçëá, ìå Ýíá ðëÞèïò åêèåìÜôùí ðïõ ðáñá÷ùñÞóáìå óôï ºäñõìá ÙíÜóç, óõììåôÝ÷ïõìå óôç ìåãÜëç Ýêèåóç ôïõ Éäñýìáôïò, ìå èÝìá 100 ÷ñüíéá áðü ôç ãÝííçóç ôïõ ìåãÜëïõ ¸ëëçíá åöïðëéóôÞ ðïõ ôï üíïìÜ ôïõ êáé ìüíï áíôéðñïóùðåýåé äéåèíþò ôï äáéìüíéï åðé÷åéñçìáôéêü ðíåýìá ôïõ óýã÷ñïíïõ ¸ëëçíá óôç èÜëáóóá. Ç Ýêèåóç èá ðñáãìáôïðïéçèåß óôçí «Êéâùôü», ôï íÝï êôßñéï ôïõ Ìïõóåßïõ ÌðåíÜêç óôçí Ðåéñáéþò, áðü ôéò áñ÷Ýò Ïêôùâñßïõ ìÝ÷ñé ôá ìÝóá Íïåìâñßïõ. ÊáëÞ ðñïóáñìïãÞ, ëïéðüí, óôçí íÝá ìáò öèéíïðùñéíÞ êáèçìåñéíüôçôá êáé ðñáãìáôéêüôçôá ìå íÝá îåêéíÞìáôá Áíáóôáóßá Áíáãíùóôïðïýëïõ - Ðáëïýìðç Ðñüåäñïò ôïõ Í.Ì.Å. Ðåñßðëïõò

3

Åðåôåéáêü Çìåñïëüãéï

ÌíÞìåò Çñþùí

Åëëçíéêá Õðïâñý÷éá: «ÊÁÔÓÙÍÇÓ»-«ËÁÓÊÏÓ» / ÐñïâÜäéóìá óôï Èñýëï

Σ

ôï ðáñüí ðüíçìá äåí õðÜñ÷åé ïýôå ÷þñïò ïýôå ðñüèåóç áíáëõôéêÞò ðåñéãñáöÞò ôçò äñÜóçò ôùí Åëëçíéêþí Õðïâñõ÷ßùí. ÁõôÞ Ý÷åé Þäç êáôáãñáöåß áðü «åéäéêïýò». Åäþ êñßèçêå óêüðéìï íá ðáñáôåèåß Ýíá ìüíï åðéìÝñïõò «êåöÜëáéï» áðü ôçí éóôïñßá ôïõ Óôïëßóêïõ, Ýíá áðü áõôÜ ðïõ ðÝñáóáí óôç óöáßñá ôïõ ëáúêïý èñýëïõ. ÁíáöÝñåôáé óôï Õðïâñý÷éï «ÊÁÔÓÙÍÇÓ», ðïõ ìå ÊõâåñíÞôç ôï èõåëëþäç Âáóßëç ËÜóêï, êáôÜöåñå ìÝóá ó’Ýíá ìüíï 6ìçíï ôïõ ´43 êáé óå ôñåéò ðåñéðïëßåò, íá êïõñóÝøåé êõñéïëåêôéêÜ ôï Áéãáßï, âõèßæïíôáò ðëïßá, áðïâéâÜæïíôáò êïìÜíôïò êáé ðñÜêôïñåò, êáé öèÜíïíôáò ôåëéêÜ óôï áêñüôáôï üñéï ôçò èõóßáò, áíÞìåñá ôïõ Óôáõñïý, óôï óôåíü ôçò ÓêéÜèïõ. Ç ðáñáêÜôù åðéëïãÞ äåí åßíáé Üìïéñç ôçò áðÞ÷çóçò ôùí ðëïßùí êáé ôùí áíèñþðùí ðïõ ôá êõâÝñíçóáí óôïí áðëü êüóìï ôçò åðï÷Þò ôïõò, áëëÜ áêüìç êáé óôéò ìÝñåò ìáò, óå üóïõò îÝñïõí íáõôéêÞ éóôïñßá. ÁëëÜ áò áöÞóïõìå áõôü íá öáíåß óôç óõíÝ÷åéá... ÁíôéíáõÜñ÷ïõ Ð.Í. Á. ÌáäùíÞ ÅðéóôïëÝá Äéïßêçóçò Õðïâñõ÷ßùí

«ÊÁÔÓÙÍÇÓ»-«ËÁÓÊÏÓ» Ï ÊÏÕÑÓÁÑÏÓ ÔÏÕ ÁÉÃÁÉÏÕ Ôï Õðïâñý÷éï «ÊÁÔÓÙÍÇÓ» èá Þôáí ôï ðéï Üóçìï Õðïâñý÷éï ôïõ Íáõôéêïý ìáò, áí ç ìïßñá ôïõ äåí ôï Ýäåíå ãéá ðÜíôá ìå ôïí ôåëåõôáßï ôïõ ÊõâåñíÞôç ôï Âáóßëç ËÜóêï. Ç êáôÜóôáóç ôïõ Õðïâñõ÷ßïõ ìå ôçí Ýíáñîç ôïõ ðïëÝìïõ äåí Þôáí ç êáëýôåñç. Ôï õëéêü ôïõ åß÷å ìáýñá ÷Üëéá. Ìå ôï æüñé Ýâãáëå êáðïéåò ðåñéðïëßåò óôçí ÁäñéáôéêÞ, ìå êõâåñíÞôç ôïí ÈáíÜóç Óðáíßäç, âïõëéÜæïíôáò êáé Ýíá ìéêñü ðåôñåëáéïöüñï, Ýîù áðü ôïí ¢ãéï ÉùÜííç ôçò Ìåäïýçò. ¼ôáí ìå ôçí áðïäçìßá ôïõ Óôüëïõ Ýöôáóå óôç ÌÝóç ÁíáôïëÞ, ïé ÅããëÝæïé ôï Ýêñéíáí åðéêßíäõíï, Ü÷ñçóôï êáé áíåðßäåêôï êÜèå åðéóêåõÞò. Ç ìïßñá ôïõ ôï ïäçãïýóå, ìå ìáèçìáôéêÞ áêñßâåéá, óôï óêñáðÜñéóìá óå êÜðïéï äéáëõôÞñéï ôçò ÁñáðéÜò Þ ôçò Éíäßáò. Êáé ôüôå åìöáíßóôçêå ï ËÜóêïò. ¸öåäñïò Áíôéðëïßáñ÷ïò 43 åôþí. ÁñíÞèçêå êÜèå èÝ4

Ðåñßðëïõò

óç ðïõ ðñïÝâëåðå ï âáèìüò êáé ç çëéêßá ôïõ. ¹èåëå ìüíï Õðïâñý÷éï!! Êáé ãéá íá ôïí îåöïñôùèïýí ôïõ Ýäùóáí ôïí Ü÷ñçóôï «ÊÁÔÓÙÍÇ». Åðß Ýíá ðåñßðïõ ÷ñüíï, óôï öëïãéóìÝíï Ðüñô-ÓïõäÜí, ðÜëåøå ï ËÜóêïò ìáæß ìå ôï ðëÞñùìÜ ôïõ, ðñþôïò áð´ üëïõò áõôüò äßðëá óôïõò íáýôåò êáé ôïõò ôå÷íßôåò, ü÷é ãéá íá åðéóêåõÜóïõí (áõôü Þôáí áäýíáôï), áëëÜ ãéá íá óåíéÜñïõí ôïí «ÊÁÔÓÙÍÇ», íá ìðïñåß üðùò üðùò íá ðëÝåé, íá êáôáäýåôáé êáé íá ñß÷íåé ôéò ôïñðßëåò ôïõ. Ï áãþíáò áõôüò ãéá ôïí «ÊÁÔÓÙÍÇ» äåí ìðïñåß íá ðåñéãñáöåß. Ìüíï üóïé Ý÷ïõí äïõëÝøåé ìÝóá óå ðõñùìÝíç ëáìáñßíá óôïõò 60 âáèìïýò ìðïñïýí íá êáôáëÜâïõí. Äåí èá ìðïñïýóå ðÜíôùò íá óçìáôïäïôçèåß êáëýôåñá ôï ðÜèïò ÊõâåñíÞôç êáé ðëçñþìáôïò íá âãïõí íá ðïëåìÞóïõí. Áêüìç êáé üôáí ôÝëåéùóáí, êáé áðü Ýíá ÷åéñéóôéêü ëÜèïò ï «ÊÁÔÓÙÍÇÓ» âïýëéáîå ìÝóá óôï ëé-

ìÜíé ôïõ Ðïñô-Óáéíô, åß÷áí ôï êïõñÜãéï íá ôïí áíåëêýóïõí êáé íá ôïí îáíáöôéÜîïõí. ¸íá ðñÝðåé åäþ íá ôïíéóèåß. ×ùñßò ôïí ËÜóêï êáé ü,ôé áõôüò åíÝðíåå óôï êüóìï ôïõ, áõôü èá Þôáí áäýíáôï!! Ôï ãéáôß, áò áöÞóïõìå ôï Ì. ÊáñáãÜôóç, áð´ôéò óåëßäåò ôïõ âéâëßïõ ôïõ «Âáóßëçò ËÜóêïò», íá ìáò ôï åîçãÞóåé: «...Ïé êáôþôåñïß ôïõ ôïí ëáôñåýïõí. Éäßùò ïé õðáîéùìáôéêïß, ïé íáýôåò. Ïé áðëïúêïß áõôïß Üíèñùðïé, áîéïëïãïýí ôïí óõíÜíèñùðü ôïõò ðéüôåñï ìå çèéêÜ ðáñÜ ìå ðíåõìáôéêÜ êñéôÞñéá. Äåí ôïõò íïéÜæåé áí ï Áñ÷çãüò ôïõò åßíáé óôñáôçãéêÞ Þ ôáêôéêÞ éäéïöõÀá, ðñÜìá ðïõ åîÜëëïõ åßíáé áäýíáôï í’áíôéëçöèïýí ìå ôéò ðåñéïñéóìÝíåò ãíþóåéò ôïõò êáé ôçí õðçñåóéáêÞ åðáöÞ. ÁëëÜ êáé äéáéóèÜíïíôáé ðþò áõôÜ ôá ðñïóüíôá –áí õðÜñ÷ïõí– äåí ìðïñïýí í’áîéïðïéçèïýí ÷ùñßò ôüëìç, ðáëéêáñéÜ. Ç ðáëéêáñéÜ, åßíáé ðÜíôïôå óôïé÷åßï ðïõ áé÷ìáëùôßæåé ôçí öáíôáóßá, ôçí êáñäéÜ ôïõ áðëïúêïý áíèñþðïõ. Ç ðáëéêáñéÜ ðïõ

ÅÐÅÔÅÉÁÊÏ ÇÌÅÑÏËÏÃÉÏ

Ïìïßùìá ôïõ õðïâñõ÷ßïõ “Êáôóþíçò”. (ÁíáêáôáóêåõÜóèçêå áðü ôïí Ðëïßáñ÷ï Å.Í. ê. Ðáíáãéþôç ÌïëöÝôá). Ôï õðïâñý÷éï “Êáôóþíçò” êáôáóêåõÜóèçêå ìåôáîý ôùí åôþí 1925-1927 óôá íáõðçãåßá Gironde êáé ðáñåëÞöèç ôçí 8ç Éïõíßïõ 1928 áðü ôïí Áíôéðëïßáñ÷ï Ê. Áñâáíßôç. Åß÷å äéáóôÜóåéò 62,5/5,6/3,6 ìÝôñá êáé åêôüðéóìá 576/775 ôüíùí êáé áíÝðôõóóå ôá÷ýôçôá óôçí åðéöÜíåéá êáé åí êáôáäýóåé 14-9 êüìâùí, áíôßóôïé÷á. ÊáôÜ ôïí ðüëåìï ôïõ 1940-41, ìå êõâåñíÞôç ôïí õðïðëïßáñ÷ï Áè. Óðáíßäç, ðñáãìáôïðïßçóå ôÝóóåñéò ðïëåìéêÝò ðåñéðïëßåò, êáôÜ ôéò ïðïßåò, âýèéóå ôï éôáëéêü öïñôçãü “Quindo” êïíôÜ óôéò ãéïõãêïóëáâéêÝò áêôÝò. ÌåôÜ ôçí êáôÜëçøç ôçò ÅëëÜäáò êáôÝöõãå óôç ÌÝóç ÁíáôïëÞ, üðïõ ðñáãìáôïðïßçóå ôÝóóåñéò áêüìç ðåñéðïëßåò ìå êõâåñíÞôç áõôÞ ôç öïñÜ ôïí áíôéðëïßáñ÷ï Âáó. ËÜóêï. ÊáôÜ ôç äéÜñêåéá áõôþí, âýèéóå ìéá éôáëéêÞ íáñêïèÝôéäá óôï Ãýèåéï (2/4/1943), Ýíá åìðïñéêü 1500 ôüíùí Ýîù áðü ôçí Êýèíï (5/4/1943) êáé Ýíá áêüìç öïñôçãü 1000 ôüíùí êïíôÜ óôç ÓêéÜèï (29/5/1943). Ôï õðïâñý÷éï “Êáôóþíçò” âõèßóôçêå ôçí 14ç Óåðôåìâñßïõ 1943 óôçí ðåñéï÷Þ ôçò ÓêéÜèïõ ýóôåñá áðü çñùéêü áãþíá ìå ãåñìáíéêÞ êïñâÝôá. Áðü ôï ðëÞñùìá áðùëÝóèçêáí 32 Üôïìá ìåôáîý ôùí ïðïßùí ï êõâåñíÞôçò êáé áé÷ìáëùôßóèçêáí 15. Ï ýðáñ÷ïò, õðïðëïßáñ÷ïò Çëßáò ÔóïõêáëÜò êáé ïé õðáîéùìáôéêïß Ôóéãêñüò êáé Áíôùíßïõ äéÝöõãáí êïëõìâþíôåò åðß 9 þñåò, äéåðåñáéþèçóáí óôç ÓêéÜèï êáé áðü åêåß öõãáäåýèçêáí óôç Ì. ÁíáôïëÞ.

ðÜíôïôå óõíõðÜñ÷åé ìå ôï ìåãáëåßï ôçò áãáèÞò øõ÷Þò. Ï ËÜóêïò Þôáí ðáëéêÜñé áðü ôçí êïñöÞ ùò ôá íý÷éá. ºäñùíå ðáëéêáñéÜ áð’üëïõò ôïõò ðüñïõò ôïõ. Áêôéíïâïëïýóå ôüëìç, ãåííáéüôçôá. ¸ëáìðå áðü øõ÷éêüôçôá êáé êáëïóýíç. Âñéóêüôáí ôüóï êïíôÜ ç ëáúêÞ ôïõ øõ÷Þ ìå ôçí øõ÷Þ ôïõ íáýôç, ôïõ ëáúêïý áõôïý ðáéäéïý! Ï íáýôçò ï íáýôçò ´´ôïõ´´Þôáí ç ìåãÜëç öñïíôßäá ôïõ ËÜóêïõ. Íá ìçí êïõñáóôåß ï íáýôçò! Íá öÜåé êáëÜ, ï íáýôçò! Íá êïéìçèåß êáëÜ, ï íáýôçò! Íá åßíáé êáëïíôõìÝíïò, ï íáýôçò! Íá ìçí áäéêçèåß, ï íáýôçò! Íá ãëåíôÞóåé, ï íáýôçò! Íá ÷áñôæéëéêùèåß, ï íáýôçò!...» ÌÜñôéïò ´43. Áðü åäþ îåêéíÜåé ôï óçìáäéáêü åîÜìçíï ôïõ «ÊÁÔÓÙÍÇ» êáé ôïõ ËÜóêïõ. Èá êÜíåé äýï ðåñéðïëßåò ðñéí ôçí ôåëåõôáßá ôç ìïéñáßá... Óôçí ðñþôç êéüëáò (27/3-10/4) èá ìðåé êõñéïëåêôéêÜ ìÝóá óôï ëéìÜíé ôïõ Ãõèåßïõ, óå çìéáíÜäõóç (ãéáôß ôá íåñÜ Þôáíå ñç÷Ü) êáé «êÜôù áðü ôç ìýôç» ôùí ðõñïâïëåßùí ôçò ÊñáíÜçò (íçóÜêé ðïõ êëåßíåé áðü íüôéá ôï ëéìÜíé) èá ôïñðéëßóåé ìéá ÃåñìáíéêÞ ÍáñêïèÝôéäá. ÐÝíôå ëåðôÜ ôüëìçò ðïõ Üããéîå ôá üñéá ôçò ðáñáöñïóýíçò, ìÝóá óôá ïðïßá ï «ÊÁÔÓÙÍÇÓ» ðÝñáóå ìåãáëüðñåðá ìðñïóôÜ áðü ôï ï÷õñü ôïõ ëéìåíï-âñá÷ßïíá, ôïñðßëéóå, Ýóôñéøå, âãÞêå êáé êáôáäýèçêå. Óôç óõíÝ÷åéá èá âïõëéÜîåé êïíôÜ óôçí Êýèíï ôï Éóðáíéêü Öïñôçãü ’SAN ISIDORO’. Óôç äåýôåñç (21/5-9/6) èá âïõëéÜîåé êáé äåýôåñï Éóðáíéêü Öïñôçãü óôçí ðåñéï÷Þ Êýèíïõ, ôï ’RIGEL’ êáé èá áðïðåéñáèåß íá ðñïóâÜëëåé Éôáëéêü Öïñôçãü, ðïõ Þôáí ìÝóá óôï ëéìÜíé ôïõ Êáñëüâáóé ôçò ÓÜìïõ. Åäþ èá

öáíåß Üôõ÷ïò. Ç ìßá ôïñðßëç èá óêÜóåé óôï ëéìåíïâñá÷ßïíá, åíþ ç Üëëç åëáôôùìáôéêÞ, äåí èá åêñáãåß. ÁõôÜ óå óõíäõáóìü êáé ìå åðéôõ÷åßò áðïâéâÜóåéò êïìÜíôïò êáé ðñáêôüñùí Ýäùóáí ôï óôßãìá ôïõ ËÜóêïõ. ¼ôáí âñßóêåôáé óå ðåñéðïëßá, ôï Áéãáßï åßíáé ìéá ðïëý åðéêßíäõíç èÜëáóóá. Óôéò 5 Óåðôåìâñßïõ ´43, ï «ÊÁÔÓÙÍÇÓ» öåýãåé ãéá ìßá áêüìç ðåñéðïëßá ðïõ Ýìåëëå íá åßíáé ç ôåëåõôáßá ôïõ. Óôï óôåíü ôçò ÓêéÜèïõ, áíÞìåñá ôïõ Óôáõñïý, èá åíôïðéóèåß áðü Ãåñìáíéêü Áíèõðïâñõ÷éáêü (áõôü ðïõ ðñéí Ýíá ÷ñüíï êáôÜ óáôáíéêÞ óýìðôùóç, åß÷å âïõëéÜîåé Üëëï Ýíá Åëëçíéêü Õðïâñý÷éï, ôïí «ÔÑÉÔÙÍÁ» óôá áíïé÷ôÜ ôçò Ôæéáò). Ôï õðïâñý÷éï Ý÷åé Þäç ðïëëÝò áâáñßåò óôï ðáëáéü õëéêü ôïõ (ç êõñéüôåñç üôé ðëÝåé ìå Ýíáí áðü ôïõò äýï êéíçôÞñåò). Ïé âüìâåò âõèïý èá ôï îåêÜíïõí... Ï ËÜóêïò üìùò äåí ðáñáäßäåôáé, ðïõ êé áí ôï’ êáíå, êáíåßò äåí èá ìðïñïýóå íá ôïí êáêßóåé! ÄéáôÜæåé «ÁíÜäõóç êáé åîüñìçóç äéá ðõñïâüëïõ»! ×ôõðÜåé ôï Ãåñìáíü ì’ ü,ôé Ý÷åé êáé äåí Ý÷åé! ÌÜ÷ç Üíéóç... êáôáäéêáóìÝíç. Êáé åêåß äßðëá óôï êáíüíé ôïõ, ðïõ ôåëåõôáßïò áõôüò ãÝìéæå, èá ôïí âñåé ôï âüëé ôïõ å÷èñïý, áõôü ôï âüëé ðïõ ÷áñßæåé óôïí Þñùá ôï èñýëï. Ðñüóöáôá óå êÜðïéï Áèçíáúêü óáëüíé Ýãéíå ëüãïò ãéá ôïí «ÊÁÔÓÙÍÇ» êáé ôï ËÜóêï. ÊÜðïéïò «ëïãéêüò» êýñéïò èá óáñêÜóåé: «Ðüóïõò ðÞñå óôï ëáéìü ôïõ...;» Ç áðÜíôçóç åßíáé, íáé ðÞñå 31, áëëÜ ôïõò ðÞñå ãéáôß êáé áõôïß ôï’÷áí ðñïäéáãñÜøåé. Ôï ôñáãïýäé ôùí «Êáôóþíçäùí», ôï äéêü

ôïõò ôñáãïýäé Ýëåãå: «Ìå ôïí «ÊÁÔÓÙÍÇ» ìáò, ðáéäéÜ, êáé ìå ãåííáßïí áñ÷çãü åßìáóô’ áðïöáóéóìÝíïé íá ôáöïýìå óôï âõèü!...». Èá ìðïñïýóå íá’ ëåãå Üëëá ðïëëÜ, üðùò «...íá âïõëéÜæïõí ôïí å÷èñü...», «...íá äïîÜóïõíå ôï Íáõôéêü...». ¼÷é äåí Ýëåãå ôßðïôá áð’ áõôÜ. Óå ëáúêÞ ãëþóóá åðáíáëÜìâáíáí ôá ëüãéá ôïõ ÄñáãÜóç: «...êïéíÞ ãáñ ãíþìç ðÜíôåò áõôïðñïáéñÝôùò áðïèáíïýìåí ìç öåéäüìåíïé ôçò æùÞò çìþí». Ï èñýëïò ôïõ «ÊÁÔÓÙÍÇ» êáé ôïõ ËÜóêïõ, èá ðåñÜóåé óôï ðëáôý êïéíü ìÝóá áðü ôï âéâëßï ôïõ ÊáñáãÜôóç, êáé èá óõíå÷ßóåé íá ðåñíÜåé ãéá ðïëëÜ ÷ñüíéá, üóï èá ðñïóåëêýåé ôïõò âéâëéüöéëïõò ï óçìáíôéêüò áõôüò óõããñáöÝáò. ÓõíÜìá, üðïéïò âñåèåß, áíÞìåñá ôïõ Óôáõñïý óôç ÓêéÜèï êáé ìðåé óôç Ìçôñüðïëç íá áíÜøåé Ýíá êåñß, èá âñåèåß ìðñïò óå ìåñéêïýò áóðñïíôõìÝíïõò íáõôéêïýò, ðïõ öïñïýí ðåñÞöáíá óôï áñéóôåñü ôïõ óôÞèïõò Ýíá ìéêñü ìðñïýôæéíï Õðïâñý÷éï êáé è’ áêïýóåé ãéá ôïí «ÊÁÔÓÙÍÇ» êáé ôïí ËÜóêï... Êáé ôüôå èá êáôáëÜâåé ôï íüçìá ôïõ óåìíïý ìíçìåßïõ, ðïõ Ýöôéáîå ï ÄÞìïò ÓêéÜèïõ óôïí áðÝíáíôé ìüëï êáé ðïõ Ý÷åé ôçí ðñùôïâïõëßá ãéá ôçí åêäÞëùóç áõôÞ, êÜèå ÷ñüíï. ÅÐÉËÏÃÏÓ «ÊÁÔÓÙÍÇÓ», ¸ëëçíåò êáé Õðïâñý÷éá, ìýèïé êáé èñýëïé, “ðáñáìýèéá” ãéá ðáéäéÜ, ðïõ “áíåâÜæïõí ôïõò äåßêôåò” ôçò øõ÷Þò ìáò, óôïõò ÷áëåðïýò êáéñïýò, ðïõ íïìïôåëåéáêÜ êáé åñÞìçí ìáò áëëçëïäéáäÝ÷ïíôáé ôéò áíÝìåëåò êáé ôñõöçëÝò ìÝñåò ôçò ÜíèçóÞò ôùí, áíÜ ôïõò áéþíåò, “÷ñçìáôéóôçñßùí”... Ðåñßðëïõò

5

Åðåôåéáêü Çìåñïëüãéï

ÌíÞìåò Çñþùí

Åëëçíéêá Õðïâñý÷éá: «ÊÁÔÓÙÍÇÓ»-«ËÁÓÊÏÓ» / ÐñïâÜäéóìá óôï Èñýëï

ÅËËÇÍÉÊÏÓ ÓÕÍÄÅÓÌÏÓ ÕÐÏÂÑÕ×ÉÙÍ Áíáêïßíùóç Äéïéêçôéêïý Óõìâïõëßïõ Ï Åëëçíéêüò Óýíäåóìïò Õ/ óõììåôåß÷å ôï ÓÜââáôï êáé ÊõñéáêÞ 16 êáé 17 Óåðôåìâñßïõ 2006 óôçí ôåëåôÞ ìíÞìçò êáé ôéìÞò óôïõò õðÝñ ðáôñßäïò ðåóüíôåò êáôÜ ôçí âýèéóç ôïõ Õ/ ÊÁÔÓÙÍÇÓ (Õ-1) óôéò 14 Óåðôåìâñßïõ 1943 óôçí ðåñéï÷Þ ôçò ÓêéÜèïõ. Áðü ôïí Åëëçíéêü Óýíäåóìï Õ/ ðá6

Ðåñßðëïõò

ñåõñÝèçóáí ï Áíôéðñüåäñïò Áíôéíáýáñ÷ïò (å.á.) È. Êáôùðüäçò êáé ïé âåôåñÜíïé ôïõ ´ Ð.Ð. ê.ê. ÅõÜããåëïò ÊïõñÞò êáé ÁëÝîáíäñïò ÃñáììÝíïò. Ãéá ôïí Åëëçíéêü Óýíäåóìï Õ/ êáôÝèåóå óôåöÜíé ï ÂåôåñÜíïò Áíôéðëïßáñ÷ïò (å.á.) Å. ÊïõñÞò êáé åîÝöñáóå ôéò óêÝøåéò ôïõ ùò áêïëïýèùò:

«ÁèÜíáôïé íåêñïß, ðÝóáôå çñùéêÜ õðÝñ ðáôñßäïò üðùò êáé ïé Üëëïé ðåóüíôåò óõíÜäåëöïé ôùí Õ/Â. Áðü åìÜò üëïõò ôïõò åðéæÞóáíôåò ôçò åðï÷Þò åêåßíçò êáé ôùí ìåôÝðåéôá ðáëáéïôÝñùí êáé íåùôÝñùí óõíáäÝëöùí ôùí Õ/ Ýíá ìåãÜëï ÅÕÃÅ. ÁÉÙÍÉÁ ÓÁÓ Ç ÌÍÇÌÇ».

ÐÑÏÓÊËÇÓÇ Το Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδος σας προσκαλεί στην Χρι-

στουγεννιάτικη εκδήλωσή του, το Σάββατο 2 Δεκεμβρίου 2006 από τις 10:30 έως 15:00.

Κατά την διάρκεια της εκδήλωσης θα έχουμε την ευκαιρία

ν’ ανταλλάξουμε χριστουγεννιάτικες ευχές με τα μέλη, φίλους και όσους άλλους επιθυμούν να στηρίξουν το έργο του

κύριου φορέα διαφύλαξης και προβολής της Ναυτικής Ιστορίας και Παράδοσης της χώρας μας.

Παράλληλα θα πραγματοποιηθεί λαχειοφόρος αγορά με καλαίσθητα δώρα τέχνης.

Η Χριστουγεννιάτικη Αγορά (Bazaar) που θα εγκαινιαστεί

την ίδια ημέρα θα διαρκέσει μέχρι τις 6 Ιανουαρίου 2007, σε ώρες και μέρες ωραρίου του Μουσείου (08 : 30 - 14 : 30).

Το πωλητήριο του Μουσείου θα προσφέρει ποιοτικά δώρα, κάθε είδους, σε προσιτές τιμές καθώς και πολλές προσφορές σε βιβλία.

Ευχόμαστε να βρείτε τα δώρα σας για τους αγαπημένους σας στηρίζοντας παράλληλα το έργο μας.

Όσοι φίλοι επιθυμούν να συμμετάσχουν στην διοργάνωση

της εκδήλωσης παρακαλούνται να επικοινωνήσουν με την οργανωτική επιτροπή της χριστουγεννιάτικης εκδήλωσής μας στα τηλ.: 210 4516264, 4516822, 4286959.

8

Ðåñßðëïõò

ÁÖÉÅÑÙÌÁ: 100 ÷ñüíéá áðü ôçí ãÝííçóç ôïõ

ÁÑÉÓÔÏÔÅËÇ Ó. ÙÍÁÓÇ Του Χάρη Τορτορέλη - Μουσειογράφου • E-mail: arte_tort@yahoo.es

Åðé÷ñùìáôéóìÝíç ëéèïãñáößá ôïõ ÷áñÜêôç Lacoucha, äéáóôÜóåùí 22x17 åê. Áðåéêïíßæåôáé ¸ëëçíáò áñìáôïëüò êáé íÝá ôçò åðï÷Þò ôçò ÅëëçíéêÞò ÅðáíÜóôáóçò. Áñ. ÓõëëïãÞò: 1.884

ÖÝôïò óõìðëçñþíïíôáé 100 ÷ñüíéá áðü ôç ãÝííçóç ôïõ ìåãÜëïõ ¸ëëçíá åöïðëéóôÞ ÁñéóôïôÝëç ÙíÜóç óôç Óìýñíç ôçò ÌéêñÜ Áóßáò. Ìå ôçí åõêáéñßá áõôÞ ôï «ºäñõìá ÙíÜóç» Ý÷åé ïñãáíþóåé Ýêèåóç óôï Ìïõóåßï ÌðÝíáêç, óôï íÝï êôßñéü ôïõ, «Êéâùôüò», óôçí ïäü Ðåéñáéþò, áðü ôéò 4 Ïêôùâñßïõ ìÝ÷ñé 14 Íïåìâñßïõ 2006, ìå åêèÝìáôá, åíèõìÞìáôá êáé óôïé÷åßá áðü ôçí ðïëõôÜñá÷ç áëëÜ óõíÜìá êáé ôñáãéêÞ æùÞ ôïõ ¸ëëçíá ìåãéóôÜíá. Ôï Íáõôéêü Ìïõóåßï ôçò ÅëëÜäïò óõììåôÝ÷åé óôçí Ýêèåóç áõôÞ ìå äáíåéóìü ðïëëþí åêèåìÜôùí ôïõ áðü ôçí óõëëïãÞ «ÁñéóôïôÝëçò ÙíÜóçò» ôçí ìüíéìçò ÝêèåóÞò ôïõ. Ôá ìÝëç ôïõ Ìïõóåßïõ ìáò Ý÷ïõí ôçí äõíáôüôçôá åëåýèåñçò ðñüóâáóçò óôçí Ýêèåóç ìå ôçí åðßäåéîç ôçò êÜñôáò ìÝëïõò ôïõò. Ðåñßðëïõò

9

ÁÑÉÓÔÏÔÅËÇÓ ÙÍÁÓÇÓ

M. Dubourg, ÂÜñêåò ðëçóéÜæïíôáò ìßá öÜëáéíá. Ïîõãñáößá åðé÷ñùìáôéóìÝíç, 13,5x18,5 åê. ¸êäïóç ôïõ ïßêïõ Edward Orme ôçí 1ç Öåâñïõáñßïõ, 1813. Áñ. ÓõëëïãÞò:1906. O ÷áñÜêôçò M. Dubourg (ðñéí ôï 1786 - ìåôÜ ôï 1836), óå óõíåñãáóßá êáé ìå Üëëïõò äéÜóçìïõò Âñåôáíïýò ÷áñÜêôåò ôïõ ôÝëïõò ôïõ 18ïõ áéþíá, üðùò ï John Heaviside (1771-1863), o Samuel Howitt (1765-1822), ê.Ü., ðáñïõóßáóå ìåãÜëåò óåéñÝò ÷áñáêôéêþí ìå èÝìáôá êõñßùò åìðíåõóìÝíá áðü óêçíÝò êõíçãéïý.

Ï

ÁñéóôïôÝëçò Ó. ÙíÜóçò åßíáé ï ðëïéïêôÞôçò ôïõ ïðïßïõ ôï üíïìá, ðåñéóóüôåñï áðü êÜèå Üëëïõ, Ý÷åé óõíäåèåß äéåèíþò ìå ôï åðé÷åéñçìáôéêü äáéìüíéï ðíåýìá ôïõ óýã÷ñïíïõ ¸ëëçíá êáé ôçí åðßäïóç ôùí ÅëëÞíùí óôá èáëáóóéíÜ åðáããÝëìáôá. ÄéÝèåôå Ýíá áëÜèçôï Ýíóôéêôï ðïõ ôïí ïäçãïýóå êáôåõèåßáí óôï óçìåßï üðïõ õðÞñ÷å ìéá åõêáéñßá êáé ôçí åêìåôáëëåõüôáí. Ï äñüìïò ôçò åðéôõ÷ßáò ôïõ õðÞñîå ðÜíôá ç èÜëáóóá, åêåß üðïõ Ý÷åé ãñáöåß üëç ç éóôïñßá ôùí ÅëëÞíùí. Èá ëÝãáìå üôé äéÝèåôå ôï ðíåýìá ôùí ìåãÜëùí åëëÞíùí åîåñåõíçôþí. Ñéøïêßíäõíïò áëëÜ êáé óßãïõñïò ãéá ôçí åðéôõ÷ßá, åîåñåõíçôÞò ôùí ïéêïíïìéêþí åõêáéñéþí ðïõ Ýêñõâáí ïé èáëÜóóéïé äñüìïé. Ï ÁñéóôïôÝëçò ÙíÜóçò ãåííÞèçêå óôç Óìýñíç ôï 1906. Ï ðáôÝñáò ôïõ ÓùêñÜôçò Þôáí Ýíáò áðü ôïõò ðéï ðëïýóéïõò êáðíÝìðïñïõò óôçí üìïñöç ðüëç ôçò ÌéêñÜ Áóßáò. Ìå ôçí ìéêñáóéáôéêÞ êáôáóôñïöÞ ç ïéêïãåíåéáêÞ åðé÷åßñçóç ðåñéÞëèå óôïõò Ôïýñêïõò êáé ç áðïèÞêç ôïõò êÜçêå. Ï ìéêñüò ÁñéóôïôÝëçò, äß÷ùò ðáôñßäá ðéá, äéáìüñöùóå ôçí êïóìïèåùñßá ôïõ. ¼ðïõ õðÜñ÷ïõí åõêáéñßåò õðÜñ÷ïõí êáé ðáôñßäåò, ï êüóìïò ðéá åßíáé ðïëý ìéêñüò ãé áõôüí. ¸ôóé ôïí óõíáíôÜìå 16 ÷ñüíùí íá öéëïîåíåßôáé óå õðáßèñéá êáôáóêÞíùóç ãéá ðñüóöõãåò óôçí ÁèÞíá. Ôï 1923 óôçí Êùíóôá-

10

Ðåñßðëïõò

íôéíïýðïëç áð’ üðïõ ìå 250 äïëÜñéá ôáîéäåýåé óôçí ÁñãåíôéíÞ. Óôï ÌðïõÝíïò ¢éñåò ùò ëáíôæéÝñçò, õðÜëëçëïò óå ðëõíôÞñéï, íõ÷ôïöýëáêáò, ôçëåöùíçôÞò óôçí ÂñåôáíéêÞ ÔçëåöùíéêÞ Åôáéñåßá, êáôáëÞãåé íá éäñýóåé ìéá ìéêñÞ åðé÷åßñçóç åéóáãùãÞò êáðíïý êáé êáôáóêåõÞò ôóéãÜñùí. Ãíùñßæïíôáò ôç äýíáìç ôçò äéáöÞìéóçò ðåôÜ Üäåéá ðáêÝôá ôùí ôóéãÜñùí ôïõ óôá ðéï ðïëõóý÷íáóôá óçìåßá ôçò ðüëçò. Ëßãï áñãüôåñá ãõñíÜ óôçí ÅëëÜäá êáé åðéóôñÝöåé ðéá óôï ÌðïõÝíïò ¢éñåò ùò Åéäéêüò Áêüëïõèïò. Ôï 1931 ãßíåôáé áíáðëçñùìáôéêüò ðñüîåíïò êáé ôï 1932 áñ÷ßæåé í’ áó÷ïëåßôáé ìå ôç íáõôéëßá. ÄéáâëÝðåé ôïí ñüëï ôïõ ðåôñåëáßïõ óôçí ðáãêüóìéá ïéêïíïìßá êáé ðáñáããÝëíåé ôï «¢ñéóôïí», ôï ðñþôï ôÜíêåñ óôïí êüóìï 15.000 ôüíùí. ÕðïãñÜöåé ìåôáöïñÝò êÜñâïõíïõ êáé ðåôñåëáßïõ ìå ðëïßá ðïõ áêüìá äåí Ý÷ïõí íáõðçãçèåß, üìùò ïé ìåãÜëåò åôáéñåßåò ðåôñåëáßïõ ôïí ðñïôéìïýí ðáñÜ íá ðïíïêåöáëéÜæïõí ìå Üëëïõò. ÄéáâëÝðåé ôï ïéêïíïìéêü èáýìá ôçò Ãåñìáíßáò ìåôÜ ôïí ðüëåìï. ÂÝâáéá õðÜñ÷åé ç óõìöùíßá ôïõ Ðüôóäáì ôïõ 1945 ðïõ áðáãïñåýåé óôçí çôôçìÝíç ÷þñá íá íáõðçãÞóåé ðëïßá. Ùóôüóï êáìéÜ óõìöùíßá äåí áðáãïñåýåé ôéò ìåôáôñïðÝò ðëïßùí. ¸ôóé ôï 1949 óôï ëéìÜíé ôïõ Áìâïýñãïõ ìåôáóêåõÜæåé ôï äåîáìåíüðëïéï Olympic Challenger óå ðëùôü åñãïóôÜóéï êáôåñãáóßáò öáëáéíþí ìå ÐáíáìáúêÞ óçìáßá. Ï öáëáéíïèçñéêüò ôïõ óôüëïò ãßíåôáé ï ðéï äõíáôüò ôïõ êüóìïõ êáé ðñïêáëåß ôçí ïñãÞ åôáéñåéþí ðïõ ìïíïðùëïýóáí Ýùò

ÁÑÉÓÔÏÔÅËÇÓ ÙÍÁÓÇÓ

John Boydell, ÊõíÞãé öÜëáéíáò óôçí Ãñïéëáíäßá. Ïîõãñáößá åðé÷ñùìáôéóìÝíç ìå õäáôï÷ñþìáôá, 26x40.5 åê. Áñ. ÓõëëïãÞò: 1905. H ðáãêüóìéá âéâëéïãñáößá áíáöÝñåé ôïí John Boydell (1719-1804), ùò åðéôõ÷çìÝíï êáëëéôÝ÷íç áëëÜ êõñßùò ùò ôïí Üíèñùðï ðïõ ðñïþèçóå óçìáíôéêÜ ôéò åêäüóåéò ôçò ÌåãÜëçò Âñåôáíßáò. Ç óçìáíôéêüôåñç êáé ðéï äéÜóçìç ÝêäïóÞ ôïõ åßíáé ï Shakespeare ôïõ 1803, áðü ôïí åêäïôéêü ïßêï J&J Boydell ðïõ ßäñõóå ôï 1773 ìå ôïí áíçøéü êáé êëçñïíüìï ôïõ Josiah Boydell (1752-1817).

ìåãéóôÜíáò åß÷å ðñïíïÞóåé áóöáëßæïíôáò ôá öáëáéíïèçñéêÜ ôïõ ãéá Ýíá ôÝôïéï åíäå÷üìåíï, åéóðñÜôôïíôáò ìéá óçìáíôéêÞ áðïæçìßùóç, åíþ ìåôÜ ôçí êáôáâïëÞ ôçò ôá ðëïßá åëåõèåñþíïíôáé. Áðü ôï ÌðïõÝíïò ¢éñåò óôï Ëïíäßíï, óôç ÍÝá Õüñêç, óôï Ìüíôå ÊÜñëï, ï ÙíÜóçò êõñéáñ÷åß óôï ðáãêüóìéï èáëáóóéíü åìðüñéï, ôïëìÜ íá ôá âÜëåé áêüìá êáé ìå ôïõò ðéï äõíáôïýò, üðùò åßíáé ïé Ç.Ð.Á. Ôï ìüíï ðïõ êáôÜöåñå íá ôïí óôáìáôÞóåé Þôáí ïé ïéêïãåíåéáêÝò ôñáãùäßåò ðïõ ôïí êáôÝâáëáí. ÐÝèáíå ôï 1975. Ùóôüóï, áêüìç êáé óÞìåñá ôï üíïìÜ ôïõ ðñïêáëåß ôïí ðáãêüóìéï èáõìáóìü

Ç óõëëïãÞ ÙíÜóç óôï Íáõôéêü Ìïõóåßï ôçò ÅëëÜäïò

Ïìïßùìá ôïõ éóðáíéêïý ðëïßïõ “Mexicano” áðü îýëï, ôñß÷åò áëüãïõ êáé ìÝôáëëï. Áñ. ÓõëëïãÞò: 1.843 ¸öåñå 110 ðõñïâüëá. ÊáôáóêåõÜóèçêå óôçí ÁâÜíá óôá 1786. Óõììåôåß÷å óôçí íáõìá÷ßá ôïõ St. Vincent óôá 1797, üðïõ öïíåýèçêå ï êõâåñíÞôçò ôïõ Don Francisco de Merrera. ÅêðïéÞèçêå óôï Ferrol ôï 1815.

ôüôå ôïí åðé÷åéñçìáôéêü áõôü ôïìÝá. ¸ôóé ï óôüëïò ôïõ äÝ÷åôáé åðßèåóç áðü ôïí Ðåñïõâéáíü óôüëï ìå ôçí êáôçãïñßá ðáñáâßáóçò ÷ùñéêþí õäÜôùí êáé ôá ðëïßá ôïõ áé÷ìáëùôßæïíôáé. Ùóôüóï ï Ýëëçíáò

Óôïí åéäéêÜ äéáìïñöùìÝíï ÷þñï, áßèïõóá ÓÔ´ ôïõ Ìïõóåßïõ, ðáñïõóéÜæåôáé Ýíá ôìÞìá ôçò óõëëïãÞò ÙíÜóç. ÐåñéëáìâÜíåé äéáêïóìçôéêÜ êáé éóôïñéêÜ áíôéêåßìåíá ðïõ êïóìïýóáí ôïõò ÷þñïõò ôçò èáëáìçãïý «×ñéóôßíá». Ç èáëáìçãüò «×ñéóôßíá», íáõðçãçìÝíç ôï 1943 ùò êáíáäéêü óõíïäü íçïðïìðþí, áãïñÜóôçêå ôï 1953 áðü ôïí ÁñéóôïôÝëç ÙíÜóç ï ïðïßïò ôçí ìåôÝôñåøå óå èáëáìçãü äßíïíôÜò ôçò ôï üíïìá ôçò êüñçò ôïõ. Ôï 1975, ìåôÜ ôïí èÜíáôï ôïõ ÁñéóôïôÝëç ÙíÜóç êáé óýìöùíá ìå ôçí äéáèÞêç ôïõ, ç èáëáìçãüò ðáñá÷ùñÞèçêå óôï ÅëëçíéÐåñßðëïõò

11

ÁÑÉÓÔÏÔÅËÇÓ ÙÍÁÓÇÓ

Oìïßùìá ôçò èáëáìçãïý “×ñéóôßíáò¨”. Áñ. ÓõëëïãÞò: 2429

êü ÊñÜôïò þóôå íá ÷ñçóéìïðïéçèåß ãéá ôéò åðßóçìåò ìåôáêéíÞóåéò ôïõ ÐñïÝäñïõ ôçò Äçìïêñáôßáò êáé ôïõ Ðñùèõðïõñãïý ôçò ÷þñáò, êáé ôçí 29 Áõãïýóôïõ 1978 ìåôïíïìÜóôçêå óå èáëáìçãü «Áñãþ». Ôï 1992 ç «Áñãþ», ðïõ ãéá ëüãïõò óõíôçñÞóåùò êáé åðáíäñþóåùò åß÷å åíôá÷èåß óôï Ðïëåìéêü Íáõôéêü, ðáñïðëßóôçêå êáé åêðïéÞèçêå. ÓÞìåñá, ôï ðëïßï, ìåôÜ ôçí áãïñÜ ôïõ ôï 1998 áðü ôïí ¸ëëçíá Åðé÷åéñçìáôßá êáé ößëï ôïõ ÁñéóôïôÝëç ÙíÜóç ÉùÜííç Ð. ÐáðáíéêïëÜïõ êáé ìå ôï üíïìá “Cristina O” ÷ñçóéìïðïéåßôáé ùò õðåñðïëõôåëÞò èáëáìçãüò. ¼ôáí ôï 1992 ôï Åëëçíéêü ÊñÜôïò ðáñüðëéóå ôçí èáëáìçãü «Áñãþ», ôï Í.Ì.Å., ãíùñßæïíôáò ôçí ìïõóåéáêÞ êáé éóôïñéêÞ áîßá ôùí áíôéêåéìÝíùí ðïõ êïóìïýóáí ôïõò ÷þñïõò ôçò, åæÞôçóå áðü ôï ÃÅÍ ôçí ðáñá÷þñçóç ôçò óçìáíôéêÞò áõôÞò óõëëïãÞò þóôå íá åêôåèåß óôï êïéíü. ÐñÜãìáôé, ç óõëëïãÞ äùñÞèçêå óôï ìïõóåßï ôçí 23 Éïõëßïõ 1992 êáé áðü ôüôå áðïôåëåß ìéá áðü ôéò óçìáíôéêüôåñåò åíüôçôÝò ôïõ. Ç óõëëïãÞ ÙíÜóç áðïôåëåßôáé áðü ïìïéþìáôá éóôïñéêþí éóôéïöüñùí, äþäåêá êïêêÜëéíá, äýï îýëéíá êáé Ýíá ìÝóá óå öéÜëç, ôñßá åã÷Üñáêôá äüíôéá èáëÜóóéïõ åëÝöáíôá êáé Ýíá åã÷Üñáêôï üóôñáêï èáëÜóóéïõ êï÷ëßá, ôÝóóåñá ïìïéþìáôá êáíïíéþí öáëáéíïèçñéêþí ðëïßùí, Ýíá ôõöÝêéï öáëáéíïèçñéêïý, åðôÜ èáëÜóóéá üñãáíá, åðôÜ ðéóôüëéá êáé äýï ìá÷áßñéá, äýï ôñáðÝæéá ìáñìÜñéíá êáé Ýíá îýëéíï, ôÝóóåñá ïìïéþìáôá ðëïßùí áðü ôï óôüëï ôïõ ÙíÜóç, êáé 31 ðßíáêåò äéáöüñùí èåìÜôùí. Óôçí óõëëïãÞ Ý÷ïõí åíóùìáôùèåß äýï áêüíôéá öáëáéíïèçñßáò, áãïñÜ ôïõ Í.Ì.Å. ôïí Ïêôþâñéï ôïõ 1993, ãéá ìéá ðéï ïëïêëçñùìÝíç ðáñïõóßáóç ôïõ èÝìáôïò ôçò öáëáéíïèçñßáò, üðùò ðáñïõóéÜæåôáé áðü ôçí óõëëïãÞ ÙíÜóç, Ýíá êïêêÜëéíï ïìïßùìá ôçò íáõáñ÷ßäáò ôïõ ÍÝëóùíïò “Victory”, ßäéáò ðñïÝëåõóçò ìå ôá êïêÜëéíá ïìïéþìáôá ôçò óõëëïãÞò, äùñåÜ ôïõ Á. ÊïõìáíôáñÝá ôï 1960, êáèþò êáé Ýíá ìïíôÝëï ôçò èáëáìçãïý «×ñéóôßíá», äùñåÜ ôïõ ðëïéïêôÞôç Ìé÷Üëç Ìáôáíôïý ôï 2003.

12

Ðåñßðëïõò

ÁñéóôåñÜ ðÜíù: Âáñüìåôñï áðü ìÝôáëëï êáé îýëï. ÖÝñåé ôçí Ýíäåéîç “J. Callifax of Barnsley, Invt. Fercit”. Añ. ÓõëëïãÞò: 1874 ÄåîéÜ ðÜíù: ÔõöÝêéïí öáëáéíïèçñéêïý. Áñ. ÓõëëïãÞò: 1879 ÊÜôù: Äüíôéá öÜëáéíáò ìå åã÷Üñáêôåò ðáñáóôÜóåéò. Áñ. ÓõëëïãÞò: 1856, 1857, 1876.

ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ τεύχος 54 - σελ. 74

ÊÑÉÔÉÊÇ ÔÅ×Í ÊÑÉÔÉÊÇ ÔÅ×ÍÇÓ

ΣΠΥΡΟΣ ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ

“Ψάρια και θάλασσες στην Κεφαλλονιά”

14

Ðåñßðëïõò

Óôá äåéëéíÜ ôïõ «íçóéïý ôùí áíôéèÝóåùí», ôçí ÊåöáëëïíéÜ, ìáò ôáîéäåýåé ï ößëïò êáé ìÝëïò ôïõ Ìïõóåßïõ ê. Óðýñïò Óõíïäéíüò. Ôá åéäõëëéáêÜ ÷ñþìáôá ôïõ çëéïâáóéëÝìáôïò êáé ôï á÷íü öùò ôïõ öåããáñéïý äéáðåñíïýí óôïõò êáìâÜäåò ôïõ êáëëéôÝ÷íç ôá ó÷Þìáôá êáé ôéò öüñìåò ôùí ìïíáäéêþí Êåöáëëïíßôéêùí - Ëçîïõñéþôéêùí ôïðßùí, ôçò Þñåìçò èÜëáóóáò ôïõ Éïíßïõ, ôéò ÷ñõóáöÝíéåò ðáñáëßåò êáé ôéò ìéêñÝò øáñüâáñêåò, ðñïóäßäïíôáò óôá Ýñãá ôïõ ìéá ïíåéñéêÞ áßóèçóç êáé ðáñáóÝñíïíôÜò ìáò óå ìéá ðáñáßóèçóç ðïõ ôï ìüíï ðïõ ôçò ëåßðåé ãéá íá ïëïêëçñùèåß åßíáé ïé êáíôÜäåò áðü ôéò ìáíôïëéíÜôåò êáé ôéò öéëáñìïíéêÝò ôïõ öéëüìïõóïõ íçóéïý. Óôá óïõñåáëéóôéêÜ Ýñãá ôïõ, üðùò åßíáé «ôá äß÷ôõá êáé ôï öåããÜñé», ï æùãñÜöïò áíôéðáñáâÜëëåé ôçí öáíôáóßá, ôï üíåéñï êáé ôçí ðíåõìáôéêüôçôá ùò áíáðüóðáóôï ìÝñïò ôçò êáëëéôå÷íéêÞò äçìéïõñãßáò. Ï Óðýñïò Óõíïäéíüò ùò Üëëïò ðïëõìÞ÷áíïò ÏäõóóÝáò ðåñéðëáíÞèçêå ìå åðéôõ÷ßá ôá ôåëåõôáßá 30 ÷ñüíéá óôïí ôïìÝá ôçò Äéïßêçóçò Åðé÷åéñÞóåùí áëëÜ áðïäåéêíýåôáé üôé óõíÜíôçóå ôçí ÉèÜêç ôïõ óôï äéðëáíü íçóß ìå ôá êñõóôÜëëéíá íåñÜ, ôçí ÊåöáëëïíéÜ, áðïôõðþíïíôáò ìå ôçí ðáëÝôá ôïõ ôéò åéêüíåò ôçò ðáôñßäáò ôïõ ðïõ ôïõ Ý÷ïõí åíôõðùèåß âáèåéÜ. Ï Êåöáëëïíßôçò ößëïò ìáò ìáèÞôåõóå äßðëá óôïõò ÈáíÜóç Óôåöüðïõëï êáé ÊõñéÜêï Ëáæáñßäç. Ç ôåëåõôáßá ÝêèåóÞ ôïõ ðñáãìáôïðïéÞèçêå ôïí Áýãïõóôï ôïõ 2006 óôç ÄçìïôéêÞ Åðé÷åßñçóç ÊïéíùíéêÞò êáé ÐïëéôéóôéêÞò ÁíÜðôõîçò ôïõ ÄÞìïõ ÐáëéêÞò ôçò ÊåöáëëïíéÜò êáé ôá ÝóïäÜ ôçò äéáôÝèçêáí ãéá ôéò áíÜãêåò ôïõ Ãçñïêïìåßïõ Ëçîïõñßïõ. Åõ÷üìáóôå ïé æùãñáöéêïß ôïõ ðåéñáìáôéóìïß íá óõíå÷éóôïýí ãéá ðïëëÜ áêüìç ÷ñüíéá êáé åßìáóôå óßãïõñïé üôé Ý÷ïõìå ðïëëÜ áêüìç íá ãíùñßóïõìå áðü ôá ðïëõèåìáôéêÜ, êáëëéôå÷íéêÜ áðïèÝìáôÜ ôïõ.

ÍÇÓ ×ñþìáôá, ÷ñþìáôá êáé ðÜëé ÷ñþìáôá... Ìéá ðáíäáéóßá Ýíôïíùí ÷ñùìÜôùí, áíôéèÝóåùí êáé ôï ìåóïãåéáêü öùò, ðïõ öôéÜ÷íåé Ýíôïíïõò ïñßæïíôåò, áíáäåéêíýåé ôïõò üãêïõò êáé ôá ó÷Þìáôá ôçò ðåëïðïííçóéáêÞò áñ÷éôåêôïíéêÞò êáé äßíåé êßíçóç óå øáñüâáñêåò, ðïëõôáîéäåìÝíá îýëéíá óêáñéÜ êáé Ýíäïîá, åìðïñéêÜ êáé ðïëåìéêÜ ðëïßá, óõíáíôÜìå óôá Ýñãá ôïõ ÓùôÞñç ÔæáìïõñÜíç. Áõôü, üìùò ðïõ îõðíÜåé Ýíôïíá óõíáéóèÞìáôá êáé Ýíá éó÷õñü öïñôßï áéóèÞóåùí êáé íïóôáëãßáò óôïõò ãåìÜôïõò êáìâÜäåò ôïõ åßíáé ôá ðáé÷íéäßóìáôá, ïé ëÜìøåéò êáé ïé áíôéêáôïðôñéóìïß ôçò ðñáãìáôéêüôçôáò óôç èÜëáóóá. Ôï áðÝñáíôï ãáëÜæéï, ðïõ ðüôå ãáëÞíéï, ðüôå ôáñáãìÝíï, äßíåé óôïí êáèÝíá ìáò åéêüíá áíáöïñÜò ãéá ôá ðñïóùðéêÜ ìáò ôáîßäéá êáé áíáæçôÞóåéò óôç èÜëáóóá ôçò æùÞò ìáò. Ôá Ýñãá ôïõ áãáðçôïý, ðáëéïý ìÝëïõò ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ ôçò ÅëëÜäïò áðïôåëïýí ôçí áíáðÜíôå÷ç äçìéïõñãßá åíüò þñéìïõ êáëëéôÝ÷íç ðïõ áíôéðñïóùðåýåé ôç ðñùôïöáíÞ æùçñüôçôá êáé åêñçêôéêüôçôá ìéá ôÝ÷íçò óõíþíõìçò ìå ôç íåüôçôá. Ï Êáëáìáôéáíüò ößëïò ìáò ìáèÞôåõóå äßðëá óôïõò æùãñÜöïõò Â. ÄñÜêï êáé Ä. ÃéáííïõêÜêç êáé æùãñáößæåé åðáããåëìáôéêÜ ðÜíù áðü 40 ÷ñüíéá. ¸÷åé ëÜâåé ìÝñïò óå ðïëëÝò áôïìéêÝò êáé ïìáäéêÝò åêèÝóåéò óôçí ÅëëÜäá êáé ôï åîùôåñéêü, åíþ ðïëëÜ Ýñãá ôïõ åêôßèåíôáé ìüíéìá óå ðïëéôéóôéêïýò ïñãáíéóìïýò. Åßíáé ìÝëïò ôïõ Åðéìåëçôçñßïõ Åéêáóôéêþí Ôå÷íþí ÅëëÜäïò. Ôá Ýñãá ðïõ öéëïîåíïýìå óôïí «Ðåñßðëïõ» ðñïÝñ÷ïíôáé áðü ôçí ôåëåõôáßá ôïõ Ýêèåóç ðïõ ðñáãìáôïðïéÞèçêå ôï êáëïêáßñé ôïõ 2006 óôï Êåíôñéêü Ëéìåíáñ÷åßï ÊáëáìÜôáò. Åìåßò ôïí åõ÷áñéóôïýìå ãéá ôï åéêáóôéêü ôáîßäé ðïõ ìáò ðñüóöåñå óôç èÜëáóóá ðïõ ìáò åìðíÝåé êáé ìáò êéíçôïðïéåß.

ΣΩΤΗΡΗΣ ΤΖΑΜΟΥΡΑΝΗΣ

Ðåñßðëïõò

15

Ìïõóåßï ÍáõôéêÞò ÐáñÜäïóçò êáé Óðïããáëéåßáò Í. Êïýôáëçò Ðáñïõóßáóç: Êùíóôáíôßíïò Äáìéáíßäçò, Áñ÷éôÝêôïíáò Äñ. Éóôïñßáò ÍáõðçãéêÞò ÔÇÍ ÐÑÙÔÇ ÉÏÕËÉÏÕ Ýãéíáí ôá åãêáßíéá åíüò íÝïõ èåìáôéêïý Ìïõóåßïõ óôï áêñéôéêü íçóß ôçò ËÞìíïõ. Óôï Ìïõóåßï ÍáõôéêÞò ÐáñÜäïóçò êáé Óðïããáëéåßáò ÍÝáò Êïýôáëçò ðáñïõóéÜæåôáé ç íáõôéêÞ ðáñÜäïóç ôùí êïõôáëéáíþí êáé éäéáßôåñá ç óðïããáëéåßá ôïõò, ìáæß ìå áñ÷áßá áíôéêåßìåíá ðïõ ðñïÝñ÷ïíôáé êõñßùò áðü íáõÜãéá. Óôç ÍÝá Êïýôáëç ôçò ËÞìíïõ åãêáôáóôÜèçêáí ìåôÜ ôï äéùãìü ôïõò ôï 1922 ïé êÜôïéêïé ôïõ íçóéïý Êïýôáëç ôçò Ðñïðïíôßäáò. Ç Êïýôáëç áíÞêåé óå ìéá óõóôÜäá íçóéþí ðïõ âñßóêïíôáé âïñåéïäõôéêÜ ôçò ÊõæéêéêÞò ÷åñóïíÞóïõ êáé ïíïìÜæïíôáé íçóéÜ ôïõ ÌáñìáñÜ. Ôï íçóß Êïýôáëç åßíáé éäéáßôåñá ìéêñü ìå äýï ìüëéò ìßëéá ìÞêïò êáé ìéóü ìßëé ðåñßðïõ ðëÜôïò. Ï ðëçèõóìüò ôïõ Þôáí áðïêëåéóôéêÜ åëëçíéêüò êáé óôá ìÝóá ôïõ 19ïõ áéþíá áó÷ïëéüôáí éäéáßôåñá ìå ôç íáõôéëßá, äéáèÝôïíôáò êáé äéêÜ ôïõ íáõðçãåßá. Ïé ìáñôõñßåò ãéá ôç íáõôéëßá ôùí Êïõôáëéáíþí áíáöÝñïõí üôé ôï 1864 óõíÝâç Ýíá öïâåñü íáõÜãéï êïõôáëéáíïý ðëïßïõ, óôï ïðïßï ÷Üèçêáí ïé éêáíüôåñïé êáðåôáíáßïé ôïõ íçóéïý. ¾óôåñá áðü ôï ìïéñáßï áõôü ãåãïíüò ç åìðïñéêÞ íáõôéëßá ôçò Êïýôáëçò ðÝñáóå óå ìéá ðåñßïäï ðáñáêìÞò. Ùóôüóï èá ðñÝðåé íá èåùñçèåß âÝâáéï üôé åêôüò áðü ôï ôñáãéêü íáõÜãéï ç íáõôéëßá ôçò Êïýôáëçò, üðùò êáé Üëëùí åëëçíéêþí íáõôüôïðùí åß÷å ðñïóêïëëçèåß óôá éóôéïöüñá êáé äåí êáôÜöåñå íá êÜíåé ôï ïéêïíïìéêü êáé ôå÷íïëïãéêü Üëìá ðñïò ôçí áôìïêßíçóç. ¼ðïéïé êé áí Þôáí ïé ëüãïé ðáñáêìÞò ôçò åìðïñéêÞò íáõôéëßáò ôùí Êïõôáëéáíþí, ãåãïíüò åßíáé üôé óôá ôÝëç ôïõ 19ïõ áéþíá ïé Êïõôáëéáíïß óôñÝöïíôáé ðåñéóóüôåñï óå Üëëá åðáããÝëìáôá ôçò èÜëáóóáò, üðùò ôç óðïããáëéåßá êáé ôçí áëéåßá. Ôç óðïããáëéåßá ôçí åîáóêïýóáí êõñßùò óôï Áéãáßï, åíþ ôçí áëéåßá óôá ðëïýóéá óå áëéåýìáôá ðåñÜóìáôá ôçò Ðñïðïíôßäáò.

16

Ðåñßðëïõò

Áìöïñåßò áðü ôçí áñ÷áéïëïãéêÞ óõëëïãÞ ôïõ Ìïõóåßïõ

Ìå ôç ÌéêñáóéáôéêÞ êáôáóôñïöÞ ïé Êïõôáëéáíïß îåñéæþèçêáí, êáé ïé óöïõããáñÜäåò ìáæß ìå ôá êáÀêéá ôïõò Ýöôáóáí óôç ËÞìíï. ÁíáöÝñåôáé üôé ç Êïýôáëç åß÷å ðåñßðïõ 1500 êáôïßêïõò ðñéí áðü ôïí îåñéæùìü êáé öáßíåôáé üôé ïé ðåñéóóüôåñïé Ýöôáóáí ðñüóöõãåò óôï öéëüîåíï íçóß ôçò ËÞìíïõ. Åêåß ôïõò äüèçêå ãç ãéá íá öôéÜîïõí ôç ÍÝá Êïýôáëç êáé óõíÝ÷éóáí íá áóêïýí ôï åðÜããåëìá ôïõ óöïõããáñÜ ìå ôá êáÀêéá ôïõò ðïõ åß÷áí öÝñåé áðü ôçí ðáëéÜ ôïõò ðáôñßäá. Ïé Êïõôáëéáíïß êáôáäýïíôáí áðïêëåéóôéêÜ ìå óêÜöáíäñï, ìÝ÷ñé ôç äéÜäïóç ôçò ôå÷íéêÞò ôïõ íáñãéëÝ. Ôá óðïããáëéåõôéêÜ êáÀêéá ôïõò áñ÷éêÜ Þôáí ìðüôçäåò (ôýðïò ìéêñïý ïîýðñõìíïõ óêÜöïõò) ðïõ ôïõò åß÷áí öÝñåé êõñßùò áðü ôçí ðáëéÜ ôïõò ðáôñßäá êáé óôç óõíÝ÷åéá ÷ñçóéìïðïßçóáí ìåãáëýôåñá ôñå÷áíôÞñéá, êáôáóêåõáóìÝíá åéäéêÜ ãéá óðïããáëéåßá (ôïõò ëåãüìåíïõò «á÷ôáñìÜäåò» Þ ìç÷áíïêÜéêá),

Ç åßóïäïò ôïõ Ìïõóåßïõ ÍáõôéêÞò ÐáñÜäïóçò & Óðïããáëéåßáò Í. Êïýôáëçò

ÓêÜöáíäñï êáé ÷Üëêéíïò èþñáêáò äýôç. Áðü ôçí åðÜíù ìåñéÜ ôïõ èþñáêá âéäùíüôáí ôï óêÜöáíäñï êáé áðü ôçí êÜôù ðñïóáñìïæüôáí ôï Ýíäõìá ôïõ äýôç.

