




![]()





Tijdens TechniShow (10-13 maart in Jaarbeurs Utrecht) laten 22 technologiebedrijven, verenigd binnen FPT, zien hoe maakbedrijven vandaag al voorspelbaar kunnen produceren in een onvoorspelbare omgeving. Ze presenteren een volledig werkende Fabriek van de Toekomst: een geintegreerde shopfloor waarin twee productiebedrijven en hun toeleveranciers samenkomen in één samenhangende productieomgeving.

Zonder stabiele randvoorwaarden geen toekomstbestendige productie
Pagina 4
De maakindustrie staat onder toenemende druk. Het tekort aan vakmensen neemt toe, marges worden kleiner en klanteisen op het gebied van levertijd, kwaliteit, flexibiliteit en transparantie blijven groeien. Tegelijkertijd moeten bedrijven voldoen aan strengere duurzaamheids- en rapportageverplichtingen. In deze context wordt voorspelbaarheid in productie een kritische succesfactor. Veel maakbedrijven investeren afzonderlijk in machines, automatisering en software. Deze investeringen leveren vaak lokaal rendement op, maar blijven zonder onderlinge samenhang beperkt in hun effect. De Fabriek van de Toekomst laat zien hoe integratie over de volledige keten van orderontvangst tot uitlevering leidt tot structureel betere prestaties.
In de demonstratie zijn bestaande technologieën, machines, IT-systemen en vakmensen met elkaar verbonden. Data stroomt realtime door de organisatie en wordt direct benut voor planning, uitvoering, kwaliteitsborging en onderhoud. Het resultaat is een productieomgeving die minder foutgevoelig is, beter voorspelbaar presteert en eenvoudiger schaalbaar is.
De Fabriek van de Toekomst is opgebouwd rond drie praktische uitgangspunten. Dat is allereerst volledig geintegreerde productie. Het complete proces is zichtbaar en operationeel: van digitale orderverwerking en werkvoorbereiding tot autonome productie, meten in het proces, kwaliteitscontrole en uitlevering. Gereedschapsbeheer, meetmiddelen en onderhoud zijn volledig geïntegreerd in de productieketen. Een ander uitgangspunt is dat de Fabriek van de Toekomst geschikt is voor maakbedrijven van verschillende omvang en volwassenheidsniveaus. Implementatie hoeft niet in één keer te gebeuren. Bedrijven kunnen beginnen waar de meeste waarde wordt behaald, bijvoorbeeld door het digitaliseren van werkbonnen, autonome belading, meten in het proces, centraal gereedschapsbeheer, smeringsautomatisatie, of de overgang van reactief naar voorspelbaar onderhoud. Vanuit deze basis kan de productieomgeving stap voor stap verder worden uitgebreid en geoptimaliseerd.
Tot slot is sprake van een werkende ketenintegratie. De demonstratie is het resultaat van samenwerking tussen 22 technologiebedrijven, over merken en disciplines heen. Daarmee wordt aangetoond dat ketenintegratie in de praktijk realiseerbaar is en direct bijdraagt aan betrouwbaarheid, continuïteit en flexibiliteit.
Voorspelbare output
Geïntegreerd produceren leidt aantoonbaar tot hogere leverbetrouwbaarheid, kortere doorlooptijden en stabiele kwaliteit. Door minder verstoringen en betere procesbeheersing neemt de
voorspelbaarheid van output toe. Tegelijkertijd worden vakmensen ontlast van repetitieve en administratieve taken. Hierdoor kunnen zij zich richten op werk waar hun kennis en ervaring daadwerkelijk waarde toevoegen. Ook op het gebied van duurzaamheid biedt de aanpak concrete voordelen, zoals efficiënter gebruik van materiaal en energie, minder verspilling en beter inzicht
in CO2-impact en compliance met actuele regelgeving.
Kenmerkend voor de Fabriek van de Toekomst, die op TechniShow draait in hal 10, is dat de regie bij het maakbedrijf blijft. Leveranciers opereren niet als losse aanbieders, maar als partners die gezamenlijk bouwen aan een toekomstbestendige productieomgeving.

In de fabriekshal van de Limburgse grootverspaner Dumaco Venlo is sinds begin dit jaar een Soraluce 5-assige portaalfrees met een werkbereik van 8.600mm (X-as) x 4.500mm (Y-as) x 1.500mm (Z-as) operationeel.
Veel handelingen die bij de andere machines in de hal nog handmatig moeten worden uitgevoerd, gaan bij deze nieuwe aanwinst volautomatisch. Voor klanten betekent dit vooral: grotere werkstukken kunnen vaker in één opspanning worden bewerkt, met minder handmatige tussenstap-

pen en minder risico op herhaal- en uitlijnfouten. Het belangrijkste resultaat is een beter product. “Deze portaalfrees geeft ons veel meer mogelijkheden”, constateert directeur Joost van Seggelen. “Diverse producten die we wel konden maken, maar niet efficiënt, kunnen we nu veel efficiënter produceren. Hele grote delen kunnen we nu vlak op het bed opspannen. Dat scheelt niet alleen tijd, maar vermindert ook het aantal opspanmomenten. En dat helpt om de geometrie van het product beter beheersbaar te houden.”
Lees het artikel op pagina 11















































































































































Machine (ver)plaatsen Industriële verhuizing Installatie Projectmanagement Transport Speciaal materieel Opslag
De leden van de vakbonden hebben in grote meerderheid ingestemd met het onderhandelingsresultaat over de nieuwe cao Metalektro. Omdat ook de werkgevers van FME akkoord zijn, is de nieuwe cao nu een feit. De cao loopt van 1 januari t/m 31 december 2026. Vanaf 1 januari zijn de lonen (met terugwerkende kracht) verhoogd met 2% plus €43 bruto per maand. In november is er een eenmalige uitkering van €100 netto.
De maakindustrie maakt een sprong voorwaarts in AI-adoptie. Waar het eerst draaide om chatbots, hebben industriële bedrijven nu agentic systemen omarmd die onderhoudsplanning, kwaliteitscontroles en supply chains inregelen, coördineren en optimaliseren. Dit blijkt uit een rapport van data en AI bedrijf Databricks, gebaseerd op informatie van ruim 20.000 klanten wereldwijd. Uit het rapport blijkt dat 35% van de maakbedrijven AI-agents vooral inzet voor voorspellend onderhoud.
De familiebedrijven Vollenhoven Olie Technologie en ABC energies bundelen hun krachten en lanceren een nieuw bedrijf: VONA. Hierin worden vanaf april de groothandelsactiviteiten in brandstoffen en speciale smeermiddelen samengebracht. De focus komt te liggen op de sectoren automotive, transport, agri, aannemerij en industriële smeermiddelen gericht op metaalbewerkingsprocessen.
De invoering van het Europese Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) dreigt de Nederlandse maakindustrie op korte termijn ernstig te raken. Door onduidelijke regels, het ontbreken van een werkbaar verificatieproces en het gebruik van sterk verhoogde standaardwaarden lopen staalimporteurs tegen forse kostenstijgingen aan, die onvermijdelijk worden doorberekend aan hun klanten. Dat zegt de Koninklijke Staalfederatie, de branchevereniging van staalimporteurs, -handelaren en -distributeurs
CBAM is bedoeld om de CO2-uitstoot van geïmporteerde producten te belasten, zodat Europese producenten die al aan strenge klimaatregels voldoen niet worden benadeeld. Voor de staalmarkt – ook in Nederland – blijkt CBAM echter een complex systeem dat zal leiden tot hogere prijzen en grote onzekerheid in de keten.
Over importen in 2026 dient in 2027 voor het eerst daadwerkelijk afgerekend te worden. Door het nog ontbreken van een verificatieprocedure verkeren importeurs in grote onzekerheid over de uiteindelijke CO2-kosten en wat zij noodgedwongen moeten doorberekenen aan de markt. Deze onzekerheid
kan grote gevolgen hebben voor de concurrentiepositie van hun klanten: de maakindustrie. Dit risico wordt vergroot doordat voor downstream producten nog geen vergelijkbare heffing is ingesteld door de Europese Commissie. Importeurs en producenten ervaren grote uitdagingen bij de toepassing van CBAM. Volgens de Staalfederatie is het systeem ingewikkeld, geven beschikbare rekentools en standaardwaarden geen realistisch beeld van de werkelijke financiële impact en blijken bestaande contracten onder de huidige aannames soms economisch niet meer haalbaar.
“Dit ondermijnt de voorspelbaarheid van prijzen en zet de beschikbaarheid van staal- en metaalproducten voor de maakindustrie onder druk.”
Kunstmatige kostenstijging Een kernprobleem binnen CBAM is het verplichte gebruik van standaardwaarden voor CO2-emissies. Deze waarden liggen in sommige gevallen tot tien keer hoger dan de actuele emissiewaarden die bedrijven al jarenlang hanteren in hun milieu-impactaangiften, bijvoorbeeld in het kader van CSRD-rapportages. Hoewel deze actuele waarden vaak beschikbaar zijn, ontbreekt een goed ingericht en werkbaar verificatieproces, waardoor toepassing ervan

tegen forse kostenstijgingen aan, die onvermijdelijk worden doorberekend aan hun klanten.
niet is toegestaan. Importeurs worden daardoor gedwongen te rekenen met sterk verhoogde standaardwaarden. Dit maakt staalproducten voor de Nederlandse maakindustrie onnodig veel duurder, zonder dat dit de werkelijke CO2-uitstoot weerspiegelt. Daar komt bij dat veel van deze staalproducten binnen Europa simpelweg niet in voldoende mate worden geproduceerd. Dit vergroot het risico dat productie verschuift naar downstream producten van buiten de EU die niet onder CBAM vallen. Het gevolg is een verstoring van
het level playing field, met structurele nadelen voor de staalketen én de Nederlandse maakindustrie.
Voor staalimporteurs is het cruciaal dat het CBAM-systeem wordt vereenvoudigd en uitvoerbaar wordt gemaakt. De Staalfederatie pleit daarom voor een versnelde invoering van het verificatieproces, uiterlijk per 1 juli 2026, zodat de daadwerkelijke impact op de Nederlandse markt inzichtelijk wordt en bedrijven tijdig zekerheid krijgen over prijzen inclusief CBAM.
Binnen het European Defence Fund (EDF) is een nieuwe zogeheten cascade funding call geopend. Deze oproep biedt laagdrempelige financiering en toegang tot Europese defensienetwerken, speciaal voor mkb-bedrijven en start-ups die actief zijn in de defensie-industrie.
De call richt zich op innovatieve oplossingen voor onderhoud, reparatie en verbindingstechnieken van moderne
defensieplatforms. Denk aan toepassingen voor lucht-, land- en maritieme systemen, met specifieke aandacht voor multi-materiaalstructuren, sensortechnologie en digitalisering. Het doel is het versnellen van innovatie die bijdraagt aan de beschikbaarheid, levensduur en inzetbaarheid van defensiematerieel. Juist op deze thema’s hebben veel Nederlandse technologiebedrijven sterke proposities. Dit een kans om relatief snel in te stap-
pen in een Europees defensie-ecosysteem, zonder de zware consortiaeisen die bij reguliere EDF-calls horen.
De belangrijkste kenmerken: subsidie tot € 60.000 per geselecteerde organisatie; 100%-financiering (lump sum); projectduur van zes maanden; beperkte administratieve lasten; focus op technologische validatie, demonstratie of doorontwikkeling. Hoewel het subsidiebedrag bescheiden lijkt, zit de echte waarde in de combinatie
van financiering én toegang tot een Europees netwerk van defensiebedrijven, kennisinstellingen en systeemintegratoren. De call is geopend op 28 januari en sluit op 25 maart. De aanvraag verloopt via het MaJoR-project en bestaat uit een compacte, Engelstalige indiening. Selectie vindt plaats op basis van technologische relevantie, haalbaarheid en toegevoegde waarde voor het defensiedomein.


Altijd volgens afspraak!
RVS Finish is gespecialiseerd in hoogwaardige oppervlaktebehandelingen voor kleine en grote series. Met automatische processen en handmatige bewerkingen beheersen wij het volledige traject, van stralen tot polijsten.
Strakke planning, constante kwaliteit en hoge leverbetrouwbaarheid.
RVS Finish: zekerheid in oppervlaktebehandeling.
RVS Finish | Bergeijk | t. 0497 - 542232 | RVSFINISH.NL
SUBLIMOTION Process®
GLASPAREL stralen
KERAMISCH stralen
KORUND stralen
VOL AUTOMATISCH stralen
ROBOT/MANUEEL slijpen
ONTBRAMEN/ AFRONDEN
BEITSEN/ PASSIVEREN POLIJSTEN
In veel metaalbedrijven ligt de focus nog altijd op machines, automatisering en software. Randvoorwaarden zoals koelsmeermiddelbeheer en luchtkwaliteit blijven vaak onderbelicht. Volgens MP Solutions Group is dat een gemiste kans. Geautomatiseerde koelsmeermiddelbeheersystemen en centrale luchtafzuiging vormen een essentiële basis voor processtabiliteit, onbemande productie en een gezonde werkomgeving. Zonder die basis lopen bedrijven structureel rendement mis.

MP Solutions Group is een nieuwe naam in de markt, maar de achterliggende kennis is dat allerminst. Het bedrijf is ontstaan uit het samenbrengen van Sommen-EDM en Petroline International, twee partijen die ieder vanuit hun eigen specialisme al jaren actief zijn in de maakindustrie. De gezamenlijke noemer is het verbeteren van randvoorwaarden rondom CNCen EDM-processen. Louis Sommen schetst de aanleiding voor de nieuwe positionering: “De producten die wij leveren spreken op zichzelf vaak minder tot de verbeelding. Koelsmeermiddelbeheer en luchtafzuiging staan zelden bovenaan de investeringslijst. Terwijl juist daar de sleutel ligt om het maximale uit machines te halen. Met de naam MP Solutions Group, waarbij MP staat voor Metalworking Performance, willen we duidelijk maken dat het niet draait om losse componenten, maar om het totale productieproces.”
De verschuiving van product- naar procesdenken is volgens MP Solutions Group noodzakelijk. Veel verspanende bedrijven investeren in nieuwe machines om hun capaciteit te verhogen, terwijl de bestaande machines nog lang niet optimaal worden benut. Instabiele koelsmeermiddelcondities en handmatige controles zorgen voor afkeur, stilstand en extra arbeid. “We zouden eigenlijk bij iedere metaalbewerker aan tafel moeten zitten,” zegt Ricardo van Staalduinen. “Niet om iets te verkopen, maar om te laten zien wat het kost als deze randvoorwaarden niet op orde zijn.”
Automatisch beheer Een van de kernoplossingen binnen
het portfolio van MP Solutions Group is Brix Control, een centraal automatisch koelsmeermiddelbeheersysteem. Dit systeem meet continu parameters zoals concentratie, pH-waarde en vloeistofniveau en stuurt deze automatisch bij. Alle data worden gelogd en zijn beschikbaar voor analyse en traceability. Van Staalduinen ziet in de praktijk dat dit onderwerp vaak te licht wordt opgevat: “Veel bedrijven werken nog op gevoel. Iemand kijkt in de machine, vult wat bij en gaat verder. Dat lijkt te werken, totdat je onbemand wilt produceren of hogere eisen aan kwaliteit krijgt.” Volgens hem zijn maatafwijkingen, toleranties buiten specificatie en vlekvorming vaak direct terug te voeren op instabiele koelsmeermiddelcondities. “Bij onbemande productie wordt dat risico groter. In het weekend of ’s nachts moet een proces betrouwbaar blijven draaien. Je wilt niet op maandagochtend terugkomen en ontdekken dat het koelsmeermiddel te schraal was en een hele serie is afgekeurd”, aldus Sommen. “Met een automatisch systeem weet je zeker dat het niveau en de samenstelling binnen de juiste bandbreedtes blijven. Het koelsmeermiddelbeheer verloopt daarmee volledig automatisch, 24 uur per dag, zeven dagen per week, zonder dat operators of technische dienst hier actief naar hoeven om te kijken.”
Volgens MP Solutions Group is de drempel vooral een gebrek aan kennis. Koelsmeermiddelbeheer leeft minder dan machines, automatisering en software. “Klanten kijken altijd alleen naar de kostprijs van het systeem en wat het direct oplevert”,

zegt Sommen. “Wij draaien het om en vragen: wat kost het als je niets doet.”
In de praktijk ziet MP Solutions Group dat investeringen in automatisch koelsmeermiddelbeheer zich in veel gevallen binnen één jaar terugverdienen, alleen al op basis van de structurele besparing op arbeidstijd voor meten, bijvullen en corrigeren. Lagere afkeur, minder stilstand en langere standtijden komen daar in de praktijk nog bovenop. Grote bedrijven maken die afweging steeds vaker en investeren bewust in centrale systemen om goedkoper en consistenter te produceren. Kleinere bedrijven zullen volgens MP Solutions Group moeten volgen om concurrerend te blijven.
Modern werkgeverschap
Naast koelsmeermiddelbeheer wijst MP Solutions Group op het belang van centrale luchtafzuiging. Werner Meijer is daar duidelijk over. “Overal waar je koelsmeermiddel ruikt, is de luchtkwaliteit niet goed. Wat je ruikt zijn verbrande oliën en fijne metaaldeeltjes. Dat hoort niet in een moderne productieomgeving.” Volgens hem wordt de impact op de gezondheid en de werkplaats vaak onderschat. Vervuilde lucht slaat neer op machines, vloeren en producten, zorgt voor een vettige werkomgeving en kan op termijn zorgen voor gezondheidsissues onder personeel. Volgens MP Solutions Group raakt dit alles aan goed werkgeverschap. In een tijd waarin technisch personeel schaars is, speelt de werkomgeving een steeds grotere rol. “Mensen horen niet in schadelijke lucht te werken”, stelt Meijer. “Dat vraagt om keuzes van de directie. Leiderschap hoort daar nadrukkelijk bij.”
MP Solutions Group stuurt daarom bewust op centrale systemen die vervuilde, vochtige lucht naar buiten afvoeren. Dat heeft ook een positieve invloed op het energieverbruik. “Het kost veel energie om warme, vochtige lucht opnieuw te koelen”, legt Meijer uit. “Droge lucht is veel efficiënter te conditioneren.” Dat aspect krijgt volgens het bedrijf nog te weinig aandacht. “Energieverbruik is vaak ook een ondergeschoven kindje”, zegt Van Staalduinen. “Bedrijven klagen over beperkte stroomaansluitingen, terwijl er in het proces veel warmte beschikbaar is die eenvoudig kan wor-
den hergebruikt. In combinatie met warmteterugwinning kan tot 70 procent van de proceswarmte opnieuw worden benut. Een modern afzuigsysteem wordt daarmee niet alleen een gezondheids- en kwaliteitsvraagstuk, maar ook een strategische energieinvestering.”
Kennisdeling en blik vooruit
Om het bewustzijn te vergroten, investeert MP Solutions Group sterk in kennisdeling. “Vaak wordt het pas duidelijk als klanten het in het echt zien. Daarom geven we demo’s op locatie bij de klant met onze demo-set,
en organiseren wij bedrijfsbezoeken bij klanten die al geïnvesteerd hebben in centrale nevelafzuiging of automatisch koelsmeermiddelbeheer”, zegt Sommen. “Het is veel meer dan een simpel bijvulsysteem. Alles wordt gemeten, bijgestuurd en vastgelegd.”
Die aanpak wordt ook doorgetrokken naar de TechniShow, waar MP Solutions Group aanwezig is op het plein Factory of the Future. Niet met een focus op individuele producten, maar op het totale proces. “We willen laten zien dat denken in productielijnen en randvoorwaarden onmisbaar is”, aldus Sommen. “Geen machine-den-

ken, maar procesdenken.” MP Solutions Group ziet zichzelf daarin als specialist die bedrijven ontzorgt en wil dat koelsmeermiddelbeheersystemen en centrale luchtafzuiging de norm worden. Niet als extra optie, maar als vaste standaard bij investeringen in metaalproductie. “Ons doel is dat bedrijven ons automatisch meenemen in hun overwegingen”, besluit Sommen. “Omdat ze weten dat zonder deze basis geen stabiele, toekomstbestendige productie mogelijk is.”
MP Solutions is exposant op TechniShow (hal 12, stand B014)



