Συνεδρία Γ.Σ. ΠΕΟ
YOUR VOICE, YOUR RIGHTS
Το θέμα της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης θα συζητηθεί στη διευρυμένη συνεδρία του Γ.Σ. τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου στις 3.15 μ.μ. στο ΕΤΚΑ ΠΕΟ στη Λευκωσία
The English-language page of Workers’ Step is dedicated to migrant workers in Cyprus. It provides news on labour issues that directly affect them, information about their rights and updates on PEO’s positions and activities page 7
ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026 | #3431 | €0,70
ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΌ ΣΥΜΒΟΎΛΙΟ ΤΗΣ ΠΕΟ Η ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΉ ΜΕΤΑΡΡΎΘΜΙΣΗ Η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση και οι σοβαρές εκκρεμότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν θα απασχολήσουν τη διευρυμένη συνεδρία του Γενικού Συμβουλίου της ΠΕΟ τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, στις 3.15 μ.μ., στην αίθουσα συνεδριάσεων της ΕΤΚΑ ΠΕΟ στη Λευκωσία. Η συνεδρία πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση επισπεύδει τις διαδικασίες για την προώθηση της μεταρρύθμισης, με στόχο την εφαρμογή της από την 1η Ιανουαρίου 2027, ενώ παραμένουν ανοικτά σημαντικά ζητήματα που αφορούν την επάρκεια των συντάξεων και την προστασία των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων. Η ΠΕΟ ξεκαθαρίζει ότι η συναίνεσή της στην κυβερνητική πρόταση δεν είναι δεδομένη, αλλά θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα ληφθούν υπόψη οι συγκεκριμένες ενστάσεις και εισηγήσεις της. Βασική επιδίωξη της Ομοσπονδίας είναι η ουσιαστική βελτίωση των χαμηλών συντάξεων, χωρίς να δημιουργηθούν νέες αδικίες σε βάρος των σημερινών εργαζομένων, οι οποίοι θα είναι οι αυριανοί συνταξιούχοι. Η Γ.Γ. της ΠΕΟ, Σωτηρούλα Χαραλάμπους, έχει υπογραμμίσει ότι η μεταρρύθμιση ξεκίνησε με στόχο την αντιμετώπιση της φτώχειας των συνταξιούχων και δεν μπορεί να καταλήξει σε δυσμενέστερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης για τις επόμενες γενιές. Για την ΠΕΟ, η τελική πρόταση πρέπει να διασφαλίζει αξιοπρεπές συνταξιοδοτικό εισόδημα, να διορθώνει τις υφιστάμενες αδικίες και να προστατεύει τα δικαιώματα των ασφαλισμένων. Οι διαφορές ανάμεσα στις κυβερνητικές προτάσεις και τις θέσεις των συνδικαλιστικών οργανώσεων αναδείχθηκαν εκ νέου στην
πρόσφατη συνεδρία του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος. Στο επίκεντρο βρέθηκε το Σχέδιο Στήριξης Συνταξιούχων με Χαμηλά Εισοδήματα, με τις συντεχνίες να ζητούν αύξηση του εισοδηματικού ορίου από τα €910 στα €1.130, ποσό που αντιστοιχεί, σύμφωνα με τις θέσεις τους, στο όριο της φτώχειας βάσει στοιχείων της Στατιστικής Υπηρεσίας. Η κυβέρνηση διατηρεί προς το παρόν το όριο στα €910, ενώ ο Υπουργός Εργασίας, Μαρίνος Μουσιούττας, δεν ανακοίνωσε διορθωτικά
Χωρίς ουσιαστική κατάληξη παραμένει και το ζήτημα της μείωσης κατά 12% στις συντάξεις όσων επιλέγουν να συνταξιοδοτηθούν στο 63ο έτος. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις επανέφεραν τις προτάσεις τους, ωστόσο η κυβέρνηση παρέπεμψε εκ νέου το θέμα στην αξιολόγηση των οικονομικών δυνατοτήτων του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων και του κράτους. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΗ ΣΕΛ. 3
Η ακρίβεια εξανεμίζει μισθούς και συντάξεις
Πορεία για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία Aύριο Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, με συγκέντρωση στα γραφεία της ΠΕΟ στις 5 μ.μ. Πορεία με στόχο την ανάδειξη της σημασίας της ασφάλειας και υγείας στους χώρους εργασίας διοργανώνει η ΠΕΟ αύριο Πέμπτη 22 Οκτωβρίου. Η συγκέντρωση θα πραγματοποιηθεί στις 5 το απόγευμα στα γραφεία της ΠΕΟ, από όπου θα ξεκινήσει η πορεία. Ομιλήτρια στη συγκέντρωση θα είναι η Γ.Γ. της ΠΕΟ, Σωτηρούλα Χαραλάμπους. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην προσπάθεια για ενίσχυση της ευαισθητοποίη-
μέτρα, επικαλούμενος το οικονομικό κόστος και παραπέμποντας σε νέα αναλογιστική εξέταση. Η ΠΕΟ επιμένει ότι η ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων πρέπει να είναι άμεση και ουσιαστική. Διαφωνεί, παράλληλα, με την πρόταση για παραχώρηση των αυξήσεων σε πέντε δόσεις, τονίζοντας ότι η στήριξη των ανθρώπων που δυσκολεύονται να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες δεν μπορεί να μετατίθεται σε βάθος χρόνου.
σης γύρω από την προστασία της ζωής και της υγείας των εργαζομένων, καθώς και για την ανάδειξη της ανάγκης λήψης ουσιαστικών μέτρων πρόληψης των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών κινδύνων.