Êïõôáëéáíüò á÷ôáñìÜò

ðïõ åß÷áí óêáñùèåß óôçí ÊÜëõìíï, óôç Óýìç êáé óôçí ¾äñá. Ôç äåêáåôßá 1980 - 1990 ç óðïããáëéåßá óõññéêíþèçêå óå üëá ôá íçóéÜ ôïõ Áéãáßïõ êáé öõóéêÜ êáé óôçí Êïýôáëç. Óôï ôÝëïò ëïéðüí ôçò äåêáåôßáò åß÷å ó÷åäüí åãêáôáëåéöèåß áðü ôïõò êáôïßêïõò ôïõ íçóéïý. Ç Ýêèåóç ôïõ íÝïõ ìïõóåßïõ áðïôåëåßôáé áðü ôñåéò åíüôçôåò: Óôç ðñþôç ðáñïõóéÜæåôáé ç íáõôéêÞ æùÞ ôùí êïõôáëéáíþí ðñéí ôïí îåñéæùìü ôïõò áðü ôçí Ðñïðïíôßäá. Óôçí åíüôçôá áõôÞ åêôßèåíôáé êåéìÞëéá êáé áñ÷åéáêÝò öùôïãñáößåò áðü ôçí ðáëéÜ ðáôñßäá ôïõò. Óôç äåýôåñç åíüôçôá ðáñïõóéÜæåôáé ç óðïããáëéåßá, ç åðåîåñãáóßá ôùí óöïõããáñéþí êáé ôá õðüëïéðá íáõôéêÜ åðáããÝëìáôá óôç ÍÝá Êïýôáëç ôçò ËÞìíïõ. Ôá åêèÝìáôá ôçò äåýôåñçò åíüôçôáò åßíáé ï åîïðëéóìüò ôùí äõôþí, ïìïéþìáôá áðü ôá óðïããáëéåõôéêÜ óêÜöç, ôá

Ïìïßùìá óðïããáëéåõôéêïý ìðüôç

åîáñôÞìáôá ôùí óðïããáëéåõôéêþí êáúêéþí, ôá åßäç ôùí óöïõããáñéþí, ôá åñãáëåßá åðåîåñãáóßáò, ôá ìç÷áíÞìáôá óõóêåõáóßáò ôùí óöïõããáñéþí üðùò åðßóçò êáé åêèÝìáôá áðü ôçí áëéåßá, ôçí êïíóåñâïðïéßá áëßðáóôùí êáé ôçí åðéóêåõÞ óêáöþí. Ôçí åíüôçôá áõôÞ óõíïäåýåé åðßóçò óçìáíôéêü õëéêü áðü áñ÷åéáêÝò öùôïãñáößåò. Óôçí ôåëåõôáßá åíüôçôá åêôßèåôáé ìÝñïò ôçò áñ÷áéïëïãéêÞò óõëëïãÞò ôçò ÍÝáò Êïýôáëçò ç ïðïßá áðïôåëåßôáé áðü áíôéêåßìåíá ðïõ ðåñéóõíÝëåîáí ïé óöïõããáñÜäåò áðü ôá âÜèç ôçò èÜëáóóáò. Ç äçìéïõñãßá ôçò óõëëïãÞò îåêßíçóå ôç äåêáåôßá 1950-1960 ìå ðñùôïâïõëßá ôïõ áåßìíçóôïõ ÄéåõèõíôÞ ôïõ Äçìïôéêïý Ó÷ïëåßïõ ÍÝáò Êïýôáëçò, ÉùÜííç Áëåõñüðïõëïõ, ï ïðïßïò åß÷å ðåßóåé ôïõò óöïõããáñÜäåò íá äùñßæïõí ôá áíôéêåßìåíá ðïõ Ýöåñíáí áðü ôïõò âõèïýò ôùí èáëáóóþí óôï Äçìïôéêü Ó÷ïëåßï ôïõ ÷ùñéïý ôïõò. Ôï áðïôÝëåóìá áõôÞò ôçò ðñùôïöáíïýò ðñïóöïñÜò Þôáí ç äçìéïõñãßá ìéáò áîéüëïãçò óõëëïãÞò áðü 106 áñ÷áßá áíôéêåßìåíá. ¸íá ìÝñïò áõôÞò ôçò óõëëïãÞò åêôßèåôáé óôï íÝï íáõôéêü ìïõóåßï êáé ðåñéëáìâÜíåé: Áìöïñåßò, ðïõ ÷ñïíïëïãïýíôáé áðü ôïõò áñ÷áúêïýò Ýùò êáé ôïõò âõæáíôéíïýò ÷ñüíïõò êáé ðñïÝñ÷ïíôáé áðü äéÜöïñåò ðåñéï÷Ýò ôïõ Áéãáßïõ êáé ôçò Ìåóïãåßïõ (Êüñéíèï, ×ßï, ÈÜóï, Ñüäï, ËÝóâï, êáé ôùí áêôþí ôçò ÁäñéáôéêÞò, ôçò Ôáñáãùíßáò, ôçò âüñåéáò Éóðáíßáò êáé ôçò Áéãýðôïõ), ìïëýâäéíá åîáñôÞìáôá îýëéíùí áãêõñþí (óôáèåñïß êáé áðïóðþìåíïé óôýðïé êáé óýíäåóìïé), åöõáëùìÝíá ðéíÜêéá, ÷Üëêéíç áëõóßäá êáé ìéêñÜ ðÞëéíá óêåýç. Ç ìåëÝôç ôùí áíôéêåéìÝíùí ôçò áñ÷áéïëïãéêÞò óõëëïãÞò Ýãéíå áðü ôçí áñ÷áéïëüãï ôçò Åöïñåßáò Åíáëßùí Áñ÷áéïôÞôùí (ÅÅÁ) Äñ. ÁããåëéêÞ Óßìùóé, ç óõíôÞñçóç üëùí ôùí åêèåìÜôùí Ýãéíå áðü ôç óõíôçñÞôñéá ôçò ÅÅÁ ê. ÓìáñÜãäá Óõìåùíßäïõ, åíþ ç ôåêìçñßùóç ôùí íåþôåñùí åêèåìÜôùí üðùò êáé ç óõíïëéêÞ ìïõóåéïëïãéêÞ åðéìÝëåéá ôçò Ýêèåóçò Ýãéíå áðü ôïí áñ÷éôÝêôïíá Äñ. Êþóôá Äáìéáíßäç. Ç áñ÷áéïëïãéêÞ óõëëïãÞ åðïðôåýåôáé áðü ôçí Eöïñåßá Eíáëßùí Añ÷áéïôÞôùí êáé ôçí Ê’ Eöïñåßá Këáóéêþí Añ÷áéïôÞôùí. Ç ÷ñçìáôïäüôçóç ôçò äçìéïõñãßáò ôïõ Ìïõóåßïõ Ýãéíå áðü ôç KïéíïôéêÞ ðñùôïâïõëßá Leader+, ôïí ÄÞìï NÝáò Kïýôáëçò, êáé ôï Këçñïäüôçìá Ãåùñãßïõ Ðåôñßäç. Óôï ìïõóåßï äéáôßèåôáé óõíïðôéêüò êáôÜëïãïò ôùí åêèåìÜôùí êáé áößóá ôïõ Ìïõóåßïõ. Ïé þñåò ëåéôïõñãßáò ôïõ åßíáé êáèçìåñéíÜ 10.00 Ýùò 14.30 åêôüò Ôñßôçò. Ðåñéóóüôåñåò ðëçñïöïñßåò äßíïíôáé áðü ôï ÄÞìï ÍÝáò Êïýôáëçò, ËÞìíïò 81 400, ôçë: 22540 51790, öáî: 22540 51763, e-mail: dimkout@otenet.gr Ðåñßðëïõò

17

Óýëëïãïò Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ ÊáâÜëáò Ìéá ðñïóðÜèåéá ãéá êáôáãñáöÞ êáé ðñïâïëÞ ôçò íáõôéêÞò ðáñÜäïóçò ôçò ðåñéï÷Þò ÐáñïõóéÜæåé ç äçìïóéïãñÜöïò Áíáóôáóßá ÐáðáãéáííÜêç

ÌÅ ÌÅÃÁËÇ ÅÐÉÔÕ×ÉÁ ðñáãìáôïðïéÞèçêå ç ðñþôç Ýêèåóç ôïõ Óõëëüãïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ ÊáâÜëáò, ìå ôßôëï «Ïé ÍáõôéêÝò ìáò Åéêüíåò», óôï éóüãåéï ôçò ÌåãÜëçò ËÝó÷çò, áðü ôéò 28 Éïõíßïõ ìÝ÷ñé ôéò 2 Éïõëßïõ. Ç Ýêèåóç åíôÜ÷èçêå óôïí åïñôáóìü ôçò ÍáõôéêÞò ÅâäïìÜäáò êáé óõãêÝíôñùóå ðëÞèïò Êáâáëéùôþí, ôüóï óôá åãêáßíéá üóï êáé ôéò õðüëïéðåò ìÝñåò. Ôá åãêáßíéá ìÜëéóôá ôçò Ýêèåóçò ðëáéóéþèçêáí áðü ôçí ïìéëßá ôïõ éäñõôÞ ôïõ Åëëçíéêïý Éíóôéôïýôïõ Ðñïóôáóßáò ÍáõôéêÞò ÐáñÜäïóçò êáé ôïõ Ìïõóåßïõ «ÈÜëáóóá» óôçí Áãßá ÍÜðá Êýðñïõ, ×Üñç ÔæÜëá. Ç ïìéëßá ôïõ äéáêåêñéìÝíïõ åñåõíçôÞ äåí èá ìðïñïýóå íá ìçí Ý÷åé ó÷Ýóç ìå ôç èÜëáóóá êáé ôá íáõôéêÜ ìïõóåßá. ¸ôóé, ðáñïõóßáóå ìå ôç âïÞèåéá ïðôéêïõáêïõóôéêïý õëéêïý ôï èÝìá ôïõ «ôá ÍáõôéêÜ Ìïõóåßá èåìáôïöýëáêåò ôçò Íáõôïóýíçò», ìå öùôïãñáößåò áããåßùí ðïõ áðåéêïíßæïõí äéÜöïñá óêáñéÜ ðëïßùí, ôï ðåßñáìá ôïõ ÊõñÞíåéá ÉÉ, ôçí éóôïñßá åíüò ðëïßïõ óôï ðÝñáóìá ôùí áéþíùí, ôéò âñá÷ïãñáößåò ôïõ Ðáããáßïõ üñïõò, ôçí ôñéÞñç, ôçí ðáðõñÝëëá áëëÜ êáé ôçí øáñéáíÞ ãáëéþôá. Ï ßäéïò áíáöÝñèçêå óôç íáõôïóýíç ôùí ÅëëÞíùí, ôçí ðëïýóéá áëëÜ áíåêìåôÜëëåõôç ðáñÜäïóç, ôïíßæïíôáò ÷áñáêôçñéóôéêÜ üôé «ç ÅëëÜäá, ç ÷þñá ìå ôç ìåãáëýôåñç íáõôéêÞ ðáñÜäïóç, ìå ôïí ìåãáëýôåñï åìðïñéêü íáõôéêü óôüëï äåí Ý÷åé åêìåôáëëåõôåß ïýôå Ý÷åé ôéìÞóåé ôçí ðëïýóéá éóôïñßá ôçò. Ïöåßëïõìå óôïõò ¸ëëçíåò íáõôéêïýò, óôç íáõôïóýíç ôïõò, íá ôéìÞóïõìå ôçí éóôïñßá ìáò. Ç ÊáâÜëá, ìÝóá áðü ôïí Óýëëïãï Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ, îåêéíÜ ìéá óïâáñÞ ðñïóðÜèåéá, ìéáò êáé óå üëç ôç Ìáêåäïíßá êáé ÈñÜêç äåí õðÜñ÷åé Íáõôéêü Ìïõóåßï». Óôçí Ýêèåóç óõììåôåß÷áí ìå ìïíôÝëá åëëçíéêþí, ðáñáäïóéáêþí êáé 18

Ðåñßðëïõò

Ï ðñüåäñïò ôïõ Óõëëüãïõ, ðëïßáñ÷ïò - ðëïçãüò ×ñÞóôïò ÔæáíÜêïò

éóôïñéêþí óêáñéþí Êáâáëéþôåò ìïíôåëéóôÝò, åíþ ðáñÜëëçëá åêôÝèçêáí ãéá ðñþôç öïñÜ óõãêåíôñùìÝíá, áíôéêåßìåíá ó÷åôéêÜ ìå ôç èÜëáóóá, üðùò üñãáíá íáõóéðëïÀáò, õëéêÜ áðü ôçí áñìáôùóéÜ ôùí êáñáâéþí, íáõôéêÜ çìåñïëüãéá êáé öõëëÜäéá ðïõ ìáñôõñïýí ôéò ðåñéðÝôåéåò ôùí ÅëëÞíùí íáõôéêþí. Ôá åêèÝìáôá äùñÞèçêáí áðü Êáâáëéþôåò ðïõ èÝëçóáí íá óõììåôÜó÷ïõí óôçí ðñïóðÜèåéá ôïõ Óõëëüãïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ, ãéá ôç äéÜóùóç êáé ðñïâïëÞ ôçò íáõôéêÞò ìáò ðáñÜäïóçò. Ðùò îåêéíÜ üìùò ç éóôïñßá ôïõ Óõëëüãïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ; Ï ðñüåäñïò ôïõ Óõëëüãïõ, ðëïßáñ÷ïò - ðëïçãüò ×ñÞóôïò ÔæáíÜêïò

áíáöÝñåé: «ÔåôÜñôç, 16 Ìáñôßïõ 2005, 50 ößëïé Êáâáëéþôåò õðïãñÜöïõí áßôçóç ãéá ôç óýóôáóç Óùìáôåßïõ ìå ôçí åðùíõìßá «Íáõôéêü Ìïõóåßï ÊáâÜëáò». Óêïðüò êáé óôü÷ïò ìáò åßíáé íá óõãêåíôñþóïõìå êáé íá äéáöõëÜîïõìå êåéìÞëéá êáé åíèõìÞìáôá áðü ôç íáõôéêÞ éóôïñßá, ôçí ðáñÜäïóç êáé ôç íáõôïóýíç ôçò ðüëçò ìáò, êáëýðôïíôáò Ýôóé Ýíá óçìáíôéêü ðïëéôéóôéêü êáé éóôïñéêü êåíü ðïõ õðÜñ÷åé óå áõôüí ôïí ôüðï». Ï ôïðéêüò Ôýðïò Ýðáéîå êé áõôüò ôï ñüëï ôïõ óôç ðñïóðÜèåéá ôïõ Óõëëüãïõ êáé ü÷é ìüíï áãêÜëéáóå ôéò ðñïóðÜèåéÝò ôïõ áëëÜ óõã÷ñüíùò Üñ÷éóå íá ðáñïôñýíåé ôéò ôïðéêÝò áñ÷Ýò êáé ôïõò Êáâáëéþôåò íá óõíåéóöÝñïõí óôç óõëëïãÞ áíôéêåéìÝíùí êáé åýñåóçò ÷þñïõ ãéá íá óôåãáóôåß ôï Íáõôéêü Ìïõóåßï. «Ç áíôáðüêñéóç ôïõ êüóìïõ Þôáí Üìåóç êáé óõãêéíçôéêÞ. Ïé Êáâáëéþôåò Üñ÷éóáí íá ìáò ðëçóéÜæïõí êáé ìå ðñïèõìßá íá ðñïóöÝñïõí ìïõóåéáêü õëéêü ÷ùñßò íá õðÜñ÷ïõí áêüìç êáôÜëëçëïé ÷þñïé ãéá ôç äéáöýëáîç ôùí áíôéêåéìÝíùí. Ãé áõôü êÜðïéá óôéãìÞ áíáãêáóôÞêáìå íá æçôÞóïõìå áðü ôïí Ïñãáíéóìü ËéìÝíïò ÊáâÜëáò íá ìáò ðáñá÷ùñÞóåé ÷þñï ãéá ôç óõëëïãÞ, óõíôÞñçóç êáé äéáöýëáîç ôùí äùñåþí» õðïãñáììßæåé ï ê. ÔæáíÜêïò êáé óõíå÷ßæåé ëÝãïíôáò üôé óôéò 22 Éïõíßïõ 2005 ìå áðüöáóç ôïõ Ðñùôïäéêåßïõ ÊáâÜëáò áíáãíùñßóôçêå ç óýóôáóç ôïõ Óùìáôåßïõ ìå ôçí åðùíõìßá Íáõôéêü Ìïõóåßï ÊáâÜëáò êáé óôéò áñ÷áéñåóßåò óôéò 6 Éïõëßïõ 2005 åîåëÝãç ôï ðñþôï Ä.Ó. ÁìÝóùò ìåôÜ îåêßíçóå Ýíáò ìáñáèþíéïò åðáöþí êáé áëëçëïãñá-

ößáò ìå üëïõò üóïõò Ý÷ïõí ó÷Ýóç ìå ôç íáõôéêÞ éóôïñßá ôçò ÊáâÜëáò, ðëïéïêôÞôåò, áëéåßò, áðüìá÷ïõò íáõôéêïýò, êôë, ãéá ôç óõëëïãÞ êáé óõãêÝíôñùóç õëéêïý êáé ôçí éóôïñéêÞ Ýñåõíá ãåíéêÜ. ÐáñÜëëçëá Üñ÷éóáí ïé åðáöÝò êáé ðéÝóåéò ðñïò ôïõò öïñåßò ôçò ðüëçò ãéá ôç óõíäñïìÞ ôïõò êáé ôçí åîåýñåóç êáôÜëëçëïõ ÷þñïõ ãéá ôç óôÝãáóç ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ ÊáâÜëáò. Óôá ôÝëç ôïõ Äåêåìâñßïõ ôïõ 2005 ï Ï.Ë.Ê. ìå ïìüöùíç áðüöáóç ôùí ìåëþí ôïõ Ä.Ó. ðáñá÷þñçóå óôïí Óýëëïãï ãéá 25 ÷ñüíéá ôï êôßñéï ôïõ ðáëáéïý áðåíôïìùôçñßïõ óôïí ÷þñï ôïõ êåíôñéêïý ëéìáíéïý, ðñïêåéìÝíïõ íá óôåãáóôåß åêåß ôï Ìïõóåßï. Ëßãïõò ìÞíåò ìåôÜ, õðåãñÜöç êáé åðßóçìá ç óýìâáóç ôçò ðáñá÷þñçóçò áðü ôïí Ï.Ë.Ê. Ôçí åðéóêåõÞ êáé ãåíéêÜ ôçí äéáìüñöùóç ôïõ êôéñßïõ áíÝëáâå ïìÜäá ðïëéôéêþí ìç÷áíéêþí êáé áñ÷éôåêôüíùí, ïé ïðïßïé èá åêðïíÞóïõí ôéò áðáñáßôçôåò ìåëÝôåò ðïõ åßíáé áíáãêáßåò êáé áðïôåëïýí âáóéêÞ ðñïûðüèåóç ãéá ôçí åîáóöÜëéóç ÷ñçìáôïäüôçóçò. Ï Óýëëïãïò óõíå÷ßæåé íá óõãêåíôñþíåé õëéêü, ôï ïðïßï óõíôçñåß êáé äéáöõëÜóóåé, åíþ óå åîÝëéîç âñßóêåôáé ï äéáãùíéóìüò äéçãÞìáôïò ìå èÝìá ôçí «Áðåñáíôïóýíç ôçò ÈÜëáóóáò» ìå äéêáßùìá óõììåôï÷Þò ìáèçôþí ôçò ô Ãõìíáóßïõ êáé ôùí Ëõêåßùí ôïõ Íïìïý ÊáâÜëáò. Åðßóçò îåêßíçóå ìåëÝôç êáé óõëëïãÞ ðëçñïöïñéþí áðü ðáñáäïóéáêïýò êáñáâïìáñáãêïýò ôçò ÊáâÜëáò, ìå óôü÷ï íá ðáñïõóéáóôåß ç íáõðçãéêÞ ðáñÜäïóç ôïõ ôüðïõ. Ï Óýëëïãïò åôïéìÜæåôáé åðßóçò ãéá ìéá óåéñÜ äéáëÝîåùí êáé åêðáéäåõôéêþí ðñïãñáììÜôùí ìå äéÜöïñá íáõôéêÜ èÝìáôá. Ðåñßðëïõò

19

Έλλη

Η ιταμή πρόκληση της 15 Αυγούστου 1940 Õðü Õð/ãïõ Ãåùñ. ÐáñáóêåõÜ, ÌÝëïõò Í.Ì.Å.

Ó

õìðëçñþíïíôáé Þäç åîÞíôá Ýîç ÷ñüíéá áðü ôçí åïñôÞ ôçò Ðáíáãßáò ôçí 15 Áõãïýóôïõ 1940, üðïõ ìÝóá óôïí ëéìÝíá ôçò ÔÞíïõ áãêõñïâïëçìÝíï êáé óçìáéïóôïëéóìÝíï ôï ðïëåìéêü ÅËËÇ äÝ÷ôçêå ôïñðéëéêÞ åðßèåóç áðü ôñåßò ôïñðßëåò, åâëÞèç áðü ôçí ìßá êáé âõèßóôçêå, ðáñ´ üëåò ôéò ðñïóðÜèåéåò íá ñõìïõëêçèåß åéò ôá áâáèÞ. Ïé Üëëåò äýï ôïñðßëåò åîåññÜãçóáí óôïí ëéìåíïâñá÷ßïíá ôçò ÔÞíïõ. Ôá èýìáôá åðß ôïõ ðïëåìéêïý ìáò áíÞëèáí óå Ýíá íåêñü êáé 29 ôñáõìáôßåò. ¼ôáí ôï ãåãïíüò Ýãéíå ãíùóôü óôï ÐáíåëëÞíéï ó÷åäüí ïõäåßò áìöÝâáëëå ãéá ôçí ôáõôüôçôá ôùí äñáóôþí. ¹ôáí ãíùóôÝò ïé óõíå÷åßò éôáìÝò ðñïêëÞóåéò åê ìÝñïõò ôçò öáóéóôéêÞò Éôáëßáò, ïé ïðïßåò áðü ìçíþí êáé ìå äéÜöïñåò ìïñöÝò –ðñïóâëçôéêÜ êáé åðéèåôéêÜ ó÷üëéá éôáëéêïý êáé áëâáíéêïý ôýðïõ, ìåèïñéáêÜ åðåéóüäéá êáé óõíå÷åßò áåñïðïñéêÝò ðáñåíï÷ëÞóåéò óå ÅëëçíéêÜ ðëïßá óôïí èáëÜóóéï åëëçíéêü ÷þñï– Ýäéíáí Ýíá áðåéëçôéêü ôüíï êáé ðñüäéäáí ÷ùñßò êáìßáí åðéöýëáîç ôçí ìåëëïíôéêÞ óôÜóç êáé óõìðåñéöïñÜ ôçò ãåßôïíïò ÷þñáò, ðáñ´üëåò ôéò åðßóçìåò öéëïöñïíÞóåéò êáé êáèçóõ÷áóôéêÝò äçëþóåéò ôùí åðéóÞìùí êýêëùí ôçò. Óýìöùíá ìå ôçí óþöñïíá ðïëéôéêÞ ôçò ÊõâåñíÞóåùò ôçò åðï÷Þò åêåßíçò, ç ïðïßá ìÝ÷ñé ôçò ôåëåõôáßáò óôéãìÞò åß÷å êáôïñèþóåé íá åðéôý÷åé ðñáãìáôéêÞ ïõäåôåñüôçôá, ï åëåã÷üìåíïò ôýðïò ïõäåìßá Þ åíôåëþò ðåñéïñéóìÝíçò öýóåùò ðëçñïöïñßåò ðáñïõóßáæå. Åí ôïýôïéò ï Åëëçíéêüò ëáüò, ôüóï ìå ôçí áðü óôüìáôïò óå óôüìá ðëçñïöüñçóç, üóïí êáé ìå ôï áëÜèçôï Ýíóôéêôü ôïõ åß÷å áíôéëçöèåß ôá ôåêôáéíüìåíá. ÅÜí ç õðåñößáëç öáóéóôéêÞ çãåóßá ðßóôåõå üôé ìå ôéò ðñïêëçôéêÝò åêöïâéóôéêÝò åíÝñãåéÝò ôçò èá Ýêáìðôå ôï çèéêü ôïõ Åëëçíéêïý ëáïý åß÷å äéáðñÜîåé ìåãÜëï óöÜëìá. Óôïí Åëëçíéêü ëáü åß÷å äçìéïõñãçèåß ìéá âáèåéÜ ñéæùìÝíç áãáíÜêôçóç, ç ïðïßá êáèçìåñéíÜ äéïãêïýôï êáé åíéó÷ýåôï ïóÜêéò êáé íÝåò ðñïóâïëÝò ðñïóôßèåíôï êáé ïäçãïýóå ïëïíÝí êáé ðåñéóóüôåñï óå ìåãáëýôåñç óýìðíïéá ëáïý êáé çãåóßáò. ¸ôóé üôáí Þëèå ôï ðëÞñùìá ôïõ ÷ñüíïõ, ôçí 28 Ïêôùâñßïõ, ôï îÝóðáóìá ôçò ïñãÞò ôïõ Åëëçíéêïý ëáïý õðÞñîå áíåðáíÜëçðôï. Äßíïõìå óôçí óõíÝ÷åéá ôïí ëüãï óôá åðßóçìá êåßìåíá, ìÝóá áðü ôá ïðïßá ï áíáãíþóôçò èá ìðïñÝóåé íá ó÷çìáôßóåé ìßá åéêüíá, ôüóï ôùí ãåãïíüôùí, üóïí êáé ôçò åðéêñáôïýóáò ôüôå áôìüóöáé20

Ðåñßðëïõò

ñáò. Áêïëïõèåß ôï åðßóçìïí áíáêïéíùèÝí ôïõ ôïñðéëéóìïý ôïõ ðïëåìéêïý ÅËËÇ åêäïèÝí ôçí 16ç Áýã. 1940. «×èåò ðñùßáí, ðåñß þñáí 08.30 ôï óêÜöïò ôïõ çìåôÝñïõ ðïëåìéêïý óôüëïõ «¸ëëç», åíþ åõñßóêåôï çãêõñïâïëçìÝíïí åí ìåãÜëù óçìáéïóôïëéóìþ êáé åéò áðüóôáóéí 800 ðåñßðïõ ìÝôñùí Ýîùèé ôïõ ëéìåíïâñá÷ßïíïò ÔÞíïõ, üðïõ åß÷å ìåôáâÞ åð´ åõêáéñßá ôçò ìåãÜëçò èñçóêåõôéêÞò åïñôÞò ôçò Ðáíáãßáò, åôïñðéëëßóèç áéöíéäßùò ðáñ´ õðïâñõ÷ßïõ áãíþóôïõ åèíéêüôçôïò åõñéóêïìÝíïõ åí êáôáäýóåé Ôñåéò ôïñðßëëáé åîåóöåíäïíßóèçóáí êáôÜ ôçò «¸ëëçò» åê ôùí ïðïßùí ç ìßá Ýðëçîå ôï ðëïßïí åéò ôï ìÝóïí áé äå äýï Üëëáé çóôü÷çóáí ôïõ óêïðïý êáé åîåññÜãçóáí åðß ôïõ ëéìåíïâñá÷ßïíïò. Ôï õðïâñý÷éïí ðáñÝìåéíåí åí êáôáäýóåé êáé åîçöáíßóèç. Ç ôïñðßëëç ç ïðïßá Ýðëçîå ôçí «¸ëëçí» åîåññÜãç êÜôùèåí áêñéâþò ôïõ åí åíåñãåßá ëåâçôïóôáóßïõ. Åê ôçò åêñÞîåùò ï åí åíåñãåßá ëÝâçò ôïõ ðëïßïõ åîåññÜãç. Ùóáýôùò ç êáýóéìïò õãñÜ ýëç ôïõ ðëïßïõ åîå÷ýèç êáé áíåöëÝãç. Ôïýôïõ áðïôÝëåóìá õðÞñîåí üôé ôï ðëïßïí åóôåñÞèç ðáíôüò ìÝóïõ ðñïþóåùò. Ôï ðëÞñùìÜ ôïõ ðñïóåðÜèçóå ðáñ’ üëá ôáýôá íá ôï ñõìïõëêÞóåé åéò ôá áâáèÞ ìå ôçí âïÞèåéáí ôùí çãêõñïâïëçìÝíùí åéò ôïí ëéìÝíá åìðïñéêþí ðëïßùí. Áôõ÷þò ôá ñõìïýëêéá åèñáýóèçóáí êáé ç ðõñêáúÜ, ç ïðïßá ìåôåäüèç åéò ôï åóùôåñéêüí ôïõ ðëïßïõ, åîçíÜãêáóå ôï ðëÞñùìá íá ôï åãêáôáëåßøåé áöïý åîÞíôëçóå ðáí ìÝóïí ðñïò äéÜóùóßí ôïõ. Ï êõâåñíÞôçò êáé ïé áîéùìáôéêïß áöÞêáí ôåëåõôáßïé ôï óêÜöïò öëåãüìåíïí, ôï ïðïßïí êáé åâõèßóèç ôçí 09:45. Ôá èýìáôá áíÝñ÷ïíôáé åéò Ýíá íåêñüí, ôïí êåëåõóôÞí ìç÷áíéêüí ÐáðáíéêïëÜïõ êáé 29 ôñáìáõôßáò. Ìåôáîý ôïõ áóôéêïý ðëçèõóìïý ðïõ åõñßóêåôï åðß ôçò ðñïêõìáßáò ôéíÝò åìùëùðßóèçóáí, ìßá äå ãõíÞ áñìåíéêÞò êáôáãùãÞò áðÝèáíåí åê óõãêïðÞò. ÌÝ÷ñé ôçò þñáò ôáýôçò ïõäÝí óôïé÷åßïí ðåñß ôçò åèíéêüôçôïò ôïõ åðéôåèÝíôïò õðïâñõ÷ßïõ êáôïñèþèç íá åîáêñéâùèÞ». Áîßæåé íá óçìåéùèåß üôé ôçí éäßáí çìÝñá ôïõ ôïñðéëëéóìïý ôçò ´´ÅËËÇÓ´´ äýï éôáëéêÜ áåñïðëÜíá ðñïóÝâáëáí ôçí 18:20 þñáí óôçí èÝóç ÌðÜëé ôçò ÊñÞôçò 7 ìßëëéá áíáôïëéêÜ ôçò Ðáíüñìïõ, ôï åëëçíéêüí åðéâáôçãüí ðëïßïí «ÖÑÉÍÔÙÍ». Ôï üôé ôï õðïâñý÷éïí Þôáí Éôáëéêü áðåäåß÷èåé ðáóéöáíþò áðü ôåìÜ÷éá ôùí ôïñðéëëþí ðïõ åß÷áí åêñáãåß óôïí ëéìåíïâñá÷ßïíá ôçò ÔÞíïõ.

ÁñéóôåñÞ óåëßäá: ÊáìðÜíá ôïõ åëáöñïý êáôáäñïìéêïý “¸ëëç”. Áñ. ÓõëëïãÞò: 556. ÐÜíù: Ïìïßùìá ôïõ åëáöñïý êáôáäñïìéêïý “¸ëëç”, ðñþçí “Feihung”. Áñ. ÓõëëïãÞò: 605. ÍáõðçãÞèçêå óôéò Ç.Ð.Á. êáôÜ ôá Ýôç 1912-1913 ãéá ëïãáñéáóìü ôçò êéíÝæéêçò êõâÝñíçóçò êáé ôï 1914 áãïñÜóèçêå áðü ôï åëëçíéêü íáõôéêü. Åß÷å äéáóôÜóåéò 98/12/4,3 ìÝôñá êáé åêôüðéóìá 2.115 ôüíùí. ÁíÝðôõóóå ôá÷ýôçôá 26 êüìâùí åíþ ôï 1940, ç ôá÷ýôçôá ôïõ Ýöôáíå ôïõò 18 êüìâïõò. Åß÷å ìåôáöïñéêÞ éêáíüôçôá 100 íáñêþí. Ôï êáôáäñïìéêü “¸ëëç” ìåôáêáôáóêåõÜóôçêå ñéæéêÜ óôç Ãáëëßá ìåôáîý ôùí åôþí 1925-1927. Óõììåôåß÷å óôïí Á’ Ðáãêüóìéï Ðüëåìï êáé óôç ÌéêñáóéáôéêÞ Åêóôñáôåßá. Ôçí 15ç Áõãïýóôïõ ôïõ 1940 åíþ Þôáí áãêõñïâïëçìÝíï óôï ëéìÜíé ôçò ÔÞíïõ, üðïõ åß÷å êáôáðëåýóåé ãéá ôïí åïñôáóìü ôçò Ðáíáãßáò, äÝ÷èçêå ôïñðéëéêÞ åðßèåóç áðü ôï éôáëéêü õðïâñý÷éï “Delfino” êáé âõèßóôçêå. Áðü ôïí ôïñðéëéóìü óêïôþèçêáí 9 õðáîéùìáôéêïß êáé íáýôåò êáé ôñáõìáôßóôçêáí 24.

Åðñüêåéôï ãéá ôïñðßëëåò éôáëéêÞò êáôáóêåõÞò ôïõ ôýðïõ êáé ôçò äéáìÝôñïõ ðïõ å÷ñçóéìïðïéïýíôï óôá ÉôáëéêÜ õðïâñý÷éá. Áêïëïõèåß ôï ðñùôüêïëëïí ôçò åðéôñïðÞò êáèïñéóìïý ôçò ðñïåëåýóåùò êáé ôïõ ôýðïõ ôùí ôïñðéëëþí. «¸í ÍáõóôÜèìù êáé åðß ôïõ Èùñçêôïý ´´ÁâÝñùö´´ óÞìåñïí ôçí 21 Áõãïýóôïõ 1940 ïé: - Õðïíáýáñ÷ïò Å. Êáââáäßáò, Áñ÷çãüò Óôüëïõ - Ðëïßáñ÷ïò Â.Í. Á. ×áôæüðïõëïò - ÐëùôÜñ÷çò Â.Í. Ê. Äïýóçò - Õðïðëïßáñ÷ïò Ìç÷. Â.Í. Á. Óôåñãéüðïõëïò êáé - Áíèõðëïßáñ÷ïò Â.Í. ×.Ëåâáíôßíïò Ùò ìÝëç ôçò äõíÜìåé 407 áðïññÞôïõ äéáôáãÞò Á.Ó. áðü 16-81940 óõóôáèåßóçò åðéôñïðÞò, åîåôÜóáíôåò ëåðôïìåñþò ôá ðáñïõóßá ôùí áíåõñåèÝíôá ôåìÜ÷éá ôïñðéëëþí åê ôùí åêñáãåéóþí ôçí 15 Áõãïýóôïõ 1940 ðáñÜ ôïí ëéìåíïâñá÷ßïíá ôçò ðüëåùò ÔÞíïõ, áðïöáßíïíôáé ôá åîÞò: 1) Ôá ôåìÜ÷éá áíÞêïõóé óáöþò åéò äýï ôïñðßëëáò, ìéáò äéáìÝôñïõ 45 åêáôïóôþí êáé åôÝñáò ôùí 53 åêáôïóôþí.

2) Ôá ôåìÜ÷éá ôçò ôïñðßëëçò ôùí 45 åêáôïóôþí åõñÝèçóáí ðëçóßïí ôïõ ñÞãìáôïò ôïõ ëéìåíïâñá÷ßïíïò.

3) Ôá ôåìÜ÷éá ôçò ôïñðßëëçò ôùí 53 åêáôïóôþí åõñÝèçóáí åéò ìåãáëõôÝñáí áðüóôáóéí.

4) Ç ôïñðßëëç ôùí 45 åêáôïóôþí åßíáé ç äåõôÝñá âëçèåßóá, ìåôÜ ôçí ðñþôçí Þôéò Ýðëçîå ôçí «¸ëëçí» êáé åßíáé áõôÞ Þôéò åðñïêÜëåóå ôï ñÞãìá åéò ôïí ëéìåíïâñá÷ßïíá.

5) Ç ôïñðßëëç ôùí 53 åêáôïóôþí åâëÞèç ôñßôç êáé åîåññÜãç ðñïóêñïýóáóá åðß õöÜëïõ ðëçóßïí ôïõ ëéìåíïâñá÷ßïíïò.

6) Äéá ôá ôåìÜ÷éá ôçò ðëçîÜóçò ôçí «¸ëëçí», ðñþôçò âëçèåßóçò ôïñðßëëçò äåí åãÝíåôï Ýñåõíá êáé áëéåßá, êáè’üôé ôáýôá Þ èá Þóáí åíôüò ôïõ âõèéóèÝíôïò óêÜöïõò Þ ðÝñéî áõôïý åéò ìÝãá âÜèïò êáé äåí õðÞñ÷ïí ïýôå êáôÜëëçëá ìÝóá ïýôå ÷ñüíïò.

7) ¢ðáíôá ôá áíåõñåèÝíôá ôåìÜ÷éá åöáßíïíôï óáöþò üôé ðñïóöÜôùò åõñßóêïíôï åéò ôçí èÜëáóóá.

8) Ç ëåðôïìåñÞò ðåñéãñáöÞ ôùí ôåìá÷ßùí Ý÷åé ùò åîÞò: (Á) ôïñðßëëç 45 åêáôïóôþí. ÁíåõñåèÝíôá ôåìÜ÷éá åßíáé ôá êÜôùèé: Á) ÏõñÜ ìåôÜ ðçäáëßùí êáé ðëáéóßùí ðëÞñçò, ìåôÜ ôïõ óõóôÞìáôïò ïäïíôùôþí ôñï÷þí ìåôáäüóåùò êéíÞóåùò åéò ôïõò äýï Üîïíáò êáé ôùí äýï åëßêùí. Åð’ áõôþí õðÜñ÷ïõóé áé êÜôùèé åðéãñáöáß: Åðß ôùí äýï åëßêùí: ÉÔ/L09, 11529 R.W. Åðß ôïõ óþìáôïò ôçò ïõñÜò êáé ðáñáðëåýñùò ùñéóìÝíùí ïðþí öÝñåé ôáò åðéãñáöÜò: - UNIONE TIM. ORIZZ. - T.O. - UNIONE - OLIO - OLIO - UNIONE TIM. VERT. Ðëçóßïí ôçò åíþóåùò ðñïò ôïí ïðßóèéïí ðëùôÞñá öÝñåé ôá åîÞò ÷áñáêôçñéóôéêÜ: R.W. IT/L09 êáé 11529 Â) ÌÝãá ôåìÜ÷éïí áåñïèáëÜìïõ åêñáãÝíôïò êáôÜ ôçí ãåíÝôåéñáí ðÜ÷ïõò 9 ÷éëéïóôþí. Åéò ôï ìÝñïò ôçò åíþóåùò ôïýôïõ ðñïò ôï äï÷åßïí ýäáôïò ôï ïðïßïí åëëåßðåé êáé ðëçóßïí ôïõ Ô. (ôáõ) öÝñåé ôçí åîÞò åðéãñáöÞí: PROVA OLIO 200 KG/CM2 (Â) Ôïñðßëëç 53 åêáôïóôþí ôýðïõ ÏõÜúíô÷åíô. Ìç÷áíÞ äéêýëéíäñïò ðáëéíäñïìéêÞ åê ôùí ðñþôùí êáôáóêåõáóèåéóþí ôïõ óõóôÞìáôïò ôïýôïõ. á) ÏõñÜ ôùí ðçäáëßùí ìåôÜ ôùí äýï åëßêùí áðï÷ùñéóìÝíùí. Åðß ôçò ïõñÜò õðÜñ÷ïõóé áé êÜôùèé åðéãñáöáß: ÉÔ R.W. 15630 92 Åðß ôçò ðñïóèßáò Ýëéêïò õðÜñ÷ïõí ÉÔ 15630 92 â) Ïðßóèéïí ôìÞìá áîüíùí åëßêùí êáôåóôñáììÝíïí ìå ôïõò äýï

ïìöáëïýò ôùí åëßêùí ïßôéíåò Ý÷ïõóéí áðï÷ùñéóèåß áð´áõôþí. Åðß ôçò èÞêçò ôùí åëßêùí õðÜñ÷åé ï áñéèìüò 15630. ã) Óôñüöáëïò ôçò ìç÷áíÞò ìåôÜ ôùí åäñÜíùí êáé åíüò ôåìá÷ßïõ ôïõ äéùóôÞñïò. Åðß ôïõ äéùóôÞñïò õðÜñ÷åé ôï óçìåßïí É+ ï áñéèìüò G 15630 êáé R.M. Åðß ôïõ óôñïöÜëïõ ï áñéèìüò 15630 R.M.êáé ôï óçìåéïí +. Åðß ôïõ ðþìáôïò ôïõ åäñÜíïõ ï áñéèìüò 15630 R.M. êáé ôï óçìåéïí ÉÉÉ. ä) ÔåìÜ÷éïí ïðéóèßïõ ðëùôÞñïò ôï ðåñß ôçí ïõñÜí ôïõ ãõñïóêïðßïõ, Üíåõ ïõäåìéÜò åðéãñáöÞò. å) Äýï ôåìÜ÷éá äï÷åßïõ ýäáôïò ðÜ÷ïõò 5 ÷éëéïóôþí. óô) ÔåìÜ÷éïí ìç÷áíïäüêçò ìåôÜ ôùí åîÞò ðëçóßïí éóáñßèìùí ïðþí - (;) LTRO POMPEÔTA Ðñïöáíþò åéò ôçí ðñþôçí ëÝîéí åëëåßðåé Ýíá ãñÜììá êáé åèÝóáìå åñùôçìáôéêüí.

- REGOLATORE ALTA P. - REGOLATORE BAS (Åëëåßðåé ôåìÜ÷éïí) - OLIO B.P. - OLIO A.P. - MODERATORE êáé åéò ôçí ôåëåõôáßáí ïðÞí (;) ETTO QUADRUPLO. Åê ôçò ðñþôçò ëÝîåùò åëëåßðåé ãñÜììá êáé åôÝèç åñùôçìáôéêüí.

9) ¢ðáíôá ôá áíùôÝñù ôåìÜ÷éá åóöñáãßóèçóáí åíþðéïí ôçò ÅðéôñïðÞò äéá ôçò óöñáãßäïò ôïõ Â.Í. (Â+Í) ìåôÜ ôçò çìåñïìçíßáò.

10) ÐÜíôá ôá ôåìÜ÷éá åôïðïèåôÞèçóáí åíôüò äýï êéâùôßùí, åêÜóôçò åéò éäéáßôåñïí êáé åóöñáãßóèçóáí.

11) Åö´ù óõíåôÜãç ôï ðáñüí êáé õðïãñÜöåôáé ùò Ýðåôáé. (¸ðïíôáé áé õðïãñáöáß) Ï ôüôå Éôáëüò ÐñÝóâõò óôçí ÁèÞíá, ¸ììáíïõÝëå ÃêñÜôóé ðñïóðáèåß íá åîçãÞóåé ôïõò ëüãïõò, ïé ïðïßïé þèçóáí ôç öáóéóôéêÞ çãåóßá óôçí äéÜðñáîç áõôïý áíïóéïõñãÞìáôïò. Óôï âéâëßï ôïõ «Ç ÁÑ×Ç ÔÏÕ ÔÅËÏÕÓ» óåë. 203 áíáãñÜöåé: «Åßíáé áäýíáôïí íá ìçí ãßíåé óõó÷åôéóìüò áéôßáò êáé áðïôåëÝóìáôïò ìåôáîý ôùí ëå÷èÝíôùí áðü ôïí ÌåôáîÜí óôïí ðñßãêçðá ¸ñìðá÷, ôá ïðïßá åãíþóèçóáí óôçí Ñþìç ôï âñÜäõ ôçò 13çò Þ ôï áñãüôåñï ôï ðñùß ôçò 14çò Áõãïýóôïõ êáé ôïõ äéáðñá÷èÝíôïò åãêëÞìáôïò óôçí ÔÞíï ôï ðñùß ôçò 15çò. Ç áíÜãíùóç ôùí äçëþóåùí åêåßíùí ðñÝðåé íá ðñïêÜëåóå ìéá âéáéïôÜôç Ýêñçîç ïñãÞò óôï ÐáëÜôóï ÂåíÝôóéá êáèþò êáé ôçí áðüöáóç íá áðïäåßîïõí áìÝóùò óôïí ÌåôáîÜ ðïéïò ðñÜãìáôé åß÷å ôçí êõñéáñ÷ßá ôçò ÁíáôïëéêÞò Ìåóïãåßïõ. Ç åéêáóßá áõôÞ, ðïõ åßíáé ôüóï öõóéêÞ, þóôå íá ìðïñåß íá áðïêëçèåß âåâáéüôçôá, åðéâåâáéþíåôáé áðü ôï ãåãïíüò üôé ôçí ßäéá åêåßíç çìÝñá ðñïóåðÜèçóáí ðÜëé ìå Üëëïõò ôñüðïõò íá äþóïõí íá êáôáëÜâïõí óôïõò ¸ëëçíåò óå ðïéüí ðñÜãìáôé áíÞêå ç êõñéáñ÷ßá áõôÞ, ìå âïìâáñäéóìïýò ôïõò ïðïßïõò ðñáãìáôïðïßçóáí ÉôáëéêÜ áåñïðëÜíá åíáíôßïí Åëëçíéêþí åìðïñéêþí ðëïßùí. Ç óïâáñüôåñç ðåñßðôùóç Þôáí åêåßíç ôïõ áôìïðëïßïõ Öñßíôùí, ðïõ åêôåëïýóå ôçí ãñáììÞ ìåôáîý ÊñÞôçò êáé Ðåéñáéþò ôï ïðïßïí Ýðëåå ðñïò ôïí ÐåéñáéÜ ãåìÜôï åðéâÜôåò ìåôáîý ôùí ïðïßùí Þôáí êáé ï ßäéïò ï ÄéïéêçôÞò ôïõ íçóéïý. Ôï Öñßíôùí, õðÝóôç äýï äéáäï÷éêÝò åðéèÝóåéò áðü áåñïðëÜíá, ðïõ åß÷áí ðïëý åìöáíÞ ôá äéáêñéôéêÜ ÷áñáêôçñéóôéêÜ ôùí Éôáëéêþí áåñïðëÜíùí. Êáé óôçí ðåñßðôùóç áõôÞ,

22

Ðåñßðëïõò

üðùò êáé óôéò Üëëåò åõôõ÷þò ïé âüìâåò áóôü÷çóáí êáé áðåöåý÷èç Ýôóé, ùò åê èáýìáôïò, ìéá óöáãÞ áëëÜ åîåññÜãçóáí ôüóï êïíôÜ óôï áôìüðëïéï, þóôå íá ðñïêáëÝóïõí æçìéÝò êáôáèñõììáôßæïíôáò üëá ôá ôæÜìéá». Ôá ëå÷èÝíôá áðü ôïí Ðñùèõðïõñãü ÉùÜí. ÌåôáîÜ óôïí Ãåñìáíü ÐñåóâåõôÞ Ðñßãêçðá ¸ñìðá÷ êáé ôá ïðïßá ðñïêÜëåóáí ôçí âéáßá Ýêñçîç ïñãÞò óôï ÐáëÜôóéï ÂåíÝôóéá Þôáí åí ïëßãïéò, üôé ç ÌåãÜëç Âñåôáíßá åß÷å ôç êõñéáñ÷ßá óôçí áíáôïëéêÞ Ìåóüãåéï. ÈÝëçóå ëïéðüí ç öáóéóôéêÞ çãåóßá äéÜ ôïõ ìéáñïý áõôïý åãêëÞìáôïò êáé ôùí Üëëùí ðñïêëÞóåùí óôéò èáëÜóóéåò óõãêïéíùíßåò íá áðïäåßîåé üôé áõôÞ åß÷å ôçí êõñéáñ÷ßá óôçí áíáôïëéêÞ Ìåóüãåéï êáé ü÷é ç ÌåãÜëç Âñåôáíßá. Ï Éôáëüò ðñÝóâõò æÞôçóå áðü ôçí êõâÝñíçóÞ ôïõ ôçí åîïõóéïäüôçóç íá äéáøåýóåé üôé ï ôïñðéëéóìüò Þôáí Ýñãï Éôáëéêïý õðïâñõ÷ßïõ. ÊÜôé ôÝôïéï äåí Ýãéíå ðïôÝ. ¼ìùò ôñåéò çìÝñåò áñãüôåñá, ï Éôáëüò Íáõôéêüò áêüëïõèïò Ýëáâå åíôïëÞ áðü ôïõò áíùôÝñïõò ôïõ íá õðïâÜëëåé óôï Åëëçíéêü Íáõôéêü ôá óõëëõðçôÞñéÜ ôïõ êáé íá äéáâåâáéþóåé üôé ï ôïñðéëéóìüò äåí Þôáí Ýñãï ôïõ Éôáëéêïý Íáõôéêïý. ¹äç áðü ôçí åðïìÝíç ôïõ ôïñðéëéóìïý ôçí 16 Áõãïýóôïõ 1940 ï áñìüäéïò õðÜëëçëïò ôïõ Éôáëéêïý õðïõñãåßïõ ËáúêÞò Äéáöùôßóåùò, óå óõíÝíôåõîç ñïõôßíáò äÞëùóå óôïõò îÝíïõò äçìïóéïãñÜöïõò üôé ôï «´ÅËËÇ» åß÷å ôïñðéëéóôåß áðü ôïõò ¢ããëïõò, ìå óêïðü íá äçëçôçñéÜóïõí ðåñéóóüôåñï ôéò Þäç ôåôáìÝíåò ÉôáëïåëëçíéêÝò ó÷Ýóåéò. ÈÝëïíôáò íá õðïóôçñßîåé ôïí éó÷õñéóìü ôïõ ÷ñçóéìïðïßçóå ôï ãåãïíüò üôé ïé ¢ããëïé åß÷áí áíáããåßëåé áìÝóùò ñáäéïöùíéêþò, üôé êáíÝíá Âñåôáíéêü õðïâñý÷éï äåí åõñßóêåôï óôç ðåñéï÷Þ ôçò ÔÞíïõ ôï ðñùß ôçò 15 Áõãïýóôïõ. ¼ôé äçëáäÞ ïé ¢ããëïé Ýóðåõóáí ìå ôéò äçëþóåéò ôïõò íá ðñïêáôáëÜâïõí ôç äéåèíÞ êïéíÞ ãíþìç. Ï äå Éôáëéêüò ôýðïò åíåöÜíéóå ôï ãåãïíüò ôï áðüãåõìá ôçò 16 Áõãïýóôïõ ìå ó÷üëéá ôá ïðïßá áðÝäéäáí ÷ùñßò äéóôáãìïýò ôçí åõèýíç ôçò ôïñðéëéêÞò ðñïóâïëÞò óôïõò ¢ããëïõò. Êáé ï ÐñÝóâõò Åìì. ÃêñÜôóé ó÷ïëéÜæåé: «¸íá üìùò ðñÜãìá èá èÝëáìå íá ìçí ðéóôÝøïõìå, üôé äçëáäÞ õðÞñîáí óôçí ÷þñá ìáò Üíèñùðïé éêáíïß íá óõëëÜâïõí éäÝåò üðùò åêåßíç ôçò åðéèÝóåùò, åí ðëÞñåé åéñÞíç, åíáíôßïí ìéáò áóèåíÝóôåñçò ÷þñáò ãéá íá êáôáëÜâïõí ðñáîéêïðçìáôéêþò ôìÞìá ôïõ åäÜöïõò ôçò Þ íá ôïñðéëëßóïõí, ðÜíôïôå åí ðëÞñåé åéñÞíç, Ýíá ðïëåìéêü ôçò ðëïßï, ìå ìïíáäéêü óêïðü íá áðïäåßîïõí ìå Ýñãá ðïéïò Þôáí ï ðñáãìáôéêüò êõñßáñ÷ïò ôçò ÁíáôïëéêÞò Ìåóïãåßïõ» ×áñáêôçñéóôéêü ôùí áðüøåùí ðïõ åðéêñáôïýóáí áëëÜ êáé ôçò áðïöÜóåùò ç ïðïßá åß÷å ëçöèåß êáé êõñéáñ÷ïýóå óôçí åíÜóêçóç ôçò åîùôåñéêÞò ðïëéôéêÞò êáé ôçò Üìõíáò ôçò ÷þñáò áðïôåëïýí ïé äçëþóåéò ôïõ Ðñùèõðïõñãïý ÉùÜííïõ ÌåôáîÜ ôï ðñùß ôçò 16çò Áõãïýóôïõ 1940, ôçí åðïìÝíç ôïõ ôïñðéëëéóìïý ôçò ¸ëëçò êáôÜ ôçí äéÜñêåéá ôïõ Õðïõñãéêïý óõìâïõëßïõ. «Öáßíåôáé ðëÝïí êáèáñÜ üôé ï ¢îùí Ý÷åé êáêïýò óêïðïýò åíáíôßïí ôçò Ðáôñßäïò ìáò. Ïýôå ï ×üôæáò ïýôå ç ¸ëëç ìå åðçñåÜæïõí, äéüôé âåâáßùò ç Éôáëßá äåí èá ìåôáöÝñåé ðïôÝ ôïí ðüëåìï óôçí ÂáëêáíéêÞ äé´ Ýíá ïðïéïäÞðïôå åðåéóüäéïí. Ìüíïí åÜí ï ðüëåìïò åéò ôá ÂáëêÜíéá åßíáé áíáãêáßïò äéá ôá ãåíéêÜ ó÷Ýäéá ôïõ ¢îïíïò èá ìáò åðéôåèåß. Åêåßíï ëïéðüí ðïõ ìå áíçóõ÷åß åßíáé üôé ï ñáäéïöùíéêüò óôáèìüò ôçò Ñþìçò Ý÷åé áñ÷ßóåé ìéá óõóôçìáôéêÞ åêóôñáôåßá åíáíôßïí ôçò ÅëëÜäïò «êáô´åðéôáãÞí» êáé óõã÷ñüíùò áé åí Áëâáíßá Éôáëéêáß

äõíÜìåéò êéíïýíôáé ðñïò ôá óýíïñá ìáò. Åíþðéïí áõôÞò ôçò êáôáóôÜóåùò óáò äçëþ êýñéïé óõíÜäåëöïé, üôé ç ðïëéôéêÞ ôçò ÅëëÜäïò åßíáé êáèáñÜ. Åêáôüí ôïßò åêáôüí, ÷ùñßò åðéöõëÜîåéò êáé ÷ùñßò ðáæáñÝìáôá åßìåèá ðáñÜ ôï ðëåõñüí ôçò Áããëßáò. ÁõôÞí ôçí äÞëùóéí äåí óáò ôçí êÜìíù äéá íá ðñïêáëÝóù óõæÞôçóéí. Åßíáé ðïëéôéêÞ áðïöáóéóèåßóá, ðïõ ôçí åãêñßíåé ÷ùñßò áìöéâïëßá ïëüêëçñïò ï Åëëçíéêüò ëáüò, ï óôñáôüò ìáò êáé ï âáóéëåýò. ÅÜí õðÜñ÷åé áíôßèåôïò, ï ïðïßïò èÝëåé í’ áêïëïõèÞóåé ç ÷þñá Éôáëüöéëïí ðïëéôéêÞí, áò åêäçëùèåß. ÅÜí õðÜñ÷åé ìåôáîý çìþí êáíåßò, ï ïðïßïò íá ìçí åãêñßíåé Þ íá Ý÷åé åðéöõëÜîåéò áò áðï÷ùñÞóåé. Ç ðïëéôéêÞ ôùí õðï÷ùñÞóåùí äåí öÝñåé ðïõèåíÜ. ¸÷ïõìå ôï ðáñÜäåéãìá ôçò Ñïõìáíßáò êáé ôïõ Ðåôáßí. ¸óôù êáé áí íéêÞóåé ï ¢îùí, ðïõ ôï èåùñþ äéá ðïëëïýò ëüãïõò áäýíáôïí, ïé Ãåñìáíïß èá ìáò óåâáóèïýí ðïëý ðåñéóóüôåñïí êáé ùò ôéìßïõò å÷èñïýò êáé ùò Ýèíïò ðïõ áðÝäåéîå ðùò Ý÷åé äéêáßùìá íá æÞóåé åëåýèåñïí, ðáñÜ ùò óõììÜ÷ïõò ôçò ôåëåõôáßáò óôéãìÞò ìå ðñïâáäßæïíôáò ôïõò Éôáëïýò êáé ÂïõëãÜñïõò, ìå ôéò ãíùóôÝò åäáöéêÝò áîéþóåéò ôùí åíáíôßïí ìáò. ÅÜí íéêÞóåé ç Ì. Âñåôáíßá, üðùò ðéóôåýù, ôï ìÝëëïí ìáò óôçí ÁíáôïëéêÞí Ìåóüãåéïí åßíáé âåâáßùò ðåñßëáìðñïí. ................................................................................................................................................ Áëë’ Ýñ÷ïíôáé, êýñéïé, ìåñéêÝò óôéãìÝò åéò ôçí æùÞí ôùí áôüìùí êáé åéò ôç æùÞí ôùí åèíþí üðïõ ç êáñäéÜ Ýñ÷åôáé ðñéí áðü ôï ìõáëü. Ìßá ôÝôïéá óôéãìÞ åßíáé êáé ç ôùñéíÞ. Åßíáé ìßá êáìðÞ óôçí éóôïñßá ìáò ðïõ ðáñïõóéÜæåôáé ßóùò êÜèå ðåíôáêüóéá ÷ñüíéá. Äåí ìïõ åðéôñÝðåôáé íá ìáõñßóù íá êçëéäþóù ìßá éóôïñßá èáõìáóßá, äõüìéóõ ÷éëéÜäùí åôþí. ¼óï Üíéóá êáé íá åßíáé ôá ìÝóá, üóåò èõóßåò êáé íá õðïóôïýìå èá áãùíéóèïýìå äéá ôçí ôéìÞ ìáò. Èá èÝóïõìå ôçí äüîá ðñþôá êáé ýóôåñá ôçí íßêç êáé èá äåßîïõìå óôïí êüóìï üôé áé åóùôåñéêáß áîßáé ôïõ åëëçíéóìïý äåí Ý÷ïõí ìåéùèåß. Áé èõóßáé âåâáßùò èá åßíáé ìåãÜëáé, ìÝãéóôáé. ÁëëÜ üðùò åãþ åßìáé Ýôïéìïò íá èõóéÜóù ôá ðÜíôá, ôï óðßôé ìïõ, ôá ðáéäéÜ ìïõ, ôç æùÞ ìïõ, Ýôóé åßìáé âÝâáéïò èá óêåöèÞ ï êáèÝíáò ìáò, ï êÜèå ¸ëëçí. Êáé ôþñá, Êýñéïé ÓõíÜäåëöïé, óáò ðáñáêáëþ íá äéáëõèïýìå. ¸÷åé äéáäïèåß üôé ç óçìåñéíÞ óõíåäñßáóéò èá åßíáé ìáêñÜ êáé èõåëëþäçò. Ðáñáêáëþ íá áíáêïéíùèåß åéò ôïí ôýðïí üôé åâÜóôáîå áêñéâþò äÝêá ëåðôÜ». Ç åðßóçìç áðïêÜëõøéò ôçò ôáõôüôçôïò ôùí äñáóôþí ôïõ Üíáíäñïõ ôïñðéëéóìïý Ýãéíå ôçí 30 Ïêôùâñßïõ 1940, äýï çìÝñåò ìåôÜ ôçí êÞñõîç ðïëÝìïõ åê ìÝñïõò ôçò Éôáëßáò êáé ôçí åéóâïëÞí ôùí óôñáôåõìÜôùí ôçò óôï ìÝôùðï ôçò Çðåßñïõ. Ç åðïíåßäéóôç áõôÞ ðåéñáôéêÞ ðñÜîéò, ç ïðïßá Ý÷åé óôéãìáôßóåé ôï ðïëåìéêü íáõôéêü ôçò ãåßôïíïò ÷þñáò, Þëèå ùò äåýôåñï óõìâÜí ìåôÜ ôçí êáôÜ ôï 1923 áéöíéäéáóôéêÞ êáé åðßóçò Üíáíäñç ðñÜîç ôçò êáôáëÞøåùò ôçò íÞóïõ Êåñêýñáò áðü ôïí Éôáëéêü óôüëï. Öáßíåôáé üôé ç ýâñéò åß÷å óõíôåëåóèåß êáé ãé´áõôü åðÞëèåí ç ÍÝìåóéò üôáí ôïí ÓåðôÝìâñéïí ôïõ 1943 ï Éôáëéêüò Óôüëïò åóýñåôï áé÷ìÜëùôïò óôïí ëéìÝíá ôçò Áëåîáíäñåßáò óõíïäåõüìåíïò êáé áðü ðïëåìéêÜ ôïõ Åëëçíéêïý Óôüëïõ. ÅîÞíôá Ýîé ÷ñüíéá Ýêôïôå êáé ç ×þñá ìáò åõñßóêåôáé óå ìéá

Ôçí 15ç Áõãïýóôïõ 1940, ôï éôáëéêï õðïâñý÷éï “Delfino”, ýóôåñá áð’ï ôçí Üíáíäñç åðßèåóç ôïõ êáôÜ ôïõ åëáöñïý êáôáäñïìéêïý “¸ëëç”, áðïðåéñÜèçêå íá ôïñðéëßóåé êáé ôá åðéâáôçãÜ “¸ëóç” êáé “¸óðåñïò” ðïõ âñßóêïíôáí ìÝóá óôï ëéìÜíé ôçò ÔÞíïõ. Åõôõ÷þò, ç áðüðåéñá áõôÞ áðÝôõ÷å êáé ïé äýï ôïñðßëåò ðïõ åêôïîåýèçêáí åíáíôßïí ôùí äýï áôìüðëïéùí ðñïóÝêñïõóáí óå Ýíá âñá÷þäåò óõãêñüôçìá õöÜëùí êáé óôï ëéìåíïâñá÷ßïíá, êáôáóôñÝöïíôáò ìüíï Ýíá ôìÞìá ôïõ êñçðéäþìáôïò ôïõ ëéìáíéïý. Óôç öùôïãñáößá áðïôõðþíåôáé ç óôÞëç áðü íåñü êáé ðÝôñåò ðïõ ðñïêÜëåóå ç ðñüóêñïõóç ôçò ôïñðßëçò óôï ëéìåíéâñá÷ßïíá ôçò ÔÞíïõ.

ðáñüìïéá êáôÜóôáóç, õöéóôÜìåíç, ðÜëéí áðåéëÝò êáé ðñïêëÞóåéò áðü ôçí åî áíáôïëþí ãåßôïíá, êõñßùò åéò ôïí áÝñá áëëÜ êáé êáôÜ èÜëáóóáí. ¸÷ïõìå Þäç ðëçñþóåé óêëçñü ôßìçìá ìå çñùéêïýò íåêñïýò êáé óôçí èÜëáóóá êáé óôïí áÝñá. Ç áãáíÜêôçóç ìáò äéïãêþíåôáé áëëÜ åîáêïëïõèïýìå íá ôçí óõãêñáôïýìå. Ç óõìðåñéöïñÜ ößëùí êáé óõììÜ÷ùí öáßíåôáé ó÷åäüí ðáíïìïéüôõðç üðùò êáé ôüôå. Áò õðïìåßíïõìå ìÝ÷ñéò üôïõ ç ¾âñéò íá åðéöÝñåé ôç ÍÝìåóç êáé áò ãñçãïñïýìå... Åßíáé öáßíåôáé ôï ðåðñùìÝíï ôçò öõëÞò ìáò êáé ôïõ ôüðïõ ìáò. Óçìåßùóéò: 1. Íô. ×üôæá Áëâáíüò ëçóôÞò ëßáí âåâáñõìÝíïõ ðïéíéêïý ìçôñþïõ åìöáíéæüìåíïò ùò Áëâáíüò ðáôñéþôçò, áðü ôïí éôáëéêü êáé áëâáíéêü ôýðï, ï ïðïßïò åîåôåëÝóèç âÜóåé äéêáóôéêÞò áðïöÜóåùò. Âéâëéïãñáößá: 1. Áðïìíçìïíåýìáôá ÉùÜííç ÌåôáîÜ. Ôüìïò Ä2 2. Ç áñ÷Þò ôïõ ôÝëïõò . ÅììáíïõÝëå ÃáñÜôóé. Ðåñßðëïõò

23

ÐÏËÅÌÉÊÅÓ ÁÍÁÌÍÇÓÅÉÓ áðü ôïí ´ Ðáãêüóìéï Ðüëåìï ÁñéóôåñÜ: Ç öùôïãñáößá ôïõ áíôéôïñðéëéêïý “Áäñßáò” ìå êïììÝíç ôçí ðëþñç ôïõ äçìïóéåõìÝíç óôï åîþöõëëï ôïõ ðåñéïäéêïý “Áããëßá, ÅëëÜäá, Ñùóßá, ÁìåñéêÞ”, ôïí ÌÜñôéï ôïõ 1944. Áñ. ÓõëëïãÞò: 552 ÄåîéÜ óåëßäá: Ïìïßùìá ôïõ áíôéôïñðéëéêïý “Áäñßáò” ðñþçí “HMS Border”. Áñ. ÓõëëïãÞò: 578. Ðáñá÷ùñÞèçêå áðü ôï âñåôáíéêü íáõôéêü êáé ç ðáñáëáâÞ ôïõ Ýãéíå áðü ôïí Áíôéðëïßáñ÷ï É. Ôïýìðá óôï Newcastle ôçò Áããëßáò ôçí 20ç Éïõëßïõ 1942. Ðñüêåéôáé ãéá áíôéôïñðéëéêü ôýðïõ Hunt III. Åß÷å äéáóôÜóåéò 85,3/11,4/2,4 ìÝôñá êáé åêôüðéóìá 1.050/1.490 ôüíùí. Ç ôá÷ýôçôá ôïõ Ýöèáíå ôïõò 26 êüìâïõò.Ôï áíôéôïñðéëéêü “Áäñßáò” áðïôåëåß Ýíá áðü ôá åíäïîüôåñá ðëïßá ìáò êáôÜ ôïí Â’ Ðáãêüóìéï Ðüëåìï. Ôçí 27ç Éáíïõáñßïõ 1943 õðÜñ÷ïõí óïâáñÝò åíäåßîåéò üôé âýèéóå ôï ãåñìáíéêü Õ/ U553, 360 ìßëéá ÂÄ ôïõ áêñùôçñßïõ Finesterre êáé ôçí 13ç Öåâñïõáñßïõ 1943 âýèéóå Þ Ýâëáøå óïâáñÜ ôï Õ/ U623. ¸ëáâå ìÝñïò óå óõíïäåßåò ðïëëþí íçïðïìðþí óôç Ìåóüãåéï êáé óôéò åðé÷åéñÞóåéò áðïâÜóåùò ôçò Óéêåëßáò üðïõ ôç íý÷ôá ôçò 20/21 Éïõëßïõ ôïõ 1943 áíôéìåôþðéóå åðéôõ÷þò óå íõ÷ôåñéíÞ óõìðëïêÞ 3 ôïñðéëáêÜôïõò. Ôçí 10ç Óåðôåìâñßïõ 1943 ï éôáëéêüò óôüëïò ôïõ ÔÜñáíôá ðëÝïíôáò ðñïò ÌÜëôá ðáñáäüèçêå óå äýíáìç ôåóóÜñùí ðïëåìéêþí ìåôáîý ôùí ïðïßùí Þôáí êáé ï “Áäñßáò”. ÊáôÜ ôéò åðé÷åéñÞóåéò ôçò ÄùäåêáíÞóïõ, ôçí 22á Ïêôùâñßïõ 1943 êáé, åíþ ï “Áäñßáò” âñéóêüôáí êïíôÜ óôçí ÊÜëõìíï, ìáæß ìå ôï âñåôáíéêü A/T “Hurworth”, ðñïóÝêñïõóå óå íÜñêç êáé áðü ôçí Ýêñçîç áðïêüðçêå ç ðëþñç ôïõ. Ôï Á/ Ô “Hurworth” óôçí ðñïóðÜèåéá ôïõ íá ðëåýóåé óå âïÞèåéá ðñïóÝêñïõóå, åðßóçò, óå íÜñêç êáé âõèßóôçêå ìå áðïôÝëåóìá íá áðùëåóèïýí 143 Üíäñåò. Ï “Áäñßáò” êáôüñèùóå, ðáñÜ ôéò åêôåôáìÝíåò æçìéÝò, êáé Ýöèáóå óôçí ðéï êïíôéíÞ ôïõñêéêÞ áêôÞ ôïõ Gümüçlük (Ãêéïõìïõóëïýê). Ïé áðþëåéåò ôïõ Ýöèáíáí ôïõò 21 íåêñïýò êáé ôïõò 30 ôñáõìáôßåò. ÌåôÜ áðü çñùéêÝò ðñïóðÜèåéåò ôï åëëçíéêü áíôéôïñðéëéêü êáôüñèùóå íá êÜíåé êÜðïéåò óôïé÷åéþäåéò åðéóêåõÝò êáé íá áðïðëåýóåé ãéá ôçí ÁëåîÜíäñåéá ôçí 1ç Äåêåìâñßïõ 1943. ÐëÝïíôáò óõíå÷þò áíÜðïäá ãéá íá åëáôôþíåé ôçí ðßåóç ôçò èÜëáóóáò óôá ðñï÷åßñùò óôåãáíïðïéçèÝíôá äéáëõìÝíá åëÜóìáôá ôçò êïììÝíçò ðëþñçò ôïõ, ðÝñáóå ìÝóá áðü ôá ãåñìáíïêñáôïýìåíá ÄùäåêÜíçóá ÷ùñßò íá ãßíåé áíôéëçðôüò. Ôçí 6ç Äåêåìâñßïõ ï “Áäñßáò”, ÷ùñßò ðëþñç, åéóÞëèå óôï ëéìÝíá ôçò ÁëåîÜíäñåéáò, üðïõ ôïõ Ýãéíå åíèïõóéþäçò õðïäï÷Þ áðü ôï óõììá÷éêü êáé åëëçíéêü óôüëï. ÌåôÜ ôçí áðåëåõèÝñùóç Ýöèáóå, Ýðåéôá áðü ðñü÷åéñç åðéóêåõÞ óôçí ðëþñç, óôçí ÅëëÜäá ìáæß ìå ôá Üëëá ðëïßá ôïõ Óôüëïõ.