Tuwi zet haar Italiaanse fabrikan ten vol in de schijnwerpers tijdens een speciale Italiaanse dag. Op woensdag 22 april staat de showroom van de machineleverancier in Winterswijk vol met (profiel)buigmachines van Memoli en Simasv, platenwalsen van MG en zaagmachines van Imet.
Het wordt een informatieve en gezellige dag met heerlijk eten en drinken. Er komt een authentieke pizzabakker, een barista bereidt espresso’s en cappuccino’s en de vertegenwoordigers van de Italiaanse leveranciers hebben beloofd kaas en wijn mee te brengen. Ook zal er een oogverblindende Lamborghini Aventador bij de ingang van de showroom te bewonderen zijn.
Buigmachines
Zo brengt Tuwi een stukje Italië in Winterswijk. Het idee om met een speciale dag de verfijnde Italiaanse smaak en kwaliteit onder de aandacht van de Nederlandse metaalbewerkers te brengen is ontstaan omdat vorig jaar de machines van Memoli en Simasv in het leveringsprogramma van Tuwi zijn opgenomen. Deze fabrikanten hebben hun krachten gebundeld onder één moederbedrijf. Memoli (het moederbedrijf), producent van hoogwaardige buigoplossingen, heeft met de overname van SimasV het assortiment uitgebreid met horizontale kantbanken en veelzijdige buigmachines die passen bij de behoeften van moderne metaalbewerkingsbedrijven. Tuwi heeft door de samenwerking met Memoli en SimasV een uitstekend aanbod voor bedrijven die op zoek zijn naar een betaalbare en hoogwaardige buigoplossing. De machines zijn onder meer geschikt voor constructiebedrijven, waar flexibiliteit, nauwkeurigheid en robuustheid essentieel zijn. Tijdens de Italiaanse dag worden de Memoli ETM 60 + 80 buis/profielbuigmachines en de ETM-H 63doornbuigmachine gedemonstreerd. Van SimasV worden de handbediende horizontale T Super 22 kantbank en de

Klaas bouwde machines voor de kunststofsector. Degelijk, functioneel, zonder opsmuk. Hij zei vaak dat hij het niet voor het geld deed. Mijn ervaring is: als een ondernemer dat zegt, dan gaat het er juist wél om. Toch nog die euro extra en natuurlijk ook om wat geld vertegenwoordigt: waardering, erkenning, bevestiging van eigen inzicht. En juist bij die ondernemers wordt een verkoopproces kwetsbaar.
We deden bijna een jaar over de onderhandelingen. Het was taai, stroef, soms was het ijzig stil. Dat lag niet alleen aan de koper en ook niet alleen aan Klaas. Het lag vooral aan hoe verschillend mensen ‘akkoord’ begrijpen. Klaas was geen man van bevestigen. Geen e-mails met ‘prima’ of ‘akkoord’. Zijn manier van instemmen was: er niet meer over beginnen. Als hij zweeg, zat het goed. In zijn wereld betekende stilte overeenstemming.

eveneens horizontale T40 CNC Touch getoond.
Imet zaagmachines
Naast deze twee machinebouwers vertegenwoordigt Tuwi al jaren Imet en MG. Imet is fabrikant van hoogwaardige lint- en cirkelzaagmachines.
Deze handbediende, halfautomatische en volautomatische machines zijn geschikt voor het snel en efficient afkorten van massieve, dik- of dunwandige profielen van staal, RVS, andere materiaalsoorten met hoge treksterkte en lichte metalen. Op de Italiaanse dag demonstreert Tuwi maar liefst twaalf machines van deze fabrikant.
MG platenwalsen
MG maakt platenwalsen, waarmee vlak plaatmateriaal nauwkeurig en efficiënt tot ronde, cilindrische of conische
onderdelen kan worden gevormd. Dankzij de krachtige aandrijving, stabiele constructie en instelbare rolposities zijn deze moderne platenwalsen geschikt voor zowel dunne materialen als zware plaatdiktes - van enkelstuks tot seriewerk. Van MG wordt een volledig CNC-gestuurde plaatwals M 2020 C met CNC Touch Command EVO PLUS gedemonstreerd.
Naast alle machines van deze Italiaanse fabrikanten zijn er in de showroom ook diverse andere machines in bedrijf, waaronder een Mitsubishi vlakbedlaser met een Astes4 sorteerinstallatie en een Accurl buislaser.
La Giornata Italiana bij Tuwi is op woensdag 22 april van 10.00 tot 18.00 uur. Bezoekers zijn de hele dag welkom. Vooraf aanmelden kan via tuwi.nl.
Tijdens het proces botste dat regelmatig. De koper zocht duidelijkheid en bevestiging over de voortgang en Klaas gaf die op zijn manier. Geen gedoe en geen herhaling. Elke nieuwe vraag hierover voelde voor hem als twijfel, niet als controle. Toen de concept-koopovereenkomst er lag, kwam er opnieuw een fase van aanpassen en verduidelijken. En daarna niets meer. Geen commentaar, geen vragen. Voor iedereen aan tafel was dat het signaal dat we er waren. Zelfs de notaris die de overdrachtsakte had opgesteld, belde me een paar keer: Hij (Klaas) moet wel akkoord geven anders kan ik niet verder.
Achteraf realiseerde ik me dat hij in het hele proces nooit één keer expliciet ‘ja’ had gezegd. Niet tegen de prijs, niet tegen de structuur en niet tegen de overdracht, hij had alleen maar gezwegen. En ik had dat geïnterpreteerd als instemming.
De onderneming is uiteindelijk overgedragen. De handtekeningen kwamen, maar het voelde niet als een overwinning. Het proces had heel veel energie gekost. Niet omdat iemand verkeerde bedoelingen had, maar omdat we elkaars taal niet goed hadden begrepen.
Omdat Klaas weinig sprak en hij zijn akkoord op een andere manier gaf, heb ik nooit echt kunnen achterhalen of hij blij was met de transactie. Hij zei het niet en hij liet het niet merken. Zelfs aan zijn gezicht kon ik het niet aflezen. En misschien was dat wel het lastigste van het hele proces: dat zwijgen, zelfs toen alles was afgerond.
Han van Rijn
Specialist in overnames en financieringen voor technische ondernemingen han@kromhout.net
De columns van Han van Rijn zijn waargebeurde verhalen. De namen zijn vanwege de herkenbaarheid veranderd.

MDE Machinebouw uit Echteld heeft de OOM Award 2025 voor de regio Gelderland in de wacht gesleept. In de regio Midden- en Oost-Brabant was Slecoma uit Boekel de winnaar.
MDE Machinebouw won de verkiezing van de meest actieve (metaal)leerbedrijf omdat het bedrijf volgens het juryrapport gelooft in haar mensen. En dat komt heel duidelijk naar voren in de sociale manier van benaderen van medewerkers en in het meedenken hoe ieders talent het beste tot zijn recht komt. “Ook de visie om de jeugd zo vroeg mogelijk in aanraking te laten komen met techniek en daar het zaadje al te planten is bewonderingswaardig”, aldus de jury
‘Opleiden is groeien’
Annegré van Noort, mede-eigenaar van MDE Machinebouw: “Opleiden is superbelangrijk voor ons. Dat klinkt heel simpel, maar opleiden is groeien.
En wij groeien niet alleen in onze machines, maar ook heel graag met onze

lid van het team.
medewerkers. Het maakt me enorm trots als ik mijn collega's stappen zie maken. En ook als zij zelf met nieuwe ideeën aankomen. Dat is wat je wilt. Het moet niet alleen vanuit het bedrijf komen, we doen het samen. Opleiden is de motor van onze toekomst.”
In Midden- en Oost-Brabant viel de keus van de jury op Slecoma vanwege de gestructureerde ondersteuning

van hun medewerkers, zodat ze hun werk zo goed mogelijk kunnen doen. “Daarnaast werkt Slecoma nauw samen met het onderwijs. Bijvoorbeeld door elk jaar een nieuwe tractor beschikbaar te stellen aan Yuverta in Boxtel”, aldus de jury.
‘Met z’n allen opleiden’ “Wij werken met hoogwaardige techniek”, zegt directeur Thijs van
Sleeuwen van Slecoma. “Daar heb je kennis en vaardigheden voor nodig. Daarom steken wij veel tijd en energie in het opleiden van onze medewerkers. Veel van onze mensen zijn hier begonnen als stagiair en zijn uitgegroeid tot een vast lid van ons team. Daar zijn we best trots op. Het is de toekomst van onze sector. Dus opleiden moeten we met z’n allen doen.”

Zagen
Nauwkeurig, snel en eenvoudig te bedienen cirkel- en lintzaagmachines om staal, roestvaststaal en aluminium te zagen.





Nieuwsgierig? Bezoek op ons de technishow hal 7 stand C010
Boren
Hoogwaardige kwaliteits kolomboormachines voor het snel en accuraat boren en tappenn in diverse materialen.
Gespecialiseerd in het leveren van modulaire machines afscherming, beschermkappen voor machines, hekwerksystemen en matten. Machinebeveiliging







AVA Poedercoatovens met laagfrequentie infrarood verwarmingssysteem hebben grote voordelen ten opzichte van de conventionele ovens. Korte curetijd; Hoge productkwaliteit; Laag energieverbruik; Meerdere kleuren tegelijk in de oven.
Meer weten of zelf testen? Neem contact met ons op!
LUCHTTECHNIEK B‐V‐






Bandzaagmachines
- 2 zijdig verstek
- Capaciteit: Ø 255 mm
- 310 x 160 mm
- Meedraaiende tafel
- Koeling
- Inclusief 5 zagen
- Traploze zaagsnelheid
Zwaartekrachtvoeding < Halfautomaat >
www.friebel.nl
sales@friebel.nl
035-6014979

ACTIEPRIJZEN OP VOORRAAD!!!
Informeer vrijblijvend!



Na ruim 25 jaar ondernemerschap
hebben Edwin en Mariska Grievink hun bedrijven E.G. Engineering en STARA overgedragen aan Marcel Wolters. Met deze stap is de continuïteit van beide ondernemingen geborgd en blijft de basis van kwaliteit, vakmanschap en betrouwbaarheid stevig verankerd.
E.G. Engineering en STARA zijn beide gevestigd in Raalte. E.G. Engineering fabriceert en ontwikkelt kogelkranen en toebehoren. STARA ontwerpt en bewerkt hoogwaardige precisieonderdelen en geavanceerde machineonderdelen voor industriële toepassingen wereldwijd.
Juiste ervaring en energie
“Het was voor ons belangrijk om een opvolger te vinden die onze visie deelt op kwaliteit, samenwerking en vakmanschap”, zegt Edwin Grievink.

een cultuur waarin mensen doen wat ze beloven. Dat past precies bij hoe ik wil ondernemen. De komende periode richt ik me op continuïteit, verdere professionalisering en samenwerking met de mensen die beide bedrijven hebben gemaakt tot wat ze vandaag de dag zijn.”
Zorgvuldige overdracht

Voortbouwen op sterke basis
Nieuwe eigenaar Marcel Wolters heeft ruim 25 jaar internationale ervaring in
“Marcel kent de technische wereld door en door. Hij brengt precies de juiste ervaring en energie mee. Zo kan hij verder bouwen op wat er staat én nieuwe kansen benutten.”
sectoren variërend van olie en gas tot machinebouw en de farmaceutische industrie. Hij kijkt vol vertrouwen naar de toekomst: “Wat mij direct aansprak, is de sterke basis die Edwin en Mariska hebben neergezet: hoogwaardige techniek, korte lijnen en
Voor klanten en leveranciers verandert er niets aan de manier van samenwerken. De bedrijfsnamen, contactpersonen en werkwijze blijven ongewijzigd. In de komende maanden werken Edwin en Mariska met Marcel nauw samen aan een zorgvuldige overdracht. Ook daarna blijven zij betrokken, zodat kennis, relaties en vakmanschap behouden blijven.
Tegelijkertijd ontstaat er ruimte om het team te versterken. Deze nieuwe fase vraagt om extra mensen: ervaren technici, vakmensen die zich willen laten omscholen én jong talent dat het vak wil leren.
Sanders Machinebouw in Liempde is een samenwerking aangegaan met vision technology bedrijf Mech Mind. Sanders is aangesteld als Certified System Integrator voor geavanceerde vision applicaties in de Benelux.
Volgens directeur Frans Onland van Sanders Machinebouw groeit de vraag naar geïntegreerde systemen snel. “Bedrijven willen efficiënter produceren met minder middelen, zonder in te leveren op continuïteit en betrouwbaarheid. Wij spelen in op deze ontwikkelingen.”
Sanders Machinebouw kijkt volgens
Onland continu hoe het de toegevoegde waarde richting klanten kan vergroten. “Al meer dan vijftig jaar bouwen we machines die precisie, vakmanschap en innovatie combineren en de industrienormen overtreffen. Waar we vroeger veel stand-alone machines bouwden voor bedrijven, realiseren wij tegenwoordig steeds meer turn-key projecten gericht op industriële automatisering. Wij ontwikkelen en implementeren industriële automatiseringssystemen op maat: van complete nieuwe productielijnen en maatwerk machines tot de integratie van robotica en vision-technologie.”
Kieu Engineering in Sprang-Capelle heeft per 1 januari Roosen BPL overgenomen, dat nu opereert onder de naam BPL Handling. BPL Handling ontwikkelt en produceert hoogwaardige tilhulpen en handling-oplossingen voor industriële toepassingen.
Door de overname breidt Kieu Engineering haar portfolio verder uit en versterkt zij haar positie als partner voor maatwerk engineering- en handlingoplossingen. Door de combinatie van de engineeringexpertise van Kieu Engineering en de specialistische kennis van BPL Handling is een organi-
satie met een breder dienstenpakket en grotere technische slagkracht ontstaan. Oprichter en eigenaar van Kieu Engineering, Hien Kieu: “De activiteiten van BPL Handling sluiten naadloos aan bij onze bestaande portfolio. Deze overname is een belangrijke stap in onze groeistrategie en stelt ons in staat om klanten nog beter te ondersteunen.” Ook Gandert Roosen, CEO van Roosen Industries, spreekt zijn tevredenheid uit over de overeenkomst. “Wij zien in Kieu Engineering de ideale partij om BPL Handling verder te ontwikkelen. De synergievoordelen zijn groot en bieden een solide basis voor een succesvolle toekomst.”
Seriematig afbramen en aanschuinen?
...SNE en FBM aanschuinmachines
De SNE bevelmachine heeft een klembereik van 8 mm tot 76 mm. De beitelkop biedt plaats voor drie verschillende wisselplaathouders.

De FBM bevelmachine is semiautomatisch. Met één druk op het voetpedaal wordt de bewerkingscyclus uitgevoerd. Klemmen, ijlgang, bewerken, enz.

