Αντιλήψεις και γνώμη για το συνδικαλιστικό κίνημα στην Κύπρο

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Ποσοτικής και Ποιοτικής Έρευνας

«Αντιλήψεις και γνώμη για το συνδικαλιστικό κίνημα στην Κύπρο»

Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ 2021-2027» με τη συγχρηματοδότηση της ΕΕ

1

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Ερευνητικού Έργου

Αντιλήψεις και γνώμη για το συνδικαλιστικό κίνημα στην Κύπρο

Μεθοδολογία Ποσοτικής Έρευνας Ποσοτική έρευνα: Μέθοδος διεξαγωγής: Συνδυασμός τηλεφωνικής έρευνας (CATI) και διαδικτυακής έρευνας (50%). Ερωτηματολόγιο: Η συλλογή δεδομένων διεξήχθη με τη χρήση δομημένου ερωτηματολογίου. Μέγεθος δείγματος: N=831 (50% με οργανωμένους και 50% με μη-οργανωμένους) Δικαίωμα συμμετοχής: Δικαίωμα συμμετοχής στην έρευνα είχαν άτομα ηλικίας 20-60: • Μέλη της ΠΕΟ, ΣΕΚ, ΔΕΟΚ και ΕΤΥΚ • Μη-μέλη συντεχνίας στον ιδιωτικό τομέα, στον δημόσιο τομέα σε τοπική αυτοδιοίκηση, σε ημικρατικό οργανισμό και ωρομίσθιο προσωπικό στη Δημόσια Υπηρεσία ή σε Σχολικές Εφορίες και άνεργοι, οι οποίοι εργάζονταν προηγουμένως στον ιδιωτικό τομέα ή που έψαχναν για πρώτη φορά εργασία Περίοδος διεξαγωγής: Η συλλογή δεδομένων διεξήχθη μεταξύ 17/06/2025 και 02/07/2025 3

Αποτελέσματα Ποσοτικής Έρευνας

4

Αναγνωρισιμότητα 32%

ΠΕΟ

ΟΕΛΜΕΚ

98% 43%

ΣΕΚ ΠΑΣΥΔΥ

Γνώση Συντεχνιών Σύνολο δείγματος

96%

3%

83%

0%

78%

ΠΟΕΔ 0% ΔΕΟΚ

65%

1%

ΕΤΥΚ

61% 9%

ΙΣΟΤΗΤΑ 0%

57% 32% Καθ' υπόδειξη γνώση

Άλλη 1% Καμία

11%

Ερ.2.Όταν ακούτε συντεχνία ποια συντεχνία έρχεται πρώτη στο μυαλό σας; Ερ.3. Ποιες από τις ακόλουθες συντεχνίες γνωρίζετε; Βάση: Όλο το δείγμα

Αυθόρμητη 1η αναφορά

5

Συμμετοχή

Λόγοι οργάνωσης σε συντεχνία ΗΛΙΚΙΑ

Λόγοι οργάνωσης σε συντεχνία Υπεράσπιση εργατικών δικαιωμάτων

47%

Για κάλυψη από συλλογική σύμβαση

39%

20-34

35-44

45-54

55-60

34%

45%

55%

55%

23%

37%

44%

52%

Είναι όλοι οργανωμένοι στο χώρο εργασίας μου

37%

30%

37%

40%

41%

Προστασία από εκμετάλλευση από τον εργοδότη

36%

34%

39%

33%

38%

25%

21%

29%

25%

31%

21%

22%

13%

22%

12%

9%

6%

Διεκδίκηση κοινωνικών ωφελημάτων

25%

Για επιτυχία καλύτερης μισθοδοσίας Με συμβούλευσαν γνωστοί φίλοι

22% 12%

Για επιτυχία καλύτερου ωραρίου εργασίας

11%

15%

9%

10%

10%

Οικογενειακή παράδοση

11%

19%

10%

8%

6%

Ερ13. Ποιοι είναι οι κύριοι λόγοι που σας έκαναν να οργανωθείτε σε συντεχνία; Βάση: Όλα τα μέλη συντεχνιών

Ο πίνακας φέρει χρωματική κωδικοποίηση: πιο έντονα χρώματα υποδεικνύουν συγκριτικά ψηλότερο ποσοστό αναφορών.

6

Συμμετοχή

Ικανοποίηση από συντεχνία

Λίγ Καθόλου ικανοποιημένος/η ο 4% ικα νοπ οιη μέν Πάρα πολύ ικανοποιημένος/η ος/ 16% η 6% Μέτρια ικανοποιημένος/η 29% Αρκετά ικανοποιημένος/η 45%

Μέσος όρος ικανοποίησης από τη συντεχνία Σύνολο

3.62

20-34

3.52

35-44

3.64

45-54

3.57

55-60

3.83

Άνδρας

3.63

Γυναίκα

3.62

Μέχρι 2ο-βαθμια

3.66

3ο-βάθμια (Πτυχίο)

3.64

3ο-βάθμια (Μεταπτυχιακό)

3.54

Α-Β

3.84

Γ1

3.72

Γ2

3.68

Δ-Ε

3.05

Αστική

3.68

Αγροτική 1 Καθόλου

Ερ14. Πόσο ικανοποιημένος/η είστε από τη δράση της συντεχνία σας; Είστε …; Βάση: Όλα τα μέλη συντεχνιών

3.51 2

3 Μέτρια

4

5 Πάρα πολύ

7

Συμμετοχή

Λόγοι μη-οργάνωσης

Λόγοι μη-οργάνωσης σε συντεχνία 42%

Δεν υπάρχει συντεχνία εκεί που εργάζομαι

29%

Είμαι ικανοποιημένος/η από τις συνθήκες εργασίας μου Δεν εμπιστεύομαι τις συντεχνίες