24

Ðåñßðëïõò

Ï

«Ðåñßðëïõò» áðïóôÝëëåôáé óå üëá ôá ìÝëç ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ êáé ü÷é ìüíï. Óôç ÂïñåéïäõôéêÞ åó÷áôéÜ ôçò ÊÝñêõñáò, óôï ÷ùñéü Ëßíéá, æåé ôï ìÝëïò ôïõ Ìïõóåßïõ ìáò, âåôåñÜíïò ðïëåìéóôÞò ôïõ ´ Ðáãêïóìßïõ ÐïëÝìïõ, êïò Íéêüëáïò ÃñáíÜò. ÁðïôñáâçãìÝíïò åêåß óôï ÷ùñéü ôïõ ï ê. ÃñáíÜò áíáðïëåß ðïëëÝò öïñÝò ôéò ðåñéðÝôåéåò êáé ôéò óôéãìÝò ðïõ Ýæçóå åðÜíù óôá ðëïßá ôïõ Ðïëåìéêïý ìáò Íáõôéêïý. Áðü êáéñïý óå êáéñü ìáò óôÝëíåé ìå ôï ôá÷õäñïìåßï ìéêñÜ êåßìåíÜ ôïõ ðïõ áðïôõðþíïõí ôéò ðïëåìéêÝò áíáìíÞóåéò ôïõ, ìéêñÜ äéáìÜíôéá áðëÞò ãñáöÞò, ôá ïðïßá èßãïõí óçìáíôéêÜ êåöÜëáéá ôçò íáõôéêÞò ìáò éóôïñßáò éäùìÝíá áðü ôï åðßðåäï ôïõ íáýôç ðïëåìéóôÞ. Ðñüóöáôá ï ê. ÃñáíÜò ìáò áðÝóôåéëå Ýíá áêüìç ðüíçìá áðïóðÜóìáôá áðü ôï ïðïßï óáò ðáñáèÝôïõìå. ÐÅÑÉÐËÏÕÓ «ÐïëëÝò öïñÝò ðÝöôù óå ðåñéóõëëïãÞ êé Ýñ÷ïíôáé óôç èýìçóÞ ìïõ óêçíÝò ðïõ åßäá êáé Ýæçóá. ÔñïìåñÝò åéêüíåò ôçò èÜëáóóáò, íáõáãïýò íá æçôïýí âïÞèåéá ôç íý÷ôá Ýðåéôá áðü ðÜëç ìå ôá Üãñéá êáé ðáãùìÝíá êýìáôá. ÁìÝôñçôá Üëìðïõñá çìéâõèéóìÝíùí êáñáâéþí ôïõ åìðïñéêïý óôüëïõ, äéêþí ìáò êáé îÝíùí ðëïßùí üðùò êáé ðïëëþí Éôáëéêþí Ðïëåìéêþí êáé Üëëùí ðïëëþí. ¸ôóé áðü ðïëëÜ çìéâõèéóìÝíá ìå ôéò ôóéìéíéÝñåò êáé ôéò ãÝöõñåò óôï ýøïò ôçò åðéöÜíåéáò ôçò èÜëáóóáò, öõôñùìÝíá óå äéÜöïñá ìå-

Öùíáãùãüò ôçò ãÝöõñáò ôïõ Á/Ô “Áäñßáò” ãéá ôï èÜëáìï ðçäáëßïõ. Áñ. ÓõëëïãÞò: 574

ÐçäÜëéï ôïõ áíôéôïñðéëéêïý “Aäñßáò”. Áñ. ÓõëëïãÞò: 2.230

ãÝèç, ó÷çìáôßæïíôáò Ýíá áðü ôá ôüóá öñéêôÜ êïéìçôÞñéá ðïõ Ýöôéáîå ìå ôç äéêÞ ôïõ áñ÷éôåêôïíéêÞ ï ´ Ðáãêüóìéïò Ðüëåìïò». Ï ê. ÃñáíÜò Þôáí ðëÞñùìá ôïõ Áíôéôïñðéëéêïý «ÁÄÑÉÁÓ». Íá, ðùò ðåñéãñÜöåé ôçí áíá÷þñçóç ôïõ ðëïßïõ áðü ôçí áêôÞ ôïõ Ãêéïõìïõóëïýê ãéá ôçí ÁëåîÜíäñåéá:

«Ðñéí áíá÷ùñÞóùìåí äéá ôçí ðáôñßäá, åß÷ùìåí êáèÞêïí éåñüí íá áðï÷áéñåôÞóùìåí ôïõò íåêñïýò óõíáäÝëöïõò ìáò êáé óõìðïëåìéóôÝò ôïõ ÁÄÑÉÁÓ ôïõò ïðïßïõò áöÞíáìå èáììÝíïõò óôá ÔïõñêéêÜ ðáñÜëéá. ÅðÜíù óôïõò ôÜöïõò õðïó÷åèÞêáìå íá åðáíÝëèùìåí, åÜí ìå ôç âïÞèåéá ôïõ ÐáíÜãáèïõ åðéæÞóùìåí, óôï ôÝëïò ôïõ ðïëÝìïõ äéá ôçí åêôáöÞ êáé ìåôáöïñÜ ôïõò óôçí ðáôñßäá. Ìå ôçí ïäýíç æùãñáöéóìÝíç óôá ðñüóùðÜ ìáò êáé êáôá÷ùíéáóìÝíç óôç øõ÷Þ ìáò áöÞóáìå ôïõò ðåöéëçìÝíïõò ìáò óõíáäÝëöïõò êáé óõìðïëåìéóôÝò äéá íá áðïðëåýóùìåí ìå ôï ëáâùìÝíï ìáò ðëïßïí ÁÄÑÉÁÓ äéá ôçí íáõôéêÞí âÜóéí åéò ôçí Áßãõðôï». ÌåôÜ ôïí ðüëåìï «...ôçí 21çí Ïêôùâñßïõ 1947 åêëÞèçìåí áðü ôï Óýíäåóìï åðéæþíôùí ôïõ Áíôéôïñðéëéêïý ÁÄÑÉÁÓ ìå åðéêåöáëÞò ôïí Íáýáñ÷ï É. Ôïýìðá êáé áðïðëåýóáìå áðü ôïí Íáýóôáèìï Óáëáìßíáò ìå ôï Áíôéôïñðéëéêü ÁÓÔÉÃÎ ðñïò ôçí ÔïõñêéêÞ ðáñáëßá Ãêéïõìïõóëïýê äéá ôçí åêôáöÞí ôùí óõíáäÝëöùí ìáò ðïõ ïìáäéêþò åß÷áìå åíôáöéÜóåé åêåß. Áé Ôïõñêéêáß Áñ÷áß ðáñÝóôçóáí êáé ìå óôñáôéùôéêüí Üãçìá áðÝäùóáí ôéìÜò. Ìå åõëÜâåéá êáé ëáìðñüôçôá ðáñåëÜâáìåí ôá ïóôÜ ôùí ðåöéëçìÝíùí ìáò óõíáäÝëöùí êáé óõìðïëåìéóôþí ôá ïðïßá ìåôÜ ôçí åðéóôñïöÞí ìáò ôïðïèåôÞèçêáí åéò «Ìíçìåßïí ðåóüíôùí» åéò ôï óôñáôüðåäï ôïõ ÓêáñáìáãêÜ üðïõ áíáðÜõïíôáé». Êáé õðïãñÜöåé: «Ï åðéæþí, óõíÜäåëöïò êáé óõìðïëåìéóôÞò óáò, áöéåñþíù åéò áéùíßáí ìíÞìçí óáò». Í. ÃñáíÜò». Ðåñßðëïõò

25

His Majesty’s Hospital Ship

BRITANNIC

Êåßìåíï: ÑÝíá Ãéáôñïðïýëïõ - Êþóôáò Èùêôáñßäçò | ÉóôïñéêÞ ¸ñåõíá & Öùôïãñáößåò: Êþóôáò Èùêôáñßäçò

Ï Âñåôáíéêüò: Ôï ðéï åíôõðùóéáêü íïóïêïìåéáêü ðëïßï ðïõ áñìÝíéóå ðïôÝ ôïõò ùêåáíïýò

Áäåëöü ðëïßï ôïõ èñõëéêïý Ôéôáíéêïý, êáôáóêåõÜóôçêå 2 ÷ñüíéá ìåôÜ ôï ôñáãéêü ôÝëïò ôïõ «Ðëïßïõ ôùí Ïíåßñùí», áðü ôçí ßäéá ðëïéïêôÞôñéá åôáéñåßá, ôçí WHITE STAR LINE. ¼ôáí óõíÝâåé ôï íáõÜãéï ðïõ óõíôÜñáîå üëï ôïí êüóìï o ÂÑÅÔÁÍÉÊÏÓ Þôáí Þäç «óôá óêáñéÜ». Âñéóêüôáí óôá íáõðçãåßá Harland & Wolff, óôï Belfast, óôá ðñþôá óôÜäéá ôçò êáôáóêåõÞò ôïõ. ¼íôáò ôï ôåëåõôáßï áðü ôá ôñßá ðïëõôåëÝóôáôá õðåñùêåÜíéá ôçò White Star Line ôï 1ï Þôáí ï Ïëõìðéáêüò êáé ôï 2ï ï Téôáíéêüò o Bñåôáíéêüò, Ýöåñå âáñý öïñôßï... Ýðñåðå íá êáôáöÝñåé íá óâÞóåé ôéò ôñáãéêÝò ìíÞìåò áðü ôçí ôý÷ç ôïõ áäåëöïý ôïõ ðëïßïõ êáé íá äéáóþóåé ôï êýñïò ôçò ðëïéïêôÞôñéáò åôáéñåßáò. ÁõôÞ ôçí öïñÜ ç White Star Line äåí åß÷å ðåñéèþñéá ãéá ëÜèç. Ç ôñáãùäßá ôïõ Ôéôáíéêïý Þôáí Þäç, Ýíá ðïëý ìåãÜëï ðëÞãìá. Ï Âñåôáíéêüò Ýðñåðå íá åßíáé áâýèéóôïò...

¹

ôáí ìåãáëýôåñï áðü ôïí Ôéôáíéêü, êáëýôåñá èùñáêéóìÝíï, ìå 17 óôåãáíÜ, 9 êáôáóôñþìáôá, 29 áôóÜëéíïõò ëÝâçôåò, 2 ðñïðÝëåò ðïõ æýãéæáí 38 ôüíïõò ç êáèåìßá êáé 50 óùóßâéåò ëÝìâïõò ðïõ áðïôåëïýóáí åããýçóç ãéá ôçí áóöÜëåéá ôùí åðéâáôþí ôïõ. Êé üìùò. Ï Âñåôáíéêüò âõèßóôçêå ôï ÍïÝìâñéï ôïõ 1916, åíþ Ýðëåå óôçí èáëÜó-

26

Ðåñßðëïõò

óéá ðåñéï÷Þ áíÜìåóá óôçí Ôæéá êáé ôçí Ìáêñüíçóï êáé Ýãéíå ôï 5ï ìåãáëýôåñï íáõÜãéï óôïí êüóìï. ×ñåéÜóôçêáí ìüíï 55 ëåðôÜ ãéá íá åîáöáíéóôåß áðü ôçí åðéöÜíåéá ôçò èÜëáóóáò, ðáßñíïíôáò ìáæß ôïõ ðïëëÜ ìõóôéêÜ. ÅíåíÞíôá ÷ñüíéá ìåôÜ, ôï ìõóôÞñéï ôçò âýèéóçò ôïõ Âñåôáíéêïý, ðáñáìÝíåé áíåîé÷íßáóôï áöïý êáíåßò ìÝ÷ñé óÞìåñá äåí êáôÜöåñå íá áíáêáëýøåé ÔÉ ÐÑÁÃÌÁÔÉÊÁ ÓÕÍÅÂÅÉ åêåßíï ôï ìïéñáßï ðñùéíü ... ÍÏÅÌÂÑÉÏÓ ôïõ 1911. ÍÁÕÐÇÃÅÉÏ HARLAND & WOLF, BELFAST

¸íáò ôéôÜíáò ãåííéÝôáé Ôï ÍïÝìâñéï ôïõ 1911, óôá íáõðçãåßá Harland & Wolf áñ÷ßæåé ç êáôáóêåõÞ ôïõ ôñßôïõ êáôÜ óåéñÜ ãéãáíôéáßïõ õðåñùêåÜíéïõ ôçò White Star Line, ôï ïðïßï óýìöùíá ìå áíåðéâåâáßùôåò ðëçñïöïñßåò åðñüêåéôï íá ïíïìáóôåß Gigantic. Ìå ôçí åßäçóç ôçò âýèéóçò ôïõ Ôéôáíéêïý üìùò, ïé åñãáóßåò óôáìáôïýí ðñïóùñéíÜ ìÝ÷ñé íá ãßíïõí ïé áðáñáßôçôåò Ýñåõíåò ó÷åôéêÜ ìå ôéò óõíèÞêåò ôïõ äõóôõ÷Þìáôïò. ¼ôáí ç íáõðÞãçóç ôïõ õðåñùêåÜíéïõ îáíáñ÷ßæåé, Ý÷ïõí ðëÝïí áðïöáóéóôåß áñêåôÝò êáôáóêåõáóôéêÝò âåëôéþóåéò êáé Ýíá íÝï üíïìá Ý÷åé âñåèåß Ýôóé þóôå íá ìç èõìßæåé ôüóï ôïí Ôéôáíéêü. Ôï õðåñùêåÜíéï ôçò White Star Line èá ïíïìáæüôáí Âñåôáíéêüò, ìßá åðéëïãÞ áñêåôÜ Ýîõðíç áöïý ôï ðñïçãïýìåíï óõíïíüìáôï ðëïßï åß÷å äéáãñÜøåé ìßá åðéôõ÷Þ êáñéÝñá åíþ ôï ßäéï ôï üíïìá

ç÷ïýóå áñêåôÜ ðáôñéùôéêü. Áðü áîéïëüãçóç ôùí êáôáèÝóåùí åðéæþíôùí –ìåôáîý ôùí ïðïßùí Þôáí êáé áîéùìáôéêïß– ôïõ Ôéôáíéêïý, åðéâÜëëïíôáé Üìåóá ôå÷íéêÝò âåëôéþóåéò ôüóï óôçí êáôáóêåõÞ üóï êáé óôçí ãåíéêüôåñç èùñÜêéóç ôïõ ðëïßïõ. ÓôåãáíÜ ìå äéðëÞ åðÝíäõóç áõîÜíïõí ôï ðëÜôïò ôïõ Âñåôáíéêïý, êáôÜ 18 ßíôóåò. Ôá óôåãáíÜ áõôÜ êáëýðôïõí ôçí ðåñéï÷Þ êáôÜ ìÞêïò ôùí ìç÷áíþí êáé ôùí ëåâÞôùí. Ìáæß ìå ôá êáæÜíéá íåñïý ç åóùôåñéêÞ åðÝíäõóç, äéáéñåßôáé óå äéáìåñßóìáôá êáé õøþíåôáé 4 ðüäéá ðÜíù áðü ôç ãñáììÞ öüñôùóçò êáëýðôïíôáò ôï 60% ôïõ óõíïëéêïý ìÞêïõò ôïõ ðëïßïõ. ÁëëáãÝò ãßíïíôáé êáé óôá âáóéêÜ óôåãáíÜ. Ðñïóôßèåôáé Ýíá áêüìç óôï ìç÷áíïóôÜóéï êáé ï áñéèìüò ôùí óõíïëéêþí óôåãáíþí öôÜíåé ôá 17, åê ôùí ïðïßùí ôá 5 åêôåßíïíôáé ìÝ÷ñé ôï åðßðåäï ôçò ãÝöõñáò êáé õøþíïíôáé ðåñßðïõ 40 ðüäéá áðü ôçí ßóáëï. Óôá äýï óåô ôåôñáêýëéíäñùí ðáëéíäñïìéêþí ìç÷áíþí ôñéðëÞò åêôüíùóçò (ç êÜèå ìç÷áíÞ åß÷å éó÷ý 16.000 H.P.), ðñïóôßèåôáé ìßá ôïõñìðßíá ìå éó÷ý 18.000 HP, êÜíïíôáò Ýôóé ôç óõíïëéêÞ éó÷ý ôùí ìç÷áíþí íá öôÜíåé óôá 50 000 HP. Ï Âñåôáíéêüò åîïðëßæåôáé ìå 48 áíïé÷ôÝò óùóßâéåò ëÝìâïõò , 46 áðü ôéò ïðïßåò Ý÷ïõí ìÞêïò 34 ðüäéá êáé åßíáé ïé ìåãáëýôåñåò ðïõ åãêáôáóôÜèçêáí ðïôÝ óå ðëïßï, åíþ äýï áðü áõôÝò Ý÷ïõí áõôüíïìåò ìç÷áíÝò êáé áóõñìÜôïõò. Äýï åðéðëÝïí óùóßâéåò ëÝìâïé ìÞêïõò 26 ðïäþí ôïðïèåôïýíôáé ìßá óå êÜèå ðëåõñÜ ôçò ãÝöõñáò. Ôá ìÝôñá áóöáëåßáò áõîÜíïíôáé êáé Ýíáò óùëÞíáò ðïõ ëåéôïõñãåß ìå áÝñá, ôïðïèåôåßôáé áðü ôçí êáìðßíá åðéêïéíùíéþí ðñïò ôç ãÝöõñá, ãéá ôçí ãñÞãïñç ìåôáâßâáóç ôùí ìçíõìÜôùí. ¸ôóé ï áóõñìáôéóôÞò äåí ÷ñåéÜæåôáé íá áöÞóåé ôï ðüóôï ôïõ ãéá íá ìåôáöÝñåé óôç ãÝöõñá ôá óÞìáôá íáõóéðëïßáò. Áí êÜôé ðáñüìïéï õðÞñ÷å óôïí Ôéôáíéêü, ôï ìÞíõìá áðü ôï Mesaba ðïõ ðñïåéäïðïéïýóå ãéá ôçí ýðáñîç ôïõ ðáãüâïõíïõ, ôï ïðïßï åëÞöèç ìüëéò äýï þñåò ðñéí ôçí óýãêñïõóç, ßóùò íá åß÷å öèÜóåé óôç ãÝöõñá êáé ç ôñáãùäßá íá åß÷å áðïöåõ÷èåß... Ï Âñåôáíéêüò üìùò, åß÷å êáé åðéðñüóèåôåò ðïëõôåëåßò ðáñï÷Ýò óå óýãêñéóç ìå ôá äýï ðñïãåíÝóôåñá ðëïßá ôçò ßäéáò åôáéñåßáò. Åß÷å ðåñéóóüôåñá äùìÜôéá ìå áôïìéêü ëïõôñü êáé ïé åóùôåñéêÝò õäñáõëéêÝò óùëçíþóåéò âåëôéþèçêáí Ýôóé þóôå íá õðÜñ÷åé

æåóôü íåñü äåõôåñüëåðôá ìåôÜ ôï Üíïéãìá ôçò âñýóçò. Áêüìá, Ýíá ãõìíáóôÞñéï ôïðïèåôÞèçêå ìÝóá óôï êëåéóôü ðñõìíáßï êáôÜóôñùìá ãéá ôïõò åðéâÜôåò ôçò ´ èÝóçò. Ï Á´ Ðáãêüóìéïò ðüëåìïò ðïõ îåóðÜ ôïí Áýãïõóôï ôïõ 1914 âñßóêåé ôïí Âñåôáíéêü õðü êáôáóêåõÞ. ÌåôÜ ôéò áíáãêáßåò ìåôáôñïðÝò ï Âñåôáíéêüò êáèåëêýåôáé óôéò 26 Öåâñïõáñßïõ ôïõ 1914, óôï MðÝëöáóô. Ôïí åðüìåíï ÷ñüíï êáé ðñéí ï Âñåôáíéêüò åîïðëéóôåß ðëÞñùò, ôï íáõáñ÷åßï äéáôÜæåé ôçí ïëïêëÞñùóÞ ôïõ ùò íïóïêïìåéáêïý ðëïßïõ êáé ôï åðéôÜóóåé ãéá ôéò áíÜãêåò ôïõ ðïëÝìïõ (13 Íïåìâñßïõ 1915). Ç White Star Line íïéêéÜæåé ôï Âñåôáíéêü, óôï íáõáñ÷åßï ãéá ðåñßðïõ 24.000 ëßñåò ôï ìÞíá. Ïé ðïëõôåëåßò êáôáóêåõÝò óôï åóùôåñéêü ôïõ ðëïßïõ áöáéñïýíôáé üëåò êáé ôïðïèåôïýíôáé óå õðüóôåãá, ãéá íá áíôéêáôáóôáèïýí ìå ðéï áíáãêáßïõò êáé ðñáêôéêïýò ÷þñïõò. ¾óôåñá áðü ôéò áðáñáßôçôåò äéáññõèìßóåéò, ôï ðëïßï åßíáé Ýôïéìï íá öéëïîåíÞóåé 3.309 ôñáõìáôßåò. Ï Âñåôáíéêüò åîïðëßæåôáé ìå ðåñéóóüôåñåò óùóßâéåò ëÝìâïõò öôÜíïíôáò ôïí óõíïëéêü áñéèìü ôùí 58. ÅîùôåñéêÜ, âÜöåôáé ìå ôá äéåèíÞ ÷ñþìáôá ôùí íïóïêïìåéáêþí ðëïßùí, äçëáäÞ Üóðñï ìå ìßá ðñÜóéíç ãñáììÞ óå êÜèå ðëåõñÜ êáé 3 ìåãÜëïõò êüêêéíïõò óôáõñïýò íá õðïäçëþíïõí ôçí éäéüôçôÜ ôïõ. Óôï öùò ôçò çìÝñáò ôá ÷ñþìáôá ôïõ õðåñùêåÜíéïõ äåí Üöçíáí êáìßá áìöéâïëßá ãéá ôï åßäïò ôïõ ðëïßïõ - êÜôé ðïõ èåùñçôéêÜ óÞìáéíå êáé ôçí ðñïóôáóßá ôïõ áðü å÷èñéêÝò åðéèÝóåéò. Ãéá áóöÜëåéá êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò íý÷ôáò, ìßá óåéñÜ áðü ðñÜóéíåò çëåêôñéêÝò ëÜìðåò ôïðïèåôïýíôáé óå êÜèå ðëåõñÜ, êáôÜ ìÞêïò ôùí êáôáóôñùìÜôùí ðåñéðÜôïõ êáé äýï ìåãÜëïé êüêêéíïé óôáõñïß øçëüôåñá, óôï êáôÜóôñùìá ìå ôéò óùóßâéåò ëÝìâïõò. ¸ôóé, ôç íý÷ôá êÜèå óôáõñüò öùôßæåôáé ìå 125 çëåêôñéêÝò ëÜìðåò êáé ãßíåôáé óÞìá êáôáôåèÝí ôïõ ìåãáëýôåñïõ ðëùôïý íïóïêïìåßïõ. Óôá ôÝëç ôïõ 1915, ç Ìåóüãåéïò åßíáé Ýíá ôåñÜóôéï äßêôõï äéáêßíçóçò óôñáôéùôéêþí ìåôáãùãéêþí êáé íïóïêïìåéáêþí ðëïßùí. Ôï êÝíôñï ôùí íïóïêïìåéáêþí åðé÷åéñÞóåùí âñßóêåôáé óôçí ËÞìíï. Ôñáõìáôßåò áðü äéÜöïñá ìÝôùðá ôïõ ðïëÝìïõ, ìåôáöÝñïíôáé óôá Þäç õðåñðëÞñç íïóïêïìåßá, óôï Ìïýäñï. Ï Âñåôáíéêüò ëüãù ôçò ÷ùñçôéêüôçôÜò ôïõ êáé ôùí õøçëþí ôá÷õôÞôùí ðïõ ìðïñåß íá áíáðôýóóåé, åßíáé ôï éäáíéêü ðëïßï ãé´áõôÞ ôçí áðïóôïëÞ. Óôéò 6 Äåêåìâñßïõ ôï Íáõáñ÷åßï åíçìåñþíåé åðéóÞìùò ôéò ãåñìáíéêÝò áñ÷Ýò ìÝóù ïõäÝôåñùí áìåñéêáíéêþí äéðëùìáôéêþí äéáýëùí, ãéá ôçí éäéüôçôá ôïõ Âñåôáíéêïý ùò íïóïêïìåéáêïý ðëïßïõ. Óôéò 11 Äåêåìâñßïõ, ìå êáðåôÜíéï

Ï Âñåôáíéêüò óôï Ìïýäñï

Åðéæþíôåò áðü ôï íáõÜãéï ôïõ Âñåôáíéêïý óôï êáôÜóôñùìá ôïõ HMS Lord Nelson óôç Èåóóáëïíßêç, åíþ ðåñéìÝíïõí íá ìåôáöåñèïýí óôç Âñåôáíßá.

ôïí CAPT. CHARLES BARTLETT, ï Âñåôáíéêüò áíá÷ùñåß áðü ôï ÌðÝëöáóô ãéá ôï Ëßâåñðïõë üðïõ öèÜíåé ôï åðüìåíï ðñùß êáé öïñôþíåé Üìåóá íïóïêïìåéáêü åîïðëéóìü. Óôéò 23 Äåêåìâñßïõ îåêéíÜ ãéá ôï ðáñèåíéêü ôïõ ôáîßäé ìå ðñïïñéóìü ôïí Ìïýäñï, ôï ðéï åíôõðùóéáêü íïóïêïìåéáêü ðëïßï ðïõ áñìÝíéóå ðïôÝ ôïõò ùêåáíïýò...

Ôï ôåëåõôáßï ôáîéäé Ï Âñåôáíéêüò ðñáãìáôïðïßçóå 5 ôáîßäéá óôç Ìåóüãåéï, ìå áðïóôïëÞ ôçí ìåôáöïñÜ ôñáõìáôéþí áðü ôï Ìïýäñï Þ ôç ÍåÜðïëç ôçò Éôáëßáò üðïõ ðáñåëÜìâáíå áóèåíåßò áðü Üëëá ðëïßá êáé Ýêáíå êáé áíåöïäéáóìü. ÊÜèå öïñÜ ðïõ åðéâéâÜæïíôáí ôñáõìáôßåò óôï ðëïßï, õðï÷ñåþíïíôáí íá öïñïýí åéäéêÝò óôïëÝò ðïõ áðïôåëïýíôáí áðü ìðëå ðáíôåëüíéá êáé óáêÜêéá ìå êáöÝ êïëÜñï êáé ìáíóÝôåò. ÄéáöïñåôéêÜ, äåí ôïõò åðéôñåðüôáí íá åìöáíßæïíôáé óôï êáôÜóôñùìá, ãéáôß ç èÝá óôñáôéùôéêþí óôï Âñåôáíéêü èá ìðïñïýóå íá äçìéïõñãÞóåé õðïøßåò óå äéåñ-

÷üìåíá å÷èñéêÜ óêÜöç êáé íá èÝóåé óå Üìåóï êßíäõíï ôïõò åðéâÜôåò ôïõ íïóïêïìåéáêïý ðëïßïõ.

O Âñåôáíéêüò äåí åß÷å áêüìá óõìðëçñþóåé Ýíá ÷ñüíï õðçñåóßáò ùò íïóïêïìåéáêü ðëïßï, üôáí áíá÷þñçóå ôçí ÊõñéáêÞ 12 Íïåìâñßïõ ôïõ 1916 óôéò 2:23 ì.ì. ãéá ôï Ýêôï êáé ôåëåõôáßï ôïõ ôáîßäé... Ç èÜëáóóá Þôáí Þñåìç áëëÜ Ýêáíå ðáãùíéÜ. Ôï ðëïßï Ýöèáóå óôç ÍåÜðïëç ôï ðñùß ôçò 17çò Íïåìâñßïõ, üðïõ Ýêáíå áíåöïäéáóìü óå êÜñâïõíï êáé íåñü. Ôï áðüãåõìá ôçò ßäéáò çìÝñáò Ýðñåðå íá áíá÷ùñÞóåé ãéá ôïí Ìïýäñï. Ìéá îáöíéêÞ áëëáãÞ ôïõ êáéñïý üìùò áíÜãêáóå ôï ðëïßï íá ðáñáìåßíåé óôï ëéìÜíé ìÝ÷ñé íá êïðÜóåé ç êáôáéãßäá. Ôï áðüãåõìá ôçò 19çò Íïåìâñßïõ, ï êáéñüò Üñ÷éóå íá âåëôéþíåôáé êáé ï êáðåôÜíéïò áðïöÜóéóå íá óáëðÜñåé. Ç âåëôßùóç áõôÞ üìùò Þôáí ðñïóùñéíÞ êáé ç èÜëáóóá åß÷å áñ÷ßóåé Þäç íá öïõóêþíåé êáèþò ï ðëïçãüò ôïõ ðëïßïõ áðïìáêñõíüôáí. Ï Âñåôáíéêüò üìùò óõíÝ÷éóå ôï ôáîßäé ôïõ óôçí áãñéåìÝíç èÜëáóóá... Ðåñßðëïõò

27

Ç 16 ôüíùí Üãêõñá Ýôïéìç ãéá åãêáôÜóôáóç óôïí Âñåôáíéêü

Ôñßôç, 21 Íïåìâñßïõ 1916. ¿ñá 08:00 ôï ðñùß. Ï Âñåôáíéêüò ðëÝåé áíÜìåóá óôçí ÊÝá êáé ôçí Ìáêñüíçóï, ìå ðñïïñéóìü ôï ëéìÜíé ôïõ Ìïýäñïõ. Ï êáðåôÜíéïò C.Bartlett ìáæß ìå ôïõò áîéùìáôéêïýò Robert Hume êáé D. Mc Tavish, âñßóêïíôáé óôçí ãÝöõñá ôïõ ðëïßïõ. Ãßíåôáé áëëáãÞ óêïðéÜò óôïí éóôü ôïõ ðëïßïõ êáé áíáëáìâÜíåé êáèÞêïíôá ï J.Murray. Ôï êïõäïýíé ãéá ôï ðñùéíü ç÷åß êáé ôï éáôñéêü ðñïóùðéêü áñ÷ßæåé íá óõãêåíôñþíåôáé óôçí ôñáðåæáñßá ãéá ôï ôåëåõôáßï ãåýìá åí ðëù, ðñéí öèÜóïõí óôïí Ìïýäñï. Ç ðëïéïóõíïäüò Violet Jessop ç ïðïßá åß÷å åðéæÞóåé áðü ôï íáõÜãéï ôïõ Ôéôáíéêïý åßíáé óôçí êïõæßíá ðßóù áðü ôçí êýñéá ôñáðåæáñßá êáé åôïéìÜæåé ðñùéíü ãéá ìßá Üññùóôç íïóïêüìá ðïõ äåí ìðïñïýóå íá âãåé áðü ôçí êáìðßíá ôçò. Ç íïóïêüìá Sheila Macbeth ðçãáßíåé âéáóôéêÜ ðñïò ôçí ôñáðåæáñßá ãéáôß Ý÷åé áñãÞóåé ãéá ôï ðñùéíü åíþ ï áéäåóéìþôáôïò John Fleming âñßóêåôáé óôçí êáìðßíá ôïõ êáé êïéôÜæåé áðü ôï öéíéóôñßíé Ýíá ìáêñéíü íçóß. ¿ñá 8:12ð.ì. ÎáöíéêÜ áêïýãåôáé ìßá ðïëý äõíáôÞ Ýêñçîç, Áêáñéáßá Ýíáò áíáôñé÷éáóôéêüò èüñõâïò äéáðåñíÜ ôï ðëïßï óå üëï ôï ìÞêïò ôïõ. ¼ôáí ôï âïõçôü êáôáëáãéÜæåé, üëïé ðåñéìÝíïõí í’ áêïýóïõí ôï óõíáãåñìü Ý÷ïíôáò ðëÝïí áíôéëçöèåß ôé Ý÷åé óõìâåß. Óôç ãÝöõñá, ï êáðåôÜíéïò C.Bartlett ðñïóðáèåß íá âñåé ôñüðï íá óþóåé ôï ðëïßï ôïõ. ÁìÝóùò äßíåé åíôïëÞ íá óôáìáôÞóïõí ïé ìç÷áíÝò, íá êëåßóïõí ïé óôåãáíÝò ðüñôåò êáé íá óôáëåß óÞìá êéíäýíïõ: «Ï Âñåôáíéêüò... ðñïóÝêñïõóå óå íÜñêç Ýîù áðü ôï ëéìÜíé ôïõ Áãßïõ ÍéêïëÜïõ...

Save Our Souls (óþóôå ôéò øõ÷Ýò ìáò)...» Ç Ýêñçîç åß÷å ãßíåé óôçí äåîéÜ ðëåõñÜ ôïõ ðëïßïõ óôï óôåãáíü áíÜìåóá óôá áìðÜñéá 2 êáé 3. Ìå äýï ìüíï áìðÜñéá áíïé÷ôÜ óôç èÜëáóóá, ôï ðëïßï ðïõ õðïôßèåôáé üôé Þôáí êáôáóêåõáóìÝíï íá åðéðëÝåé áêüìá êáé ìå 6 äéáìåñßóìáôá ðëçììõñéóìÝíá, äåí èá Ýðñåðå íá äéáôñÝ÷åé êßíäõíï. Ôá ðñÜãìáôá 28

Ðåñßðëïõò

üìùò Þôáí ðïëý ÷åéñüôåñá. Óôçí ôñáðåæáñßá üëïé ðñïóðáèïýí íá êñáôÞóïõí ôçí øõ÷ñáéìßá ôïõò. Ï ôáãìáôÜñ÷çò Harold Priestly óõìâïõëåýåé ôïõò åðéâÜôåò, íá ðáñáìåßíïõí óôéò èÝóåéò ôïõò, åöüóïí äåí Ý÷åé ÷ôõðÞóåé óõíáãåñìüò. Ï áéäåóéìþôáôïò Fleming, üíôáò óôï äéÜäñïìï ðñïò ôçí ôñáðåæáñßá ôçí þñá ôçò Ýêñçîçò, ôñÝ÷åé ðßóù óôçí êáìðßíá ôïõ ðáßñíåé ôï óùóßâéü ôïõ êáé ðçãáßíåé óôïí ðñïêáèïñéóìÝíï óôáèìü åêôÜêôïõ áíÜãêçò óå Ýíáí áðü ôïõò êÜôù èáëÜìïõò, íá äåé ìÞðùò êÜðïéïò ÷ñåéÜæåôáé âïÞèåéá. Áíôéêñßæïíôáò ôïõò èáëÜìïõò Üäåéïõò áñ÷ßæåé íá êáôåõèýíåôáé ðñïò ôçí ôñáðåæáñßá. Ðñéí ðñïëÜâåé íá öèÜóåé, ïé óåéñÞíåò êéíäýíïõ óôÝëíïõí ôïí äéáðåñáóôéêü ôïõò Þ÷ï óå üëï ôï ðëïßï. Ï ôüðïò ãåìßæåé ãéáôñïýò êáé íïóïêüìåò ðïõ ðçãáéíïÝñ÷ïíôáé ðñïóðáèþíôáò íá ðÜñïõí áðü ôéò êáìðßíåò ôïõò ôá óùóßâéá ôïõò ðñéí áíÝâïõí óôï êáôÜóôñùìá. Ç æçìéÜ Þôáí ìåãÜëç. Ôï óôåãáíü ðåñßâëçìá åêôåßíïíôáí ìüíï ìÝ÷ñé ôï ëåâçôïóôÜóéï Íï 6 êáé Ýôóé äåí õðÞñ÷å ôßðïôá ðïõ íá ðñïóôáôåýåé ôçí áðïèÞêç ìå ôá êÜñâïõíá óôï áìðÜñé Íï 3, áðü ôçí Ýêñçîç. Ôï ùóôéêü êýìá áðü ôçí Ýêñçîç, äåí åß÷å êáôáóôñÝøåé ìüíï ôï óôåãáíü áíÜìåóá óô’ áìðÜñéá 2 êáé 3. Åß÷å ðñïêáëÝóåé æçìéÝò êáé óôï óôåãáíü áíÜìåóá óôá äéáìåñßóìáôá 1 êáé 2. ÐåñéÝñãùò, ôï óôåãáíü áíÜìåóá óôï áìðÜñé Íï 3 êáé ôï ëåâçôïóôÜóéï Íï 6 Ýìïéáæå Üèéêôï åíþ ôá ãåãïíüôá Ýäåé÷íáí ôï áíôßèåôï. Ïé èýñåò ôçò õäáôïóôåãïýò óÞñáããáò ôùí èåñìáóôþí, ç ïðïßá åêôåéíüíôáí áðü ôï ëåâçôïóôÜóéï Íï 6 ìÝ÷ñé ôá êáôáëýìáôá ôùí èåñìáóôþí óôçí ðëþñç ôïõ ðëïßïõ, Þôáí áíïé÷ôÝò. Ç óÞñáããá åß÷å õðïóôåß ôüóï óïâáñÞ æçìéÜ ðïõ óýíôïìá Üñ÷éóå íá äéåéóäýåé íåñü ìÝóá óôï ëåâçôïóôÜóéï. Áêüìá üìùò êáé ìå ôá 4 äéáìåñßóìáôá ðëçììõñéóìÝíá ôï ðëïßï åß÷å ðéèáíüôçôåò íá êñáôçèåß óôçí åðéöÜíåéá. Ãéá êÜðïéï Üãíùóôï ëüãï üìùò, ç óôåãáíÞ ðüñôá áíÜìåóá óôá ëåâçôïóôÜóéá 5 êáé 6 äåí åß÷å êëåßóåé óùóôÜ ìå áðïôÝëåóìá

Ôï öïõãÜñï Íï 3 ôïõ Âñåôáíéêïý ðñéí ôç ôïðïèÝôçóç ôïõ óôï ðëïßï

Ôï ÖåâñïõÜñéï ôïõ 1914 ïé åñãáóßåò ãéá ôçí ïëïêëÞñùóç ôïõ ãéãáíôéáßïõ êýôïõò Ý÷ïõí ïëïêëçñùèåß

íá ðëçììõñßóåé êáé ôï ëåâçôïóôÜóéï Íï 5. Óýìöùíá ìå ôéò êáôáóêåõáóôéêÝò ôïõ ðñïäéáãñáöÝò, ï Âñåôáíéêüò ìðïñïýóå íá ðáñáìåßíåé áâýèéóôïò áêüìá êáé ìå ôá Ýîé ðñùñáßá äéáìåñßóìáôá ðëçììõñéóìÝíá. ÅîåôÜæïíôáò ôéò åðéëïãÝò ôïõ ï êáðåôÜíéïò C. Bartlett áðïöáóßæåé íá êáôåõèýíåé ôï ðëïßï óôç Ôæéá óå ìéá ðñïóðÜèåéá íá ôï ðñïóáñÜîåé. Ç áõîáíüìåíç êëßóç ôïõ ðëïßïõ üìùò ðñïò ôá äåîéÜ óå óõíäõáóìü ìå ôï âÜñïò ôùí 102 ôüíùí ôïõ ðçäáëßïõ, äçìéïõñãåß ðñïâëÞìáôá óôïí êáôåõèõíôÞñéï ìç-

÷áíéóìü. ×ñçóéìïðïéþíôáò ôéò ìç÷áíÝò ðïõ äåí Ý÷ïõí õðïóôåß âëÜâåò, ï êáðåôÜíéïò êáôáöÝñíåé íá óôñßøåé ôï ðëïßï åðéôõ÷þò êáé áñ÷ßæåé íá ôï ïäçãåß ðñïò ôçí îçñÜ. Ìå ôçí åðáíáëåéôïõñãßá ôùí ìç÷áíþí üìùò ßóùò ëüãù ôçò ìðñïóôéíÞò êßíçóçò áñ÷ßæïõí ôá ðñùñáßá äéáìåñßóìáôá íá ðëçììõñßæïõí ìå ìåãÜëç ôá÷ýôçôá. ÁìÝóùò ï êáðåôÜíéïò äéáôÜæåé íá óôáìáôÞóïõí êáé ðÜëé ïé ìç÷áíÝò. Êáèþò ôï ðëïßï óõíå÷ßæåé íá âõèßæåôáé ìå ôçí ðëþñç, äßíåôáé ç åíôïëÞ íá êáôåâïýí ïé óùóôéêÝò ëÝìâïé. Åíþ ç åãêáôÜëåéøç ôïõ Âñåôáíéêïý åßíáé óå åîÝëéîç, ç âïÞèåéá åßíáé Þäç êáè’ ïäüí. Óôéò 08:15ð.ì ôï âñåôáíéêü áíôéôïñðéëéêü SCOURGE ðïõ âñéóêüôáí Ýîù áðü ôéò ÖëÝâåò Ýëáâå ôï S.O.S. ðïõ åîÝðåìðå ï Âñåôáíéêüò. ÁìÝóùò ï êõâåñíÞôçò ôïõ Scourge áíôéðëïßáñ÷ïò Henry Tupper Ýâáëå ðïñåßá ãéá ôçí ÊÝá, äéÝôáîå ôá ãáëëéêÞò óçìáßáò ñõìïõëêÜ Goliath, Polyphemus êáé Trawler íá ôï áêïëïõèÞóïõí êáé Ýóôåéëå óÞìá óôï âñåôáíéêü áíôéôïñðéëéêü FOXHOUND ðïõ ðåñéðïëïýóå óôï Óáñùíéêü, íá óðåýóåé ðñïò âïÞèåéá. YðÞñ÷å üìùò äéáèÝóéìç âïÞèåéá, áêüìá ðéï êïíôÜ óôï Âñåôáíéêü. Ôï âïçèçôéêü êáôáäñïìéêü Heroic õðü ôïí êõâåñíÞôç áíôéðëïßáñ÷ï Percival Ram, åß÷å ðñïóðåñÜóåé ôï Âñåôáíéêü íùñßôåñá ôï ðñùß åíþ Þôáí êáè’ ïäüí áðü ôïí Ìïýäñï óôç Óáëáìßíá. Óôéò 08:28, åíþ Ýêáíå âüñåéá óôñïöÞ ðñïò ôïí Óáñùíéêü, Ýëáâå óÞìá êéíäýíïõ êáé Üëëáîå áìÝóùò ðïñåßá êáôåõèõíüìåíï ðñïò ôï ÷ôõðçìÝíï íïóïêïìåéáêü ðëïßï. Åí ôù ìåôáîý, ìéóÞ þñá ìåôÜ ôçí Ýêñçîç, ôï ðëïßï Ý÷åé ðëÝïí ðÜñåé ðïëý ìåãÜëç êëßóç. Ïé ðñþôåò âÜñêåò Ý÷ïõí Þäç ãåìßóåé ìå íïóïêüìåò êáé âñßóêïíôáé óôï íåñü. Ëüãù ôçò ìåãÜëçò êëßóçò ðñïò ôá äåîéÜ, áñêåôÝò áðü ôéò óùóôéêÝò ëÝìâïõò óôçí áñéóôåñÞ ðëåõñÜ åßíáé áäýíáôï íá êáôåâïýí óôï íåñü. ÌÝëç ôïõ ðëçñþìáôïò, ñß÷íïõí óôç èÜëáóóá ó÷åäßåò êáé êáñÝêëåò ãéá íá âïçèÞóïõí üóïõò âñßóêïíôáé ìÝóá óôï íåñü. Ç åêêÝíùóç ôïõ ðëïßïõ ãßíåôáé ìå ôïí êáëýôåñï äõíáôü ôñüðï. ¼ëïé ðåñéìÝíïõí ôç óåéñÜ ôïõò ãéá íá åðéâéâáóôïýí óôéò âÜñêåò. Ï áéäåóéìþôáôïò Fleming ôñÝ÷åé êÜôù óôçí ôñáðåæáñßá ãéá íá ìáæÝøåé üóï ôï äõíáôüí ðåñéóóüôåñï øùìß ãéá ôïõò íáõáãïýò óôéò âÜñêåò. Êáèþò åðéóôñÝöåé óôï áñéóôåñü êáôÜóôñùìá âëÝðåé äýï áðü ôéò óùóôéêÝò ëÝìâïõò ôçò áñéóôåñÞò ðëåõñÜò íá ðáñáóýñïíôáé áðü ôéò ðñïðÝëåò ðïõ åßíáé åí ëåéôïõñãßá êáé íá êïììáôéÜæïíôáé! Ç êáôÜóôáóç ôïõ ðëïßïõ Þôáí ðëÝïí ðïëý áíçóõ÷çôéêÞ. Ôá öéíéóôñßíéá ôïõ êáôáóôñþìáôïò Å, ðïõ Þôáí êáíïíéêÜ 25 ðüäéá ðÜíù áðü ôçí ßóáëï, Þôáí ôþñá Þäç êÜôù áðü ôï íåñü êÜíïíôÜò ôï íá áíáâñÜæåé

Ï Âñåôáíéêüò óôï Ìïýäñï

Ìéá ìÝñá ðñéí ôçí êáèÝëêõóç ïé Åðßôñïðïé ôïõ ëéìáíéïý ôïõ ÌðÝëöáóô öùôïãñáößæïíôáé äßðëá áðü ôçí ðñýìíç ôïõ Âñåôáíéêïý

ìå áíáôñé÷éáóôéêü èüñõâï. Êáé ôï ÷åéñüôåñï Þôáí üôé ðïëëÜ áðü áõôÜ åß÷áí íùñßôåñá áíïé÷ôåß ãéá íá áåñéóôïýí ôá êÜôù êáôáóôñþìáôá ôïõ ðëïßïõ ðñéí åðéâéâáóôïýí ïé áóèåíåßò êáé ôþñá åðéôÜ÷õíáí ôç âýèéóÞ ôïõ. Ï êáðåôÜíéïò C.Bartlett, âëÝðïíôáò ôçí ðïëý åðéêßíäõíç êëßóç ðïõ åß÷å ðëÝïí ôï ðëïßï åß÷å áðïöáóßóåé íá êÜíåé ìßá ôåëåõôáßá ðñïóðÜèåéá íá ðñïóáñÜîåé ôï õðåñùêåÜíéï, óôçí ÊÝá. ¸ôóé Ýäùóå åíôïëÞ íá îåêéíÞóïõí ïé ìç÷áíÝò. Ìå ôçí áðüôïìç þèçóç üìùò ôï Þäç ðëáãéáóìÝíï ðëïßï, Ýãåéñå ðñïò ôá åìðñüò. Ïé ôåñÜóôéåò ðñïðÝëåò îåíÝñéóáí ðñïêáëþíôáò éó÷õñüôáôåò äßíåò ðïõ ðñïóÝëêõóáí êáé êïììÜôéáóáí äýï ìéêñÝò âÜñêåò ðïõ âñéóêüíôïõóáí êïíôÜ ôç óôéãìÞ åêåßíç. Ìüíï äýï Üíèñùðïé ðñïëáâáßíïõí íá ðÝóïõí óôï íåñü ðñéí ôïõò ôñáâÞîåé ç äßíç. Ç Violet Jessop ðïõ áíôéëÞöèçêå ôé åðñüêåéôï íá óõìâåß ðÞäçîå óôç èÜëáóóá ãéá íá ãëéôþóåé. Ìüëéò Ýðåóå óôï íåñü âõèßóôçêå êáé óôç óõ-

íÝ÷åéá åíþ áíÝâáéíå óôçí åðéöÜíåéá ÷ôýðçóå ôï êåöÜëé ôçò óôçí êáñßíá ôçò âÜñêáò. Ðáëåýïíôáò íá óùèåß êáôÜöåñå íá êñáôçèåß áðü ôï ÷Ýñé åíüò Üëëïõ êïëõìâçôÞ êáé íá îáíáâãåß óôçí åðéöÜíåéá åõôõ÷þò, áõôÞ ôç öïñÜ ìáêñéÜ áðü ôï ðëïßï. Ìüëéò ìðüñåóáí íá ðëçóéÜóïõí, ôïõò ðåñéóõíÝëåîáí ïé íáõáãïß áðü ôéò Üëëåò óùóôéêÝò ëÝìâïõò. ÐëÝïí, Þôáí öáíåñü ðïéá èá Þôáí ç ìïßñá ôïõ íïóïêïìåéáêïý ðëïßïõ. Ôï ôÝëïò Þôáí êïíôÜ. Êáèþò ôï õðåñùêåÜíéï ãÝñíåé üëï êáé ðåñéóóüôåñï ðñïò ôá äåîéÜ êáé ç èÜëáóóá áñ÷ßæåé íá êáëýðôåé Ýíá Ýíá ôá êáôáóôñþìáôÜ ôïõ, ï êáðåôÜíéïò ç÷åß ãéá ôåëåõôáßá öïñÜ ôçí óåéñÞíá åãêáôÜëåéøçò ðëïßïõ. Óôç óõíÝ÷åéá ðÝöôåé óôç èÜëáóóá áðü ôç äåîéÜ ðôÝñõãá ôçò ãÝöõñáò. Ï áñ÷éìç÷áíéêüò Robert Fleming êáé ïé ìç÷áíéêïß ðïõ Ý÷ïõí áðïìåßíåé óôï ìç÷áíïóôÜóéï, äéáöåýãïõí áðü ôçí êáðíïäü÷ï ðïõ ëåéôïõñãïýóå ùò áåñáãùãüò ãéá ôï ÷þñï áõôü. Êáèþò ôï ðëïßï ãÝñíåé üëï êáé ðåñéóóüôåñï ìÝóá óôï íåñü ôá öïõãÜñá ôïõ õðï÷ùñïýí Ðåñßðëïõò

29

âýèéóçò èá Þôáí ðïëý ÷åéñüôåñåò áí óôï ðëïßï õðÞñ÷áí êáé ïé ÷éëéÜäåò ôñáõìáôßåò ðïõ ðÞãáéíå íá ðáñáëÜâåé áðü ôï Ìïýäñï. Ïé áðþëåéåò èá Þôáí óßãïõñá ðïëý ðåñéóóüôåñåò...

Áíáêáëýðôïíôáò ôïí ÷áìÝíï ôéôÜíá

êÜôù áðü ôç ìåãÜëç ðßåóç. Óôéò 09:07 ð.ì. ï Âñåôáíéêüò Ý÷ïíôáò ðÜñåé ðïëý ìåãÜëç êëßóç ðñïò ôá äåîéÜ êáé ìå ôï ìåãáëýôåñï ìÝñïò ôïõ Þäç êÜôù áðü ôçí åðéöÜíåéá, âõèßæåôáé ìå ôçí ðëþñç, ìüëéò 55 ëåðôÜ áðü ôçí óôéãìÞ ôçò Ýêñçîçò... Ïé íáõáãïß Ýâëåðáí áðü ìáêñéÜ ôï åðéâëçôéêü õðåñùêåÜíéï íá ÷Üíåôáé êáé Üêïõãáí ôïõò ëÝâçôåò íá åêñÞãíõíôáé ìÝóá óôï êýôïò ôïõ, ëüãù ôçò åéóñïÞò õäÜôùí ìÝóá áðü ôéò óùëçíþóåéò ôùí êáðíïäü÷ùí. ÔñéáíôáðÝíôå óùóôéêÝò ëÝìâïé åß÷áí äéáóêïñðéóôåß óôçí ðåñéï÷Þ åíþ õðÞñ÷áí êáé ðïëëïß íáõáãïß ìÝóá óôç èÜëáóóá. Ï êáðåôÜíéïò êïëýìðçóå ìÝ÷ñé ôçí êïíôéíüôåñç âÜñêá êáé áðü åêåß Üñ÷éóå íá äéïñãáíþíåé ôç äéÜóùóç üóùí êïëõìðïýóáí. Ï êáðíüò ôùí ðëïßùí ðïõ Ýóðåõäáí óôçí ðåñéï÷Þ ãéá âïÞèåéá 30

Ðåñßðëïõò

äéáêñéíüíôáí Þäç óôïí ïñßæïíôá. Ðñþôïò Ýöèáóå óôï óçìåßï ôïõ íáõáãßïõ Ýíáò øáñÜò áðü ôïí ¢ãéï Íéêüëá, ï Öñáãêßóêïò Øßëáò, ï ïðïßïò êáôÜöåñå íá ðåñéóõëëÝîåé ìåñéêïýò áîéùìáôéêïýò áðü ôç èÜëáóóá. ¹äç ïé ìç÷áíïêßíçôåò ëÝìâïé åß÷áí áñ÷ßóåé íá êáôåõèýíïíôáé ìå ôïõò ôñáõìáôéóìÝíïõò óôï ëéìÜíé ôïõ Áã. Íéêüëá. Ëßãï ðñéí ôéò 10:00, Ýöèáóå óôçí ðåñéï÷Þ êáé ôï êáôáäñïìéêü Heroic. Áêïëïýèçóå ôï áíôéôïñðéëéêü Scourge êáé áñãüôåñá ôï H.M.S. Foxhound, ôï H.M.S. Foresight, êáé ôï H.M.S. Chasseur. Åõôõ÷þò, ôï ôÝëïò ôïõ Âñåôáíéêïý äåí õðÞñîå ôüóï ôñáãéêü üóï áõôü ôïõ áäåëöïý ôïõ ðëïßïõ Ôéôáíéêïý. Ôçí þñá ôçò Ýêñçîçò ðÜíù óôï Âñåôáíéêü õðÞñ÷áí 1134 åðéâÜôåò áðü ôïõò ïðïßïõò 21 ôñáõìáôßóôçêáí êáé 29 Ý÷áóáí ôç æùÞ ôïõò. Ïé óõíÝðåéåò ôçò

ÍïÝìâñéïò ôïõ 1916: Ï Âñåôáíéêüò, ôï ìåãáëýôåñï íïóïêïìåéáêü ðëïßï ôïõ êüóìïõ âõèßæåôáé áíïé÷ôÜ ôçò ÊÝáò. ÍïÝìâñéïò ôïõ 1975: Ï ÃÜëëïò åñåõíçôÞò Æáê Õâ Êïõóôþ, åíôïðßæåé ôï íáõÜãéï ôïõ Âñåôáíéêïý óôï âõèü ôçò ÊÝáò. ¸íá ÷ñüíï áñãüôåñá, ï Êïõóôþ Ýñ÷åôáé ìå ôï åñåõíçôéêü ôïõ ðëïßï ÊÁËÕØÙ óôçí ÅëëÜäá ãéá íá êáôáäõèåß ìå ôçí ïìÜäá ôïõ óôï íáõÜãéï ôïõ Âñåôáíéêïý. Óêïðüò ôçò õðïâñý÷éáò Ýñåõíáò, åßíáé ç êéíçìáôïãñÜöçóç ôïõ íáõáãßïõ êáé ç áíåýñåóç óôïé÷åßùí ðïõ èá ìáñôõñÞóïõí ôçí áéôßá âýèéóçò ôïõ õðåñùêåÜíéïõ. Ç êéíçìáôïãñÜöçóç Ýãéíå, ç áéôßá ôçò âýèéóçò üìùò ðáñáìÝíåé Üãíùóôç ìÝ÷ñé óÞìåñá. ÊáôÜ ôç äéÜñêåéá ôùí êáôáäýóåùí ÷ñçóéìïðïßçóå Ýíá êáôáäõôéêü êþäùíá åíþ ç áðïóõìðßåóç ãéíüôáí óôï êáôÜóôñùìá ôïõ “Êáëõøþ” ìÝóá óôï èÜëáìï áðïóõìðßåóçò. Ïé äýôåò ôïõ Êïõóôþ ðñáãìáôïðïßçóáí ÷ñïíéêÝò ðáñáìïíÝò (õðïâñõ÷ßùò) ôçò ôÜîåùò ôùí 15 ëåðôþí ôçò þñáò ìáæß ìå ôçí êÜèïäï, åíþ ç áðïóõìðßåóç äéáñêïýóå 2 þñåò êáé 45’ ëåðôÜ. Ï óõíïëéêüò ÷ñüíïò êáôÜäõóçò Þôáí ðåñßðïõ 3 þñåò. Ãéá ôçí êáôÜäõóç ÷ñçóéìïðïéïýóáí ìåßãìáôá çëßïõ, ìßá ôå÷íéêÞ éäéáßôåñá ðñùôïðïñéáêÞ ãéá ôçí åðï÷Þ åêåßíç, ðïõ óôçí ÅëëÜäá åßíáé ëßãïé ïé äýôåò ðïõ ôçí ãíùñßæïõí áêüìá êáé óÞìåñá. Áîßæåé íá óçìåéùèåß üôé óôçí áðïóôïëÞ áõôÞ óõììåôåß÷áí 2 ¸ëëçíåò êáôáîéùìÝíïé äýôåò ï ê. Áíôùíüðïõëïò êáé ï ê. Íéêïëáúäçò. Ï Êïõóôþ, óôçí áðïóôïëÞ áõôÞ Ýêáíå êÜôé åêðëçêôéêü. ¸øáîå êáé âñÞêå ìßá áðü ôéò íïóïêüìåò ðïõ åðÝæçóáí áðü ôï íáõÜãéï, ôç óêùôóÝæá Sheila Macbeth, ðïõ ôï ’76 Þôáí 85 ÷ñïíþí êáé Ýðáó÷å áðü ðáñáìïñöùôéêÞ áñèñßôéäá. Ï Êïõóôþ, Ýöåñå ôçí çëéêéùìÝíç íïóïêüìá ìå åëéêïðôåñï –ðïõ äåí ìðïñïýóå ïýôå íá ðåñðáôÞóåé– óôï Êáëõøþ êáé ôçí êáôÝâáóå ìå ôï âáèõóêÜöïò Sous-coupe óôá 110 ìÝôñá ãéá íá îáíáäåß ôï Âñåôáíéêü ìåôÜ áðü 60 ÷ñüíéá! Êáé äåí óôáìÜôçóáí åêåß ïé åêðëÞîåéò ôïõ Êïõóôþ ðñïò ôçí íïóïêüìá Macbeth. Ôç ñþôçóå ðïõ âñéóêüôáí ç êáìðßíá ôçò êáé üôáí äéáðßóôùóå üôé Þôáí óå ðñïóéôü ìÝñïò ôïõ íáõáãßïõ Ýóôåéëå äýôåò íá ôçí åñåõíÞóïõí. ¼ôáí áñãüôåñá ïé äýôåò åðÝóôñåøáí óôçí åðéöÜíåéá êñáôþíôáò Ýíá ñïëüé, ç çëéêéùìÝíç ãõíáßêá –éäéáßôåñá óõ-

ãêéíçìÝíç– ôï áíáãíþñéóå. ¹ôáí ôï ñïëüé ôçò, ðïõ 60 ÷ñüíéá ðñéí ôï åß÷å áöÞóåé óôçí êáìðßíá ôçò ëßãï ðñéí öýãåé âéáóôéêÜ ãéá ôçí ôñáðåæáñßá, ãéáôß åß÷å áñãÞóåé ãéá ðñùéíü. Ëßãá ëåðôÜ ìåôÜ áêïýóôçêå ç ôñïìåñÞ Ýêñçîç êáé Üñ÷éóå ç áíôßóôñïöç ìÝôñçóç ãéá ôï Âñåôáíéêü. Ôï íáõÜãéï üìùò, åðéóêÝöèçêå ôï 1976 êé Ýíáò Üëëïò ¸ëëçíáò, ï ãíùóôüò óå üëïõò Ìßêçò ÈåïäùñÜêçò. Ï Êïõóôþ ôïí êáôÝâáóå ìå ôï âáèõóêÜöïò óôï Âñåôáíéêü, äéüôé åðñüêåéôï íá óõíèÝóåé ôç ìïõóéêÞ ãéá ôï íôïêõìáíôÝñ ãýñù áðü ôï íáõÜãéï êáé Þèåëå íá æÞóåé áðü êïíôÜ ôéò åéêüíåò ðïõ åðñüêåéôï íá «íôýóåé» ìå íüôåò... Åßêïóé ÷ñüíéá ìåôÜ, ôïí Áýãïõóôï ôïõ 1995, ï Êþóôáò Èùêôáñßäçò ìå ôçí ïìÜäá ôïõ îáíáöÝñíåé ôï èÝìá óôçí åðéêáéñüôçôá üôáí ìåôÜ áðü Ýñåõíåò äýï åôþí åíôïðßæåé ôï åðéâëçôéêü íáõÜãéï êáé êáôáäýåôáé ó’ áõôü. Ç ðñþôç åéêüíá ðïõ áíôßêñéóå ï Ê.È. óôï âõèü ôïõ ÊÜâï Íôüñï, Þôáí ôá öéíéóôñßíéá áðü ôéò êáìðßíåò ôïõ ÂÑÅÔÁÍÉÊÏÕ, ðïõ åßíáé óå ðïëý êáëÞ êáôÜóôáóç, ó÷åäüí áôüöéïò. Ôï ãéãáíôéáßï ðëïßï åßíáé êáëõììÝíï áðü óöïõããÜñéá êáé èáëÜóóéïõò ïñãáíéóìïýò êáé áêïõìðÜ óôï âõèü ìå ôçí äåîéÜò ôïõ ðëåõñÜ. Åêôüò áðü ôï ñÞãìá ôçò äåîéÜ ðëåõñÜò ðïõ ðñïêëÞèçêå áðü ôçí Ýêñçîç ðïõ åß÷å ùò áðïôÝëåóìá ôç âýèéóç ôïõ ðëïßïõ, õðÜñ÷åé êáé Ýíá óçìáíôéêü ñÞãìá óôçí áñéóôåñÞ ðëåõñÜ ôçò ðëþñçò ðïõ êáôÜ ðÜóá ðéèáíüôçôá äçìéïõñãÞèçêå áðü ôçí ðßåóç ðïõ äÝ÷èçêå ôï êýôïò êáèþò áêïõìðïýóå óôïí âõèü. Ôá öïõãÜñá ôïõ êïéôïýí ðñïò ôïí ÂïññÜ. Ç åßäçóç üôé îáíÜñ÷éóáí Ýñåõíåò óôï íáõÜãéï ôïõ Âñåôáíéêïý áðü ¸ëëçíåò äýôåò, ôáîßäåøå ó’üëï ôïí êüóìï êáé ôï âõèéóìÝíï õðåñùêåÜíéï Ýãéíå ðüëïò Ýëîçò ãéá ðïëëïýò åñåõíçôÝò. Ðñþôïò Þñèå óôçí ÅëëÜäá ëßãåò ìüíï åâäïìÜäåò ìåôÜ ôçí åëëçíéêÞ áðïóôïëÞ óôïí Âñåôáíéêü ï äéåèíïýò öÞìçò åñåõíçôÞò Robert Ballard. Ï Üíèñùðïò ðïõ åíôüðéóå ôïí Ôéôáíéêü ðñáãìáôïðïßçóå Ýñåõíåò óôï áäåëöü ôïõ ðëïßï, óôçí ÊÝá, ìå ôï ðõñçíïêßíçôï åñåõíçôéêü õðïâñý÷éï NAVY RESEARCH1 êáé ôï õäñïãñáöéêü ðëïßï CAROLYN QUEST. ÌåôÜ ôçí ðñþôç ôïõ «åðßóêåøç» óôï Âñåôáíéêü ìå ôï ðõñçíïêßíçôï õðïâñý÷éï åß÷å ðáñá÷ùñÞóåé óôç ãñÜöïõóá óõíÝíôåõîç óå ðáãêüóìéá áðïêëåéóôéêüôçôá ëßãá ëåðôÜ ìåôÜ ôçí áíÜäõóç ôïõ NAVY RESEARCH1.

R.Ballard: «Åßìáé óõãêéíçìÝíïò ðïõ –óõìðôùìáôéêÜ– óôçí 10ç åðÝôåéï áíåýñåóçò ôïõ Ôéôáíéêïý, âñßóêïìáé óôï áäåëöü ôïõ ðëïßï, ôïí Âñåôáíéêü. Ôï íáõÜãéï ôïõ Âñåôáíéêïý, åßíáé ïëüêëçñï. Ðñüêåéôáé ãéá ðïëý üìïñöï ðëïßï. Åßíáé âõèéóìÝíï ìå ôçí äåîéÜ

ðëåõñÜ ôïõ êáé äéáôçñåßôáé óôçí êáôÜóôáóç ðïõ Þôáí üôáí âõèßóôçêå ôï 1916. ÕðÜñ÷åé Ýíá ìåãÜëï ñÞãìá óôçí ðëþñç ôïõ, ðïõ ßóùò íá ðñïêëÞèçêå ðü ôçí ðñüóêñïõóç ôïõ óôçí íÜñêç, ç ïðïßá ôï âýèéóå. Ç ãÝöõñá êáé ôï 90% ôïõ ðëïßïõ åßíáé áêñéâþò üðùò Þôáí üôáí âõèßóôçêå.» Åñ. Èá êÜíåôå Ýñåõíåò ãýñù áðü ôá áßôéá âýèéóçò ôïõ Âñåôáíéêïý; R.Ballard: «Ðñáãìáôïðïéïýìå Ýñåõíåò óôçí ðåñéï÷Þ, üëç ìÝñá êáé üëç íý÷ôá, ìå ôçí âïÞèåéá ôïõ ðõñçíïêßíçôïõ õðïâñõ÷ßïõ, ôï ïðïßï Ý÷åé åêðëçêôéêü ç÷ïâïëéóôéêü óýóôçìá. ØÜ÷íïõìå íá âñïýìå ôçí Üãêõñá ôçò íÜñêçò ðïõ âýèéóå ôï ðëïßï. Áí êáôáöÝñïõìå íá åíôïðßóïõìå áõôÞ ôçí Üãêõñá êáé ôçí êáñâïõíüóêïíç Þ ôá èñýììáôá ôïõ ðëïßïõ, ôüôå èá ìðïñÝóïõìå íá êáôáëÞîïõìå óôï óõìðÝñáóìá üôé üíôùò ï Âñåôáíéêüò, ÷ôõðÞèçêå áðü íÜñêç».

Oýôå üìùò êáé ï R. Ballard êáôÜöåñå íá óõãêåíôñþóåé áñêåôÜ óôïé÷åßá ðïõ íá áðïäåéêíýïõí ôé Þôáí áõôü ðïõ ðñïêÜëåóå ôç âýèéóç ôïõ Âñåôáíéêïý. Áêïëïýèçóáí ðïëëÝò åñåõíçôéêÝò áðïóôïëÝò. ÔåêìçñéùìÝíç áðÜíôçóç üìùò óôï ìõóôÞñéï ôçò âýèéóçò ôïõ áóöáëÝóôåñïõ ðëïßïõ åêåßíçò ôçò åðï÷Þò, äåí Ý÷åé äïèåß áêüìá...

Ôï ìõóôÞñéï ôçò âýèéóçò Ôé óõíÝâåé üìùò ôï ìïéñáßï åêåßíï Öèéíïðùñéíü ðñùéíü ôïõ 1916; Ìå ðïéï ôñüðï âõèßóôçêå ìÝóá óå ôüóï óýíôïìï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá Ýíá áðü ôá ìåãáëýôåñá êáé áóöáëÝóôåñá ðëïßá ôïõ êüóìïõ; ÅñùôÞìáôá ðïõ Ý÷ïõí ìåßíåé áíáðÜíôçôá ìÝ÷ñé óÞìåñá êáé ðñïâëçìáôßæïõí ðïëëïýò åñåõíçôÝò áíÜ ôïí êüóìï. ÁìÝóùò ìåôÜ ôçí áðþëåéá ôïõ Âñåôáíéêïý, Ýãéíáí Ýñåõíåò ãéá íá åîáêñéâùèïýí ôá áßôéá

ôçò âýèéóÞò ôïõ. Ôï Ýñãï áõôü, áíÝëáâáí äýï áîéùìáôéêïß áðü ôï HMS Duncan ðïõ âñéóêüôáí óôç Óáëáìßíá êáé Þôáí Ýíá áðü ôá ðïëëÜ óõììá÷éêÜ ðëïßá ðïõ âïÞèçóå óôçí ìåôáöïñÜ ôùí íáõáãþí óå íïóïêïìåßá êáé áóöáëÞ êáôáëýìáôá. Ïé Ýñåõíåò üìùò Ýãéíáí êÜôù áðü ðïëý äýóêïëåò óõíèÞêåò, áöïý ïé äýï áîéùìáôéêïß Hugh Heard êáé George Staer åß÷áí óôç äéÜèåóÞ ôïõò ìüíï ïñéóìÝíïõò áðü ôïõò åðéæþíôåò. Ëüãù ôïõ ìåãÜëïõ áñéèìïý ôùí íáõáãþí äåí ìðïñïýóáí íá óõãêåíôñùèïýí üëïé ó’ Ýíá ìüíï ðëïßï, êé Ýôóé åß÷áí äéáóêïñðéóôåß óå äéÜöïñá ðïëåìéêÜ óêÜöç ðïõ âñßóêïíôáí óôçí åõñýôåñç ðåñéï÷Þ. ÅðéðëÝïí, ï ÷ñüíïò ðïõ åß÷áí óôç äéÜèåóÞ ôïõò ãéá íá ïëïêëçñþóïõí ôçí áíáöïñÜ ôïõò Þôáí ðïëý ðåñéïñéóìÝíïò. Ìå áõôÜ ôá äåäïìÝíá ëïéðüí ïé Heard êáé Staer êáôÝëçîáí áñ÷éêÜ óôï óõìðÝñáóìá üôé ôï ðéï ðéèáíü åßíáé üôé Ýãéíå ìüíï ìßá Ýêñçîç êé ü÷é ðåñéóóüôåñåò üðùò õðïóôÞñéæáí ïñéóìÝíïé. Ùò ðñïò ôçí áéôßá âýèéóçò ôá ðéï ðéèáíÜ óåíÜñéá ôçò åðï÷Þò áíáöÝñïíôáí óå ôïñðßëç Þ íÜñêç. Ç åêäï÷Þ ôçò ôïñðßëçò õðïóôçñß÷èçêå áðü ôïí áîéùìáôéêü ôñïöïäïóßáò P.Walters, ï ïðïßïò áíÝöåñå üôé äéÝêñéíå ôçí ôñï÷éÜ ìéáò ôïñðßëçò ðïõ ðëçóßáæå ôçí áñéóôåñÞ ðëåõñÜ ôïõ ðëïßïõ. Ãéá ôïñðßëç åß÷å êÜíåé ëüãï êé Ýíáò âïçèüò øÞóôç, ï H. Etches, áëëÜ åêåßíïò õðïóôÞñéæå üôé ôçí åßäå íá Ýñ÷åôáé ðñïò ôï õðåñùêåÜíéï áðü ôç äåîéÜ ðëåõñÜ... Åí ôù ìåôáîý, ï óêïðüò J. Conelly ëßãï ðñéí ôéò 08:00 ð.ì. åß÷å áíáöÝñåé üôé åßäå äýï ýðïðôá áíôéêåßìåíá. Ôçí ðñïçãïýìåíç çìÝñá óôï êáíÜëé ôçò ÊÝáò åß÷å ðñáãìáôïðïéÞóåé íáñêáëéåßá ôï HSM Foxhound áëëÜ ïé íçóéþôåò áðü ôïí Áú Íéêüëá áíÝöåñáí üôé íùñßò ôï ðñùß ôçò 21çò Íïåìâñßïõ åßäáí Ýíá õðïâñý÷éï óôçí ðåñéï÷Þ. Áõôü ôï õðïâñý÷éï èá ìðïñïýóå íá åß÷å íáñêïèåôÞóåé îáíÜ ôï êáíÜëé ôçò ÊÝáò. EîåôÜæïíôáò üëá ôá åíäå÷üìåíá, ïé Heard êáé Staer, êáôÝëçîáí óôï óõìðÝñáóìá üôé êáôÜ ðÜóá ðéèáíüôçôá ï Âñåôáíéêüò âõèßóôçêå áðü íÜñêç. Äåí ðáñÝëåéøáí üìùò íá óõìðåñéëÜâïõí óôçí áíáöïñÜ ôïõò êáé ôç äõóëåéôïõñãßá ôùí õäáôïóôåãþí èõñþí óôï ðñùñáßï ôìÞìá ôïõ ðëïßïõ êáèþò åðßóçò êáé ôá áíïé÷ôÜ öéíéóôñßíéá ôïõ êáôáóôñþìáôïò Äåí ìðïñïýóáí íá ðïõí üìùò ìå óéãïõñéÜ ôé Ýöôáéîå... ¹ôáí íÜñêç, ôïñðßëç Þ ìÞðùò êÜðïéï Üëëï Üãíùóôï ìÝ÷ñé óÞìåñá üðëï; ¸ãéíå ìßá Ýêñçîç Þ ðïëëÝò; ÊÜðïéïé éó÷õñßóôçêáí üôé ôï ðëïßï ìåôÝöåñå êáé ðõñïìá÷éêÜ, ìå áðïôÝëåóìá ôçí ìåãÜëç Ýêñçîç íá áêïëïõèÞóïõí ðïëëÝò áëëåðÜëëçëåò åêñÞîåéò. ¢ëëïé üôé åîåññÜãçóáí ïé ëÝâçôåò. ¼ëá áõôÜ üìùò ìÝ÷ñé óÞìåñá ðáñáìÝíïõí õðïèÝóåéò... Ðåñßðëïõò

31

Ëßãïõò ìÞíåò ðñéí ôï ôÝëïò ôïõ ðïëÝìïõ, ìåôÜ ôç âýèéóç åíüò Ãåñìáíéêïý õðïâñõ÷ßïõ ôýðïõ UB-109 Ýíá ìÝëïò ôïõ ðëçñþìáôïò, áðïêÜëõøå üôé ôçí ðåñßïäï ôçò âýèéóçò ôïõ Âñåôáíéêïý âñéóêüôáí óôï õðïâñý÷éï U-73 ôï ïðïßï åß÷å ôïðïèåôÞóåé íÜñêåò 1 þñá ðñéí, óôï óçìåßï ôïõ äõóôõ÷Þìáôïò. Ç éóôïñßá áõôÞ åðáëçèåýôçêå ìåôÜ ôïí ðüëåìï óôéò ÃåñìáíéêÝò åöçìåñßäåò, áðü ôïí GUSTAV SIESS ðïõ Þôáí êáé ï êõâåñíÞôçò ôïõ õðïâñõ÷ßïõ. Áõôü åßíáé ôï ðéï ãíùóôü óåíÜñéï ãýñù áðü ôç âýèéóç ôïõ Âñåôáíéêïý. Ðùò üìùò ìßá íÜñêç ðñïêÜëåóå Ýíá ôüóï ìåãÜëï ñÞãìá óôï ìåãáëýôåñï êáé áóöáëÝóôåñï õðåñùêåáíéï ôçò åðï÷Þò, âõèßæïíôÜò ôï ìÝóá óå ôüóï óýíôïìï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá; Åðß 90 ÷ñüíéá Ýíá áðü ôá ìåãáëýôåñá íáõÜãéá ôïõ êüóìïõ îåêïõñÜæåôáé óå âÜèïò 119 ìÝôñùí, ÷ùñßò êáíåßò íá êáôáöÝñåé íá ëýóåé ôï ìõóôÞñéï ðïõ êáëýðôåé ôçí âýèéóç ôïõ. ¼ðùò êáé íá ’íáé, Ýíá åßíáé óßãïõñï. Ï Âñåôáíéêüò ðÞñå ìáæß ôïõ ðïëëÜ ìõóôéêÜ, ðïõ ç åîé÷íßáóÞ ôïõò ßóùò öÝñåé óôï öùò ìßá éóôïñßá ðïõ êáíåßò áðü åìÜò ìÝ÷ñé óÞìåñá äåí öáíôáæüôáí..!