Η ακρίβεια συνεχίζει να καλπάζει, πιέζοντας ασφυκτικά τα νοικοκυριά και εξανεμίζοντας την αγοραστική δύναμη εργαζομένων και συνταξιούχων. Το αυξημένο κόστος των βασικών αγαθών, του ηλεκτρικού ρεύματος, των καυσίμων, της θέρμανσης, της στέγασης και των φαρμάκων καθιστά ολοένα δυσκολότερη την κάλυψη ακόμη και των στοιχειωδών αναγκών, ιδιαίτερα για τις οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα. Την ώρα που οι καθημερινές δαπάνες αυξάνονται, οι μισθοί και οι συντάξεις αδυνατούν να ανταποκριθούν στις πραγματικές ανάγκες διαβίωσης, αναδεικνύοντας την επιτακτική ανάγκη για ουσιαστικά και μόνιμα μέτρα στήριξης. Η ΠΕΟ έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για την ανακούφιση των νοικοκυριών και την προστασία των εισοδημάτων, ενώ η ΕΚΥΣΥ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις ολοένα μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι συνταξιούχοι, ιδιαίτερα οι χαμηλοσυνταξιούχοι. Η ΠΕΟ θέτει στο επίκεντρο των διεκδικήσεών της τη μονιμοποίηση μέτρων που μειώνουν το κόστος διαβίωσης, την ενίσχυση
των κοινωνικών παροχών, την προστασία των μισθών από την ακρίβεια και τη δικαιότερη κατανομή του πλούτου. Τονίζει ότι η αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους ζωής δεν μπορεί να εξαντλείται σε προσωρινές παροχές, αλλά απαιτεί μια ολοκληρωμένη πολιτική με διάρκεια και ουσιαστικό αντίκρισμα στην καθημερινότητα των λαϊκών στρωμάτων. Συγκεκριμένα, η ΠΕΟ απαιτεί μόνιμη μείωση του κόστους του ηλεκτρισμού, με μονιμοποίηση της μείωσης του ΦΠΑ στο 5% και αυτόματη ένταξη όλων των δικαιούχων στη διατίμηση 08, ουσιαστική ελάφρυνση από το κόστος των καυσίμων, με τερματισμό της διπλής φορολογίας στα καύσιμα, στήριξη των νοικοκυριών για τη θέρμανση, με επιδότηση βάσει εισοδηματικών κριτηρίων και μείωση του φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης, όπως ισχύει και στα καύσιμα κίνησης, αύξηση και τιμαριθμοποίηση των κοινωνικών επιδομάτων, όπως το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, καθώς και βελτίωση των εισοδηματικών ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΗ ΣΕΛ. 3
2
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ | ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026
«ΕΥΤΖΙΕΣ-ΤΙΜΑΣΙΕΣ-ΟΡΚΟΙ», το νέο βιβλίο του Αντώνη Λαζάρου Παρουσίαση στις 23 Οκτωβρίου 2026 Κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο, 7ο στη σειρά: «Ευτζ̌ές – τιμασ̌ιές – όρκοι», 175 σελίδων, το οποίο έχει να δώσει και να προσφέρει στη διαφύλαξη και διάδοση της παράδοσής μας. Είναι ένα παιδαγωγικό και γλωσσικό δοκίμιο που μεταφέρει στον γραπτό λόγο τις παραδόσεις του λαού, οι οποίες μεταδίδονται από στόμα σε στόμα. Αποτυπώνει γραπτώς τα συναισθήματα, τις εμπειρίες και την πολιτισμική συνέχεια του τόπου μας, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι εξέφραζαν τις επιθυμίες τους, την αγανάκτησή τους, την πίστη τους, την αγάπη τους, τα συναισθήματά τους, αλλά και την ιδιοσυγκρασία τους. Ο Δρ Γιώργος Β. Γεωργίου (φιλόλογος-γλωσσολόγος), ο οποίος προλόγισε την έκδοση, αναφέρει: «Είναι με ξεχωριστή χαρά που προλογίζω ένα ακόμα βιβλίο του φίλου μελετητή Αντώνη Λαζάρου, που καταπιάνεται αυτή τη φορά με έναν ιδιαίτερα γοητευτικό και ουσιαστικό τομέα της κυπριακής λαϊκής παράδοσης: τις ευτζ̌ές, τις τιμασ̌ιές, τους όρκους και άλλες λεκτικές εκφράσεις που συνόδευσαν και, σε έναν βαθμό, εξακολουθούν να συνοδεύουν την καθημερινή ζωή της κυπριακής κοινωνίας. Πρόκειται για λόγια που δεν λειτουργούν απλώς ως γλωσσικοί τύποι ή στερεότυπες φράσεις, αλλά ως φορείς μνήμης, συναισθήματος, κοινωνικής εμπειρίας και πολιτισμικής συνέχειας. Μέσα από αυτές τις σύντομες, αλλά συχνά πυκνές σε νόημα διατυπώσεις, αποτυπώνεται ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι ευλογούσαν, αγαπούσαν, προειδοποιούσαν, καταριούνταν, ορκίζονταν, παρηγορούσαν ή εξέφραζαν την αγωνία και την ελπίδα