BE-Combi Systems - Per 1 januari heeft een directiewisseling plaatsgevonden bij BE-Combi Systems, dat actief is op het gebied van voertuigconversies voor lichte bedrijfswagens die het laadvermogen en de laadcapaciteit vergroten. Stef Slotboom is benoemd tot algemeen directeur. Tegelijkertijd is Niek Slotboom teruggetreden uit de directie. In de komende periode zal hij in de rol van ambassadeur zijn resterende taken zorgvuldig overdragen aan het directieteam. Per 1 juli zal hij officieel afscheid nemen van zijn actieve rol binnen BE-Combi. Als aandeelhouder blijft hij echter wel nauw verbonden aan de organisatie. Het nieuwe directieteam van BE-Combi Group bestaat uit Stef Slotboom (algemeen directeur), HenkJan Uittenbogerd (technisch directeur) en Paul Wilms (financieel directeur).
Holland High Tech - Wouter Leibbrandt is eind vorig jaar aangetreden als nieuw Programmaraadslid voor het innovatiedomein Systems Engineering bij Holland High Tech. Hij is Jacco Wesselius opgevolgd. In zijn nieuwe rol is Wouter op strategisch, verbindend en adviserend niveau betrokken bij het ecosysteem rondom Systems Engineering: de interdisciplinaire benadering voor het ontwikkelen en beheren van complexe systemen. Naast zijn rol bij Holland High Tech is Wouter werkzaam als Director Digital Systems bij TNO. In deze functie geeft hij leiding aan onderzoek en innovatie op het gebied van Systems Engineeringmethodieken, met als doel grip te houden op de steeds toenemende complexiteit van grote, vaak sterk gedigitaliseerde, fysieke systemen.




















































































































































Een portaalfreesmachine was altijd al een logische volgende stap voor Dumaco Venlo, omdat zo’n machine echt wat zou toevoegen aan het bestaande machinepark. Nu is deze uitbreiding gerealiseerd. In de fabriekshal van de Limburgse grootverspaner is sinds begin dit jaar een Soraluce 5-assige portaalfrees met een werkbereik van 8.600mm (X-as) x 4.500mm (Y-as) x 1.500mm (Z-as) operationeel. Veel handelingen die bij de andere machines nog handmatig moeten worden uitgevoerd, gaan bij deze nieuwe aanwinst volautomatisch.
Voor klanten betekent dit vooral: grotere werkstukken kunnen vaker in één opspanning worden bewerkt, met minder handmatige tussenstappen en minder risico op herhaal- en uitlijnfouten. Het belangrijkste resultaat is een beter product.
Minder opspanmomenten
De operators hebben hun opleiding achter de rug en de eerste producten zijn inmiddels bewerkt. “Deze portaalfrees geeft ons veel meer mogelijkheden”, constateert directeur Joost van Seggelen. “Diverse producten die we wel konden maken, maar niet efficiënt, kunnen we nu veel efficiënter produceren. Hele grote delen kunnen we nu vlak op het bed opspannen. Dat scheelt niet alleen tijd, maar vermindert ook het aantal opspanmomenten. En dat helpt om de geometrie van het product beter beheersbaar te houden.” Hij wijst op een aantal grote stalen frames, die zijn gemaakt bij Dumaco Montfoort en die bij de vestiging in Venlo moeten worden nabewerkt. “Op de nieuwe machine scheelt dat vele uren per frame. Het voordeel zit vooral in minder uitlijnen, minder verplaatsen en minder tussentijds meten.”
Grote, complexe precisieonderdelen
Dumaco Venlo heette voorheen Ubroek. Eind 2023 is het bedrijf, dat vorig jaar het 60-jarig bestaan vierde, overgenomen door de Dumaco Groep. Ooit begonnen met revisiewerkzaamheden - die nog steeds veel worden verricht - is het bedrijf nu vooral een toeleverancier van grote en complexe precisieonderde-

len voor klanten in diverse veeleisende branches zoals de energiesector, de machinebouw en de halfgeleiderindustrie.
Van Seggelen ziet ook kansen op het gebied van defensie, waar momenteel de vraag in Europa toeneemt. “Daar zijn we ons op aan het oriënteren. We zijn een pure toeleverancier en focussen niet op één klant of één segment. Dat hebben we nooit gedaan.”
Universele machine
Een kenmerk van de nieuwe portaalfreesmachine is dan ook dat het een heel universele machine is. Hij is zo standaard mogelijk uitgevoerd om veel verschillende werkstukken te kunnen bewerken. Dat helpt vooral bij enkelstuks en kleine series met veel variatie: omsteltijd en planning blijven beter beheersbaar doordat minder ombouw nodig is. Daarnaast is een grote mate van automatisering een belangrijk kenmerk. “We willen steeds meer automatisering in onze processen brengen”, aldus Van Seggelen. “Die omslag zijn we echt aan het maken en de investering in deze
machine past daarin uitstekend. We willen ook bij onze enkelstuks producten en kleine aantallen geautomatiseerd werken om concurrerend te blijven in het grote segment.”
Volautomatisch wisselen Veel handelingen die op andere machines nog handmatig geschieden, gebeuren op de Soraluce portaalfrees geautomatiseerd. Aan beide lange zijden van de machine bevindt zich een gereedschappenmagazijn. Het ene biedt ruimte aan 240 standaardgereedschappen die volautomatisch kunnen worden gewisseld. Het magazijn aan de andere zijde is bestemd voor freeskoppen en lange en speciale gereedschappen zoals snelloopkoppen, haakse koppen en diepgatboren tot anderhalve meter, die eveneens automatisch kunnen worden gewisseld. Hierdoor kunnen bewerkingen aan meerdere zijden en diepe boringen vaker in één opspanning worden uitgevoerd, zonder extra handmatige omstellingen.
De machine kan 5-assig simultaan be-

werken. Niet het portaal met de kop beweegt, maar het bed. Hierdoor kunnen nog hogere nauwkeurigheden qua positionering worden bereikt. Met name bij grote en zware werkstukken helpt dit om onderlinge posities van bewerkte vlakken en gaten beter reproduceerbaar te maken. Dit levert bovendien een praktisch voordeel op: minder interne handling- en hijsmomenten verkleinen de kans op beschadiging van grote precisieonderdelen.
Op het ruim 8 meter lange bed bevindt zich een volledig geïntegreerd nulpuntspansysteem om werkstukken snel te kunnen opspannen en wisselen. Ook is de machine uitgevoerd met een aparte draaitafel. Onder de machine zit een fundering van 3 meter diep. Hierdoor bevindt de tafel zich op vloerniveau, wat het beladen en ontladen makkelijker maakt. Dat gebeurt met nieuw geïnstalleerde kraanbanen, die producten tot 25 ton kunnen handelen. De machine zelf kan een gewicht van 60 ton dragen. Zo kunnen meerdere werkstukken tegelijk op het bed worden gespannen om zo veel mogelijk productieve uren te maken.
Temperatuurbeheersing
De portaalfrees is voorzien van volledige omkasting om nevelontwikkeling in de werkplaats tegen te gaan en te voorkomen dat de spanen (vooral van aluminium) alle kanten opvliegen. Twee automatische spanentransporteurs eindigen op zo’n 2 meter boven de grond, zodat er flinke opvangbakken onder kunnen worden gezet. Verder is de omkasting ook van belang met het oog op de veiligheid en de temperatuurbeheersing. Onder meer vanwege de komst van de nieuwe machine is de fabriekshal ook al opnieuw bekleed en volledig geïsoleerd. Hierdoor kan de temperatuur nu stabiel worden gehouden. Naast staal bewerkt Dumaco Venlo steeds meer aluminium. “Controle op je tempera-
tuur is daarbij essentieel want de uitzettingen in aluminium zijn gigantisch, zeker als je richting werkstukken van 8 meter gaat”, licht Van Seggelen toe. “Bij lange bewerkingstijden en grote lengtes helpt een stabielere omgeving om maatvariatie van producten te minimaliseren.”
Combinatie van bewerkingen Dumaco Venlo is goed in producten vanaf 1 meter, een formaat waarbij het voor de meeste verspaners ophoudt. De grootverspaner onderscheidt zich daarbij met een combinatie van bewerkingen, die onder één dak worden aangeboden voor groot en complex werk: draaien, frezen, slijpen, honen, eroderen en meten. Dat maakt het mogelijk verschillende bewerkingen beter op elkaar af te stemmen, met minder overdrachtsmomenten tussen verschillende leveranciers. “We doen graag de speciale dingen, die veel maakkennis vereisen. Daar worden onze mensen enthousiast van. We zeggen niet gauw nee.”
Vakmanschap
De medewerkers beschikken over een grote mate van vakmanschap. Dat is en blijft ‘key’ voor Van Seggelen, ondanks - of misschien wel juist vanwege – alle vormen van automatisering. “Je moet weten hoe je grote, zware producten handelt. Hoe zo’n groot zwaar blok metaal beweegt, hoe je dat op zijn plek hijst en opspant. De hele werkaanpak, inclusief het meten, vraagt om kennis en ervaring. Dat is vakmanschap dat je niet kunt vangen in CAM-pakketten.” Samen met die vakmensen is Van Seggelen nu aan de slag om de productiecapaciteit van de portaalfreesmachine goed gevuld te krijgen. Hij heeft daar alle vertrouwen in. De uitbreiding is met name relevant voor klanten met grote werkstukken waarbij meerdere vlakken en boringen in één opspanning gewenst zijn, of waar nauwkeurige toleranties en reproduceerbaarheid kritisch is.



Vergevingsgezinder dan een normaal hardmetalen blad.
Op dezelfde manier te gebruiken als een Bimetalen blad.
WWW.BAHCO.COM

3-6 maart
Eisenwahrenmesse
Vakbeurs voor gereedschappen
Messe Keulen (D) eisenwarenmesse.com
4, 5 maart
Open dagen Okuma Europe
Met officiële opening nieuwe Solution Center Okuma Europe, Krefeld (D) okuma.eu
5 maart
Geautomatiseerde nabewerking met cobots
Inspiratie- en praktijkdag
Breda Robotics, Breda teqnow.nl
10-13 maart
TechniShow
Vakbeurs voor productietechniek Jaarbeurs, Utrecht technishow.nl
10-13 maart
ESEF Maakindustrie
Vakbeurs voor toeleveren, uitbesteden, productontwikkeling en engineering
Jaarbeurs Utrecht maakindustrie.nl
17-20 maart
Open huis Index
CNC-draaimachines en automatiseringsoplosingen
Index iXperience Center, Deizisau (D) laagland.nl
17-20 maart
Open huis Grob Demo’s verspanende machines, automatisering en digitale hulpmiddelen
Grob, Mindelheim (D) grobgroup.com
24, 25, 26 maart
Dé Exclusieve Lasdagen
Informatief event over moderne lastechniek
Ceweld Solution Center, Huissen exclusievelasdagen.com
26 maart
ZIE: Zuid-Hollands Industrie Event
Kennis- en netwerkevenement technologische industrie
Van Nelle Fabriek, Rotterdam mikrocentrum.nl
13-17 april
Tube & wire
Vakbeurzen voor buizenen draadindustrie
Messe Düsseldorf (D) tube-tradefair.com
Uw open dag in de Metaalnieuws-agenda?
Mail de gegevens naar redactie@metaalnieuws.nl.
Okuma Europe opent in maart een nieuw Solution Center in Krefeld (D). Met deze faciliteit wil de machinebouwer klanten uit Duitsland, de Benelux en andere Europese landen een centrale locatie bieden voor demonstraties, advies en opleiding rond verspanende technologie en automatisering.
Het Solution Center maakt deel uit van de verdere uitbreiding van het Europese hoofdkantoor van Okuma in Krefeld. De opening volgt drie jaar na het besluit om de locatie uit te breiden. Volgens het bedrijf moet het nieuwe centrum dienen als ontmoetingsplek waar machinebouw, automatisering en applicatiekennis samenkomen. Bezoekers krijgen er inzicht in actuele ontwikkelingen op het gebied van CNC-machines, automatiseringsconcepten en besturingstechnologie.
Naast demonstraties van machines is het centrum opgezet voor inhoudelijke uitwisseling tussen gebruikers en specialisten. Applicatie-engineers, trainers en productspecialisten zijn op één locatie samengebracht, wat het mogelijk maakt om vraagstukken rond bewerkingsprocessen en productiestrategieën direct te bespreken en te tes-

ten. Daarmee positioneert Okuma het centrum nadrukkelijk als onderdeel van zijn technische ondersteuning in Europa, niet uitsluitend als showroom.
Compleet portfolio
In het Solution Center presenteert Okuma zich als leverancier van complete productieoplossingen. Er wordt een selectie CNC-machines getoond in combinatie met uiteenlopende automatiseringssystemen. Daarbij gaat het zowel om gestandaardiseerde oplossingen uit eigen huis, zoals de Okuma ARMROID, als om integraties met systemen van externe partners op het gebied van robotisering en pallet- en beladingsautomatisering.
Concreet kunnen bezoekers onder meer een vijfassig bewerkingscentrum
van het type GENOS M460V-5AX bekijken in combinatie met automatisering. Ook wordt een draaimachine van het type LT2000 EX getoond met een portaalbelader uit het eigen Okumaprogramma. Door deze opstellingen kunnen verschillende productieconcepten en automatiseringsniveaus naast elkaar worden gepresenteerd en afgestemd op specifieke toepassingen.
Een belangrijk onderdeel van het nieuwe gebouw is het trainingscentrum.
De volledige opleidingsafdeling en het applicatieteam van Okuma Duitsland verhuizen naar Krefeld, waardoor training en praktijkdemonstratie nauw met elkaar worden verbonden. Gebruikers kunnen hier werken met de OSPbesturing en deelnemen aan praktijkgerichte cursussen die zijn gericht op
Op dinsdag 24 maart (MAC³PARK
Stadion Zwolle), donderdag 26 maart (Stadion Galgenwaard Utrecht) en dinsdag 31 maart (Koning Willem II Stadion Tilburg) worden de Metalektrodagen gehouden. Deelname is gratis voor bedrijven die zijn aangesloten bij A+O Metalektro.
Het centrale thema is AI. Veel metalektrobedrijven werken al voorzichtig met AI. Van procesoptimalisatie tot humanized robots. Van marketing tot productieplanning: de toepassingen groeien snel. Deelnemers aan de Metalektrodagen ontdekken hoe kunstmatige intelligentie hun bedrijf én mensen vooruit kan helpen. Onder leiding van dagvoorzitter Wilfried de Jong krijgen de deelnemers expert-info, concrete voorbeelden én praktische inzichten. “De AIontwikkelingen razen door”, ziet Asief Habiboellah, directeur van A+O Metalektro. “Kunstmatige
intelligentie is allang geen toekomstmuziek meer, maar dagelijkse realiteit op de werkvloer in de metalektro.”
De dagen bieden een inspirerend programma, waarin denken óver AI wordt omgezet in concrete actie. Want concrete actie, dat is precies waar metalektrobedrijven behoefte aan hebben, vertelt Petra van der Wal, senior-adviseur marketing & communicatie bij A+O Metalektro: “Onze bedrijven wíllen wel aan de slag met AI, maar: hoe en waar begin je met de invoering van AI
en de inzet van humanized robots? Tijdens de Metalektrodagen besteden we juist daar aandacht
programmering, procesoptimalisatie en machinebediening.
Open huis
De officiële opening van het Solution Center vindt plaats op 4 en 5 maart tijdens het jaarlijkse Open House-evenement. Bezoekers kunnen dan niet alleen machines in bedrijf zien, maar ook rondleidingen krijgen door het uitgebreide hoofdkantoor.
Aanmelden voor het open huis kan via openhouse.okuma.eu.

Dubbelzijdige afwerking in één doorgang, constante precisie en automatische verwerking voor meer snelheid en minder handwerk.

Handling Solutions van Q-Fin. Kwaliteit die gewoon doorloopt. ONTBRAMEN
Koolmees Metal Group biedt een one-stop-shop voor al uw metaalbehoeften. Onze ervaren vakmensen en geavanceerde machines garanderen een breed scala aan mogelijkheden, van precisieverspaaning tot complexe assemblage.

KIES VOOR VAKMANSCHAP EN BETROUWBAARHEID
KIES VOOR KOOLMEES METAL GROUP







De Koreaanse fabrikant van werktuigmachines DN Solutions heeft de overname afgerond van de Duitse machinebouwer Heller. De transactie is goedgekeurd door toezichthouders in diverse rechtsgebieden, waaronder Duitsland, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk.
De overname, die afgelopen zomer al werd aangekondigd, brengt de wereldwijde schaalgrootte, operationele wendbaarheid en geavanceerde digitale platforms van DN Solutions samen met Heller’s diepgaande technische expertise in precisietechniek. Dit vergroot volgens de twee partners het aanbod aan oplossingen voor klanten aanzienlijk en stimuleert innovatie in veeleisende industrieën wereldwijd. Deze strategische integratie maakt een uitgebreider servicenetwerk mogelijk, met maatwerkoplossingen in belangrijke productiegebieden zoals Europa en Noord-Amerika, wat zorgt voor wereldwijde impact en verbeterde klantondersteuning.
Krachtig geheel creëren
Won-jong Kim, CEO van DN Solutions, noemt de overname een transformerende stap voor beide bedrijven. “We willen een krachtig geheel creëren dat geen van beide bedrijven afzonderlijk had kunnen opbouwen, klaar om in te spelen op veranderende eisen in de industrie en om langetermijnstabiliteit en -groei te realiseren. Door onze krachten te bundelen, versterken we onze leidende positie in het wereldwijde productielandschap en leveren we nog
meer waarde aan onze klanten.”
Thorsten Schmidt, CEO van Heller spreekt van een win-winsituatie voor beide bedrijven. “Samen zullen we klanten wereldwijd bedienen met een ongeëvenaarde breedte van het portfolio, expertise en innovatiekracht. Dit partnerschap positioneert ons als een premium partner voor veeleisende industrieën en creëert een one-stop-shop in de werktuigmachinebouw, ter ondersteuning van klanten in alle aspecten.”
Stimulans voor transformatie
Kim en Schmidt zien grote kansen in de renaissance, die de maakindustrie volgens hun momenteel beleeft.
Deze wordt gedreven door reshoring, veerkracht van toeleveringsketens en aanzienlijke kapitaalinvesteringen in sleutelindustrieën zoals halfgeleiders, luchtvaart en andere dual-use-industrieën. Met de overname van Heller wil DN Solutions deze industriële groei benutten en verder aanjagen.
Merk Heller blijft
Het integratieplan is erop gericht de merkidentiteit van Heller te behouden en synergieën in R&D, productie en marktstrategieën te benutten. Heller blijft een belangrijke lokale werkgever en partner, aangevuld met de wereldwijde middelen van DN Solutions om groei te stimuleren en het hoogste niveau van klantondersteuning te waarborgen.
De overname zal de geconsolideerde omzet van DN Solutions verhogen tot circa 2 miljard euro. Samen produceren
Heudra Groep in Ochten gaat een strategische samenwerking aan met Heemskerk Fijnmechanica, specialist in hoog-precisie fijnmechanische componenten, in Waddinxveen.
Door deze krachtenbundeling kunnen beide bedrijven versneld investeren in mensen, technische expertise en automatisering, en klanten een completere, schaalbare en hoogwaardige product- en dienstenpropositie bieden.
Sterke combinatie
De samenwerking is gebaseerd op een gedeelde visie van kwaliteit, technische innovatie en leverbetrouwbaarheid. Heemskerk Fijnmechanica beschikt over diepgaande kennis en ervaring in fijnmechanische bewerkingen met hoge nauwkeurigheid. Dit alles sluit prachtig aan bij de capaciteit en expertise van Heudra. Hierdoor ontstaat een sterke combinatie die series met een hoge complexiteit en grote volumes efficiënt en schaalbaar kan maken. Voor Heemskerk betekent de samenwerking toegang tot aanvullende productiecapaciteit, kennis en schaalvoordelen. Samen willen de bedrijven investeren in verdere professionalisering van de groep, automatisering en kennisdeling, met

de bedrijven jaarlijks meer dan 13.400 machines, wat schaalvoordelen en een grotere inkoopkracht oplevert. Strategische investeringen in de vestiging van Heller in Nürtingen en andere internationale faciliteiten zijn bedoeld om het aanbod en de klantondersteuning verder te versterken.
De focus van DN Solutions ligt op een gefaseerde integratie om de ontwikkeling van een gezamenlijke cultuur en
een sterke afstemming te waarborgen. Het revitaliseren van de omzetgroei van Heller is een belangrijk doel, met plannen om gebruik te maken van de sterke klantenbasis van beide bedrijven. Er zal een duidelijke routekaart worden opgesteld voor gezamenlijke ontwikkeling en innovatie over de gehele waardeketen, en synergieën in R&D, marketing, service en productie worden verwacht om de marktpositie verder te verstevigen.
De eerste gezamenlijke publieke presentatie van DN Solutions en Heller zal plaatsvinden in april, tijdens SIMTOS in Seoul.
DN Solutions wordt in Nederland vertegenwoordigd door Dormac CNC Solutions. Oude Reimer is de importeur van Heller. Beide Nederlandse machineleveranciers zijn van 10-13 maart exposant op TechniShow in Jaarbeurs Utrecht.
als doel een toekomstbestendige en technologisch vooruitstrevende organisatie te bouwen.
Sterkere positie
Hendrik-Jan Mauritz, directeur van Heudra, spreekt van een belangrijke stap in de verdere professionalisering en groei van de groep: “Met de komst van Heemskerk Fijnmechanica in onze groep versterken we onze positie in hoogwaardige metaalbewerking en fijnmechanica.
Michel en Lucien Heemskerk, directie Heemskerk Fijnmechanica: “Wij geloven sterk in de lange termijn van hoogwaardige fijnmechanica en in de rol die wij daarin als bedrijf kunnen blijven spelen. De samenwerking met Heudra biedt ons de continuïteit, schaal en ondersteuning om de komende decennia te blijven investeren in technologie, mensen en innovatie. We zien grote kansen om samen verder te groeien.”
Heudra Groep bestond jarenlang uit de bedrijven Heudra Metaalbewerking en Heudra Snijtechniek. In het najaar van 2024 is de groep een strategische samenwerking aangegaan met Rodin Machining in Opmeer, een innovatieve metaalbewerker gespecialiseerd in CNC draaien- en frezen.