SIMON MILLS: ÃÉÁÔÉ ÁÃÏÑÁÓÁ ÔÏ ÍÁÕÁÃÉÏ ÔÏÕ ÂÑÅÔÁÍÉÊÏÕ Ôïí Áýãïõóôï ôïõ 1996, ï Êþóôáò Èùêôáñßäçò, Ýëáâå Ýíá ãñÜììá ðïõ áíÝöåñå üôé ï Âñåôáíüò Simon Mills, óõããñáöÝáò ðïõ óõììåôÝ÷åé êáé óôçí ðáñáãùãÞ êéíçìáôïãñáöéêþí ôáéíéþí, åß÷å áãïñÜóåé ôï íáõÜãéï ôïõ Âñåôáíéêïý! ÅðåéäÞ åß÷å åíçìåñùèåß üôé ç ìïíáäéêÞ åëëçíéêÞ ïìÜäá ðïõ áó÷ïëåßôáé ìå ôéò Ýñåõíåò óôï íáõÜãéï ôïõ íïóïêïìåéáêïý ðëïßïõ Þôáí áõôÞ ôïõ Ê.Èùêôáñßäç, Þèåëå íá æçôÞóåé ôç óõíåñãáóßá êáé ôç âïÞèåéá ôïõ ¸ëëçíá äýôç ãéá ôçí ðñïóôáóßá êáé ôç äéáôÞñçóç ôïõ èñõëéêïý ðëïßïõ. Ï S. Mills Þôáí óôçí áðïóôïëÞ ôïõ R. Ballard ôï 1995 ùò éóôïñéêüò óýìâïõëïò ôïõ ôçëåïðôéêïý äéêôýïõ NOVA, áëëÜ ôï åíäéáöÝñïí ôïõ ãéá ôïí Âñåôáíéêü åß÷å áñ÷ßóåé ðïëý íùñßôåñá, üôáí åíôïðßóôçêå ôï íáõÜãéï ôïõ Ôéôáíéêïý. Óõíåéäçôïðïßçóå ôüôå, üôé åíþ ãéá ôïí Ôéôáíéêü õðÜñ÷åé Ýíôïíï åíäéáöÝñïí ðáãêïóìßùò êáé ðïëëïß ôñüðïé (âéâëßá, ôáéíßåò, ðåñéïäéêÜ ê.Ü.) ãéá íá ìÜèåé êáíåßò ôçí éóôïñßá ôïõ, åëÜ÷éóôåò ðëçñïöïñßåò Þôáí ãíùóôÝò ãéá ôçí ôý÷ç ôùí Üëëùí äýï ðëïßùí ôçò White Star Line, ôïí Ïëõìðéáêü êáé ôïí Âñåôáíéêü. ¸ôóé Üñ÷éóå ìßá Ýñåõíá ðñïò áõôÞ ôçí êáôåýèõíóç êáé ôï 1991 Ýãñáøå ôï ðñþôï ôïõ âéâëßï, ìå èÝìá ôçí éóôïñßá ôïõ Âñåôáíéêïý. Ðùò üìùò ðñïÝêõøå ç áãïñÜ ôïõ íáõáãßïõ; S.MILLS: “Ôïí Éïýëéï ôïõ 1977 ôï íáõÜ32

Ðåñßðëïõò

ãéï ðïõëÞèçêå áðü ôçí ÂñåôáíéêÞ ÊõâÝñíçóç óå éäéþôåò. Ôïí Éïýëéï ôïõ 1996, Üêïõóá üôé ç åôáéñåßá Tamahine Shipping Ltd., ïé ôåëåõôáßïé éäéïêôÞôåò ôïõ Âñåôáíéêïý, ðïõëïýóáí ôá Ýííïìá óõìöÝñïíôá êáé ôùí 19 íáõáãßùí ðïõ ôïõò áíÞêáí. Åðéêïéíþíçóá ìå ôçí åôáéñåßá, ãéá íá ðÜñù ðëçñïöïñßåò ãéá ôçí ðåñßðôùóç ôïõ Âñåôáíéêïý êáé ðáñÜ ôï ãåãïíüò üôé ç ôéìÞ ôïõ Þôáí êÜðùò áíåâáóìÝíç óå óýãêñéóç ìå ôá Üëëá 18 íáõÜãéá Þôáí Ýíá ðïóü ðïõ ìðïñïýóá íá äéáèÝóù. ¸ôóé, ìüëéò ôáêôïðïéÞèçêáí êáé ïé ôåëåõôáßåò íïìéêÝò åêêñåìüôçôåò, ôï íáõÜãéï ôïõ Âñåôáíéêïý ðïõëÞèçêå óôçí åôáéñåßá ìïõ, Governcheck Ltd., ôïí Áýãïõóôï ôïõ 1996». Ï S.Mills, ðïõ ðëÞñùóå ãéá íá áðïêôÞóåé ôï íáõÜãéï ôïõ Âñåôáíéêïý 15.000 ëßñåò (ðåñßðïõ 7.500.000 äñ÷) èåùñåß üôé åßíáé ìßá ðïëý êáëÞ åðÝíäõóç êáé ôïíßæåé ÷áñéôïëïãþíôáò: «Áí êÜðïéïò åíäéáöÝñåôáé íá ôïí áãïñÜóåé ôïõ ëÝù áðü ôþñá üôé ÄÅÍ ÅÉÍÁÉ ÃÉÁ ÐÏÕËÇÌÁ». Åßíáé üìùò óõíçèéóìÝíï öáéíüìåíï óôçí Áããëßá, íá áãïñÜæåé êáíåßò Ýíá íáõÜãéï; S.MILLS: «¼÷é, åßíáé ðïëý óðÜíéï. Ïé ðåñéóóüôåñïé áðü ôïõò ãíùóôïýò ìïõ, ìå èåþñçóáí ôñåëü üôáí ôïõò åßðá ãéá ôçí áãïñÜ ìïõ. ¼ôáí üìùò ôïõò åîÞãçóá ôá ó÷ÝäéÜ ìïõ âñÞêáí ôçí üëç éäÝá ðïëý åíäéáöÝñïõóá. ÂëÝðåôå, ðñïò ôï ðáñüí åîåôÜæïõìå ôçí ðéèáíüôçôá ôï íáõÜãéï ôïõ Âñåôáíéêïý, íá ãßíåé ôï ðñþôï õðïâñý÷éï ìïõóåßï! Ç êáëÞ êáôÜóôáóç ôïõ íáõáãßïõ, ç åããýôçôÜ ôïõ ìå ôçí áêôÞ, ç öïâåñÞ äéáýãåéá ôùí íåñþí êáé ôï ãåãïíüò üôé ðñüêåéôáé ãéá ôï áäåëöü ðëïßï ôïõ Ôéôáíéêïý, êáèéóôïýí ôï Âñåôáíéêü

Ýíá ðïëý éó÷õñü õðïøÞöéï ãéá ôç äçìéïõñãßá õðïâñý÷éïõ ìïõóåßïõ. ¹äç ï Dr. Ballard óôçí ðñþôç ôïõ áðïóôïëÞ ôï 1995 åîÝôáóå ôéò ðéèáíüôçôåò íá ãßíåé ôï ìïõóåßï áõôü ðñáãìáôéêüôçôá êáé ô’ áðïôåëÝóìáôá Þôáí ðïëý åíèáññõíôéêÜ. Åëðßæù, üôé ï Dr. Ballard èá ìðïñÝóåé íá îáíáåðéóêåöôåß ôï íáõÜãéï êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôïõ êáëïêáéñéïý ôï 1999 êáé áí üëá ðÜíå üðùò ðåñéìÝíù, ôüôå óå ìåñéêÜ ÷ñüíéá èá ìðïñïýí íá õðÜñ÷ïõí âéíôåïêÜìåñåò ìüíéìá ôïðïèåôçìÝíåò óôï âõèü, óõíäåäåìÝíåò ìå Ýíá êÝíôñï åðéóêåðôþí óôçí ÊÝá êáèþò åðßóçò êáé ìå Üëëá ùêåáíïãñáöéêÜ éäñýìáôá áíÜ ôïí êüóìï». Ç ðïëõåôÞò Ýñåõíá êáé óõëëïãÞ óôïé÷åßùí ãýñù áðü ôï Âñåôáíéêü, åß÷áí äçìéïõñãÞóåé Ýíáí éäéáßôåñï äåóìü áíÜìåóá óôïí S. Mills êáé ôï éóôïñéêü íáõÜãéï, ðñéí áêüìá óêåöèåß ôçí ðéèáíüôçôá íá ôï áãïñÜóåé.

S.MILLS: « Ç áëÞèåéá åßíáé üôé ðïëý ðñéí áãïñÜóù ôï íáõÜãéï, èåùñïýóá ôï Âñåôáíéêü, ôï «äéêü ìïõ ðëïßï». ¼ôáí üìùò, áíôßêñéóá ãéá ðñþôç öïñÜ ôï íáõÜãéï ìÝóá áðü ôï õðïâñý÷éï NR1 áðïöÜóéóá üôé èá Ýêáíá üôé ìðïñïýóá ðñïêåéìÝíïõ ï Âñåôáíéêüò íá ìçí õðïóôåß ôçí ßäéá ìïßñá ìå ôïí Ôéôáíéêü. Áí ôåëéêÜ ãßíåé ôï õðïâñý÷éï ìïõóåßï, ü÷é ìüíï èá äéáôçñçèåß ôï íáõÜãéï Üèéêôï áëëÜ èá õðÜñîåé êáé ç äõíáôüôçôá åíüò óõíáñðáóôéêïý åðéóôçìïíéêïý êÝíôñïõ. Âåâáßùò, ôßðïôá äåí èá ãßíåé ÷ùñßò íá óõíåííïçèïýìå ìå ôéò áñìüäéåò åëëçíéêÝò áñ÷Ýò, êÜôé ðïõ èá áíáëÜâåé ï Dr. Ballard åöüóïí ïñéóôåß ðñþôá Ýíá óõãêåêñéìÝíï ÷ñïíïäéÜãñáììá. ¼ðùò èá Ýëåãå ëïéðüí êé ï ÏäõóóÝáò “åßíáé ìáêñýò ï äñüìïò ãéá ôçí ÉèÜêç!”

ÓÔÏÉ×ÅÉÁ ÊÁÔÁÓÊÅÕÇÓ ¼íïìá:

Britannic

Åèíéêüôçôá: Áñéèìüò Êáôá÷þñçóçò: Ôýðïò: ÌÞêïò: ÐëÜôïò: ÂÜñïò (ìéêôü): Åêôüðéóìá: Ôá÷ýôçôá: Áñéèìüò êáôáóôñùìÜôùí: Áñéèìüò óôåãÜíùí: ×ùñçôéêüôçôá óå Üôïìá: Çìåñïìçíßá âýèéóçò: Áñéèìüò íáõáãßïõ:

ÁããëéêÞ ÊáôáãñÜöçêå óôï Liverpool ùò HMHS Britannic ôï áðüãåõìá ôçò 8çò Äåê. 1915 137490 Áôìüðëïéï 275,2 ìÝôñá 28,7 ìÝôñá 45.158 ôüíïé 78.950 ôüíïé 21 êüìâïé 9 17 3529 (2579 åðéâÜôåò & 950 ðëÞñùìá) 21 Íïåìâñßïõ ôïõ 1916 101502722

ÓÕÃÊÑÉÔÉÊÁ ÓÔÏÉ×ÅÉÁ ÌÅ ÔÏÍ ÔÉÔÁÍÉÊÏ ÓÇÌÅÉÁ ÌÞêïò ÐëÜôïò ÂÜñïò Åêôüðéóìá

ÂÑÅÔÁÍÉÊÏÓ 275,2 ìÝôñá 28,7 ìÝôñá 48.158 ôüíïé 78.950 ôüíïé

ÔÉÔÁÍÉÊÏÓ 268,9 ìÝôñá 28,2 ìÝôñá 46.382 ôüíïé 60.000 ôüíïé

Êïõñôïõëïýæ, ôï ðëïßï ðïõ ìåôÝöåñå åéñÞíç Óôéò áñ÷Ýò ôïõ 2006 ï Ôïýñêïò Ðáñáãùãüò ÍôïêéìáíôÝñ Erthan Cerrahoglu êáé ç åôáéñåßá ðáñáãùãÞò DEMO PRODUCTIONS ïñãÜíùóáí õðïâñý÷éá êáôÜäõóç óôï íáõÜãéï ôïõ ðëïßïõ Êïõñôïõëïýæ, ç ïðïßá êéíçìáôïãñáöÞèçêå ìå óêïðü Ýíá êéíçìáôïãñáöéêü áöéÝñùìá óôï ôåëåõôáßï ôáîßäé ôïõ ðëïßïõ. Ôï ðëïßï íáõÜãçóå ìåôáöÝñïíôáò áíèñùðéóôéêÞ âïÞèåéá ôçò Ôïõñêßáò óôïõò ¸ëëç-

íåò êáôÜ ôçí äéÜñêåéá ôçò êáôï÷Þò. Óôï íôïêéìáíôÝñ ðáñïõóéÜæïíôáé êáé óðÜíéá íôïêïõìÝíôá áðü ôçí êáôï÷éêÞ ÁèÞíá. Óôçí ÅëëçíéêÞ Ðñåóâåßá ôçò Êùíóôáíôéíïýðïëçò ðñáãìáôïðïéÞèçêå åêäÞëùóç üðïõ ï Ðáñáãùãüò ôçò ôáéíßáò ðáñÜäùóå óôïí ¸ëëçíá ÐñÝóâç ê. Ã. ÃåííçìáôÜ áíáìíçóôéêÞ ðëáêÝôá ìå óêïðü ôçí áðïóôïëÞ ôçò óôï Íáõôéêü Ìïõóåßï ôçò ÅëëÜäïò. Ç ðëáêÝôá ðáñïõóéÜæåé ôçí éóôïñßá ôïõ Êïõñôïõëïýæ

óôá ÅëëçíéêÜ, ÁããëéêÜ êáé Ôïýñêéêá, öùôïãñáößá ôïõ ðëïßïõ êáé êïììÜôé áðü ôï íáõÜãéï. Ôï ÓåðôÝìâñéï ôïõ 2006 ëÜâáìå óôï Ìïõóåßï ôçí áíáìíçóôéêÞ ðëáêÝôá ìáæß ìå áíôßãñáöï ôïõ íôïêéìáíôÝñ êáèþò êáé êáôÜëïãï ôçò öùôïãñáöéêÞò Ýêèåóçò ðïõ äéïñãáíþèçêå êáôÜ ôçí ðáñïõóßáóç ôçò ôáéíßáò óôçí Êùíóôáíôéíïýðïëç. Ðåñßðëïõò

33

Ç ðüëç ôïõ Ðýñãïõ ôßìçóå ôïí ÞñùÜ ôçò Óôéò 20 Áõãïýóôïõ 2006 ðñáãìáôïðïéÞèçêáí ôá áðïêáëõðôÞñéá ôïõ áíäñéÜíôïò ôïõ Þñùá Ìßëôùíá Éáôñßäç, óôïí Ðýñãï ôçò Çëåßáò. Ï ôïðéêüò ôýðïò áöéÝñùóå åêôåíÞ áöéåñþìáôá ãéá ôïí êõâåñíÞôç ôïõ èñõëéêïý õðïâñõ÷ßïõ ÐáðáíéêïëÞò, áðï ôá ïðïßá äçìïóéåýïõìå áðïóðÜóìáôá.

Áðü ôçí åöçìåñßäá «Ðáôñßò», öýëëï ôçò Ôñßôçò, 22 Áõãïýóôïõ 2006, ÃñÜöåé ç äçìïóéïãñÜöïò ÍÜíóõ Óðõñïðïýëïõ «Ìéá óçìáíôéêÞ éóôïñéêÞ-ðïëéôéóôéêÞ óåëßäá Üíïéîå ãéá ôïí ÄÞìï Ðýñãïõ ìå ôçí Ðëáôåßá Éáôñßäç, ôç ÄçìïôéêÞ ÁãïñÜ êáé ôï Åðáñ÷åßï íá áðïôåëïýí ôá ôñßá íÝá êáé âáóéêÜ óçìåßá áíáöïñÜò ôïõ éóôïñéêïý êÝíôñïõ ôçò ðüëçò ôïõ Ðýñãïõ. Ï Õðïõñãüò ÅèíéêÞò ¢ìõíáò ÂáããÝëçò ÌåúìáñÜêçò óõììåôåß÷å óôéò åêäçëþóåéò ôïõ ÄÞìïõ Ðýñãïõ êÜíïíôáò ôá áðïêáëõðôÞñéá ôïõ áíäñéÜíôá ôïõ Ðýñãéïõ ¹ñùá Ìßëôùíá Éáôñßäç. ÄåêÜäåò ôïðéêïß öïñåßò, åêðñüóùðïé ôùí Óôñáôéùôéêþí êáé Áóôõíïìéêþí áñ÷þí, ôçò ÐõñïóâåóôéêÞò êáé ôïõ Ëéìåíéêïý, åêðñüóùðïé ôçò ïéêïãÝíåéáò ôïõ Ìßëôùíïò Éáôñßäç, ç Äéåýèõíóç êáé åñãáæüìåíïé ôçò Æ´ Åöïñåßáò Áñ÷áéïôÞôùí êáé ðëÞèïò êüóìïõ, Ýäùóáí ôï ðáñüí óôéò åêäçëþóåéò äßíïíôáò ôï äéêü ôïõò ìÞíõìá ó’ áõôÞ ôçí ðñïóðÜèåéá äéáöýëáîçò ôçò éóôïñßáò ôïõ ôüðïõ, áíÜäåéîÞò ôçò êáé áíÜðôõîçò ôïõ ôüðïõ». (...) Áðü ôï áöéÝñùìá óôïí Ìßëôùíá Éáôñßäç ôçò åöçìåñßäáò Ðáôñßò, öýëëï ôçò ÊõñéáêÞò, 20 Áõãïýóôïõ 2006, ÃñÜöåé ï äéêçãüñïò Óðõñßäùí Äçìçôñáêüðïõëïò

Ï èñõëéêüò êõâåñíÞôçò ôïõ «ÐáðáíéêïëÞ» (...) «Ôçí ðñþôç ÍïÝìâñç 1944 ôï õðïâñý÷éü ìáò «Ðéðßíïò» Ýìðáéíå óôï ëéìÜíé ôïõ ÐåéñáéÜ ìáæß ìå ôá ôåëåõôáßá ðïëåìéêÜ ìáò ðëïßá. Ôçí þñá ðïõ «Ýäåíå» óôçí ðñïâëÞôá, Ýíáò ëéìåíåñãÜôçò ñùôÜ ôïí óçìáéïöüñï ôïõ õðïâñõ÷ßïõ ìáò Íôßìç ÌáôÜëá: «Ñå ößëå, Þñèå ï «ÐáðáíéêïëÞò»; «¼÷é áêüìá» ôïõ áðÜíôçóå «åðéóêåõÜæåôáé óôç ÌÜëôá», «Ý ôüôå äåí Þñèå ôßðïôá!». Ôüóï Ýíôïíç Þôáí ç áêôéíïâïëßá ôïõ Ýíäïîïõ õðïâñõ÷ßïõ ìáò óôï óõëëïãéêü õðïóõíåßäçôï ôïõ åëëçíéêïý ëáïý, þóôå äåí ìðïñïýóå íá öáíôáóôåß ôïí åëëçíéêü óôüëï ÷ùñßò ôçí ðáñïõóßá ôïõ. ÐñÜãìáôé, ôï õðïâñý÷éü ìáò ðïõ Ýöåñå ôï üíïìá ôïõ øáñéáíïý ìðïõñëïôéÝñç ÄçìÞôñç ÐáðáíéêïëÞ, Þôáí åêåßíï ðïõ Ýäùóå ôçí ðñþôç íßêç óôï íáõôéêü ìáò êáôáíáõìá÷þíôáò ìüíï ôïõ ïëüêëçñç éôáëéêÞ áñìÜäá óôá ðáãùìÝíá íåñÜ ôçò ÁäñéáôéêÞò ðáßñíïíôáò Ýôóé, ó÷åäüí áðïêëåéóôéêÜ äéêÞ ôïõ üëç ôç äüîá ôïõ ðïëåìéêïý ìáò íáõôéêïý êáé êÜíïíôáò ôïí êõâåñíÞôç ôïõ Ìßëôùíá Éáôñßäç ðáíåëëÞíéï èñýëï, óýìâïëï ôçò íáõôïóýíçò ôïõ ëáïý ìáò, êáé ôïí «ÐáðáíéêïëÞ» åéêüíá êáé ëáúêÞ æùãñáöéÜ ðïõ êñåìÜóôçêå óôïõò ôïß÷ïõò ôùí óðéôéþí ðëÜé óôá åéêïíßóìáôá. Ðáëéü íáõôéêü áîßùìá ëÝåé ðùò ôá êáñÜâéá öÝñíïõí ôçí øõ÷Þ ôïõ êõâåñíÞôç ôïõò. Êáé ï Éáôñßäçò Þôáí ç øõ÷Þ ôïõ «ÐáðáíéêïëÞ». Ï Ìßëôùí (ÌéëôéÜäçò) Éáôñßäçò ãåííÞèçêå óôïí Ðýñãï Çëåßáò ôï 1906. Óôç Ó÷ïëÞ Íáõôéêþí äïêßìùí åéóÞëèå ôï 1921. ÌåãÜëç ôïõ áãÜðç Þôáí ç èÜëáóóá êáé ôá õðïâñý÷éá. Êáô’ áßôçóÞ ôïõ öïßôçóå óôç Ó÷ïëÞ Õðïâñõ÷ßùí êáé äéáôÝëåóå êõâåñíÞôçò ôïõ «ÐáðáíéêïëÞ» (1938 ùò ðëùôÜñ÷çò) êáé óôïí ðüëåìï (1940-41 ðëùôÜñ÷çò êáé ìåôÜ áíôéðëïßáñ÷ïò) åêôåëþíôáò ðïëåìéêÝò ðåñéðïëßåò óôçí ÁäñéáôéêÞ. ¼ôáí Üñ÷éóå ï ðüëåìïò ôïõ ´40 ç ÅëëÜäá äéÝèåôå Ýíá ìéêñü óôïëßóêï 6 õðïâñõ÷ßùí (Ýíáíôé 119 ôïõ áíôéðÜëïõ éôáëéêïý!). ¹ôáí Þäç ðáëáéÜ êáé áðáñ÷áéùìÝíá áöïý ï ðñïóäüêéìïò âßïò ôïõò äåí õðåñÝâáéíå ôá 15 ÷ñüíéá. Ï «ÐáðáíéêïëÞò» êáôáóêåõÜóôçêå óå ãáëëéêÜ íáõðçãåßá ôï 1925-27. ¹ôáí Ýíá «óôåíüìáêñï óêáöéäÜêé» üðùò ôï ÷áñáêôçñßæåé ï Óðýñïò ÌåëÜò ðïõ Ýöåñå 6 ôïñðéëïóùëÞíåò. ¼ìùò, «Üíäñåò ç ðüëéò....». ÊÜôù áðü ôç óôéâáñÞ êáé óþöñïíá äéïßêçóç ôïõ Ìßëôùíá Éáôñßäç ôï ðáíÜñ÷áéï «óêáöéäÜêé» åôÝëåóå óçìåßá êáé ôÝñáôá óôï mare nostrum ôçò ÁäñéáôéêÞò... Éáôñßäçò êáé «ÐáðáíéêïëÞò» Ýãéíáí óõíþíõìá, Ýíá êáé ôï áõôü».

34

Ðåñßðëïõò

Áðü ôçí ðñþôç êé üëáò çìÝñá ôïõ ÐïëÝìïõ ï «ÐáðáíéêïëÞò» áíÝëáâå áìõíôéêÝò êáé åðéèåôéêÝò ðåñéðïëßåò óôï Éüíéï êáé ôçí ÁäñéáôéêÞ áíôßóôïé÷á. Ç áðïóôïëÞ ôùí åðéèåôéêþí ðåñéðïëéþí Þôáí ç ðáñåìðüäéóç ôùí å÷èñéêþí èáëáóóßùí ìåôáöïñþí áðü ôï ÏôñÜíôï ðñïò Áõëþíá. «Óôéò 17 Äåêåìâñßïõ 1940 ï «ÐáðáíéêïëÞò» åéóÝñ÷åôáé áèüñõâá óôá å÷èñéêÜ ýäáôá Ý÷ïíôáò íá áíôéìåôùðßóåé åêôåôáìÝíá íáñêïðÝäéá êáé éó÷õñÞ áíèõðïâñõ÷éáêÞ åðéôÞñçóç. ÁõôÞ ç ðåñéðïëßá åðåöýëáóóå óôï õðïâñý÷éü ìáò ìéá åîáéñåôéêÞ åðéôõ÷ßá ç åîáããåëßá ôçò ïðïßáò äüíçóå áðü ÷áñÜ ôï ðáíåëëÞíéï. Ôç íý÷ôá ôçò 22 Äåêåìâñßïõ óõíÜíôçóå ïðëéóìÝíï éôáëéêü ðåôñåëáéïêßíçôï ðïõ ìåôÝöåñå ðñïò ôïí Áõëþíá ÷ïñôïíïìÞ. Áíôß íá åðéôåèåß êáé íá ôï âïõëéÜîåé ï Éáôñßäçò, óõíäõÜæïíôáò ôï ñéøïêßíäõíï ìå ôçí ðáíïõñãßá, áíáäýèçêå, ðëçóßáóå êáé ìéëþíôáò éôáëéêÜ ðñïóðïéÞèçêå üôé åðñüêåéôï ãéá ôõðéêü Ýëåã÷ï áóöáëåßáò êáé æÞôçóå íá ôïõ öÝñïõí ôá ÷áñôéÜ ôïõò ãéá... åðéèåþñçóç. Óå ëßãï üëï ôï ðëÞñùìá ôçò ìïôïñüëáò âñéóêüôáí ìÝóá óôï «ÐáðáíéêïëÞò» öÝñíïíôáò ìáæß êáé üëá ôá áðüññçôá Ýããñáöá ðëåýóùò ôùí éôáëéêþí íáõôéêþí áñ÷þí. Åêåß, ðñïò ìåãÜëç ôïõò Ýêðëçîç, Ýìáèáí üôé âñßóêïíôáé áé÷ìÜëùôïé óå åëëçíéêü õðïâñý÷éï. Áðü ôç ìåëÝôç ôùí ÷áñôéþí ôïõ å÷èñïý, ëýèçêáí ôá ÷Ýñéá ôïõ Éáôñßäç. ÁðïêñõðôïãñÜöçóå ôéò äéüäïõò áóöáëïýò ðëïõ êáé áðÝóðáóå ðëçñïöïñßåò üôé ìåãÜëç íçïðïìðÞ å÷èñéêþí ðëïßùí èá îåêéíïýóå áðü Éôáëßá êáé äéáó÷ßæïíôáò ôï óôåíü Otranto - Áõëþíá èá áðïâßâáæå óôçí Áëâáíßá óôñáôü êáé ðïëåìéêü õëéêü. ÐñÜãìáôé, ôï ìåóçìÝñé ôçò 24çò Äåêåìâñßïõ ìå ôï ðåñéóêüðéï äéáêñßíåé ôçí áôåëåßùôç éôáëéêÞ áñìÜäá ðïõ áðïôåëåßôï áðü 12 ìåãÜëá ìåôáãùãéêÜ - ïðëéôáãùãÜ êáé 6 áíôéôïñðéëéêÜ, õðïóôçñéæüìåíá áðü áÝñïò áðü 20 âïìâáñäéóôéêÜ áåñïðëÜíá. Ï Ìßëôùí Éáôñßäçò äåí äßóôáóå. Ìüíïò åíáíôßïí åíüò ïëüêëçñïõ óôüëïõ áðïöáóßæåé íá åðéôåèåß. Óçìáßíåé óõíáãåñìü, ðáßñíåé êáôÜëëçëï âÜèïò, ìåôñÜ áðïóôÜóåéò, ôá÷ýôáôá, ôýðïõò ðëïßùí. ÓâÞíïõí ïé ìç÷áíÝò ôïõ õðïâñõ÷ßïõ ìáò ãéá íá ìçí ðñïäïèåß ç èÝóç ôïõ êáé åðéôßèåôáé ìå âïëÞ ôåóóÜñùí ôïñðéëþí (...). Ïé ôÝóóåñéò ôïñðßëåò öåýãïõí êÜèå 7’’ óå ó÷Þìá ñéðéäßïõ êáé áõëáêþíïõí ôç öïõñôïõíéáóìÝíç èÜëáóóá ãéá íá âñïõí ôï óõìðáãÞ óôü÷ï. ¼ëïé ôþñá ðåñéìÝíïõí ìå áãùíßá ôï áðïôÝëåóìá... Óå ëßãï ôñåéò ôñïìåñÝò åêñÞîåéò áêïýãïíôáé áðü ôá õäñüöùíá ôïõ «ÐáðáíéêïëÞ» ç ìéá ìåôÜ ôçí Üëëç. Ïé ôñåéò áðü ôéò ôÝóóåñéò ôïñðßëåò ôïõ õðïâñõ÷ßïõ ìáò Ý÷ïõí âñåé ôï óôü÷ï ôïõò. Ôñßá ìåãÜëá ïðëéôáãùãÜ ôïõ å÷èñïý âïõëéÜæïõí ðáñáóýñïíôáò óôïí õãñü ôÜöï ôïõò áíèñþðïõò, êáíüíéá, ðïëåìéêü õëéêü... ç èÜëáóóá ãåìßæåé óõíôñßììéá êáé êïñìéÜ. Ôï ôé ãßíåôáé ìÝóá óôïí «ÐáðáíéêïëÞ» åßíáé äýóêïëï íá ðåñéãñáöåß. Ôá íáõôÜêéá æçôùêñáõãÜæïõí ìå åíèïõóéáóìü. Åß÷áí êÜíåé üëïé êáëÜ ôç äïõëåéÜ ôïõò. Ôþñá Üñ÷éæáí ôá äýóêïëá ãéá ôï õðïâñý÷éü ìáò. Ç èÝóç ôïõ Ý÷åé ãßíåé ãíùóôÞ êáé ðñÝðåé íá îåöýãåé áðü ôï èáíÜóéìï êëïéü ôïõ å÷èñïý. ÐñáãìáôéêÜ ìÝóá óå 6 ëåðôÜ ïëüêëçñç ç áñìÜäá êáé ôá âïìâáñäéóôéêÜ ñß÷íïíôáé ìå ëýóóá åíáíôßïí ôïõ. Ç êáôáäßùîç èá áñ÷ßóåé ìåóçìÝñé êáé èá ôåëåéþóåé ëßãï ðñéí ôá ìåóÜíõ÷ôá. Åäþ èá ãñáöôåß ï äåýôåñïò Üèëïò ôïõ Éáôñßäç. ¼ðùò áíáöÝñåé ï ßäéïò óôçí ¸êèåóÞ ôïõ ðåñéóóüôåñåò áðü 200 âüìâåò âõèïý åññßöèçóáí ðÜíù óôïí «ÐáðáíéêïëÞ» ó’ üëï áõôü ôï äéÜóôçìá. Ï ßäéïò ìå ôá õäñüöùíá Üêïõãå ôéò ìç÷áíÝò ôùí ðëïßùí íá ðëçóéÜæïõí êáé íá áðïìáêñýíïíôáé, ôïõò êñüôïõò ôùí âïìâþí ðïõ Ýóêáæáí ðüôå ãýñù êáé ðüôå ìáêñýôåñá áðü ôïí «ÐáðáíéêïëÞ» óõãêëïíßæïíôáò óýãêïñìï ôï óêÜöïò êáé áíÜëïãá Ýðáéñíå áðïöÜóåéò. Ðüôå Ýóâçíáí åíôåëþò ïé ìç÷áíÝò, ðüôå åêéíåßôï ôá÷ýôáôá. Ðüôå êáôÝâáéíå óôï êáôþôáôï åðéôñåðüìåíï âÜèïò ôùí 90 ì. ðüôå áíÝâáéíå óôá 14ì. ãéá ðåñéóêïðéêÞ ðáñáôÞñçóç. Áðü ôï áðüãåõìá ç äßùîéò Ýãéíå áñáéüôåñç. ÔåëéêÜ ãýñù óôéò 10 ì.ì. ï Éáôñßäçò åß÷å îåãåëÜóåé ôïí å÷èñü. Íý÷ôá áíáäýèçêå

óôïí áöñü ôï õðïâñý÷éü ìáò. Ï áÝñáò ôåëåßùíå êáé Ýðñåðå íá áåñéóèåß ôï óêÜöïò, ïé ìç÷áíÝò åðéöáíåßáò Ýðñåðå íá äïõëÝøïõí ãéá íá öïñôéóôïýí ïé óõóóùñåõôÝò êéíÞóåùò âõèïý. ¾óôåñá áðü 17 þñåò óôï âõèü ãåìÜôåò Ýíôáóç êáé áãùíßá, ôá íáõôÜêéá ìáò âãÞêáí ãéá íá áíáðíåýóïõí. Ç íý÷ôá ðñïóôÜôåõå êáëÜ ôï õðïâñý÷éï êáé ïé éêáíïß ÷åéñéóìïß ôïõ êõâåñíÞôç ðáñáðëÜíçóáí ðñïò Üëëåò êáôåõèýíóåéò ôçí éôáëéêÞ íçïðïìðÞ. Áðü ôïí ðõñãßóêï ôïõ «ÐáðáíéêïëÞ» üëïé êïéôïýóáí ìå áíáêïýöéóç ôï óêïôåéíü ïõñáíü. ÌáêñéÜ êáôÜ ôçí ÁèÞíá Ýíá áóôåñÜêé ëáìðýñéæå. ÎçìÝñùíáí ×ñéóôïýãåííá... üìùò êáíåßò ôïõò äåí öáíôáæüôáí üôé óå ëßãï èá ãéíüôáí ðáñáìýèé êáé èñýëïò êáé åéêüíéóìá óå êÜèå åëëçíéêü óðßôé. Áõôïß åß÷áí êÜíåé áðëþò ôï êáèÞêïí ôïõò. Îçìåñþíïíôáò 27 ôïõ ìÞíá Ýöèáóáí ôÝëïò óôïí Íáýóôáèìï. Ôá íÝá üìùò åß÷áí ðñïçãçèåß. Ç êáôáíáõìÜ÷çóç ôïõ Éôáëéêïý óôüëïõ áðü ôï ìïíá÷éêü «ÐáðáíéêïëÞ» êáé ç ðåñéðåôåéþäçò äéáöõãÞ ôïõ Ýãéíå áìÝóùò ãíùóôÞ êáé óêüñðéóå ñßãç óõãêéíÞóåùò óôï ÐáíåëëÞíéï. ÅëëçíéêÜ êáé îÝíá ðñáêôïñåßá ìåôÝäùóáí ôï áðßóôåõôï êáôüñèùìá. Ç õðïäï÷Þ ðïõ åðéöõëÜ÷èçêå óôï Íáýóôáèìï åßíáé ðÝñáí ðÜóçò ðåñéãñáöÞò. ÌÝóá óå ìéá íý÷ôá ôï üíïìá ôïõ íåáñïý ðëùôÜñ÷ç Ìßëôùíá Éáôñßäç ðÝñáóå óôá ÷åßëç üëùí. Ï ÄÞìáñ÷ïò Ðýñãïõ Âáêáëüðïõëïò «áðÝóôåéëå åéò ôïí ê. Éáôñßäç èåñìüí óõã÷áñçôÞñéïí ôçëåãñÜöçìá, åêöñÜæùí ôçí éäéáéôÝñáí õðåñçöÜíåéáí ôçò ðüëåùò äéá ôï êáôüñèùìÜ ôïõ («Áêñüðïëéò», 30 Äåê.

1940). (...) äåí ðÝèáíå óôç èÜëáóóá üðùò èá ôï åõ÷üôáí ï Éáôñßäçò. Ïäçãþíôáò ôï áõôïêßíçôü ôïõ èá ôñáõìáôéóèåß âáñýôáôá óå áôý÷çìá ðïõ Ýãéíå óôï ëéìÜíé ôïõ ÐåéñáéÜ. ÐÝèáíå ôçí åðïìÝíç 18 Öåâñïõáñßïõ 1960 óôï Íáõôéêü Íïóïêïìåßï. Óôçí êçäåßá ôïõ óôï Á´ Íåêñïôáöåßï ôïí áðï÷áéñÝôçóáí ôñåéò íáýáñ÷ïé êáé ìáæß ôïõò Ýêëáøå üëç ç ÅëëÜäá. ¹ôáí ìüíï 54 ÷ñïíþí. ¢öçóå ðßóù ôïõ ôç óýæõãï ôïõ ÁããåëéêÞ (ËÝëá) ðïõ ðÝèáíå ðñüóöáôá ôï 2000 êáé ôç èõãáôÝñá ôïõ ÁäñéáôéêÞ ðïõ ãåííÞèçêå óôçí ÁëåîÜíäñåéá ôï 1941. Ç ÁäñéáôéêÞ Ìßëôùíïò Éáôñßäç æåé óÞìåñá óôçí ÁèÞíá (...). Ðåñßðëïõò

35

Ένταξη του “COSCO HELLAS” στο στόλο της “COSΤΑ MARE” Του Δημήτρη Λεμονίδη ÉÓÔÏÑÉÊÏ COSTA MARE SHIPPING CO. S.A. H COSTA MARE Shipping Company S.A. åßíáé ìßá áðü ôéò ìåãáëýôåñåò íáõôéëéáêÝò åôáéñåßåò äéáêßíçóçò ðëïßùí åìðïñåõìáôïêéâùôßùí äéåèíþò. Éäñýèçêå ôï 1974 áðü ¸ëëçíá íáõôéêü, ôïí êáðåôÜí Âáóßëç Êùíóôáíôáêüðïõëï, ðïõ ôçí îåêßíçóå ìå Ýíá ìéêñü ðëïßï êáé ôçí êáôÝóôçóå ìßá áðü ôéò ìåãáëýôåñåò äéåèíåßò åôáéñåßåò äéá÷åßñéóçò ðëïßùí åìðïñåõìáôïêéâùôßùí. Ôá ãñáöåßá ôçò åôáéñåßáò âñßóêïíôáé óôçí ÁèÞíá êáé ç åôáéñåßá åðùöåëåßôáé ôùí ðëåïíåêôçìÜôùí ôçò ðáñáäïóéáêÞò ÅëëçíéêÞò íáõôéëéáêÞò åìðåéñßáò êáé ôùí õðçñåóéþí ôùí åîáßñåôá åêðáéäåõìÝíùí êáé áöïóéùìÝíùí ÅëëÞíùí áîéùìáôéêþí. ÓÞìåñá ç åôáéñåßá ìáò äéá÷åéñßæåôáé 35 ðëïßá containers õðü ÅëëçíéêÞ óçìáßá ðïõ åßíáé íáõëùìÝíá óôéò ìåãáëýôåñåò åôáéñåßåò ôáêôéêþí ãñáììþí. Ç COSTA MARE ìáæß ìå ôéò èõãáôñéêÝò ôçò åôáéñåßåò äéá÷åéñßæåôáé 54 ðëïßá. Áðü ôá ìÝóá ôçò äåêáåôßáò ôïõ 1990 ç COSTA MARE åðÝíäõóå óå óýã÷ñïíá êáé ìåãÜëá ðëïßá ðñïêåéìÝíïõ íá åîõðçñåôÞóåé ôéò áíÜãêåò ôùí íáõëùôþí ôçò. ÌÝ÷ñé óÞìåñá ôá íåïíáõðçãçèÝíôá ðëïßá ðïõ Ý÷ïõí ðáñáëçöèåß Þ åßíáé õðü êáôáóêåõÞ áíÝñ÷ïíôáé óå 28. Ï óôüëïò ôçò åôáéñåßáò ðåñéëáìâÜíåé ðëïßá ìåôáöïñéêÞò éêáíüôçôáò áðü 1.000 Ýùò 9.500 åìðïñåõìáôïêéâùôßùí ðïõ åßíáé ôá 5 ðëïßá ðïõ ðáñåëÞöèçóáí ôåëåõôáßá êáé ôá ïðïßá Þôáí ôá ìåãáëýôåñá äéåèíþò óå ëåéôïõñãßá ìÝ÷ñé ôïí Éïýëéï 2006. Ç ðáñÜäïóç ôïõ COSCO HELLAS áðü ôç Hyundai Heavy Industries ôïí Éïýëéï öÝôïò ïëïêëÞñùóå ôç óåéñÜ ôùí 5 ðëïßùí ÷ùñçôéêüôçôáò 9.500 åìðïñåõìáôïêéâùôßùí ãéá ôçí COSTA MARE. ÁõôÜ ôá 5 íÝá ðëïßá åßíáé üëá íáõëùìÝíá ãéá 12 ÷ñüíéá óôçí åôáéñåßá China Ocean Shipping Company (COSCO). Ôï ðñüãñáììá ôçò áíáíÝùóçò ôïõ óôüëïõ ôçò COSTA MARE óõíå÷ßæåôáé óÞìåñá ìå ìéá ðáñáããåëßá ãéá 4 íÝá ðëïßá ÷ùñçôéêüôçôáò 8.530 åìðïñåõìáôïêéâùôßùí, ðïõ èá êáôáóêåõáóôïýí óôá íáõðçãåßá Hudong Zhonghua ôçò Êßíáò. Ç óõìöùíßá õðåãñÜöç ôïí Éïýíéï ôïõ 2006 êáé ç ðáñáããåëßá áöïñÜ 36

Ðåñßðëïõò

ôá ìåãáëýôåñá ðëïßá ìåôáöïñÜò åìðïñåõìáôïêéâùôßùí ðïõ Ý÷ïõí êáôáóêåõáóôåß óôçí Êßíá ãéá ðåëÜôç åêôüò Êßíáò. Ôá 4 íÝá ðëïßá ðñüêåéôáé íá ðáñáäïèïýí óôçí COSTA MARE ìÝóá óôá Ýôç 2009 - 2010. ¼ëá ôá ðëïßá ôçò COSTA MARE öÝñïõí ôçí ÅëëçíéêÞ óçìáßá êáé óôåëå÷þíïíôáé ìå ¸ëëçíåò áîéùìáôéêïýò. Ç COSTA MARE åðéêåíôñþíåé ôéò ðñïóðÜèåéÝò ôçò ãéá áðïôåëåóìáôéêÞ, áóöáëÞ êáé ðåñéâáëëïíôéêÜ öéëéêÞ ëåéôïõñãßá ôïõ óôüëïõ ôçò. Åßíáé ðñïóçëùìÝíç óôçí åîõðçñÝôçóç ôùí áíáãêþí ôùí íáõëùôþí ôçò, óôï ðñïóùðéêü ôùí ðëïßùí êáé ôùí ãñáöåßùí ôçò êáé óôï ãåíéêüôåñï åíäéáöÝñïí ôçò ðáãêüóìéáò êïéíÞò ãíþìçò ãéá êáèáñÝò èÜëáóóåò êáé áóöáëåßò ìåôáöïñÝò. Παραθέτουμε στη συνέχεια την ομιλία του Καπετάν Βασίλη Κωνσταντακόπουλου, ιδρυτή της ναυτιλιακής εταιρείας Costa Mare. Θεωρούμε ως ιδιαίτερα σημαντική την ομιλία αυτή, με την οποία, όπως ο Καπετάν Βασίλης προαναγγέλλει, αποσύρεται από την ενεργό δράση και παραδίδει πλέον «το πηδάλιο» της εταιρείας στα παιδιά και τους συνεργάτες του. Συγκινησιακά φορτισμένη, κλείνει μέσα σε λίγες λέξεις τις προσπάθειες και τα επιτεύγματα μιας ζωής και μοιάζει να καθρεφτίζει μέσα της την πορεία της ίδιας της Εμπορικής μας Ναυτιλίας. Έτσι κι η Ναυτιλία μας ξεκίνησε μετά τον πόλεμο, μικρή, καθημαγμένη, έχοντας θυσιάσει χιλιάδες απ’ τα παιδιά της στη συμμαχική υπόθεση της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Είχε πίσω της όμως μια παράδοση πολλών αιώνων και για κύριο δημιουργικό υλικό της τη ναυτοσύνη και το επιχειρηματικό πνεύμα των παιδιών της Ελλάδας. Ένα απ’ αυτά κι ο Καπετάν Βασίλης ο Κωνσταντακόπουλος που ξεκίνησε απ’ τα μέρη της Μεσσηνίας.

«Êõñßåò êáé Êýñéïé Óáí ¸ëëçíáò êáé íáõôéêüò äéêáéïýìáé óÞìåñá íá íéþèù õðåñçöÜíåéá êáé ÷áñÜ ðïõ üëïé åóåßò âñßóêåóôå êïíôÜ ìáò ãéá íá âáðôßóïõìå ôï üìïñöï áõôü ðëåïýìåíï. ÕðåñçöÜíåéá êáé ÷áñÜ ðïõ óôçí ðëþñç ôïõ öÝñåé ôï üíïìá ôçò Ýíäïîçò ðáôñßäáò ìáò, óôçí ðñýìíç ôïõ êõìáôßæåé ðåñÞöáíá ç ãáëáíüëåõêç êáé ç ãÝöõñá êáé ç ìç÷áíÞ

ôïõ êïõìáíôÜñïíôáé áðü Ýëëçíåò íáõôéêïýò. ¸ëëçíåò íáõôéêïýò ðïõ ôïõò äéáêñßíåé ôï öéëüôéìï, ç ëåâåíôéÜ, ç íáõôïóýíç êáé ç êáðáôóïóýíç. Ôá ÷áñáêôçñéóôéêÜ áõôÜ ìáæß ìå ôï äÝóéìü ôïõò ìå ôï ðëïßï êáé ôçí åôáéñåßá, ôïõò êáèéóôïýí áíáíôéêáôÜóôáôïõò óõíåñãÜôåò. Ôçí ðñüïäï êáé ôçí ðñïêïðÞ ìïõ óôç Íáõôéëßá ôçí ïöåßëù: - Óôï Èåü ãéá ôçí ðíåõìáôéêÞ êáé ôçí óùìáôéêÞ õãåßá ðïõ ìïõ Ýäùóå - Óôçí ÊÜñìåí, ôçí ãõíáßêá ìïõ, ðïõ ìáæß öôÜóáìå ùò åäþ - Óôïõò ôñáðåæßôåò ìáò ãéá ôá êåöÜëáéá ðïõ ìáò åìðéóôåýôçêáí. Ó’ áõôü áóöáëþò âïÞèçóå êáé ç óôáèåñÞ êáé ìáêñï÷ñüíéá óõíåñãáóßá ìáò ìå ôïõò íáõëùôÝò ìáò.

- Ìá ðÜíù áð’ üëá óôïí Üîéï êáé áöïóéùìÝíï ¸ëëçíá óõíÜäåëöï íáõôéêü óôï

Ó÷åôéêÜ ìå ôï COSCO HELLAS

ãñáöåßï, óôç ãÝöõñá êáé ôï ìç÷áíïóôÜóéï. Ôï ðëïßï áõôü ìáæß ìå Üëëá ôÝóóåñá áäåëöÜ ðëïßá öÝñïõí óôçí ðëþñç ôïõò êáé ôï üíïìá ôçò COSCO. ¼ëïé åìåßò óôçí COSTA MARE åõ÷üìáóôå Captain Wei íá óõíå÷ßæïõí íá ôï öÝñïõí ãéá ðïëëÜ ðïëëÜ ÷ñüíéá áêüìç, ìÝ÷ñé íá ðÜíå íá îåêïõñáóôïýí óå êÜðïéï äéáëõôÞñéï. Ìå ôá 5 áõôÜ ðëïßá Üñ÷éóå ç óõíåñãáóßá ìáò ìå ôçí ìåãÜëç áõôÞ åôáéñåßá, áõôüí ôïí êïëïóóü, ðïõ óôï ôéìüíé ôçò åßíáé, ï ðáíÜîéïò ôéìïíéÝñçò, ðáëéüò ößëïò êáé óõíÜäåëöïò Capt. Wei, êáé ç ðëåéïøçößá ôùí Üìåóùí óõíåñãáôþí ôïõ åßíáé êáé áõôïß êáðåôáíáßïé. Äåí åßìáé, èåùñþ, ï êáôáëëçëüôåñïò íá áíáöåñèþ óôç ößëç ìåãÜëç ÷þñá, ôçí Êßíá,

Óýìöùíá ìå ôïí Ãåñìáíéêü Íçïãíþìïíá, ôá íÝá ðëïßá ôùí 9.500 åìðïñåõìáôïêéâùôßùí åßíáé ôá ìåãáëýôåñá ðïõ ôáîéäåýïõí, áðü ôçí ðáñÜäïóÞ ôïõò óôéò áñ÷Ýò ôïõ 2006, Ý÷ïõí ÷áñáêôçñéóìü “GREEN PASSPORT” óõììüñöùóç ìå üëåò ôéò õöéóôÜìåíåò êáé ìåëëïíôéêÝò áðáéôÞóåéò ãéá ôçí ðñïóôáóßá ôïõ ðåñéâÜëëïíôïò óôïõò ôïìåßò ôçò åêðïìðÞò ñýðùí, äéá÷åßñéóç áðïññéììÜôùí êáé êáôáëïßðùí, äéá÷åßñéóç Ýñìáôïò êáé Ýëåã÷ï äéáöõãÞò áåñßùí êáôáóôñïöÞò üæïíôïò. Ôï ðñþôï ðëïßï ïíïìÜóôçêå COSCO GUANGZHOU. Ç óåéñÜ ôùí 5 ðëïßùí, üëá íáõëùìÝíá áðü ôçí COSCO, ïëïêëçñþíåôáé ìå ôï ðåñÞöáíï üíïìá COSCO HELLAS.

Êýñéá ÷áñáêôçñéóôéêÜ: • Ôï COSCO HELLAS êáé ôá 4 áäåñöÜ ðëïßá åßíáé ìÞêïõò 351 ìÝôñùí êáé ðëÜôïõò 43.

• Ç ÷ùñçôéêüôçôá åßíáé 9.500 åìðïñåõìáôïêéâùôßùí ìå 700 õðïäï÷Ýò ãéá øõãåßá êáé êýñéá ìç÷áíÞ éððïäýíáìçò 101.000 BHP. •Ôá ðëïßá áíáðôýóóïõí ôá÷ýôçôá 25,5 êüìâùí.

•Ç ïëéêÞ ÷ùñçôéêüôçôá åßíáé 109.149 gt.

•ÊáôáóêåõóôÞò: Hyundai Heavy Industries, Íüôéïò ÊïñÝá.

•Íçïãíþìïíáò ðïõ ðáñáêïëïõèåß ôï ðëïßï: Germanischer Lloyd, Ãåñìáíßá.

•ÍáõëùôÞò: COSCO Container Lines, Êßíá.

•Óçìáßá: ÅëëçíéêÞ

Ðåñßðëïõò

37

AñéóôåñÜ: Ï êáðåôÜíéïò Âáóßëçò Êùíóôáíôáêüðïõëïò, éäñõôÞò ôçò íáõôéëéáêÞò åôáéñåßáò Costa Mare ÄåîéÜ: Ï íÝïò Ðñüåäñïò êáé Äéåõèýíùí Óýìâïõëïò ôçò Costa Mare, ê. ÊùóôÞò Êùíóôáíôáêüðïõëïò ìå ôïí êáðåôÜíéï ôïõ Cosco Hellas, ê. ÂáããÝëç ÔæåíåñÜëç

óôïõò ðáñÜëëçëïõò ðïëéôéóìïýò ìáò êáé óôéò Üñéóôåò ó÷Ýóåéò ðïõ áíáðôýóóïíôáé ìåôáîý ôùí äýï ÷ùñþí, ôï Ýêáíå Þäç ï Capt.

Wei êáé èá ôï êÜíïõí ðéèáíüí êáé Üëëïé ðåñéóóüôåñï áñìüäéïé áðï åìÝíá. Åãþ èá Þèåëá üìùò íá óçìåéþóù ìüíï áõôü ðïõ Ýíéùèá óáí íáõôéêüò üôáí ðéÜíáìå óå êéíÝæéêá ëéìÜíéá êáé ðïõ íéþèù Ýíôïíá êáé ôþñá üôáí åðéóêÝðôïìáé ôçí Êßíá. ÄçëáäÞ, ôç æåóôáóéÜ, ôç öéëßá, ôçí áãÜðç êáé ôï óåâáóìü ðïõ Ý÷ïõí ïé ÊéíÝæïé ãéá ôçí ÅëëÜäá êáé ôïõò ¸ëëçíåò. ¸÷ïõí ðåñÜóåé 53 ÷ñüíéá áðü ôïí Éïýíéï ôïõ 1953 ðïõ ðñùôïìðáñêÜñéóá êáé Üñ÷éóå ôï üìïñöï ôáîßäé ìïõ óôç Íáõôéëßá, ôáîßäé ãåìÜôï ìåãÜëåò óõãêéíÞóåéò, áãùíßåò, ëá÷ôÜñåò êáé ÷áñÝò. Ôï ôáîßäé áõôü ôåëåéþíåé êáé ôõðéêÜ óÞìåñá, ãéáôß Ý÷ïõí Þäç áíáëÜâåé ôá ðáéäéÜ ìïõ, ðñéí áðü ëßãá ÷ñüíéá. Èåùñþ ðïëý ôõ÷åñü ôïí åáõôü ìïõ ðïõ ôåëåéþíåé ìå áõôÞ ôçí üìïñöç ãéïñôÞ äßðëá óôï ìåãÜëï êáé óýã÷ñïíï áõôü ðëïßï, óôï ßäéï ëéìÜíé ðïõ îåêßíçóá ôæüâåíï óå Ýíá ðáëéü êáñáâÜêé, Üìéóèïò êáé ìå ðëçñùìÝíç áðü åìÝíá ôçí ôñïöÞ ìïõ ãéá ôïõò ðñþôïõò ôñåéò ìÞíåò, ìå ôïí Ðñùèõðïõñãü ôçò ÅëëÜäïò êáé üëïõò åóÜò åäþ óÞìåñá. Åý÷ïìáé óôá ðáéäéÜ ìïõ íá æÞóïõí êáé áõôÜ ôéò ßäéåò åõôõ÷éóìÝíåò óôéãìÝò ðïõ æïýìå ç ÊÜñìåí êáé åãþ óÞìåñá, üôáí èá óõìðëçñþóïõí ìå ôç óåéñÜ ôïõò ôïí êýêëï ôçò äéêÞò ôïõò åðáããåëìáôéêÞò äñÜóçò. ÁéóèÜíïìáé ôçí áíÜãêç óÞìåñá íá áðåõèõíèþ óôïõò íÝïõò ìáò êáé íá ôïõò êáëÝóù íá åðéëÝîïõí ãéá óôáäéïäñïìßá ôï 38

Ðåñßðëïõò

Íáõôéêü åðÜããåëìá. Éäéáßôåñá óôïõò íÝïõò áðü ôçí çðåéñùôéêÞ ÅëëÜäá ðïõ äõóêïëåýïíôáé óôçí åðáããåëìáôéêÞ ôïõò áðïêáôÜóôáóç, êáé ôïõò åßíáé Üãíùóôï óáí åðÜããåëìá, áò öñïíôßóïõí íá ìÜèïõí ãé’ áõôü. Ï êáðåôÜí Wei êáé åãþ âïõíÞóéïé åßìáóôå áðü áãñïôéêÝò ïéêïãÝíåéåò. Åãþ ðñùôïåßäá èÜëáóóá óôá 13 ìïõ ÷ñüíéá. ºóùò ðïëëïß íá ìçí ãíùñßæïõí üôé üëåò ïé åëëçíéêÝò íáõôéëéáêÝò åôáéñåßåò, ìå åëÜ÷éóôåò åîáéñÝóåéò, äçìéïõñãÞèçêáí áðü Ýëëçíåò íáõôéêïýò. Åðßóçò èá Þèåëá íá ðù óôéò ìáíÜäåò íá ìçí öïâïýíôáé üôé åßíáé åðéêßíäõíï íá ðÜíå ôá ðáéäéÜ ôïõò óôç èÜëáóóá. Ôéò âåâáéþ, êáé åßíáé óôáôéóôéêÜ áðïäåäåéãìÝíï, üôé êéí-

äõíåýïõí ðïëý ðåñéóóüôåñï óôç óôåñéÜ. Èá Þèåëá íá åõ÷áñéóôÞóù ðïëý ôçí íïõíÜ êá Feng, ãõíáßêá ôïõ Capt. Wei ôï Õðïõñãåßï ÅìðïñéêÞò Íáõôéëßáò êáé ôï Ëéìåíéêü Óþìá ãéá ôçí âïÞèåéÜ ôïõò êáé üëïõò åóÜò ðïõ ìáò ôéìÜôå óÞìåñá ìå ôçí ðáñïõóßá óáò. Éäéáßôåñá ïöåßëù íá åêöñÜóù ôéò åõ÷áñéóôßåò ìïõ êáé ôçí óõãêßíçóÞ ìïõ ãéá ôçí ðáñïõóßá ôïõ Ðñùèõðïõñãïý êïõ Êùí/íïõ ÊáñáìáíëÞ óôçí åêäÞëùóç ìáò, ðïõ ôïíßæåé ôï åíäéáöÝñïí ôçò åëëçíéêÞò ðïëéôåßáò ãéá ôçí åëëçíéêÞ íáõôéëßá êáé ôçí áíÜðôõîç ôùí ó÷Ýóåùí ìåôáîý ÅëëÜäáò êáé Êßíáò. Êáé ðÜëé óáò åõ÷áñéóôþ ðïëý ãéá ôçí ìåãÜëç ôéìÞ ðïõ ìáò êÜíáôå.