τους μέσα στις περιστάσεις της ζωής. Η εργασία του Αντώνη Π. Λαζάρου αποτελεί μια πολύτιμη συμβολή στη διάσωση στοιχείων της προφορικής παράδοσης της Κύπρου, καθώς συγκεντρώνει και αναδεικνύει ένα υλικό που δεν έχει μόνο λαογραφική και γλωσσική αξία, αλλά και βαθιά ανθρωπολογική σημασία. Ο αναγνώστης δεν έρχεται εδώ σε επαφή μόνο με λέξεις και εκφράσεις, αλλά με έναν ολόκληρο κόσμο αντιλήψεων, σχέσεων, φόβων, δοξασιών και ηθικών κωδίκων, που διαμορφώνουν τη συλλογική ψυχή του τόπου. Το βιβλίο αυτό, επομένως, λειτουργεί όχι μόνο ως καταγραφή, αλλά και ως πράξη μνήμης και πολιτισμικής δι-
ΕΙΠΑΝ Η φιλία είναι η πιο πολύτιμη από όλες τις απολαύσεις Αριστοτέλης, φιλόσοφος Δεν υπάρχει τίποτα μόνιμο εκτός από την αλλαγή Ηράκλειτος, φιλόσοφος Ο άνθρωπος είναι το μέτρο όλων των πραγμάτων Πρωταγόρας, φιλόσοφος
ΠΟΙΗΣΗ Η πλώρη μας Νίκος Καββαδίας Ήταν η πλώρη μας καθώς των φορτηγών οι πλώρες. Γιομάτη πράγματα παλιά, που εμύριζαν βαριά, μ’ ένα τραπέζι ξύλινο στη μέση, λερωμένο και σκαλισμένο σε πολλές μεριές με τον σουγιά. Είχε δεξιά κι αριστερά, απάνω το ’να στ’ άλλο, τα ξύλινα κρεβάτια μας στα πλάγια κολλητά, που έμοιαζαν, μέσα στο θαμπόν, ανάλαφρο σκοτάδι, φέρετρα που ξεχάστηκαν και μείναν ανοιχτά.
αφύλαξης, προσφέροντας ένα ουσιαστικό παράθυρο στην ιδιοσυγκρασία, στην ευαισθησία και στη σοφία του κυπριακού λαού». Επίσημη παρουσίαση του βιβλίου οργανώνεται από τον Δήμο Λάρνακας την Παρασκευή 23/10/2026, στις 7:30 μ.μ., στο Κέντρο Γραμμάτων και Τεχνών στη Λάρνακα. Χαιρετισμό θα απευθύνει ο αντιδήμαρχος, Ιάσωνας Ιασωνίδης. Το βιβλίο θα παρουσιάσει ο φιλόλογος-γλωσσολόγος, Δρ Γιώργος Β. Γεωργίου, ενώ θα αντιφωνήσει ο συγγραφέας Αντώνης Λαζάρου.
Σε μία γωνιά το αρμάρι μας, απ’ έξω στολισμένο με ζωγραφιές χρωματιστές από περιοδικό ή γαλλικές φωτογραφίες αισχρές, που παρασταίνουν το αμάρτημα της ηδονής το προπατορικό. Πάντα βασίλευε σιγή θανατερή εκεί μέσα και περπατούσαμε όλοι μας στις μύτες των ποδιών, κι ήταν στιγμές που νόμιζες πως άκουες να χτυπούνε σαν το ρολόι, μες στη σιγή, οι χτύποι των καρδιών. Κι έκοβε μόνο τη σιγήν ο χτύπος της καμπάνας που απάνω στο καμπούνι, αργά, χτυπούσε των ωρών το πέρασμα, μ’ ένα βαρύ μα λυπημένο ήχο, που πνίγονταν μες στη βοή του αγέρα ή των νερών. Τις Κυριακές, σαν είχανε δουλειά μονάχα οι βάρδιες, σ’ αυτήν εμαζευόμαστε κι ανάβαμε φωτιά κι οι αισχρές, σιγά, για τις γυναίκες λέγαμε ιστορίες ή το φαΐ μας παίζαμε με πείσμα στα χαρτιά. Στην πλώρη αυτή κατάστρεψα τον ήρεμο εαυτό μου και σκότωσα την τρυφερή παιδιάτικη ψυχή. Όμως ποτέ δε μ’ άφησε το επίμονο όνειρό μου και πάντα η θάλασσα πολλά μου λέει, όταν αχεί.
Ένα μαγικό ταξίδι στον κόσμο των «Μικρών Πλασμάτων» Ένα μαγικό ταξίδι στον κόσμο των μικρών πλασμάτων συνεχίζεται στο Θέατρο Διόνυσος στη Λευκωσία με την παιδική μουσικοθεατρική παράσταση «Το Μεγάλο Βιβλίο των Μικρών Πλασμάτων», μια παραγωγή του Θεάτρου Διόνυσος και της Urban Productions. Η παράσταση μεταφέρει μικρούς και μεγάλους σε έναν διαφορετικό κόσμο, μέσα από την ιστορία της μικρής Νόρας, ενός μικροσκοπικού ανθρωπόμορφου πλάσματος που ζει μέσα σε ένα κουτί με ραφτικά. Ανάμεσα σε κουβαράκια, βελόνες και υφάσματα, η Νόρα ονειρεύεται να γνωρίσει τον μεγάλο κόσμο, παρά τους φόβους της μητέρας της για τους κινδύνους που κρύβει. Η ζωή της αλλάζει όταν στο κουτί εμφανίζεται η Νίτσα η Πασχαλίτσα, εξερευνήτρια και συγγραφέας του «Μεγάλου Βιβλίου των Μικρών Πλασμάτων», αλλά και ο Κουν, ένα κουνούπι με χίλιες ιστορίες. Η περιπέτεια γίνεται ακόμη πιο απρόβλεπτη όταν μαζί τους βρίσκεται μια εργατική Μέλισσα, ενώ το κουτί κλείνει και οι ήρωες αναγκάζονται να βρουν τρόπο να αντιμετωπίσουν την κατάσταση. Με τραγούδι, χιούμορ, κίνηση και φαντασία, η Νόρα ανακαλύπτει τη δύναμη της εξερεύνησης, της φιλίας και του θάρρους, σε μια ιστορία που μιλά στα παιδιά για το άγνωστο και τη σημασία του να τολμούν να ανοίγουν τα δικά τους «κουτιά».