25%

Δεν με πλησίασαν

25%

Δεν προσφέρουν κάτι ουσιαστικό

23%

Δεν γνωρίζω τι μπορούν να μου προσφέρουν οι συντεχνίες

23% 17%

Μόνος/η μου μπορώ να πετύχω καλύτερο πακέτο εργασίας

14%

Δεν δέχεται ο εργοδότης μου Η εργατική νομοθεσία καλύπτει σήμερα τις ανάγκες των εργαζομένων Δεν με ενδιαφέρει Ερ17. Για ποιους λόγους δεν οργανωθήκατε σε κάποια συντεχνία; Βάση: Όσοι δεν είναι μέλη συντεχνιών και εργάζονται/ εργάζονταν

10% 2%

Άλλο 1% 8

Το συνδικαλιστικό κίνημα σήμερα Αποτελεσματικότητα συντεχνιών

Βελτίωση μισθών Μη-μέλη συντεχνιών

22% Λίγο

Μέλη 7% συντεχνιών

22% Μέτρια

8%

35% Αρκετά

17%

Πάρα πολύ

37%

ΔΓ/ ΔΑ

2% Series7

36%

12%

Αρκετα/ Πάρα πολύ: 19% Αρκετα/ Πάρα πολύ: 48%

Προστασία από απολύσεις Μη-μέλη συντεχνιών

Μέλη 7% συντεχνιών

16%

17%

Λίγο

Μέτρια

6%

26%

32% Αρκετά

23% Πάρα πολύ 40%

7%

ΔΓ/ ΔΑ

Series7 19%

Αρκετα/ Πάρα πολύ: 30% Αρκετα/ Πάρα πολύ: 59%

Ερ8. Θα λέγατε ότι οι συντεχνίες είναι πάρα πολύ αποτελεσματικές, αρκετά αποτελεσματικές, μέτρια αποτελεσματικές λίγο αποτελεσματικές ή καθόλου αποτελεσματικές στη…; Βάση: Όλο το δείγμα

9

Το συνδικαλιστικό κίνημα σήμερα Αποτελεσματικότητα συντεχνιών

Τοποθέτηση νέων σε θέσεις εργασίας Μη-μέλη συντεχνιών

23% Λίγο

Μέλη 7% συντεχνιών

20% Μέτρια

16%

Αρκετά

28%

12%

Πάρα πολύ

ΔΓ/ ΔΑ

36%

2%

28%

16% Series7

Αρκετα/ Πάρα πολύ: 14%

9%

Αρκετα/ Πάρα πολύ: 37%

5% 7%

Αρκετα/ Πάρα πολύ: 33%

Διασφάλιση ασφάλειας & υγείας στην εργασία Μη-μέλη συντεχνιών

13% Λίγο

Μέλη 4% 8% συντεχνιών

16% Μέτρια 27%

33% Αρκετά

28% Πάρα πολύ 47%

ΔΓ/ ΔΑ

Series7 13%

Αρκετα/ Πάρα πολύ: 60%

Ερ8. Θα λέγατε ότι οι συντεχνίες είναι πάρα πολύ αποτελεσματικές, αρκετά αποτελεσματικές, μέτρια αποτελεσματικές λίγο αποτελεσματικές ή καθόλου αποτελεσματικές στη…; Βάση: Όλο το δείγμα

10

Το συνδικαλιστικό κίνημα σήμερα Αποτελεσματικότητα συντεχνιών

Διαμόρφωση & εφαρμογή εργασ. νομοθεσιών Μη-μέλη συντεχνιών

10%

17% Λίγο

38% Μέτρια

Μέλη 3% 7% συντεχνιών

Αρκετά

30%

25% Πάρα πολύ

5% 6%

ΔΓ/ ΔΑ

Series7

45%

14%

Αρκετα/ Πάρα πολύ: 30% Αρκετα/ Πάρα πολύ: 59%

Συμβάλλουν στην εκπαίδευση & κατάρτιση Μη-μέλη συντεχνιών

25%

18%

Λίγο Μέλη συντεχνιών

12%

Μέτρια 13%

32% Αρκετά 35%

Πάρα πολύ

12% ΔΓ/ ΔΑ 29%

3%

11% Series7 6%

Αρκετα/ Πάρα πολύ: 15% Αρκετα/ Πάρα πολύ: 35%

Ερ8. Θα λέγατε ότι οι συντεχνίες είναι πάρα πολύ αποτελεσματικές, αρκετά αποτελεσματικές, μέτρια αποτελεσματικές λίγο αποτελεσματικές ή καθόλου αποτελεσματικές στη…; Βάση: Όλο το δείγμα

11

Το συνδικαλιστικό κίνημα σήμερα Λόγοι διαχρονικής μείωσης συμμετοχής

Λόγοι διαχρονικής μείωσης της οργάνωσης σε συντεχνίες Έλλειψη ενδιαφέροντος από νέους εργαζόμενους

52%

Άρνηση εργοδοτών να οργανωθεί το προσωπικό

45%

51%

48% 45%

Νέες μορφές εργασίας όπως τηλεργασία, μερική απασχόληση, υπεργολαβία Σύναψη ατομικών συμβολαίων εργασίας

33% 29%

Μείωση της επιρροής τους στην διαμόρφωση πολιτικής 19%

Αλλαγές στην μορφή της οικονομίας της Κύπρου Βελτίωση της εργατικής νομοθεσίας

57%

9%

41%

35%

26% Μη-μέλη συντεχνίας

17%

Ερ10. Διαχρονικά παρατηρείται μείωση των ατόμων που είναι οργανωμένα σε συντεχνίες. Γιατί νομίζετε ότι συμβαίνει αυτό; Βάση: Όλο το δείγμα

Μέλη συντεχνίας 12

Εικόνα συντεχνιακού κινήματος Μεταβολή δύναμης συντεχνιών την τελευταία δεκαετία

Σημαντικότητα συντεχνιών στην προστασία και βελτίωση δικαιωμάτων εργαζομένων 56%

36%

32%

30% 28%

28%

23%

23% 24%

23%

22% 15%

14%

12%

9%

8% 3%

Καθόλου σημαντικές

3% Όχι και τόσο σημαντικές

Μάλλον σημαντικές

Μη-μέλη συντεχνίας

Πολύ σημαντικές

4%

0%

ΔΓ/ ΔΑ

Μέλη συντεχνίας

Ερ.6. Σε ποιο βαθμό πιστεύετε ότι οι συντεχνίες είναι σημαντικές για την προστασία και βελτίωση των δικαιωμάτων των εργαζομένων στην Κύπρο; Βάση: Όλο το δείγμα