Ç Ó÷ïëÞ ôçò ¾äñáò, ôá ôÝóóåñá ðÝôñéíá ÷ñüíéá ôïõ Öñßîïõ ÄÞìïõ Ç Ó÷ïëÞ ÅìðïñéêÞò Íáõôéëßáò ¾äñáò åßíáé ç óõíÝ÷åéá ôçò ÍáõôéêÞò Ó÷ïëÞò ôçò ¾äñáò ðïõ éäñýèçêå ãýñù óôá 1800 êáé ìðïñïýìå íá ðïýìå ðùò åßíáé ç áñ÷áéüôåñç åðáããåëìáôéêÞ ó÷ïëÞ ôçò íåüôåñçò ÅëëÜäáò. Ç Ó÷ïëÞ áðü ôï 1930 óôåãÜæåôáé óô’ áñ÷ïíôéêü ôïõ Ôóáìáäïý ðïõ äåóðüæåé óôçí áíáôïëéêÞ áêôÞ ôïõ ëéìáíéïý ôçò ¾äñáò. Åßíáé äùñåÜ ôïõ Õäñáßïõ åõåñãÝôç Á. Êïõëïýñá êé áðïôåëåßôáé áðü äýï ðáíÝìïñöá ôñéþñïöá êôßñéá. Ôï áñ÷ïíôéêü êôßóôçêå ôï 1780-1810 áð’ ïñáôÞ ðÝôñá óýìöùíá ìå ôçí õäñáúêÞ ðáñáäïóéáêÞ áñ÷éôåêôïíéêÞ. Óôï éóüãåéï ôïõ ìðñïóôéíïý êôéñßïõ äåîéÜ Þôáí ôï ðñùñåßï ôçò Ó÷ïëÞò êé áñéóôåñÜ ôïõ íçóéïý. Ôï ðñùñåßï Þôáí ãåìÜôï ìå óêïéíéÜ, óõñìáôüóêïéíá, óùóßâéá, ìðáëüíéá, êüìðïõò, êáâßëéåò, ìáôóüëåò êáé ìïõóáìÜäåò üðïõ ïé äõï ðñþôåò ôÜîåéò ìå ôçí êáèïäÞãçóç ôïõ êáèçãçôÞ ôùí ðñùñáôéêþí, ìðÜñìðá ÖÜíç Äáñäáíïý ðáëéïý áñìåíéóôÞ, ðáßñíáíå ôá ðñþôá ìáèÞìáôá íáõôïóýíçò. Óôïí ßäéï ÷þñï Þôáí åãêáôåóôçìÝíç êé ç ãõñïóêïðéêÞ ðõîßäá, ôýðïõ ÓðÝññõ ÌÊ 14, ðïõ ïé ðñùôïåôåßò ôç âëÝðáíå ìå äÝïò êáé ïé ôåôáñôïåôåßò êÜíáíå ôïõò... çëåêôñïíéêïýò. ÑáíôÜñ äåí åß-

÷å ç Ó÷ïëÞ ãéáôß äåí õðÞñ÷å óå êáíÝíá åìðïñéêü ðëïßï åêôüò áðü ôï õðåñùêåÜíéï “ÍÝá ÅëëÜò”. Ïé áßèïõóåò äéäáóêáëßáò Þôáí ôñåéò óôïí ðñþôï üñïöï êáé ìéá óôï äåýôåñï. Ïé ìáèçôÝò ðïõ åß÷áí ôçí áôõ÷ßá íá êÜíïõí ìÜèçìá óôçí ôåëåõôáßá ôÜîç Þôáí óáí... öáíôÜóìáôá ãéáôß âñéóêüôáíå ìåôáîý ôïõ ïðëïíïìåßïõ, ôïõ ãñáöåßïõ ôçò Ó÷ïëÞò êé áðÝíáíôé áð’ ôï äéáìÝñéóìá ôïõ äéïéêçôÞ. ÄçëáäÞ óôï ôñßãùíï ôùí... Âåñìïýäùí. ¸ðñåðå ëïéðüí íá ðåñðáôÜíå óôá íý÷éá êáé íá ìéëÜíå ìå... óÞìáôá äéá âñá÷éüíùí. Óôï éóüãåéï ôïõ Üëëïõ êôéñßïõ ðïõ Þôáí óôï ßäéï åðßðåäï ìå ôç óôÝãç ôïõ ðñþôïõ Þôáí ç ôñáðåæáñßá êáé ç êïõæßíá. Óôçí ìðñïóôéíÞ áõëÞ åß÷å åãêáôáóôáèåß ç çëåêôñïãåííÞôñéá êáé óôçí ðßóù áõëÞ ï... ãÜéäáñïò, ôï ìåôáöïñéêü ìÝóï ôçò Ó÷ïëÞò ðïõ ôï ëÝãáìå... íáýáñ÷ï. ÈõìÜìáé ìÜëéóôá ðùò “êÜðïéïé” óõììáèçôÝò ìáò æùãñáößóáíå ó’ Ýíá Üóðñï îýëï ìå ãêñé ìðïãéÜ “Ë.Ó.1” êáé ôï êñåìÜóáíå óôçí ïõñÜ ôïõ... “íáõÜñ÷ïõ” óáí áñéèìü áõôïêéíÞôïõ. Ïé íéðôÞñåò, ìáêñüóôåíåò ãïýñíåò ìå óùëÞíá ãåìÜôï âñýóåò, êáé ôï ëïõôñü, Ýíá äùìÜôéï ìå íôïõò ãýñù ãýñù, Þôáí óôï ðñþôï ðÜôùìá áðÝíáíôé áðü ôïõò

êïéôþíåò. Óôïõò íéðôÞñåò õðÞñ÷å ìüíï êñýï íåñü ãéá ôï ðëýóéìï êáé îýñéóìá ôùí ìáèçôþí. Íôïõò êÜíáìå êÜèå ÓÜââáôï, üëç ç ôÜîç ìáæß, êé áëßìïíï áí Ýðåöôå êÜðïéïõ ôï óáðïýíé óôï ðÜôùìá. ¹ôáí áäýíáôï íá ôï îáíáðÜñåé. Ôï íåñü æåóôáéíüôáí ìå... îýëá êé Þôáí öõóéêÜ ðÜíôá êñýï. Ôï íåñü ðïõ ðßíáìå êáé ðëåíüìáóôå áíôëïýôáí áð’ ôç äåîáìåíÞ ôçò Ó÷ïëÞò ðïõ ìáæåõüôáí áð’ ôá êåñáìßäéá üôáí Ýâñå÷å, üðùò êáé óô’ Üëëá íçóéÜ ôïõ Áéãáßïõ êáé óõìðëçñùíüôáí ìå õäñïöüñá áð’ ôïí Ðüñï. Ïé õðüëïéðïé èÜëáìïé Þôáí óôïí åðÜíù üñïöï. Åß÷áí ýøïò ðÜíù áðü ðÝíôå ìÝôñá, ôá ðñåâÜæéá ôùí ðáñáèýñùí åß÷áí ðëÜôïò Ýíá ìÝôñï êé ïé èÜëáìïé Þôáí óôñùìÝíïé ìå ìåãÜëåò ðëÜêåò. Äåí õðÞñ÷å êáíÝíá ìÝóï èÝñìáíóçò åêôüò áðü ôéò áíÜóåò ôùí ìáèçôþí. Ôá êñåâÜôéá Þôáí óéäåñÝíéá êáé ôá ðåñéóóüôåñá Þôáí äßêëéíá. ÌðñïóôÜ óå êÜèå êñåâÜôé õðÞñ÷å Ýíá îýëéíï óåíôïýêé ìå ôá... õðÜñ÷ïíôá, ôçí ðñïßêá, ôïõ êÜèå ìáèçôÞ. ÐïôÝ äå èá îå÷Üóù ôï êñýï ðïõ öÜãáìå ôïõò ôÝóóåñéò õäñáßéêïõò ÷åéìþíåò. Áðü ôï ðñùéíü ðëýóéìï êáé îýñéóìá ìå ðáãùìÝíï íåñü Þ ôï õðï÷ñåùôéêü ðëýóéìï ôùí ðïäéþí Ðåñßðëïõò

39

Ç Ó÷ïëÞ ôçò ¾äñáò

ðñéí áð’ ôçí êáôÜêëéóç êÜèå âñÜäõ ìå ôï ßäéï íåñü Þ ôç ÓáââáôéÜôéêç... øõ÷ñïëïõóßá Þ ôïí ýðíï óôïõò êáôáøõãìÝíïõò èáëÜìïõò ðïõ ïé äýï êïõâåñôïýëåò ðïõ åß÷áìå öÝñåé áð’ ôï óðßôé äåí åðáñêïýóáíå... Ç Ó÷ïëÞ äéÝèåôå ìüíï óôñþìá êáé ìáîéëÜñé. Óôçí ßäéá êáôçãïñßá áíÞêå êé ç ...êùðçëáóßá. ÎåêéíÜãáìå áð’ ôç Ó÷ïëÞ îõðüëçôïé ìå ôá ðáíôåëüíéá óçêùìÝíá ìÝ÷ñé ôá ãüíáôá, ìå ôá êïõðéÜ åð’ þìïõ êáé êÜíáìå ôï ãýñï ôïõ ëéìáíéïý ãéá íá åðéâéâáóôïýìå óôç äåêáïêôÜêùðï. Ô’ áðï÷ùñçôÞñéá, ôïõñêéêïý ôýðïõ, Þôáí óôéò áõëÝò ôùí äýï ðáôùìÜôùí êáé ô’ áðüâëçôá ÷õíüíôïõóáí êáôåõèåßáí óôç èÜëáóóá ìðñïóôÜ óôç Ó÷ïëÞ. ÂëÝðåôå ôüôå üëïé ðéóôåýáíå üôé ç èÜëáóóá áöïý åßíáé áðÝñáíôç ÷ùñÜåé ôá ðÜíôá êáé äå ìïëýíåôáé ãéáôß ô’ áëÜôé ðïõ ðåñéÝ÷åé óêïôþíåé üëá ôá ìéêñüâéá... ÄéïéêçôÞò ôçò Ó÷ïëÞò ôá äýï ðñþôá ÷ñüíéá Þôáí ï ðëïßáñ÷ïò ôïõ Ð.Í. ×áñ. Ñåâßäçò êáé ôá äýï åðüìåíá ï ðëïßáñ÷ïò Ë.Ó. Äçì. ÌáñãÝôçò. ÕðïäéïéêçôÞò êáé ôá ôÝóóåñá ÷ñüíéá Þôáí ï õðïðëïßáñ÷ïò êáé áñãüôåñá ðëùôÜñ÷çò Ë.Ó. ÆÞíùí Óäïýãïò, áðüöïéôïò ôçò ó÷ïëÞò ìáò. Áîéùìáôéêüò ãåíéêÞò åðéóôáóßáò ï áíèõðïðëïßáñ÷ïò Ë.Ó. Äçì. ÓðáëéÝñçò êé ïðëïíüìïò óôçí ðñþôç ôÜîç ï ÁðáíôæÞò êé áðü ôç äåõôÝñá ìÝ÷ñé ôçí áðïóôñáôåßá ôïõ ï Äáì. Äáìéáíüò. Õðáîéùìáôéêïß êáé ïé äýï ôïõ ëéìåíéêïý. Ç Ó÷ïëÞ êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôïõ ðïëÝìïõ, ôçò êáôï÷Þò êáé ôïõ Åìöýëéïõ ëåéôïýñãçóå óôçí ÁèÞíá êáé óôçí ÊáóôÝëëá. Ç ôÜîç ìïõ, 51 ìáèçôÝò (áñ÷çãüò Á. Óãïõñäáßïò) êé ç ÄåõôÝñá ôÜîç, 23 ìáèçôÝò, (áñ÷çãüò Ê. Óôåöáíüðïõëïò) óôéò 1/11/1949 ìåôáöåñèÞêáìå ìå ôï åêðáéäåõôßêï ÇëÝêôñá óôï áñ÷ïíôéêü ôïõ Ôóáìáäïý ðÜëé, üðïõ êáé ëåéôïõñãåß ìÝ÷ñé êáé óÞìåñá. Ïé åéóáãùãéêÝò åîåôÜóåéò Þôáí ðïëý äýóêïëåò ãéáôß üëïé ôüôå èÝëáìå íá ãßíïõìå êáðåôáíáßïé ãéá íá öýãïõìå ìáêñéÜ áð’ ôç ìåôáðïëåìéêÞ ìéæÝñéá. Ôï Õ.Å.Í. åß÷å ðñïêçñýîåé åéóáãùãéêÝò åîåôÜóåéò ãéá åßêïóé èÝóåéò êáé ðáñïõóéáóôÞêáíå ðÜíù áðü ÷ßëéïé. ¸ôóé åêôüò áð’ ôï åíôáôéêü äéÜâáóìá ðçãáßíáìå êáé óå åéäéêÜ öñïíôéóôÞñéá üðùò ôïõ ËéáêÜêïõ, ÊëáäÜêç, Êáëïðßóç êáé Ëáæáñßìïõ. Ïé ãñáììáôéêÝò ãíþóåéò Þôáí åíäåéêôéêü ôåôÜñôçò ãõìíáóßïõ áëëÜ ïé ðåñéóóüôåñïé Þôáí áðüöïéôïé. Ôá åîåôáæüìåíá ìáèÞìáôá Þôáí Ýêèåóç, ðñáêôéêÞ áñéèìçôéêÞ, ãåùìåôñßá, öõóéêÞ êáé ãåùãñáößá. Ôï ðñþôï êáé ìåãÜëï êüøéìï Ýãéíå áð’ ôçí Á.Í.Õ.Å. (Áíþôáôç ÍáõôéêÞ ÕãåéïíïìéêÞ ÅðéôñïðÞ). Åêåß ãéá ðñþôç öïñÜ ãäõèÞêáìå ìðñïóôÜ óå ôñßôïõò êáé ëüãù ôçò ìéêñÞò ìáò çëéêßáò íôñåðüìáóôå. ÌåôÜ üìùò... óõíçèßóáìå ãéáôß êÜèå âñÜäõ ðñéí ôçí êáôÜêëéóç Ýðñåðå íá âãÜëïõìå ôá 40

Ðåñßðëïõò

Ç Ó÷ïëÞ ôçò ¾äñáò

Ôá êôßñéá ôçò Ó÷ïëÞò ÅìðïñéêÞò Íáõôéëßáò ¾äñáò

åóþñïõ÷á êáé íá öïñÝóïõìå ôéò ðéæÜìåò. Ç äõóêïëüôåñç åîÝôáóç Þôáí óôá ìÜôéá. Åêåß êïðÞêáíå ïé ðåñéóóüôåñïé. Óôçí åîÝôáóç ãéá ýðáñîç êÞëçò ïé ãéáôñïß åîåôÜæáíå êáé ôïí... áíäñéóìü ôùí õðïøçößùí. Áí êñßíáíå ðùò êÜðïéïò äåí Þôáí êáé ôüóï... “öáíáôéêüò” áñóåíéêüò ôïí óôÝëíáíå ðßóù óðßôé ôïõ. ¸êèåóç ãñÜøáìå óôï áìöéèÝáôñï ôçò ÁíùôÜôçò ÅìðïñéêÞò êáé ìáèçìáôéêÜ óôï áìöéèÝáôñï ôçò ÍïìéêÞò. Ôá äýï ôåëåõôáßá ìáèÞìáôá öõóéêÞ êáé ãåùìåôñßá, åß÷áìå åí ôù ìåôáîý ìåßíåé áðü ôïõò ÷ßëéïõò ìüíï ðåíÞíôá Ýíáò, óôç Ó÷ïëÞ ôçò ÊáóôÝëëáò. Áðü ôïõò 51 ïé 20 èåùñçèÞêáíå åðéôõ÷üíôåò êé ïé 31 åðéëá÷üíôåò. ÔåëéêÜ Ýðåéôá áðü ðáñáóôÜóåéò ôùí ãïíÝùí êáé ôùí åðéëá÷üíôùí óôïí õðïõñãü Å.Í., ôï õðïõñãåßï Þôáí ôüôå óôçí ïäü Êïëïêïôñþíç 11 óôçí ÁèÞíá, êáé êõñßùò ãéáôß ï áíéøéüò ôïõ õðïõñãïý Þôáí ðåíôçêïóôüò ðñþôïò, ï õðïõñãüò ðÞñå üëïõò ôïõò åðéëá÷üíôåò. Ôá Ýîïäá óôç Ó÷ïëÞ ôçí åðï÷Þ åêåßíç Þôáí õðÝñïãêá ãéá ôïõò ãïíåßò ìáò ðïõ áãùíéóôÞêáíå ðïëý óêëçñÜ ãéá íá ôá öÝñïõí âüëôá. Ç Ó÷ïëÞ Þôáí äçìüóéá áëëÜ ðëçñþíáìå ôéò óôïëÝò, ôï ëïéðü ñïõ÷éóìü, ôï öáãçôü, ôá ðëõóôéêÜ, ôá âéâëßá, ôéò... æçìéÝò áëëÜ êáé ôá äßäáêôñá ðïõ ôá ïíïìÜæáíå “åããñáöÝò”. Äßíáìå êÜèå ìÞíá: Ôñïöåßá 510.000 äñ÷., ðëõóôéêÜ 30.000, æçìéÝò 10.000 êé “åããñáöÝò” Üëëåò 10.000. Óýíïëï 560.000 äñ÷. ôçò åðï÷Þò åêåßíçò. Ç óôïëÞ õðçñåóßáò ðïõ öïñÜãáìå ìÝóá óôç Ó÷ïëÞ, ôï ÷åéìþíá, Þôáí ìáýñï ìðïõöÜí êáé ðáíôåëüíé ì’ Üóðñï ðïõêÜìéóï êáé ìáýñç ãñáâÜôá êáé ôï êáëïêáßñé ÷áêß ðïõêÜìéóï êáé ðáíôåëüíé. Ç óôïëÞ åîüäïõ Þôáí ç Íï 8 ìáýñç ãéá ôï ÷åéìþíá êáé ëåõêÞ ãéá ôï êáëïêáßñé. Óôá åêðáéäåõôéêÜ ôáîßäéá, óôçí êùðçëáóßá, óôç éóôéïðëïÀá êáé óôá ðñùñáôéêÜ öïñÜãáìå ìðëå öüñìåò. Ôéò óôïëÝò ôéò ñÜâáìå óôï Âéíôæçëáßï êáé ôéò ðëçñþíáìå ìå... äüóåéò. Ôñþãáìå óå ôñáðÝæéá ôùí 10

áôüìùí êáé êáèüìáóôå óå ðÜãêïõò åêôüò áð’ ôïí ôñáðåæÜñ÷ç, ìáèçôÞ ìåãáëýôåñçò ôÜîçò, ðïõ êáèüôáíå óå êáñÝêëá. Ôï óõóóßôéï Þôáí êáëü ãéá ôá ìÝôñá ôçò åðï÷Þò, áëë’ åìåßò, ç ãåíéÜ ôïõ ðïëÝìïõ êáé ôçò êáôï÷Þò äåí åß÷áìå ÷ïñôÜóåé áêüìç. Ôá êáëýôåñÜ ìáò öáãçôÜ Þôáí ðáóôßôóéï Þ ìáêáñüíéá ìå êéìÜ ôéò ÊõñéáêÝò, ðéëÜöé ìå êñÝáò ôéò Ôñßôåò êáé êñÝáò êïêêéíéóôü ìå ðáôÜôåò ôçãáíéôÝò êÜèå ÐÝìðôç. ÔåôÜñôç êáé ÐáñáóêåõÞ ôñþãáìå øÜñé. ØÜñé øéëü âÝâáéá áëëÜ öñåóêüôáôï. Ôá êïôüðïõëá êáé ôá êáôåøõãìÝíá øÜñéá äåí åß÷áí ìðåé áêüìá óôç æùÞ ìáò. ÊÜèå ðñùß ôñþãáìå Ýíá áõãü êáé âïýôõñï öñÝóêï ìå ìáñìåëÜäá. Ôï âïýôõñï ôï ’êïâå ï Öþôçò ï êáìáñþôïò ìå ìïíáäéêÞ ìáåóôñßá ðïõ óõíáãùíéæüôáíå ôï... ôóéãáñü÷áñôï. Ôï øùìß ôá äýï ðñþôá ÷ñüíéá Þôáí êé áõôü ìåôñçìÝíï. ÂÝâáéá ç æùÞ Þôáí êáé óôá óðßôéá ìáò ôüôå äýóêïëç. Äåí åß÷áìå áêüìç ïñèïðïäÞóåé áð’ ôá äåéíÜ ôïõ ðïëÝìïõ êáé ôá åðáêüëïõèÜ ôïõ. Ç Ó÷ïëÞ Þôáí çìéóôñáôéùôéêÞ êé åß÷å óôñáôéùôéêÞ ðåéèáñ÷ßá. Ïé ìáèçôÝò Þôáí ïñãáíùìÝíïé êáôÜ ôÜîåéò êáé ôìÞìáôá. Ç êÜèå ôÜîç åß÷å ôïí áñ÷çãü ôçò. Ïé ìáèçôÝò ôùí ìéêñüôåñùí ôÜîåùí Þôáí êáôÜ “âáèìü” íåüôåñïé ôùí ìåãáëõôÝñùí. Ïöåßëáíå ìÜëéóôá íá ôïõò áðåõèýíïíôáé óôïí ðëçèõíôéêü, íá ôïõò ÷áéñåôÜíå óôñáôéùôéêÜ êáé íá õðáêïýí óôéò åíôïëÝò ôïõò. Ç ÔåôÜñôç ôÜîç Þôáí ç äéïéêïýóá êé ï áñ÷çãüò ôçò åðéêåöáëÞò ôùí ìáèçôþí. Ïé áñ÷áéüôåñïé åß÷áí ôï ðñïíüìéï íá êÜíïõí êáøþíé óôïõò íåüôåñïõò êé éäéáßôåñá óôïõò ðñùôïåôåßò. ¹ôáí ìéá äéáóêÝäáóç ãé’ áõôïýò ðïõ ôï êÜíáíå êé áðü åíü÷ëçóç ìÝ÷ñé... ìáñôýñéï ãé’ áõôïýò ðïõ Ýðñåðå íá ôï õðïóôïýí. Áñ÷ßæáíå áðü åñùôéêÞ åîïìïëüãçóç óôï... ãëüìðï, Þ åëáöñü ôñï÷Üäçí, êáé êáôáëÞãáíå óôï áíåâïêáôÝâáóìá, ôñÝ÷ïíôáò, ôùí áìÝôñçôùí óêáëéþí ôçò Ó÷ïëÞò Þ êáé ãéáôß ü÷é óå ìéá êáôÜ...

“ëÜèïò” âïõôéÜ óôç èÜëáóóá. Õðåýèõíïò ãéá ôçí ôÞñçóç ôçò ðåéèáñ÷ßáò êáé ôïõ ðñïãñÜììáôïò Þôáí ï ïðëïíüìïò ìå üðëá ôïõ ôï ðïéíïëüãéï êáé ôçí êáìðÜíá. Ïé ðïéíÝò áñ÷ßæáíå áðü óôÝñçóç åîüäïõ, êïýñåìá, ç ðåñßöçìç êïõñÜ åí ÷ñù êáé êáôáëÞãáíå óôçí ïñéóôéêÞ áðïâïëÞ. ¼ëåò ïé ðïéíÝò Ýðñåðå íá èåùñçèïýí êé... åðáõîçèïýí áð’ ôïí õðïäéïéêçôÞ Þ ìÜëëïí ôïí êýñéï õðïäéïéêçôÞ. Ç æùÞ ìÝóá óôç Ó÷ïëÞ ñõèìéæüôáíå ìå ôéò öùíÝò êáé ôçí êáìðÜíá ôïõ ïðëïíüìïõ. ¸÷åé ìåßíåé áîÝ÷áóôïò ï áíáôñé÷éáóôéêüò Þ÷ïò ôçò êáôÜ ôçí ðñùéíÞ Ýãåñóç óôéò Ýîé êáé ìéóÞ êÜèå ðñùß Þ ôï ÷áñìüóõíï ÷ôýðçìÜ ôçò óôéò åðôÜ ôï âñÜäõ üôáí óÞìáéíå ðÝñáò ìáèçìÜôùí êáé ìåëÝôçò. Ôá ìáèÞìáôá Þôáí ðïëëÜ êáé äýóêïëá. Âéâëßá äåí õðÞñ÷áíå êé ïé êáèçãçôÝò áíáãêáæüíôïõóáí áíôß íá äéäÜóêïõí íá õðáãïñåýïõí êé åìåßò íá... ãñÜöïõìå. ¸÷ïõí ðåñÜóåé 50 ÷ñüíéá áðü ôüôå êé áêüìç óôï ìåóáßï äÜêôõëï ôïõ äåîéïý ìïõ ÷åñéïý õðÜñ÷åé ï êÜëïò áð’ ôï ãñÜøéìï. Åß÷áìå êáëïýò êáèçãçôÝò áëëÜ êé åìåßò, ïé ìáèçôÝò, ðñïóðáèïýóáìå óêëçñÜ íá ìïñöùèïýìå ãéá íá ðåôý÷ïõìå óôïí áãþíá ôçò åðéâßùóçò. Ôï äéÜâáóìá Þôáí êé ç ìüíç äéáóêÝäáóÞ ìáò. Ïé êáèçãçôÝò ìáò êé éäßùò óôá íáõôéêÜ ìáèÞìáôá, ðïõ ìáò åíäéáöÝñáíå ðåñéóóüôåñï, ðïëëÝò öïñÝò “éäñþíáíå” áð’ ôéò óùóôÝò ðáñáôçñÞóåéò ìáò. ÕðÞñ÷å ìéá åõãåíéêÞ Üìéëëá ìåôáîý ôùí ìáèçôþí. Áð’ ôïõò êáèçãçôÝò îå÷þñéæá ðñïóùðéêÜ, ôïí êáèçãçôÞ ôçò íáõôéëßáò Íéê. ÊñïíôÞñç, ôïõ íáõôéêïý äéêáßïõ êáé íáõôéêÞò ôÝ÷íçò Æçí. Óäïýãêï, ôùí áããëéêþí ìßóôåñ ÔóÜïõí êáé ôï ìáèçìáôéêü Çë. Êïíôïãéùñãüðïõëï. Åîüäïõò âãáßíáìå ìüíï ôéò ÊõñéáêÝò êáé ãéïñôÝò êé åöüóïí äåí åßìáóôå ôéìùñçìÝíïé. Ïé ôñéôïåôåßò êáé ôåôáñôïåôåßò åß÷áí ìáèÞìáôá êáé ôçí ÊõñéáêÞ ôï ðñùß, áóýñìáôï êáé ìåôåùñïëïãßá, âãáßíáìå ìüíï ô’ áðüãåõìá ôçò ÊõñéáêÞò. Åß÷áìå üìùò êáé ôéò “ðëÜêåò” Ðåñßðëïõò

41

Ç Ó÷ïëÞ ôçò ¾äñáò

Ïé ìáèçôÝò åéò ôï ãåýìá

ËÞøç õøþí êáé ðáñáôçñÞóåéò

ìáò. ¸íá ÓáââÜôï áðüãåõìá, åßìáóôå ôåôáñôïåôåßò, åß÷áìå ìåôåùñïëïãßá ìå ôïí óìÞíáñ÷ï ÂïõñëÜêç. Áðïõóßáæáí üìùò ôñåéò óõììáèçôÝò ìáò ðïõ åß÷áí âãåé ì’ Ýíá êïôåñÜêé, ôïí Áßïëï, áëëÜ ôï ìðïõñßíé ðïõ åß÷å îåóðÜóåé ôïõò åìðüäéæå íá ãõñßóïõí. Ï õðïäéïéêçôÞò ôüôå âãÞêå ìå ôçí äåêáïêôÜêïðï, áöïý ôçí åðÜíäñùóå ìå ôïõò ðéï ãåñïýò óõììáèçôÝò ìáò ãéá íá âïçèÞóïõí ôïõò... èáëáóóüëõêïõò. Ï ìåôåùñïëüãïò ìå ôç ìéóÞ ôÜîç äåí ìðïñïýóå âÝâáéá íá êÜíåé óùóôü ìÜèçìá, Ýôóé ìéá êáé ôï ìðïõñßíé Þôáí åðßêáéñï æÞôçóå íá óçêùèåß êÜðïéïò íá åîçãÞóåé ðþò ó÷çìáôßæïíôáé ïé êáôáéãßäåò. Åãþ Þìïõíá åéäéêüò íá ìéìïýìáé ôïí êáèçãçôÞ ó’ áõôü åéäéêÜ ôï èÝìá. Ïé ðáñáéíÝóåéò, ôá ÷áìüãåëá êé ïé... óêïõíôéÝò ôùí óõììáèçôþí ìïõ, ì’ áíáãêÜóáíå íá óçêùèþ êáé íá... ðáßîù ôï ñüëï ìïõ. Ï óìÞ42

Ðåñßðëïõò

íáñ÷ïò óôçí áñ÷Þ åíèïõóéÜóôçêå ðïõ ôá ‘ëåãá ôüóï ùñáßá áëë’ üôáí áíôéëÞöèçêå ôé óõíÝâáéíå... ðïéïò åßäå ôï Èåü êáé äå öïâÞèçêå... ÐÜíôùò äå ìå... êïýñåøå. ÊÜèå ìÝñá ãéíüôáíå Ýðáñóç êé õðïóôïëÞ óçìáßáò óôï ìåãÜëï éóôü ìðñïóôÜ óôç Ó÷ïëÞ. Õðåýèõíïò ãéá ôç óçìáßá Þôáí ï ôìçìáôÜñ÷çò õðçñåóßáò ðïõ üñéæå óõíÞèùò áíôéêáôáóôÜôç ôïõ Ýíá ôñéôïåôÞ ìå... äõíáôÞ öùíÞ. ¸íá ÊõñéáêÜôéêï áðüãåõìá ðïõ ç ðáñáëßá Þôáí ãåìÜôç êüóìï ï êýñéïò “õðåýèõíïò” îå÷Üóôçêå êáé ðÞãå êáèõóôåñçìÝíá íá êÜíåé õðïóôïëÞ. Öþíáîå ìå ôïí ôçëåâüá “¿ñá óçìáßáò. Ðñïò õðïóôïëÞ óçìáßáò ðñïóï÷Þ”. ÓôáìáôÞóáíå ïé ðÜíôåò êáé óôñÝøáíå üëïé ðñïò ôç óçìáßá. Ïé ìáèçôÝò êé ïé ÷ùñïöýëáêåò ôïõ íçóéïý óçêþóáíå ôï ÷Ýñé ãéá ÷áéñåôéóìü ìüëéò áêïõóôåß ôï “õðü-

óôåéëïí”. Ôüôå áíôéëçöèÞêáíå üôé äåí õðÞñ÷å óçìáßá. ÊÜðïéïò óõììáèçôÞò ôïõ “îå÷áóéÜñç”, ãéá íá ôïí êáëýøåé, ôçí åß÷å êáôåâÜóåé... áíåðßóçìá êáé ðáñÝëåéøå íá ôïí åéäïðïéÞóåé. ¸ãéíå ôÝôïéá ðëÜêá ðïõ êñáôÜåé ìÝ÷ñé óÞìåñá. Áêüìç ôïí ñùôÜìå ðïõ åßíáé ç... óçìáßá. Ç äéáóêÝäáóç ìáò óôéò åîüäïõò óôçí ¾äñá Þôáí ôï... ðåñðÜôçìá. Ðïëý óðÜíéá êáèüìáóôå óå êáíÜ êáöåíåßï Þ æá÷áñïðëáóôåßï, êáöåôÝñéåò ôüôå äåí õðÞñ÷áíå, êáé óôéò ôåëåõôáßåò ôÜîåéò êé üôáí Ýöôáíå ôï ÷áñôæéëßêé óôçí ôáâÝñíá ôïõ Íôïýóêïõ ðïõ ðáñáããÝëíáíå ìéá ìåñßäá ôçãáíéôÝò ðáôÜôåò Þ ìáñßäåò êáé ìéóÞ ïêÜ êñáóß ãéá... äÝêá Üôïìá. Óôï ìáãáæß ôïõ ÓïõñÝëç äéáôçñåßôáé áêüìç ôï ôåöôåñÜêé ìå ôá ïíüìáôá üóùí ðáßñíáìå âåñåóÝ ôóéãÜñá. Ôçí ðñþôç ÊõñéáêÞ ðïõ âãÞêáìå åîüäïõ ìéá ðáñÝá áðü ôÝóóåñéò ðñùôïåôåßò ãíùñßóáíå óôï Êáìßíé äýï êïðåëéÝò. ÅðåéäÞ ôï äéáêñéôéêü ôçò ôÜîçò, Üãêõñá êé áñéèìüò Ýíá, åß÷å ìéóïîçëùèåß áð’ ôï ìáíßêé êÜðïéïõ ìáèçôÞ ôá êïñßôóéá ðñïóöåñèÞêáíå íá ôï ñÜøïõíå. ÌðÞêáíå ôüôå üëïé óôçí áõëÞ ôïõ óðéôéïý, ôïõò êåñÜóáíå ãëõêü ôïõ êïõôáëéïý, ñÜøáíå ôçí Üãêõñá êáé... ôßðïôá Üëëï. Ôç ÄåõôÝñá ôï ðñùß ðáñïõóéÜóôçêå óôç Ó÷ïëÞ ìéá åðéôñïðÞ ìå ôï Ìçôñïðïëßôç åðéêåöáëÞò êé áðáéôÞóáíå áð’ ôïí õðïäéïéêçôÞ ôçí ðáñáäåéãìáôéêÞ ôéìùñßá ôùí ôåóóÜñùí ìáèçôþí. ÓõóôÜèçêå áìÝóùò ðåéèáñ÷éêü óõìâïýëéï ìå óêïðü ôçí áõóôçñÞ ôéìùñßá ôùí “ãáìðñþí” üðùò ôïõò âáöôßóáíå áðü ôüôå. Åõôõ÷þò åðéêñáôÞóáíå ïé óþöñïíåò êáé ôç ãëéôþóáíå ìå ìéá êïõñÜ åí ÷ñù êáé êÜôé ìéêñïáðïâïëÝò. ¢ëëç ìéá öïñÜ ôñåéò ôñéôïåôåßò ðÞñáí áðü ðßóù ìéá êïñéôóßóôéêç ðáñÝá êé áëëçëïðåéñáæüíôïõóáí. ÊÜðïéá óôéãìÞ ïé êïðÝëåò ìðÞêáíå ó’ Ýíá äéþñïöï óðßôé. Ïé äéêïß ìáò áðïöáóßóáíå íá ôïõò êÜíïõí... êáíôÜäá. Óôï öüñôå ëïéðüí ôïõ ôñáãïõäéïý âãÞêå áð’ ôï ðÜíù ðÜôùìá ï ÓðáëéÝñçò, åß÷å ðÜåé ãéá åðßóêåøç öáßíåôáé êáé ôïõò... ìðïõãÝëùóå. Ïé óõììáèçôÝò êé üëïé ïé ìáèçôÝò ôçò Ó÷ïëÞò, ôá “óêïëüðáéäá”, üðùò ìáò ëÝãáíå ïé õäñáßïé, åß÷áìå ï êáèÝíáò ôï ðáñáôóïýêëé ôïõ. Ôïí ðéï åõãåíÞ ôïí ëÝãáìå... ÃÜéäáñï. ÊáóÝëá ïíïìÜæáìå Ýíá ðïëý áãáðçôü óõììáèçôÞ ðïõ ôï êåöÜëé ôïõ åß÷å ðåñßìåôñï 42 åêáôïóôÜ êé ï ñÜöôçò ìðÝñäåøå ôá ìÝôñá ôïõ êåöáëéïý ôïõ ì’ áõôÜ ôçò ìÝóçò ôïõ. ‘¸íáí Üëëï ðïõ Þôáí ðåéñá÷ôÞñé áëëÜ äåí ôïõ öáéíüôáíå ôïí “âÜöôéóå” ï êáèçãçôÞò ôùí Åëëçíéêþí, Áíôùíüðïõëïò, ...ÓïõðéÜ. ÊÜðïéïí ôïí ëÝãáìå ¾ðáñ÷ï, êáé ôïõ Üñåóå, áëë’ åìåßò åííïïýóáìå... ºððáñ÷o. Ïé äýï ðéï ìéêñïß ôçò ôÜîçò Þôáí ï Öáíïýñéïò êé ï Öïõíôïýêïò. ÂÝâáéá Ýíáò áð’ ôïõò “óçìáíôéêïýò” ôçò ôÜîçò Þôáí ï Êáñößäçò ðïõ

Ç Ó÷ïëÞ ôçò ¾äñáò

ÌáèçôÝò ôçò Ó÷ïëÞò ìåôÜ ôïõ Äéåõèõíôïý êáé Õðïäéåõèõíôïý

Ôï äéäáêôéêü ðñïóùðéêü ôçò Ó÷ïëÞò

åß÷å ðÜñå - äþóå ìå ôïí ìåãÜëï... êôéñéÜñ÷ç êïéíþò ðñüêá. Äåí ðñÝðåé íá îå÷Üóïõìå êáé ôïí Âëá÷Üâá ðïõ Þôáí ç åõãåíéêÞ ÝêöñáóÞ ôïõ ...ÂëÜ÷ïò. Äýï ôïõò ëÝãáìå Ì... ìå äéáöïñåôéêÝò êáôáëÞîåéò üìùò êáé ÷ùñßò Üëëá... ó÷üëéá. Ï ìüíïò ðïõ äåí åß÷å ðáñáôóïýêëé Þôáí ï ÃéÜííçò, Ýíáò áð’ ôïõò ðÝíôå ÃéÜííçäåò ôçò ôÜîçò, ãéáôß ôï åðþíõìü ôïõ Þôáí ôï ßäéï... ðáñáôóïýêëé. ËÝãáìå êÜðïéïí

ðñüîåíï ãéáôß Ýãåñíå ï áñéóôåñüò þìïò ôïõ áð’ ôï âÜñïò ôùí ...ðáñáóÞìùí. Ðïíôéêü, ãéáôß ôï ðñùß áíôß ãéá ôóÜé Ýðéíå... ìåëÜíé. Åß÷áìå åðßóçò ôïí ÃëÜñï, ôç Ìáúìïý, ôïí Ôñåëü, ôïí ÊéôñéëÜêç Þ ÃïõñïõíÜêé, ôïí Ìáíþëï, ôïí ×ßôëåñ, ôïí ÓÜëôóá, ôïí Ìýôéêá, ôïí ÁóöÜêá ê.á. ÁëëÜ êáé óôïõò êáèçãçôÝò ìáò åß÷áìå äþóåé “êáëëéôå÷íéêÜ” øåõäþíõìá üðùò: Óðáæïöôåñïýãáò, ÊáôáëÜâáôå, ÔÝï,

Ìðáïõëïóôåßëáôåò, Ðéôóéñßêïò, Ðéãêïõßíïò, Íôßëéôæåñ êáé Ãýöôïò. Ôá êáñÜâéá ôçò ãñáììÞò (ÐåéñáéÜ, Áßãéíá, ÌÝèáíá, Ðüñï, ¾äñá êáé ÓðÝôóåò) Þôáí ôï Íßêç, ÊáëáìÜñá, Êýêíïò, Ðßíäoò êáé ÍåñÜéäá. Ì’ áõôÜ ðñùôïôáîéäÝøáìå êáé...ðñùôïîåñÜóáìå áëëÜ ôåëéêÜ ðåôý÷áìå áõôü ðïõ èÝëáìå êáé ãßíáìå êáðåôáíáßïé. Ï ôßôëïò “Ôá ôÝóóåñá ðÝôñéíá ÷ñüíéá” áêïýãåôáé óêëçñüò óáí... ðÝôñá áëë’ åßíáé ðÝñá ãéá ðÝñá áëçèéíüò, ¸ôóé áéóèáíüìáóôå ôüôå. ÄåêáðåíôÜ÷ñïíá ðáéäéÜ ðïõ öýãáìå ðñüùñá áð’ ôá óðßôéá ìáò êáé âñåèÞêáìå êëåéóìÝíïé óôïõò ðÝôñéíïõò ôïß÷ïõò ôçò Ó÷ïëÞò ðïõ êé áõôÞ ìå ôç óåéñÜ ôçò åßíáé ÷ôéóìÝíç óå ìéá ôåñÜóôéá... ðÝôñá ôçí ¾äñá. Èá èõìüìáóôå üìùò ðÜíôá ì’ áãÜðç êáé íïóôáëãßá ôçí ðÝôñéíç Ó÷ïëÞ ìáò ðïõ ìáò ðÞñå ðáéäéÜ êáé ìáò Ýâãáëå Üíäñåò. Ôïõò Üîéïõò êáèçãçôÝò ìáò ðïõ ìáò äþóáíå ôá åðéóôçìïíéêÜ åöüäéá ãéá í’ áãùíéóôïýìå óôï äéåèíÞ íáõôéëéáêü óôßâï êáé ôçí éóôïñéêÞ ¾äñá ðïõ ìáò ðüôéóå ì’ áãÜðç ãéá ôç èÜëáóóá êáé ìáò Ýêáíå óùóôïýò íáýôåò. Ôþñá, Ýðåéôá áðü ìéóü áéþíá áðü ôüôå ðïõ ðñùôïðÜôçóá óôçí ¾äñá áí îáíÜñ÷éæá ôçí êáñéÝñá ìïõ èá îáíáöïéôïýóá óôçí ðÝôñéíç Ó÷ïëÞ áëëÜ è’ Üëëáæá ôçí åðéêåöáëßäá ôùí áíáìíÞóåþí ìïõ óå “ÔÝóóåñá ÄÉÁÌÁÍÔÅÍÉÁ ÷ñüíéá”. Ðåñßðëïõò

43

ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΕΣΠΩΝ Áðü ôçí ÅéñÞíç ÊïõôóåñÞ, Õðåýèõíç ÐñïãñÜììáôïò «Ðñïóôáóßá ôçò åíäçìéêÞò ÐÝóôñïöáò ôçò ÐñÝóðáò»  ÐÑÅÓÐÁ, Ç ÏÍÏÌÁÓÉÁ ÊÁÉ Ç ÈÅÓÇ ÔÇÓ Ç ÐñÝóðá âñßóêåôáé óôç ÄõôéêÞ Ìáêåäïíßá, óôï íïìü Öëþñéíáò êáé ðñïóäéïñßæåôáé óôá áíáôïëéêÜ êáé íüôéá áðü ôá âïõíÜ Âáñíïýò êáé ÔñéêëÜñéï, åíþ óôá äõôéêÜ êáé âüñåéá áðü ôá óýíïñá ìå ôçí Áëâáíßá êáé ôçí ðÃÄÌ áíôßóôïé÷á. Ìå ôï üíïìá ÐñÝóðá óôçí ÅëëÜäá áíáöåñüìáóôå óôçí ðåñéï÷Þ ôùí äýï ëéìíþí, óôá ãýñù âïõíÜ ðïõ ôéò ðåñéâÜëëïõí êáé óôïõò äþäåêá óçìåñéíïýò ïéêéóìïýò ôçò. Óçìáíôéêü ôìÞìá ôùí óõíüñùí ôùí ôñéþí ÷ùñþí åßíáé ìÝóá óôéò ëßìíåò. Ôç ÌéêñÞ ÐñÝóðá ìïéñÜæïíôáé ç ÅëëÜäá êáé ç Áëâáíßá, åíþ ôç ÌåãÜëç êáé ïé ôñåéò ÷þñåò. Ç ÌéêñÞ êáé ç ÌåãÜëç ÐñÝóðá åßíáé áðü ôéò ðáëéüôåñåò åõñùðáúêÝò ëßìíåò êáé ç ýðáñîç ôïõò êáèïñßæåé ôç ãåùìïñöïëïãßá ôçò ðåñéï÷Þò, åíþ åßíáé ç âáóéêÞ ðçãÞ ðëïýôïõ, æùÞò êáé ðïëéôéóìïý.  ÍÇÓÉÄÁ ÔÙÍ ÂÏÕÍÙÍ Ç óýíèåóç ðïëëþí êáé äéáöïñåôéêþí ÷áñáêôçñéóôéêþí óå Ýíáí ìéêñü ó÷åôéêÜ ÷þñï (330ô.÷ëì) üðùò áõôüò ôçò ÐñÝóðáò ðñïóäßäåé óôçí ðåñéï÷Þ äéáêñéôü öõóéêü ðëïýôï. Áêüìá êáé óÞìåñá õðÜñ÷ïõí êáé óõíèÝôïíôáé ðïëõðïßêéëá êáé äõóåýñåôá –ðëÝïí– ÷áñáêôçñéóôéêÜ. Ç ïìïñöéÜ êáé ôï áíÜãëõöï ôïõ ôïðßïõ, ïé ëßìíåò, ôá âïõíÜ, ôá äÜóç, ç ðëïýóéá ÷ëùñßäá êáé ðáíßäá, ôá óðÜíéá õäñüâéá ðïõëéÜ, ïé ðáñáäïóéáêïß ïéêéóìïß, ôá âõæáíôéíÜ êáé ìåôáâõæáíôéíÜ ìíçìåßá åßíáé ïñéóìÝíá áðü ôá ÷áñáêôçñéóôéêÜ ôçò. ÅðéðëÝïí ðïëëÝò åíäçìéêÝò ìïñöÝò æùÞò Þ åßäç ìå ðåñéïñéóìÝíç ãåùãñáöéêÞ åîÜðëùóç óå ðáãêüóìéï, åèíéêü êáé âáëêáíéêü åðßðåäï áðáíôþíôáé áêüìç óôçí ðåñéï÷Þ. ÐáñÜëëçëá åäþ ï Üíèñùðïò ùò áðïäÝêôçò êáé ÷ñÞóôçò ôùí æùïäïôþí ðñùôïãåíþí ðüñùí ãéá åêáôïíôÜäåò ÷ñüíéá ìå ôéò ðáñáäïóéáêÝò ìïñöÝò åíáó÷üëçóçò (áëéåßá, ãåùñãßá, êôçíïôñïößá) êáèüñéóå óå óçìáíôéêü âáèìü ôçí áíÜðôõîç êáé äéáôÞñçóç áõôÞò ôçò ðïéêéëïìïñößáò.

44

Ðåñßðëïõò

Ç áðïìüíùóç áðü ôá áóôéêÜ êÝíôñá, ç èÝóç ôçò ðåñéï÷Þò, êáèþò êáé ôá éóôïñéêÜ ãåãïíüôá ðïõ Ý÷ïõí ëÜâåé ÷þñá, áëëÜ êáé ç óõíå÷üìåíç ðáñïõóßá áíèñþðùí áðü ôçí åðï÷Þ ôïõ ÷áëêïý êáé ôïõ óéäÞñïõ, Ý÷ïõí äçìéïõñãÞóåé ìéá áîéüëïãç ðïëéôéóôéêÞ öõóéïãíùìßá. Áðü ôçí åðï÷Þ ôïõ Âõæáíôßïõ êáé ìåôÜ Ý÷ïõí ìåßíåé åéêïóéÝîé ÂõæáíôéíÜ êáé ìåôáâõæáíôéíÜ ìíçìåßá óå üëç ôçí ÐñÝóðá: Íáïß, îùêëÞóéá, ìïíáóôÞñéá, åñçìçôÞñéá, áóêçôÞñéá, áóêçôéêÜ êïéíüâéá êáé âñá÷ïãñáößåò ðïõ óôÝêïíôáé áêüìá ðÜíù óå ëüöïõò Þ êáèñåöôßæïíôáé óôá íåñÜ ôçò ëßìíçò êáé åíóùìáôþíïíôáé ðëÞñùò óôï ôïðßï. Ôá öõóéêÜ õëéêÜ óå áíåðåîÝñãáóôç ìïñöÞ, üðùò ðÝôñá, ÷þìá, îýëá, êáëÜìéá, áðïôÝëåóáí êýñéï êáôáóêåõáóôéêü õëéêü ãéá ôá êôßóìáôá ôçò ðåñéï÷Þò. ÐïëëÜ áðü áõôÜ áêüìá –êáé éäéáßôåñá óôïí ¢ãéï Ãåñìáíü– óþæïíôáé óå êáëÞ êáôÜóôáóç èõìßæïíôáò ðüôå åðï÷Ýò åðÜñêåéáò êáé ðüôå äõóêïëéþí.  Ç ËÉÌÍÇ ÌÉÊÑÇ ÐÑÅÓÐÁ Åßíáé Ýíáò áðü ôïõò óçìáíôéêüôåñïõò âéïôüðïõò áõôÞò ôçò ðåñéï÷Þò. Ùò õãñüôïðïò ðñïóöÝñåé ðëçèþñá ùöåëåéþí ôüóï ãéá ôïí Üíèñùðï üóï êáé ãéá ôçí Üãñéá æùÞ. Ðñüêåéôáé ãéá ìéá áðü ôéò ðáëéüôåñåò ëßìíåò ôçò Åõñþðçò êáé áðü ôéò ëéãïóôÝò üðïõ ðïëëÜ óðÜíéá åßäç ðïõëéþí öùëéÜæïõí. Ïé ÁñãõñïðåëåêÜíïé óÞìåñá óôçí ÐñÝóðá Ý÷ïõí ôçí ìåãáëýôåñç áíáðáñáãùãéêÞ áðïéêßá óôïí êüóìï êáé, ãéá ôéò Ëáããüíåò åßíáé ç äåýôåñç óçìáíôéêüôåñç ðåñéï÷Þ óôçí Åõñþðç, åíþ ãéá ôéò Óôá÷ôü÷çíåò, áðïôåëåß ôç ìïíáäéêÞ ðåñéï÷Þ óôçí ÅëëÜäá üðïõ áíáðáñÜãïíôáé.  Ç ÐÑÏÓÔÁÓÉÁ ÔÇÓ ÐÑÅÓÐÁÓ Ç ÐñÝóðá åßíáé ç ìïíáäéêÞ ðåñéï÷Þ óôçí ÅëëÜäá ðïõ ðñïóôáôåýåôáé áðü ôüóåò ðïëëÝò åëëçíéêÝò, åõñùðáúêÝò êáé äéåèíåßò óõìâÜóåéò êáé íüìïõò. Ó÷åäüí ïëüêëçñç ç ðåñéï÷Þ

Ôïðïãñáöéêüò ÷Üñôçò ôçò ðåñéï÷Þò ôùí Ðñåóðþí

êçñý÷èçêå Åèíéêüò Äñõìüò ôï 1974 êáé ëßãï áñãüôåñá ç ëßìíç ÌéêñÞ ÐñÝóðá áíáãíùñßóôçêå ùò Ýíáò áðü ôïõò óçìáíôéêüôåñïõò õãñïôüðïõò ôïõ êüóìïõ êáé áíáêçñý÷èçêå Õãñüôïðïò Äéåèíïýò Óçìáóßáò óôï ðëáßóéï ôçò Óýìâáóçò ÑáìóÜñ (1974). Ãéá ôçí ÅëëÜäá, ç ÌéêñÞ ÐñÝóðá áðïôåëåß ôïí êýñéï âéüôïðï ãéá ôçí áíáðáñáãùãÞ åéäþí ðïõëéþí ðïõ áðåéëïýíôáé ìå åîáöÜíéóç ðáãêïóìßùò. ¢ëëïé ÷áñáêôçñéóìïß ðñïóôáóßáò ðïõ éó÷ýïõí óôçí ÐñÝóðá åßíáé «Ôüðïò ÉäéáéôÝñïõ Öõóéêïý ÊÜëëïõò», êáèþò êáé Ðåñéï÷Þ ÓçìáíôéêÞ ãéá ôá ÐïõëéÜ.

O Åèíéêüò Äñõìüò Ðñåóðþí åßíáé ï ìåãáëýôåñïò êáé ìïíáäéêüò Åèíéêüò Äñõìüò ôçò ÷þñáò ðïõ ðåñéëáìâÜíåé ëßìíåò êáé ìÜëéóôá ôç ìßá áðü áõôÝò ùò ðõñÞíá áðüëõôçò ðñïóôáóßáò. Áí êáé ç áíáêÞñõîç ôçò ðåñéï÷Þò óå Åèíéêü Äñõìü ó÷åôßæåôáé êõñßùò ìå ôçí ïñíéèïðáíßäá êáé ôç ÷ëùñßäá, áñãüôåñá áðïäåß÷èçêå üôé ïé áîßåò ôçò ðåñéï÷Þò äåí åßíáé ìüíï áõôÝò áëëÜ êáé áêüìá ðïëëÜ Üëëá óçìáíôéêÜ óôïé÷åßá. ¸íá áêüìç äéáêñéôü ÷áñáêôçñéóôéêü ôïõ ôüðïõ áõôïý åßíáé ç óõíýðáñîç õøçëÞò âéïðïéêéëüôçôáò êáé ðïëëþí áíèñþðéíùí äñáóôçñéïôÞôùí. Ç ÐñÝóðá üìùò äåí ðåñéïñßæåôáé åíôüò ôùí åëëçíéêþí óõíüñùí. Ç ëåêÜíç ôùí Ðñåóðþí åêôåßíåôáé óå ôñåéò ÷þñåò, ÅëëÜäá, Áëâáíßá êáé ðÃÄÌ, Ý÷ïíôáò ùò êïéíü óçìåßï áíáöïñÜò ôéò ëßìíåò. Ï ìüíïò ôñüðïò ãéá íá åðéôåõ÷èåß óõíïëéêÞ êáé áðïôåëåóìáôéêÞ ðñïóôáóßá ôùí êïéíþí öõóéêþí êáé ðïëéôéóôéêþí áîéþí ôçò ïéêïëïãéêÜ åíéáßáò áõôÞò ðåñéï÷Þò êáé ôáõôü÷ñïíá áíÜðôõîç ðñïò üöåëïò ôùí êáôïßêùí åßíáé ïé ôñåéò ÷þñåò íá óõíåñãÜæïíôáé êáé íá óõìðñÜôôïõí ðñïò ôçí ßäéá êáôåýèõíóç. ÁðïôÝëåóìá áõôÞò ôçò äéáðßóôùóçò Þôáí ç ßäñõóç ôïõ ÐÜñêïõ Ðñåóðþí ùò äéáóõíïñéáêÞò ðñïóôáôåõüìåíçò ðåñéï÷Þò, ìå ÄéáêÞñõîç ôùí Ðñùèõðïõñãþí ôùí ôñéþí ÷ùñþí, óôéò 2 Öåâñïõáñßïõ ôïõ 2000, óôïí ¢ãéï Ãåñìáíü Ðñåóðþí. Áêïëïýèçóå ç èåóìïèÝôçóç ôçò äéáêñáôéêÞò óõíåñãáóßáò ìå ôç ëåéôïõñãßá ôçò ÓõíôïíéóôéêÞò ÅðéôñïðÞò ôïõ ÐÜñêïõ Ðñåóðþí (2001), üñãáíï ôï ïðïßï áðïôåëåß ôï ÷þñï óõæÞôçóçò êáé äéáìüñöùóçò óõíáßíåóçò ãéá ðïéêßëá æçôÞìáôá ðïõ áöïñïýí êáé ôéò ôñåéò ðëåõñÝò ôùí óõíüñùí. Óôï ðëáßóéï ôçò ëåéôïõñãßáò áõôïý ôïõ ïñãÜíïõ áíáðôýóóïíôáé åðßóçò óõãêåêñéìÝíá ðñïãñÜììáôá ìå óôü÷ï ôïí êïéíü ó÷åäéáóìü êáé ôçí õëïðïßçóç ìåëåôþí, Ýñãùí êáé äñÜóåùí ãéá ôçí åíáñìïíéóìÝíç ðñïóôáóßá êáé Þðéá áíÜðôõîç ïëüêëçñçò ôçò ëåêÜíçò.  ÐÑÏÓÐÁÈÅÉÅÓ ÐÑÏÓÔÁÓÉÁÓ Ç ÐñÝóðá ãéá ôïõò öõóéïëÜôñåò, ôïõò åðéóôÞìïíåò êáé áõôïýò ðïõ åíäéáöÝñïíôáí ãéá ôçí ðñïóôáóßá ôïõ ðåñéâÜëëïíôïò (¸ëëçíåò êáé îÝíïõò) Þôáíå Þäç ãíùóôÞ áðü ôéò áñ÷Ýò ôçò äåêáåôßáò ôïõ ’70. Åßôå ìåìïíùìÝíïé Üíèñùðïé åßôå äéÜöïñïé öïñåßò –üðùò ðåñéâáëëïíôéêÝò ïñãáíþóåéò– ðñáãìáôïðïéïýóáí äéÜöïñåò äñÜóåéò ãéá ôçí ðñïóôáóßá Þ áðïôñïðÞ êáôáóôñïöþí ôïõ ðåñéâÜëëïíôïò ìÝ÷ñé êáé ôéò áñ÷Ýò ôïõ 1990. ÏñéóìÝíåò áðü áõôÝò ôéò äñÜóåéò êáèïñßóáíå óçìáíôéêÜ ôçí ðåñáéôÝñù åîÝëéîç ôçò ðåñéï÷Þò. ÊÜðïéá ðáñáäåßãìáôá åßíáé: ç ßäñõóç ôïõ Åèíéêïý Äñõìïý Ðñåóðþí (1974), ïé ðñïóðÜèåéåò áðïôñïðÞò ôùí êáôáóôñïöéêþí Ýñãùí ðïõ ðåñéëáìâÜíïíôáí óôá ðëáßóéá ôïõ «Ìåóïãåéáêïý ÏëïêëçñùìÝíïõ ÐñïãñÜììáôïò» (1986) ê.á.

Íáüò ôïõ Áã. Ãåñìáíïý óôï ÷ùñéü ¢ãéïò Ãåñìáíüò. ÍïôéïáíáôïëéêÞ Üðïøç

 ÓÕÍÔÏÍÉÓÌÅÍÇ ÐÑÏÓÐÁÈÅÉÁ Ç áíáãíþñéóç ôçò öõóéêÞò êáé ðïëéôéóôéêÞò êëçñïíïìéÜò ôçò ðåñéï÷Þò ôùí Ðñåóðþí, êáèþò êáé ç ðñïóùðéêÞ óõìâïëÞ áôüÐåñßðëïõò

45

Çëéïâáóßëåìá óôç ëßìíç ôùí Ðñåóðþí

ìùí ðïõ Þäç äñïýóáí óôçí ðåñéï÷Þ, ïäÞãçóå äÝêá åõñùðáúêÝò ìç êñáôéêÝò ðåñéâáëëïíôéêÝò ïñãáíþóåéò –åðôÜ åê ôùí ïðïßùí åëëçíéêÝò– íá äçìéïõñãÞóïõí, ôï 1991, ôçí Åôáéñßá Ðñïóôáóßáò Ðñåóðþí (ÅÐÐ). Ôçí ðñùôïâïõëßá ßäñõóçò ôçò ÅÐÐ áíÝëáâáí ïé Ößëïé ôùí Ðñåóðþí êáé ôï WWF International. Ç ÅÐÐ åßíáé áóôéêÞ åôáéñßá ìç êåñäïóêïðéêïý ÷áñáêôÞñá êáé äñáóôçñéïðïéåßôáé áðïêëåéóôéêÜ óôç ëåêÜíç ôùí Ðñåóðþí. Óêïðüò ôçò ÅÐÐ åßíáé íá óõìâÜëëåé óôçí ðñïóôáóßá êáé äéáôÞñçóç ôïõ óõíüëïõ ôùí áîéþí ôçò ÐñÝóðáò. Ìüíéìç Ýäñá ôçò åßíáé ï ¢ãéïò Ãåñìáíüò Ðñåóðþí, åíþ ãéá ôéò áíÜãêåò ôïõ Äéáóõíïñéáêïý ÐÜñêïõ Ðñåóðþí (ÐÐ) ìéá ïìÜäá óõíåñãáôþí ôçò ÅÐÐ öéëïîåíåßôáé êáé åñãÜæåôáé óôá ãñáöåßá ôïõ WWF ÅëëÜò óôçí ÁèÞíá. Ïé êýñéïé óôü÷ïé / Üîïíåò ðïõ äéÝðïõí ôéò äñÜóåéò ôçò ÅÐÐ åßíáé: á) ç åðéóôçìïíéêÞ Ýñåõíá êáé ç åêðüíçóç ðñïãñáììÜôùí ãéá ôçí ðñïóôáóßá ôçò Üãñéáò æùÞò êáé ôçò âéïðïéêéëüôçôáò, â) ç åöáñìïãÞ ðéëïôéêþí ðñïãñáììÜôùí ìå óôü÷ï ôç äéáôÞñçóç ôçò öõóéêÞò êáé ðïëéôéóôéêÞò êëçñïíïìéÜò ôçò ÐñÝóðáò óå óõíäõáóìü ìå ôçí ðñïþèçóç Þðéùí ìïñöþí áíÜðôõîçò ã) ç óõìðëÞñùóç êáé õðïâïÞèçóç ôùí äñáóôçñéïôÞôùí öïñÝùí, äçìüóéùí Þ éäéùôéêþí, ãéá ôçí ïñèÞ äéá÷åßñéóç ôçò ðåñéï÷Þò, ä) ç õðïóôÞñéîç êáé ç ðñïþèçóç ôçò äéáêñáôéêÞò óõíåñãáóßáò ãéá ôçí ðñïóôáóßá üëçò ôçò ëåêÜíçò ôùí Ðñåóðþí êáé å) ç åíçìÝñùóç êáé åõáéóèçôïðïßçóç ôïõ êïéíïý ãéá ôéò áîßåò êáé ôç óçìáóßá ôçò ðåñéï÷Þò.  ÅÍÁ ÐÁÑÁÄÅÉÃÌÁ ÐÑÏÓÔÁÓÉÁÓ ÊÁÉ ÄÉÁÔÇÑÇÓÇÓ/ÔÁ ÕÃÑÁ ËÉÂÁÄÉÁ Áí ïé áíáëïãßåò åíüò öõóéêïý ïéêïóõóôÞìáôïò áíôéóôïé÷ïýóáí óôéò áíèñþðéíåò ëåéôïõñãßåò, ôüôå ãéá ôïí õãñüôïðï ç êáñäéÜ ôïõ åßíáé ôá õãñÜ ëéâÜäéá. Ðñüêåéôáé ãéá ôéò ñç÷Ýò ðáñáëßìíéåò ðåñéï÷Ýò, ïé ïðïßåò Ý÷ïõí ÷áìçëÞ âëÜóôçóç êáé 46

Ðåñßðëïõò

ðåñéïäéêÜ êÜèå ÷ñüíï ðëçììõñßæïíôáé ìå íåñü áíÜëïãá ìå ôçí áõîïìåßùóç ôçò óôÜèìçò ôçò ëßìíçò. Ôá õãñÜ ëéâÜäéá áðïôåëïýí êáôáöýãéï ãéá ðïëëïýò õäñüâéïõò ïñãáíéóìïýò, ëåéôïõñãïýí ùò êýñéïé ÷þñïé áíáðáñáãùãÞò ãéá ïñéóìÝíá åßäç øáñéþí êáé áìöéâßùí, åíþ åßíáé êáé ôüðïé äéáôñïöÞò ðïëëþí óðÜíéùí õäñüâéùí ðïõëéþí. Óôï ðáñåëèüí ðïëëÝò áíèñþðéíåò äñáóôçñéüôçôåò óôçí ðáñáëßìíéá æþíç, üðùò ç âüóêçóç ìå âïïåéäÞ, ôï êüøéìï êáé ôï êÜøéìï ôùí êáëáìéþíùí, óõíôåëïýóáí êáèïñéóôéêÜ óôç äçìéïõñãßá êáé óôç äéáôÞñçóç åêôåôáìÝíùí õãñïëéâáäéêþí åêôÜóåùí. ¹ôáí ìéá ìïñöÞ äéá÷åßñéóçò ðïõ ðñïåñ÷üôáí áðü ôçí ßäéá ôçí êáèçìåñéíÞ æùÞ. ÁõôÞ ç êáôÜóôáóç, Üëëáîå äñáóôéêÜ óôá ìÝóá ôïõ ’80 üôáí åãêáôáëåßöèçêå óôçí ðáñáëßìíéá ðåñéï÷Þ ç êôçíïôñïößá, êáèþò êáé ç åöáñìïãÞ ðáëéþí ìåèüäùí áëéåßáò ðïõ áðáéôïýóáíå ñç÷Ýò åêôÜóåéò ÷ùñßò êáëÜìéá. ÐáñÜëëçëá, ó÷åäüí ìçäåíßóôçêå êáé ç óõãêïìéäÞ ôïõ êáëáìéïý ùò æùïôñïöÞ Þ ïéêïäïìéêü õëéêü. ¸ôóé ðåñéïñßóôçêå óçìáíôéêÜ êáé ç ïðïéáäÞðïôå ìïñöÞ åðÝìâáóçò óôçí åðÝêôáóç ôùí êáëáìéþíùí ôüóï ðñïò ôçí áêôÞ üóï êáé ðñïò ôçí ëßìíç. Óáí áðïôÝëåóìá ôá ôåëåõôáßá ÷ñüíéá áíôß õãñþí ëéâáäéþí åß÷áìå ôç óõíå÷Þ áýîçóç ôùí åêôÜóåùí ôïõ êáëáìéþíá. Ïé áñíçôéêÝò åðéðôþóåéò áõôÞò ôçò åðÝêôáóçò åìöáíßóôçêáí ðïëý óýíôïìá. Óå ìéá äåêáåôßá ïé ðëçèõóìïß ôùí øáñéþí ð.÷. ôïõ Ãñéâáäéïý (Êõðñßíïò), ìåéþèçêáí áéóèçôÜ. ÐáñÜëëçëá ðïëëÜ åßäç õäñüâéùí ðïõëéþí, ðïõ äéáôñÝöïíôáé óå áõôÝò ôéò ðåñéï÷Ýò åîáöáíßóôçêáí Þ ìåéþèçêáí ð.÷. ç ×áëêüêïôá êáé ç ×ïõëéáñïìýôá åßíáé äýï áðü ôá åßäç ðïõ åðçñåÜóôçêáí Üìåóá. Ôï 1997, óå ðáñáëßìíéá ðåñéï÷Þ ôçò ÌéêñÞò ÐñÝóðáò, ç ÅÐÐ óå óõíåñãáóßá ìå ôï ÁñéóôïôÝëåéï ÐáíåðéóôÞìéï Èåóóáëïíßêçò êáé ôï Âéïëïãéêü Óôáèìü Tour du Valat ôçò Ãáëëßáò, îåêßíçóå ôçí ðåéñáìáôéêÞ äéá÷åßñéóç ôùí êáëáìéþíùí ãéá ôçí

áíáìÝíåôáé üôé èá ùöåëçèïýí Üìåóá êáé Ýììåóá.

Ôá åñåßðéá ôïõ íáïý ôùí Äþäåêá Áðïóôüëùí óôï íçóß ôïõ Áãßïõ Á÷éëëåßïõ

áðïêáôÜóôáóç ôùí õãñþí ëéâáäéþí óôçí ÐñÝóðá. Ïé ìÝèïäïé ðïõ åöáñìüóôçêáí Þôáí êïðÞ, âüóêçóç ìå âïõâÜëéá, êÜøéìï êáëáìéþí, êáèþò êáé óõíäõáóìïß áõôþí. Ôï 2001 ç ðåéñáìáôéêÞ äéá÷åßñéóç óõíå÷ßóôçêå êáé óå Üëëç ðáñáëßìíéá ðåñéï÷Þ ôçò ÌéêñÞò ÐñÝóðáò. ÁìÝóùò ìåôÜ áêïëïýèçóå ðñüôáóç ðñïãñÜììáôïò LIFE-Öýóç ìå ôç óõìðáñÜóôáóç üëùí ôùí áñìüäéùí ôïðéêþí êáé êñáôéêþí öïñÝùí ç ïðïßá êáé åãêñßèçêå áðü ôçí ÅõñùðáúêÞ ÅðéôñïðÞ. Ôï LIFE åßíáé ôï ïéêïíïìéêü üñãáíï-ôáìåßï ôçò ÅõñùðáúêÞò ÅðéôñïðÞò ãéá ôï ÐåñéâÜëëïí, ç ëåéôïõñãßá ôïõ ïðïßïõ îåêßíçóå ôï 1992. Åßíáé ôï âáóéêü ÷ñçìáôïäïôéêü üñãáíï ôçò ÅõñùðáúêÞò ¸íùóçò ãéá ôçí Üóêçóç ðåñéâáëëïíôéêÞò ðïëéôéêÞò. Óôü÷ïò ôïõ ðñïãñÜììáôïò LIFE-Öýóç «Ðñïóôáóßá êáé ÄéáôÞñçóç Åéäþí Ðñïôåñáéüôçôáò óôç ëßìíç ÌéêñÞ ÐñÝóðá» åßíáé ç áðïêáôÜóôáóç êáé äéá÷åßñéóç ôùí õãñþí ëéâáäéþí ôçò ëßìíçò ÌéêñÞ ÐñÝóðá ìÝóù á) ôçò äéá÷åßñéóçò ôçò ðáñáëßìíéáò âëÜóôçóçò êáé â) ôçò äéá÷åßñéóçò ôçò óôÜèìçò ôçò ëßìíçò. Ôï ðñüãñáììá Þäç åöáñìüæåôáé áðü ôïí Éïýëéï ôïõ 2002 êáé ïé âáóéêÝò ìÝèïäïé äéá÷åßñéóçò åßíáé ôï êüøéìï ôùí êáëáìéþíùí, ç âüóêçóç ôçò õãñïôïðéêÞò âëÜóôçóçò ìå âïõâÜëéá Þ óõíäõáóìü áõôþí. Ôï êáëïêáßñé ôïõ 2002 îåêßíçóå ç êáôáóêåõÞ ôùí áðáñáßôçôùí íÝùí ôå÷íéêþí Ýñãùí ôïõ èõñïöñÜãìáôïò (ôå÷íéêïý óõóôÞìáôïò äéá÷åßñéóçò ôçò óôÜèìçò ôçò ëßìíçò ÌéêñÞ ÐñÝóðá) óôç ôïðïèåóßá Êïýëá üðïõ åíþíïíôáé ïé äõï ëßìíåò ÁíáìÝíåôáé ìÝ÷ñé ôï 2006 ìå ôçí åöáñìïãÞ ôïõ ðñïãñÜììáôïò LIFE-Öýóç üôé èá Ý÷ïõí áõîçèåß ïé åêôÜóåéò ôùí õãñþí ëéâáäéþí, êáèþò êáé ç ðïéêéëßá âéïôüðùí ôçò ÌéêñÞò ÐñÝóðáò. Ç áýîçóç áõôÞ èá åðéöÝñåé Üìåóá ïöÝëç ãéá ôïõò ðëçèõóìïýò ôùí øáñéþí êáé ôùí Üëëùí õäñüâéùí ïñãáíéóìþí ðïõ áíáðáñÜãïíôáé óå áõôÝò. ¸÷åé åðßóçò ðñïâëåöôåß üôé ï óõíäõáóìüò ôùí äñÜóåùí èá óõìâÜëëåé êáèïñéóôéêÜ óôçí áýîçóç ðñïóôáóßá êáé äéáôÞñçóç äåêÜäùí óðÜíéùí åéäþí ðïõëéþí, ôá ïðïßá öùëéÜæïõí Þ ôñÝöïíôáé óôá ñç÷Ü íåñÜ ôçò ëßìíçò, üðùò ïé ðåëåêÜíïé, ïé ëáããüíåò, ïé óôá÷ôü÷çíåò, ïé åñùäéïß ê.á. ÔÝëïò ôï ðñüãñáììá èá óõíåéóöÝñåé ðïëýðëåõñá êáé ðïëõäéÜóôáôá óôçí êïéíùíéêÞ êáé ïéêïíïìéêÞ áíÜðôõîç áõôïý ôïõ ìïíáäéêïý ôüðïõ. Ãéá ðáñÜäåéãìá, ç êôçíïôñïößá óôçí ðáñáëßìíéá æþíç, ç áëéåßá, ç ãåùñãßá, áëëÜ êáé ïé Þðéåò ìïñöÝò ôïõñéóìïý åßíáé ïñéóìÝíïé áðü ôïõò ôïìåßò ðïõ

 Ç ÅÍÄÇÌÉÊÇ ÐÅÓÔÑÏÖÁ ÔÙÍ ÐÑÅÓÐÙÍ ÊÁÉ Ç ÐÑÏÓÔÁÓÉÁ ÔÇÓ Ç Åôáéñßá Ðñïóôáóßáò Ðñåóðþí îåêéíÜ ôçí åêðüíçóç ðñïãñÜììáôïò ãéá ôçí ìåëÝôç ôçò ïéêïëïãßáò ôïõ åíäçìéêïý õðïåßäïõò ðÝóôñïöáò ôçò ÐñÝóðáò, Salmo trutta peristericus, áðïóêïðþíôáò óôç äéáôÞñçóç ôïõ åßäïõò êáé óôçí ðñüôáóç ëÞøçò äéá÷åéñéóôéêþí ìÝôñùí ãéá ôçí ðñïóôáóßá ôïõ. Ôï õðïåßäïò áõôü êáôáôÜ÷èçêå óå «Êéíäõíåýïí» óôçí Êüêêéíç ëßóôá ôùí åíäçìéêþí øáñéþí ãëõêïý íåñïý ôçò Ìåóïãåßïõ óôéò áñ÷Ýò ôïõ 2005. Óôçí êáôÜôáîç áõôÞ ðåñéëáìâÜíïíôáé åßäç ôùí ïðïßùí ïé ðëçèõóìïß Ý÷ïõí öôÜóåé óå êñßóéìï óçìåßï Þ ðïõ ïé âéüôïðïß ôïõò Ý÷ïõí ìåéùèåß ôüóï äñáóôéêÜ, þóôå íá åßíáé êáôáäéêáóìÝíá óå Üìåóï êßíäõíï åîáöÜíéóçò. Ç åðéâßùóç ôïõò åßíáé áìößâïëç, éäéáßôåñá áí ïé åðéâáñõíôéêïß ðáñÜãïíôåò äåí ðÜøïõí íá õößóôáíôáé. Ôï áñ÷áéüôåñï åßäïò ðÝóôñïöáò óôç ÅëëÜäá, ç ðÝóôñïöá ôçò ÐñÝóðáò, êáôáôÜóóåôáé óôá «Êéíäõíåýïíôá», ëüãù ôïõ ìåéùìÝíïõ ðëçèõóìïý êáé ôçò ðåñéïñéóìÝíçò åîÜðëùóÞò ôïõ óôá Üíù ôìÞìáôá ôïõ ðïôáìïý ôïõ Áã. Ãåñìáíïý óôçí ÅëëÜäá êáé óå Ýíá áêüìç ðïôÜìé óôéò ãåéôïíéêÝò ðëáãéÝò ôïõ üñïõò Pelister óôçí Ð.Ã.Ä.Ì. Ç ðïëý ðåñéïñéóìÝíç åîÜðëùóç ôïõ õðïåßäïõò áðïôåëåß Þäç áñíçôéêü ðáñÜãïíôá ãéá ôç äéáôÞñçóç ôïõ, ç ïðïßá åîáñôÜôáé êõñßùò áðü ôçí ðïéüôçôá ôïõ íåñïý êáé ôçí ïéêïëïãéêÞ êáôÜóôáóç ôùí äýï ìéêñþí ñåìÜôùí üðïõ æåé. Ï éäéáßôåñá ìéêñüò ðëçèõóìüò ôïõ ðïôáìïý ôïõ Áã. Ãåñìáíïý åßíáé åõáßóèçôïò óôçí áëéåßá, åíþ éäéáßôåñç áðåéëÞ áðïôåëåß ç ðáñÜíïìç áëéåßá ìå ÷ëùñßíç, ãáëáôóßäá, äß÷ôõá êëð, ðïõ åîïíôþíåé ôïõò ãåííÞôïñåò. Åí äõíÜìåé êéíäýíïõò ãéá ôï åßäïò áðïôåëïýí ç ñýðáíóç áðü óôáâëéêÝò åãêáôáóôÜóåéò Þ ôå÷íéêÜ Ýñãá ðïõ ãßíïíôáé ÷ùñßò íá ëáìâÜíåôáé õðüøç ç åõáéóèçóßá ôïõ åßäïõò óôçí åõñýôåñç ðåñéï÷Þ ôïõ üñïõò Âáñíïýíôá. Ç Ýíôáîç üëçò ôçò ëåêÜíçò áðïññïÞò ôïõ ðïôáìïý ôïõ Áã. Ãåñìáíïý óôï Åõñùðáúêü Äßêôõï Ðñïóôáôåõüìåíùí Ðåñéï÷þí Natura 2000 êáèéóôÜ ôçí ðåñéï÷Þ õðü íïìéêü êáèåóôþò ðñïóôáóßáò êáé åíéó÷ýåé êÜèå ðñïóðÜèåéá äéáôÞñçóçò ôïõ õðïåßäïõò êáé ðñïóôáóßáò ôçò ðåñéï÷Þò. Ôï ðñüãñáììá åêðïíåßôáé óå óõíåñãáóßá ìå ôï ºäñõìá Tour du Valat (Ãáëëßá) êáé ìå ÷ñçìáôïäüôçóç áðü ôï WWF-ÅëëÜò.

Ðåñßðëïõò

47

Ï Êùíóôáíôßíïò ÊáíÜñçò (1795 - 1877). Ëéèïãñáößá. ¸êäïóç Á. Friedel, 1827. Áñ. ÓõëëïãÞò: 194. Ï èñõëéêüò ðõñðïëçôÞò áðü ôá ØáñÜ, ðïõ åß÷å ãßíåé ï öüâïò êáé ï ôñüìïò ôïõ ïèùìáíéêïý óôüëïõ. Îå÷þñéæå ãéá ôéò åîáéñåôéêÝò íáõôéêÝò ôïõ éêáíüôçôåò, ôï Üöèáóôï èÜññïò ôïõ êáé ôçí áãíüôçôá ôïõ ÷áñáêôÞñá ôïõ. ÌåôÜ ôçí áðåëåõèÝñùóç ðñïÞ÷èç óå íáýáñ÷ï êáé äéåôÝëåóå åðáíåéëçììÝíá Õðïõñãüò ôùí Íáõôéêþí êáé Ðñùèõðïõñãüò.