Klompenmaker
5253 RH Nieuwkuijk T.(073) 511 85 03 info@vmc.eu www.vmc.eu


Nieuwe machine van elumatec bewerkt profielen in één keer volledig aan alle zes zijden
Sinds de komst van een 5-assig bewerkingscentrum van de Duitse fabrikant elumatec gaat het bewerken van stalen profielen bij aalbers|wico in Renswoude veel sneller, efficiënter en stabieler. Voorheen werden de profielen op twee aparte machines gezaagd en van alle overige bewerkingen voorzien. Nu hoeven ze nog maar één keer te worden opgespannen, waarna ze aan alle zes zijden volledig worden bewerkt.
De zaag- en de freesmachine vervulden bij aalbers|wico een spilfunctie in de productie van kozijnen, deuren en ramen. Er was dan ook sprake van een acuut probleem, toen de freesmachine - van de Italiaanse fabrikant Emmegi - stilviel. Gelukkig wist Bas Ladestein, regional director van Voilàp Benelux, dat keurig op te lossen. Het stilvallen van deze belangrijke machine was voor aalbers|wico echter ook een signaal dat het tijd was voor een nieuwe oplossing. Het bedrijf wilde investeren in een robuustere machine, goed toegerust op het bewerken van dunwandig staal. De oude machine was - zoals bijna alle machines op de markt die worden ingezet voor het bewerken van dunwandige staalprofielen - afkomstig uit de wereld van de aluminiumbewerking. Tegelijk wilde men stappen maken qua snelheid en efficiency.
Prima oplossing
Hier kon Bas Ladestein met Voilàp een prima oplossing bieden. Hij heeft meer dan dertig jaar ervaring met de verkoop van machines van elumatec, dat altijd een concurrent was van Emmegi. Maar inmiddels vallen beide fabrikanten onder de Italiaanse Voilàp Group. Voilàp Benelux is de one-stopshop voor de merken van deze groep. Hierdoor is Ladestein sinds anderhalf jaar voor beide merken verantwoordelijk; niet alleen voor de verkoop, ook voor service en onderhoud en de
levering van spareparts.
Ruimer productaanbod
Emmegi en elumatec produceren allebei hoogwaardige machines voor de bewerking van profielen in kunststof, aluminium en dunwandig staal. Het samenbrengen van beide bedrijven heeft gezorgd voor een ruimer productaanbod, waardoor klanten nog gerichter oplossingen kunnen worden geboden, die de efficiëntie en productiviteit op de werkvloer verhogen. Voilàp is leverancier van afkortzaagmachines, hoekenpersen, automatisch aangestuurde dubbelverstekzaagmachines, zaagautomaten, geautomatiseerde CNC-bewerkingscentra al dan niet met aanvoer- en/ of afvoermagazijn, profielwagens, haspelwagens, montagetafels en tal van andere aanvullende producten, zoals software, digitale lay-outs en robotica.
Alle bewerkingen op één machine
Aalbers|wico ging dit keer voor een machine van elumatec. Deze fabrikant biedt een breed programma bestaande uit zo’n veertig machinevarianten voor zowel de bouw als de industrie. Het zijn allemaal standaardmachines die in hoge mate configureerbaar zijn. Aalbers|wico had enkele duidelijke wensen. Alle bewerkingen moesten op één machine kunnen worden gedaan, de machine moest stabiel en op dunwandig staal berekend zijn. Een wens was ook om te kunnen programmeren vanaf de werkvoorbereiding.
Stabiel machineconcept
Na testen op de fabriek in Duitsland werd gekozen voor de SBZ 151 Edition 90. Dit is een 5-assige profielbewerkingsmachine voor het flexibel en efficiënt bewerken van aluminium, dunwandige stalen en roestvrijstalen profielen. Alle bewerkingen zoals frezen, boren, tappen, uithoeken en zagen worden uitgevoerd op een stationair opgespannen profiel. Het


is een zeer stabiel machineconcept waardoor de machine geschikt is voor het bewerken van profielen voor de stalen ramen- en deurenbranche. De machine heeft een lengte van 7,3 meter. Ook dat is een vooruitgang voor aalbers|wico, want dat is langer dan de oude machine. Het aggregaat dat over het machinebed beweegt is uit te rusten met 13 standaard en 6 speciale gereedschappen, die in de on board gereedschapsmagazijnen zitten. De machine telt twee separate bewerkingszones.
Snel en nauwkeurig
De nieuwe profielbewerkingsmachine is sinds eind november operationeel en aalbers|wico heeft de voordelen ervan al ervaren. Het programmeren gebeurt vanaf de werkvoorbereiding. De operator checkt of dat allemaal goed is, waarna de bewerkingen worden uitgevoerd. Een groot voordeel is dat alle bewerkingen inclusief het zagen nu op één machine worden gedaan. Dat betekent naast tijdwinst ook meer nauwkeurigheid. Dat deze machine meer geschikt is voor het bewerken van staal, hoor je aan het geluid. Waar de oude machine nog wel eens wilde ‘gillen’, is daar bij de nieuwe geen sprake van. De medewerkers zijn er super blij mee. Ook bewerkingen als vloeiboren en draadtappen gebeuren nu machinaal. De profielen komen in één keer goed van de machine af en kunnen zo door naar de laserlasrobot, die eerder al in gebruik is genomen. Zo beschikt aalbers|wico nu over een stabiel en efficiënt proces voor de productie van ramen, deuren en
zijnen. Volgens Bas Ladestein zijn er maar weinig bedrijven in Nederland die op dit niveau profielen bewerken.
“Vaak moeten er nog wel handmatig gaatjes in worden gemaakt. Hier hoeft dat niet meer.”

Index organiseert van 17 tot en met 20 maart zijn Open Huis in het iXperience Center in Deizisau. De Duitse machinebouwer presenteert daar onder meer twee wereldprimeurs: de Traub MS12-4 meer-spil langdraai-automaat en het Index G160 draai-freescentrum. Daarnaast staat het thema verspaning van loodvrij messing centraal tijdens een speciaal geïntegreerd kennisprogramma.
Tijdens het Open Huis krijgen bezoekers een overzicht van actuele draaifreescentra, productiedraaibanken, meer-spil draaibanken en universele draaibanken van de merken Index en Traub, aangevuld met uiteenlopende automatiseringsoplossingen.
Vier keer de output
Een hoogtepunt is de introductie van de Traub MS12-4, een nieuwe meerspil lang-/kort-draaiautomaat voor kleine werkstukken met diameters van 3 tot 13 mm. De machine is gebaseerd op een nieuw kinematisch concept zonder traditionele spiltrommel en sequentiële bewerking. In plaats daarvan zijn de kerncomponenten –hoofd- en tegenspillen, revolvers en flexibele gereedschapshouders – vier keer verticaal boven elkaar opgebouwd. Dit maakt het mogelijk om vier werkstukken gelijktijdig te bewerken, wat resulteert in een hogere productiviteit per vierkante meter.
Extra voordelen vloeien voort uit het modulaire ontwerp van de machine. Naast de volledige configuratie met vier hoofdspillen en revolvers, evenals vier tegenspillen en FlexWT’s, kunnen klanten kiezen uit andere uitrustingsvarianten. Zo kan de meer-spil langdraaimachine nauwkeurig en kostenefficiënt worden afgestemd op de eisen van het werkstuk. Voor typische langdraaidelen, waarbij het grootste deel van de bewerking aan de hoofdspilzijde plaatsvindt, is de uitvoering met slechts twee tegenspillen en twee FlexWT’s bijzonder eco-
nomisch. In deze configuratie zijn de tegenspillen en gereedschapshouders toegewezen aan óf de twee bovenste óf de twee onderste hoofdspillen en voeren zij de nabewerking van twee werkstukken uit in dezelfde tijd die de hoofdspillen nodig hebben voor de voorbewerking – mits de verhouding tussen de procestijden van tegenspil en hoofdspil niet meer dan 50 procent bedraagt. Op deze manier behaalt de machine, ondanks de gereduceerde configuratie, vier keer de output van een enkele langdraaimachine. Afhankelijk van de klantwensen kan de uitrusting verder worden vereenvoudigd of worden uitgebreid met nabewerkingsunits, een wervelunit en een hoogfrequente spil. Daarmee is de MS12-4 ideaal geschikt voor alle soorten kleine componenten – zoals pennen, schroeven, schijven en vergelijkbare onderdelen – die worden gebruikt in de medische techniek, horlogetechniek en de elektrotechnische industrie.
Index G160 draai-freescentrum
Met de Index G160 breidt Index zijn G-serie uit aan de onderzijde. De machine is conceptueel gebaseerd op de G200.2 en wordt aangestuurd door de nieuwste Siemens Sinumerik One CNC. Index biedt het nieuwe draaifreescentrum aan met direct aangedreven, en daardoor zeer dynamische, hoofd- en tegenspillen. Klanten kunnen kiezen tussen een uitvoering met 42 mm stafdoorlaat – ideaal voor kleinere, high-speed onderdelen – en een koppelsterkere spil met 65 mm stafdoorlaat.
De machine kan worden uitgerust met maximaal drie gereedschapshouders, allemaal voorzien van een Y-as en inzetbaar op zowel de hoofd- als de tegenspil. De bovenste gereedschapshouder beschikt altijd over een B-as en kan worden geconfigureerd als revolver of als direct aangedreven freesspil. Daarnaast is er een derde optie beschikbaar: een combinatie van revolver en mechanische freesspil, zoals

Met de Index G160 breidt Index
bij de eerdere Index G200.2. Met één belangrijk verschil: in plaats van een klein zesvoudig gereedschapsmagazijn beschikt de G160 nu over een torenmagazijn met 60 of 90 gereedschappen, die via een dubbele grijper in de freesspil kunnen worden geladen – een essentieel element voor geautomatiseerde productie.
Automatisering centraal Index demonstreert tijdens het Open Huis het volledige spectrum aan automatiseringsoplossingen: van eenvoudige lineaire systemen tot complete robotcellen. Zo wordt een iXcenter M getoond op een Index G200.2, terwijl een Index G320 is uitgerust met de grotere iXcenter XL en het externe iXtools-magazijn met plaats voor 230 extra gereedschappen.
Kennisdeling en loodvrij messing Naast machinedemonstraties biedt Index een uitgebreid kennisprogramma. Bezoekers kunnen terecht bij adviespunten en expertsessies over onder meer tandwielbewerking, wervelen, slijpen, automatisering en digitalisering. Speciaal aandachtspunt is dit jaar de verspaning van loodvrij messing. Tijdens een halfdaags keyno-
teprogramma delen Index en partners zoals Paul Horn en Diehl Brass Solutions hun ervaringen met aangepaste bewerkingsstrategieën, gereedschappen en CNC-cycli om spaanvorming en proceszekerheid te verbeteren.
Branche-evenement
Tijdens het Open Huis presenteren circa twintig partnerbedrijven hun oplossingen. Ook One Click Metal (me-
taal 3D-printen) en Makino zijn aanwezig. Makino toont onder meer het 4-assige a40SE bewerkingscentrum. Het Open Huis is geopend van dinsdag 17 tot en met vrijdag 20 maart, dagelijks van 9.00 tot 17.30 uur (vrijdag tot 16.30 uur).
In Nederland wordt Index vertegenwoordigd door Laagland. Laagland is exposant op TechniShow.

Het komende Open Huis van Grob - dat precies 100 jaar bestaat - biedt een overzicht van een eeuw technologische vooruitgang. Van 17 tot en met 20 maart presenteert het bedrijf in Mindelheim (D) een combinatie van historische context en actuele innovaties. Bezoekers krijgen inzicht in nieuwe machineconcepten, vergaande automatiseringsoplossingen en digitale hulpmiddelen voor de werkvloer.
Grob toont meer dan veertig machines in bedrijf. Het aanbod varieert van
universele bewerkingscentra tot systemen voor elektromobiliteit en additive manufacturing. Vier themagebieden richten zich op halfgeleiders, lucht- en ruimtevaart en defensie, energietechnologie, en matrijzen en gereedschappen. Daarnaast geven rondleidingen door de productiehallen een gedetailleerd beeld van het bedrijf. Ook Grob Service, de Technical Academy en een nieuw centrum voor gebruikte machines maken deel uit van het concept. Een historische tentoonstelling onder de noemer #100GROB laat de ontwikkeling van

Grob toont een breed spectrum aan geavanceerde automatiseringsoplossingen tijdens het Open Huis.
het bedrijf zien met originele machines en documentatie. Daarnaast zijn er meer dan zestig partners aanwezig op het gebied van gereedschapstechniek, opspansystemen, CAD/CAM en digitale simulaties.
Drie primeurs
Tijdens het Open Huis presenteert Grob drie primeurs die inspelen op actuele uitdagingen in de maakindustrie. Het GP1350 vijfassig portaalfreesbewerkingscentrum vergroot de mogelijkheden voor grote werkstukken. De hoge stijfheid en ruime bewerkingszone sluiten aan bij de eisen in de matrijzenbouw, energietechnologie en luchtvaart. De GRC M60 robotcel vormt een uitbreiding van het modulaire automatiseringsplatform van Grob en kan flexibel worden geïntegreerd in bestaande productieomgevingen. Het digitale Cosera MES/MOM-systeem ondersteunt de besturing en documentatie van materiaalstromen op de werkvloer. Dit draagt bij aan meer transparantie, hogere efficiëntie en verbeterde procesbetrouwbaarheid. Volgens een woordvoerder verbindt de beurs het technische erfgoed van Grob met toekomstige ontwikkelingen in de productie door oplossingen
Technische handelsmaatschappij Hitma heeft de zilveren EcoVadisrating behaald. Met een score van 75 op 100 behoort Hitma hiermee tot de top 15% van vergelijkbare bedrijven wereldwijd die door EcoVadis zijn beoordeeld op het gebied van duurzaamheid, maatschappelijk verantwoord ondernemen en ethisch zakendoen.
EcoVadis is een onafhankelijk duurzaamheidsbeoordelingsplatform
waarmee de duurzaamheid van allerlei organisaties in productieketens inzichtelijk wordt gemaakt. Bedrijven worden beoordeeld op vier hoofdthema’s: milieu, arbeid & mensenrechten, ethiek en duurzaam inkopen. De beoordeling is gebaseerd op een uitgebreide vragenlijst, onderbouwd met concreet beleid, processen en documentatie.
Geen eindpunt Volgens Michiel Jansen, algemeen
directeur van Hitma, laat de zilveren EcoVadis-rating zien dat duurzaamheid bij Hitma geen losstaand project is: “Het wordt steeds meer onderdeel van onze dagelijkse praktijk. Dat we direct tot de top 15% behoren, is een mooie bevestiging van de koers die we hebben ingezet. Tegelijkertijd zien we dit nadrukkelijk als een eerste stap. We willen ons elk jaar verbeteren en onze impact vergroten.”
De afgelopen zes maanden is binnen Hitma intensief samengewerkt aan de

te tonen die gericht zijn op efficiëntere processen, hogere betrouwbaarheid en volledige traceerbaarheid.
Toekomstige productieomgevingen
De combinatie van historische context, technologische diepgang en interactie met bezoekers benadrukt de positie van Grob in een sterk veranderend productielandschap. Het bedrijf laat zien dat moderne productietechnologie duurzaam, efficiënt en nauwkeurig kan zijn.
De beurs biedt bezoekers de mogelijkheid om recente innovaties te beoordelen en hun potentieel voor toekomstige productieomgevingen te verkennen. Zij krijgen direct inzicht in ontwikkelingen op het gebied van verspaning, automatisering en digitalisering. Daarnaast zijn er specialistische discussies en live demonstraties die een breed beeld geven van de technische vooruitgang die het honderdjarig bestaan van Grob markeert.

EcoVadis-beoordeling. Afdelingen zoals finance, HR en marketing hebben hier samen met duurzaamheidsadviseur Savanna Bosman een belangrijke bijdrage aan geleverd. Dat laat zien dat duurzaamheid bij Hitma door de hele organisatie wordt gedragen.
Op weg naar verdere impact
De zilveren EcoVadis-rating sluit aan bij de bredere duurzaamheidsambities van Hitma, onder meer gebundeld in het programma ‘Hitma
Bewust’. Hierin werkt het bedrijf aan het verduurzamen van eigen processen, het ondersteunen van klanten bij duurzamere keuzes en het nemen van maatschappelijke verantwoordelijkheid. De ambitie is om life cycle assessments op productgroepen te doen, zodat klanten een keuze hebben voor een duurzamere oplossing. Voor het realiseren van de toekomstplannen werkt Hitma ook intensief samen met haar toeleveranciers.







BASF Coatings heeft een nieuwe digitale oplossing gelanceerd om de koolstofvoetafdruk (Product Carbon Footprint, PCF) van zijn producten te berekenen. De oplossing vervangt een intern ontwikkelde applicatie die al jaren wordt gebruikt om klanten wereldwijd te voorzien van betrouwbare CO2gegevens.
BASF Coatings beschikt nu over een wendbare, realtime, controleerbare en wereldwijd toepasbare CO2-databasis voor 120.000 verkoopproducten. Alle productgerelateerde broeikasgasemissies – van de inkoop en het transport van grondstoffen tot het energieverbruik in de productie – worden uniform, consistent en systeemondersteund berekend. Dit vormt de basis voor traceerbare CO2-boekhouding, met name voor complexe producten met veel varianten, zoals verven met talrijke kleurvarianten. Deze CO2-gegevens bieden klanten een feitelijke basis voor besluitvorming en ondersteunen hen bij het realiseren van hun duurzaamheidsdoelstellingen.
Alternatieven













CO2-gegevens grondstoffen
Het centrale element van de nieuwe PCF-tool is de integratie van CO2-gegevens voor meer dan 25.000 wereldwijd ingekochte grondstoffen. Daarnaast houdt de tool rekening met de individuele energiestromen van meer dan 30 productielocaties van BASF Coatings wereldwijd. Dit maakt een nauwkeurige vastlegging van emissies mogelijk, zelfs voor productvarianten. Een unieke uitbreiding is de opname van aanvullende impactcategorieën naast CO2, die verdere inzichten bieden voor de ontwikkeling van gerichte oplossingen om de duurzaamheid van klanten te verbeteren. De wereldwijde uitrol van het nieuwe systeem op alle productielocaties van BASF Coatings werd stapsgewijs en in nauwe samenwerking met systeemleverancier SAP uitgevoerd.



