Η παιδική μουσικοθεατρική παράσταση συνεχίζεται στο Θέατρο Διόνυσος από τις 21 Οκτωβρίου Η σκηνοθεσία είναι του Αντώνη Καλογήρου, ο οποίος υπογράφει τη μουσική και τους στίχους, ενώ το κείμενο είναι των Ελένης Ζανθή και Αντώνη Καλογήρου. Την κινησιολογία και τις χορογραφίες υπογράφει η Julie Χαραλαμπίδου, την ενδυματολογία και σκηνογραφία η Ελένη Ζανθή, ενώ τη ζωγραφική εκτέλεση των σκηνικών και την κατασκευή των αντικειμένων ο Στέφανος Νεάρχου. Στην παράσταση συμμετέχουν οι Ναυσικά Αποστράτου, Αναστασία Βόρκα, Ελένη Ζανθή, Άντρεα Λαζαρίδου και Γιώργος Λίζος. Οι παραστάσεις πραγματοποιούνται στο Θέατρο Διόνυσος και απευθύνονται σε παιδιά ηλικίας από 3 ετών. Η διάρκεια είναι 75 λεπτά και η παράσταση παρουσιάζεται στην ελληνική γλώσσα. Το εισιτήριο ανέρχεται στα €15. Από τις 21 Οκτωβρίου και στη συνέχεια το κοινό μπορεί να παρακολουθήσει τις επόμενες προγραμματισμένες παραστάσεις μέσω της προπώλησης εισιτηρίων, ενώ η παραγωγή συνεχίζεται μέχρι τις 20 Δεκεμβρίου 2026.
ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ Εβδομαδιαίο εκφραστικό όργανο της ΠΕΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ - ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΟΜΠΑΖΟΣ ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΡΙΑ - ΑΝΤΡΙΑΝΑ ΜΙΧΑΗΛ ΝΙΚΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΓΡ. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΕΟ: ΣΠΥΡΟΣ ΣΩΤΗΡΙΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ - Αρχέρμου 29, Τ.Τ. 1045 Λευκωσία ΤΗΛ. 22866400, FAX: 22866481 ΕΚΤΥΠΩΣΗ ASTRAFTI PRESS LTD http://www.peo.org.cy Email: andri.michael@peo.org.cy Email: ergatiko-vima@peo.org.cy
ΒΗΜΑΤΑ
ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026 | ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ
3
Στο Γενικό Συμβούλιο της ΠΕΟ η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση Από την 1η σελίδα Η ΠΕΟ θεωρεί αποσπασματική την κυβερνητική πρόνοια, καθώς αφορά μόνο το βασικό μέρος της σύνταξης, και ζητά ουσιαστική αντιμετώπιση του μέτρου. Υπενθυμίζει, μάλιστα, ότι έχει καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση για το ζήτημα, η οποία δεν τέθηκε από την κυβέρνηση προς συζήτηση. Παράλληλα, παραμένει άλυτο το θέμα της σύνταξης χηρείας για άνδρες των οποίων οι σύζυγοι απεβίωσαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 2018. Σύμφωνα με όσα τέθηκαν στη συνεδρία του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος, το ζήτημα αφορά περίπου 4.000 άνδρες, οι οποίοι εξακολουθούν να επηρεάζονται από τις υφιστάμενες διακρίσεις.
Κίνδυνος νέων αδικιών για τους εργαζομένους
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν στην ΠΕΟ
πρόνοιες της κυβερνητικής πρότασης που ενδέχεται να δυσκολέψουν τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος και τη συνταξιοδότηση στο 63ο έτος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αντιμετώπιση των πιστώσεων φοίτησης ως πλασματικών, χωρίς να προσμετρώνται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Όπως έχει επισημάνει η Σωτηρούλα Χαραλάμπους, η συγκεκριμένη αλλαγή ενδέχεται να επηρεάσει όχι μόνο τη δυνατότητα συνταξιοδότησης στα 63, αλλά και τη θεμελίωση δικαιώματος σε σύνταξη ανικανότητας και χηρείας. Η Ομοσπονδία υπογραμμίζει ότι μια μεταρρύθμιση πρέπει να βελτιώνει το σύστημα και να προστατεύει τους ασφαλισμένους αντί να δημιουργεί νέα εμπόδια. Σε ό,τι αφορά τους νεότερους εργαζομένους, η κυβέρνηση έχει αποδεχθεί την επέκταση της μεταβατικής περιόδου από πέντε σε δεκαπέντε χρόνια, με εφαρμογή των ευ-
νοϊκότερων προνοιών μεταξύ του παλαιού και του νέου συστήματος. Παραμένει, ωστόσο, αδιευκρίνιστο τι θα ισχύει μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, ζήτημα που εντείνει την αβεβαιότητα για τα μελλοντικά συνταξιοδοτικά δικαιώματα. Στις βασικές εισηγήσεις της ΠΕΟ περιλαμβάνεται η καθολική κάλυψη των εργαζομένων από Ταμεία Προνοίας σε όλη τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου. Η Ομοσπονδία ζητά συγκεκριμένο οδικό χάρτη για την επέκταση της κάλυψης, θεωρώντας ότι αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη διασφάλιση επαρκούς συνταξιοδοτικού εισοδήματος. Θετική είναι η προσέγγιση της ΠΕΟ στη συζήτηση για τη δημιουργία πραγματικού αποθεματικού στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Τονίζει, ωστόσο, ότι απαιτούνται σαφείς δικλίδες διαφάνειας και λογοδοσίας, καθώς και ουσιαστική συμμετοχή στη λειτουργία του νέου μηχανισμού.