Êùíóôáíôßíïò ÊáíÜñçò Ï ÌðïõñëïôéÝñçò ôïõ ðïëÝìïõ êáé ôçò åéñÞíçò Ôïõ Äçìçôñßïõ ÁíäñéÜíá - Åðßôéìïõ ÐñïÝäñïõ Áäåëöüôçôáò Øáñéáíþí

Ëßãïé Üíèñùðïé Ý÷ïõí ðñïóöÝñåé ôüóá ðïëëÜ óôï Åëëçíéêü ¸èíïò, üóá ï Êùíóôáíôßíïò ÌéêÝ ÊáíÜñçò, ï èñõëéêüò èáëáóóüëõêïò áðü ôï ìéêñü íçóÜêé ôïõ Áéãáßïõ, ôá ØáñÜ. Äåí åßíáé õðåñâïëÞ íá ðïýìå üôé áðü ôçí åðï÷Þ åêåßíç ðïõ ðñùôïáíáìß÷èçêå óôïí áðåëåõèåñùôéêü áãþíá ôïõ óêëáâùìÝíïõ ¸èíïõò Þôáí ðåñßðïõ 30 ÷ñüíùí, ìÝ÷ñé ðïõ ðÝèáíå óôçí ÊõøÝëç ôùí Áèçíþí ôï Ýôïò 1877, óôá 84 ÷ñüíéá ôïõ, äåí óôáìÜôçóå ðïôÝ íá ðñïóöÝñåé 48

Ðåñßðëïõò

ôéò èõóßåò ôïõ óôçí Ðáôñßäá üôáí áõôÞ ôá äýóêïëá åêåßíá ÷ñüíéá ôï æçôïýóå. Ìåôñéüöñùí, óåìíüò êáé õðåñÞöáíïò, Ýâáæå ðÜíù áð’ üëá ôï óõìöÝñïí ôçò ÅëëÜäïò. ¹ôáí ðÜíù áðü ìßóç, ñáäéïõñãßåò, õðåñâïëÝò êáé óêïôåéíÜ ó÷Ýäéá, ðáñ’ üëï ðïõ üëá áõôÜ Þôáí ðïëý ôçò ìüäáò ôá ÷ñüíéá åêåßíá. Ç æùÞ ôïõ Þôáí ìéá óõíå÷Þò ðñïóöïñÜ óôçí áíåîáñôçóßá ôçò ÷þñáò, ìåôÜ ôçí áðåëåõèÝñùóç äå, óôçí áðïêáôÜóôáóç ôçò, óáí ¸èíïò ìå ïíôüôçôá êáé

óôçí ôïðïèÝôçóç ôçò óå õøçëÜ âÜèñá óôçí åêôßìçóç ôùí Åõñùðáßùí. ÃåííÞèçêå ôï 1793 óôá ØáñÜ ôçí ÷ñïíéÜ ðïõ êáèáãéÜóôçêå ï éóôïñéêüò êáé ìåãáëïðñåðÞò Éåñüò Íáüò ôïõ ðïëéïý÷ïõ ôùí Øáñþí Áãßïõ ÍéêïëÜïõ, áðü ãïíåßò ãåííçèÝíôåò óôá ØáñÜ. ÐáôÝñá åß÷å ôïí ÌéêÝ Áíáãíþóôç ÊáíÜñç êáé ìçôÝñá ôçí Ìáñßá ÂïõñÝêá. Óå íåáñÜ çëéêßá åíõìöåýèç ôçí øáñéáíÞ ÄÝóðïéíá, èõãáôÝñá ôïõ øáñéáíïý êáñáâïêýñç êáé áñãüôåñá áãùíéóôÞ ôçò ÅðáíáóôÜóåùò ôïõ 1821 ÁíäñÝá ÌáíéÜôç. Åê ôïõ ãÜìïõ ôïõ ìå ôçí ÄÝóðïéíá ÁíäñÝïõ ÌáíéÜôç áðÝêôçóå ôá åîÞò ðáéäéÜ: Íéêüëáï 1818-1848, ÈåìéóôïêëÞ 1819-1851, Èñáóýâïõëï 18191898, Ëõêïýñãï 1826-1865, Ìáñßá 1828-1847, Áñéóôåßäç 1831-1863 êáé ÌéëôéÜäç 1832-1901. Ìå æÞëï ðñùôïöáíÞ åðéäüèçêå óôï íáõôéêü åðÜããåëìá üðùò üëïé ïé øáñéáíïß êáé ôáîßäåøå óáí êõâåñíÞôçò óôï ôñéßóôéï êáñÜâé ôïõ èåßïõ ôïõ, áäåëöïý ôçò ìçôÝñáò ôïõ, Äçìçôñßïõ ÂïõñÝêá. Ìå ôçí Ýêñçîç ôçò ÅðáíáóôÜóåùò Ýèåóå ôïí åáõôü ôïõ óôçí õðçñåóßá ôïõ ìåãÜëïõ Åèíéêïý óêïðïý êáé Þôáí Ýíáò áðü ôïõò êýñéïõò óõíôåëåóôÝò ôçò åðéôõ÷ßáò ôïõ. Óôï óçìåßï áõôü ðñÝðåé íá óôáèïýìå ãéá ëßãï, ðñþôá óôïí ôñüðï ìå ôïí ïðïßï ï ÊáíÜñçò ìðÞêå óôïí áãþíá êáé ýóôåñá óôçí êáôÜóôáóç ðïõ âñéóêüôáí ôüôå ôï íçóß ôùí Øáñþí êáé óôïí óðïõäáßï ñüëï ðïõ Ýðáéîå óôçí ÅðáíÜóôáóç. Ôï ðñþôï åßíáé åíäåéêôéêü ôçò ìåôñéïöñïóýíçò êáé ôçò áðëüôçôáò ôïõ øáñéáíïý íáõìÜ÷ïõ, ôï äå äåýôåñï åßíáé áðáñáßôçôï, ãéá íá Ý÷åé ï áíáãíþóôçò ìéá åéêüíá ðåñéóóüôåñï ïëïêëçñùìÝíç ãéá ôïí ôüðï êáé ôçí åðï÷Þ, óôçí ïðïßá Ýæçóå êáé Ýäñáóå ôï ðñüóùðï ôïõ âéïãñáöéêïý ìáò óçìåéþìáôïò. Åßíáé ãíùóôü üôé ï Êùíóôáíôßíïò ÊáíÜñçò äåí åß÷å áíáìåé÷èåß óôçí ìõóôéêÞ ÅðáíáóôáôéêÞ ïñãÜíùóç áðü ôçí áñ÷Þ, áðïôÝëåóìá áõôÞò ôçò óõìðåñéöïñÜò ôïõ Þôáí ç ìç ìýçóç ôïõ óôçí ÖéëéêÞ Åôáéñßá, åíþ ðïëëïß Üëëïé óõìðáôñéþôåò ôïõ øáñéáíïß åß÷áí ìõçèåß ó’ áõôÞí áðü ôïõò ðñþôïõò. Ãéá ðáñÜäåéãìá ï Íáýáñ÷ïò ôïõ Øáñéáíïý óôüëïõ Íéêï-

Áñéóôïâïýëç ËïðñÝóôç (êáëëéôå÷íéêÞ åðåîåñãáóßá Êùíóôáíôßíïõ ÂïëáíÜêç), Ðõñðüëçóç ôçò ôïõñêéêÞò íáõáñ÷ßäáò óôç ×ßï. Åëáéïãñáößá, 94x155 åê. Áñ. ÓõëëïãÞò: 268. Ôç öïâåñÞ óöáãÞ ôçò ×ßïõ åêäéêÞèçêå ï çñùéêüò íáõìÜ÷ïò ôùí Øáñþí, Êùíóôáíôßíïò ÊáíÜñçò. Ôç íý÷ôá ôçò 6çò ðñïò ôçí 7ç Éïõíßïõ ôïõ 1822, ìå áñêåôÝò ðñïöõëÜîåéò, ï Ðéðßíïò êáé ï ÊáíÜñçò ðëçóßáóáí ìå ôá ðõñðïëéêÜ ôïõò ôçí áãêõñïâïëçìÝíç ôïõñêéêÞ áñìÜäá. Ôï âáèý óêïôÜäé êáé ç óõììåôï÷Þ ôùí Ôïýñêùí óôç ãéïñôÞ ôïõ ìðáúñáìéïý èåùñÞèçêáí ç éäáíéêÞ åõêáéñßá ãéá ðõñðïëéóìü. Ï Ðéðßíïò êáôåýèõíå ôï ðõñðïëéêü ðñïò ôçí õðïíáõáñ÷ßäá áëëÜ ïé Ôïýñêïé áíôéëÞöèçêáí Ýãêáéñá ôçí áðüðåéñá êáé áðïìÜêñõíáí ôï öëåãüìåíï. Ï ÊáíÜñçò ìå ôéìïíéÝñç ôïí ÉùÜííç Èåïöéëüðïõëï, êáôáöÝñíåé íá ðñïóåããßóåé êáé íá ðñïóäÝóåé ãåñÜ ôï ðõñðïëéêü ôïõ óôçí ôïõñêéêÞ íáõáñ÷ßäá “ÌáíóïõñéãéÝ”, áðü ôçí ðëåõñÜ ðïõ Ýðëåå ï Üíåìïò. Ï ÊáíÜñçò áöïý âåâáéþèçêå ðùò Üíáøå êáëÜ ç öùôéÜ, åðéâéâÜóèçêå ôåëåõôáßïò óôçí óêáìðáâßá êáé ìáæß ìå ôï õðüëïéðï øáñéáíü ðëÞñùìá áðïìáêñýíèçêáí âáëëüìåíïé. Óå ëßãá ëåðôÜ ôåñÜóôéåò öëüãåò ôýëéîáí ôç íáõáñ÷ßäá, ðÜíù óôçí ïðïßá Þôáí óõãêåíôñùìÝíá 2.000 Üôïìá, áíÜìåóÜ ôïõò, ó÷åäüí ïëüêëçñç ç çãåóßá ôïõ ïèùìáíéêïý óôüëïõ. Ôá 84 ðõñïâüëá ôïõ ìåãÜëïõ ðïëåìéêïý ðëïßïõ Üñ÷éóáí ôüôå íá åêðõñóïêñïôïýí, óõìðëçñþíïíôáò ôçí êáôáóôñïöÞ. ÅëÜ÷éóôïé áðü ôïõò åðéâáßíïíôåò åðÝæçóáí. ÁíÜìåóá óôïõò íåêñïýò Þôáí êáé ï Ôïýñêïò áñ÷éíáýáñ÷ïò ÊáñÜ ÁëÞ, ï åêôåëåóôÞò ôçò óöáãÞò ôçò ×ßïõ. Ôï êáôüñèùìá áõôü ðáíçãõñßóôçêå áðü üëïõò ôïõò ¸ëëçíåò, ðñïîÝíçóå äÝïò óôïõò Ôïýñêïõò êáé èáõìáóìü óôïõò Åõñùðáßïõò ãéá ôïí çñùéóìü ôùí ÅðáíáóôáôçìÝíùí ÅëëÞíùí.

ëÞò Áðïóôüëçò, ïé ìåãÜëïé êáñáâïêýñçäåò ÊïôæéÜäåò, ×áôæçêõñéÜêéäåò, Ìáìoýíéäåò, Äïìåóôßíçäåò ê.Ü. ÅíåôÜ÷èç üìùò ó’ áõôÞí áìÝóùò ìå ôçí åîáããåëßá ôçò ÅðáíáóôÜóåùò ôïí Áðñßëéï ôïõ 1821 üðïõ óýóóùìá ôá ØáñÜ ìåôÜ ôçò íÞóïõ ôùí Óðåôóþí, åðáíáóôáôïýí êáôÜ ôïõ ôõñáííéêïý Ïèùìáíéêïý êñÜôïõò. Ï èáëáóóïìÜ÷ïò ìáò, êáôÜ ôçí åðï÷Þ ðïõ ìðÞêå óôïí áãþíá Þôáí Þäç áíáìößâïëá Ýíáò ïëïêëçñùìÝíïò Üíäñáò ìå üëç ôçí óçìáóßá ôçò ëÝîåùò. ÇëéïêáìÝíïò êáé ìåëá÷ñéíüò, ç áëìýñá ôçò èÜëáóóáò Þäç åß÷å ïñãþóåé ôï ðñüóùðü ôïõ, ìå ôï ìÝôùðü ôïõ áõëáêùìÝíï áðü âáèéÝò ñõôßäåò. Ôá ìÞëá ôïõ ðñïóþðïõ ôïõ ðñïåîåß÷áí, äßíïíôÜò ôïõ Ýôóé êÜôé ôï îå÷ùñéóôü. Ç ìýôç ðëáêïõôóùôÞ ìå ñïõèïýíéá ðëáôåéÜ êáé äéåóôáëìÝíá, ôá öñýäéá ôïõ Þôáí ðõêíÜ êáé ìáñôõñïýóáí ôçí åðéìïíÞ ôïõ, ôçí èÝëçóç êáé ôï èÜññïò ôïõ. Êáèþò Þôáí óêëçñáãùãçìÝíïò êáé øçìÝíïò óôçí èÜëáóóá, åß÷å åèéóôåß óôïí êßíäõíï êáé ãýñéæå óõíå÷þò îõðüëõôïò åíþ óáí êñåâÜôé ìÝóá óôï êáñÜâé

÷ñçóéìïðïéïýóå ìéá áðëÞ øÜèá. ¼ðùò üëïé ïé óõìðáôñéþôåò ôïõ öïñïýóå êüêêéíï öÝóé, íáõôéêü ãéëÝêï êáé êïíôÞ âñÜêá, ðïý óôá ãüíáôá Ýóöéããå êáé ó÷çìÜôéæå öïõöïýëá. Ôçí øáñéáíÞ áõôÞ åíäõìáóßá ôçí Ýâãáëå êáé öüñåóå öñÜãêéêá, üôáí áíáìåß÷èçêå ìå ôçí ðïëéôéêÞ. Ç äñÜóç ôïõ êáôÜ ôçí äéÜñêåéá ôçò åðáíáóôÜóåùò Þôáí ðëïõóéüôáôç êáé áðü ôçí ðñþôç óôéãìÞ ôçò üðùò ðñïåßðáìå ç áíÜìéîç ôïõ óôïí áãþíá, Ýìåëëå íá ðåñÜóåé ìå ÷ñõóÜ ãñÜììáôá óôéò óåëßäåò ôçò éóôïñßáò ìáò. ÐñÜãìáôé ôï ðñþôï ôïõ êáôüñèùìá åßíáé åêåßíï ðïõ ôïí äüîáóå ðåñéóóüôåñï áð’ üëá êáé ôïí ôïðïèÝôçóå óôçí êïñõöÞ ôçò ðõñáìßäïò ôùí èáëáóóoìÜ÷ùí ôïõ áãþíá. Ôï åðßôåõãìÜ ôïõ áõôü, Þôáí ç ðõñðüëçóç êáé ïëïó÷åñÞò êáôáóôñïöÞ ôçò íáõáñ÷ßäïò 84 ðõñïâüëùí ôïõ ôïõñêéêïý óôüëïõ ôçí íýêôá ôçò 6çò ðñïò 7ç Éïõíßïõ 1822, ìÝóá óôï ëéìÜíé ôçò ìáñôõñéêÞò ×ßïõ. Ï ßäéïò ï íáýáñ÷ïò ôïõ ôïõñêéêïý óôüëïõ ÊáñÜ ÁëÞò, óêïôþèçêå êáôÜ ôçí åðé÷åßñçóç áõôÞ ìáæß ìå

2.000 Üëëïõò Ôïýñêïõò áîéùìáôéêïýò êáé óôñáôéþôåò, Ôï ìåãÜëï ôïõñêéêü ðïëåìéêü êáñÜâé íáõëï÷ïýóå ìáæß ìå ôá õðüëïéðá ðëïßá ôïõ óôüëïõ óôï ËéìÜíé ôçò ×ßïõ, ôçí ïðïßá óôçí êõñéïëåîßá åß÷å êáôáóôñÝøåé ï ôïýñêïò äéïéêçôÞò ôïõ íçóéïý Âá÷ßô ÐáóÜò ìáæß ìå ôïí áéìïóôáãÞ íáýáñ÷ï ÊáñÜ ÁëÞ êáé ôéò ÷éëéÜäåò óôñáôéþôåò ôïõ. ÅíèïõóéáóìÝíïé ïé ôïýñêïé óöáãåßò áðü ôçí åðéôõ÷ßá ôïõò (;;;) êáé åðáíáðáõüìåíïé óôçí öáéíïìåíéêÞ ôïõò éó÷ý, åüñôáæáí ôçí èñçóêåõôéêÞ ôïõò ãéïñôÞ, ôï ÑáìáæÜíé. ÐÜíù óôïí åïñôáóìü ôïõò ðÝôõ÷å ï ÊáíÜñçò, êáé ìå ôï ìðïõñëüôï ôïõ, åðéóöñÜãéóå ôï ãëÝíôé ôùí öïíéÜäùí. Ôïí ßäéï ÷ñüíï óôéò 29 Ïêôùâñßïõ 1822, ðõñðïëåß Ýíá ôïýñêéêï äßêñïôï êáé åîáíáãêÜæåé ôïí áíôéêáôáóôÜôç ôïõ ÊáñÜ ÁëÞ ðïõ åß÷å áãêõñïâïëÞóåé ìåôáîý ÔåíÝäïõ êáé ôçò Ôñïßáò, íá ðÜñåé ôïí óôüëï ôïõ êáé íá êáôáöýãåé êõíçãçìÝíïò êáé ôñïìáãìÝíïò áðü ìðïõñëüôï ôïõ ÊáíÜñç óôá óôåíÜ ôïõ Åëëçóðüíôïõ. ¢ëëï êáôüñèùìÜ ôïõ Þôáí ç ðõñÐåñßðëïõò

49

Ï íáýáñ÷ïò Êùíóôáíôßíïò ÊáíÜñçò óå ðñï÷ùñçìÝíç çëéêßá óáí Ðñùèõðïõñãüò ôçò ÅëëÜäïò. ¸ñãï Ï. ÐáðáäçìÜêç áðü ôç óõëëïãÞ É. Ìåëåôüðïõëïõ.

ðüëçóç óôéò 5 Áõãïýóôïõ 1824, ìéáò ìåãÜëçò ÖñåãÜôáò ôïõ ôïýñêïõ íáõÜñ÷ïõ ×ïóñÝö ÐáóÜ ðïõ ðïëéïñêïýóå ôçí ÓÜìï. Ëßãï áñãüôåñá, êïíôÜ óôçí ÌõôéëÞíç êáôáóôñÝöåé ìéá ÊïñâÝôá. Ìéá èáññáëÝá åíÝñãåéÜ ôïõ, áëëÜ ÷ùñßò åðéôõ÷ßá áõôÞí ôçí öïñÜ, Þôáí êáé ç áðüðåéñÜ ôïõ íá êáôáêÜøåé ôïí ôïõñêïáéãõðôéáêü óôüëï ìÝóá óôï ëéìÜíé ôçò Áëåîáíäñåßáò, ôïí Éïýíéï ôïõ 1825. ÅÜí üìùò ç ðïëåìéêÞ äñÜóç ôïõ ÊáíÜñç êáé ãåíéêÜ ç äñáóôçñéüôçôÜ ôïõ êáôÜ ôçí äéÜñêåéá ôïõ Åèíéêïý Áðåëåõèåñùôéêïý áãþíá Þôáí ãåìÜôç êáôïñèþìáôá, äåí õóôåñåß êáèüëïõ óå åðéôåýãìáôá êáé óå ìåãáëåßï ç ðïëéôéêÞ ôïõ äñÜóç óôï íåïóýóôáôï ôüôå Ýèíïò ìáò.

50

Ðåñßðëïõò

Ìðïñïýìå íá ðïýìå ìÜëéóôá üôé ç ôåëåõôáßá åßíáé ðïëý ðåñéóóüôåñï ðëïýóéá áðü ôçí ðñþôç êáé åßíáé åêåßíç ðïõ äåß÷íåé ðéï áíôéðñïóùðåõôéêÜ ôçí öéëïðáôñßá êáé ôçí åí ãÝíåé ìåãáëïøõ÷ßá ôïõ Êùíóôáíôßíïõ ÊáíÜñç. ÁõôÞ ôïõ ç äñÜóç ìÜëéóôá Ýãéíå ç áéôßá íá áãáðçèåß äõü öïñÝò ðåñéóóüôåñï áðü ôïí Ëáü, ìßá óáí áãùíéóôÞò èáëáóóéíüò êáé Þñùáò êáé ìßá óáí ðïëéôéêüò áãùíéóôÞò ãéá ôá ÅëëçíéêÜ éäåþäç. Áêüìç ðÝôõ÷å ìå ôïí ÷áñáêôÞñá ôïõ êáé ôçí áíéäéïôåëÞ óõìðåñéöïñÜ ôïõ ï ÊáíÜñçò, íá óôáèåß øçëÜ óôçí åêôßìçóç ôïõ Åëëçíéêïý Ëáïý êáé íá äéáôçñÞóåé áêÝñáéç ôçí åìðéóôïóýíç ôïõ ðñïò ôï Üôïìü ôïõ, ìÝ÷ñé ôéò ôåëåõôáßåò óôéãìÝò

ôçò æùÞò ôïõ. ÊÜôé ðïõ ïöåßëïõìå íá ðáñáäå÷èïýìå, üôé ìåñéêïß áãùíéóôÝò ôïõ 1821 äåí ôï êáôüñèùóáí. Ï Êùíóôáíôßíïò ÊáíÜñçò ï Þñùáò ôïõ ðïëÝìïõ êáé ôçò åéñÞíçò ÷ñçìÜôéóå ðÝíôå öïñÝò ðñùèõðïõñãüò êáé ç áãùíéóôéêÞ ôïõ óõíÝðåéá Ýãéíå áéôßá íá ôïõ äïèÞ ï ÷áñáêôçñéóìüò «ðõñðïëçôÞò ôïõ óõóôÞìáôïò» ìå ôï ðåñßöçìï õðüìíçìÜ ôïõ ðñïò ôïí ÂáóéëÝá ¼èùíá, äçëáäÞ ôïõ ôõñáííéêïý êáèåóôþôïò ôçò áíôéóõíôáãìáôéêÞò ìïíáñ÷ßáò. Ðñéí ðñï÷ùñÞóïõìå üìùò óôçí åîéóôüñçóç ôçò æùÞò ôïõ äéáêåêñéìÝíïõ øáñéáíïý, ðñÝðåé íá ðïýìå üôé üôáí ðñùôïìðÞêå óôïí áãþíá Þôáí Ýíáò áìüñöùôïò, óêëçñïôñÜ÷çëïò íáõôéêüò, üðùò áìüñöùôïé êáé óêëçñïôñÜ÷çëïé Þôáí ïé ðåñéóóüôåñïé óõìðáôñéþôåò ôïõ áãùíéóôÝò. ÁõôÞ ôçí ëåðôïìÝñåéá ôçí óçìåéþíåé óôï ìíçìåéþäåò äßôïìï óýããñáììÜ ôïõ ï ðõñðïëçôÞò êáé óôçí óõíÝ÷åéá áíôéíáýáñ÷ïò Êùíóôáíôßíïò Íéêüäçìïò ìå ôßôëï «Õðüìíçìá ôçò íÞóïõ Øáñþí» ÁèÞíáéóé 1862. ÊáôÜ ôçí äéÜñêåéá üìùò ôçò åðáíáóôÜóåùò êáé óå üëç ôçí äéÜñêåéá ôçò ìåôÝðåéôá æùÞò ôïõ, äåí Ýðáõå íá ìáèáßíåé êáé íá êáôáâÜëëåé óõíå÷åßò êáé Üïêíåò ðñïóðÜèåéåò ãéá íá âåëôéþóåé êáé íá áíåâÜóåé ôï ðíåõìáôéêü ôïõ åðßðåäï. ÁðïôÝëåóìá áõôÞò ôçò êáè’ üëá áîéÝðáéíçò ðñïóðÜèåéáò ôïõ èñõëéêïý ìðïõñëïôéÝñç, ðñïóðÜèåéáò ðïý äåß÷íåé ôçí áôóÜëéíç èÝëçóç ôïõ ÊáíÜñç, Þôáí ç äçìéïõñãßá åíüò Üëëïõ ÊáíÜñç, ôåëåßùò äéáöïñåôéêïý áðü ôïí ðñïåðáíáóôáôéêü íáõôéêü, éêáíïý ôåëéêÜ íá äéáôåëÝóåé êáé õðïõñãüò Íáõôéêþí êáé Ðñùèõðïõñãüò êáô’ åðáíÜëçøç, ìå ðïëý åðéôõ÷ßá ìÜëéóôá üðùò èá äïýìå ðáñáêÜôù. ¸íá Üëëï åðßóçò áîéïóçìåßùôï ãåãïíüò, åíäåéêôéêü êé áõôü ôçò óåìíüôçôáò, ôçò ìåôñéïöñïóýíçò êáé ôïõ ëáìðñïý ÷áñáêôÞñá ôïõ Øáñéáíïý íáõôéêïý, Þôáí üôé, ðáñÜ ôçí áßãëç ðïõ ôïí ðåñéÝâáëëå ãéá ôá êáôïñèþìáôÜ ôïõ óôçí èÜëáóóá êáôÜ ôçí äéÜñêåéá ôïõ áðåëåõèåñùôéêïý ôùí ÅëëÞíùí áãþíá, ðáñÜ ôçí áîéïæÞëåõôç êáñéÝñá ôïõ óôçí ðïëéôéêÞ óêçíÞ ìåôÜ ôçí áðåëåõèÝñùóç ôçò ÷þñáò, ï Êùíóôáíôßíïò ÊáíÜñçò äåí Üëëáîå. Äåí ðÞñáí ìå Üëëá ëüãéá ôá ìõáëÜ ôïõ áÝñá. ÐáñÝìåéíå ï áðëüò êáé óõíåôüò Øáñéáíüò. Áõôü êáé ìüíï ôï ãåãïíüò ôïí áíÝâáóå áêüìç ðåñéóóüôåñï óôçí åêôßìçóç ôïõ Åëëçíéêïý Ëáïý êáé ôïí ôïðïèÝôçóå ó’ Ýíá ðáíýøçëï âÜèñï, áðü ôï ïðïßï ðïôÝ êáíÝíáò êáé ôßðïôá äåí ôïí êáôÝâáóå.

Ç ðïëéôéêÞ æùÞ ôïõ ÊáíÜñç Ãéá ðñþôç öïñÜ áíáëáìâÜíåé ðñùèõðïõñãüò ï ÊáíÜñçò óôéò 10 Öåâñïõáñßïõ 1844 ìåôÜ ôçí øÞöéóç áðü ôçí ÅèíïóõíÝëåõóç ôçò éóïâéüôçôáò ôùí ãåñïõóéáóôþí êáé ôçí ðáñáßôçóç ôïõ ÁíäñÝá ÌåôáîÜ. Ï öëïãåñüò èáëáóóüëõêïò ìÝ÷ñé ôçí óôéãìÞ åêåßíç Þôáí õðïõñãüò Íáõôéêþí. Ç Ðñùèõðïõñãßá ôïõ áõôÞ Þôáí ðïëý óýíôïìç, ðåñßðïõ 50 çìÝñåò, üóï ÷ñåéÜóèçêå ãéá íá øçöéóôåß ôï Óýíôáãìá êáé íá ïñêéóôåß ðßóôç ó’ áõôü ï Âáóéëåýò ¼èùí. Óôéò 6 Áõãïýóôïõ 1844, áíáëáìâÜíåé íÝá êõâÝñíçóç ìå ðñùèõðïõñãü ôïí ÊùëÝôç. Óôçí ÊõâÝñíçóç áõôÞ, ìåôÝ÷åé ðÜëé ï ÊáíÜñçò ùò Õðïõñãüò Íáõôéêþí. Õðü ôçí éäéüôçôÜ ôïõ áõôÞ ðñïôåßíåé ãéá øÞöéóç óôçí ÂïõëÞ Ýíá íïìïó÷Ýäéï ãéá ôçí äçìéïõñãßá «Íáõôéêïý Êþäéêá» Ç ÂïõëÞ äÝ÷åôáé íá éó÷ýóåé ðñïóùñéíÜ óôçí ÅëëÜäá ï Ãáëëéêüò Íáõôéêüò Êþäéêáò, ìå åîáßñåóç êÜôé âÜñâáñïõò êáíïíéóìïýò ðåñß «Óùìáôéêþí Ðïéíþí». Ç äåýôåñç öùôåéíÞ ðñùèõðïõñãßá ôïõ ÊáíÜñç åßíáé êáôÜ ôï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá áðü ôéò 15 Ïêôùâñßïõ 1848 Ýùò ôéò 12 Äåêåìâñßïõ 1849. Ìå áõëéêÝò ñáäéïõñãßåò áðïìáêñýíåôáé áðü ôçí êõâÝñíçóç. Ðáñ’ üëá áõôÜ äåí êñáôÜ êáêßá óôïí ¼èùíá êáé óêåðôüìåíïò ôï óõìöÝñïí ôçò ÅëëÜäïò êáé ìüíï áõôü, ðñïóöÝñåé ôéò õðçñåóßåò ôïõ üôáí ôéò æçôïýí óôéò êñßóéìåò þñåò. Ìéá ôÝôïéá êñßóéìç ãéá ôï ¸èíïò þñá, Þôáí êáé ôïí ÌÜéï ôïõ 1854, üðïõ ôá áããëïãáëëéêÜ óôñáôåýìáôá ñåæéëåýïíôáò äéåèíþò ôçí ÅëëÜäá êáé ôï âáóéëéêü æåýãïò, êáôáðáôþíôáò ôá ÷ñéóôéáíéêÜ éäåþäç êáé ôá äéêáéþìáôá ôïõ áíèñþðïõ, áðïâéâÜóôçêáí «åôóé èåëéêÜ» ìå ôõìðáíïêñïõóßåò êáé ðáñÜôåò óôïí ÐåéñáéÜ, öÝñíïíôáò ìáæß ôïõò ìéá èáíÜóéìç åðéäçìßá, ôç ÷ïëÝñá êáé áðïäåéêíýïíôáò ôçí ìåñïëçøßá ôïõò õðÝñ ôùí Ôïýñêùí. Ôüôå ï ¼èùí áíáãêÜæåôáé íá áíáèÝóåé ôïí ó÷çìáôéóìü ÊõâÝñíçóçò óôïí áíáãíùñéóìÝíï áããëüöéëï ÌáõñïêïñäÜôï. Óôçí êõâÝñíçóç áõôÞ óõììåôåß÷å êáé ï ÊáíÜñçò, áíáëáìâÜíïíôáò ôï ãíùóôü ôïõ Õðïõñãåßï, ôùí Íáõôéêþí. Ôïí ÉáíïõÜñéï ôïõ 1862, óõíÝâç Ýíá ãåãïíüò áêüìç, ìå ðñùôáãùíéóôÝò ôïí ÂáóéëÝá ¼èùíá êáé ôïí ÊáíÜñç. Ôïýôï ôï ãåãïíüò åß÷å óáí áöïñìÞ ôçí áñ÷Þ ôïõ ôÝëïõò ôçò âáóéëåßáò ôïõ ¼èùíá. Ðñéí áñêåôü êáéñü, Þäç åß÷áí áñ÷ßóåé íá ìáæåýïíôáé âáñéÜ óýííåöá óôïí ïñßæïíôá ôïõ âáóéëéêïý æåýãïõò, ðïõ

Þèåëå êáé åííïïýóå íá êõâåñíÜ äåóðïôéêÜ ôïí ôüðï. Áðïêïñýöùìá áõôïý ôïõ äåóðïôéóìïý Þôáí ïé åêëïãÝò ôçò Æ’ ðåñéüäïõ, êáôÜ ôéò ïðïßåò êõñéÜñ÷çóáí ç âßá êáé ç íïèåßá, ïñãáíùìÝíåò áðü ôïí ôüôå äïëïðëüêï êáé ðáíïýñãï ðñùèõðïõñãü ÁëÝîáíäñï Ìéáïýëç, êáôÜ ôñüðï ðïõ äåí åðÝôñåðå íá áêïõóôÞ ïýôå ìéá áíôßññçóç áðü ôá Ýäñáíá ôçò áíôéðïëéôåýóåùò óôçí ÂïõëÞ. ÖõóéêÜ ìå ôÝôïéåò óõíèÞêåò ç êõâÝñíçóç Áëåî. Ìéáïýëç «åðÝôõ÷å» ôçí åêëïãÞ ôçò. Ôïí ÉáíïõÜñéï ôïõ 1862, üôáí áññùóôáßíåé ï ðñùèõðïõñãüò Áëåî. Ìéáïýëçò, ï Âáóéëåýò ¼èùí êáëåß óôá áíÜêôïñá ôïí Êùíóôáíôßíï ÊáíÜñç íá ó÷çìáôßóåé êõâÝñíçóç. Ï öëïãåñüò êáé áíéäéïôåëÞò ðáôñéþôçò ôïõ æçôÜ 48 þñåò ðñïèåóìßá ãéá íá áðáíôÞóåé. Ç åßäçóç ôïõ ðéèáíïý ó÷çìáôéóìïý êõâÝñíçóçò áðü ôïí ãçñáéü Øáñéáíü ðïëéôéêü, ðñïêáëåß ìåãÜëç óõãêßíçóç êáé áíáêïýöéóç óôïí Ëáü, ðïõ ôçí èåùñåß óáí ôçí êáëýôåñç ëýóç ãéá ôï óõìöÝñïí ôïõ ôüðïõ. Óôéò 12 Éáíïõáñßïõ ðëÞèç ëáïý Ý÷ïõí óõãêåíôñùèåß óôçí ðëáôåßá ÓõíôÜãìáôïò íá äïõí ðéï ôÝëïò èá åß÷å ç õðüèåóç ðïõ ôïõò ÷Üñéóå ôüóç åëðßäá. ¼ôáí öÜíçêå ï ÊáíÜñçò íá áíÝñ÷åôáé óôá áíÜêôïñá ãéá íá óõíáíôÞóåé ôïí ¼èùíá êáé íá ôïõ äþóåé ôï ðåñéâüçôï «Õðüìíçìá» ï êüóìïò áðü óåâáóìü óôïí Þñùá îÝóðáóå óå æçôùêñáõãÝò, âãÜæïíôáò ôïõò óêïýöïõò êáé ôá êáðÝëá ôïõò ãéá íá ôïí ÷áéñåôßóïõí. Ï ÊáíÜñçò üðùò ðÜíôá, ìå ëüãéá óôáñÜôá êáé ìåôñçìÝíá, Ýäùóå ôï Õðüìíçìá óôïí ¼èùíá ãñáììÝíï êáé ÷ùñéóìÝíï óå åííÝá ïõóéþäç ãéá ôçí ÄçìïêñáôéêÞ äéáêõâÝñíçóç ôçò ÷þñáò êåöÜëáéá, êáé îåêáèÜñéóå óôïí ¼èùíá ðùò ìïíÜ÷á áí èá äå÷üôáí ôá üóá ðñïôåßíåé óôï õðüìíçìÜ ôïõ, ôüôå êáé ìüíï èá ó÷çìáôßóåé ÊõâÝñíçóç. ÉóôïñéêÞò óçìáóßáò åßíáé êáé ôá ôåëåõôáßá ëüãéá ôïõ õðïìíÞìáôïò, êÜôé ðïõ äåí ôïëìïýóå êáíÝíáò áðü ôïõò åðáããåëìáôßåò ðïëéôéêïýò íá îåóôïìßóåé åêåßíç ôçí åðï÷Þ, áëëÜ åÜí äåí êÜíù ëÜèïò êáé óôéò çìÝñåò ìáò üôáí áêüìç åß÷áìå Âáóéëåõüìåíç Äçìïêñáôßá. «ÂáóéëéÜ, ï ôüðïò ìáò åßíáé ìéêñüò, Ý÷åé üìùò ôüóç äüîá, ðáëéÜ êáé íÝá, ðïõ óôÝêåôáé ðéï øçëÜ áð’ Üëëïõò ðïõ ôïí êáôïéêïýí ðÝíôå êáé äÝêá åêáôïììýñéá Üíèñùðïé. Ðñþôïò ÂáóéëéÜò ìáò Ýãéíåò åóý êáé ç ôéìÞ ðïõ èá áðïêôÞóåéò, áí êÜíåéò ôïõò ¸ëëçíåò åõôõ÷éóìÝíïõò èá åßíáé ìåãÜëç». Ï ÊáíÜñçò äåí Þôáí ìåãÜëçò ðï-

ëéôéêÞò êáñéÝñáò. Ôïýôï üìùò ôï «Õðüìíçìá» ôáñáêïýíçóå ôïí èñüíï ôïõ âáóéëéÜ äéüôé óå ðïëëÜ óôÜèçêå ùò ôéò çìÝñåò ìáò áëçèéíü êáé ìáò õðï÷ñåþíåé íá ðáñáäå÷èïýìå, êïéôÜæïíôáò ôïí çñùÜ ìáò óå ÷ñüíï êáé ôüðï, ðùò ï ÊáíÜñçò óôÜèçêå ï ðéï ôßìéïò êáé ï ðéï áãíüò áðü üëïõò ôïõò ðïëéôéêïýò ôïõ êáéñïý êáé ôïõ ôüðïõ ìáò. Ï Øáñéáíüò ÌðïõñëïôéÝñçò, ðéóôüò óôçí ëáúêÞ ðñïÝëåõóÞ ôïõ êáé óôïí ðüèï ôïõ ãéá ëåõôåñéÜ, ïñèþèçêå Üöïâá êáé èáññáëÝá óôçí âáóéëéêÞ áõèáéñåóßá. Áõôüò ï ìïýôóïò, ï îõðüëçôïò êáé èáëáóóïâñåãìÝíïò, Ýäéíå ôþñá óôï ãéü ôïõ ÂáóéëéÜ ôçò Âáõáñßáò Ëïõäïâßêïõ, ìÜèçìá ðïëéôé êÞò çèéêÞò êáé áíèñþðéíçò ðåñçöÜíéáò. Óôïí ðñüëïãï ôïõ ÕðïìíÞìáôïò ãñÜöåé ï ÊáíÜñçò: «Ïõäüëùò ìå ëáíèÜíïõí áé äõóêïëßáé, åéò ôáò ïðïßáò ôßèåìáé, æçôþí íá ìåôáâÜëëù Ýîåéò êáé ðñïëÞøåéò ðåðáëáéùìÝíáò, áßôéíåò åêõâÝñíçóáí ôïí ôüðïí åðß ðïëëÜ Ýôç êáé óõíÝäåóáí äéÜöïñá óõìöÝñïíôá, ôá ïðïßá åßíáé Ýôïéìá íá óõíïìþóïõí êáôÜ ðÜóçò ñéæéêÞò ìåôáâïëÞò, üóïí óùôçñßáò êáé áíáðïöåýêôïõ áí öáßíåôáé ïõäÝí áãíïþ, üôé ïìéëþí ôïéáýôçí åéëéêñéíÞ ãëþóóáí åíäÝ÷åôáé íá äõóáñåóôÞóù êáé ôçí ÕìåôÝñáí Ìåãáëåéüôçôá.... Áë’ ï ðáôñéùôéóìüò åêåßíïò, üóôéò åíÝðíåõóåí ôçí óôáèåñüôçôÜ ìïõ åéò åðï÷Üò êéíäýíùí ôçò ÅëëçíéêÞò áíåîáñôçóßáò, áõôüò ï ßäïò ìå õðåóôÞñéîåí åéò ôçí

ãåíïìÝíçí áðüöáóßí ìïõ íá ïìéëÞóù ìåôÜ ðáññçóßáò åéò ôçí ÕìåôÝñáí Måãáëåéüôçôá êáé íá æçôÞóù íá åêðëçñþóù ôï ÷ñÝïò ìïõ ðñïò ÁõôÞí êáé ðñïò ôï Ýèíïò ìïõ, ðñïôåßíùí áíåíäïéÜóôùò ôçí ïëïó÷åñÞ êáé ôåëåßáí ìåôáññýèìéóéí ôïõ åðéêñáôÞóáíôïò Êõâåñíçôéêïý óõóôÞìáôïò, äéá ôïéïýôùí ìÝôñùí, ôá ïðïßá íá åããõþíôáé ðñáãìáôéêÞí åðÜíïäïí åéò ôçí óõíôáãìáôéêÞí ïäüí äéüôé Üíåõ ôçò åéëéêñéíïýò ôáýôçò ìåôáâïëÞò Ý÷ù ôçí ðåðïßèçóéí, üðïõ Ýöèáóáí ôá ðñÜãìáôá óÞìåñïí, üôé ïýôå åóùôåñéêþò ç ÅëëÜò åéò ôï åîÞò äýíáôáé íá çóõ÷Üóåé êáé íá åõäáéìïíßóåé ïýôå åîùôåñéêþò íá äïîáóèÞ. Áöïý Üðáî ðáñáäå÷èþìåí ùò áíáãêáßáí êáé áíáðüöåõêôïí ôçí ìåôáâïëÞ, Ýñ÷ïíôáé áö’ åáõôþí ôá äéÜöïñá ìÝôñá, ôá ïðïßá áðáéôïýíôáé, äéá íá ôçí óôçñßîïõí êáé íá ôçí áðïäåßîïõí åéëéêñéíÞ åéò ôï Åëëçíéêü ¸èíïò», Óôï ÕðüìíçìÜ ôïõ ï èáëáóóïìÜ÷ïò, äéáôõðþíåé ìå óáöÞíåéá ïñéóìÝíïõò üñïõò ôïõ ðñïò ôïí ¼èùíá, ôïõò ïðïßïõò ðñÝðåé íá äå÷èåß ï ôåëåõôáßïò ðñïêåéìÝíïõ íá äå÷èåß ìå ôçí óåéñÜ ôïõ ï ÊáíÜñçò íá ó÷çìáôßóåé ÊõâÝñíçóç. ’Çôáí ôï ðñþôï äõíáôü ñÜðéóìá ðïõ åäÝ÷åôï ï ÂáóéëéÜò áðü ôï ñïæéáóìÝíï áðü ôï êïõðß, ðõñöüñï ÷Ýñé ôïõ áíäñåßïõ Øáñéáíïý ÊáíÜñç. Ìåñéêïß áðü ôïõò üñïõò áõôïýò Þóáí êáé ïé êáôùôÝñù: á) Ï Ðñùèõðïõñãüò êáé ü÷é ï Báótëåýò èá åêëÝãåé ôïõò õðïõñãïýò ôïõ â) ÐñáãìáôéêÞ êáé ü÷é ôõðéêÞ ç åõèýíç ôùí ìåëþí ôïõ õðïõñãéêïý óõìâïõëßïõ ã) Ôßìéåò êáé áäéÜâëçôåò åêëïãÝò ä) ÊáôÜñãçóç ôïõ áíáêôïâïõëßïõ å) ÊáôÜñãçóç áíåëåõèÝñùí íüìùí. ò) ÁðïìÜêñõíóç áîéùìáôïý÷ùí ðïõ Ý÷ïõí áðïêôÞóåé Ýîåéò âßáò êáé æ) ÏéêïíïìéêÜ öéëïëáúêÜ ìÝôñá Åíþ üìùò ï Âáóéëåýò ¼èùí áðåäÝ÷åôï ôïõò üñïõò êáé æçôÜ áðü ôïí ÊáíÜñç íá ôïõ õðïâÜëëåé ôïí êáôÜëïãï ôùí Õðïõñãþí ãéá Ýãêñéóç êáé ïñêùìïóßá, ãåãïíüò ðïõ ãßíåôáé äåêôü ìå ðáíçãõñéóìïýò áðü ôïí Åëëçíéêü Ëáü, ôçí ìåèåðïìÝíç ðïõ åôïéìÜæåôáé ãéá ôçí ïñêùìïóßá ç ÊõâÝñíçóç, åðçñåáóìÝíïò ï ¼èùí áðü ôïõò êüëáêåò êáé ôïõò ñáäéïýñãïõò óõìâïýëïõò ðïõ ôïí ðåñéÝâáëáí óôÝëíåé Ýíáí êëçôÞñá ôïõ êáé áíáêáëåß ôçí åíôïëÞ. Ï ÊáíÜñçò ìå øõ÷ñáéìßá äÝ÷åôáé õðåñÞöáíá ôçí áíÜêëçóç, ëÝãïíôáò ìüíï: «ÍôñïðÞò êáìþìáôá». Ãéá ëüãïõò äåïíôïëïãßáò áíáöÝñïìáé óôï óðïõäáßï ôïýôï Õðüìíçìá ôïõ ÊáíÜñç ðïõ óôÜèçêå ç áöïñìÞ ãéá ôçí åêäßùîç ôïõ ÂáóéëÝùò ¼èù52

Ðåñßðëïõò

íá áðü ôçí ÅëëÜäá êáé ôçí åäñáßùóç åíüò äçìïêñáôéêïý åêóõã÷ñïíéóôéêïý óõóôÞìáôïò, ðïëý åðáíáóôáôéêïý ãéá åêåßíç ôçí åðï÷Þ. ÁõôÞ ç áðüöáóç ôïõ ÂáóéëéÜ, åßíáé êé ç áñ÷Þ ôïõ ôÝëïõò. Óýíôïìá Þëèå ç åðáíÜóôáóç, ôïí Ïêôþâñéï ôïõ 1862, ðïõ èá ïäçãÞóåé óôçí Ýîùóç ôïõ ¼èùíá êáé ôçò Âáóßëéóóáò Áìáëßáò. ÌÝ÷ñé íá óõãêñïôçèåß ç ÅèíïóõíÝëåõóç áðïôåëïýìåíç áðü ôïõò Ä. Âïýëãáñç, Ê. ÊáíÜñç êáé ÌðåíéæÝëï Ñïýöï, ç åðáíáóôáôéêÞ äéïßêçóç óõíôÜóóåé ôï «ØÞöéóìá ôïõ ¸èíïõò» ìå ôï ïðïßï êáôáñãåß ôçí âáóéëåßá ôïõ ¼èùíïò êáé ôçí «áíôéâáóéëåßá ôçò Áìáëßáò», Ôï øÞöéóìá ôïõ Ýèíïõò: Ôá äåéíÜ ôçò ðáôñßäïò Ýðáõóáí. ¢ðáóáé áé åðáñ÷ßáé êáé ç Ðñùôåýïõóá óõíåíùèåßóáé ìåôÜ ôïõ óôñáôïý Ýèåóáí ôÝñìá åéò áõôÜ. Ùò ðéóôÞ ä’ áðüöáóéò ôïõ Åëëçíéêïý ¸èíïõò ïëïêëÞñïõ, êçñýóóåôáé êáé áðïöáóßæåôáé: Ç Âáóéëåßá ôïõ ¼èùíïò, êáôáñãåßôáé, ç áíôéâáóéëåßá ôçò Áìáëßáò êáôáñãåßôáé. ÐñïóùñéíÞ êõâÝñíçóç óõíéóôÜôáé üðùò ÊõâåñíÞóåé ôï ÊñÜôïò ìÝ÷ñé óõãêñïôÞóåùò ôçò ÅèíéêÞò Óõíåëåýóåùò óõãêåéìÝíç åê ôùí åîÞò ðïëéôþí. Êùíóôáíôßíïõ ÊáíÜñç ÌðåíéæÝëïõ Ñïýöïõ Äçìçôñßïõ Âïýëãáñç Ç ÅèíéêÞ ÓõíÝëåõóç óõãêáëåßôáé áìÝóùò ðñïò óýíôáîç ôçò Ðïëéôåßáò êáé åêëïãÞí çãåìüíïò. ÆÞôù ôï ¸èíïò! ÆÞôù ç Ðáôñßò. Ï äå Åëëçíéêüò Ëáüò áäåëöùìÝíïò ôñáãïõäïýóå óôïõò äñüìïõò ôçò ÁèÞíáò ôï êáêüôå÷íï áëëÜ ôüóï áëçèéíü óôß÷ï ôïõ Ôõñéíïý... Óý ÊáíÜñç åðõñðüëçóåò ôïí èñüíï, ìå ôïí Âïýëãáñç êáé Ñïýöïí, êáé ïëßãïõò íÝïõò ìüíï. Óôéò 12/24 0êôùâñßïõ 1862 ï ÂáóéëéÜò ¼èùíáò áðü ôï ëéìÜíé ôçò Óáëáìßíïò åîÝäùóå ôï áêüëïõèï «äéÜããåëìá» åðß ôç áíá÷ùñÞóåé ôïõ åî ÅëëÜäïò, ðñïò ôïí Åëëçíéêü ëáü, ôï ïðïßï ãéá ëüãïõò êáôáãñáöÞò, êáôá÷ùñïýìå áõôïýóéï. «¸ëëçíåò! ðåðåéóìÝíïò, üôé ìåôÜ ôÜ ôåëåõôáßá óõìâÜíôá, Üôéíá Ýëáâïí ÷þ-

ñáí åéò äéÜöïñá ìÝñç ôïõ âáóéëåßïõ êáé éäßùò åéò ôçí ðñùôåýïõóáí, ç ðåñáéôÝñù åí ÅëëÜäé äéáìïíÞ ìïõ, êáôÜ ôçí óôéãìÞí ôáýôçí, çäýíáôï íá öÝñç ôïõò êáôïßêïõò áõôÞò åéò ôáñá÷Üò áéìáôçñÜò êáé äõóêüëïõò íá êáôáâëçèþóéí, áðåöÜóéóá íá áíá÷ùñÞóù åê ôïõ ôüðïõ ôïýôïõ, ôïí ïðïßïí çãÜðçóá êáé åéóÝôé áãáðþ, êáé ðñïò ôçí åõçìåñßáí ôïõ ïðïßïõ áðü ôñéáêïíôáåôßáò ó÷åäüí ïýôå öñïíôßäùí ïýôå êüðïõ åöåßóèçí. Áðïöåýãùí ðÜóáí åðßäåéîéí, åß÷ïí ðñï ïöèáëìþí ìüíïí ôá áëçèÞ ôçò ÅëëÜäïò óõìöÝñïíôá êáé ðÜóáéò äõíÜìåóéí ðñïèåóðÜèçóá íá ðñïáãÜãù ôçí õëéêÞí êáé çèéêÞí áõôÞò áíÜðôõîéí, åðéóôÞóáò éäßùò ôçí ðñïóï÷Þí ìïõ åéò ôçí áìåñüëçðôïí ôçò äéêáéïóýíçò áðïíïìÞí. ÏóÜêéò äå åðñüêåéôï ðåñß ôùí êáôÜ ôïõ ðñïóþðïõ ìïõ ðïëéôéêþí åãêëçìÜôùí, Ýäåéîá ðÜíôïôå ìåãßóôçí åðéåßêåéáí êáé ëÞèçí ôùí ðåðñáãìÝíùí. ÅðéóôñÝöùí åéò ôçí ãçí ôçò ãåííÞóåþò Ìïõ, ëõðïýìáé áíáëïãéæüìåíïò ôáò óõìöïñÜò, õö’ ùí åðáðåéëåßôáé ç ðñïóöéëÞò Ìïõ ÅëëÜò åê ôçò íÝá ðëïêÞò ôùí ðñáãìÜôùí, êáé ðáñáêáëþ ôïí åýóðëá÷íïí Èåüí í’ áðïíÝìç ðÜíôïôå ôçí ×Üñéí Ôïõ åéò ôá ôý÷áò ôçò ÅëëÜäïò. Åîåäüèç åê ôïõ ËéìÝíïò ôçò Óáëáìßíïò ôçí 12/24 Ïêôùâñßïõ 1862. Ï ¼èùí. Ìå ôçí óõãêñüôçóç ôçò ÅèíïóõíÝëåõóçò êáôÜ ôá ôÝëç Äåêåìâñßïõ 1862, ç êõâÝñíçóç ôùí ôñéþí ðïõ öÝñåé ôïí ôßôëï «Áíôéâáóéëåßá» ðáñáäßíåé ôéò åîïõóßåò ôçò ìåôÜ ôçí áíåðéôõ÷Þ áðüðåéñá ,íá óõíå÷éóèÞ ç äéáêõâÝñíçóç áðü ôïõò ôñåéò ìå ôçí åðéêýñùóç öõóéêÜ áðü ôçí ÅèíïóõíÝëåõóç. Áéôßá áõôÞò ôçò áíåðéôõ÷ïýò ðñïóðÜèåéáò åßíáé ç Ýëëåéøç óõíåííüçóçò êáé óõíåñãáóßáò ôïõ ÊáíÜñç ìå ôïí Âïýëãáñç ôïõ ïðïßïõ ï ðáñÜöïñïò áõôáñ÷éêüò êáé âßáéïò ÷áñáêôÞñáò ôïí áðïìáêñýíåé áðü ôïí ÊáíÜñç. Óôçí óõíÝ÷åéá ï ÊáíÜñçò óõììåôÝ÷åé óôçí ÅëëçíéêÞ Aíôéðñïóùðåßá ðïõ ìåôáâáßíåé óôçí Êïðåã÷Üãç ãéá íá ðñïóöÝñåé ôï óôÝììá óôïí Ãåþñãéïí ôïí Á’, ôïí íÝï ÂáóéëÝá ôçò ÅëëÜäïò, áíåøéü ôïõ Öñåéäåñßêïõ ôçò Äáíßáò. Ï êáéíïýñãéïò âáóéëéÜò Ýñ÷åôáé óôçí ÅëëÜäá óôéò 18 Ïêôùâñßïõ 1862. Óôéò 5 ÌáÀïõ 1864 ãßíåôáé ãéá ôñßôç êáôÜ óåéñÜ öïñÜ, ðñùèõðïõñãüò ï ÊáíÜñçò. Ç ðñùèõðïõñãßá áõôÞ üìùò êñÜôçóå ìüíï ëßãåò çìÝñåò. Ïé ñáäéïõñãßåò ôïõ Âïýëãáñç, ôïõ Äåëçãéþñãç êáé ôïõ Óðüêåí, ôïí áíáãêÜæïõí íá ðá-

ñáéôçèåß. Ìüëéò óôéò 26 Éïõëßïõ 1864 êáé áöïý óôçí ÷þñá åðéêñáôïýóå ðïëéôéêü ÷Üïò, îáíáãßíåôáé ðñùèõðïõñãüò ï ÊáíÜñçò. Åßíáé ç ôÝôáñôç öïñÜ êáé èá ðáñáìåßíåé óôçí åîïõóßá ãéá ïêôþ ìÞíåò. Ðáñáéôåßôáé óôéò 28 Öåâñïõáñßïõ 1865, êáé áõôü åßíáé ïõóéáóôéêÜ ôï ôÝëïò ôçò ðïëéôéêÞò ôïõ êáñéÝñáò. Ç öùíÞ üìùò ôïõ ëáïý ôïí îáíáêáëåß, åíþ åßíáé 84 ÷ñüíùí, íá áíáëÜâåé ôçí ÊõâÝñíçóç ãéá ðÝìðôç öïñÜ óå ìéá ðïëý äýóêïëç êáé ðÜëé óôéãìÞ ãéá ôçí ÷þñá ìáò. ¹ôáí êáôÜ ôçí äéÜñêåéá ôïõ Ñùóïôïõñêéêïý ðïëÝìïõ ôïõ 18771878. Ç ÷þñá ôüôå äåí Þîåñå ðïéá óôÜóç íá êñáôÞóåé áðÝíáíôé óå Ýíá ôüóï æùôéêü ãéá ôçí ßäéá èÝìá. Ïé ÊõâåñíÞóåéò äéáäÝ÷ïíôáé ç ìßá ôçí Üëëç, êáé ìÝóá ó’ áõôü ôï ðïëéôéêü ÷Üïò, áêïýãåôáé êáé ðÜëé ôï üíïìá ôïõ ÊáíÜñç. Ï ãçñáéüò ðïëéôéêüò, äåí ìðïñåß ðáñÜ íá áêïýóåé êáé áõôÞí ôçí öïñÜ ôï êÜëåóìá ôçò Ðáôñßäáò. ¸ôóé, óôéò 26 ÌáÀïõ 1877 ïñêßæåôáé ç êõâÝñíçóÞ ôïõ ðïõ Ý÷åé ôïí ÷áñáêôçñéóìü «ÏéêïõìåíéêÞ».

Õðïõñãïß ó’ áõôÞí ôçí ÊõâÝñíçóç åßíáé ïé Á. Êïõìïõíäïýñïò, ×áñßëáïò Ôñéêïýðçò, Åðáìåéíþíäáò Äåëçãéþñãçò, Èñ. Æáúìçò, È. ÄåëçãéÜííçò êáé ×áñ. ÆõìâñáêÜêçò. Ðñßí üìùò ðñïëÜâåé ï ÊáíÜñçò íá äåé ôá áðïôåëÝóìáôá ôçò «ÏéêïõìåíéêÞò» ðåèáßíåé óôéò 3 Óåðôåìâñßïõ 1877 óôçí ÊõøÝëç Áèçíþí. Ç óõììåôï÷Þ óôï ðÝíèïò ëáïý êáé ðïëéôåßáò Þôáí áõèüñìçôç êáé óõëëïãéêÞ. Ïé åöçìåñßäåò ôùí Áèçíþí êõêëïöüñçóáí ìå ìáýñï ðëáßóéï. Óôçí êçäåßá ôïõ ðïõ Ýãéíå óôïí Ìçôñïðïëéôéêü Íáü Áèçíþí áêïëïýèçóå êáé ï ÂáóéëéÜò. Ìáýñåò óçìáßåò åß÷áí êñåìáóôåß óôá äçìüóéá êáé éäéùôéêÜ éäñýìáôá êáèþò êáé óôá ìðáëêüíéá ôùí ïéêéþí. Ï ôÜöïò ôïõ óôï Á’ Íåêñïôáöåßï Áèçíþí, áðëüò êáé áðÝñéôôïò ìå Ýíá ìáñìÜñéíï óôáõñü êáé ôï üíïìÜ ôïõ ìüíï ÊÙÍÓÔÁÍÔÉÍÏÓ ÊÁÍÁÑÇÓ. Äßðëá ôïõ ï ôÜöïò ôçò ëáôñåõôÞò óõæýãïõ ôïõ ÄÝóðïéíáò ÌáíéÜôç ðïõ óôÜèçêå êïíôÜ ôïõ óå üëåò ôéò äýóêïëåò óôéãìÝò êáé ðïõ ôïõ ÷Üñéóå åðôÜ ðáéäéÜ.

Ôï Üñèñï áõôü ãñÜöåôáé óáí åëÜ÷éóôïò öüñïò ôéìÞò óôïí õðÝñï÷ï áõôüí áãùíéóôÞ, óôïí ìåãÜëï Üíäñá, ðïõ ðñïóÝöåñå ðïëõôéìüôáôåò õðçñåóßåò óôï ¸èíïò ìÝ÷ñé ôçí ôåëåõôáßá óôéãìÞ ôçò æùÞò ôïõ. ¹ôáí ðñáãìáôéêÜ Ýíás ìåãÜëïò ¸ëëçíáò, ðïõ Ýìåéíå õðåñÜíù óõìöåñüíôùí, äïëïðëïêéþí êáé ñáäéïõñãéþí. ¸ìåéíå ï áãíüò Øáñéáíüò, ï Üäïëïò, ï óôáèåñüò äçìïêñÜôçò êáé ðñï ðÜíôùí ÓÅÌÍÏÓ. Ðñïôïý í’ áöÞóïõí ôïí êüóìï íá ðñïóêõíÞóåé ôï óåðôü ëåßøáíï ôïõ ÊáíÜñç óôï öôù÷éêü ôïõ óðßôé, ï ãéáôñüò Æþ÷ïò, Üíïéîå ôï ãÝñéêï óôÞèïò ôïõ êáé Ýâãáëå ôçí êáñäéÜ ôïõ Þñùá. Ôçí ôïðïèÝôçóáí êáé ôçí öýëáîáí åìâáðôéóìÝíç óå óõíôçñçôéêü õãñü óå ãõÜëéíï äï÷åßï êáé ìåôÜ ðÜñïäï ÷ñüíïõ ôéíüò, óå áóçìÝíéá ëÞêõèï. Ç ëÞêõèïò ìå ôçí êáñäéÜ ôïõ ÊáíÜñç, ãéá ðïëëÜ ÷ñüíéá Þôáí ôïðïèåôçìÝíç åðß âÜèñïõ óôï ãñáöåßï ôïõ åêÜóôïôå õðïõñãïý ôùí íáõôéêþí. Áñãüôåñá ìåôáöÝñèçêå óôï Åèíïëïãéêü ìáò Ìïõóåßï üðïõ åîáêïëïõèåß íá åêôßèåôáé ìÝ÷ñé óÞìåñá óôçí áßèïõóá ìå ôá ôñüðáéá ôïõ 1821. Ìå êåöáëáßá ãñÜììáôá ðïõ Ý÷ïõí áíÜãëõöá ôïðïèåôçèåß óôçí ëÞêõèï, äéáâÜæïõìå: ×ÁÉÑÅ ÊÁÑÄÉÁ ÍÁÕÁÑ×ÏÕ ÊÁÍÁÑÇ. Óôçí ìáñìÜñéíç äå âÜóç, åðß ôçò ïðïßáò åäñÜæåôáé ç ëÞêõèïò áíáöÝñïíôáé ìå ìéêñüôåñá ãñÜììáôá, ïé ôüðïé ôùí êáôïñèùìÜôùí ôïõ. ÊÜèå ÷ñüíï áð’ áõôÞí ôçí êáñäéÜ ôïõ ÊáíÜñç, îåêéíÜ ï åïñôáóìüò ôçò 25çò Ìáñôßïõ, êáé ç êáô’ Ýôïò åïñôáóôéêÞ åêäÞëùóç ìå ôçí åðùíõìßá ÍÁÕÔÉÊÇ ÅÂÄÏÌÁÄÁ. Ï åêÜóôïôå áñ÷çãüò ôïõ Ãåíéêïý Åðéôåëåßïõ Íáõôéêïý, èá åêöùíÞóåé áíôßêñõ áðü ôçí ëÞêõèï ôïí åðåôåéáêü ðáíçãõñéêü êáé èá êáôáèÝóåé äÜöíéíï óôåöÜíé, ìå ãáëáíüëåõêåò ôáéíßåò, åíþðéïí ôçò áíùôÜôçò çãåóßáò ôùí Åíüðëùí ÄõíÜìåùí, Ðáíåðéóôçìéáêþí êáé Áêáäçìáúêþí äáóêÜëùí, áíèñþðùí ôùí ãñáììÜôùí êáé ôå÷íþí, åêðñïóþðùí áðü óõëëüãïõò, ïñãáíéóìïýò êáé ðíåõìáôéêÜ êÝíôñá ôçò ÷þñáò. Ôçí åðåôåéáêÞ áõôÞ çìÝñá ç êáñäéÜ ôïõ ÌðïõñëïôéÝñç áíáìößâïëá áãÜëëåôáé, äéüôé ÏÉ ÍÅÊÑÏÉ ÄÅÍ ÐÅÈÁÉÍÏÕÍ ÅÁÍ ÔÏÕÓ ÅÍÈÕÌÏÕÌÅÈÁ. ÐÅÈÁÉÍÏÕÍ ÏÔÁÍ ÔÏÕÓ ÎÅ×ÍÁÌÅ, êáé ï ÊáíÜñçò äåí åßíáé äõíáôü íá ðÝèáíå åö’ üóïí ìÝ÷ñé óÞìåñá üëïé ïé ¸ëëçíåò ôïí ÅÍÈÕÌÏÕÌÅÈÁ. Óêßôóá: “Ta ØáñÜ”. Áðü ôç ãáëëéêÞ Ýêäïóç HYDRA, SPETSAE, PSARA ôïõ F. Perillla, åêäüóåéò Perilla, AèÞíá 1950. Ðåñßðëïõò

53

Στείλτε φέτος τις ευχές σας με χριστουγεννιάτικες κάρτες από το Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδος και στηρίξτε το έργο μας.

Υπάρχει δυνατότητα εκτύπωσης

των προσωπικών ευχών σας και λογοτύπων για ιδρύματα και οργανισμούς.