“Voor onze klanten wordt klimaatbescherming steeds belangrijker. Met onze tools kunnen we hen betrouwbare gegevens leveren en hen op basis daarvan ondersteunen met oplossingen”, zegt Markus Piepenbrink, Head of Global Sustainability bij BASF Coatings. “Zo bieden we klanten nu bijvoorbeeld al de mogelijkheid om de CO2-voetafdruk van geselecteerde producten te verlagen door het gebruik van alternatieve grondstoffen en hernieuwbare energie.”
Analyse hele lakproces Naast de productboekhoudoplossing maakt BASF Coatings gebruik van de GLASS-tool (Global Life Cycle Assessment of Automotive Surface Solutions) voor OEM’s en van de EcoImpact Assessment-tool voor schadeherstelbedrijven. Deze applicaties maken zowel een modulaire als een holistische benadering en analyse mogelijk over het gehele lakproces en bieden klanten datagedreven benaderingen voor procesoptimalisatie. Dit maakt het mogelijk om samen met klanten verbeterkansen te identificeren over de gehele toepassingsketen - het optimaliseren van efficiëntie, kwaliteit en duurzaamheid, inclusief het verminderen van emissies die verder gaan dan alleen het BASF Coatingsproduct zelf.



• Diverse plaatformaten mogelijk
• Veel minder heftruck- en kraanbewegingen
• Reststukken efficiënter opbergen
• Gemiddelde terugverdientijd 3 jaar

• 64% meer opslag dan andere systemen
• Maximaal rendement op de m2
• Makkelijk te koppelen aan transportsystemen

Bezoek onze website en vraag een vrijblijvende offerte aan!

Additive Industries uit Eindhoven heeft het eerste MetalFab 420Ksysteem geleverd aan Stoke Space. De keuze volgt op een zes maanden durend bètaprogramma waarin de metaalprinter is ingezet in een productieomgeving voor ruimtevaarttoepassingen.
Het Amerikaanse Stoke Space nam deel aan een bètaprogramma met een van de eerste gebouwde MetalFab 420K-systemen. Als bestaande gebruiker van de MetalFab G2 werd het bedrijf geselecteerd om het nieuwe systeem onder productiecondities te testen. De installatie vond plaats in mei 2025 in de productiefaciliteit van Stoke Space. Tijdens de testperiode werkte het bedrijf nauw samen met het ontwikkelteam van Additive Industries aan de productie van uiteenlopende complexe componenten voor een herbruikbaar lanceervoertuig.
Echte productieprinter
De MetalFab 420K is uitgerust met vier lasers van elk 1 kW. Alle lasers

kunnen de volledige bouwplaat bereiken. Daarmee is de metaalprinter ontworpen voor echte productieomgevingen. Volgens Stoke Space ondersteunt het systeem een snelle overgang van ontwerpiteraties naar vluchtwaardige componenten, met nadruk op productiviteit, nauwkeurigheid en betrouwbaarheid.
Na afronding van het bètaprogramma heeft Stoke Space besloten te investeren in vijf MetalFab 420K-productiesystemen. Daarmee breidt het bedrijf zijn additive manufacturing-capaciteit verder uit en onderstreept het zijn inzet op geavanceerde productie met hoge volumes.
Zoals al tientallen jaren gebruikelijk, wordt TechniShow ongeveer een half jaar na EMO, de internationale vakbeurs voor productietechniek, gehouden. De trends die daar voor het internationale publiek zichtbaar waren, gaan we nu in Utrecht beleven. De belangrijkste conclusie van EMO Hannover 2025: deze beurs liet duidelijk zien hoe cruciaal automatisering zal zijn voor de toekomst van de maakindustrie. Op Technishow zal dat nog eens onderstreept worden voor de Nederlandse vakbezoeker.
Tijdens EMO Hannover, met zo'n 1600 internationale exposanten uit 45 landen, lag eind september vorig jaar de focus op toekomstgerichte aspecten zoals kunstmatige intelligentie en digitalisering, automatisering en duurzaamheid. De exposanten lieten zien hoe moderne productietechnologieën nu meer verbonden, intelligent en grondstofbesparend zijn dan ooit tevoren. De technologieën omvatten alles van slimme machines en IoT-toepassingen tot AI-ondersteunde productieprocessen en systemen voor data-analyse. EMO Hannover 2025 bood een 360°-overzicht van de huidige stand van de industriële productie en de toekomst ervan.

De nieuwste systemen die op EMO Hannover 2025 werden getoond, lieten
mogelijk is om productielijnen zonder menselijke tussenkomst
Autonome productielijnen
De ontwikkelingen – met name op het gebied van automatisering – waren op tal van beursterreinen te zien. Bezoekers kregen inzicht in de huidige stand van de techniek. De nieuwste systemen lieten zien hoe het steeds vaker mogelijk is om productielijnen zonder menselijke tussenkomst te bedienen. De gepresenteerde oplossingen helpen om fouten te minimaliseren, de productkwaliteit te verbeteren en de productiesnelheid te verhogen. Ook wordt de flexibiliteit in
de productie geoptimaliseerd, wat nieuwe mogelijkheden voor maatwerk en schaalvergroting voor bedrijven creëert.
Duurzaamheid
Een ander belangrijk thema tijdens het evenement was duurzaamheid in de industriële productie. De getoonde concepten en technologieën waren niet alleen gericht op het verbeteren van de ecologische prestaties van bedrijven, maar lieten ook concrete manieren zien om de efficiëntie van machines te ver-
hogen. Er was bijzondere aandacht voor ontwikkelingen gericht op het verminderen van energieverbruik.
AI-toepassingen
Een ander aandachtspunt was het gebruik van kunstmatige intelligentie in de industriële productie. Op EMO Hannover werden diverse AI-toepassingen gepresenteerd die de potentie hebben om productieprocessen permanent te veranderen. Hieronder vielen intelligente chatbots die als digitale assistenten kunnen worden ingezet bij machinebediening, onderhoud en productieplanning. Dergelijke systemen maken intuïtieve interactie tussen mens en machine mogelijk, ondersteunen het bedienend personeel en verminderen de benodigde training. Daarnaast werden diverse geavanceerde AI-modellen voor procesoptimalisatie gepresenteerd.
Deze analyseren grote hoeveelheden data uit de productieomgeving, identificeren patronen en afwijkingen en passen processen autonoom aan.
‘Dark factory’ komt dichterbij
Kortom: EMO Hannover 2025 liet dus duidelijk liet zien hoe cruciaal automatisering zal zijn voor de toekomst van de maakindustrie. Er werden innovatieve oplossingen getoond die gebruikt kun-
CAD/CAM-specialist Open Mind Technologies presenteert op TechniShow de nieuwste ontwikkelingen binnen de hyperMILL CAD/CAM-suite De focus ligt op oplossingen voor digitale procesketens, connected manufacturing, automatisering, draaien en hyperMILL Virtual Machining.
Daarmee laat Open Mind zien hoe deze technologieën in de praktijk samenkomen. Bezoekers kunnen rekenen op live demonstraties en inzicht in diverse praktijktoepassingen van hyperMILL.
Probleemloze productie
De samenwerking tussen een CAMsysteem en IT-oplossingen, zoals MES, PLM of een gereedschapsbeheersysteem, wordt steeds belangrijker voor moderne productiebedrijven. Consistente processen zorgen namelijk voor een probleemloze en efficiënte productie. Op de Open Mind stand ontdekken bezoekers hoe hyperMILL samenwerkt met Hummingbird MES om productieprocessen transparanter, efficiënter en flexibeler te maken. Alle productiegerelateerde gegevens zijn overal in het bedrijf op elk moment beschikbaar. Dit ondersteunt een uniforme procesorganisatie met een hoge mate van be-
trouwbaarheid en herhaalbaarheid.
Efficiënt ontbramen
Ontbraamde randen en gaten zijn essentieel voor zowel de functionaliteit als de productkwaliteit. hyperMILL biedt hiervoor een compleet pakket met geavanceerde strategieën om direct op de machine te ontbramen. Met deze oplossingen kunnen gebruikers uiteenlopende geometrieën snel en betrouwbaar nabewerken. Het 5-assig ontbramen zorgt ervoor dat scherpe randen efficiënt worden verwijderd, waarbij de freesbanen automatisch worden berekend zodra de randen zijn geselecteerd. De strategie werkt in zowel 3-assige als 5-assige modus en indexeert de bewerking waar dat mogelijk is.
Voor gaten en kruisende gaten is een speciale ontbraamstrategie beschikbaar, terwijl een aanvullende borstelstrategie gaten, schroefdraad en andere kenmerken ontbraamt of de oppervlaktekwaliteit verbetert. Het proces verloopt in meerdere stappen. Parameters zoals spindel, voeding, snelheid, koelmiddel en verblijftijd kunnen afzonderlijk worden ingesteld.
Werken met digital twin Bi-directionele communicatie met ma-
chinebesturingen wordt steeds belangrijker binnen moderne productieomgevingen. hyperMILL Virtual Machining vormt hierbij de schakel tussen het CAM-systeem en de werkelijke machineomgeving. Door gebruik te maken van een digitale tweeling van het bewerkingsproces wordt de NC-code niet alleen veilig gegenereerd, maar ook geoptimaliseerd en nauwkeurig gesimuleerd.
Binnen deze context speelt hyperMILL Best Fit een centrale rol. Dit uitlijnsysteem is bedoeld voor de nabewerking van gegoten, gelaste of additief vervaardigde componenten. Hierbij past het NC-programma zich aan aan wat er fysiek gebeurt in de werkruimte. Daarmee wijkt deze aanpak af van de gangbare werkwijze waarbij de opspanning wordt aangepast aan het NC-programma.
Oplossingen voor draaien
Tijdens TechniShow besteedt Open Mind ook uitgebreid aandacht aan hyperMILL Turning Solutions. De technologie ondersteunt draaien, draai-frezen en frezen op verschillende machineconfiguraties. Automatiseringsfuncties stellen gebruikers in staat om NC-programma’s sneller, eenvoudiger en met minder fouten te genereren. De demonstraties
nen worden om autonome, efficiënte, flexibele en toekomstbestendige productieprocessen te creëren. Exposanten richten zich steeds meer op netwerkgekoppelde, zelfoptimaliserende systemen als antwoord op de toenemende vraag naar kosten- en grondstoffenefficiëntie en het aanhoudende tekort aan geschoolde arbeidskrachten. Automatisering en digitalisering gaan hand in hand en vormen de basis van productieconcepten die het gehele productieproces permanent zullen veranderen.
Oplossingen gebaseerd op diverse aspecten van kunstmatige intelligentie (AI) spelen hierbij een belangrijke rol. Zo kunnen intelligente chatbots, die fungeren als digitale assistentiesystemen in steeds complexere productieomgevingen, ondersteuning bieden bij onderhoud, foutdiagnose en zelfs machineprogrammering. De integratie ervan in bestaande systemen maakt snelle hulp mogelijk, minimaliseert stilstandtijden en verhoogt de efficiëntie. De gepresenteerde technologieën lieten niet alleen zien hoe bestaande systemen verbeterd en geoptimaliseerd kunnen worden, maar ook hoe bedrijven hun productie steeds dichter bij de visie van een ‘dark factory’ en volledige autonomie brengen.

laten zien hoe hyperMILL Turning Solutions de efficiëntie verhoogt in productieomgevingen waar zowel hoge nauwkeurigheid als flexibiliteit vereist zijn.
Bewerkingsvoorbeelden
Naast live demonstraties op de CAMwerkplekken toont Open Mind bewerkingsvoorbeelden uit uiteenlopende industrieën. Toepassingen uit onder meer de gereedschap- en matrijzenbouw, luchtvaartindustrie en medische tech-
nologie illustreren de veelzijdige inzetbaarheid van hyperMILL.
Sneak preview hyperMILL 2026 Tijdens de beurs krijgen bezoekers bovendien een vooruitblik op functionaliteiten van de aankomende hyperMILLversie.
Open Mind Technologies Hal 12, stand D060
De Vries Metaal en Eshuis Metaal, allebei gevestigd in Hardenberg, bundelen hun activiteiten. Ze brengen kennis, capaciteit en mensen samen binnen één organisatie en op één locatie.
Beide bedrijven zijn toeleverancier van verspaande onderdelen. De Vries Me-
taal heeft een sterke positie opgebouwd in CNC-draaien, met veel ervaring in maatvaste, repeterende onderdelen en een hoge mate van procesbeheersing binnen seriewerk. Eshuis Metaal heeft zich gespecialiseerd in CNC-frezen, met een focus op complexere geometrieën, procesoptimalisatie en langdurige samenwerkingen. Door deze comple-
mentaire expertises samen te brengen, ontstaat een technisch sterke organisatie waarin draaien en frezen inhoudelijk op elkaar aansluiten. De integratie is gericht op continuïteit, schaalbaarheid en beheersing van het totale productieproces. Voor klanten betekent dit concreet: één partner voor zowel CNC-draaien als CNC-frezen; betere afstemming tussen
bewerkingen; meer grip op planning, kwaliteit en kostprijs; betere mogelijkheden om op te schalen of producten door te ontwikkelen; volledige ontzorging, inclusief aanvullende bewerkingen en ketenregie waar gewenst. Onder de naam Eshuis Metaal richt de organisatie zich op complexe onderdelen, repeterende series en klanten die
waarde hechten aan proceskennis en continuïteit. De administratieve samenvoeging van beide bedrijven is al. In de komende periode verhuizen de machines en medewerkers van De Vries naar de locatie van Eshuis. Na afronding van deze verhuizing worden alle activiteiten uitgevoerd onder de naam Eshuis Metaal.



Tuwi nodigt je uit voor LA GIORNATA ITALIANA: een dag vol Italiaanse techniek en sfeer. Kom kijken naar machines van Imet, MG en onze nieuwe merken Memoli en SimasV. Daarnaast draaien ook onze sorteeroplossing van Astes4 en de Buislaser Tubeline BK van Accurl. Ben je van plan om komend jaar te investeren? Dit is het moment om 20 machines in bedrijf te zien.
Ontdek de precisie van echte Italiaanse kwaliteit en vind de machine die perfect past in jouw plaatwerk-, machinebouw of constructiebedrijf. Stel vragen aan specialisten, vergelijk oplossingen en laat je inspireren.
Dit alles gecombineerd met een pure Italiaanse sfeer, waar passie en precisie samenkomen: Sfeervolle muziek, een authentieke Italiaanse pizzabakker, heerlijke Italiaanse espresso, een Lamborghini Aventador en een goodiebag voor thuis met de lekkerste Italiaanse producten.


Ervaar Italiaanse topkwaliteit
Datum: 22 april 2026
Locatie: Showroom Tuwi Winterswijk
Tijd: Doorlopend tussen 10.00 - 18.00 uur


tuwi.nl/italiana
Toegang: Gratis, maar er zijn beperkte plekken. Meld je aan via de website.
Robotisering, digitalisering en automatisering zorgen voor extra groei van Soltech Fijnmetaal
Soltech Fijnmetaal slaagt erin de processen zo stabiel te krijgen, dat ook complexe precisieonderdelen onbemand bewerkt kunnen worden. Hiervoor gebruikt de precisie verspaner onder andere de oplossingen van BMO Automation.
Sinds Maurice Brands in 2011 Soltech Fijnmetaal overnam, is er veel veranderd. “We waren een echte jobber maar worden steeds meer een partner voor onze klanten. We produceren nog altijd fijnmechanische componenten, maar leveren thans ook een totaalplaatje, inclusief meedenken over maakbaarheid, een meetrapport, grade 4 en grade 2 reiniging en eventueel assemblage”, zo vat hij de groei samen. De klanten komen uit verschillende marktsegmenten: van semicon en medisch tot vliegveldtechnologie, warehousing en agro. Hieronder vallen kleine tot grote OEM’s, maar ook als Tier 2 en of Tier 3 leverancier is Soltech Fijnmetaal actief.
Digitalisering en automatisering
Vanaf de overname door Brands is digitalisering en automatisering een rode draad geweest bij elke keuze in ontwikkeling en investering. “We willen slimmer werken”, voegt Johan Houben (technisch adviseur) daaraan toe.
Soltech Fijnmetaal is een koploper als het gaat om digitale communicatie met klanten en leveranciers via het Smart Connected Supplier Network (SCSN), waardoor orderinformatie automatisch tussen de ERP-systemen van het bedrijf, klanten en leveranciers wordt uitgewisseld. Maurice Brands: “Bij sommige klanten kan een bestelling wel uit 100 orderregels bestaan, die komen nu automatisch in ons ERP-pakket binnen.” Dit moest voorheen handmatig per regel ingevoerd worden. Via diezelfde SCSNkoppeling ontvangt Soltech ook elke dag actuele prijzen van zijn materiaal leveranciers zodat offertes snel aan klanten kunnen worden aangeboden. In het verleden moest voor elk stukje materiaal een offerte naar de materiaal leverancier gestuurd worden. “Wij nemen het voortouw en nemen onze klanten mee in deze stappen om met elkaar de digitale koppeling te leggen.”