Έχει μειωθεί σημαντικά

Έχει μειωθεί κάπως

Παραμένει η ίδια

Μη-μέλη συντεχνίας

Έχει αυξηθεί κάπως

Έχει αυξηθεί σημαντικά

6% 2% ΔΓ/ ΔΑ

Μέλη συντεχνίας

Ερ9. Πιστεύετε ότι η δύναμη των συντεχνιών στην Κύπρο τα τελευταία 10 χρόνια …; Βάση: Όλο το δείγμα

13

Εικόνα συντεχνιακού κινήματος Οι συντεχνίες στην Κύπρο προστατεύουν αποτελεσματικά τα δικαιώματα των εργαζομένων

Συμφωνώ: 70% Συμφωνώ: 45%

49% 32% 21%

15% 5%

Διαφωνώ απόλυτα

9%

Διαφωνώ κάπως

15%

21%

15%

13% 4%

Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ Μη-μέλη συντεχνίας

Συμφωνώ κάπως

Συμφωνώ απόλυτα

ΔΓ/ ΔΑ

Μέλη συντεχνίας

Οι συντεχνίες εκπροσωπούν τα δικαιώματα όλων των εργαζομένων και όχι μόνο των μελών τους 35%

34%

17% 8% Διαφωνώ απόλυτα

26%

22% 14%

11%

15%

Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ Μη-μέλη συντεχνίας

Συμφωνώ: 61% Συμφωνώ: 35%

13% 4%

Διαφωνώ κάπως

0%

Συμφωνώ κάπως

Συμφωνώ απόλυτα

1%

ΔΓ/ ΔΑ

Μέλη συντεχνίας

Ερ7. Σε ποιο βαθμό συμφωνείτε ή διαφωνείτε με τις ακόλουθες δηλώσεις σχετικά με τις συντεχνίες; Βάση: Όλο το δείγμα

14

Εικόνα συντεχνιακού κινήματος Οι συντεχνίες είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση δίκαιων εργασιακών συνθηκών

Συμφωνώ: 85% Συμφωνώ: 65%

52% 29% 15% 2% Διαφωνώ απόλυτα

8%

3%

Διαφωνώ κάπως

11%

35%

36%

7%

Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ Μη-μέλη συντεχνίας

2% Συμφωνώ κάπως

Συμφωνώ απόλυτα

ΔΓ/ ΔΑ

Μέλη συντεχνίας

Οι συντεχνίες εμποδίζουν την οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της Κύπρου 29%

Συμφωνώ: 17% Συμφωνώ: 23%

33% 26% 18%

18%

20% 13%

13%

16% 4%

Διαφωνώ απόλυτα

Διαφωνώ κάπως

Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ Μη-μέλη συντεχνίας

1%

Συμφωνώ κάπως

Συμφωνώ απόλυτα

7%

3%

ΔΓ/ ΔΑ

Μέλη συντεχνίας

Ερ7. Σε ποιο βαθμό συμφωνείτε ή διαφωνείτε με τις ακόλουθες δηλώσεις σχετικά με τις συντεχνίες; Βάση: Όλο το δείγμα

15

Εικόνα συντεχνιακού κινήματος Οι συντεχνίες έχουν προσφέρει πολλά για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας στην Κύπρο 32%

10% 3% Διαφωνώ απόλυτα

8%

14%

39%

32%

11%

3%

Διαφωνώ κάπως

Συμφωνώ: 82% Συμφωνώ: 64%

43%

3% Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ Μη-μέλη συντεχνίας

Συμφωνώ κάπως

Συμφωνώ απόλυτα

ΔΓ/ ΔΑ

Μέλη συντεχνίας

Οι συντεχνίες στην Κύπρο έχουν προσαρμοστεί στις σύγχρονες ανάγκες των εργαζομένων

Συμφωνώ: 67% Συμφωνώ: 36%

42% 30% 6% Διαφωνώ απόλυτα

13%

10%

Διαφωνώ κάπως

13%

18%

Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ Μη-μέλη συντεχνίας

0%

22%

Συμφωνώ κάπως

23% 14%

Συμφωνώ απόλυτα

9%

1% ΔΓ/ ΔΑ

Μέλη συντεχνίας

Ερ7. Σε ποιο βαθμό συμφωνείτε ή διαφωνείτε με τις ακόλουθες δηλώσεις σχετικά με τις συντεχνίες; Βάση: Όλο το δείγμα

16

Εικόνα συντεχνιακού κινήματος Οι συντεχνίες επηρεάζουν θετικά στην διαμόρφωση μιας πιο δίκαιης κοινωνίας

Συμφωνώ: 74% Συμφωνώ: 50%

46% 21%

16% 4% Διαφωνώ απόλυτα

11%

28%

22%

16%

28%

5%

Διαφωνώ κάπως

2% Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ Μη-μέλη συντεχνίας

Συμφωνώ κάπως

Συμφωνώ απόλυτα

ΔΓ/ ΔΑ

Μέλη συντεχνίας

Οι συντεχνίες σήμερα δεν διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο

14%

25%

23%

22% 15%

16%

27%

15%

Συμφωνώ: 39% Συμφωνώ: 52%

27% 12% 3%

Διαφωνώ απόλυτα

Διαφωνώ κάπως

Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ Μη-μέλη συντεχνίας

0%

Συμφωνώ κάπως

Συμφωνώ απόλυτα

1%

ΔΓ/ ΔΑ

Μέλη συντεχνίας

Ερ7. Σε ποιο βαθμό συμφωνείτε ή διαφωνείτε με τις ακόλουθες δηλώσεις σχετικά με τις συντεχνίες; Βάση: Όλο το δείγμα