Για περισσότερες πληροφορίες: Πωλητήριο Ναυτικού Μουσείου της Ελλάδος, Τηλ.: 210 4516264 / 4516822 / 4286959 Τρίτη έως Σάββατο, 08:30 – 14:30

ΓΑΛΙΚΙΑ ΟΙ ΑΡΧΑΙΕΣ ΚΑΣΣΙΤΕΡΙΔΕΣ ΝΗΣΟΙ ÔÁ ÊÁÔÏÑÈÙÌÁÔÁ ÊÁÉ ÏÉ ÐÅÑÉÐÅÔÅÉÅÓ ÔÏÕ ÇÑÁÊËÇ ÐËÏÕÔÉÆÏÕÍ ÔÇÍ ÌÕÈÏËÏÃÉÁ ÏËÙÍ ÔÙÍ ËÁÙÍ ÃÕÑÙ ÁÐÏ ÔÇÍ ËÅÊÁÍÇ ÔÇÓ ÌÅÓÏÃÅÉÏÕ. Ç ÖÇÌÇ ÊÁÉ ÏÉ ÐÅÑÉÐËÁÍÇÓÅÉÓ ÙÓÔÏÓÏ ÔÏÕ ÅËËÇÍÁ ÇÌÉÈÅÏÕ ÂÃÁÉÍÏÕÍ ÅÎÙ ÁÐÏ ÔÁ ÏÑÉÁ ÔÇÓ ÌÅÃÁËÇÓ ÈÁËÁÓÓÁÓ. Του Χάρη Τορτορέλη - Μουσειογράφου • E-mail: arte_tort@yahoo.es Ðåñßðëïõò

55

Ïé äõôéêÝò áêôÝò ôçò ÉâçñéêÞò ×åñóïíÞóïõ, ðïõ âñÝ÷ïíôáé áðü ôïí Áôëáíôéêü Ùêåáíü, îåêéíïýí áðü ôéò «ÓôÞëåò ôïõ ÇñáêëÝïõò» êáé êáôáëÞãïõí óôïí ðåñßöçìï «ÖÜñï ôïõ ÇñáêëÞ», óôï âïñåéïäõôéêü Üêñï ôçò ÉóðáíéêÞò Áõôïíïìßáò ôçò Ãáëéêßáò. Ç Ãáëéêßá, ãéá ôïõò ãíþóôåò ôçò éóôïñßáò, óõíäÝåôáé ìå éððïôéêÜ êáôïñèþìáôá êáé ôçí áñ÷Þ ôçò áíôßóôáóçò ôçò ÷ñéóôéáíéêÞò Åõñþðçò êáôÜ ôïõ ìïõóïõëìáíéêïý åðåêôáôéóìïý ôùí Âåñâåñéêþí ×áëéöÜôùí ôçò Âïñåßïõ ÁöñéêÞò. ÓÞìåñá, ôï äõôéêüôåñï áõôü Üêñï ôçò ÅõñùðáúêÞò Çðåßñïõ ìáò èõìßæåé ôï íáõÜãéï ôïõ Åëëçíéêïý Ðåôñåëáéïöüñïõ «Prestige», óôéò 13 Íïåìâñßïõ 2002, êáé ôçí ìåãÜëç ïéêïëïãéêÞ êáôáóôñïöÞ áðü 77.000 ôüíïõò ðåôñåëáßïõ ðïõ îåâñÜóôçêáí óôéò ãáëéêéáêÝò áêôÝò, ïé ïðïßåò ïéêïíïìéêÜ óôçñßæïíôáé óôçí áëéåßá. Óôçí ðáñïõóßáóç ðïõ áêïëïõèåß èá êÜíïõìå ìéá âïõôéÜ óôçí éóôïñßá ôùí äýï áðü ôéò óçìáíôéêüôåñåò ðüëåéò ôçò ðåñéï÷Þò, ôçò La Coruña ìå ôïí «ÖÜñï ôïõ ÇñáêëÞ» êáé ôçò Santiago de Compostela ìå ôçí ðåñßöçìç ìåóáéùíéêÞ äéáäñïìÞ ôïõ Áãßïõ Éáêþâïõ. Ï ÖÜñïò ôïõ ÇñáêëÞ

Ο ΦΑΡΟΣ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΗ Åîåñåõíþíôáò ôï ÊáíÜñéï Áñ÷éðÝëáãïò Ôï áñ÷éðÝëáãïò ôùí ÊáíÜñéùí ÍÞóùí áðïôåëåßôáé áðü åðôÜ íçóéÜ êáé Ýîç âñá÷ïíçóßäåò, ìå ìåãáëýôåñç áðüóôáóç ìåôáîý ôïõò ôá 260 íáõôéêÜ ìßëéá. Âñßóêåôáé óôïí Áôëáíôéêü Ùêåáíü, óôï ãåùãñáöéêü ðëÜôïò ôçò Äçìïêñáôßáò ôçò Óá÷Üñáò, áðÝ÷ïíôáò áðü ôéò áêôÝò ôçò ãýñù óôá 54 íáõôéêÜ ìßëéá. Ôá íçóéÜ áðïôåëïýí ôï íïôéüôåñï ìÝñïò ôçò ÅõñùðáúêÞò ¸íùóçò, ùò ìéá áðü ôéò 17 áõôïíïìßåò ôïõ Éóðáíéêïý ÊñÜôïõò. Ç åðßóçìç þñá ôùí ÊáíÜñéùí Íçóéþí äéáöÝñåé (åßíáé ðéï ðßóù) êáôÜ ìßá þñá áðü ôéò ðåñéóóüôåñåò åõñùðáúêÝò ÷þñåò (2 þñåò áðü ôçí ÅëëÜäá). Ç þñá áõôÞ Ý÷åé õéïèåôçèåß ãéá ÷ñçóôéêïýò êáé ïéêïíïìéêïýò ëüãïõò áí êáé ï Þëéïò äýåé ôïõëÜ÷éóôïí 3 þñåò áñãüôåñá. ¼ëá ôá íçóéÜ åßíáé çöáéóôåéïãåíÞ, ùóôüóï ôï Ýäáöïò ðïéêßëåé áðü ôï Ýíá óôï Üëëï. Óôçí Ëáæáñüôå ôï õøüìåôñï öôÜíåé ôá 671 ìÝôñá êáé óôçí Öïñôåâåíôïýñá ôá 807, åíþ óôçí Ôåíåñßöç ôá 3.718 ìÝ56

Ðåñßðëïõò

ôñá, óôçí êïñõöÞ ôïõ çöáéóôåßïõ Teide, ðïõ áðïôåëåß ôï øçëüôåñï âïõíü ôçò Éóðáíßáò, ðïëý ìáêñéÜ áðü ôçí ÉâçñéêÞ ×åñóüíçóï. Ç ìÝóç èåñìïêñáóßá öôÜíåé óôïõò 18ï C ôïí ÷åéìþíá êáé ôïõò 24ï C ôï êáëïêáßñé. Ôï êëßìá åßíáé çìéôñïðéêü, áí êáé óôá íïôéüôåñá íçóéÜ óðÜíéá âñÝ÷åé êáé ç èåñìïêñáóßá åßíáé ðïëý ðéï õøçëÞ. Ôá ÊáíÜñéá ÍçóéÜ Þôáí Þäç ãíùóôÜ áðü ôçí áñ÷áéüôçôá. Ïé éóôïñéêïß õðïóôçñßæïõí üôé ðïëëÝò áíáöïñÝò óå Üãíùóôá íçóéÜ ôïõ ÏìÞñïõ êáé ôïõ ÓôñÜâùíá áíÞêïõí óôá ÊáíÜñéá ÍçóéÜ. Ïé ðñþôïé åîåñåõíçôÝò ôùí Íçóéþí Þôáí ïé Öïßíéêåò. Ï Çñüäïôïò áíáöÝñåé ìéá åîåñåõíçôéêÞ öïéíéêéêÞ áðïóôïëÞ ôïí 6ï ð.×. áéþíá, ðïõ Ýêáíå ôïí ãýñï ôçò ÁöñéêÞò, åíþ ç öïéíéêéêÞ áðïéêßá Cartago, óôá âïñåéïäõôéêÜ ôçò ÁöñéêÞò ôï 425 ð.×. Ýóôåéëå 30.000 áðïßêïõò óôá íçóéÜ. Ôï 120 ì.×. ïé íáõôéêïß ôïõ Ôýñïõ åðéâåâáéþíïõí ùò áñ÷Þ ôïõ êüóìïõ ôá Ôõ÷åñÜ ÍçóéÜ. Ç ïíïìáóßá «Ôõ÷åñÜ ÍçóéÜ»

ãéá ôá ÊáíÜñéá ÍçóéÜ êáèéåñþèçêå ìå ôïí Ðôïëåìáßï (90 - 168 ì.×.) ðïõ ôçí õéïèÝôçóå ãéá ôçí ÷Üñáîç ôçò Ãåùãñáößáò ôïõ ðïõ áðïôÝëåóå ï ðéï äéÜóçìïò ÷Üñôçò ðïõ ÷ñçóéìïðïéÞèçêå ó÷åäüí ãéá 1.500 ÷ñüíéá. Êáé ïé Ïëëáíäéêïß ÷Üñôåò ÷ñçóéìïðïßçóáí ôçí êïñõöÞ ôïõ Teide ùò ôçí áñ÷Þ ôïõ êüóìïõ êáé ðñþôï ìåóçìâñéíü (meridiano primero). Ïé Ñùìáßïé åîåñåýíçóáí ôá ÍçóéÜ ãýñù óôá 29 ð.×., óýìöùíá ìå ðåñéãñáöÞ ôïõ Ðëßíéïõ ôïõ Ãåñïíôüôåñïõ, êáé ôá âñÞêáí áêáôïßêçôá. Ùóôüóï áíáêÜëõøáí Ýíá ôÝìðëï óôï íçóß ×ïõ÷ïíßá (ñùìáúêÞ ïíïìáóßá ôçò ÐÜëìáò), ðéèáíüí áðü ðáëáéüôåñïõò êáôïßêïõò. ÊáôÜ ôçí äéÜñêåéá ôïõ Ìåóáßùíá ïé éóôïñéêïß äéáèÝôïõí åëÜ÷éóôá óôïé÷åßá ãéá ôï ÊáíÜñéï Áñ÷éðÝëáãïò. Ôá åîåñåõíçôéêÜ ôáîßäéá Ý÷ïõí óôáìáôÞóåé êáé ï Ùêåáíüò èåùñåßôáé üôé åßíáé ôñïìåñüò êáé êáôïéêåßôáé áðü äñÜêïõò êáé Üëëá ôÝñáôá. Ôá ÍçóéÜ áíáêáëýðôïíôáé îáíÜ óôá ôÝëç ôïõ 13ïõ áéþíá áðü ôïõò ÃåíïâÝæïõò, ìå

êáèïäÞãçóç ôïõ åîåñåõíçôÞ Lancelot Malocello. Ìå ðáðéêÞ áðüöáóç ôï 1433 ç äéïßêçóç ðáñá÷ùñåßôáé óôçí Ðïñôïãáëßá êáé ôï 1436 óôçí Êáóôßëëç. Ïé åõñùðáßïé êáôáêôçôÝò üôáí îáíáãýñéóáí óôá íçóéÜ ôá âñÞêáí íá êáôïéêïýíôáé áðü ìéá öõëÞ éèáãåíþí, ôïõò «Guanches». Ïé Guanches êáôïéêïýóáí óå óðçëéÝò, ðßóôåõáí óôïõò Èåïýò ôùí çöáéóôåßùí, êáôáóêåýáæáí ðÝôñéíåò ðõñáìßäåò, ðÞëéíá áããåßá ìå ãåùìåôñéêÞ äéáêüóìçóç, ìïõìéïðïéïýóáí ôïõò íåêñïýò ôïõò êáé Þôáí ðïëý êáëïß íáõôéêïß. Õðïëïãßæïíôáí ôüôå óôïõò 4.000. Ç åõñùðáúêÞ êáôÜêôçóç ôùí íçóéþí äåí Ýãéíå áíáßìáêôá. Ïé ìÜ÷åò ìå ôïõò éèáãåíåßò ðïõ Üñ÷éóáí ôï 1402 ôåëåßùóáí ôï 1496, üôáí ï Éóðáíüò Alonso Fernández de Lugo áíáêçñýóóåôáé ï ðñþôïò ÊõâåñíÞôçò ôïõò. Ï ðëïýôïò ôùí íçóéþí ãßíåôáé ãñÞãïñá ãíùóôüò óôçí Åõñþðç êáé ÷éëéÜäåò Éóðáíïß, ÐïñôïãÜëïé, Éôáëïß, Êáôáëáíïß, ÂÜóêïé êáé Üëëïé Åõñùðáßïé Ýðïéêïé êáôáöôÜíïõí óôá íçóéÜ. Ìéá áíáöïñÜ ôïõ Gaspar Futuoso ôïõ 16ïõ áéþíá åðéâåâáéþíåé üôé ïé éèáãåíåßò êÜôïéêïé ôùí íçóéþí äåí åîáöáíßóôçêáí áëëÜ áíáìåß÷èçêáí ìå ôïõò Åõñùðáßïõò êáé õéïèÝôçóáí ôçí ðßóôç ôïõò êáé ôéò óõíÞèåéÝò ôïõò. Ç áíáêÜëõøç ôçò ÁöñéêÞò êáé ïé åîåñåõíÞóåéò óôï åóùôåñéêü ôçò êáèþò êáé ïé ðëüåò óôïí Éíäéêü Ùêåáíü ðåñéðëÝïíôáò ôá áöñéêáíéêÜ äõôéêÜ ðáñÜëéá ìåôáôñÝðåé ôá ÊáíÜñéá ÍçóéÜ óå óôáõñïäñüìé ôùí èáëÜóóéùí äéáäñïìþí. ¹äç áðü ôçí áñ÷Þ ôïõ 16ïõ áéþíá áñ÷ßæåé ç Ýíôïíç åðéêïéíùíßá ôùí éóðáíéêþí áðïéêéþí êáé ôùí ìçôñïðüëåþí ôïõò. Ôá êáñÜâéá ãõñíïýóáí ãåìÜôá èçóáõñïýò êáé ìðá÷áñéêÜ êáé ç ðïñåßá ôïõò áíáãêáóôéêÜ ðåñíïýóå áðü ôá íçóéÜ Áæüñåò êáé ôá ÊáíÜñéá. ¸ôóé ïé èÜëáóóåò ôùí íçóéþí ðñïóÝëêõáí ôá ðåéñáôéêÜ ðëïßá. Ç ðåéñáôåßá óôá ÊáíÜñéá íåñÜ Üñ÷éóå óôéò áñ÷Ýò ôïõ 16ïõ áéþíá, åðéäåéíþèçêå óôá ôÝëç ôïõ ßäéïõ áéþíá êáé óõíå÷ßóôçêå ìÝ÷ñé ôçí ðñþôç äåêáåôßá ôïõ 19ïõ áéþíá. Ç ïéêïíïìßá ôùí íçóéþí ðÜíôá åîáñôéüôáí áðü ôï åìðüñéï. Êýñéï åîáãùãéêü ðñïúüí ôïõ 15ïõ áéþíá áðïôåëïýóå ç æÜ÷áñç, ôïí 17ï áéþíá ôï äéÜóçìï ãëõêü êñáóß, ôïí 19ï áéþíá ç ìðáíÜíá. Ôçí äåêáåôßá ôïõ 1960 ç åîáãùãÞ ìðáíÜíáò åôçóßùò õðïëïãéæüôáí óôïõò 130 ôü-

íïõò. ÓÞìåñá ôá íçóéÜ åîáñôþíôáé áðü ôïí ôïõñéóìü. Ç Ôåíåñßöç Åßíáé ôï ìåãáëýôåñï áðü ôá ÊáíÜñéá ÍçóéÜ, ìå Ýêôáóç 2.057 ôåôñáãùíéêþí ÷éëéïìÝôñùí êáé 780.000 êáôïßêïõò. ¸÷åé ôñéãùíéêü ó÷Þìá. Óôï íçóß ôï çöáßóôåéï Teide öôÜíåé ôá 3.718 ìÝôñá. Óôéò ðëáãéÝò ôïõ õðÜñ÷ïõí ðïëëÜ ìíçìåßá ôùí éèáãåíþí Guanches åíþ óôéò ðüëåéò óõíáíôÜìå ðïëëÜ ìíçìåßá áðïéêéïêñáôéêÞò áñ÷éôåêôïíéêÞò ôïõ 15ïõ áéþíá. Ç Ôåíåñßöç åßíáé äéÜóçìç ãéá ôï êáñíáâÜëé ôçò ðïõ äéáñêåß Ýîç ìÝñåò êáé ãéïñôÜæåôáé óôçí ðñùôåýïõóá ôïõ íçóéïý Santa Cruz. Ç Öïñôåâåíôïýñá Ìå Ýêôáóç 1.644 ôåôñáãùíéêþí ÷éëéïìÝôñùí ÷ùñßæåôáé óå äýï ìÝñç, ôçí Atalaya ðïõ áðïôåëåß ôï êýñéï ìÝñïò ôïõ íçóéïý êáé ôçí ÷åñóüíçóï Jandia ðïõ åíþíåôáé ìå ôï õðüëïéðï íçóß ìå ôïí éóèìü Pared. Ïé êÜôïéêïé õðïëïãßæïíôáé ãýñù óôïõò 37.000. Ç ðñþôç ïíïìáóßá ôïõ íçóéïý Þôáí Åñìðáíßá. Ç ïíïìáóßá Öüñôå Âåíôïýñá (äõíáôüò Üíåìïò) åìöáíßæåôáé óå ÷Üñôç ôïõ Angelino Dulcet óôá 1339. ÊáôÜ ôçí äéÜñêåéá ôïõ 18ïõ êáé 19ïõ áéþíá ìéá ðáñáôåôáìÝíç îçñáóßá ðñïêÜëåóå ðåßíá êáé ÷éëéÜäåò êÜôïéêïé ìåôáíÜóôåõóáí óôç Ãêñáí ÊáíÜñéá, óôçí Ôåíåñßöç êáé ôçí ËáôéíéêÞ ÁìåñéêÞ. Ôï íçóß áðïôåëåß âïôáíéêü ðáñÜäåéóï, áöïý äéáôçñïýíôáé öõôÜ ðïõ Ý÷ïõí åîáöáíéóôåß áð’ üëï ôïí ðëáíÞôç. Ç Ãêñáí ÊáíÜñéá Âñßóêåôáé óôï êÝíôñï ôïõ áñ÷éðåëÜãïõò ôùí ÊáíÜñéùí ìå Ýêôáóç 1.532 ôåôñáãùíéêÜ ÷éëéüìåôñá, ôñéãùíéêü ó÷Þìá êáé 750.000 êáôïßêïõò. Ôï íçóß Þôáí ãíùóôü ìå ôçí ïíïìáóßá Tamarán. Ïé éèáãåíåßò êÜôïéêïß ôïõ, ìÝ÷ñé ôçí Üöéîç ôùí Åõñùðáßùí áðïßêùí, æïýóáí óå óõíèÞêåò íåïëéèéêÞò åðï÷Þò, ÷ùñßò íá ãíùñßæïõí ôçí ÷ñÞóç ôïõ ìåôÜëëïõ. ÌåãÜëçò áñ÷áéïëïãéêÞò óçìáóßáò èåùñïýíôáé ïé ôïé÷ïãñáößåò óå ðñïúóôïñéêÝò óðçëéÝò. Ç ÐÜëìá Åßíáé åðßóçò ãíùóôÞ ùò üìïñöï Þ ðñÜóéíï íçóß åîáéôßáò ôùí ìåãÜëùí ôçò åêôÜóåùí ôñïðéêþí äáóþí. ¸÷åé Ýêôáóç Ðåñßðëïõò

57

3 4

2 5

1. 2. Ç ÓáíôéÜãï Íôå ÊïìðïóôÝëá åßíáé ìßá áðü ôéò ðéï ãñáöéêÝò ðüëåéò ôçò Éóðáíßáò. ÐáëÜôéá, ðëáôåßåò ðëáéóéùìÝíåò áðü óôïÝò, ìá êõñßùò ç ïìþíõìç ÌçôñüðïëÞ ôçò, ðïõ ôï ìåóáßùíá áðïôÝëåóå ãéá ôçí Äýóç, ìå öüíôï ôïí éåñü ðüëåìï, ôï óôü÷ï åíüò áðü ôïõò åíèïõóéáóìïýò ìõóôéêéóôéêïý æÞëïõ ðïõ õðÞñîáí óôïí êüóìï. Åðß áéþíåò ïé Éóðáíïß Ýâëåðáí íá ãßíåôáé ìéá åîáéñåôéêÞ ìåôáíÜóôåõóç êáôÜ ìÞêïò ôçò äéáäñïìÞò ðïõ ïäçãïýóå óôïí éåñü íáü, ìå óýìâïëï ôï üóôñáêï Éáêùâáßïò.

3. Ôï üóôñáêï Éáêùâáßïò. Ôçí ïíïìáóßá ôïõ ïöåßëåé óôïí Áðüóôïëï ÉÜêùâï.

4. 5. ÊáôÜ ìÞêïò ôçò äéáäñïìÞò ðñïò ôï ÓáíôéÜãï Íôå ÊïìðïóôÝëá áíáðôý÷èçêáí ìåãÜëåò ðüëåéò ìå ìíçìåßá ðïõ åßíáé ãåìÜôá áðü óõìâïëéóìïýò áíáöåñüìåíïõò óôçí éóôïñßá ôïõ Áðïóôüëïõ Éáêþâïõ.

1

äéáäñïìÞò ôïõ Santiago. Åß÷áí áíÜãêç áðü ìéóèïöüñïõò êáé ÷ñÞìáôá ãéá íá áíôéìåôùðßóïõí ôïõò ìïõóïõëìÜíïõò ðïõ êáôåß÷áí Þäç 800 ÷ñüíéá ôï ìåãáëýôåñï ìÝñïò ôçò ÉâçñéêÞò ×åñóïíÞóïõ. ÐñïóêÜëåóáí üëïõò ôïõò Åõñùðáúêïýò Âáóéëéêïýò Ïßêïõò íá Ýñèïõí ãéá ðñïóêýíçìá, Ýêáíáí áêñéâÜ äþñá, ðáíôñåýôçêáí ìå Åõñùðáßåò ðñéãêßðéóóåò óôï íáü, äéÝäùóáí ôá èáýìáôá ôïõ Áãßïõ Éáêþâïõ, êáôáóêåýáóáí êáôáëýìáôá êáôÜ ìÞêïò ôçò äéáäñïìÞò, ïé ãíùóôÝò «posadas» ìå êñåâáôïêÜìáñåò êáé åãêáôáóôÜóåéò õãéåéíÞò äß÷ùò ðñïóùðéêü. ¹ôáí ÷þñïé áõôïåîõðçñåôÞóåùò ôùí ðñïóêõíçôþí êáé ðñïóöÝñïíôáí äùñåÜí. Ôï óýìâïëï âÝâáéá ôùí ðñïóêõíçôþí Þôáí ôï üóôñáêï Jacobeus. ¼ôáí îåêßíçóå ï áãþíáò êáôÜ ôùí ìïõóïõëìÜíùí êáôáêôçôþí ôçò Éâçñßáò ïé ÷ñéóôéáíïß ðïëåìéóôÝò åß÷áí êåíôçìÝíá óôá êáðÝëá

Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΑΚΩΒΟΥ &ΤΟ ΟΣΤΡΑΚΟ ΙΑΚΩΒΑΙΟΣ ÔÏ ÏÓÔÑÁÊÏ JACOBEUS åßíáé üìïñöï êáé ìåãÜëï (ìÝ÷ñé êáé 12 åêáôïóôÜ) êáé áíÞêåé óôçí ïéêïãÝíåéá Pectinidae (÷ôÝíéá). Èåùñåßôáé áðü ôá ðéï íüóôéìá óôç ãåýóç üóôñáêá. Ï Éáêùâáßïò, üðùò ïíïìÜæåôáé óôá åëëçíéêÜ, ðÞñå ôçí ïíïìáóßá ôïõ áðü ôïí Áðüóôïëï ÉÜêùâï. Óýìöùíá ìå ôïõò êáèïëéêïýò èñýëïõò, ï Áðüóôïëïò êáôÜöåñå íá öôÜóåé ìÝ÷ñé ôçí ÉâçñéêÞ ×åñóüíçóï êáé äßäáîå óôïõò ºâçñåò ôïí ×ñéóôéáíéóìü. Óôï ìáêñéíü ôïõ ôáîßäé ÷ñçóéìïðïßçóå ãéá êïýðá Ýíá üóôñáêï ðïõ êïõâáëïýóå ðÜíôá ìáæß ôïõ, óôï ïðïßï ôïõ Ýäùóå ôï üíïìÜ ôïõ. Ôï üìïñöï áõôü üóôñáêï, ðïõ óõíáíôéÝôáé óôçí Ìåóüãåéï áëëÜ äåí åßíáé êïéíü, õðÞñîå èñçóêåõôéêü óýìâïëï, Ýäùóå èÝëçóç êáé ðßóôç óå óôáõñïöüñïõò êáé ÷ñçóéìïðïéåßôáé áðü ôïí Ìåóáßùíá ìÝ÷ñé óÞìåñá áðü ðéóôïýò êáé ïäïéðüñïõò ôïõñßóôåò ðïõ ðåñíïýí, óýìöùíá ìå ôç ðáñÜäïóç, ðåæïß ôçí ìåãáëýôåñç ïäü ôçò Åõñþðçò, ôï Camino de Santiago, ôçí äéáäñïìÞ ôïõ Áãßïõ Éáêþâïõ. Ïé éóðáíéêïß èñýëïé õðïóôçñßæïõí üôé ï ¢ãéïò ÉÜêùâïò áðåâßùóå óôçí Áõôïíïìßá ôçò Ãáëéêßáò, óôá âïñåéïäõôéêÜ ôçò ÉâçñéêÞò ×åñóïíÞóïõ. Ðñïò ôé-

ìÞí ôïõ ÷ôßóôçêå ï êáèåäñéêüò íáüò Santiago de Compostela óôçí ïìþíõìç éóðáíéêÞ ðüëç. Ïé êáëüãåñïé ôïõ íáïý ðéóôåýïõí üôé êÜôù áðü ôçí Áãßá ÔñÜðåæá ôïõ íáïý åßíáé èáììÝíï «ìÜíá», ç ôñïöÞ ðïõ Ýñé÷íå ï Èåüò óôïõò Åâñáßïõò üôáí åãêáôÝëåéøáí ôçí Áßãõðôï, êáé ìåôÝöåñå ï ¢ãéïò áðü ôïí Íáü ôïõ Óïëïìþíôá. Ùóôüóï ðïôÝ, ôïõëÜ÷éóôïí åðßóçìá, äåí Ý÷åé ãßíåé êÜðïéá Ýñåõíá ãéá íá áðïäåé÷èåß ï éó÷õñéóìüò áõôüò. Ôï ðñïóêýíçìá óôïí Íáü ôïõ Áðïóôüëïõ Éáêþâïõ êáé ç áíÜäåéîÞ ôïõ ùò ÷ñéóôéáíéêÞò ÌÝêêáò ôçò Åõñþðçò îåêßíçóå óôá 813 ì.×., üôáí ðñÜãìáôé óôçí ðåñéï÷Þ áíáêáëýöèçêáí ïé ôÜöïé ôïõ Áãßïõ Éáêþâïõ êáé ôùí ìáèçôþí ôïõ. Ï ÷ñéóôéáíéóìüò åíèïõóéáóìÝíïò ìå ôçí éäÝá ôùí óôáõñïöïñéþí êáôÜ ôùí ìïõóïõëìÜíùí èÝëåé íá ðñïóêõíÞóåé ôïí ¢ãéï ÉÜêùâï ðñéí áñ÷ßóåé ï ðüëåìïò. ÓõññÝïõí, ëïéðüí, êáôÜ ÷éëéÜäåò ïé Ðåñåãñßíïé (ðñïóêõíçôÝò) áðü êÜèå óçìåßï ôçò Åõñþðçò êáé ÷áñÜóóïíôáé íÝá ìïíïðÜôéá áðü êÜèå ÅõñùðáúêÞ ÷þñá ðïõ êáôáëÞãïõí üëá óôïí êáèåäñéêü íáü ôçò Ãáëéêßáò. Ïé çãåìüíåò ôçò Áñáãïíßáò êáé Êáóôßëçò (ìåóáéùíéêÜ éóðáíéêÜ âáóßëåéá) óõíÝâáëëáí óôç áíÜäåéîç ôçò

êáé ôïõò âñá÷ßïíåò ôùí ðáíùöïñéþí åðßóçò ôï óýìâïëï ôïõ Áãßïõ Éáêþâïõ. Ôüôå êáôáóêåõÜóôçêå êáé ï Óôáõñüò ôïõ Áãßïõ Éáêþâïõ, ï ãíùóôüò matamoros (óêïôþíù ìáýñïõò). Ðñüêåéôáé ïõóéáóôéêÜ ãéá Ýíáí óôáõñü ðïõ êáôáëÞãåé óå îßöïò êáé ÷ñçóéìïðïéÞèçêå óôïí ðüëåìï êáôÜ ôùí ìïõóïõëìÜíùí. Ç ðáñÜäïóç ðñïóêõíÞìáôïò ôùí êáèïëéêþí ÷ñéóôéáíþí óôïí Santiago de Compostela äéáôçñÞèçêå ìÝ÷ñé ôïí 16ï áéþíá. Áðü ôüôå Üñ÷éóå íá îå÷íéÝôáé ìÝ÷ñé ôï 1962 ðïõ åñåõíçôÝò Üñ÷éóáí íá éäñýïõí óõëëüãïõò ößëùí ôïõ Camino de Santiago de Compostela, ìå ðñþôç åêåßíç ôïõ Ðáñéóéïý êáé óôç óõíÝ÷åéá ó’ üëç ôçí Åõñþðç, áíáæçôþíôáò ôá ìåóáéùíéêÜ ìïíïðÜôéá ðïõ ïäçãïýóáí óôçí Ãáëéêßá ôçò Éóðáíßáò. Ç äéáäñïìÞ ôïõ Santiago, ðïõ ïõóéáóôéêÜ äåí åßíáé ìßá áëëÜ ðïëëÝò, áðü êÜèå óçìåßï ôçò Åõñþðçò êáé ïäçãïýí óôïí ßäéï ðñïïñéóìü, áíáêçñý÷èçêå ôï 1987 áðü ôï Óõìâïýëéï ôçò Åõñþðçò «ÅõñùðáúêÞ ÐïëéôéóôéêÞ ÄéáäñïìÞ». Áðü ôüôå êÜèå êáëïêáßñé ÷éëéÜäåò Üíèñùðïé ãéá èñçóêåõôéêïýò, ðïëéôéóôéêïýò Þ ôïõñéóôéêïýò ëüãïõò êáôáöèÜíïõí ðåñðáôþíôáò óôï Santiago de Compostela áðïêôþíôáò ôïí ôßôëï ôïõ Ðåñåãñßíïõ. Ðåñßðëïõò

59

ÄùñåÜ åèåëïíôéêÞò åñãáóßáò Ï öÜñïò ôçò Áëåîáíäñïýðïëçò Ï ößëïò ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ, êýñéïò Áíôþíéïò Ðïñß÷çò, Ý÷ïíôáò áðïêôÞóåé ôéò áðáñáßôçôåò ãíþóåéò êáé ôçí ó÷åôéêÞ åìðåéñßá áðü ôçí ðïëý÷ñïíç õðçñåóßá ôïõ ùò ôå÷íéêüò óôçí Õðçñåóßá ÖÜñùí, ðñïóöÝñèçêå íá áíáëÜâåé êáé Ýöåñå åéò ðÝñáò ôçí êïðéþäç åñãáóßá ôçò óõíôÞñçóçò ôïõ ãáëëéêÞò êáôáóêåõÞò öÜñïõ ôçò Áëåîáíäñïýðïëçò, ðïõ ÷ñüíéá ôþñá êïóìåß ôçí áßèïõóá ôçò åéóüäïõ ôïõ Ìïõóåßïõ ìáò, êïíôÜ óôá áñ÷áßá ôåß÷ç. Åñãáæüìåíïò óõóôçìáôéêÜ êáé ìå ìåñÜêé êáôÜ ôïõò êáëïêáéñéíïýò ìÞíåò, áöáßñåóå ôá óçìÜäéá ôçò öèïñÜò ôïõ ÷ñüíïõ ðïõ êçëßäùíáí ôï ñáäéíü êáé êïìøü óþìá ôïõ åíôõðùóéáêïý áõôïý äåßãìáôïò öáñéêïý ìç÷áíéóìïý, êáôáóêåõáóìÝíïõ áðü ôçí ãáëëéêÞ åôáéñåßá Barbier and Fenestre ôï Ýôïò 1880. ÁõôÞ ç áíéäéïôåëÞò ðñïóöïñÜ ôïõ êõñßïõ Ðïñß÷ç åêôéìÜôáé éäéáßôåñá, êáèþò óõíÝâáëå óôçí áðïêáôÜóôáóç åíüò áðü ôá ðéï åíôõðùóéáêÜ åêèÝìáôá ôïõ Ìïõóåßïõ ìáò êáé ãéá áõôü ôïí åõ÷áñéóôïýìå ðïëý.

Ο μεγάλος περιστροφικός μηχανισμός του φάρου της Αλεξανδρούπολης, δωρήθηκε στο Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδος από την Υπηρεσία Φάρων το 1986 και από τότε κοσμεί την αίθουσα της εισόδου του Μουσείου εντυπωσιάζοντας τους επισκέπτες μας. Κατασκευάστηκε από τη Γαλλική Εταιρεία για λογαριασμό της Οθωμανικής Υπηρεσίας Φάρων και άρχισε να λειτουργεί την 1η Ιουνίου 1880. Μετά την απελευθέρωση της πόλης κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους πέρασε στην δικαιοδοσία της Φαρικής Υπηρεσίας του Ελληνικού Κράτους. Το 1973 αποσύρεται ο παλαιός μηχανισμός και αντικαθίσταται από νέο ο οποίος λειτουργεί με ηλεκτρικό ρεύμα.

60

Ðåñßðëïõò

ÅÊÓÕÃ×ÑÏÍÉÓÌÏÓ ÔÏÕ ÐÑÏÃÑÁÌÌÁÔÏÓ ÁÕÔÏÌÁÔÏÐÏÉÇÓÇÓ ÔÇÓ ÂÉÂËÉÏÈÇÊÇÓ Åõ÷áñéóôïýìå ôç âéâëéïèÞêç Êáßôçò Ëáóêáñßäïõ ãéá ôçí êÜëõøç ôïõ êüóôïõò ôçò åðéìüñöùóçò ôïõ ðñïóùðéêïý ãéá ôï ðñüãñáììá Ôï Óýóôçìá Áõôïìáôéóìïý Âéâëéïèçêþí ÁÂÅÊÔ (Áõôïìáôéóìüò Âéâëéïèçêþí ÅÊÔ) åßíáé ìßá åöáñìïãÞ ëïãéóìéêïý, ç ïðïßá Ý÷åé áíáðôõ÷èåß ðëÞñùò áðü ôï Åèíéêü ÊÝíôñï Ôåêìçñßùóçò, ãéá ôçí ïëïêëçñùìÝíç ïñãÜíùóç âéâëéïèçêþí êáé ôç äéÜèåóç ôùí âéâëéïãñáöéêþí äåäïìÝíùí. Ôï ÁÂÅÊÔ ÷ñçóéìïðïéåßôáé óÞìåñá áðü åêðáéäåõôéêÜ êáé åñåõíçôéêÜ éäñýìáôá, äçìüóéåò êáé éäéùôéêÝò âéâëéïèÞêåò êáé Üëëïõò öïñåßò óå üëç ôçí ÅëëÜäá êáé ôçí Êýðñï, ôï óõíïëéêü ðëÞèïò ôùí ïðïßùí îåðåñíÜ ôïõò 2.000. Ðñüêåéôáé ãéá ôçí ðëÝïí äéáäåäïìÝíç åöáñìïãÞ áõôïìáôéóìïý âéâëéïèçêþí óôçí ÅëëÜäá. Ç áíÜðôõîç ôïõ ÁÂÅÊÔ îåêßíçóå ôï 1985, åíþ ìÝ÷ñé óÞìåñá Ý÷ïõí áíáðôõ÷èåß 5 åêäüóåéò (ÁÂÅÊÔ 5.5). Ç ÂéâëéïèÞêç ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ ôçò ÅëëÜäïò Þäç áðü ôï 1988 Ý÷åé åãêáôáóôÞóåé ôï ÁÂÅÊÔ êáé ðïëý óýíôïìá ïëïêëçñþèçêå ç ìç÷áíïñãÜíùóç ôïõ õëéêïý ôçò ìå áðïôÝëåóìá ôçí åýêïëç ðñüóâáóç ôùí ÷ñçóôþí óôéò âéâëéïãñáöéêÝò ðëçñïöïñßåò ðïõ ôïõò åíäéáöÝñïõí. Ìå ôç âïÞèåéá ôïõ ðñïãñÜììáôïò êáôáñôßóôçêáí Ýíôõðïé êáôÜëïãïé óõããñáöÝùí ÅëëÞíùí êáé îÝíùí, óõëëïãéêþí ïñãÜíùí, èåìáôéêþí üñùí, èåìáôéêþí åðéêåöáëßäùí, ðáëáéþí êáé óðÜíéùí åêäüóåùí. ÐáñÜëëçëá Ýãéíå ç áðïäåëôßùóç ðåñéïäéêþí ìå áðïôÝëåóìá íá ðáñÝ÷ïõìå ðñüóèåôåò ðëçñïöïñßåò óôïõò ÷ñÞóôåò ôçò âéâëéïèÞêçò. Ôá Üñèñá êáôáãñÜöïíôáé óôïí õðïëïãéóôÞ êáé Ý÷ïõìå ôç äõíáôüôçôá íá ôõðþíïíôáé êáôÜëïãïé êáôÜ óõããñáöÝá, ôßôëï êáé èÝìá. Áðïäåëôßùóç Ý÷åé ãßíåé ðñïò ôï ðáñüí óôá åîÞò ðåñéïäéêÜ: ÍáõôéêÞ Åðéèåþñçóç, Áñãþ, Éóôïñßá ÅéêïíïãñáöçìÝíç, International Journal of Maritime History êáé ôùí åöçìåñßäùí London Gazette, ÊáèçìåñéíÞ Ýíèåôï «ÅðôÜ ÇìÝñåò».

62

Ïé ñáãäáßåò åîåëßîåéò óôïí ôïìÝá ôçò ðëçñïöïñéêÞò äéåßóäõóáí êáé óôï ÷þñï ôùí âéâëéïèçêþí äçìéïõñãþíôáò íÝåò ôÜóåéò óôïí ôïìÝá ôçò áõôïìáôïðïßçóÞò ôïõò, ìå áðïôÝëåóìá ìåãáëýôåñåò áðáéôÞóåéò ãéá ôïí åêóõã÷ñïíéóìü ôùí õðïëïãéóôéêþí êáé ëïãéóìéêþí óõóôçìÜôùí ôïõò.

ñïöïñßáò» êáé ç áíáâÜèìéóç ôçò õëéêïôå÷íéêÞò õðïäïìÞò ôïõ Ìïõóåßïõ êáôÝóôçóå áðáñáßôçôç ôçí áðüêôçóç ôçò íÝáò Ýêäïóçò ôïõ ÁÂÅÊÔ þóôå íá õðÜñ÷åé óõìâáôüôçôá ôùí óõóôçìÜôùí êáé åêìåôÜëëåõóç ôùí íÝùí äõíáôïôÞôùí áõôïý. Ôïí Éïýíéï õðïãñÜöçêå ç óýìâáóç êáé Üìåóá óõììåôåß÷áìå óôá óåìéíÜñéá åðéìüñöùóçò ðïõ Ýëáâáí ÷þñá óôï Åèíéêü ºäñõìá Åñåõíþí. Ïé äéáäéêáóßåò ãéá ôçí åãêáôÜóôáóç ôïõ ðñïãñÜììáôïò ðñïâëÝðåôáé üôé èá Ý÷ïõí ïëïêëçñùèåß Ýùò ôá ôÝëç Ïêôùâñßïõ.

Ç íÝá Ýêäïóç ÁÂÅÊÔ 5.5 áíôáðïêñéíüìåíç óôéò áíÜãêåò áõôÝò åìðëïõôßóôçêå ìå ìéá óåéñÜ åðåêôÜóåùí üðùò ç óýíäåóç êáé ç áíÜðôõîç óõíåñãáóéþí ìå Üëëåò âéâëéïèÞêåò ãéá ôçí êáëýôåñç åêìåôÜëëåõóç äéáèÝóéìùí ðçãþí, åðßóçò ìå óýóôçìá óôáôéóôéêþí óôïé÷åßùí ãéá ôçí êáôáíïìÞ ôïõ õëéêïý êáé ôçò äéÜèåóÞò ôïõ, êáèþò åðßóçò êáé ôùí êáôçãïñéþí ôùí ìåëþí ðïõ ôçí ÷ñçóéìïðïéïýí êáé ôÝëïò ìå óýóôçìá åðéëåêôéêÞò äéÜäïóçò-äéÜèåóçò ðëçñïöïñéþí ìå âÜóç ôéò áðáéôÞóåéò ôïõ ÷ñÞóôç.

Ï åêóõã÷ñïíéóìüò ôïõ ðñïãñÜììáôïò èá åðéôñÝøåé óôç ÂéâëéïèÞêç ìáò ðÝñá áðü ôçí êáëýôåñç åîõðçñÝôçóç ðïõ èá ìðïñåß íá ðáñÝ÷åé óôïõò åðéôüðéïõò ÷ñÞóôåò, íá Ý÷åé ôç äõíáôüôçôá íá îåðåñÜóåé ôá óôåíÜ ÷ùñéêÜ ôçò üñéá ìå ôç äéÜèåóç ôïõ êáôáëüãïõ ôçò óôï äéáäßêôõï. Ìå áõôüí ôïí ôñüðï ïé åðéóêÝðôåò ôçò éóôïóåëßäáò ìáò –ôüóï áðü ôçí ÅëëÜäá üóï êáé áðü ôï åîùôåñéêü– èá ìðïñïýí íá Ý÷ïõí ðñüóâáóç óôïí êáôÜëïãï êáé íá ãíùñßæïõí ôá ðåñéå÷üìåíá ôçò ÂéâëéïèÞêçò ìáò.

Ç óõììåôï÷Þ ìáò óôï åí åîåëßîåé ðñüãñáììá «Êïéíùíßá ôçò Ðëç-

Áéêáôåñßíç Êñáíéþôïõ - Âéâëéïèçêïíüìïò ÍÌÅ

Ðåñßðëïõò

ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ TARGETING QUALITY τεύχος 53 - σελ. 69

Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ Åíèýìéïí Ïé óõëëïãÝò ôïõ Ìïõóåßïõ óå øçöéáêÞ Ýêäïóç Ôçò ÉùÜííá Ìðåñìðßëç

¼

ðùò Ý÷åé Þäç äçìïóéåõèåß óå ðñïçãïýìåíá ôåý÷ç ôïõ ðåñéïäéêïý ìáò, ôï Íáõôéêü Ìïõóåßï ôçò ÅëëÜäïò óõììåôÝ÷åé óôï åõñùðáúêü ðñüãñáììá Êïéíùíßá ôçò ðëçñïöïñßáò, óôï ðëáßóéï ôïõ ïðïßïõ ðñáãìáôïðïéåßôáé ç øçöéïðïßçóç êáé ôåêìçñßùóç ôùí óõëëïãþí êáé ôùí áñ÷åßùí ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ.

óôá áñ÷åßá êáé óôçí âéâëéïèÞêç áíáðôýóóïíôáé áíáëõôéêÜ ìÝóá óå 4 åíüôçôåò. Óôçí 5ç åíüôçôá, ðïõ Ý÷åé ôïí ôßôëï «ÅêèÝìáôá ðïõ îå÷ùñßæïõí» ðáñïõóéÜæïíôáé ôá óçìáíôéêüôåñá ìïõóåéáêÜ áíôéêåßìåíá ðïõ ðåñéÝ÷ïíôáé óôï cd, ôáîéíïìçìÝíá óå êáôçãïñßåò êáôÜ åßäïò, ðáñÝ÷ïíôáò Ýôóé óôïí ÷ñÞóôç ôçí äõíáôüôçôá ãéá Ýíá äéáöïñåôéêü ôñüðï ðñïóÝããéóçò ôùí åêèåìÜôùí.

Óôü÷ïò áõôïý ôïõ ðñïãñÜììáôïò, åêôüò áðü ôïí ðñïöáíÞ, áõôüí ôçò áðïôýðùóçò ôùí õëéêþí ôåêìçñßùí ôïõ ðïëéôéóìïý ìáò óå øçöéáêÞ ìïñöÞ êáé åðïìÝíùò äéÜóùóÞò ôïõò óôï äéçíåêÝò, åßíáé êáé ç ðñïâïëÞ ôïõò óå åõñýôåñá êïéíùíéêÜ óôñþìáôá.

ÅðéðëÝïí õðÜñ÷åé ×ñïíïëüãéï, óôï ïðïßï óçìåéþíïíôáé ïé ÷ñïíïëïãßåò óôáèìïß ãéá ôçí åëëçíéêÞ íáõôéêÞ éóôïñßá ìå ó÷ïëéáóìü êáé öùôïãñáößåò ó÷åôéêþí åêèåìÜôùí ôïõ ìïõóåßïõ, áíôéðñïóùðåõôéêþí ôçò éóôïñéêÞò ðåñéüäïõ.

Êáèþò ëïéðüí Ýíá ìåãÜëï ðïóïóôü ôùí óõëëïãþí êáé áñ÷åßùí ôïõ ìïõóåßïõ ìáò Ý÷åé Þäç øçöéïðïéçèåß êáé ôçñþíôáò ôéò ó÷åôéêÝò õðï÷ñåþóåéò êáé ðñïóèåóìßåò ðïõ óõíåðÜãåôáé ç óõììåôï÷Þ óôï óõãêåêñéìÝíï åõñùðáúêü ðñüãñáììá, Ý÷ïõìå ðñï÷ùñÞóåé óôçí ðáñáãùãÞ ôåóóÜñùí äßãëùóóùí CD. Óôü÷ïò ôùí øçöéáêþí áõôþí åêäüóåùí åßíáé ç ðáñïõóßáóç ôùí êáëëéôå÷íéêþí èçóáõñþí êáé êåéìçëßùí ôçò íáõôéêÞò ìáò ðáñÜäïóçò ðïõ öõëÜóóïíôáé óôï Íáõôéêü Ìïõóåßï, ìå ðéï óýã÷ñïíï, åõ÷Üñéóôï êáé åýëçðôï ôñüðï.

Ìßá ðéï âéùìáôéêÞ êáé ðáñáóôáôéêÞ ðñïóÝããéóç ôçò íáõôéêÞò ìáò éóôïñßáò êáé ðáñÜäïóçò ðñïóöÝñåôáé óôçí åíüôçôá ìå ôïí ôßôëï «Áðïëáýóôå...». ×ñçóéìïðïéþíôáò êéíïýìåíåò åéêüíåò (animation), Þ÷ï êáé áöÞãçóç, ðáñïõóéÜæïíôáé: ç áñ÷áßá åëëçíéêÞ ôñéÞñçò, ç íáõðÞãçóç åíüò ôñå÷áíôçñéïý óå ôáñóáíÜ ôïõ 19ïõ áéþíá, ç êáôáóêåõÞ êáé ï ôñüðïò ÷ñçóéìïðïßçóçò ôùí ðõñðïëéêþí êáôÜ ôïí Áãþíá ôïõ 1821, ôï ÷ñïíéêü ôçò Íáõìá÷ßáò ôçò ¸ëëçò ôï 1912 êáé ç åîÝëéîç ôùí åìðïñéêþí ðëïßùí áðü ôçí åìöÜíéóç ôùí áôìïìç÷áíþí ìÝ÷ñé óÞìåñá.

Ôï ðñþôï cd ðïõ èá ðáñá÷èåß Ý÷åé ôßôëï «Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ Åíèýìéïí» êáé ïõóéáóôéêÜ áðïôåëåß ôçí øçöéáêÞ Ýêäïóç ôïõ ðñïóöÜôùò äçìïóéåõìÝíïõ íÝïõ êáôáëüãïõ ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ. Ìå åëêõóôéêü, äéáäñáóôéêü êáé óõíåðþò ðéï åêðáéäåõôéêü ôñüðï ðáñïõóéÜæïíôáé ôá óçìáíôéêüôåñá áíôéêåßìåíá ôùí óõëëïãþí ìáò êáèþò êáé ìåñéêÜ äåßãìáôá áðü ôïí ðëïýôï ôùí áñ÷åßùí ìáò.

ÔÝëïò õðÜñ÷åé êáé Ýíá ãëùóóÜñéï, üðïõ ðåñéÝ÷ïíôáé íáõôéêïß üñïé ìå ôéò áíôßóôïé÷åò åðåîçãÞóåéò ôïõò. ÐáñÜëëçëá, ðñÝðåé íá óçìåéùèåß ü,ôé ï ÷ñÞóôçò èá Ý÷åé ôç äõíáôüôçôá íá ôõðþíåé êåßìåíá êáé öùôïãñáößåò, íá ôá óôåßëåé ìå e-mail íá ÷ñçóéìïðïéÞóåé ôéò öùôïãñáößåò ùò wall paper êáé åðéðëÝïí ìðïñåß íá öôéÜîåé Ýíá øçöéáêü album ìå ôéò öùôïãñáößåò ôùí åêèåìÜôùí ôçò áñåóêåßáò ôïõ, ôéò ïðïßåò èá ìðïñåß íá ôéò ðñïâÜëëåé êáé ùò slide show.

Óêïðüò åßíáé ôï óõãêåêñéìÝío cd, íá ëåéôïõñãÞóåé ãéá ôïí åðéóêÝðôç ùò Ýíá ùñáßï áíáìíçóôéêü áëëÜ åðßóçò íá äþóåé ôçí äõíáôüôçôá ãéá ìßá åéêïíéêÞ ðåñéÞãçóç êáé îåíÜãçóç óôéò óõëëïãÝò ôïõ Ìïõóåßïõ, óå Üôïìá ðïõ äåí ìðïñïýí íá ôï åðéóêåöèïýí, ëüãù êéíçôéêþí äõóêïëéþí Þ äéáìïíÞò ôïõò óôçí ðåñéöÝñåéá ôçò ÷þñáò Þ áêüìá êáé óôï åîùôåñéêü. Ôï éóôïñéêü ßäñõóçò ôïõ Ìïõóåßïõ, ç ðåñéÞãçóç óôéò óõëëïãÝò, 64

Ðåñßðëïõò

Êáèþò ç ðáñáãùãÞ ôïõ cd «Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ Åíèýìéïí» âñßóêåôáé óå áñêåôÜ ðñï÷ùñçìÝíï óôÜäéï, ðïëý óýíôïìá èá åßíáé Ýôïéìï íá âãåé óôçí êõêëïöïñßá. ÐáñÜëëçëá ðñïò ôçí ïëïêëÞñùóç ôçò õëïðïßçóÞò ôïõò âñßóêïíôáé êáé ïé õðüëïéðåò åîßóïõ åíäéáöÝñïõóåò øçöéáêÝò åêäüóåéò ìáò, ãéá ôéò ïðïßåò èá óáò åíçìåñþóïõìå óå åðüìåíá ôåý÷ç ôïõ ðåñéïäéêïý.

ËÏÃÏÔÅ×ÍÉÁ & ÈÁËÁÓÓÁ Δώρησαν στη βιβλιοθήκη του Μουσείου και τους ευχαριστούμε θερμά τους: ê. Äçì. ÌðåñåäÞìá: «ADMIRALTY DISTANCE TABLES» V OL: I,II,III,IV,V. ÅÊÄ. Hydrographic Department 1949,1950, 1951,1953.

•

ê. Äáõßä Áíôùíßïõ: 1. «To êÜôù Äçìïôéêü Ó÷ïëåßï Ëßìíçò (êôÞñéï ÌåëÜ) 1898-2005: Ðïñåßá óôï ÷ñüíï». 2. «Åñãïãñáößá 1966-2006» •

ôçò È. ÊáëáðïèáñÜêïõ êáé 15 CD-ROM íáõôéêïý ðåñéå÷ïìÝíïõ.

• Áíôéðëïßáñ÷ï ×ñõóïýëá-ÁããåëéêÞ Ôüöá: «Åã÷åéñßäéïí Ðáèïëïãßáò êáé ÈåñáðåõôéêÞò ôùí åê ôùí Ð.×.Ï. ÐñïêáëïõìÝíùí Âëáâþí» åðáíÝêäïóç ôïõ ðñùôïôýðïõ ôïõ 1940.

• êá

• êá

Ì. ÌðïõæïõìðÜñäç: 1. «Ôï ÊáóôÝëëé ôùí Óðåôóþí: O ðñï ôïõ 1800 ïéêéóìüò» ôïõ È.ÄçìçôñéÜäïõ.

2. «ÓõíïðôéêÞ éóôïñßá ôùí ôñéþí íáõôéêþí íÞóùí ÕÄÑÁÓ, ÓÐÅÔÓÙÍ êáé ØÁÑÙÍ» ôïõ Ïìçñßäïõ Ð. Óêõëßôóç, åðáíÝêäïóç áðï ôçí ÅðéôñïðÞ õðïâïÞèçóçò êáé åìðëïõôéóìïý ôïõ Éóôïñéêïý Áñ÷åßïõ Óðåôóþí.

ÄÞìçôñá Óôáóéíïðïýëïõ: «Ç Ñïõìáíßá ôçò êáñäéÜò ìïõ» ÌåëÝôçò ôçò ôïðéêÞò éóôïñßáò êáé ôçò Éóôïñßáò ôùí åðé÷åéñÞóåùí (É.Ì.Ô.É.É.Å.): «Ãåþñãéïò Óôñßãêïò» ôçò Åõáããåëßáò Ìðáöïýíç êáé Íßêïõ ÌÝëéïõ.

• Éíóôéôïýôï

• Åêäüóåéò

ÅñåõíçôÝò: «ÌåãÜëá ÍáõÜãéá» David & Suzan Spence.

ê. Çëßá ÌåôáîÜ: «ÕðïóôñÜôçãïò ÁíäñÝáò Êáëëßíóêçò 1895-1956» ôïõ ÁíôéóôñáôÞãïõ ×ñÞóôïõ Ó. Öùôïðïýëïõ.

• • ê.

ÅììáíïõÞë ×áéñåôÜêç: «Ãõíáßêåò óôç ñüôá ôçò íáõôéëßáò»

Περιοδικά και έντυπα που εστάλησαν στο Ν.Μ.Ε.: ÐÅÑÉÏÄÉÊÁ:

ÅÖÇÌÅÑÉÄÅÓ:

1. SHIPPING (ôåý÷ïò 421)

1. ÏÉÍÏÕÓÓÁÉ (öýëëá 516-518)

2. ÍÁÕÔÉÊÇ ÅËËÁÓ (ôåý÷ç 873-876)

2. ÏÉÊÏÍÏÌÉÊÇ ÍÁÕÔÉËÉÁÊÇ (öýëëï 122)

3. ËÉÌÁÍÉ (ôåý÷ç 162, 163)

3. ÊÁÓÔÅËËÁ (öýëëá 119, 120)

4. ÓÔÑÁÔÉÙÔÉÊÇ ÉÓÔÏÑÉÁ (ôåý÷ç 119-121)

4. ÍÅÁ ÔÏÕ Ó.Á.Ó.Ì.Õ.Í. (öýëëï 87)

5. ÅÈÍÉÊÅÓ ÅÐÁËÎÅÉÓ (ôåý÷ïò 72)

5. Ç ÖËÏÃÁ ÔÇÓ ÌÁÊÅÄÏÍÉÁÓ (öýëëï 21)

6. ÏÉÊÏÍÏÌÉÊÁ & ÍÁÕÔÉËÉÁÊÁ ÍÅÁ (ôåý÷ç 1031, 1032)

6. ÔÁ ÍÅÁ ÔÏÕ ÂÑÏÍÔÁÄÏÕ (öýëëá 1010, 1012)

7. NATIONAL GEOGRAPHIC – ÁããëéêÞ Ýêäïóç (vol. 210, 2 & 3)

7. ÊÕÊËÁÄÉÊÏÍ ÖÙÓ (öýëëá 655, 656)

8. ËÉÌÅÍÉÊÁ ×ÑÏÍÉÊÁ (ôåý÷ïò 66)

8. Ï ÅÐÉÂÁÔÇÓ ÔÇÓ ÁÉÃÉÍÁÓ (öýëëá 22-24)

9. ÓÐÅÔÓÉÙÔÉÊÇ Ç×Ù (ôåý÷ïò 96)

9. Ç×Ù ÔÇÓ ÐÅÓÌÅÍ (öýëëï 113)

10. ÖÉËÏËÏÃÉÊÇ ÓÔÅÃÇ (ôåý÷ïò 8)

10. ÔÁ ÍÅÁ ÔÇÓ HELMEPA (öýëëï 182)

11. ÈÁËÁÓÓÉÍÏÉ ÁÐÏÇ×ÏÉ (ôåý÷ç 72, 73)

11. ÊÑÇÔÅÓ ÔÏÕ ÐÅÉÑÁÉÁ (öýëëá 7, 8)

12. ÐÅÉÑÁÚÊÁ ÃÑÁÌÌÁÔÁ (ôåý÷ïò 47)

12. ÏÉ ÖÉËÏÉ ÔÏÕ ÌÏÕÓÅÉÏÕ ÃÏÕËÁÍÄÑÇ ÖÕÓÉÊÇÓ ÉÓÔÏÑÉÁÓ (ö. 84)

13. ÍÁÕÔÉÊÇ ÉÓÔÏÑÉÁ (ôåý÷ïò 7)

13. Ç ×ÉÏÓ ÌÁÓ (öýëëï 47)

14. ÍÅÁ ÈÇÔÅÉÁ (ôåý÷ç 23, 24)

14. ÅÍ ÓÕÍÅÉÄÇÓÅÉ (öýëëï 12)

15. ÍÅÁ ÕÄÑÁÚÊÇ ÐÍÏÇ (ôåý÷ïò 73)

15. ÔÁ ÍÅÁ ÔÏÕ ÅËËÇÍÉÊÏÕ ÊÏÓÌÏÕ (öýëëá 26, 27)

16. NAUTICA (ôåý÷ïò 31)

16. ÔÕÐÏÓÐÏÑ (öýëëï 110)

17. ÉÓÔÉÏÐËÏÚÊÏÓ ÊÏÓÌÏÓ (ôåý÷ç 64, 65)

17. ÁÍÁÔÏËÉÊÁ ÐÑÏÁÓÔÉÁ (öýëëá 46-50)

18. ÍÁÕÔÉÊÁ ×ÑÏÍÉÊÁ (ôåý÷ïò 92)

18. ÔÁ ÍÅÁ ÔÙÍ ÁÐÏÖÏÉÔÙÍ ÔÇÓ ÉÙÍÉÄÅÉÏÕ (öýëëï 130)

19. SIGNALS (ôåý÷ç 75, 76)

19. Ç ÖÙÍÇ ÔÏÕ ÄÇÌÏÔÉÊÏÕ Ó×ÏËÅÉÏÕ Ôçò É.Ì. ÐÅÉÑÁÉÙÓ (ö. 24)

20. ÊÁÔÁÓÊÅÕÁÆÏÍÔÁÓ ÎÕËÉÍÁ ÉÓÔÉÏÖÏÑÁ (ôåý÷ïò 1)

20. ÔÁ ÍÅÁ ÔÇÓ ÉÈÁÊÇÓ (öýëëá 55, 56)

21. ÔÏËÌÙÍ (ôåý÷ïò 17)

21. Ç×Ù ÔÇÓ ÍÅÁÓ ÐÅÑÁÌÏÕ (öýëëá 111, 112)

66

Ðåñßðëïõò

πωλητήριο Ναυτικού Μουσείου Ελλάδος

Διακοσμήστε τους χώρους σας με πίνακες εμπνευσμένους από την Ελληνική Θάλασσα...

Μια μικρή σας αγορά από το Πωλητήριο του Ναυτικού Μουσείου Ελλάδος είναι σημαντική προσφορά για το Μουσείο

ËÏÃÏÔÅ×ÍÉÁ & ÈÁËÁÓÓÁ Óôï ðùëçôÞñéï ôïõ Ìïõóåßïõ ìðïñåßôå íá âñåßôå âéâëßá ëïãïôå÷íéêïý êáé éóôïñéêïý åíäéáöÝñïíôïò, ìéá ðïëý êáëÞ ðñüôáóç ãéá äþñá. ÍáõôéêÞò Éóôïñßáò 1. Ðáëïýìðçò É., Âáëêáíéêïß Ðüëåìïé, Ï Íáõôéêüò Áãþíáò 1912 - 1913, Íáõôéêü Ìïõóåßï ôçò ÅëëÜäïò, 70€ 2. Ðá³æç - ÐáñáäÝëëç Ê., Ôï ôßìçìá ôïõ ðïëÝìïõ. Áðþëåéåò êáé èõóßåò ôçò ÅëëçíéêÞò ÅìðïñéêÞò Íáõôéëßáò êáôÜ ôïí Â’ Ðáãêüóìéï Ðüëåìï, ÁèÞíá 2004, 20€ 3. Íáõôéêüí Ìïõóåßïí ôçò ÅëëÜäïò, ÊáôÜëïãïò Ìïõóåßïõ, ÐåéñáéÜò 2005, 30€ 4. Äáìéáíßäçò Ê., ÅëëçíéêÞ ÐáñáäïóéáêÞ ÍáõðçãéêÞ, ÁèÞíá 1998, 43€ 5. Äïýóìáíç É. Ó., Ôï Çìåñïëüãéï ôïõ ÁâÝñùö, ÁèÞíáé 1940, 100€ 6. Åëëçíéêü ºäñõìá Ðïëéôéóìïý, Äéá ÈáëÜóóçò, ôï Åëëçíéêü ðëïßï óôï ÷ñüíï, ÁèÞíá 2001, 26€ 7. Åôáéñßá ÌåëÝôçò ÅëëçíéêÞò Éóôïñßáò, ÊåöáëïíéÜ, êáñáâïêýñçäåò êáé éóôéïöüñá 1800-1900, 15€ 8. ÈÜëáóóá, êáôÜëïãïò Ýêèåóçò æùãñáöéêÞò óôçí ÐéíáêïèÞêç ôïõ ÄÞìïõ Áèçíáßùí, ÁèÞíá 2000, 13€ 9. Éáôñßäçò Â., ÌáôùìÝíåò ÈÜëáóóåò, ÁèÞíá 2004, 26€ 10. ÊñÝìïò Ð. Ã., Richard Armold-Baker, ÁÂÅÑÙÖ, ôï ðëïßï ðïõ Üëëáîå ôçí ðïñåßá ôçò éóôïñßáò, ×ßïò 1990, 9,60€ 11. ËáãêáäÜ Á., ÌÜñç Ì., ¸ëëçíáò Þôáí ï ×ñéóôüöïñïò Êïëüìâïò, ÁèÞíá 1993, 15€ 12. ËÜ÷áíïò É. Í., Äüîá êáé ÄÜöíåò, ÁèÞíá 1991, 12,50€ 13. Ìåôáëëçíüò Ê., “Âáóßëéóóá ¼ëãá”, ÁèÞíá 1995, 15,50€ 14. ÌðÜôçò Å., Ôï Áñ÷éðÝëáãïò ðïõ ôáîéäåýåé, ç íáõôéëßá ôùí ÅëëÞíùí óôï ôÝëïò ôïõ áéþíá, 12€ 15. Ìõëïíþðïõëïò Í. Ä., Ç Áðáãüñåõóç ôïõ Áðüðëïõ ôùí Ðëïßùí, ÁèÞíá 1991, 10€ 16. Ìõëïíþðïõëïò Í. Ä., ÏéêïíïìéêÞ ÍáõôéëéáêÞ Ãåùãñáößá, ÐåéñáéÜò 1996, 12,50€ 17. Ìõëïíþðïõëïò Í. Ä., Íáõôéêü Äßêáéï, ÐåéñáéÜò 1996, 14€ 18. Ïé íáõôéêïß Êåöáëëçíßáò êáé ÉèÜêçò, ÂéïãñáöéêÜ óôïé÷åßá 600 íáõôßëùí (1850 - 1970), ÁèÞíá 2002, 15€ 19. Ðá³æç - ÐáñáäÝëëç Ê., Ôá Ðëïßá ôïõ Ðïëåìéêïý Íáõôéêïý 1829 - 1999, ÁèÞíá 1999, 45€ 20. Ðáðáãåùñãßïõ Ã., ÓôïëÝò ôïõ Ðïëåìéêïý Íáõôéêïý, ÁèÞíá 1998, 37€ 21. ÔæáìôæÞò È. É., Ôá ÅëëçíéêÜ ÕðåñùêåÜíéá 1907 - 1977, ÁèÞíá, 47€ 22. ÔóáðñáæÞò Ã. Í., Ï Ðïëåìéêüò Íáýóôáèìïò Óáëáìßíïò, ÁèÞíá 1991 23. Öáêßäç Ê. É., Éóôïñßá ôçò ó÷ïëÞò ôùí Íáõôéêþí Äïêßìùí (1845 - 1973), ÁèÞíá 1996, 12,50€ 24. ×ñéóôïðïýëïõ Í., ÅìðëÝïé ÐÜóçò ÔéìÞò, ÁèÞíá 1996, 12,50€ 25. Jeff Tall, éóôïñéêüò ïäçãüò, õðïâñý÷éá

ÉóôïñéêÜ (ãåíéêÜ) 1. ÁèáíÜóáéíáò Ã., Ôï ÁóÝäéï ôùí êïñõöþí 1716, ÁèÞíá 2001, 29,50€ 2. ÁèáíÜóáéíáò Ã., ÊÝñêõñá ÓåðôÝìâñçò 1943, ÁèÞíá 1999, 20,50€ 3. ÁíÝêäïôá Ýããñáöá ôçò äåõôÝñáò åêóôñáôåßáò êáé ôùí óöáãþí ôçò ×ßïõ (êáôÜ ôá Ýôç 1827 - 1828), ÁèÞíá 2003, 6€ 4. ÉùÜííïõ Å. Ê., ÖåíÜêç êáé ÓâÜóôéêá, 1942 - 1944, ÁèÞíá 1996, 12€ 5. ÊáñáúóáñëÞò È. Ä. , 1941 - 1944, Óêëçñïß áãþíåò êáé ìåãÜëåò èõóßåò, ÁèÞíá 1996, 13€ 6. Êïëáßôçò Ê. Ã., Ôï ÷ñïíéêü ôçò ÉèÜêçò, ÁèÞíá 1994, 10€ 7. ËáãêáäÜ Á., Ç åëëçíßäá óôçí áñ÷áéüôçôá, ÁèÞíá 1994, 15€ 8. ËáãêáäÜ Á., Íéê. ÊïðÝñíéêïò êáé Ãáëéëáßïò ÃáëéëÝé, ÁèÞíá 1995, 15,50€ 9. ËáãêáäÜ Á., Ç êáôÜêôçóç ôïõ Ìåîéêïý êáé ç ôñéëïãßá ôùí ºíêá, ÁèÞíá 1995, 15€ 10. ËáãêáäÜ Á., ÈÞñá. Ç Ðïìðç³á ôçò ÐñïúóôïñéêÞò ÅëëÜäïò, ÁèÞíá 1995, 15,50€ 11. ËÜæïò ×. Ä., ×ñéóôüöïñïò Êïëüìâïò, Ýíá åëëçíéêü ðñüâëçìá, ÁèÞíá 1992, 11€ 12. ËÜæïò ×. Ä., Ôï ôáîßäé ôïõ ÐõèÝá óôçí Üãíùóôç Èïýëç, ÁèÞíá 1996, 13,50€ 13. ËÜæïò ×. Ä., Ï õðïëïãéóôÞò ôùí ÁíôéêõèÞñùí, ÁèÞíá 1994, 12,50€ 14. Ëáéìüò Ã. Á. , Ôï ÷ñïíéêü ôùí Ïéíïõóóþí, ÁèÞíá 1961, 9,50€ 15. ÌÜñôçò Í., FYROM, ôï áíôéäçìïêñáôéêü êáôÜëïéðï óôçí Åõñþðç êáé ôï ðñïâëçìáôéêü óýìöùíï óýíäåóÞò ôçò ìå ôçí Å.Å., ÁèÞíá 2003, 12€ 16. Ìáñêüãëïõ Å. Ì., Ôï Äüãìá ôïõ Ôñïýìáí, ÁèÞíá 2003, 10€ 17. Ìðïýñáò Á., Ç êñßóç óôçí çãåóßá ôïõ ÊÊÅ óôçí äåêáåôßá 1940 - 1950, ÁèÞíá 2002, 12€ 18. Óêáñìðáäþíçò Ãñ., Ç éáôñéêÞ óôçí óýã÷ñïíç ÅëëçíéêÞ Éóôïñßá, ÁèÞíá 2003, 12€ 19. ÖëÜìïò Å., ÌõóôéêÜ êáé Áðüêñõöá, ÁèÞíá 2003, 15€ 68

Ðåñßðëïõò

ÐñïóöïñÝò (èáëáóóéíá äéçãÞìáôá êáé éóôïñßåò óå ðïëý ðñïóéôÝò ôéìÝò) 1. ÁèáíÜóáéíá Ã., ¢ííá Ð., Áðü ôï âïõíï óôçí ÔáóêÝíäç, áíáìíÞóåéò ìéáò áíôÜñôéóóáò, ÁèÞíá 1997, 9€ 2. ÂáöåéÜäçò É. Ä., Ôï öáéíüìåíï ôçò ðáëßññïéáò ôïõ Åõñßðïõ, Ëßìíç 2002, 7€ 3. Ëáéìüò Á., ¸íáò äéáâÜôçò ôïõ 20ïõ áéþíá áöçãåßôáé, ÁèÞíá 1982, 6€ 4. Ëáéìüò Á., Ôï Íáõôéêü ôïõ ÃÝíïõò ôùí ÅëëÞíùí, ÁèÞíá 1968, 8€ 5. Ìåæåâßñç Ã., Ôá íÝá üðëá êáé ç óôñáôçãéêÞ êáé ôáêôéêÞ ÷ñçóéìïðïßçóßò ôùí, ÁèÞíáé 1959, 4,50€ 6. Ìåæåâßñç Ã., Ç Ìåóüãåéïò êáé ç óôñáôçãéêÞ ôçò óçìáóßá, ÁèÞíáé 1957, 5€ 7. Ìåæåâßñç Ã., Ôá ðïñßóìáôá ôïõ íáõôéêïý ðïëÝìïõ ôçò Ìåóïãåßïõ 1939 - 1945, ÁèÞíáé 1961 8. Ìðáìðïýñç Å., Ôï Åëëçíéêüí Åìðïñéêüí íáõôéêüí êáôÜ ôïí ôåëåõôáßïí ðüëåìïí, ÄñÜóéò êáé èõóßáé, ÁèÞíá 1986, 3,50€ 9. Ðá³æçò Ã. Ã., ÈáëáóóéíÝò ÁíáìíÞóåéò (1939 - 1956), ÁèÞíá 1996, 8€ 10. ÐáíÜò Å., Ôñßá ÷ñüíéá óôá ÷Ýñéá ôùí Íáæß, ÁèÞíá 1985, 7€ 11. Ðåôñüðïõëïò ×. Á., Èáëáóóéíïß Ïñßæïíôåò, ÅíèõìÞìáôá ÈÜëáóóáò êáé ÓôåñéÜò, ÐåéñáéÜò 1999, 7€ 12. Ðåôñüðïõëïò ×. Á., Ôçò ãçò ìïõ óôñÜôåò êáé èáëáóóéíÝò ìïõ ìíÞìåò, ÁèÞíá 1989, 7€ 13. Ðåôñüðïõëïò ×. Á., Åéêüíåò ôçò ÈÜëáóóáò, ÐåéñáéÜò 2001, 7€ 14. Ðåôñüðïõëïò ×. Á. ÈáëÜóóéíåò Áíôáýãåéåò, ÐåéñáéÜò 2003, 7€ 15. ÔæáìôæÞò Á. É., Ôá êïêêÜëéíá ïìïéþìáôá ôçò óõëëïãÞò ôïõ Áñ. ¿íáóç, ÐåéñáéÜò 1993, 6€ 16. ÔóïõêáëÜò Ç., Ôïñðßëç no ‘89...ðõñ!, óðáñôáñéóôÜ áíÝêäïôá ôï Ð.Í., ÁèÞíá 1989, 6€

ÅñåõíçôéêÜ 1. ËáãêáäÜ Á., ÕðÜñ÷åé æùÞ óôï äéÜóôçìá;, ÁèÞíá 1993, 10,50€ 2. ËáãêáäÜ Á., ¢óôñá êáé Ãáëáîßåò, ÁèÞíá 1975, 10€ 3. Ìáõñéäåñüò Á. Ä., ÃåíåáëïãéêÞ Ýñåõíá, ç Üãíùóôç óõããÝíåéá äýï õäñáßùí ðñùèõðïõñãþí ôçò ÅëëÜäïò, ÄçìÞôñéïò Âïýëãáñçò 1803 - 1877, ÐÝôñïò Âïýëãáñçò 1883 - 1877, ÁèÞíá 2003, 15€ 4. Ìáõñéäåñüò Á. Ä., Ïé õäñáßïé óôç Óýñï, ÄçìïãñáöéêÞ - ÃåíåáëïãéêÞ Ýñåõíá, ÁèÞíá 2001, 15€

ÁããëéêÜ - English 1.

2.

3.

4.

5.

6.

Kalapotharakou I. Th., Women on the shipping routes, Áthens 2000, 5€ Kremos P. G., Richard Armold - Baker, AVEROF, the ship that changed the course of history, chios 1990, 9,60€ Michalopoulos D., Perpetval Athens, Athens, 43€ Miliarakis A., The seizure of the Parthenon sculptures, Athens 2002, 8€ Paizis - Paradelis K., Hellenic Warships 1829 - 2001, Athens 2001, 27€ Tzamtzis Th. I., The Greek ocean Lliners 1907 - 1977, Athens, 47€

1.

2.

3.

4.