Omzet vervijfvoudigd
Als je de werkplaats binnenstapt, zie je meteen de BMO Titanium 180 robotcel met de twee Mazak machines.
Recht hier tegenover staat de BMO
Platinum 50, waaraan nu naast de Victor A110 een VCenter A130 van deze fabrikant is gekoppeld. De Mazakcel en de Victorcel, zo noemen de frezers het. Door te robotiseren, digitaliseren en automatiseren heeft Soltech Fijnmetaal de omzet sinds de overname vervijfvoudigd, terwijl het aantal medewerkers slechts verdubbeld is. De eerste robotcel was een
Platinum 50, deze draait al een aantal jaren probleemloos. Begin dit jaar is er een tweede BMO geïnstalleerd, een Titanium 180 met pallethandling en producthandling. Houben: “We hadden al jaren de ambitie om verder te groeien, maar de mogelijkheden in onze vorige huisvesting waren beperkt.” Nadat besloten werd om in 2021 te verhuizen naar het nieuwe pand in Valkenswaard waren nieuwe investeringen weer mogelijk op zowel het vlak van CNC machines als robots.
Begin 2023 werd met de aankoop van een Mazak Variaxis C600 5-assig bewerkingscentrum ook de keuze gemaakt om dit te koppelen aan een nieuwe robotcel samen met de eerder aangekochte Mazak Variaxis J600. De keuze voor de nieuwe robot viel door de goede ervaringen met BMO op de Titanium 180. Door de bestaande Mazak J600 te koppelen aan de nieuwe robotcel kwam er een plek vrij bij de Platinum 50. Meteen werd toen besloten om samen met BMO de standalone Victor A130 5-asser te koppelen aan deze robot. Deze op maat gemaakte koppeling met een niet voorbereide machine werd in samenwerking met Soltech compleet door BMO verzorgd waardoor er twee 5-assige cellen ontstonden.
Eerste zelfinstellende grijper
Soltech Fijnmetaal was destijds het eerste Nederlandse bedrijf dat de zelfinstellende grijper van BMO ging gebruiken in de Platinum 50. Brands: “De automatiseringsmarkt had toen een sterke focus op pallethandling.

dat vandaag producthandling nodig heeft, morgen pallethandling. Met de grote cel kunnen we nu beide.” Maurice Brands noemt dit het beste van twee werelden. “Je moet zo divers mogelijk zijn, daarom wilden we beide opties.” Deze cel is klaar voor de volgende stappen die Soltech Fijnmetaal wil gaan zetten. Bijvoorbeeld in de cel de producten spoelen met demiwater en dan droogblazen om vlekvorming te voorkomen. Of via de software van de BMO-cel de standtijd van de gereedschappen bewaken, om het onbemande proces verder te verbeteren. “Je gaat een evolutie in als je begint met automatiseren. De Titanium 180 is weer een stap in dit proces. De volgende stap zal zijn de robot in het CAM-programma mee programmeren. We willen zo min mogelijk hands-on aan de machine”, zegt Johan Houben.
Maar dat was niet onze visie. Wij maken tien stuks van het ene product en dan dertig stuks van het andere. BMO bood producthandling aan en de veelzijdigheid van de robot was precies wat we zochten.” Hij herinnert zich nog dat de Platinum 50 cel in het eerste weekend 48 uur productie heeft gedraaid. De ombouw van de beide cellen naar de nieuwe machine-indeling verliep soepel, omdat de beide Mazak machines af fabriek zijn voorbereid voor automatisering.
Opspanningswisseling
De nieuwe Titanium 180 robot is geschikt voor zowel product als pallet handeling. Dit betekent dat de robot zowel werkstukken in de klem alsook klemmen zelf kan wisselen, naast de producthandling die de materialen vanuit een lade pakt en de werkstukken hierin terugplaatst. Houben: “Denk aan grote producten die we nu onbemand kunnen bewerken. Of producten met hoge nauwkeurigheden die we in de klem naar de meetkamer kunnen brengen. We zijn een bedrijf
Repeterende taken weghalen Door de investering van de Titanium 180 robotcel met de nieuwe 5-assige Mazak C600 freesmachine heeft Soltech de capaciteit voor onbemande productie fors vergroot. Het wil repeterende taken zoveel mogelijk weghalen bij de schaarse vakmensen. Zo zijn bijvoorbeeld alle CNC machines aangesloten op een koelsmeermanagementsysteem met dubbele ringleiding, waarmee de concentratie per machine kan worden aangepast. Ook verspaningskennis wil men in een database gaan borgen, zodat het makkelijker wordt op dezelfde manier te werken. “Er gaat veel tijd verloren doordat niet direct duidelijke informatie beschikbaar is”, legt Brands uit. “Door deze kennis digitaal vast te leggen, kun je sneller nieuwe jobs opstarten.” Want de vier machines aan de beide robotcellen kunnen in principe 24/7 doordraaien. En dankzij de uitbreiding met pallethandling, kan Soltech nu ook de complexe en zwaardere werkstukken onbemand bewerken. “Vroeger moesten we dergelijke producten overdag doen omdat ze op een pallet moesten. Zodra we nu het proces hebben ontwikkeld, kunnen we ze ook onbemand ’s nachts produceren.”
BMO Automation is exposant op TechniShow

Nijdra Group ziet nog altijd volop groeikansen. Om die reden investeerde het bedrijf onlangs voor een kleine 2,5 miljoen euro. Een deel van het machinepark is vervangen door een viertal hypermoderne draai- en freesmachines die de allernieuwste technologiën en de laatste stand van automatisering herbergen.
Een van de nieuwkomers is de Citizen Cincom L32 X LFV (Type 10). Een precieze langdraaimachine die uit-


blinkt in het efficiënt bewerken van complexe onderdelen met een hoge mate van nauwkeurigheid. De machine beschikt over een instelbare B-as en innovatieve LFV-technologie (Low Frequency Vibration), waarmee langspanig materiaal kortspanig kan worden bewerkt. Hierdoor is ze geschikt voor zowel lang- als kortdraaiwerk. Voor optimale prestaties heeft Nijdra gekozen voor een 150 bar hogedrukpomp die zorgt voor koeling en smering van de tools. Daarnaast is de machine uitgerust met een volledige oliefiltratie met papierbandfilter (2040 µm) en een 360-liter tank, aangevuld met olienevelafzuiging met een HEPA H13-filter voor een schone en veilige werkomgeving.
Twee andere investeringen zijn de Nakamura JX-200 en de DMG-Mori CLX-450. De eerste is een veelzijdige multitasking-machine die draaien en frezen combineert. Ideaal voor het produceren van ingewikkelde componenten in één opspanning. Dat betekent flexibiliteit en precisie voor complexe projecten. De tweede geldt als robuuste draaimachine die kracht en precisie levert. Bij Nijdra is deze perfect geschikt voor kleine tot middelgrote series en veeleisende materialen zoals gehard staal of exotische legeringen.
Kers op de taart
En als kers op de taart ‘verwelkomde’ Nijdra ook de DMG-Mori CTX Beta 1250 TC 2nd met BMO Infinity 180 robotcel. Deze combinatie tilt de productiecapaciteit naar een ongekend niveau. De CTX Beta 1250 TC 2nd is een 5-assige simultane multitasking-machine met 6e-vlakbewerking via de subspindel. Daardoor kunnen producten volledig afgewerkt worden in één proces. De hoofdspindel heeft een capaciteit tot Ø 315 mm, terwijl de subspindel geschikt is voor werkstukken tot Ø 280 mm. Met een toolmagazijn van 80 tools en een geïntegreerde meettaster garandeert deze machine nauwkeurige, onbemande productie. Ideaal voor consistente kwaliteit en efficiëntie, zelfs bij complexe opdrachten.
Wat Nijdra betreft is de toevoeging van de BMO Infinity 180 robotcel aan de machine als een absolute gamechanger. Deze robotcel, met een krachtige 180 kg robot, is ontworpen voor het beladen en ontladen van zowel de hoofd- als subspindel, gebruikmakend van – afhankelijk van het product – een 3-punts- of 2-puntsgrijper. De cel kan werken met rasterplaatsen en europallets, waardoor hij ideaal is voor grotere en zwaardere producten. Bij grotere series biedt de stapelfunctie extra efficiëntie door meerdere werkstukken tegelijk te verwerken. Dit resulteert in kortere

doorlooptijden, consistente kwaliteit en een efficiënter gebruik van onze middelen. Zo kan Nijdra haar klanten nóg sneller bedienen, zonder concessies te doen aan de precisie waarom de toeleverancier in Middenbeemster bekend staat.
Meer dan een uitbreiding
Met deze investeringen versterkt Nijdra haar positie in de Europese markt. “We kunnen nu nóg sneller, nauwkeuriger en efficiënter produceren. Én we kun-
nen optimaal blijven inspelen op de specifieke en vaak complexe wensen van onze klanten. Dat we zo durven investeren, geeft ook aan dat we onze toekomst vol vertrouwen tegemoetzien. Met de nieuwste technologieën en automatisering, blijven we vooroplopen in de markt en kunnen we onze klanten oplossingen bieden die aansluiten bij de uitdagingen van morgen. Of het nu gaat om prototypes, kleine series of grootschalige productie, wij zijn er klaar voor.”
Detacheerder Labour Power Company (LPC) en softwarebedrijf MetaChef gaan samenwerken om medewerkers beter voor te bereiden op werken in Nederland. Dat gebeurt met de inzet van 3D-leermiddelen.
Betere aansluiting
De samenwerking richt zich op het verbeteren van de aansluiting tussen internationale medewerkers en Nederlandse opdrachtgevers. Door gebruik te maken van het 3D-leer-
platform van MetaChef worden werknemers al in het land van herkomst getraind. Dit verhoogt niet alleen de veiligheid en productiviteit op de werkvloer, maar verlaagt ook het verloop door realistische verwachtingen te scheppen. Tegelijkertijd stimuleert het de continue ontwikkeling van medewerkers, wat bijdraagt aan betere prestaties en maximale inzetbaarheid.
‘Sterke start maakt verschil’ Voor LPC, dat momenteel circa 11.000 werknemers bemiddelt in onder meer
techniek, logistiek, (voedings)industrie, bouw- en metaalsector, is effectieve scholing een cruciaal onderdeel van de bedrijfsstrategie. “Een sterke start maakt het verschil”, stelt Onno Kobus van Kobus, onderdeel van LPC. “MetaChef helpt ons om de onboarding visueel en effectief te maken. Door te investeren in deze vorm van training bieden we onze medewerkers direct bij de start een duidelijk perspectief en de tools om hun vakmanschap te vergroten. Dat geeft hen zelfvertrouwen, wat zich voor onze
opdrachtgevers vertaalt in continuïteit en een hogere kwaliteit van werk.”
Vanaf dit kwartaal worden de trainingen breed uitgerold binnen de bedrijven van LPC (Duijndam Works, EuroPlanit, Europrofessionals, Goodmorning, HOBIJ, International Flex Job, International Job Challenge, Job Invest, Kobus Personeel & Organisatie, Vedaflex en W&F Detacheringen). Gedurende 2026 zal de tool ook beschikbaar komen voor directe afname door opdrachtgevers.


De Duitse CNC-toeleverancier Maschinenbau Strunk uit Langenbach heeft zijn gereedschapsmanagement volledig digitaal ingericht met een Haimer Microset-voorinstelapparaat, het krimpsysteem Power Clamp, de gereedschapsbeheersoftware WinTool en het uitgiftesysteem Toolbase – inclusief gegevensuitwisseling met CAD/CAM- en ERP-systemen.
Strunk (ongeveer 45 medewerkers) verwerkt moeilijk verspaanbare materialen en complexe componenten. “Onze opdrachten beginnen vaak daar waar andere verspaners terughoudend zijn”, zegt directeur Patrick Panthel. “We gebruiken de modernste machines voor 5-assig frezen en draai-frezen. De meeste daarvan zijn geautomatiseerd, zodat we flexibel zijn en in de derde ploeg onbemand kunnen produceren.”
Het hightech machinepark bestaat uit meer dan 30 CNC-draai-, -frees-, -booren -slijpmachines, waarmee het bedrijf componenten produceert van aluminium, staal, titanium en andere moeilijk verspaanbare materialen – in aantallen van prototype tot grote serie. “De kwaliteit van onze onderdelen speelt een belangrijke rol”, benadrukt Panthel. “Die borgen we met onze eigen kwaliteitsbewaking met hoogwaardige 3Dmeetmachines. Maar om die kwaliteit te realiseren, zijn de machines én de gereedschappen doorslaggevend.”
Zoon Moritz is verantwoordelijk voor de inkoop en het beheer van gereedschappen. Strunk heeft het volledige gereedschapsmanagement opnieuw ingericht en vrijwel volledig gedigitaliseerd: “Daarmee zijn we een flinke stap verder op weg naar Industrie 4.0 en profiteren we op vele manieren van dit project. We weten nu precies waar elk gereedschap zich bevindt, besparen insteltijden en hebben de proceszekerheid verhoogd.”
Nieuwe structuur
De eerste stap werd al zo’n tien jaar geleden gezet met de invoering van het gereedschapsuitgiftesysteem Toolbase, waarmee Strunk zijn gereedschappen voorraadtechnisch beheert, voorraden opvraagt en nabestellingen initieert. Met het oog op de groei van het bedrijf was in 2024 een capaciteitsuitbreiding op gereedschapsgebied nodig. Moritz Panthel legt uit: “We hebben ongeveer 2.200 gereedschappen in de magazij-
nen van de machines. Daarnaast zitten er nog circa 3.000 artikelen in de Toolbase-automaten. Zonder digitale ondersteuning is het moeilijk het overzicht te bewaren waar welk gereedschap zich bevindt en wanneer het op welke machine nodig is. Daarom was het logisch om bij de uitbreiding van het uitgiftesysteem het gereedschapsmanagement opnieuw te structureren.”
Op zoek naar een geschikte partner was het voor Moritz al snel duidelijk dat dit Haimer moest worden. “We kennen Haimer van de vele gereedschapshouders die bij ons in omloop zijn. Ook wilden we absoluut een Microset-gereedschapsvoorinstelapparaat van Haimer, omdat wij deze fabrikant technisch toonaangevend achten.”
Een ander doorslaggevend argument was dat Haimer bij het Microset-voorinstelapparaat UNO 20/40 ook de dataen gereedschapsbeheersoftware WinTool aanbiedt. “Precies wat we nodig hebben”, zegt Moritz. “Daarmee kunnen we de digitale tweelingen van onze gereedschappen, maar ook bedrijfsmiddelen, machineprogramma’s, processen, stamgegevens enzovoort overzichtelijk beheren.” Dat Haimer voor 25% deelneemt in WinTool was een extra pluspunt: “Dat geeft ons de zekerheid dat Haimer ook op softwaregebied verdere ontwikkelingen stimuleert.” En tot slot is het een voordeel dat het bestaande uitgiftesysteem Toolbase eveneens tot het Haimer-leveringsprogramma behoort. “Zo hebben we het complete digitaliseringspakket voor het gereedschapsdomein uit één hand”, weet Moritz.
WinTool – centraal element
Inmiddels is WinTool bij Strunk het hart van het gereedschapsbeheer en een centrale software in de productie geworden, wat vooral te danken is aan de goede netwerkmogelijkheden. De software biedt interfaces naar het Microset-voorinstelapparaat, het Toolbase-systeem, CAD/CAM en ook naar de ERP-software. “We hebben – startend vanuit het gereedschapsgebied –de processen in de productie opnieuw gestructureerd”, benadrukt Moritz. Het startpunt is de invoer van de productieorder in ERP. Betreft deze de kostenplaats ‘frezen’, dan wordt hij doorgegeven aan de WinTool-software, die onder andere draait op de computers in het CAD/CAM-bureau en gegevens kan uitwisselen met het CAD/CAMsysteem. “Wanneer we in WinTool een


digitaal gereedschap openen, zien we de werkelijke uitspanlengtes, storingscontouren enzovoort. Deze gegevens kunnen direct in het CAD/CAM-systeem worden geïmporteerd, zodat we met de gereedschappen precies zo kunnen programmeren als ze uiteindelijk op de machine staan. Dat voorkomt verwisselingen en uiteindelijk botsingen.” Tot slot wordt in WinTool een digitaal datablad aangemaakt dat alle op de machine benodigde gereedschappen bevat. Dit wordt samen met de opdracht naar de productie doorgegeven.
Netto-beladingslijst
Voor het ombouwen van de machine genereert de bediener vanuit WinTool een netto-beladingslijst met alle gereedschappen die nieuw in het magazijn moeten worden geladen. Daarbij helpt het dat WinTool elk fysiek compleet gereedschap eenduidig aan zijn opslagplaats kan koppelen. Moeten de gereedschappen eerst worden samengesteld, dan ontvangt de bediener vanuit WinTool de benodigde gegevens inclusief de toegestane toleranties. Tot slot vergelijkt hij deze met het Haimer Microset UNO-voorinstelapparaat en drukt hij de exacte maten af op een sticker die het gereedschap begeleidt op weg naar de machine. “De gemeten gegevens worden echter ook in de WinTool-database opgeslagen, waar ze op elk moment kunnen worden opgeroepen”, zegt Moritz. “De invoer van de gereedschapsgegevens in de machine laten we momenteel nog handmatig, omdat het omschakelproces nog niet volledig is afgerond. De gereedschapsverantwoordelijke is zich er terdege van bewust dat het voorinstelapparaat de gegevens via een postprocessor direct naar de machine zou kunnen schrijven. “Maar eerst moeten we de andere taken afronden. Daarna zetten we zulke maatregelen als de kers op de taart.” Allereerst moeten alle gereedschappen en houders worden gedigitaliseerd en met een ingelaserde Data Matrix-code eenduidig worden gemarkeerd. “Een deel daarvan hebben we al gedaan.
Maar we hebben grote voorraden, wat nog enige tijd in beslag zal nemen”, aldus Moritz.
Benjamin Dombrowe, technisch salesvertegenwoordiger bij Haimer verantwoordelijk voor Strunk, legt uit dat Haimer helpt de digitaliseringsinspanning te verminderen: “Inmiddels hebben we voor onze gereedschapshouders alle parameters, STEP- en DXF-gegevens conform DIN 4000 respectievelijk ISO 13399 voorbereid. Deze gegevens zijn op onze website en op het dataplatform Tooltracer voor elke klant toegankelijk en te downloaden. Bovendien leveren wij tegenwoordig alle gereedschapshouders met een Unique ID – in de vorm van een ingelaserde, eenduidige Data Matrix-code, die elke verwisseling uitsluit.”
Digitalisering kost tijd “Ons herstructureringsproces is nog niet afgerond. Maar we zien nu al positieve ontwikkelingen”, meldt Moritz Panthel. “Door de investering in het Microset UNO automatic drive 20/40-voorinstelapparaat kunnen we onze gereedschappen niet alleen nauwkeurig meten. We kunnen ook vanuit WinTool de streefwaarden voor lengte en diameter inlezen en vergelijken met de werkelijke waarden. Zo zorgen we ervoor dat de gereedschappen correct zijn samengesteld en er op de machine geen bot-
singsgevaar is.”
Een ander voordeel: dankzij WinTool zijn de verantwoordelijken in staat de samengestelde gereedschappen als digitale tweelingen te beheren en deze voorraadtechnisch te administreren. Dit gebeurt bij Strunk volledig papierloos. Elke productiemedewerker heeft een tablet die naast het ERP-systeem en artikelgerelateerde documentmappen ook de WinTool-webapp bevat. Via een scanproces met de ingelaserde Data Matrix-code kan hij alle gereedschappen boeken op opslagplaatsen, gereedschapswagens of machines. “Dat heeft het voordeel dat we op elk moment weten waar het gereedschap zich bevindt en welke standtijd het heeft“, stelt Moritz.
Verdienen de investeringen en de digitaliseringsinspanning zich terug? Bij Strunk zijn ze daarvan overtuigd. “Een break-evenpunt kunnen we weliswaar niet exact berekenen, omdat daarbij te veel factoren een rol spelen die zich niet monetair laten bepalen”, vat Moritz Panthel samen. “Maar procesverbeteringen zoals sneller omstellen, minder fouten en minder machine-stilstand, en de exacte controle over de beschikbare gereedschappen – dat alles bespaart geld en draagt bij aan de return-on-investment. In concrete cijfers en tijden is dat echter moeilijk uit te drukken.”
Haimer is exposant op TechniShow.

