17

Εικόνα συντεχνιών ΠΕΟ 0.49814383 ΣΕΚ 8504054 0.40111947 8148328

Αγωνίζεται αποτελεσματικά για τα0.59628770 δικαιώματα των εργαζομένων 3016246 0.48723897 9118333

ΠΕΟ

Καμιά ΔΓ 0.19308585 ΔΕΟΚ 0.15015371 3083874 0.10648491 9895367 6609251

0.4

ΣΕΚ

0.315

ΔΕΟΚ Καμιά ΔΓ

Σύνολο

ΠΕΟ 0.50627319 ΣΕΚ 2081193 0.41450984

Μέλη συντεχνιών

0.2075

0.09 Μη-μέλη συντεχνιών

Προβάλλει αιτήματα με βάση τις0.58004640 ανάγκες των εργαζομένων

9922552

Καμιά ΔΓ ΔΕΟΚ 0.17559455 0.15532483 0.12647621 5766278 0580539 4258097

Σύνολο

0.24

0.14617169 0.12296983 0.09280742 37355 7587008 45939679

3712302 0.49651972 157773

ΠΕΟ

ΣΕΚ

ΔΕΟΚ

Καμιά

ΔΓ

0.4325 0.3325

0.15545243 0.12064965 6194896 0.11368909 1972158 5127611 Μέλη συντεχνιών

Ερ11. Σε ποια ή ποιες από τις ακόλουθες συντεχνίες ΠΕΟ, ΣΕΚ ή ΔΕΟΚ πιστεύετε ότι ταιριάζει περισσότερο το χαρακτηριστικό...; Βάση: Όλο το δείγμα

0.19

0.2375

0.0975 Μη-μέλη συντεχνιών

18

Εικόνα συντεχνιών ΠΕΟ 0.718100342 64829

Συντεχνία γνωστή για τους0.758700696 εργατικούς αγώνες της 055688

0.6775

ΠΕΟ ΣΕΚ 0.315435026 79514

ΔΓ ΔΕΟΚ Καμιά 0.101412418 0.054272042 0.053822504 437145 1910453 6314815

ΣΕΚ ΔΕΟΚ

0.375870069 60557 0.255

Καμιά

0.062645011 0.060324825 0.051044083 6009284 9860792 5266824

ΔΓ

Σύνολο

Μέλη συντεχνιών

0.1425 0.0450.0575 Μη-μέλη συντεχνιών

0.610208816 Πιο κοντά στους εργαζόμενους

ΠΕΟ 0.546532378 008998

705342

ΣΕΚ 0.345024301 108734 ΔΕΟΚ Καμιά ΔΓ 0.163359460 0.143516224 0.125210844 60121208469 302155

ΠΕΟ ΣΕΚ ΔΕΟΚ Καμιά ΔΓ

Σύνολο

0.440835266 821348

0.48 0.32

0.129930394 0.0974477950.092807424 431555 8236664 5939679 Μέλη συντεχνιών

Ερ11. Σε ποια ή ποιες από τις ακόλουθες συντεχνίες ΠΕΟ, ΣΕΚ ή ΔΕΟΚ πιστεύετε ότι ταιριάζει περισσότερο το χαρακτηριστικό...; Βάση: Όλο το δείγμα

0.1025

0.15

0.2075

Μη-μέλη συντεχνιών

19

Το μέλλον των συντεχνιών Απαιτούμενη εξέλιξη

Για να είναι αποτελεσματικές μελλοντικά πρέπει να…

Να προσαρμοστούν στις ανάγκες των νέων εργαζομένων

50% 56%

Να ενημερώνουν καλύτερα τους εργαζόμενους για τα δικαιώματα τους

ΔΓ/ΔΑ/Τίποτε

50%

46%

Ταμεία προνοίας

22%

43%

27% 13% 14% 1% 2%

Να είναι με το μέρος των εργαζομενων κα 0% όχι των εργοδοτών 1%

Μέλη συντεχνιών

53%

Καλύτερες συντάξεις

44%

Να δραστηριοποιούνται περισσότερο σε κοινωνικά θέματα

Άλλο

75%

60%

48%

Να αξιοποιήσουν περισσότερο την τεχνολογία και τα ψηφιακά μέσα

Μη-μέλη συντεχνιών

Αύξηση μισθών

54% 41%

Να συνεργάζονται περισσότερο μεταξύ τους

Να απεξαρτηθούν από τα κόμματα

Μελλοντικές προτεραιότητες συντεχνιών

1% 2% 0% 1%

Βάση: Όλο το δείγμα Ερ12. Κατά τη γνώμη σας, πως πρέπει να εξελιχθούν οι συντεχνίες για να διαδραματίζουν το ρόλο τους και να είναι αποτελεσματικές στο μέλλον;

Υγειές, εργασιακό περιβάλλον

47% 38%

Διευκολύνσεις σε νέους γονείς

27% 40%

21%

Μείωση ωρών εργασίας Αύξηση άδειας ανάπαυσης

26%

10% 15%

Μη-μέλη συντεχνιών Μέλη συντεχνιών

Ερ21. Βλέποντας μπροστά, ποιες πιστεύετε ότι πρέπει να είναι οι προτεραιότητες των συντεχνιών;

20

Μεθοδολογία Ποιοτικής Έρευνας Ποιοτική έρευνα: Μέθοδος διεξαγωγής: Ομαδικές συζητήσεις διάρκειας 2 ωρών Οδηγός συζήτησης: Η συλλογή δεδομένων διεξήχθη με τη χρήση οδηγού συζήτησης Δείγμα: 4 ομάδες, με 8-9 συμμετέχοντες ανά ομάδα Δομή ομάδων: • 1η ομάδα: Μη-οργανωμένοι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα και ευρύτερο δημόσιο τομέα, ηλικίας 20-40 χρονών • 2η ομάδα: Μη-οργανωμένοι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα και ευρύτερο δημόσιο τομέα, ηλικίας 41-60 χρονών • 3η ομάδα: Εργαζόμενοι, οργανωμένοι στην ΠΕΟ, ΣΕΚ ή ΔΕΟΚ, ηλικίας 20-40 χρονών • 4η ομάδα: Εργαζόμενοι, οργανωμένοι στην ΠΕΟ, ΣΕΚ ή ΔΕΟΚ, ηλικίας 41-60 χρονών Περίοδος διεξαγωγής: Οι ομάδες διεξήχθησαν στις 22 και 23 Οκτωβρίου 2025.