Ðáëáéïß Åëëçíéêïß ÖÜñïé, ó÷Ýäéá ÃÞóçò Ðáðáãåùñãßïõ, 7,50€ ÊáñÜâéá. ¸íá áöéÝñùìá óôï Åëëçíéêü Åìðïñéêü Íáõôéêü, ôñåéò åíüôçôåò, 18,00€, ç åíüôçôá ÐïñôïëÜíïé Åëëáäéêïý ×þñïõ áðü åñãáóßåò ôùí ÃÜëëùí ÕäñïãñÜöùí, ôñåéò åíüôçôåò, 15€, ç åíüôçôá Áößóåò ìå åñãÜ ôïõ Í. Êáëïãåñüðïõëïõ (6 ôåìÜ÷éá), 11,50€

ÓõëëïãÝò ó÷åäßùí - áöéóþí / Poster collections

ÐñïóöïñÝò ÔñéìÞíïõ Âéâëßá / Åêäüóåéò 1. Í.Ì.Å., Óéùðçëüò ðüëåìïò. Ç äñÜóç ôùí Åëëçíéêþí Õðïâñõ÷ßùí 1940 - 1944, ÁèÞíá 1993, 8€ 2. Í.Ì.Å., Ï Á’ Âáëêáíéêüò Ðüëåìïò ìÝóá áðü ôá áñ÷åßá ôçò ÉóôïñéêÞò Õðçñåóßáò ôïõ Ãáëëéêïý Íáõôéêïý, ÐåéñáéÜò 1996, 8€ 3. ÍáõðçãéêÞ êáé ðëïßá ôçò áíáôïëéêÞò Ìåóïãåßïõ êáé Ìáýñçò ÈÜëáóóáò êáôÜ ôïí 18ï áéþíá, êáôÜëïãïò Ýêèåóçò 1994, 10€ 4. Diamanidis A. K., Shipbuilding and ships in the eastern Mediterranean during the 18th and 19th centuries, Chios 1999, 6€ 5. ×áñÜôóçò É. Ó., Ç ðñþôç åðÝìâáóç, ç Üãíùóôç äñÜóç ôïõ Ð.Í. óôç ÌåóçìâñéíÞ Ñùóßá 1918 - 1920, ÐåéñáéÜò 1997, 5€ Ðåñßðëïõò

69

ÇÌÅÑÏËÏÃÉÏ ÌÏÕÓÅÉÏÕ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

Ã

éá Üëëç ìéá ÷ñïíéÜ ôï Íáõôéêü Ìïõóåßï ôçò ÅëëÜäïò óõììåôåß÷å óôçí åêäÞëùóç «ÅõñùðáúêÝò ÇìÝñåò ÐïëéôéóôéêÞò ÊëçñïíïìéÜò» ðïõ ãéá äåýôåñç ÷ñïíéÜ åß÷å èÝìá «ï ðïëéôéóìüò óôï ôñáðÝæéðïéêßëåò ðñïóåããßóåéò ôçò éóôïñßáò ôçò äéáôñïöÞò». Ìå ôç óõììåôï÷Þ ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ ôçò ÅëëÜäïò óôá «ÃåõóôéêÜ Ôáîßäéá» (1ç Ýùò 30 Óåðôåìâñßïõ) ãíùñßóáìå ôéò äéáäñïìÝò ðïõ áêïëïýèçóáí äéÜöïñá ôñüöéìá ìÝ÷ñé íá äéáäïèïýí ó’ üëï ôïí ðëáíÞôç áëëÜ êáé Üëëåò äéáóôÜóåéò ôçò éóôïñßáò ôçò äéáôñïöÞò, üðùò åßíáé «ïé äéáôñïöéêÝò óõíÞèåéåò ðÜíù óôá ðëïßá» êáé «ôá ôñïöéêÜ õðïëåßììáôá ùò ðñþôç ýëç ãéá ôçí ðáñáãùãÞ ôÝ÷íçò». Ôá «ÃåõóôéêÜ Ôáîßäéá» ðáñïõóéÜôçêáí öÝôïò óå åéäéêÜ äéáìïñöùìÝíï ÷þñï Ìïõóåßïõ ìå ôñüðï ôÝôïéï þóôå ï åðéóêÝðôçò ðáñáêïëïõèþíôáò ôçí åîÝëéîç ôçò ÅëëçíéêÞò ÍáõôéêÞò Éóôïñßáò íá ìðïñÝóåé íá áíáêáëýøåé ìéêñÝò ãùíéÝò ðëçñïöüñçóçò óå ó÷Ýóç ìå ôï ôé óõíÝâáéíå ðáñÜëëçëá óôïí õðüëïéðï êüóìï áíáöïñéêÜ ìå ôá ôáîßäéá ôùí öáãçôþí ðïõ Ý÷ïõí åðéëåãåß. Ôïõò «ãåõóôéêïýò èñýëïõò, ìýèïõò êáé ðá-

Ç êáñáâÝëá Santa Maria

Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς ñáìýèéá» åß÷áí ôçí åõêáéñßá íá áêïýóïõí ïñãáíùìÝíåò ïìÜäåò ìáèçôþí êáèþò êáé íá öôéÜîïõí ôïí äéêü ôïõò «ãåõóôéêü ÷Üñôç» þóôå íá áíáêáëýøïõí ôá óôáõñïäñüìéá ôùí ãåõóôéêþí ôáîéäéþí. ÔÝëïò, åêðáéäåõôéêïß áðü ôçí Äéåýèõíóç

Íåþôåñçò ÐïëéôéóôéêÞò ÊëçñïíïìéÜò óå óõíåñãáóßá ìå ôï ðñïóùðéêü ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ ôçò ÅëëÜäïò åöÜñìïóáí åêðáéäåõôéêü ðñüãñáììá ìå ìïõóåéïóêåõÞ óå ó÷Ýóç ìå «ôá èáëáóóéíÜ ôáîßäéá ìå áöïñìÞ ôï åìðüñéï» óå ìáèçôÝò äçìïôéêïý.

ÅêäÞëùóç ÂñÜâåõóçò ôïõ Í.Ì.Å. áðü ôçí ÄéåèíÞ ÏñãÜíùóç Ëåó÷þí Lions

ÁíôáëëáãÞ äþñùí áðü ôï ìÝëïò ôùí Lions êáé ìÝëïò ôïõ Í.Ì.Å. ê. ÐåñéêëÞ Áëåâßæï, ôïí ê. ÉùÜííç Ðáðáèåï÷Üñç, ôçí êá Ëßôóá ÌïõóáìÜ êáé ôçí êá Áíáóôáóßá Áíáãíùóôïðïýëïõ - Ðáëïýìðç.

70

Ðåñßðëïõò

Ôï ÓÜââáôï, 30 Óåðôåìâñßïõ 2006, óôçí áßèïõóá åêäçëþóåùí ôïõ Ìïõóåßïõ ðñáãìáôïðïéÞèçêå åêäÞëùóç ôçò Äéåèíïýò ÏñãÜíùóçò Ëåó÷þí Lions. Óôçí åêäÞëùóç ôéìÞèçêå ç Ðñüåäñïò ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ ôçò ÅëëÜäïò êá Áíáóôáóßá Áíáãíùóôïðïýëïõ - Ðáëïýìðç ãéá ôéò õðçñåóßåò ôçò óôï Ìïõóåßï êáé ôçí óõíïëéêÞ ôçò ðñïóöïñÜ óôç äéáôÞñçóç, äéáöýëáîç êáé ðñïâïëÞ ôçò ÍáõôéêÞò ìáò ÐáñÜäïóçò êáé ÊëçñïíïìéÜò. Ï Ðñüåäñïò ôçò ÅðéôñïðÞò Åèíéêþí ÈåìÜôùí ôçò Lions ê. ÉùÜííçò Ðáðáèåï÷Üñçò, ç ÊõâåñíÞôçò êá Ëßôóá ÌïõóáìÜ êáé ï ÁíôéêõâåñíÞôçò ê. Ìáíüëçò Óáìþëçò ðñüóöåñáí óôç êá Ðáëïýìðç ôïí Èõñåü ôïõ Ïñãáíéóìïý êáé ÔéìçôéêÞ ÐëáêÝôá.

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Óôéò 27 Óåðôåìâñßïõ 2006 åãêáéíéÜóôçêå óôçí áßèïõóá Äçìïôéêïý Óõìâïõëßïõ Áìðåëáêßùí Ýêèåóç ìå ôá åêèÝìáôá ôïõ ëåéôïõñãéêïý áíôéãñÜöïõ ôçò áèçíáúêÞò ôñéÞñïõò «ÏëõìðéÜò». Óôá ðëáßóéá ôçò óôÞñéîçò äñáóôçñéïôÞôùí ðïõ ðñïâÜëëïõí ôçí íáõôéêÞ éóôïñßá êáé ðáñÜäïóç ôçò ÷þñáò ìáò ôï Íáõôéêü Ìïõóåßï ôçò ÅëëÜäïò äÜíåéóå óôïõò ïñãáíùôÝò Ýîé ðñùôüôõðá ó÷Ýäéá ôïõ ëåéôïõñãéêïý ïìïéþìáôïò ôçò áñ÷áßáò åëëçíéêÞò ôñéÞñïõò êáé Ýíôåêá öùôï-

ãñáößåò ðïõ áðåéêïíßæïõí ôïí ðëïý ôïõ êáèþò êáé ôéò åðéóêåõÝò ðïõ Ýãéíáí ðÜíù óå áõôü. Ï êïò Çëßáò Êáñäßìçò ìÝëïò ìáò, äÜíåéóå ôï ïìïßùìá ôçò áñ÷áßáò áèçíáúêÞò ôñéÞñïõò ðïõ Ý÷åé êáôáóêåõÜóåé êáé ðùëåßôáé óôï ðùëçôÞñéï ôïõ Ìïõóåßïõ ìáò. ÓõíôåëåóôÝò ôçò Ýêèåóçò Þôáí ï êïò ×ñ. Äñáêüðïõëïò ï ê. Ì. Óðõñéäüðïõëïò êáé ï ê. Á. ÌÜíôçò. Ç Ýêèåóç äéÞñêçóå ùò ôéò 1 Ïêôùâñßïõ.

ΤΟ ΝΜΕ ΗΤΑΝ ΕΚΕΙ Åìðïñéêüò Óýëëïãïò Ðåéñáéþò Ôç ÄåõôÝñá, 18 Óåðôåìâñßïõ 2006 ç Ðñüåäñïò ôïõ Í.Ì.Å. ðáñåõñÝèç óôç öèéíïðùñéíÞ äåîßùóç ôïõ Ðåéñáúêïý Åìðïñßïõ ðïõ ðñáãìáôïðïéÞèçêå óôïí «Ðïëõ÷þñï Áðüëëùí». Óôçí åêäÞëùóç áðåíåìÞèçóáí ôá âñáâåßá ãéá ôï äéáãùíéóìü âéôñßíáò ðïõ ðñáãìáôïðïéÞèçêå ìå ôçí åõêáéñßá ôçò ÍáõôéêÞò ÅâäïìÜäïò 2006.

Äåîßùóç áðü ôçí ÍáõôéêÞ ÏìÜäá ôïõ ÍÁÔÏ Ï ÄéïéêçôÞò ôçò Ìüíéìçò ÍáõôéêÞò ÏìÜäáò No2 ôïõ ÍÁÔÏ, õðïíáýáñ÷ïò M. Groothousen USN ðáñÝèåóå äåîßùóç åðß ôçò Ö/à ÌÐÏÕÌÐÏÕËÉÍÁ ç ïðïßá óõììåôÝ÷åé óôçí ïìÜäá ôïõ ÍÁÔÏ. Ç äåîßùóç Ýëáâå ÷þñá ôçí ÐáñáóêåõÞ 15 Óåðôåìâñßïõ óôéò 20:00 êáé ó’ áõôÞí ðáñåõñÝèç ï Ã.Ã. ôïõ Í.Ì.Å. Áíôéíáýáñ÷ïò Ð.Í. å.á. ê. Ôéìüèåïò Ìáóïýñáò.

¸êèåóç ÊÝíôñïõ ÅëëçíéêÞò ÐáñÜäïóçò Ôçí ÔåôÜñôç, 27 Óåðôåìâñßïõ 2006 ðñáãìáôïðïéÞèçêáí ôá åãêáßíéá ôçò Ýêèåóçò «Ôçò ÈÜëáóóáò» ðïõ ïñãÜíùóå ôï ÊÝíôñï ÅëëçíéêÞò ÐáñÜäïóçò óôï êôßñéü ôïõ, óôçí ïäü Ìðïõìðïõëßíáò 59, óôïí ÐåéñáéÜ. Ç Ýêèåóç ðáñïõóßáóå ôéò ó÷Ýóåéò äüîáò, ðñïêïðÞò êáé Ýìðíåõóçò ðïõ åß÷å ï ¸ëëçíáò ìå ôç èÜëáóóá ôïí 19ï êáé 20ï áéþíá, ìÝóá áðü ôñåéò ìåãÜëåò èåìáôéêÝò, ôï Ðïëåìéêü Íáõôéêü, ôçí ÅìðïñéêÞ Íáõôéëßá êáé ôçí ËáúêÞ ìáò ÔÝ÷íç. Óôçí åêäÞëùóç ðáñÝóôç ç Ðñüåäñïò ôïõ Ìïõóåßïõ.

¸êèåóç «ÁñéóôïôÝëçò ÙíÜóçò, ðÝñá áðü ôïí ìýèï ôïõ» Ç Ðñüåäñïò ôïõ Ìïõóåßïõ êáé ôï Äéïéêçôéêü Óõìâïýëéï ðáñåõñÝèçóáí óôá åãêáßíéá ôçò Ýêèåóçò «ÁñéóôïôÝëçò ÙíÜóçò, ðÝñá áðü ôïí ìýèï ôïõ» ôïõ Êïéíïöåëïýò Éäñýìáôïò ÁëÝîáíäñïò Ó. ÙíÜóçò êáé ôïõ Ìïõóåßïõ ÌðåíÜêç, ôçí ÔåôÜñôç, 4 Ïêôùâñßïõ 2006. Ôá åãêáßíéá ðñáãìáôïðïßçóå ç Á.Å. ï Ðñùèõðïõñãüò êýñéïò Êþóôáò ÊáñáìáíëÞò. ¸êèåóç «ç ÁôôéêÞ ãç õðïäÝ÷åôáé ôïõò ðñüóöõãåò ôïõ ‘22» Ôçí ÄåõôÝñá, 2 Ïêôùâñßïõ 2006 ðñáãìáôïðïéÞèçêáí ôá åãêáßíéá ôçò Ýêèåóçò «ç ÁôôéêÞ ãç õðïäÝ÷åôáé ôïõò ðñüóöõãåò ôïõ ‘22» ðïõ äéïñãÜíùóå ôï ßäñõìá ôçò ÂïõëÞò ôùí ÅëëÞíùí ãéá ôïí Êïéíïâïõëåõôéóìü êáé ôç Äçìïêñáôßá óôïí åêèåóéáêü ÷þñï ôçò ÂïõëÞò. Ôá åãêáßíéá ðñáãìáôïðïßçóå ç Á.Å. ï Ðñüåäñïò ôçò Äçìïêñáôßáò êýñéïò ÊÜñïëïò Ðáðïýëéáò. Óôá åãêáßíéá ðáñåõñÝèç ç Ðñüåäñïò ôïõ Ìïõóåßïõ. Ðåñßðëïõò

71

ΝΕΑ ΜΕΛΗ 1

Αθηναίου-Γκάτσου Ελένη

Δ/ντρια Ιδ. Εκπαιδευτηρίων, Δημ. Σύμβουλος Πειραιά

2

Δελβινιώτης Γεώργιος

Συνταξιούχος

3

Διαμαντόπουλος Δημήτριος

Αξιωματικός Π.Ν.-Φαρμακοποιός

4

Διβάρη Ευαγγελία

Ζωγράφος

5

Έξαρχος Γεώργιος

Λογιστής στην Tsakos Group

6

Ζιώγα Έφη

Επιχειρηματίας

7

Θεολογίτης Νικήτας

Αξιωματικός Ε.Ν.

8

Κατσαρός Ευάγγελος

Συντ/χος Αξιωματικός Ε.Ν.

9

Παλούμπης Jerry

Επιχειρηματίας

10

Πανουσόπουλος Ευάγγελος

Ιδ. Υπάλληλος

11

Παπάζογλου Πέτρος

Πλοίαρχος Ε.Ν.

12

Παπαναστασίου Ιωάννης

Συνταξιούχος

13

Περαντινίδης Σταύρος

Έμπορος

14

Πολυχρονιάδης Δημήτριος

Ελεύθερος Επαγγελματίας

15

Σαγόνιας Ραφαήλ

Συνταξιούχος

16

Σαρόγλου Γεώργιος

Επιχειρηματίας

17

Σαρόγλου Δημόφιλος

Επιχειρηματίας

18

Σιμάτος Λάμπρος

Εκπαιδευτικός

19

Στεφάνου Ιωάννης

Συνταξιούχος

20

Συνοδινός Σπυρίδων

Επιχειρηματίας

21

Τζιβάρας Ανδρέας

Αξιωματικός Π.Ν. ε.α.

22

Φασόη Σουλτάνα

Επιχειρηματίας

23

Φασόης Γρηγόρης

Βιομήχανος

Αποκτήστε τη συλλεκτική και πολυτελή έκδοση ΝΑΥΤΙΚΟΝ ΜΟΥΣΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ HELLENIC MARITIME MUSEUM Διατίθεται στην τιμή των €30 Tηλ. Παραγγελιών από το πωλητήριο του Ναυτικού Μουσείου: 210 4516264

ΔΩΡΕΕΣ ΕΚΘΕΜΑΤΩΝ Δώρησαν στο Μουσείο και τους ευχαριστούμε θερμα: • Ç Áíôéðëïßáñ÷ïò (ÕÍ) êá ×ñõóïýëá Ôüöá Ð.Í. (öþôï äßðëá) äþñçóå óôï Íáõôéêü Ìïõóåßï ôçò ÅëëÜäïò áðü ôçí ðñïóùðéêÞ ôçò óõëëïãÞ ôá êÜôùèé áíôéêåßìåíá: - 2 ãåñìáíéêÝò ìÜóêåò ÐÂ× åðï÷Þò ´Ðáãêïóìßïõ ÐïëÝìïõ (Áñ.ÓõëëïãÞò: 2519, 2520).

- 2 óôïëÝò ôçò ìïíÜäáò ÐÂ×, ìÝñïò ôçò áìåñéêáíéêÞò âïÞèåéáò ðñïò ôïí åëëçíéêü óôñáôü êáôÜ ôïí ðüëåìï ôçò ÊïñÝáò (Áñ.ÓõëëïãÞò: 2521, 2522).

- 2 ìÜóêåò ÐÂ×, ìÝñïò ôçò áìåñéêáíéêÞò âïÞèåéáò ðñïò ôïí åëëçíéêü óôñáôü êáôÜ ôïí ðüëåìï ôçò ÊïñÝáò (Áñ.ÓõëëïãÞò: 2523, 2524).

- Óýã÷ñïíç ìÜóêá ÐÂ× ðïõ ÷ñçóéìïðïéÞèçêå áðü ôçí åëëçíéêÞ ÄÌÕ/ÐÂ× êáôá ôçí åðï÷Þ ôùí Ïëõìðéáêþí Áãþíùí ôçò ÁèÞíáò ôïõ 2004.

- ÁíáðíåõóôéêÞ óõóêåõÞ åêôÜêôïõ áíÜãêçò, äéÜñêåéáò 15 ëåðôþí.

- Èõñåü ôçò ÄÌÕ/ÐÂ× - Ðßíáêá éóôïñßáò ôçò åëëçíéêÞò ÐÂ× ¢ìõíáò - Ðßíáêá ìå äéáôåëÝóáíôåò äéïéêçôÝò ôçò ÄéáêëáäéêÞò ÌïíÜäáò ÕãåéïíïìéêÞò, ÐõñçíéêÞò, ÂéïëïãéêÞò, ×çìéêÞò ¢ìõíáò, 2003-06.

- 2 áíáðáñáãùãÝò ðáëáéþí öùôïãñáöéþí ìïíÜäùí ÐÂ× óå ìåãÜëç äéÜóôáóç - Ôçí åðßóçìç óçìáßá ôùí Ïëõìðéáêþí Áãþíùí ôçò ÁèÞíáò 2004 - Áíáìíçóôéêü èõñåü ôçò åðé÷åßñçóçò «ºöéôïò» - ÓôïëÞ ÐÂ×.

• Ï ê. ÄçìÞôñçò Ìáõñéäåñüò, ìÝëïò ôïõ Ìïõóåßïõ, ôñåéò öùôïãñáößåò áðåéêïíßæïõóåò ôïí èåßï ôïõ áåßìíçóôï Õðïðëïßáñ÷ï Ð.Ó. Óçì. Â. ÓáêáíôÜíç ðïõ õðçñÝôçóå ùò Õðïä/ôçò ôïõ Ê.Ð. Çñáêëåßïõ êáôÜ ôïí Â’ Ðáãêüóìéï Ðüëåìï.

• Ï ê. Ìé÷áÞë Ìé÷áçëÜêçò, ìÝëïò ôïõ Ìïõóåßïõ, ðáñá÷þñçóå óôï Ìïõóåßï ìáêÝôá ôïõ íáõáãßïõ ôïõ «ÂÑÅÔÁÍÉÊÏÕ».

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ Åðéèõìïýìå íá ãíùóôïðïéÞóïõìå üôé ôï Íáõôéêü Ìïõóåßï ôçò ÅëëÜäïò ìå õðïóôÞñéîç ôïõ Õðïõñãåßïõ ÅìðïñéêÞò Íáõôéëßáò ðñüêåéôáé íá åêäþóåé Ýíá åðéôñáðÝæéï çìåñïëüãéï ìå èÝìá «Åìðïñéêü Íáõôéêü - Ôï ÔÝôáñôï ¼ðëï». Óôï çìåñïëüãéï èá ìíçìïíåýåôáé ç óõìâïëÞ ôçò ÅëëçíéêÞò ÅìðïñéêÞò Íáõôéëßáò óôïõò äýï Ðáãêïóìßïõò ÐïëÝìïõò êáé èá ðåñéÝ÷åôáé óðÜíéï, áíÝêäïôï öùôïãñáöéêü êáé áñ÷åéáêü õëéêü ôïõ Ìïõóåßïõ. ÐáñÜëëçëá ôï çìåñïëüãéï èá áðïôåëåß ìéá óçìáíôéêÞ éóôïñéêÞ Ýêäïóç êáé Ýíá åý÷ñçóôï êáèçìåñéíü åñãáëåßï ÷ñÞóéìï ãéá ôçí ïñãÜíùóç ôïõ êáèçìåñéíïý ìáò ðñïãñÜììáôïò. Áðü ôéò áñ÷Ýò Äåêåìâñßïõ ìðïñåßôå íá åðéêïéíùíåßôå ìå ôï ðùëçôÞñéï ôïõ Ìïõóåßïõ ãéá ôçí áðüêôçóç ôïõ çìåñïëïãßïõ.

Áðåâßùóå ôï åêëåêôü ìÝëïò ôïõ Ìïõóåßïõ Íáýáñ÷ïò ÌéëôéÜäçò Ëáæáñßìïò. Ôï Äéïéêçôéêü Óõìâïýëéï åêöñÜæåé ôá èåñìÜ ôïõ óõëëõðçôÞñéá óôçí ïéêïãÝíåéá ôïõ åêëéðüíôïò.

Επιστολή Σ. Λαγάρα

Ç

Äéåýèõíóç Óýíôáîçò ôïõ «Ðåñßðëïõ» èåùñåß õðï÷ñÝùóÞ ôçò íá äçìïóéåýóåé ôçí åðéóôïëÞ - áðÜíôçóç ôïõ åðéôßìïõ Á/ÃÅÍ ÍáõÜñ÷ïõ ê. ÅõÜããåëïõ ËáãÜñá, óå åðéóôïëÞ ôïõ Áñ÷éðëïéÜñ÷ïõ (Ï) ê. ÍéêïëÜïõ ËÜ÷áíïõ ðïõ åß÷å äçìïóéåõèåß óôï ðåñáóìÝíï ôåý÷ïò. Ôï èÝìá ðïõ èßãåôáé åßíáé ç õéïèÝôçóç ôçò éäÝáò äçìéïõñãßáò ôïõ ¢ëóïõò ÍáõôéêÞò ÐáñÜäïóçò êáé ç ôáõôüôçôá ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ ðïõ ðñüêåéôáé íá óôåãáóôåß åêåß, ïøÝðïôå áíåãåñèåß åêåß ôï ó÷åôéêü ïéêïäüìçìá. Ï åðßôéìïò Á/ÃÅÍ ðáñáìÝíåé óõíåðÞò óôçí Üðïøç üôé óôï «¢ëóïò» ðñüêåéôáé íá óôåãáóôåß ôï Íáõôéêü Ìïõóåßï ÅëëÜäïò. Ç äéáôýðùóç ôïõ ó÷åôéêïý êáôáóôáôéêïý åßíáé ôÝôïéá ðïõ áêüìç êáé ïé Ðñüåäñïé ôïõ «¢ëóïõò» áìöéóâçôïýí áõôÞ ôçí èÝóç üðùò ï ðñïçãïýìåíïò Ðñüåäñïò Áíôéíáýáñ÷ïò (å.á.) ê. Êþóôáò ÄçìçôñéÜäçò. ÁíÜëïãç, äçëáäÞ áñíçôéêÞ ùò ðñïò ôï Í.Ì.Å., Þôáí êáé ç áðÜíôçóç ðïõ äüèçêå óôç ÂïõëÞ áðü ôïí ÕÖÅÈÁ ê. Ìé÷áëïëéÜêï óå ó÷åôéêÞ åñþôçóç ôïõ ÂïõëåõôÞ ê. Ìáíôïýâáëïõ. Ç óýíôáîç ôïõ ðåñéïäéêïý ïöåßëåé íá äéåõêñéíßóåé üôé ç ðñüèåóç áðïóáöÞíéóçò ôùí óôü÷ùí êáé ï åíäå÷üìåíïò äéÜëïãïò åð’ áõôïý, äåí åìðïäßæïõí êáèüëïõ ôéò ðñïóðÜèåéåò äçìéïõñãßáò ôïõ «¢ëóïõò» ôéò ïðïßåò üëïé õðïóôçñßæïõí.

ÐÑÏÓ: Ôïí ÄéåõèõíôÞ Óýíôáîçò ôçò Ôñéìçíéáßáò ¸êäïóçò ôïõ Í.Ì.Å. ´´Ðåñßðëïõò ÍáõôéêÞò Éóôïñßáò´´ Åéò Í.Ì.Å. Ìáñßíá ÆÝáò - ÐåéñáéÜò 18537 Êýñéå ÄéåõèõíôÜ, Óôï ôåý÷ïò 55 (Áðñßëéïò-ÌÜéïò-Éïýíéïò 2006) ôïõ ðåñéïäéêïý óáò äçìïóéåýåôáé åðéóôïëÞ (Üíåõ çìåñïìçíßáò) ôïõ Áñ÷éðëïéÜñ÷ïõ (ï) Ð.Í. (å.á.) êõñßïõ Í. ËÜ÷áíïõ. Ç åðéóôïëÞ áõôÞ áðïôåëåß “ðáñÝìâáóç“, üðùò ôçí ÷áñáêôçñßæåôå, ôïõ ê. ËÜ÷áíïõ “ãéá ôçí áðïêáôÜóôáóç ôçò ðñáãìáôéêüôçôïò“ Þ êáé “áðÜíôçóç“, üðùò ôçí ÷áñáêôçñßæåé óå äéáâéâáóôéêü Ýããñáöü ôïõ ðñïò ôï ðåñéïäéêü “ôï Üèëïí“ ôï Í.Ì.Å., óå Ýíá “Üñèñï- óõíÝíôåõîç“, (!!!) äéêÞ ìïõ õðïôßèåôáé, ôçí ïðïßá üìùò åãþ ïõäÝðïôå Ýäùóá. Ôï ãåãïíüò ìïõ ðñïêáëåß áðïñßá êáé åñùôçìáôéêÜ. Ï ê. ËÜ÷áíïò êáé ôï Í.Ì.Å. ìå ôá ãñáöüìåíÜ ôïõ áíáöÝñïíôáé ðñïöáíþò óôï Üñèñï ôçò äçìïóéïãñÜöïõ êõñßáò Óðõñéäïýëáò ÓðáíÝá ãéá ôï ¢ëóïò ÅëëçíéêÞò ÍáõôéêÞò ÐáñÜäïóçò, ðïõ äçìï74

Ðåñßðëïõò

óéåýèçêå óôï ôåý÷ïò Ìáñôßïõ-Áðñéëßïõ 2006 ôïõ ðåñéïäéêïý “ôï Üèëïí“, óõã÷Ýïíôáò êáô’ åëÜ÷éóôïí, ðåñéÝñãùò âåâáßùò, ôéò Ýííïéåò ôïõ óõíôÜêôç åíüò Üñèñïõ áöåíüò êáé áöåôÝñïõ ôùí ðçãþí ðïõ áõôüò ÷ñçóéìïðïéåß ãéá íá äéáìïñöþóåé ôï ðåñéå÷üìåíï ôïõ Üñèñïõ ôïõ, êáôÜ ôçí áðüëõôç êñßóç ôïõ ðÜíôá, ùò ãíùóôüí Þ áí èÝëåôå ÷ñçóéìïðïéþíôáò ôéò ëÝîåéò “Üñèñïí“ êáé “óõíÝíôåõîç“ êáôÜ ôñüðï áäüêéìï. ¼ìùò ðÝñáí ôçò áíùôÝñù óõóôÜóåùò ðïõ äéáôõðþíù êáé ìå ôçí åõêáéñßá ðïõ ìïõ äßäåôáé, èá åðéèõìïýóá íá êÜíù ïñéóìÝíåò áêüìç ðáñáôçñÞóåéò êáé åðéóçìÜíóåéò ãéá ôçí õðüèåóç. Åí ðñþôïéò óå ü,ôé áöïñÜ óôï êåßìåíï ôçò ê. ÓðáíÝá, ç äçìïóéïãñÜöïò èåùñïýóá ðñïöáíþò åíäéáöÝñïõóá ôçí õðüèåóç ôïõ ‘¢ëóïõò’ óõíÝëåîå óôïé÷åßá ðñïêåéìÝíïõ íá ãñÜøåé Ýíá ó÷åôéêü Üñèñï. Áðü ðëåõñÜò ìïõ, ôçò åîÝèåóá ôçí éóôïñßá, üðùò ôç ãíùñßæù, êáé ôçò äéÝèåóá ïñéóìÝíá âáóéêÜ êåßìåíá ðïõ Ý÷ïõí äçìïóéåõèåß êáôÜ êáéñïýò ó÷åôéêÜ ìå ôçí õðüèåóç, äéüôé ðéóôåýù üôé ç äçìïóéüôçôá ðåñß ôï áíôéêåßìåíï ìðïñåß íá âïçèÞóåé. Êñßíù åðéâåâëçìÝíï íá áíáöÝñù åäþ üôé ìåôáîý ôùí äéáôåèÝíôùí êåéìÝíùí, ðåñéÝëáâá êáé ôçí áðü 10-12-04 åðéóôïëÞ ìïõ ðñïò ôï Í.Ì.Å., ðïõ äçìïóéåýóáôå óôï ôåý÷ïò 49 ôïõ “Ðåñßðëïõ ÍáõôéêÞò

Éóôïñßáò“ êáé ôçí ïðïßá èÝëù íá ðéóôåýù üôé ìïõ Ýêáíå ôçí ôéìÞ íá äéáâÜóåé ï ê. ËÜ÷áíïò. Èá åßäå, åðïìÝíùò, ï ê. ËÜ÷áíïò, óôï êåßìåíï åêåßíï, ôï ïðïßï åãþ õðïãñÜöù, üôé êáëýðôïíôáé ôá èÝìáôá ôçò éäÝáò äçìéïõñãßáò ôïõ “¢ëóïõò“ êáé ôùí ó÷åôéêþí åéóçãÞóåùí êáé ðñïôñïðþí áðü ðëåõñÜò Í.Ì.Å., áëëÜ êáé ôùí ó÷åôéêþí áðïöÜóåùí êáé ïõóéáóôéêþí åíåñãåéþí ôïõ ÃÅÍ, ôï ïðïßï ùò èåìáôïöýëáêáò ôçò íáõôéêÞò ðáñÜäïóçò ôïõ ¸èíïõò, õðÞñîå áíÝêáèåí óôõëïâÜôçò ôïõ Í.Ì.Å. ÁõôÜ, üìùò, áðïôåëïýí ôçí “éóôïñßá“, ç ïðïßá äåí ìðïñåß íá åßíáé áíôéêåßìåíï ðñþôïõ åíäéáöÝñïíôïò ãéá Ýíá äçìïóéïãñÜöï ï ïðïßïò óå ìßá ðåñéïñéóìÝíç Ýêôáóç êåéìÝíïõ ðñÝðåé íá äþóåé ôçí ôñÝ÷ïõóá ïõóßá ìßáò õðïèÝóåùò. Åêôéìþ ðùò ç ê. ÓðáíÝá ïñèþò èåþñçóå üôé ôï êýñéï èÝìá óôçí ðáñïýóá öÜóç, ó÷åôéêÜ ìå ôï “¢ëóïò“ åßíáé ç ðñïþèçóç ôïõ Ýñãïõ åð’ ùöåëåßá ôçò ðñïâïëÞò ôçò íáõôéêÞò ìáò ðáñÜäïóçò, üðùò áñìüæåé óôçí ðáôñßäá ìáò, êáé ü÷é ôï ðïßïò åß÷å ðñþôïò ôçí éäÝá Þ áí êÜðïéïò óôçí åîÝëéîç ôçò õðïèÝóåùò Ýðáèå óýã÷õóç äéêáéïëïãçìÝíç Þ áäéêáéïëüãçôç. Õð’ áõôÞ ôçí Ýííïéá, èåùñþ ðïëý åðéôõ÷Þ êáé ôïí ôßôëï ôïõ Üñèñïõ ôçò ê. ÓðáíÝá “ÅÍÁ ÕÐÅÑÏ×Ï ÏÍÅÉÑÏ ÊÉÍÄÕÍÅÕÅÉ ÍÁ ÓÂÇÓÅÉ“. Èá åßíáé ðñÜãìáôé êñßìá, ãéá íá ìç äþóù Üëëï ÷áñáêôçñéóìü, åÜí ôåëéêÜ áöåèåß áðü ôïõò êáè’ ïéïíäÞðïôå ôñüðï åìðëåêïìÝíïõò íá ÷áèåß ãéá ïðïéïíäÞðïôå ëüãï, óïâáñü Þ ü÷é äåí Ý÷åé éäéáßôåñç óçìáóßá, ç åõêáéñßá äçìéïõñãßáò ôïõ “¢ëóïõò“ êáé ìåôáöïñÜò óå áõôü ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ ÅëëÜäïò, üôáí áõôÞ ôç óôéãìÞ, ìåôÜ áðü ðïëëÝò ðñïóðÜèåéåò ôïõ Ðïëåìéêïý Íáõôéêïý, Ý÷ïõìå óôá ÷Ýñéá ìáò ðáñá÷ùñçìÝíá ðñïò ôïýôï 22 óôñÝììáôá ÷þñïõ áíåêôßìçôïõ áîßáò, ðïõ êáôáëëçëüôåñïò äåí Ý÷åé ìÝ÷ñé ôïýäå åìöáíéóèåß, êáèþò êáé ðëÞñåéò ìåëÝôåò åîáßñåôùí ìåëåôçôþí, Ýôïéìåò íá åöáñìïóèïýí åõèýò ùò äéáôåèïýí ôá ðñþôá êïíäýëéá. Ó÷åôéêÜ ôþñá ìå ôá áíáöåñüìåíá áðü ôïí êýñéï ËÜ÷áíï ðåñß ôïõ Í.Ì.Å. ùò ðõñÞíá ôïõ “¢ëóïõò“ êáé üôé äéÜ ôïõ êáôáóôáôéêïý ôïõ “¢ëóïõò“ ôï 1993, åðé÷åéñÞèçêå áðïóýíäåóç áðü ôï Í.Ì.Å. êáé ðñïêëÞèçêå óýã÷õóç óå üëïõò ôïõò åìðëåêïìÝíïõò, ðëÝïí ôùí üóùí Ýãñáöá óôçí áðü 10-12-04 åðéóôïëÞ ìïõ ðñïò ôï Í.Ì.Å., èÝëù íá ðñïóèÝóù êáé ôá áêüëïõèá: á. Ôï êáôáóôáôéêü ôïõ “¢ëóïõò“ óõíôÜ÷èçêå áðü åðôáìåëÞ åðéôñïðÞ ç ïðïßá óõãêñïôÞèçêå ìå äéáôáãÞ ÕÅÈÁ êáé åñãÜóôçêå ðñïò ôïýôï åðß ðåñßðïõ Ýíá ÷ñüíï, â. Óôçí åðéôñïðÞ, ôçò ïðïßáò ðñïÞäñåõá, ìåôåß÷áí åêðñüóùðïé ôïõ ÃÅÍ, ôïõ Ë.Ó., ôçò Ð.Í.Ï, ôçò Å.Å.Å, ï Íïìéêüò Óýìâïõëïò ôïõ ÕÅÈÁ êáé âåâáßùò ï áåßìíçóôïò ôüôå ðñüåäñïò ôïõ ÍÌÅ Áíôéíáýáñ÷ïò (å.á.) ê. ÐáÀæçò-ÐáñáäÝëçò, ã. Áðü ôá ðñáêôéêÜ ôçò ðñþôçò óõíåäñßáóçò ôïõ Äéïéêçôéêïý Óõìâïõëßïõ ôïõ “¢ëóïõò“ óôéò 14-7-73, óôï ïðïßï ìåôåß÷áí êáé ï áåßìíçóôïò ÐáÀæçò (ôáêôéêü ìÝëïò) êáé ï ê. ËÜ÷áíïò (áíáðëçñùìáôéêü ìÝëïò), ìåôáöÝñù: “Ðñüåäñïò: Ôï ðùò èá äïõëÝøåé ôï “¢ëóïò“ óôéò ëåðôïìÝñåéåò ìåôÜ ôçí ïëïêëÞñùóç ôùí áðáéôïýìåíùí Ýñãùí óå ó÷Ýóç ìå Üëëïõò öïñåßò, ðïõ Þäç ëåéôïõñãïýí óôïí ôïìÝá ôùí Íáõôéêþí Ìïõóåßùí, êáé ïé ïðïßïé èá êñéèåß üôé ðñÝðåé ãéá ôï êáëü ôïõ êïéíïý óôü÷ïõ íá óõãêåíôñùèïýí óôï ÷þñï ôïõ “¢ëóïõò“, Ýéíáé êÜôé ðïõ èá ôï äïýìå óôçí ðïñåßá ôùí ðñáãìÜôùí êáé ðÜíôùò äåí èá ðñÝðåé íá ìáò áðïðñïóáíáôïëßóåé áðü ôïí êýñéï óôü÷ï óôçí ðáñïýóá öÜóç. ÁõôÞ ôç óôéãìÞ ðñïÝ÷åé ç ðñïþèçóç ôùí Ýñãùí. Óôç óõíÝ÷åéá ôï ëüãï Ýëáâå ï ê. ÐáÀæçò-ÐáñáäÝëçò, ï ïðïßïò åîÝöñáóå ôç óõãêßíçóç êáé ôç ÷áñÜ ôïõ ãéá ôç óýóôáóç ôïõ Éäñýìáôïò, ôï ïðïßï óôï åîÞò èá äéá÷åéñéóôåß ôçí ðñïþèçóç ôçò äçìéïõñãßáò ôïõ “¢ëóïõò“ êáé èá óõíôïíßóåé üëåò ôéò áðáéôïýìåíåò ðñïò ôïýôï åíÝñãåéåò. Öáßíåôáé Ýôóé, óçìåßùóå, íá åõïäþíåôáé Ýíá Ýñãï ðïõ áðü ÷ñüíéá áðïôÝëåóå üñáìá ôïõ Í.Ì.Å. êáé ðïõ

ç áíÜãêç ôïõ õéïèåôÞèçêå ìå åíèïõóéáóìü áðü ôïõò ðáñÜãïíôåò ôçò èáëáóóéíÞò æùÞò ôçò ÷þñáò. Óõìöþíçóå åðßóçò üôé óå áõôÞ ôç öÜóç ðñïÝ÷åé ç ðñïþèçóç ôïõ Ýñãïõ“. ä. Óôçí ðñþôç óõíåäñßáóç ôïõ Ä.Ó. ôïõ “¢ëóïõò“ ï õðåýèõíïò ôùí ìåëåôþí ôïõ Ýñãïõ, áñ÷éôÝêôùí ê. É. Ðáôñþíçò êëçèåßò Ýêáìå ðñïò ôï Ä.Ó. ìßá óýíôïìç ðáñïõóßáóç ôçò ïñéóôéêÞò ìåëÝôçò ôïõ Ýñãïõ ôïõ ÌáÀïõ 1993, ìå ôßôëï “ÍÅÏ ÍÁÕÔÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ ÅËËÁÄÏÓ“, ç ïðïßá åêðïíÞèçêå óå óõíåííüçóç ðÜíôá ìå ôï Ð.Í. å. Óôéò 23-11-94 ðáñåäüèç áðü ôï “¢ëóïò“ óôïí ôüôå Ðñüåäñï ôïõ Í.Ì.Å. ó÷Ýäéï Åóùôåñéêïý Êáíïíéóìïý Ïñãáíþóåùò êáé Ëåéôïõñãßáò ôïõ “¢ëóïõò“ ðñïêåéìÝíïõ ôï Í.Ì.Å. íá äéáôõðþóåé ôéò áðüøåéò ôïõ ãéá ôï ðïéåò èá åßíáé ïé ó÷Ýóåéò ôïõ Í.Ì.Å. ìå ôï “¢ëóïò“ êáé ðùò ôï Í.Ì.Å. èá ëåéôïõñãåß ìÝóá óôï óõãêñüôçìá ôïõ “¢ëóïõò“, üôáí èá ìåôáöåñèåß åêåß ìåôÜ ôçí ïëïêëÞñùóç ôùí Ýñãùí êáôáóêåõÞò ôïõ ÍÝïõ Ìïõóåßïõ. óô. Áðü åíÜñîåùò ëåéôïõñãßáò ôçò åðéôñïðÞò ãéá ôç óýíôáîç ôïõ êáôáóôáôéêïý ôïõ Éäñýìáôïò ôïõ “¢ëóïõò“ áëëÜ êáé óå üëåò ôéò óõíåäñéÜóåéò ôïõ Ä.Ó., ìåôÜ ôç óýóôáóç ôïõ Éäñýìáôïò, ìÝ÷ñé ôï ÌÜéï ôïõ 1997, ðïõ õðÝâáëå ôçí ðáñáßôçóÞ ìïõ áðü ôçí ðñïåäñßá ôïõ, ïõäåìßá Ýíóôáóç ãéá ðñïóðÜèåéá áðïóýíäåóçò ôïõ Í.Ì.Å. áðü ôçí õðüèåóç Þ áíáöïñÜ ãéá óýã÷õóç ãéá ôï ðåñéå÷üìåíï ôïõ êáôáóôáôéêïý äéåôõðþèç áðü ïðïéïíäÞðïôå åê ôùí ìåëþí ôïõ, óõìðåñéëáìâáíïìÝíùí âåâáßùò êáé ôïõ áåßìíçóôïõ ôüôå ðñïÝäñïõ ôïõ Í.Ì.Å., áëëÜ êáé ôïõ ê. ËÜ÷áíïõ. ÓõíÝâáëáí ìÞðùò êáé ïé ðñïìíçóèÝíôåò äýï ðáñÜãïíôåò óôçí áðïóýíäåóç êáé ôç óýã÷õóç; Ðéóôåýù áêñÜäáíôá ðùò ü÷é. ÅðïìÝíùò, ôá ðåñß “áðïóýíäåóçò êáé óýã÷õóçò óå üëïõò ôïõò åìðëåêüìåíïõò“ êëð., ðïõ áíáöÝñåé ï ê. ËÜ÷áíïò óôçí åðéóôïëÞðáñÝìâáóÞ ôïõ, äåí ìðïñþ íá îÝñù ðïõ êñýâïíôáí êáé ðüôå êáé ãéáôß åìöáíßóèçêáí. Åêåßíï ðïõ îÝñù, åßíáé üôé, üôáí, ìåôÝ÷ïíôáò óôïí ÷åéñéóìü ìßáò óïâáñÞò õðüèåóçò áíôéìåôùðßæåé êÜðïéïò ìßá óýã÷õóç, ôçí åêöñÜæåé ãéá íá ôïõ ëõèïýí ïé áðïñßåò, Þ üôáí êÜôé äåí ôïõ ðÜåé êáëÜ, ðñïóðáèåß åõèáñóþò ìå Ýãêáéñåò êáé êáôÜëëçëåò ðáñåìâÜóåéò ôïõ íá öÝñåé ôá ðñÜãìáôá åêåß ðïõ ðéóôåýåé üôé ðñÝðåé. ÔÝëïò, áí üëç áõôÞ ç åðéâëáâÞò öéëïëïãßá ðïõ êáëëéåñãåßôáé, ìÝ÷ñé óçìåßïõ ìÜëéóôá íá õðïíïìåýåôáé ç äçìéïõñãßá ôïõ ¢ëóïõò ôçò ÅëëçíéêÞò ÍáõôéêÞò ÐáñÜäïóçò êáé ç ìåôáöïñÜ óå áõôü ôïõ Í.Ì.Å., óôçñßæåôáé óôï ãéáôß êÜðïõ óôï êáôáóôáôéêü ôïõ “¢ëóïõò“ áíáãñÜöåôáé “Ìïõóåßï ÍáõôéêÞò ÐáñÜäïóçò“ êáé ü÷é “ÍÝï Íáõôéêü Ìïõóåßï“ êáé åðß ôüóá ðïëýôéìá ÷ñüíéá äåí êÜíïõìå ôßðïôá åð’áõôïý, ôüôå íïìßæù üôé åõñéóêüìåèá åíþðéïí ðåñéÝñãïõ êáôáóôÜóåùò ç ïðïßá ðñïêáëåß åýëïãá åñùôçìáôéêÜ. ÄçëáäÞ ðÝñáí ôïõ êáôáóôáôéêïý, äåí õðÜñ÷ïõí Üëëá êåßìåíá; Äåí õðÜñ÷ïõí åíäéáöåñüìåíïé Üíèñùðïé; Äåí õðÜñ÷åé éóôïñßá, ìíÞìç êáé óõíÝ÷åéá; Äåí õðÜñ÷åé âïýëçóç; Êñßìá! ÌåôÜ áðü üóá åêèÝôù ìå ôçí ðáñïýóá, ëõðïýìáé íá ðù üôé ï ê. ËÜ÷áíïò, ìå üëï ôï óåâáóìü ðñïò ôï ðñüóùðü ôïõ, áëëÜ êáé ôï Íáõôéêü Ìïõóåßï ÅëëÜäïò, ðñéí íá óðåýóïõí íá ãñÜøïõí êáé íá äçìïóéåýóïõí “åðéóôïëÝò-ðáñåìâÜóåéò“, “áðáíôÞóåéò“ êëð., ìå ôéò ïðïßåò áó÷ïëïýíôáé ìå ôï ðñüóùðü ìïõ, êáôÜ ôñüðïí ï ïðïßïò óöüäñá ìå áäéêåß, üöåéëáí íá øçëáößóïõí ôá ðñÜãìáôá ìå ðåñéóóüôåñç åðéìÝëåéá êáé óïâáñüôçôá, üðùò åðéâÜëëåé ï óôïé÷åéþäçò óåâáóìüò ðñïò êÜèå ó÷ïëéáæüìåíï. Ìå óõíáäåëöéêïýò ÷áéñåôéóìïýò ÅõÜããåëïò Ó. ËáãÜñáò Íáýáñ÷ïò (å.á.) Åðßôéìïò Áñ÷çãüò ÃÅÍ ÊÏÉÍÏÐÏÉÇÓÇ ¢ëóïò ÅëëçíéêÞò ÍáõôéêÞò ÐáñÜäïóçò. Ðåñßðëïõò

75

Οι μικροί μας φίλοι

Οι μικροί μας φίλοι από τον παιδικό σταθμό «Αγκάλη» στην Πλάκα επισκέφτηκαν το Μουσείο μας και έλαβαν μέρος στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Ζει ο Βασιλιάς Αλέξανδρος». Μετά την επιστροφή τους στο σχολείο τους εμπνεύστηκαν από ότι γνώρισαν στις αίθουσες του Μουσείου και ζωγράφισαν ναυμαχίες, πλοία, θαλάσσια τέρατα και περιπέτειες. Παράλληλα συμμετείχαν σε θεατρικά δρώμενα και μεταμορφώθηκαν σε φοβερούς αλλά και χαμογελαστούς Πειρατές! Εμείς τους ευχαριστούμε για την αποστολή των εργασιών και των όμορφων φωτογραφιών τους.

76

Ðåñßðëïõò

Συγχαρητήριες Επιστολές

Κυρία

Κυρία

ου

οπούλ αγνωστ

Αν

λου». «Περίπ υ ο τ ς ο τεύχ για την σιο το γχαρώ υ Θαυμά σ ία του ς α παρουσ να σ ή ω κ λ ι ί γ ε κατά Οφ ιουρ λλάδος αι δημ Ε κ ς η η ν τ ο έντ σείου ού Μου Ναυτικ τό. ηνο αυ το τρίμ ίμηση Με εκτ τώνη αστραν Βίκυ Μ ας κι Ύδρ Μαντρά

υρίας ιστολή κ

Επ

νη αστραντώ

Βίκυς Μ

Πρόεδρ

ε

Λέγομα

ι Νική τας Σγ ουρός φτηκα και τη τ Παρασ η β ιβλιοθή βιβλιοθ κευή 2 κη του ήκη τ 1/07/0 η ν Μ 6 ο έ υ χ σείου. ω επισ πολλές Τη κεφτεί φορές κ όταν ή αι στο για τις μουν φ παρελθ καιρού ο ι όν τ η τ ή ς εργα ς ζ η τώντα σίες τη ς στοιχ ς σχολ εία ής. Η κυρί α που είναι σ με εξυ τη βιβ πηρέτη λιοθήκ σε με η για και στ τ μια ακ ο ν κ αλύτερ ο παρε όμη φ λθόν, π ο τρόπ ορά επισκέ ο ρ . ο Α σ π π ’ α πτοντα ό θ τ ε ι ί έ να βοη χω δει ι τη β θήσει το όνο ιβλιοθή όλους μά της κη όσο όσους για να μπορεί είπε ότ σας στ . Όταν ι έτσι ε ζ ί λ ή ω αυτ τησα πρέπει ό το γρ βιβλιοθ να φέρ άμμα, ήκης ε τ α ι μου και δε στους γράμμ ν υπάρ επισκέ α σ’ εσ π χ ε τ ι ε ς λ ό της άς. γος να στείλω κάποιο Ευχαρ ιστώ Νικήτα ς Σγου ρός επισκέ

Επιστο

λή κυρ

ίου Νικ

όεδρε Αγαπητή κα Πρ

ήτα Σγο υ

ρού

ριοδικής 55 τεύχος της πε μ. ιθ αρ ’ υπ το α Μόλις έλαβ ήν ευχαρίστηση διάβασα με πολλ Το Ε. Μ. Ν. υ το εκδόσεως λη του Μουσείου ι εζήλεψα τα μέ ότ ω ύβ κρ ς σα ν και δε κτικά μία τόσο να λαμβάνουν τα υς το χη τύ ν τη για ο και υψηλής σια σε περιεχόμεν ού πλ , νη μέ εγ οσ πρ ση. αισθητικής, έκδο

ευχαριστίες μου να εκφράσω τις λω θέ α, ύσ ρο πα Με την Χ. Τορτορέλη, για αλλά και στον κ. ά, ικ ωπ οσ πρ ς σε σα αφοράς του στην ο τεύχος αυτό, αν στ α, νί ξε λο φι ν τη με τίτλο ση ζωγραφικής θε έκ υ μο ή ικ ομ πρόσφατη ατ της οποίας με και καλλιέπεια ία ησ σθ αι ευ η «Ένδον», ιά. εσυγκίνησαν βαθε και επιτυχία στο ι καλή συνέπεια μα χο εύ μα ερ όθ Ολ σας. δημιουργικό έργο ση Με βαθειά εκτίμη ς Δημοσθένης Χοζό ε.α. Ν. Αρχιπλοίαρχος Π.

μοσθένη Χοζού

Επιστολή κυρίου Δη

Ðåñßðëïõò

77

Β Α Ρ Ο Ößëåò êáé Ößëïé, ÓåðôÝìâñéïò ìÞíáò, ðñþôåò øý÷ñåò, ëßãç äõóèõìßá ìåôÜ ôï êáëïêáßñé êé ï óêÜðïõëïò áíáæçôåß èÝìá. Óôçí áñ÷Þ ôïõ êáëïêáéñéïý åß÷áìå ãêñéíéÜîåé ãéá ìåñéêÜ ìéêñÜ èÝìáôá ôïõ Ìïõóåßïõ êáé ðåñéïñéóèÞêáìå óôá ìéêñÜ, ãéáôß áõôÜ ðÝöôïõí óôç äéêÞ ìáò áíôßëçøç. Ôá ìåãÜëá, ôá áðïöáóéóôéêÜ, ôá ÷åéñßæïíôáé Üëëïé. Áð’ áõôÜ ðïõ ãñÜøáìå, öõóéêÜ äåí Ýãéíå ôßðïôå. ÕðïèÝôïõìå ðùò êÜôé ôï êáëïêáßñé, êÜôé ïé Üäåéåò, ìðïñåß íá óôïé÷åéïèåôçèåß êÜðïéá äéêáéïëïãßá. Ðéóôåýïõìå üìùò ðùò ôá ìéêñÜ áõôÜ æçôÞìáôá èá ðñÝðåé íá áðáó÷ïëÞóïõí êÜðïéïõò áð ôï Ä.Ó. Þ áðü ôï ðñïóùðéêü ôïõ Ìïõóåßïõ. Éäéáßôåñá èá èÝëáìå íá îáíáöÝñïõìå óôï ðñïóêÞíéï ôçí áðáñÜäåêôç êáôÜóôáóç ôùí åîùôåñéêþí åêèåìÜôùí. ÅðéôÝëïõò êÜðïéïò ðñÝðåé íá áó÷ïëçèåß ì’ áõôÜ ãéáôß óõí ôïéò Üëëïéò áðïôåëïýí êáé ôïí êáèñÝöôç êáé ôçí áñ÷éêÞ åíôýðùóç ôïõ Ìïõóåßïõ. ÎáíáãñÜöïõìå ôçí, êáôÜ ôçí ÜðïøÞ ìáò, óåéñÜ åíåñãåéþí ðïõ áðáéôïýíôáé ìÞðùò êÜðïéïò ôçí äéáâÜóåé êáé áðïöáóßóåé íá áó÷ïëçèåß óïâáñÜ ì’ áõôü ôï æÞôçìá ðïõ åßíáé ç âéôñßíá ìáò. Á.- Ðïéá åßíáé ôá åêèÝìáôá, áðü ðïéïõò ôýðïõò ðëïßùí ðñïÝñ÷ïíôáé êáé åÜí åßíáé ãíùóôü, áðü ðïéá óõãêåêñéìÝíá ðëïßá. Â.- ËÞøç áðüöáóçò áðü ôï Ä.Ó. ãéá ôç äéáôÞñçóÞ ôïõò üëùí Þ ìÝñïõò ôïýôùí áíÜëïãá ìå ôçí ÌïõóåéáêÞ ôïõò áîßá. Ã.- Áðï÷ñùìáôéóìüò ìå äéáëõôéêÜ õãñÜ (õðÜñ÷ïõí Üöèïíá óÞìåñá óôçí áãïñÜ) îýóôñåò, ìáôóáêüíéá êáé üôé Üëëï ÷ñåéáóèåß. Ä.- Îåóêïýñéáóìá ôùí ìåôáëëéêþí ìåñþí. Å.- Åðáíá÷ñùìáôéóìüò ôùí âáììÝíùí êáé åðÜëåéøç ôùí ìåôáëëéêþí åðéöáíåéþí ìå ãñÜóï. Óô.- Åêðüíçóç ðéíáêßäùí ìå ôá óôïé÷åßá ôáõôüôçôáò êáèåíüò. ÅÜí êÜðïéïò áíôéôåßíåé üôé äåí ÷ñåéÜæåôáé üëç áõôÞ ç ðñïóðÜèåéá äéüôé óå ðïëý ëßãï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá èá îáíÜñèïõí óôçí ßäéá êáôÜóôáóç, äåäïìÝíïõ üôé åßíáé åêåß Ýîù áðñïóôÜôåõôá êáé åêôåèåéìÝíá åìåßò èá åðé÷åéñçìáôïëïãÞóïõìå ëÝãïíôáò ðùò ôï óðßôé ìáò ôï êáèáñßæïõìå êáßôïé ãíùñßæïõìå ðùò èá îáíáëåñùèåß. Ðéóôåýïõìå üôé ç áßôçóç óõíäñïìÞò áðü ôï ÐÍ êáé ôï ËÓ ãé´ áõôü ôï óêïðü, èá åëá÷éóôïðïéïýóå ôá Ýîïäá ãéá ôï Ìïõóåßï 78

Ðåñßðëïõò

Μ Ε Τ Ρ Ο

ÃñÜöåé ï ÓêÜðïõëïò

êáé ç åñãáóßá èá ôåëåßùíå óå ó÷åôéêÜ óýíôïìï äéÜóôçìá. Äåí èÝëïõìå íá åðéìåßíïõìå ðåñéóóüôåñï ïýôå ó´áõôü ôï óõãêåêñéìÝíï èÝìá, ïýôå íá åðáíÝëèïõìå óôá Üëëá óïâáñÜ Þ ëéãüôåñï óïâáñÜ, ðïõ åß÷áìå èßîåé óôï ðñïçãïýìåíï ôåý÷ïò ôïõ Ðåñßðëïõ. Ôï ãåãïíüò ðÜíôùò üôé åðáíáöÝñïõìå ôï èÝìá ôçò êáôÜóôáóçò ôùí åîùôåñéêþí åêèåìÜôùí äåí ðñïÝñ÷åôáé áðü ôçí Ýëëåéøç êåíôñéêïý èÝìáôïò áðü ôï óêÜðïõëï, áëëÜ äéüôé ðéóôåýïõìå ðùò åßíáé æÞôçìá óïâáñü ðïõ ùñßìáóå êé Ýöôáóå ðéá ç þñá íá áíôéìåôùðéóèåß ñéæéêÜ, áíáâáèìßæïíôáò óçìáíôéêÜ ôçí åîùôåñéêÞ üøç ôïõ Ìïõóåßïõ. Ïýôå ðéóôåýïõìå ðùò èá Ýðñåðå íá ëÜâåé äéáóôÜóåéò... áíáìüñöùóçò ôïõ Ìïõóåßïõ!!! ôï üëï æÞôçìá. ¸íáò íïéêïêýñçò íáõôéêüò ÷ñåéÜæåôáé êáé ëßãá, ðïëý ëßãá ìÝóá. ÁãáðçôÝò Ößëåò êáé Ößëïé ¼ôáí ðñéí ôñéÜìéóõ ÷ñüíéá îåêéíïýóáìå áõôÞ ôç óôÞëç åß÷áìå ôç öéëïäïîßá íá áðïôåëÝóïõìå ôçí ëåëïãéóìÝíç áíôéðïëßôåõóç óôï åêÜóôïôå Ä.Ó., ôçí ìéêñïêñéôéêÞ, Þ ôçí ãêñßíéá, Þ ôÝëïò íá åêöñÜóïõìå ôï ìåóáßï ìÝëïò ôïõ Íáõôéêïý Ìïõóåßïõ êáé íá äþóïõìå öùíÞ óôéò äéêÝò ôïõ ðáñáôçñÞóåéò, óôéò äéêÝò ôïõ áíïìïëüãçôåò êñéôéêÝò. Ç ßäéá áõôÞ öéëïäïîßá ìáò óõíÝ÷åé êáé óÞìåñá. Ãé’áõôü ðáñáêáëïýìå ôéò ößëåò áíáãíþóôñéåò êáé ôïõò ößëïõò áíáãíþóôåò íá åðéêïéíùíÞóïõí ìáæß ìáò. Íá ìáò ãñÜøïõí ó’Ýíá áðëü ÷áñôß ôéò óêÝøåéò ôïõò ðïõ íá áöïñïýí ôï Ìïõóåßï. ÅðéäïêéìáóôéêÝò Þ åðéêñéôéêÝò äåí Ý÷åé óçìáóßá. Áñêåß íá óôï÷åýïõí óôç âåëôßùóç ôïõ Ìïõóåßïõ ôïõ ßäéïõ Þ ôùí äéáäéêáóéþí ðïõ ôï äéÝðïõí Þ åí ðÜóç ðåñéðôþóåé óå æçôÞìáôá ðïõ íá Üðôïíôáé ôùí Ìïõóåéáêþí ìáò ðñáãìÜôùí. Ïé åðéóôïëÝò ìðïñïýí íá åßíáé åðþíõìåò Þ áíþíõìåò, íá äçìïóéåýïíôáé áõôïýóéåò Þ ü÷é, üðùò åðéèõìåß ï áðïóôïëÝáò. Óå ðåñßðôùóç ðïõ èá åßíáé åðéèõìçôÞ ç äçìïóßåõóç èá ðñÝðåé ôïýôï íá ãßíåôáé åðùíýìùò. Ìðïñïýí íá áðåõèýíïíôáé óôï Íáõôéêüí Ìïõóåßïí ÅëëÜäïò ÁêôÞ ÈåìéóôïêëÝïõò ÐåéñáéÜò.... ìå Ýíäåéîç ´´Ãéá ôï ÓêÜðïõëï´´. Åêåßíï ðïõ õðïó÷üìáóôå åßíáé üôé èá ðñïóÝ÷ïõìå ôéò áðüøåéò êáé èá ôéò ëáìâÜíïõìå õðüøç óôç äéêÞ ìáò åðéëïãÞ ãêñßíéáò êáé õðåíèýìéóçò ôùí êáêþò êåéìÝíùí. Ôåëåéþíïõìå ì’áõôÜ ôá ëßãá êáé ðåñéìÝíïõìå ôç äéêÞ óáò áíôáðüêñéóç. Ðåñßðëïõò

79

ÊÁÔÁËÏÃÏÓ ÐÏËÉÔÉÓÔÉÊÙÍ ÖÏÑÅÙÍ ÍÁÕÔÉÊÇÓ ÐÁÑÁÄÏÓÇÓ ÄÉÅÕÈÕÍÓÇ

Ô.Ê.

ÔÇËÅÖÙÍÁ

ÍÏÌÉÊÇ ÌÏÑÖÇ

ÊÁÔÇÃÏÑÉÁ

Ðáðáññçãïðïýëïõ 2

105 61 ÁèÞíá

210 32 51 260

Í.Ð.É.Ä.

Ãåíéêü

Ãéáëüò Óýìçò

856 00 ÄùäåêÜíçóá

22460 77236 22460 72569

Ä.

Åéäéêü

Óêñá 94

176 63 ÊáëëéèÝá

210 95 14 291

Í.Ð.É.Ä.

-

¼ñìïò Ðáëáéïý ÖáëÞñïõ -Ôñïêáíôåñü

-

210 98 36 539 210 98 52 578

Êñáôéêü

-

-

180 40 ¾äñá

62980 52355

Í.Ð.Ä.Ä.

Ôïðéêü

Âéèõíßáò 2

632 00 Í. ÌïõäáíéÜ ×áëêéäéêÞò

Ôçë. /Fax: 23730 26166

Ä.

Åéäéêü

ÔóéëéâÞ

291 00 ÆÜêõíèïò

26950 42436

Í.Ð.É.Ä.

Ôïðéêü

8. ÍÁÕÔÉÊÏ & ÉÓÔÏÑÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ ÃÁËÁÎÅÉÄÉÏÕ

Ïäüò Ìïõóåßïõ 3

330 52 Ãáëáîßäé

22650 41558 22650 41795

Ä.

Ôïðéêü

9. ÍÁÕÔÉÊÏ & ÉÓÔÏÑÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ ÆÁÊÕÍÈÏÕ

Ìðü÷áëç

291 00 ÆÜêõíèïò

26950 83223

Í.Ð.É.Ä.

Ãåíéêü

Ðáñíáóóïý 2 & Ëåùö. Êçöéóßáò

151 24 Ìáñïýóé

210 81 25 547

Í.Ð.É.Ä.

Ãåíéêü

ÄÞìïò ¢íäñïõ

845 00 ¢íäñïò

22820 24166 22820 22275

Í.Ð.Ä.Ä.

Ôïðéêü

Ìðïõìðïõëßíáò 31-33

185 35 ÐåéñáéÜò

210 42 96 815

Í.Ð.É.Ä.

Ôïðéêü

ÄÞìïò Êáëýìíïõ

852 00 ÊÜëõìíïò

22430 51361

Ä

Åéäéêü

28210 91875

Í.Ð.É.Ä.

Ãåíéêü

-

Í.Ð.É.Ä.

Ôïðéêü

22720 51582

Í.Ð.É.Ä.

Ãåíéêü

ÏÍÏÌÁ

1. ÁËÓÏÓ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÍÁÕÔÉÊÇÓ ÐÁÑÁÄÏÓÇÓ 2. ÄÇÌÏÔÉÊÏ ÍÁÕÔÉÊÏ & ËÁÏÃÑÁÖÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ ÓÕÌÇÓ 3. ÅËËÇÍÉÊÏ ÉÍÓÔÉÔÏÕÔÏ ÐÑÏÓÔÁÓÉÁÓ ÍÁÕÔÉÊÇÓ ÐÁÑÁÄÏÓÇÓ 4. ÈÙÑÇÊÔÏ Ã. ÁÂÅÑÙÖ 5. ÉÓÔÏÑÉÊÏ ÁÑ×ÅÉÏ - ÌÏÕÓÅÉÏ ÕÄÑÁÓ 6. ÌÏÕÓÅÉÏ ÁËÉÅÕÔÉÊÙÍ ÓÊÁÖÙÍ & ÅÑÃÁËÅÉÙÍ 7. ÌÉËÁÍÅÉÏ ÍÁÕÔÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ

10. ÍÁÕÔÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ ÁÉÃÁÉÏÕ 11. ÍÁÕÔÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ ÁÍÄÑÏÕ 12. ÍÁÕÔÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ ÈÇÑÁÓ 13. ÍÁÕÔÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ ÊÁËÕÌÍÏÕ 14. ÍÁÕÔÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ ÊÑÇÔÇÓ 15. ÍÁÕÔÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ ËÉÔÏ×ÙÑÏÕ 16. ÍÁÕÔÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ ÏÉÍÏÕÓÓÙÍ ÏÉÍÏÕÓÓÅÓ ×ÉÏÕ 17. ÍÁÕÔÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ ×ÉÏÕ 18. ÌÏÕÓÅÉÏ ÁËÉÅÉÁÓ & ÁËÉÅÕÔÉÊÙÍ ÓÊÁÖÙÍ ÓÔÏ ÐÅÑÁÌÁ 19. ÍÁÕÔÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ ÊÁÂÁËÁÓ 20. ÌÏÕÓÅÉÏ ÍÁÕÔÉÊÇÓ ÐÁÑÁÄÏÓÇÓ & ÓÐÏÃÃÁËÅÉÁÓ ÍÅÁÓ ÊÏÕÔÁËÇÓ

ÁêôÞ Êïõíôïõñéþôç Áã. Áðïóôüëùí 35 ÓôÝöáíïõ Ôóïýñç 20

821 00 ×ßïò

22710 44139

Í.Ð.É.Ä.

Ôïðéêü

ÊáñáïëÞ & Äçìçôñßïõ 28

188 63 ÐÝñáìá

210 44 19 083

Ä.

Åéäéêü

-

-

Ôçë.: 2510 835826 Fax: 2510 226850

Ä.

Åéäéêü

-

814 00 ËÞìíïò

Ôçë.: 22540 51790 22540 51362 Fax: 22540 51763

Ä.

Åéäéêü

21. ÍÁÕÔÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ ÉÏÍÉÏÕ

-

22. ÍÁÕÔÉÊÏ ÌÏÕÓÅÉÏ ÊÁÑÄÁÌÕËÙÍ

-

23. ÌÏÕÓÅÉÏ “ÈÁËÁÓÓÁ” ÊÕÐÑÏÕ 24. ÍÁÕÔÉÊÇ ÓÕËËÏÃÇ Ì. ÌÅÈÅÍÉÔÇ

731 31 ×áíéÜ 602 00 Ëéôü÷ùñï Ðéåñßáò 821 01 Ïéíïýóóåò

ÖÜñóá Áñãïóôüëé ÊåöáëëïíéÜ ÊáñäÜìõëá ×ßïò

Ôçë.: 26710 87260 Í.Ð.É.Ä.

Fax: 26710 25656

Ôïðéêü

Ôçë.: 2510 835287 Í.Ð.É.Ä. Êéí: 6936 136 145

Ôïðéêü

Êñõïíåñßïõ 14

Áã. ÍÜðá Êýðñïò

00357 23816366

Ä.

Ãåíéêü

-

166 74 ÃëõöÜäá

-

É.

Ãåíéêü