w.o. INDUCTIEOVEN Inductotherm VIP (2021), vormmachine en gietmachine Dismatic, Otto Junkers MK-4/PLCA, GDH3000, straalinstallaties BMD CT3 en OSMG 886H2, polygoonzeef / zandregeneratiesysteem VHV, 2 kernschietmachines Leampe LB25, vormzandmenger Webac, kerndroogoven BraunAngott, trilzeefmachine Vibrex, koeltrommel, gietpannen, freesmachine Induma, slijp- en afbraammachines, bankdraaibanken,
meter Ametek, compressorruimte
Sluiting: dinsdag 3 maart
Bezichtiging: donderdag 26 februari
Locatie: Barend Ubbinkweg 2 - 6981 EC Doesburg



Hoe kan de luchtvaartproductie
opschalen zonder concessies te doen aan kwaliteit of duurzaamheid? Die vraag stond enige tijd geleden centraal tijdens de Advanced Aerospace Manufacturing Innovation Summit, georganiseerd door Hexagon Manufacturing Intelligence in het Hexagon Experience Centre op de Brainport Industries Campus in Eindhoven.
Professionals uit de luchtvaartsector, van OEM’s en Tier 1-leveranciers tot MRO-specialisten, kwamen samen om te praten over de toekomst van slimme, foutloze en duurzame productie.
Nul-foutenkwaliteit
Experts van onder meer KLM MRO, GKN Fokker en KMWE deelden hun inzichten over hoe digitalisering, data en automatisering kunnen helpen de productie te vergroten zonder dat dit
ten koste gaat van de kwaliteit. “De weg naar schaalbare luchtvaartproductie met nul-foutenkwaliteit draait niet om kiezen tussen snelheid of precisie, het gaat erom deze te combineren via slimme technologie en samenwerking binnen het ecosysteem”, aldus Jan Klingen, Regional Vice President EMEA North bij Hexagon Manufacturing Intelligence. “De grootste uitdaging voor de luchtvaart is niet technisch, maar ligt in samenwerking. Met gedeelde datastandaarden en vertrouwen tussen OEM’s, Tier 1-leveranciers, MRO’s en technologiepartners lossen we niet alleen de problemen van vandaag op, maar bouwen we aan de duurzame, datagedreven productie van morgen.”
Groenere luchtvaart
Naast productiesnelheid en kwaliteit stond ook duurzaamheid centraal.
Aziz Tahiri, VP Global Aerospace Practice Lead bij Hexagon, benadrukt dat

Bezoekers zagen praktijkvoorbeelden van automatische inspectieoplossingen, digital twins en smart production control systems die nu al worden toegepast door luchtvaartproducenten.
als de luchtvaartindustrie op de huidige voet doorgaat, zij in 2050 verantwoordelijk zou zijn voor 20 procent van de mondiale CO2-uitstoot (nu 3 procent): “Door over te schakelen op andere energiebronnen als biobrandstof, waterstof en elektriciteit, lichtere vliegtuigen te bouwen met nieuwe technieken zoals 3D-printing en materialen als titanium toe te passen, en het productieproces en MRO te moderniseren, kunnen grote stappen gemaakt worden.” Kwaliteitsverbetering is alleen mogelijk als de hele toeleveringsketen en technologieleveranciers samenwerken om de uitdagingen aan te pakken.
Tastbare innovatie
Bezoekers ervoeren in het Experience Centre zelf hoe digitale inspectie, metrologie en AI-gestuurd kwaliteitsbeheer de fabriek van de toekomst vormgeven. In de HandsOn Experience Zones zagen zij praktijkvoorbeelden van automatische inspectieoplossingen, digital twins en smart production control systems die nu al worden toegepast door luchtvaartproducenten. Klingen: “Met oplossingen zoals de HP-L-10.10 en de Hexagon Presto kunnen controles die vroeger een dag kostten nu in enkele minuten, met micron-nauwkeurigheid, worden uitgevoerd. Dit betekent dat zowel OEM's en hun toeleveringsketen, als MRO's sneller en efficiënter kunnen produceren met consistent hoge kwaliteit, zonder dat specialistische kennis nodig is.”
Hexagon Manufacturing Intelligence is exposant op TechniShow.

Nijhuis Group, een maakbedrijf in Winterswijk, heeft met een financiering van Gelders Klimaatfonds geïnvesteerd in een nieuwe, energiezuinigere machine. Daarmee verhoogt de onderneming haar productiviteit, terwijl er bespaard wordt op energie en vervoersbewegingen.
Nijhuis produceert onderdelen voor machines in de levensmiddelenindustrie. Het familiebedrijf staat bekend om haar maatwerkoplossingen waarbij hoogwaardige machineonderdelen worden vervaardigd uit onder meer rubber en verzinkte staaldelen. “We bedienen klanten over de hele wereld”, zegt eigenaar Carolien Nijhuis. “We opereren echt in een niche, dan is Nederland al snel te klein.”
Spuiten in plaats van persen Nijhuis is gespecialiseerd in het maken van reservedelen die door varkensslachterijen worden ingezet om varkens schoon te maken. De varkens gaan door een soort ‘wasstraat’, Nijhuis levert de onderdelen voor de machines in dat onderdeel van het proces. Net als in een echte wasstraat komen daar verschillende soorten borstels en reinigingselementen aan te pas, voor de
ontharing van de varkens. Veel van die onderdelen worden gemaakt van rubber. “Met een financiering van het Gelders Klimaatfonds kunnen we een nieuwe machine aanschaffen die deze rubberen onderdelen veel energiezuiniger kan produceren. Voorheen maakten we de onderdelen op de ‘traditionele’ manier, met compression molding - een beetje zoals je een taart bakt”, legt Nijhuis uit. Een bewerkelijke methode die veel manuren en energie kost. Spuitgieten ofwel injection molding is een efficiënter alternatief. “Daarmee kunnen we in zes minuten produceren wat voorheen een half uur kostte”, aldus Nijhuis. Een nieuwe machine is een forse investering. “Aanvankelijk hebben we gekeken naar een lease-model, maar dat blijft duur. Harold Vulink van RCT Gelderland wees mij op de mogelijkheden van het Gelders Klimaatfonds, dat bleek een mooie passende match.”
De machine sluit ook aan bij de eisen vanuit de overheid om gerecycled rubber toe te passen. “Dat is nog wel een uitdaging omdat we werken in de voedselindustrie, waarbij veiligheid en kwaliteit voorop staat. Maar op het moment dat we hergebruikt rubber bij mengen wil ik het proces wel in eigen

hand hebben. Dat kan met deze machine.”
Investeren in toekomstbestendigheid Naast haar werk als ondernemer is Nijhuis voorzitter van de regio Achterhoek bij VNO-NCW Midden. Vanuit die rol ziet ze hoe lastig het is voor collega maakbedrijven om te investeren in hun toekomstbestendigheid. “Meer dan 80 procent van het mkb doet dat op dit
moment niet. Terwijl dat wel nodig is, want zonder investeringen valt het stil en gaan we achterlopen op het gebied van productiviteit. Daar moeten goede randvoorwaarden voor gecreëerd worden, die het makkelijker maken voor het mkb om te investeren.”
Daar kan het Gelders Klimaatfonds bij helpen, mits de investering leidt tot een aantoonbare CO2-reductie. “Het fonds is heel geschikt voor bedrijven
die een stap nog niet hebben durven zetten. “Het aanvragen was makkelijk. Ik had snel contact en snel feedback op de aanvraag. Je ontvangt direct je geld waarmee ik in ons geval de machine kon voorfinancieren”, besluit Nijhuis.
Op de website van het Gelders Klimaatfonds staat alle informatie over de Verduurzamingslening.


TechniShow voor het eerst aangelegd met ESEF Maakindustrie in het hart
De gehele maakindustrieketen op één plek
Inspirerende themapleinen
Vernieuwde segmenten
Bekijk nieuwe technieken, materialen en innovaties
Onderhoud en vergroot je netwerk


Neem je collega mee!
Kijk voor meer informatie op event.technishow.nl of maakindustrie.nl/esef

Bij de productie van zware nokkenassen en drijfstangen is precisie van het grootste belang. De Finse fabrikant Purso-Tools weet als geen ander dat geavanceerde kwaliteitscontrole, geschikte apparatuur en een soepele samenwerking met de leverancier van de apparatuur vereist zijn om deze precisie te garanderen. Daarom is Mitutoyo al jarenlang een vaste partner op het gebied van meetapparatuur en -diensten.
Purso-Tools staat wereldwijd bekend als fabrikant van zware nokkenassen en drijfstangen. Tot de klanten behoren motorfabrikanten en fabrikanten van motoren in schepen en energiecentrales. “Nokkenassen en drijfstangen zijn cruciale motoronderdelen en vanouds geven motorfabrikanten er de voorkeur aan om deze zelf te produceren. Maar daar is verandering in gekomen. Er moet aan veel factoren worden voldaan en het vertrouwen van fabrikanten moet worden gewonnen om deel uit te maken van hun productieketens”, zegt Mika Aerikkala, productiemanager bij Purso-Tools.
Gecontroleerde kwaliteit
Purso-Tools heeft sinds het midden van de jaren negentig gestaag gewerkt aan het opbouwen van zijn positie. Tegen-


woordig produceert het bedrijf nokkenassen voor bijna alle grote motorfabrikanten. Bekende klanten zijn Wärtsilä, MAN, Bergen Engines (Rolls Royce), Bosch en Caterpillar. Het succes van het bedrijf in de wereldwijde concurrentie – zelfs ten opzichte van motorfabrikanten met eigen productie – is gebaseerd op sterke specialisatie, kostenefficiëntie en het vermogen om grote en complexe productportfolio's te beheren. Onberispelijk kwaliteitsmanagement is een absolute voorwaarde voor succes. “Als we het hebben over kwaliteitsmanagement, raken we aan de kern van onze activiteiten. Bij de productie van drijfstangen en nokkenassen hebben we te maken met toleranties die worden gemeten in duizendsten van een millimeter. Dit betekent dat geen enkel defect onderdeel naar een klant mag worden verzonden”, aldus Aerikkala. Bij Purso-Tools zijn de methoden voor kwaliteitsbeheer mee geëvolueerd
met de eisen van klanten en het aantal inspecties dat jaar na jaar is gestegen. Investeren in kwaliteit en het continu handhaven daarvan is een continu proces binnen het bedrijf. Purso-Tools’ commitment aan kwaliteit blijkt uit de ISO 9001, ISO 14001 en OHSAS 18001 certificeringen. Daarnaast beschikt het bedrijf over de goedkeuringen van klanten voor de levering van onderdelen voor kerncentrales.
Uit één hand Kwaliteit wordt in de praktijk gewaarborgd door moderne meettechnologie. Mitutoyo is al jarenlang technologie- en servicepartner van Purso-Tools op het gebied van metingen. De samenwerking begon rond 2010. Destijds was Purso-Tools op zoek naar een nieuwe coördinatenmeetmachine en vond de juiste oplossing bij Mitutoyo. “Onze Crysta Apex 163012 was lange tijd de grootste coördinatenmeetmachine die
we aan Finland hadden geleverd”, zegt Harri Salmi, Country Manager van Mitutoyo.
Deze aankoop markeerde het begin van een samenwerking die in de loop der jaren vele vormen heeft aangenomen. “Voorheen maakten we gebruik van technologie van verschillende leveranciers. Nu richten we ons vrijwel uitsluitend op één merk: Mitutoyo”, aldus Aerikkala.
Purso-Tools heeft momenteel drie grote Mitutoyo coördinatenmeetmachines in gebruik: Crysta Apex 163012, Crysta Apex 122010 en de nieuwste aanwinst, Crysta Apex 574. “Al deze machines maken gebruik van dezelfde meetkop en probe-opties, waardoor ze makkelijk uitwisselbaar zijn in onze bedrijfsvoering. De grotere machines zijn uitgerust met de gemotoriseerde indexerende probe-kop. Deze kop voegt dynamische mogelijkheden en snelheid toe aan het meetproces. In vergelijking met vaste rechte probe-koppen is het verschil in prestaties aanzienlijk en dit was een belangrijke factor bij onze investeringsbeslissing”, legt Aerikkala uit.
Praktische bruikbaarheid
Naast de drie coördinatenmeetmachines (CMM's) maakt Purso-Tools gebruik van een breed scala aan andere Mitutoyo apparatuur, waaronder oppervlakteruwheidstesters en handmeetapparatuur. Meer veeleisender oppervlakteruwheidsmetingen, zoals het analyseren van golvingen, worden uitgevoerd in de meetkamer met behulp van een software gestuurde Mitutoyo Surftest SJ-500P. Beheer, verzamelen en analyse van data worden uitgevoerd
met de MeasurLink software van Mitutoyo.
Bij Purso-Tools wordt de geavanceerde technologie in Mitutoyo machines en instrumenten hoog gewaardeerd. Bij grotere machines zijn vooral dynamische prestaties en hoge meetsnelheid belangrijke eigenschappen. Echter, in de wereld van vandaag speelt gebruiksvriendelijkheid een centrale rol en vaak is juist dat de factor die producten van verschillende fabrikanten van elkaar onderscheidt. “Wat we zo waarderen aan de machines en software van Mitutoyo is hun praktische bruikbaarheid. Het maakt het dagelijkse werk van onze operators soepel en plezierig”, legt Aerikkala uit. “Professionele full-service ondersteuning is ook essentieel. Snelle responstijden en service zijn bijzonder belangrijk. Met Mitutoyo verloopt alles soepel: de service is professioneel, betrouwbaar, efficiënt en vriendelijk.” De consistente nauwkeurigheid van de machines en instrumenten wordt gewaarborgd door kalibratieovereenkomsten met de leverancier van de apparatuur. “Op deze manier hebben we altijd gekalibreerde machines in gebruik”, voegt Aerikkala toe.
Mitutoyo Nederland is exposant op TechniShow

De robotica heeft een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Vooral cobots zijn krachtiger en flexibeler geworden. Daardoor moeten ook de ISO-normen worden aangepast aan deze nieuwe realiteit. Tot nu toe waren de regels vrij star, waardoor bedrijven de technische mogelijkheden niet volledig konden benutten. De nieuwe normen ISO 10218-1:2025 en ISO 10218-2:2025, die in 2025 zijn gepubliceerd, bieden meer ruimte voor maatwerk. Dat maakt ze interessant voor kleine en middelgrote bedrijven. Reichelt elektronik, onlinedistributeur voor elektronica en ITtechnologie, legt uit waar het MKB op moet letten en welke kansen de nieuwe ISO 10218 biedt.
De grootste wijziging zit in de classificatie. Waar voorheen één robotklasse bestond, waaronder kleine robotarmen tot industriële robots van meerdere tonnen vielen, deelt ISO 10218 ze nu op in twee verschillende klassen. Klasse 1 is speciaal voor de kleine robots met een beperkte draagkracht. Ze zijn lichter en minder gevaarlijk bij direct verbruik. De functionele veiligheidsvoorschriften zijn hierop aangepast. Dit betekent een

enorme vereenvoudiging en minder bureaucratische rompslomp, vooral voor MKB-bedrijven die voornamelijk gebruikmaken van deze klasse robots. Klasse 2 is bedoeld voor alle overige industriële robots, meestal zware en krachtige robots die achter veiligheidshekken moeten worden bediend.
Cobots geïntegreerd in ISO 10218 Voorheen bestond er een aparte tech-
nische specificatie voor cobots, ISO/ TS 15066. Deze specificaties zijn nu geïntegreerd in ISO 10218-2. Zaken zoals handmatige geleiding, bijvoorbeeld met een kracht- of draaisensor voor het sturen van een robotarm, of de maximale snelheid tijdens handmatige bediening, zijn nu vastgelegd. Ook fundamentele aspecten, zoals de afstand tot andere objecten of personen, zijn gereguleerd om ongelukken of schade te voorkomen. Een gene-
rieke regel voor afstand bestaat niet, omdat dit afhangt van het vermogen, de kracht en de snelheid van de robot.
Malte Janssen, Product Management
E-Mech Components, Robotics en Arduino bij reichelt elektronik, vult aan:
“Voor het MKB betekent dit dat kleine, compacte cobots veiliger en flexibeler in meerdere functies of toepassingen kunnen worden ingezet, zonder dat een volledig afgeschermde werkruimte nodig is. Denk bijvoorbeeld aan een meubelmaker die een cobot gebruikt om onderdelen te assembleren, of een agrarisch verwerkend bedrijf dat een robot inzet voor het sorteren van groenten.”
Regels voor functionele veiligheid
Tot nu toe werden veiligheidsfuncties vooral algemeen geregeld via ISO 13849-1. Dit is vervangen door een veel flexibeler systeem waarbij individuele veiligheidsfuncties van een robot afzonderlijk worden beoordeeld en toegewezen aan een prestatielevel. ISO 10218-2 bevat een uitgebreide bijlage waarin toepassingen en functies van robots zijn beschreven. Elke functie, zoals een noodstop, maxi-
male druk bij persen of veiligheidsafstand tot mensen, kan nu afzonderlijk worden beoordeeld. Dit maakt de norm flexibeler en praktischer, vooral voor het MKB dat werkt met verschillende soorten robots en systemen. Wel vraagt dit meer aandacht voor opleiding en documentatie.
Vooruitblik
De volledige ISO 10218-norm beslaat nu zo’n 250 pagina’s. Voor engineers en ontwerpers is dit een flinke klus, maar het biedt tegelijkertijd veel meer flexibiliteit voor specifieke toepassingen. Vooral de regels voor kleinere en lichtere robots geven het MKB nieuwe mogelijkheden om automatisering veiliger, flexibeler en veelzijdiger in te zetten. Voor Nederlandse bedrijven betekent dit bijvoorbeeld dat robots kunnen worden ingezet in smalle werkruimtes, in productieprocessen waar mensen en robots direct samenwerken, of in logistiek en verpakking, zonder dat er grote investeringen in afscherming nodig zijn. Janssen sluit af: “Op de lange termijn kan dit betekenen dat steeds meer Nederlandse MKB’ers optimaal profiteren van automatisering, veilig en efficiënt.”