21

Αποτελέσματα Ποιοτικής Έρευνας

22

Εικόνα Συντεχνιών Αυθόρμητοι συσχετισμοί

Μεταξύ των νεαρότερων εργαζομένων που δεν είναι μέλη συντεχνιών, οι συντεχνίες συνδέονται πρώτιστα με αντιπροσώπευση των εργαζομένων, χωρίς οποιεσδήποτε αρνητικές αναφορές. Μεταξύ εργαζομένων 41-60 χρονών που δεν είναι μέλη συντεχνιών, ενώ κάποιοι συνδέουν θετικά τις συντεχνίες με την προάσπιση εργατικών δικαιωμάτων, άλλοι αρνητικά βρίσκουν ότι οι συντεχνίες δεν εξυπηρετούν πραγματικά τα συμφέροντά των εργαζομένων ή επιλεκτικά επιλέγουν που θα βοηθήσουν.

Ποιοτική έρευνα Βάση: Όλο το δείγμα

Τι έρχεται πρώτα στο μυαλό σας όταν ακούτε «Εργατική Συντεχνία»;

Μεταξύ μελών συντεχνιών ηλικίας 20-40 χρονών παρατηρείται μια τάση διασύνδεσης συντεχνιών με ‘περασμένα μεγαλεία’. Οι συντεχνίες δεν είναι τόσο διεκδικητικές όσο στο παρελθόν, που πέτυχαν και τις μεγαλύτερες τους κατακτήσεις. Τα μέλη συντεχνιών ηλικίας 41-60 χρονών αυθόρμητα παρουσιάζουν τις συντεχνίες ως τον μηχανισμό μέσω του οποίου οι εργαζόμενοι διαβουλεύονται και απαιτούν τα δικαιώματα τους. Η συντεχνία είναι η οντότητα που στέκεται μπροστά από τον εργαζόμενο απέναντι από τους εργοδότες.

23

Οργάνωση σε συντεχνία Λόγοι οργάνωσης Λόγοι οργάνωσης σε συντεχνία Αίσθημα ασφάλειας: • • •

Προστασία από αυθαίρετες απολύσεις Προστασία από αυθαίρετες μειώσεις απολαβών Διασφάλιση ότι κάποιος θα σταθεί δίπλα από τον εργαζόμενο και θα διεκδικήσει τα δικαιώματα του.

Ύπαρξη συλλογικών συμβάσεων Σε τομείς όπου υπάρχουν κλαδικές συλλογικές συμβάσεις υπάρχει ψηλή συμμετοχή σε συντεχνίες. Εργασία σε χώρους με ψηλή συμμετοχή Νέο-προσληφθέντες σε χώρους όπου οι υπόλοιποι εργαζόμενοι είναι ήδη σε συντεχνία, ακολουθούν τους συναδέλφους τους. Υπάρχει το αίσθημα του «έκανα ότι κάνουν και οι υπόλοιποι», αλλά δεν είναι καθαρό εάν αυτό γίνεται για προάσπιση δικαιωμάτων ή για να μην ξεχωρίσουν αρνητικά από το σύνολο.

Ποιοτική έρευνα Βάση: Οργανωμένοι

24

Οργάνωση σε συντεχνία Λόγοι οργάνωσης Λόγοι οργάνωσης σε συντεχνία Μισθολογικές διεκδικήσεις Οι μισθολογικές διεκδικήσεις ως λόγος εγγραφής σε συντεχνία αναφέρονται σε μεγαλύτερο βαθμό από πιο νεαρά άτομα. Το επίπεδο μισθολογικών απολαβών φαίνεται να είναι μεγαλύτερο κίνητρο για συμμετοχή σε συντεχνία μεταξύ των νεαρότερων ηλικιακών στρωμάτων. Ταμεία προνοίας Η πρόσβαση σε ταμεία προνοίας που παρέχει η συμμετοχή σε συντεχνίες είναι κάτι που απολαμβάνουν όλα τα μέλη. Λίγοι όμως είναι αυτοί που προβάλλουν τα ταμεία προνοίας ως λόγο που οδήγησε στην οργάνωση σε συντεχνία. Για τα άτομα αυτά όμως, τα ταμεία προνοίας ήταν ένα από τα κύρια κίνητρα οργάνωσης σε συντεχνία. Άλλα ωφελήματα Τα επιπρόσθετα ωφελήματα που προσφέρουν οι συντεχνίες, λειτουργούν περισσότερο ως επιπρόσθετη επιβράβευση, παρά ως κίνητρο συμμετοχής. Αναφέρονται κυρίως από πιο ηλικιωμένα μέλη συντεχνιών και αφορούν στην πρόσβαση σε συντεχνιακούς ιατρούς και φαρμακεία (παροχή της οποίας η σημαντικότητα μειώθηκε με την εφαρμογή του ΓΕΣΥ), καθώς και πρόσβαση σε εξοχικές κατοικίες και επιδότηση διακοπών. Παρόλο που μπορεί να μην αποτελούν τον κινητήριο μοχλό εγγραφής, σίγουρα έχουν σημασία και μπορεί να επηρεάσουν μάλιστα την επιλογή συντεχνίας. Ποιοτική έρευνα Βάση: Οργανωμένοι

25

Συμμετοχή Λόγοι οργάνωσης

Αν ήσασταν ξανά στην αρχή, θα οργανωνόσασταν και πάλι σε συντεχνία;

Η συντριπτική πλειοψηφία συμφωνεί ότι εάν βρισκόταν και πάλι στην αρχή της επαγγελματικής σταδιοδρομίας θα επέλεγε ξανά να οργανωθεί σε συντεχνία.