Παράλληλα, η κυβέρνηση επιμένει στο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής της μεταρρύθμισης από την 1η Ιανουαρίου 2027. Το αναθεωρημένο νομοσχέδιο αναμενόταν να παραδοθεί στους κοινωνικούς εταίρους στις 16 Οκτωβρίου.
Συνεχίζονται οι επαφές της ΠΕΟ με τα κόμματα
Εν τω μεταξύ, συνεχίζεται ο κύκλος επαφών που ξεκίνησε η ΠΕΟ με τα κόμματα με στόχο την ενημερώσή τους σχετικά με το νομοσχέδιο για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση και τις θέσεις της Ομοσπονδίας. Την Παρασκευή, 16 Οκτωβρίου, μέλη του Εκτελεστικού Γραφείου της ΠΕΟ είχαν συνάντηση με αντιπροσωπεία του ΔΗΚΟ με επικεφαλής τον πρόεδρο του κόμματος Νικόλα Παπαδόπουλο. Στη συνάντηση η Γ.Γ. της ΠΕΟ, Σωτηρούλα Χαραλάμπους, ενημέρωσε σχετικά και έγινε ανταλλαγή απόψεων.
Η ακρίβεια εξανεμίζει μισθούς και συντάξεις Από την 1η σελίδα κριτηρίων, ώστε να καλύπτονται οι πραγματικές ανάγκες των δικαιούχων, επέκταση της Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής (ΑΤΑ) σε όλους τους εργαζομένους και μέτρα για τη στήριξη και τη διεύρυνση της κάλυψης από συλλογικές συμβάσεις, φορολόγηση του μεγάλου κεφαλαίου και των υπερκερδών, με αξιοποίηση των σχετικών πόρων για στεγαστική πολιτική, κοινωνική προστασία και αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας. Οι προτάσεις αυτές συνδέουν την άμεση ανακούφιση από την ακρίβεια με τη σταθερή ενίσχυση των εισοδημάτων και την προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων. Η ΠΕΟ διεκδικεί μέτρα που να μειώνουν τις καθημερινές δαπάνες των νοικοκυριών, να προστατεύουν
την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων και να διασφαλίζουν δικαιότερη κατανομή του πλούτου. Από την πλευρά της η ΕΚΥΣΥ αναδεικνύει τις σοβαρές επιπτώσεις της ακρίβειας στους συνταξιούχους και εκφράζει έντονη ανησυχία για τη συνεχιζόμενη συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης των συντάξεων. Οι αυξημένες δαπάνες για βασικά αγαθά, ηλεκτρικό ρεύμα, καύσιμα, θέρμανση, στέγαση, φάρμακα και άλλες αναγκαίες ανάγκες δυσκολεύουν ολοένα περισσότερο την καθημερινότητα των ηλικιωμένων. Για χιλιάδες συνταξιούχους το τέλος του μήνα συνοδεύεται από αγωνία και ανασφάλεια, καθώς τα εισοδήματά τους δεν επαρκούν για την κάλυψη ακόμη και στοιχειωδών αναγκών. Η ΕΚΥΣΥ επισημαίνει ότι οι μέχρι
σήμερα κυβερνητικές παρεμβάσεις δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των ηλικιωμένων, ιδιαίτερα όσων διαθέτουν χαμηλά εισοδήματα, και υπογραμμίζει την ανάγκη ουσιαστικής αναπροσαρμογής των συντάξεων, ώστε να διασφαλίζεται αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της ανεπάρκειας των υφιστάμενων μέτρων αποτελεί, σύμφωνα με την ΕΚΥΣΥ, η εφάπαξ οικονομική ενίσχυση των €200 προς τους χαμηλοσυνταξιούχους. Το ποσό καταβάλλεται μία φορά ανά νοικοκυριό και όχι σε κάθε δικαιούχο ξεχωριστά. Όπως επισημαίνει η Οργάνωση, για όσους λαμβάνουν τη μικρή επιταγή, η ενίσχυση αντιστοιχεί σε μόλις 27 σεντ την ημέρα, ποσό που δεν μπορεί να αντισταθμίσει τις αυξήσεις στο κόστος διαβίωσης.
Εκτός της ενίσχυσης μένουν, παράλληλα, άλλοι συνταξιούχοι με χαμηλά εισοδήματα, οι οποίοι αντιμετωπίζουν εξίσου σοβαρές οικονομικές δυσκολίες. Η ΕΚΥΣΥ τονίζει ότι η κοινωνική πολιτική πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές ανάγκες των ηλικιωμένων και να μην αποκλείει ανθρώπους που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις καθημερινές τους υποχρεώσεις. Απαιτεί, ως εκ τούτου, μια ολοκληρωμένη και κοινωνικά δίκαιη πολιτική στήριξης, με σταθερή και επαρκή οικονομική ενίσχυση για όλους όσοι έχουν πραγματική ανάγκη και ιδιαίτερη μέριμνα για τους χαμηλοσυνταξιούχους και όσους αντιμετωπίζουν αυξημένες ανάγκες λόγω ηλικίας, προβλημάτων υγείας ή άλλων κοινωνικών συνθηκών.