ABB heeft het nieuwe vlaggenschip uit het programma vermogensautomaten gepresenteerd: de Emax 3. Deze innovatieve stroomonderbreker is bedoeld voor omgevingen met een grote stroomvraag. Met de introductie van de Emax 3 speelt ABB in op de toenemende bezorgdheid over de stabiliteit van het elektriciteitsnet, cyberbeveiliging en de stijgende stroombehoefte van kunstmatige intelligentie (AI) in datacenters. De Emax 3 is de opvolger van de intelligente Emax 2 vermogensautomaat en biedt geavanceerde technologie om het risico op stroomuitval te minimaliseren. Zo is de Emax 3 uitgerust met de meest nauwkeurige stroomsensoren en analysefunctionaliteiten en verzamelt en analyseert de vermogensautomaat realtime gegevens van het elektrische systeem, waaronder stroomverbruik, systeemstatus en omgevingscondities zoals temperatuur. Deze informatie wordt op afstand of op het touchscreen van de Emax 3 gedeeld, waardoor gebruikers realtime inzicht, waarschuwingen en aanbevelingen voor nauwkeurig onderhoud krijgen. De ingebouwde intelligentie helpt klanten om hun energiebeheer en onderhoud proactief en voorspellend te maken. Emax 3 is ’s werelds eerste stroomonderbreker met Security Level 2 IEC 62443-cyberbeveiligingscertificering. Daarmee biedt de automaat niet alleen een ongekend niveau aan cyberbeveiliging maar ook bescherming van gegevens, mensen en middelen. Tot de vele beveiligingsfeatures behoren beveiligde updates van firmware, beveiligde opslag van parameters, anti-spoofing- en anti-manipulatiefuncties en gebruikersauthenticatie bij gebruik van Bluetooth en NFC. Bij de ontwikkeling van de Emax3 heeft de veiligheid van mens en installatie centraal gestaan. Zo is het de eerste vermogensautomaat met een volledig geïntegreerd vlamboogdetectiesysteem om de veiligheid en betrouwbaarheid te verbeteren. abb.nl/lowvoltage

Morskate Aandrijvingen breidt het assortiment uit met modulaire schakelbanden en transportkettingen met borsteloppervlak voor het veilig verplaatsen van kwetsbare producten. Deze oplossing voorkomt beschadiging en zorgt voor een gecontroleerde producthandling. Producent Mink Bürsten heeft Morskate onlangs aangewezen als distributeur voor Nederland. Daarmee krijgen Nederlandse machinebouwers en onderhoudspartijen directe toegang tot de borsteltechniek van Mink via een lokale specialist. De borstels zorgen voor een stabiele en gelijkmatige productbeweging. Ze zijn inzetbaar voor verschillende functies, zoals transport, reiniging, positionering op de band en het beheersen van beweging van kwetsbare objecten. De zachtheid en de hoogte van het borsteloppervlak is af te stemmen op de toepassing en het product. De borstels zijn bovendien leverbaar in meerdere kleuren. Dankzij de modulaire opbouw is het systeem onderhoudsvriendelijk. Bij slijtage of beschadiging kunnen afzonderlijke modules snel en eenvoudig worden vervangen, wat stilstand beperkt en onderhoud vereenvoudigt. De borstels zijn goed bestand tegen zuren, logen en hoge temperaturen en zijn daarmee geschikt voor uiteenlopende industriële omgevingen. De schakelbanden en transportkettingen kunnen volledig klantspecifiek worden geproduceerd. Afmetingen, borsteltype en materiaalkeuze worden afgestemd op de eisen van het proces en de toepassing. morskateaandrijvingen.nl
De nieuw ontwikkelde stroomtangen VC-513 en VC-515 van Voltcraft, die nu verkrijgbaar zijn op het Conrad Sourcing Platform, onderscheiden zich door hun opvallende ontwerp niet alleen visueel van de concurrentie, maar hebben ook een voorsprong op het gebied van nauwkeurigheid. Ze zijn namelijk 10 keer nauwkeuriger dan vergelijkbare producten. Harald Lehner, Categorymanager Voltcraft meettechniek bij Conrad Electronic, benadrukt: "Gelijkstroom vormt in veel gevallen een bijzondere uitdaging. Stroomtangen die DC nauwkeurig meten, zijn meer dan een gereedschap – ze zijn een garantie voor betrouwbaarheid en veiligheid." Hoewel de twee stroomtangen VC-513 en VC-515 in sommige opzichten verschillend zijn om, afhankelijk van de toepassing, optimale voorwaarden te bieden, hebben ze één ding gemeen: uiterste precisie. In cijfers uitgedrukt: de VC-513 biedt in het meetbereik 4 A een resolutie van 0,001 A / ± (3,0% +13), het topmodel VC-515 zelfs 0,001 A / ± (3,0% +20) bij 6 A. Of het nu in de industrie, UPS- of voertuigtechniek is: overal waar bij opslagbatterijen, laders of back-up-batterijsystemen vragen over laadstroom, laadtechniek of stroomafname rijzen, leveren deze zeer nauwkeurige stroomtangen van Voltcraft duidelijke meetresultaten, ook in complexere settings. conrad.nl

Tijdens de vakbeurs VSK konden op de stand van Viega onder meer kennismaken met de nieuwe Megapress-overgangsstukken. Deze maken het vervangen of plaatsen van armaturen in verzinkte of roestvaststalen dikwandige buizen sneller, eenvoudiger én veiliger. De overgangsstukken hebben een groot schuifbereik, terwijl het vertrouwde SC-Contur garandeert dat niet-geperste verbindingen direct zichtbaar zijn bij de dichtheidscontrole. Na het persen is de verbinding betrouwbaar dicht. Viega presenteerde op VSK intelligente systeemoplossingen die bijdragen aan de energietransitie én de drinkwaterhygiëne in gebouwen. Het bedrijf richt zich daarmee op actuele uitdagingen in de installatiebranche, zoals de efficiënte inzet van hernieuwbare energie en het garanderen van veilige sanitaire voorzieningen. Bezoekers konden onder meer ook kennismaken met de nieuwe aansluitleiding voor warmtepompen. Getoond werden slimme aansluitoplossingen voor warmtepompen, waaronder een voorgemonteerde warmtepomp-aansluitleiding en speciale Sanpress-overgangsstukken. Deze versnellen en vereenvoudigen niet alleen de installatiewerkzaamheden, maar bieden ook betrouwbaar bescherming tegen bijvoorbeeld corrosie. viega.nl


De gevoerde handschoenen van Carhartt zijn gemaakt voor het echte werk. Wie buiten werkt of zijn vrije tijd het liefst doorbrengt in weer en wind, weet hoe belangrijk goede handschoenen zijn. Warmte alleen is niet genoeg: grip, bescherming en slijtvastheid maken het verschil. Of het nu gaat om klussen op de bouw, zwaar boswerk of lange dagen buiten: je handen blijven beschermd zonder in te leveren op bewegingsvrijheid. De buitenlaag van stevig katoenen duckmateriaal staat bekend om zijn slijtvastheid, terwijl de handpalm, vingers en knokkels extra zijn verstevigd met synthetisch leer. Dat zorgt voor grip, controle en bescherming precies waar het nodig is. Binnenin zorgt ultrazachte isolatie voor aangename warmte, zelfs bij lage temperaturen. De gebreide, geribde manchetten sluiten goed aan en houden kou en wind buiten. Praktisch detail: de handschoenen zijn geschikt voor touchscreens, zodat je je smartphone kunt bedienen zonder ze uit te trekken. Typisch Carhartt is ook de no-nonsense uitstraling, met het herkenbare Carhartt-label op de voorkant. carhartt.com


Emma Safety Footwear presenteert Worker: een nieuwe generatie veiligheidsschoenen, gebouwd voor lange werkdagen, korte pauzes en alle omstandigheden daartussenin. Worker staat voor pure functionaliteit, een schoen die vanaf de eerste stap comfortabel zit en tot de laatste stap betrouwbaar blijft. De Worker is ontworpen voor professionals die dag in dag uit meters maken. Het model biedt een uitgebalanceerde combinatie van draagcomfort, stabiliteit en bescherming, waarbij elk detail gericht is op langdurige ondersteuning. De schoen sluit stevig om de voet, voert vocht efficiënt af en biedt maximale grip op uiteenlopende ondergronden dankzij de GripForce loopzool. Het gebruik van hoogwaardige materialen, waaronder duurzaam volnerf leder en Emma’s kenmerkende Hydro-Tec-voering, zorgt voor langdurige prestaties, ook in veeleisende omstandigheden. Worker is klaar voor elk type werk, vanaf het moment dat je hem aantrekt. Of het nu gaat om intensief buitenwerk, dynamische logistieke processen of zware industriële toepassingen, de werkschoen levert precies wat nodig is zonder onnodige complexiteit. Worker heeft een aantal branchespecifieke uitvoeringen die voortbouwen op hetzelfde robuuste fundament. Voor de bouw is er de Lukas, een stevig S3-model met extra bescherming en maximale grip. De logistieke sector heeft met Ringo een licht en wendbaar model dat lange diensten ondersteunt. Voor chemie en zware industrie is er Billy, met hoge enkelondersteuning en een zool die bestand is tegen hitte, zuren en oliën. emmasafetyfootwear.com
De Koninklijke Metaalunie Economische Barometer over het vierde kwartaal van 2025 laat zien dat de afkoeling van de MKB-maakindustrie aanhoudt, maar wel met een gemengd economisch beeld. Naast een voorzichtig herstel van de binnenlandse orderpositie is de buitenlandse vraag met 11 procent gedaald vergeleken met het vorige kwartaal.
Tegelijkertijd is de groei van het personeelsbestand tot stilstand gekomen. De bereidheid om te investeren in het eigen machinepark neemt verder af naar per saldo 26 procent. Deze ombinatie van ontwikkelingen tekent een periode waarin lichte verbeteringen en aanhoudende terughoudendheid naast elkaar bestaan.
Bedrijven passen zich aan
De barometercijfers laten zien dat bedrijven zich aanpassen aan een uitdagende omgeving. Binnenlandse orders stabiliseren enigszins maar prijsstijgingen bieden daarbij wel voor enige verlichting. Daar staat tegenover dat buitenlandse markten zwak blijven en ondernemers voorzichtig zijn in hun verwachtingen voor de korte termijn.
Binnenlandse orderpositie
De binnenlandse orderpositie blijft in het vierde kwartaal 2025 per saldo negatief, net als in het voorafgaande kwartaal. Het saldo komt uit op -2 procent, een lichte verbetering vergeleken met het saldo -7 procent in het derde kwartaal. Deze verbetering wijst op een voorzichtig herstel van de binnenlandse vraag. De verwachting bij ondernemers is wel dat het saldo van de orderpositie weer terugvalt naar -7 procent. De waardering van de orderportefeuille laat daarentegen een licht positiever beeld zien met een saldo van +9 procent.
Er komen nieuwe afspraken en acties om de wachtrij voor elektriciteitsaansluitingen in de komende jaren flink te verkorten.
Door elektriciteitsverbruik naar rustigere momenten te verplaatsen, kunnen ondernemers tóch een aansluiting krijgen. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) helpt hen met informatie over de gevolgen van deze afspraken en acties. Op veel plekken in Nederland is sprake van netcongestie. Ondernemers die daar een nieuwe of zwaardere aansluiting willen, moeten vaak lang wachten. Het ministerie van Klimaat en Groene Groei, netbeheerders en bedrijven werken aan 8 acties om de wachtrij voor een elektriciteitsaansluiting te verkorten. Deze maken het makkelijker voor bedrijven om hun elektriciteitsverbruik te verplaatsen naar rustigere momenten. Dit zorgt ervoor dat een flink deel van de bedrijven op de wachtrij een aansluiting krijgt. De ontwikkeling van de wachtrij kan wel per regio verschillen.
Buitenlandse orderpositie
De actuele buitenlandse orderpositie is in het vierde kwartaal duidelijk verslechterd. Daarnaast verwachten ondernemers een negatief saldo van 11 procent in het aantal toekomstige buitenlandse orders. Hiermee komt een einde aan de opwaartse trend sinds het derde kwartaal van 2024. Ook de exportverwachtingen blijven negatief. Het saldo van stijgende en dalende verwachtingen resulteert in -8 procent. Dit saldo ligt vrijwel op hetzelfde niveau als in het vorige kwartaal. De algemene waardering van de buitenlandse orderpositie kent een licht negatief saldo van -2 procent. Dit bevestigt het beeld van aanhoudende terughoudendheid op internationale markten.
Personeel
De verhouding tussen vast en flexibel personeel blijft stabiel. Het aandeel vast personeel ligt rond de 90 procent, tegenover 10 procent met een flexibel contract. De groei van het vaste personeelsbestand is - met een groeisaldo van 0 procent in het vierde kwartaalvolledig tot stilstand gekomen. De inzet van flexibel personeel neemt zelfs verder af. Per saldo een daling van 4 procent in het vorige kwartaal naar een daling van 5 procent in het vierde kwartaal.
Het aandeel bedrijven met openstaande vacatures is gedaald van 54 procent in het derde kwartaal naar 44 procent in het vierde kwartaal. Tegelijkertijd stijgt het gemiddeld aantal vacatures per be-
drijf licht, van 2,21 naar 2,31. Dit betekent dat minder bedrijven actief werven, maar dat de wervende bedrijven een iets grotere personeelsbehoefte hebben.
Bedrijfsresultaat
Het bedrijfsresultaat ontwikkelt zich iets positiever dan in het derde kwartaal. Het aantal bedrijven met een stijgend resultaat en het aantal bedrijven met een dalend resultaat is vrijwel in balans. Het aandeel winstgevende bedrijven blijft voor het derde kwartaal op rij stabiel op 45 procent. Daarnaast draait 37 procent van de bedrijven break-even. Het aandeel van bedrijven dat met verlies draait, blijft ongewijzigd op 18 procent. Daarmee opereert ruim vier op de vijf MKB-maakbedrijven winstgevend of kostendekkend.
Investeringen
De investeringsverwachtingen blijven negatief. 41 procent van de ondernemers verwacht dalende investeringen in het eigen machinepark, terwijl 14 procent rekent op een toename. Deze terughoudendheid onderstreept het voorzichtige sentiment dat leeft onder de ondernemers, ondanks stijgende prijzen en een stabiel financieel beeld. Koninklijke Metaalunie hoopt dat het nieuwe kabinet ruimte maakt voor investeringen. Metaalunie pleit voor toegesneden mkb-stimuleringsmaatregelen voor innovatie die ondernemers helpen bij hun gewenste investeringen in bijvoorbeeld robotisering, digitalisering en AI.
De provincie Noord-Brabant en partners, waaronder industriele maakbedrijven als VDL, NTS, KMWE en Vencomatic, investeren samen bijna 14,5 miljoen euro in het Brabant House of Cyber (BHoC). Deze innovatiecoalitie is eind januari officieel van start gegaan en verenigt bedrijven, onderwijs en overheden met als doel Brabantse bedrijven digitaal veiliger maken.
Cyberaanvallen nemen snel toe en raken alles wat digitaal verbonden is: van slimme machines en chips in auto’s tot medische apparatuur en energiecentrales. Zulke incidenten kosten bedrijven wereldwijd miljarden en kunnen productie stilleggen, banen kosten en innovatie afremmen. “Maar cyberveiligheid kan juist ook een versneller zijn”, zegt gedeputeerde Martijn van Gruijthuijsen (Economie, Kennis en Talentontwikkeling). “Technologie in een veilige omgeving geeft bedrijven het vertrouwen om sneller te vernieuwen. Met deze stappen laat Brabant zien dat we niet afwachten, maar vooroplopen. Met het Brabant House of Cyber zorgen we ervoor dat Brabantse bedrijven niet alleen veilig zijn, maar ook een sterke positie hebben in technologie die wereldwijd het verschil maakt.”
Innovatie, talent en weerbaarheid
Het BHoC bundelt innovatie, talentontwikkeling en weerbaarheid en zet daarmee in op de ontwikkeling van nieuwe beveiligingstechnologieën, opleidingen en oplossingen die eenvoudig toepasbaar zijn bij veel bedrijven en ketens om ze digitaal veiliger maken. Het Brabant House of Cyber bundelt de technologische kracht van de regio. Door bedrijven weerbaarder te maken en hightech producten cybersecure te ontwerpen, wordt niet alleen beschermd wat er al is – er worden nieuwe economische kansen gecreëerd. “Cybersecurity wordt zo een motor voor innovatie en concurrentiekracht”, zegt Guido Leestemaker, kwartiermaker Cybersecurity bij de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM).
Security-by-design

Het samenwerkingsverband krijgt richting via een programmabureau dat alle projecten regisseert. Binnen het thema Innovatie wordt gewerkt aan een programma voor nieuwe technologieën die producten vanaf het ontwerp veilig maken. Dat wordt security-by-design genoemd. Het verkleint de kans op storingen en sabotage sterk. Het thema Talent werkt aan doorlopende, modulaire leerlijnen voor onderwijs én bedrijfsleven, die ook ingezet kunnen worden voor bijen omscholing. Het thema Weerbaarheid zet in op praktische, schaalbare oplossingen die bedrijven en ketens aantoonbaar veiliger maken.
Samenwerking
De inhoudelijke trekkers van het BHoC zijn de BOM, TNO, Avans, Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) en het Cyber Weerbaarheidscentrum (CWB). Het volledige regionale onderwijsveld is aangesloten. Ook het bedrijfsleven is sterk vertegenwoordigd. Hightechbedrijven en cybersecuritybedrijven als ASML, NXP, VDL, Signify, Neways, NTS, KMWE, Vencomatic Group, DAF/Paccar, Heijmans, Bosch, Philips, Simac, ESET, Compumatica, Emproof, Schuberg Philis, MindYourPass, en S2Grupo leveren actief een bijdrage. Naast de provincie en BOM zijn ook regionale en nationale partners betrokken.
Tweelingenlaan 51 7324 AP Apeldoorn
Jaargang 26
Tel: 00-31-(0)55-3601060
Internet: www.MetaalNieuws.nl
e-mail: info@MetaalNieuws.nl
Advertentie-exploitatie:
Vincent Span 055-3606227 Mobiel 06-51193408
e-mail: v.span@metaalnieuws.nl
Harold Draaijer 055-3606420 Mobiel 06-51193132
e-mail: h.draaijer@metaalnieuws.nl
Redactie
Eric Weustink 055-3601633 Mobiel 06-13628689 e-mail: e.weustink@metaalnieuws.nl
Tim Wentink e-mail: t.wentink@54umedia.nl
Mail adressen redactie: redactie@metaalnieuws.nl
Drukkerij Senefelder Misset Doetinchem
Ontwerp en opmaak: 54U Media
Rijnier van Kesteren Telefoon 055-3600018
E-mail: dtp@metaalnieuws.nl
Alle leden van de brancheorganisaties ontvangen MetaalNieuws kosteloos.
MetaalNieuws is een uitgave van 54U Media BV en wordt 22 maal per jaar in een oplage van 17.500 exemplaren verspreid in de metaalverwerkende industrie aangesloten bij de brancheorganisaties.
Niets uit deze uitgave mag door middel van fotokopieën, scans of andere technische reproductiemiddelen worden overgenomen zonder de nadrukkelijke, schriftelijke toestemming van de uitgever.
Alle advertentiecontracten worden afgesloten conform de Regelen voor het Advertentiewezen, gedeponeerd bij de rechtbanken in Nederland (exemplaar op aanvraag kosteloos verkrijgbaar)
ISSN: 1570-422X



Van 10 t/m 13 maart nemen wij je op de TechniShow mee langs diverse oplossingen voor de dagelijkse uitdagingen binnen de 10 meter rondom jouw industriële werkplek. www.hoffmann-group.com
Scan hier voor je toegangsbewijs
Schrijf je in voor de Hoffmann Group Connected Tour