NAI

Το αίσθημα ασφάλειας και προστασίας που προσφέρει μια συντεχνία, η πρόσβαση σε συλλογικές συμβάσεις, τα κεκτημένα και οι μισθολογικές αυξήσεις που έχουν επιτευχθεί, η παροχή ταμείων προνοίας και η πρόσβαση σε ωφελήματα όπως οι εξοχικές κατοικίες, είναι οι κύριες παράμετροι που θα ωθούσαν και πάλι την οργάνωση σε συντεχνία.

?

Ποιοτική έρευνα Βάση: Οργανωμένοι

Ένας μικρός αριθμός οργανωμένων σε συντεχνία εκφράζει ενδοιασμούς ως προς το κατά πόσο θα εγγράφονταν ξανά σε συντεχνία. Οι ενδοιασμοί αυτοί προκύπτουν από το γεγονός ότι κάποιες διεκδικήσεις είναι χρονοβόρες και δεν έχουν πάντοτε επιτυχές αποτέλεσμα.

26

Συμμετοχή

Λόγοι μη-οργάνωσης σε συντεχνία Αντίσταση εργοδότη Υπάρχουν εργοδότες που δεν θέλουν τους υπαλλήλους τους να είναι οργανωμένοι σε συντεχνία. Αυτό στην πράξη δημιουργεί δύο κατηγορίες εργοδοτών: •

•

Οι εργοδότες που αποτρέπουν την οργάνωση σε συντεχνιες προσφέροντας ωφελήματα: • Στην κατηγορία αυτή βρίσκονται εταιρείες, που αν και προσλαμβάνουν με βάση ατομικά συμβόλαια, παρέχουν στους υπαλλήλους ένα ικανοποιητικό πακέτο μισθοδοσίας και ωφελημάτων. Στην αντίληψη των εργαζόμενων, το πακέτο αυτό είναι ανάλογο του τι θα λάμβαναν εάν στον χώρο εργασίας τους υπήρχαν συντεχνίες, οπότε δεν νιώθουν ότι η συμμετοχή σε συντεχνία θα τους πρόσφερε κάτι επιπρόσθετο. Οι εργοδότες που εκδικητικά στοχοποιούν προσπάθειες οργάνωσης σε συντεχνίες και διεκδίκησης εργασιακών δικαιωμάτων: • Οι εργαζόμενοι σε κάποιες εταιρείες νιώθουν ότι οι εργοδότες τους εκμεταλλεύονται και ενεργά αποτρέπουν την οργάνωση τους. Το θέμα αυτό παρουσιάζεται στο λιανικό εμπόριο (καταστήματα/ υπεραγορές) και σε υπηρεσίες, όπως οι εταιρείας ασφάλειας. Εδώ, οι εργαζόμενοι που σηκώνουν φωνή και διεκδικούν, μπαίνουν στο στόχαστρο του εργοδότη, περιθωριοποιούνται και άμεσα (τερματισμός ατομικού συμβολαίου) ή έμμεσα (μείωση ωρών εργασίας για part-timers, δυσμενή ωράριο σε χώρους με βάρδιες, σπασμένο ωράριο) οδηγούνται σε τερματισμό της απασχόλησης.

• Στο θέμα των ‘εργοδοτών που στοχοποιούν προσπάθειες οργάνωσης’ τα μη-μέλη συντεχνιών εναποθέτουν ευθύνη και στις συντεχνίες. Εργαζόμενοι σε εταιρείες του λιανικού εμπορίου αναφέρουν ότι οι συντεχνίες παρόλο που γνωρίζουν για τις δυσμενείς συνθήκες εργασίας εκεί, δεν προσεγγίζουν τους εργαζόμενους για να τους οργανώσουν. Υποστηρίζουν ότι οι συντεχνίες μένουν μακριά, λόγω του πολιτικού και οικονομικού υπόβαθρου που έχουν οι εταιρείες αυτές.

Ποιοτική έρευνα, Βάση: Μη-οργανωμένοι

27

Συμμετοχή

Λόγοι μη-οργάνωσης

Μέγεθος εταιρείας/ περιορισμένο εργατικό δυναμικό Σε χώρους με περιορισμένο αριθμό υπαλλήλων και όπου η εταιρεία είναι μικρού μεγέθους, υπάρχει η αντίληψη ότι δεν υπάρχει χώρος για συντεχνία. Οι εργαζόμενοι δεν έτυχαν προσέγγισης από κάποια συντεχνία για να οργανωθούν και δεν φαίνεται να είναι καλά ενήμεροι ως προς το τι δικαιούνται και τι δεν δικαιούνται να κάνουν. Η οργάνωση σε συντεχνία δεν είναι κάτι που είχαν υπόψη ότι μπορούσαν να κάνουν και ότι θα τους επέφερε οφέλη.

Αντιλήψεις ότι οι συντεχνίες δεν προσφέρουν κάτι ουσιώδες/ δεν είναι αξιόπιστες/ δεν τολμούν να έρθουν σε ρήξη με το μεγάλο κεφάλαιο Είτε από το στόμα τρίτων, είτε από προσωπική εμπειρία κάποιοι έχουν αρνητική εικόνα για την αποτελεσματικότητα των συντεχνιών. Κάποιοι αναφέρουν παραδείγματα κακής διαχείρισης περιστατικών από συντεχνίες που έτυχαν σε γνωστούς, και βλέπουν ότι κεκτημένα του συνδικαλιστικού κινήματος χάνονται. Αρκετά παράπονα καταγράφονται για τα ‘σπασμένα’ οκτάωρα σε κάποιες περιπτώσεις και τα συνεχόμενα οκτάωρα σε άλλες.