Η ΠΕΟ αποχαιρέτησε τον συνδικαλιστή Σωτήρη Γενιά Με βαθιά συγκίνηση αποχαιρέτησαν η ΠΕΟ, το ΑΚΕΛ και το ευρύτερο λαϊκό κίνημα τον Σωτήρη Γενιά, ιστορικό στέλεχος του ταξικού συνδικαλιστικού κινήματος, ο οποίος απεβίωσε στις 14 Οκτωβρίου 2026, σε ηλικία 94 ετών. Η κηδεία του τελέστηκε στις 16 Οκτωβρίου, στα Πάνω Πολεμίδια, με επικήδειο από τη Γενική Γραμματέα της ΠΕΟ, Σωτηρούλα Χαραλάμπους. Γεννημένος το 1932 στο Μαραθόβουνο της επαρχίας Αμμοχώστου, ο Σωτήρης Γενιάς μεγάλωσε σε φτωχή αγροτική οικογένεια. Το 1953 εγκαταστάθηκε στο Βαρώσι, όπου εργάστηκε ως γεωργικός εργάτης και συμμετείχε στους αγώνες για συνδικαλιστική οργάνωση και συλλογικές συμβάσεις. Το 1963 εντάχθηκε στον επαγγελματικό μηχανισμό της ΠΕΟ Αμμοχώστου. Μετά το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή εγκαταστάθηκε στη Λεμεσό, συνεχίζοντας τη συνδικαλιστική του δράση. Το 1993 εκλέχθηκε Γενικός Γραμματέας της Συντεχνίας Εργατών Γεωργίας και το 1996 ανέλαβε ως πρώτος Γενικός Γραμματέας της ΣΕΓΔΑΜΕΛΙΝ
– ΠΕΟ, θέση που υπηρέτησε μέχρι την αφυπηρέτησή του το 1997. Παράλληλα, συμμετείχε στα συλλογικά όργανα της ΠΕΟ και του ΑΚΕΛ. Η Σωτηρούλα Χαραλάμπους ανέδειξε τη στενή σχέση του με τους εργαζομένους, τονίζοντας ότι η προσφορά του ξεχώριζε για την αφοσίωση και τη σεμνότητά του. «Ζούσε τη ζωή των εργαζομένων, πάλευε μαζί τους, μιλούσε τη δική τους γλώσσα και καθοδηγούσε ως ίσος ανάμεσα σε ίσους», ανέφερε χαρακτηριστικά. Σημαντική ήταν και η συμβολή του στους αγώνες των προσφύγων για αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης στον συνοικισμό Καρμιώτισσας. Ακόμη και μετά την αφυπηρέτησή του, συνέχισε να προσφέρει όσο του το επέτρεπαν οι δυνάμεις του, διατηρώντας την προσδοκία της επιστροφής στο Βαρώσι. Κλείνοντας, η Γ.Γ. της ΠΕΟ υπογράμμισε ότι ο Σωτήρης Γενιάς αφήνει παρακαταθήκη την αφοσίωσή του στα δικαιώματα των εργαζομένων και στον αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη και ειρήνη.
ΠΕΟ: Μόνιμη και σταθερή εργασία για τους συνοδούς παιδιών με αναπηρίες Την ανάγκη συνέχισης του διαλόγου με στόχο την εξεύρεση μόνιμων και ολοκληρωμένων λύσεων στα διαχρονικά προβλήματα των συνοδών παιδιών με αναπηρίες θέτει επιτακτικά η ΠΑΣΥΕΚ-ΠΕΟ, δίνοντας έμφαση στην εξασφάλιση μόνιμης, σταθερής και πλήρους απασχόλησης, στη συνεχή εκπαίδευση και στην αποσαφήνιση των καθηκόντων και των ευθυνών τους. Με ανακοίνωσή της η ΠΑΣΥΕΚ-ΠΕΟ καλεί την Πολιτεία να ξεκαθαρίσει τις θέσεις της για όλα τα ζητήματα που αφορούν το επάγγελμα και να προχωρήσει σε έναν ολοκληρωμένο διάλογο με τη συμμετοχή του Υπουργείου Παιδείας, των Σχολικών Εφορειών, των γονέων, των αρμόδιων φορέων και των εκπροσώπων των εργαζομένων. Η συντεχνία εκφράζει παράλληλα την
έντονη ανησυχία και τον προβληματισμό της για τα ζητήματα που συζητήθηκαν στην πρόσφατη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παιδείας της Βουλής, καταγγέλλοντας ως απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν κλήθηκαν να συμμετάσχουν οι συνδικαλιστικές οργανώσεις που εκπροσωπούν άμεσα τους συνοδούς. Όπως υπογραμμίζει, ο αποκλεισμός των εκπροσώπων των εργαζομένων από μια συζήτηση που αφορά άμεσα τις συνθήκες εργασίας και τον ρόλο τους αποτελεί σοβαρό ατόπημα, στερώντας από τον διάλογο την ολοκληρωμένη εικόνα της πραγματικότητας που επικρατεί στα σχολεία. Στη συνεδρίαση, σύμφωνα με όσα έχουν περιέλθει σε γνώση της συντεχνίας, συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν τις εργασιακές
συνθήκες των συνοδών, τη διαδικασία επιλογής τους, τη στελέχωση των σχολικών μονάδων, καθώς και το κατά πόσο ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των παιδιών. Η ΠΑΣΥΕΚ-ΠΕΟ επισημαίνει ότι ο ρόλος των συνοδών είναι καθοριστικής σημασίας για την ουσιαστική στήριξη των παιδιών με αναπηρίες και την εύρυθμη λειτουργία των σχολείων. Ωστόσο, η αποσπασματική και ευκαιριακή αντιμετώπιση των προβλημάτων του θεσμού από τη νομοθετική και την εκτελεστική εξουσία δεν οδηγεί σε ουσιαστικές λύσεις. Αντίθετα, συντηρεί την αβεβαιότητα και την απογοήτευση των εργαζομένων, τους αδικεί και τους στοχοποιεί, ενώ ενισχύει την ανασφάλεια και την έλλειψη εμπιστοσύνης των γονιών και της κοινωνίας απέναντι στον θεσμό.
Παρά τις συνεχείς προσπάθειες των εργαζομένων και των συνδικαλιστικών τους οργανώσεων, σοβαρά ζητήματα παραμένουν άλυτα. Η ΠΑΣΥΕΚ-ΠΕΟ αναγνωρίζει ότι τον Σεπτέμβριο έγινε ένα βήμα προς τη μισθολογική αναβάθμιση των συνοδών, τονίζοντας όμως ότι αυτό δεν αρκεί για να αντιμετωπιστούν συνολικά οι ανάγκες και οι εκκρεμότητες που αφορούν το επάγγελμα. Η συντεχνία δηλώνει την ετοιμότητά της να συμβάλει εποικοδομητικά στον διάλογο, καταθέτοντας τεκμηριωμένες θέσεις και εισηγήσεις για το παρόν και το μέλλον των συνοδών παιδιών με αναπηρίες. Στόχος, όπως τονίζει, πρέπει να είναι η συνολική αναβάθμιση του θεσμού, με προτεραιότητα το συμφέρον των ίδιων των παιδιών.
4
ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ | ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026
μηχανη του χρονου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙ ΚΩΝΣΤΑΝΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1931-ΤΑ ΟΚΤΩΒΡΙΑΝΑ Η δεκαετία του ’30 στάθηκε πολύ δύσκολη και σκληρή για ολόκληρο τον κυπριακό λαό και ιδιαίτερα για το νεαρό τότε εργατικό κίνημα που πάλεψε απεγνωσμένα να κρατηθεί. Τα γεγονότα που σημάδεψαν αυτή την περίοδο ήταν τα Οκτωβριανά και η Παλμεροκρατία που ακολούθησε. Τα Οκτωβριανά του 1931 ήταν η εξέγερση του κυπριακού λαού ενάντια στην αποικιοκρατία για να δει καλύτερες μέρες. Στην ουσία αποτελούσαν συνέχεια της πάλης της ανερχόμενης αστικής τάξης, που άρχισε με το αρχιεπισκοπικό θέμα το 1900 και κράτησε δέκα χρόνια, για να επιφέρει το τελειωτικό κτύπημα στα κατάλοιπα του φεουδαρχοτσιφλικαδισμού και της αντίδρασης του κλήρου.
Τα αίτια της εξέγερσης...
Εξαιτίας της καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης του 1929, θα ξεσπάσει στην Κύπρο τον Σεπτέμβριο του 1931 οικονομική κρίση, λόγω σοβαρού ελλείμματος του κυπριακού προϋπολογισμού, περίπου 11.000 λίρες. Οι Βρετανοί εφάρμοσαν νομοσχέδιο τον Οκτώβριο του 1931 με νέες φορολογίες για κάλυψη του ελλείμματος. Αποτέλεσμα ήταν να ξεσπάσουν διαδηλώσεις σε όλη την Κύπρο, κυρίως με οικονομικά αιτήματα.
Ιστορικό της εξέγερσης...
Η αρχή ξεκινά όταν ο μητροπολίτης Κιτίου Νικόδημος Μυλωνάς παραιτείται από το νομοθετικό συμβούλιο μαζί με άλλους 3 Ελληνοκύπριους βουλευτές στις 17 Οκτωβρίου 1931 και καλούσε τον λαό σε αντίσταση. Ξεκίνησε τότε ένας έντονος λαϊκός ενθουσιασμός. Ακολούθησε η παραίτηση και των υπόλοιπων βουλευτών και η κήρυξη της επανάστασης από τον αρχιμανδρίτη Διονύσιο Κυκκώτη. Στις 21 Οκτωβρίου πραγματοποιείται μεγάλη συγκέντρωση στη Λευκωσία, στην οποία εντελώς αυθόρμητα σχηματίστηκε ένα πλήθος που πορεύθηκε προς το κυβερνείο, για να επιδώσει ψήφισμα διαμαρτυρίας στον Κυβερνήτη. Πολλοί από το πλήθος μέσα στην οργή τους οπλίστηκαν με ξύλα και πέτρες και προσπάθησαν να μπουν στο Κυβερνείο. Έτσι κατέφθασαν αστυνομικά αυτοκίνητα, αλλά ένα από τα αυτοκίνητα ανατράπηκε και κάηκε, και η φωτιά του έκαψε και τα υπόλοιπα. Σε κάποια φάση οι αστυνομικοί άνοιξαν πυρ κατά των διαδηλωτών. Τα μεσάνυχτα η λαϊκή οργή εκτονώθηκε απροσδόκητα με τον εμπρησμό του Κυβερνείου που ήταν το σύμβολο της αποικιοκρατίας. Από τις συγκρούσεις έχασαν τη ζωή τους εννέα άτομα από τους πυροβολισμούς, ενώ περίπου τριάντα τραυματίστηκαν σοβαρά.