Ποιοτική έρευνα Βάση: Μη-οργανωμένοι

28

Συμμετοχή

Επίδραση στην εργασία Εάν μπαίνατε σε συντεχνία…

Ποια η επίδραση στην σχέση με τον εργοδότη σας;

Οι αναμενόμενες αντιδράσεις του εργοδότη τους εάν τον ενημέρωναν ότι έχουν ενταχθεί σε συντεχνία καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα. Κάποιοι που βρίσκονται σε χώρους, όπου ήδη υπάρχουν και άλλα μέλη συντεχνίας ή υπάρχει μεγάλος αριθμός υπαλλήλων και ένας στους τόσους δεν θα κάνει διαφορά, πιστεύουν ότι το να ενταχθούν σε συντεχνία δεν θα επηρεάσει τη σχέση με τον εργοδότη τους. Δεν θα αλλάξει κάτι δραστικό. Στην άλλη πλευρά του φάσματος υπάρχουν οι εργαζόμενοι που νιώθουν ότι η διευθυντική ομάδα της εταιρείας τους αντιτίθεται στην παρουσία συντεχνιών στο χώρο εργασίας και θα αντιδρούσε ιδιαίτερα αρνητικά εάν συνέβαινε κάτι τέτοιο. Πιστεύουν ότι η οργάνωση των εργαζομένων σε συντεχνία θα συνεπαγόταν με αύξηση του κόστους για τον εργοδότη, ο οποίος θα προσπαθούσε να σταματήσει την εργοδότηση τους.

Ποια η επίδραση στις απολαβές;

Ποιοτική έρευνα Βάση: Μη-οργανωμένοι

Οι μη-οργανωμένοι εργαζόμενοι εκφράζουν δυσπιστία, κατά πόσο η οργάνωση σε συντεχνία θα έχει θετική επίδραση στις απολαβές τους. Κάποιοι βλέπουν ότι πιθανό να τους ωφελήσει, εάν επωφεληθούν της ΑΤΑ, αλλά οι περισσότεροι εκφράζουν επιφύλαξη στην αποτελεσματικότητα των συντεχνιών στην αύξηση των απολαβών.

29

Το συνδικαλιστικό κίνημα σήμερα Υφιστάμενος ρόλος

Τόσο οι οργανωμένοι όσο και οι μη-οργανωμένοι θεωρούν ότι οι εργατικές συντεχνίες έχουν ρόλο και πρέπει να συνεχιστεί η λειτουργία τους. Η άποψη αυτή βασίζεται σε δύο ομάδες παραμέτρων: Παράμετροι που σχετίζονται με την διαχρονική προσφορά των συντεχνιών:

Παράμετροι που σχετίζονται με το μεταβαλλόμενο εργασιακό περιβάλλον:

•

•

• • • • • • • •

Δύναμη σε αριθμούς, που αυξάνει την διαπραγματευτική δύναμη της εργατικής πλευράς. Ασφάλεια στην εργασία/ προστασία από αυθαίρετες απολύσεις Συμβουλευτική υποστήριξη σε θέματα μισθοδοσίας και συνθήκων εργασίας. Έλεγχος συνθηκών σε χώρους εργασίας Νομική εκπροσώπηση Πρόσβαση σε αναπαυτήρια και επιδότηση διακοπών Ενημέρωση για εργατικά θέματα Ταμεία προνοίας Συντεχνιακά φαρμακεία

Ποιοτική έρευνα Βάση: Όλο το δείγμα

•

•

Τα εργατικά κεκτημένα βρίσκονται υπό πολιορκία: Αρκετοί νιώθουν ότι κεκτημένα που αφορούν το ωράριο και τις μισθολογικές απολαβές χάνονται με την πάροδο του χρόνου. Αυτά που έχουν ήδη κερδηθεί πρέπει τώρα να τύχουν υπεράσπισης από τις συντεχνίες. Η άνοδος των ατομικών συμβολαίων: Οι περισσότεροι εργαζόμενοι δεν βλέπουν τα ατομικά συμβόλαια ως μια νέα μορφή εργοδότησης, αλλά ως ένα όπλο των εργοδοτών για να επιβάλουν τους δικούς τους όρους εργοδότησης. Οι συντεχνίες είτε μέσω διαβουλεύσεων με τον εργοδότη, είτε μέσω κλαδικών συλλογικών συμβάσεων προσφέρουν ένα αντίβαρο για προστασία των δικαιωμάτων του εργαζόμενου. Η αύξηση της εργοδότησης με μερική απασχόληση: Αρκετοί εργοδότες στους τομείς του λιανικού εμπορίου και των υπηρεσιών εργοδοτούν προσωπικό υπό καθεστώς μερικής απασχόληση. Αυτό τους επιτρέπει να περιορίσουν τις απολαβές του προσωπικού, ικανοποιώντας τις ανάγκες της εταιρείας σε ανθρώπινο δυναμικό σε περιόδους αυξημένου φόρτου εργασίας. Αυτό οδηγεί σε διακεκομμένα ημερήσια ωράρια και ασταθή ωράρια εργασίας. Αυτή η μορφή απασχόλησης προβληματίζει ιδιαίτερα και όσοι εργάζονται υπό τέτοιο καθεστώς αναμένουν από τις συντεχνίες καλύτερη ρύθμιση.

30

Το συνδικαλιστικό κίνημα σήμερα Προσέλκυση νέων μελών

Τι πρέπει να κάνει μια συντεχνία για να προσελκύσει νέα μέλη:

Κατά τα λεγόμενα των συμμετεχόντων, αυτά είναι τα δύο σημαντικότερα θέματα που απασχολούν τους εργαζόμενους. Μία συντεχνία που θέλει να προσελκύσει μέλη, πρέπει να έχει έτοιμες απαντήσεις πως θα επιτύχει αυτούς τους δύο στόχους.

Πρέπει να πείσει για την ανάγκη συμμετοχής: • • • •

Πρέπει να είναι σε θέση να πείσει ότι μπορεί να προσφέρει ασφάλεια της θέσης εργασίας Πρέπει να είναι σε θέση να πείσει ότι μπορεί να προσφέρει βελτίωση των απολαβών Πρέπει να βελτιώσει την αξιοπιστία της, με ειλικρινή συζήτηση και όχι κενές υποσχέσεις. Πρέπει να επανακτήσει τον αγωνιστικό της χαρακτήρα και να μεταδώσει αίσθημα ότι βρίσκεται δίπλα στον εργαζόμενο.

Μπορεί να προσφέρει απτά ωφελήματα το οποία θα δελεάσουν: • • • • •

Προσπάθειες για 4ήμερη εργασία Πρόσβαση σε τουριστικά καταλύματα και επιχορηγημένα πακέτα διακοπών Παροχή καλύψεων που δεν προσφέρονται από ΓΕΣΥ (οδοντίατρους, έξοδα για γυαλιά οράσεως) Πρόσβαση σε ιατρούς με ειδικότητες για τους οποίους υπάρχει μεγάλη περίοδος αναμονής μέσω ΓΕΣΥ Συντεχνιακά βρεφοκομία και νηπιαγωγεία

Πρέπει να εκμοντερνιστεί στον τρόπο επικοινωνίας:

Ποιοτική έρευνα Βάση: Όλο το δείγμα

• • •

Διευρυμένη χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης Παρουσία σε κοινωνικά δρώμενα/ και εκδηλώσεις που στοχεύουν νεαρούς Αποτελεσματικότερη επικοινωνία δικαιωμάτων εργαζομένων/ ωφελημάτων οργανωμένων 31

Το μέλλον των συντεχνιών Προτεραιότητες

Ποιες πρέπει να είναι οι προτεραιότητες των συντεχνιών σήμερα;

• • • • • • •

Με ποιο έντονο χρώμα οι προτεραιότητες στις οποίες εστιάζεται η προσοχή των εργαζομένων. Ποιοτική έρευνα Βάση: Όλο το δείγμα

• • • • • •

Αύξηση μισθών. Θεσμοθέτηση κατώτατου μισθού ανά κλάδο. ΑΤΑ για όλους Αύξηση συντάξεων ιδιωτικού τομέα στο επίπεδο που βρίσκονται οι συντάξεις του δημοσίου. Το χάσμα μεταξύ των δύο είναι τεράστιο, καθώς οι συντάξεις του ιδιωτικού τομέα είναι πολύ χαμηλές. Θεσμοθέτηση της μη-ελαστικότητας στο 8ωρο. Προφύλαξη εργαζομένων από διακεκομμένα ωράρια. Καλύτερος έλεγχος χώρων εργασίας για διασφάλιση της ασφάλειας και των υγιεινών συνθηκών εργασίας. Θεσμοθέτηση ηλικίας αφυπηρέτησης ανάλογα με τα χρόνια εργασίας και το είδος επαγγέλματος. Διεύρυνση αυτού που εφαρμόζεται για αστυνομικούς και στρατιωτικούς και στον ιδιωτικό τομέα. Καλύτερη προστασία εργαζομένων υπό καθεστώς μερικής απασχόλησης. Αύξηση αφορολόγητου εισοδήματος Αύξηση του επιδόματος τέκνου Αύξηση της φοροαπαλλαγής για τέκνα Καλύτερη ενημέρωση εργαζομένων για τα δικαιώματα τους Μελέτη του πως η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει την εργοδότηση και εξεύρεση τρόπων αντιμετώπισης της αναμενόμενης μείωσης θέσεων εργασίας 32

Συντεχνιακοί εκπρόσωποι Η πλειοψηφία των εργαζομένων που ανήκουν σε συντεχνία γνωρίζουν προσωπικά τον συντεχνιακό τους εκπρόσωπό, τον βλέπουν επί τακτικής βάσης και έχουν τα στοιχεία επικοινωνίας του σε περίπτωση που συμβεί κάτι. Όταν υπάρχει συχνή και συστηματική επικοινωνία, οι χαρακτηρισμοί της σχέσης με τον συντεχνιακό εκπρόσωπό είναι πολύ θετικοί και αυτό ισχύει για τους συνδικαλιστές και των δύο μεγάλων συντεχνιών. Όταν όμως η επικοινωνία δεν είναι συστηματική ή δεν υπάρχει ανταπόκριση, η εικόνα του αντιπροσώπου δεν είναι και τόσο θετική.

Καλός εκπρόσωπος = Αποτελεσματική συντεχνία

Η σχέση με τον συντεχνιακό εκπρόσωπο επιδρά άμεσα στην εικόνα που οι εργαζόμενοι έχουν για τη συντεχνία τους. Το πόσο κοντά στο πλευρό των εργαζομένων βρίσκεται μια συντεχνία και το πόσο δυναμικά διεκδικεί τα αιτήματα τους, είναι κάτι το οποίο το βιώνουν μέσα από τη σχέση με τον εκπρόσωπο. Δεν υπάρχει κάποιος που να υποστηρίζει ότι ο εκπρόσωπος του δεν είναι αποτελεσματικός, αλλά η συντεχνία του είναι αποτελεσματική. Οι αδυναμίες του αντιπροσώπου αντανακλούν αρνητικά στη συντεχνία και σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσουν και στην εντύπωση ότι όλες οι συντεχνίες είναι αναποτελεσματικές. Τονίζεται ότι, συζητώντας το τι καθιστά μια συντεχνία αποτελεσματική, αρκετοί εργαζόμενοι εντοπίζουν ότι το ζητούμενο δεν είναι η πλήρης επίτευξη των αιτημάτων, το ζητούμενο είναι να νιώσεις ότι πραγματικά ο εκπρόσωπος σου και κατ’ επέκταση η συντεχνία σου, θα πολεμήσουν για εσένα. Εάν ο εκπρόσωπος είναι κοντά τους και διεκδικεί, τότε και η συντεχνία φαίνεται αποτελεσματική. Εάν ο εκπρόσωπος είναι απών και αδιάφορος για τα ζητήματα τους, η αρνητική αυτή σχέση μεταφράζεται σε αρνητική εικόνα για τη συντεχνία.

33