Η επόμενη της εξέγερσης…
Ακολούθησαν απάνθρωπα μέτρα που καταπατούσαν τα πλέον στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα, όπως ο κατ’ οίκον περιορισμός, η απαγόρευση εθνικών ή πολιτικών συμβόλων, πλην συμβόλων της Βρετανίας, απαγόρευση συναθροίσεων άνω των πέντε ατόμων, επιβολή λογοκρισίας στις κυπριακές εφημερίδες κ.λπ. Η πολιτική του Storrs κρίθηκε αποτυχημένη και μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα θα γίνει αλλαγή κυβερνήτη με νέο κυβερνήτη τον Χέρμπερτ Ρίτσμοντ Πάλμερ. Είναι γεγονός ότι η πλειοψηφία των ατόμων που έλαβαν μέρος στα βίαια γεγονότα ήταν μαθητές και μέλη του ΚΚΚ. Μετά τη βίαιη καταστολή της εξέγερσης, κατά την οποία ένας από τους εννέα που σκοτώθηκαν ήταν ο Γιώργος Φιλής, μέλος της Κομμουνιστικής Νεολαίας, το KKK δέχτηκε την ολομέτωπη επίθεση των αποικιοκρατών, που πίστεψαν ότι έφτασε η ώρα για την οριστική εξάλειψη του κομμουνιστικού και εργατικού κινήματος στην Κύπρο. Το KKK και οι οργανώσεις του τέθηκαν εκτός νόμου. Οι ηγέτες του Κόμματος Χαράλαμπος Bατυλιώτης (Bάτης) και Κώστας Χριστοδουλίδης (Σκελέας) εξορίστηκαν εκτός Κύπρου. Εκατοντάδες στελέχη και μέλη του KKK ρίχτηκαν στις φυλακές, βασανίστηκαν άγρια ή εξορίστηκαν. Ανάμεσά τους ήταν και ο αγωνιστής - ποιητής Τεύκρος Ανθίας, μέλος του ΚΚΚ. Τα έντυπα του Κόμματος απαγορεύθηκαν, όπως και κάθε βιβλίο με προοδευτικό περιεχόμενο. Το κτύπημα για το ΚΚΚ ήταν μεγάλο, όμως οι Βρετανοί δεν κατόρθωσαν να το διαλύσουν.
ΒΗΜΑΤΑ
ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026 | ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ
5
ΣΗΔΗΚΕΚ ΠΕΟ: Στο επίκεντρο η CYTA και οι εργαζόμενοί της Τη βούληση της ΣΗΔΗΚΕΚ ΠΕΟ για τη συνέχιση ενός ουσιαστικού, ειλικρινούς και εποικοδομητικού διαλόγου με τη Διοίκηση της CYTA, προς όφελος του Οργανισμού και των εργαζομένων του, εξέφρασε ο Γενικός Γραμματέας της ΣΗΔΗΚΕΚ ΠΕΟ, Νίκος Γρηγορίου, κατά τη συνάντηση αντιπροσωπείας της Οργάνωσης με την πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου της CYTA, κ. Μαρία Τσιάκκα, και τον Ανώτατο Εκτελεστικό Διευθυντή, κ. Γεώργιο Μετζάκη. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή, 25 Σεπτεμβρίου 2026, μετά από πρωτοβουλία και πρόσκληση της ΣΗΔΗΚΕΚ ΠΕΟ. Στη συνάντηση συμμετείχαν, επίσης, ο Γραμματέας και ο Αναπληρωτής Γραμματέας της Κλαδικής της ΣΗΔΗΚΕΚ ΠΕΟ-CYTA, Νίκος Καρατζιάς και Γιάννος Αντωνίου, αντίστοιχα, καθώς και ο Κεντρικός Οργανωτικός Γραμματέας της ΣΗΔΗΚΕΚ ΠΕΟ, Κωνσταντίνος Κυριάκου. Η ΣΗΔΗΚΕΚ ΠΕΟ επανέλαβε τη διαχρονική στήριξη της ΠΕΟ στη CYTA και στον σημαντικό ρόλο που μπορεί και πρέπει να διαδραματίζει ένας Οργανισμός κοινής ωφέλειας και στρατηγικής σημασίας για την οικονομία και την κοινωνία. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της διασφάλισης της αναπτυξιακής προοπτικής της CYTA, αλλά και της διατήρησης ενός ισχυρού και ουσιαστικού θεσμικού διαλόγου με τους εργαζομένους και τις συνδικαλιστικές τους οργανώσεις.
Ιδιαίτερη συζήτηση έγινε για το Ταμείο Συντάξεων του Οργανισμού, σε σχέση με το οποίο η ΣΗΔΗΚΕΚ ΠΕΟ εξέφρασε τις σκέψεις και τους προβληματισμούς της. Μετά από παρότρυνση της προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου, η Οργάνωση δεσμεύτηκε να καταθέσει τις εισηγήσεις της και γραπτώς, κάτι που ήδη έχει πράξει. Σε ό,τι αφορά άλλα εργασιακά ζητήματα, η ΣΗΔΗΚΕΚ ΠΕΟ έθεσε μεταξύ άλλων: ▶ τις διαπιστώσεις της για κενά και στρεβλώσεις που παρατηρούνται στις διαδικασίες αξιολόγησης και προαγωγών του προσωπικού, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διασφάλισης διαφανών, αντικειμενικών και αξιόπιστων διαδικασιών, ▶ την ανάγκη ορθολογικής στελέχωσης του Οργανισμού, ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική λειτουργία και η ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχει, ▶ την ανάγκη επανεξέτασης του τρόπου με τον οποίο αξιοποιούνται οι θυγατρικές εταιρείες της CYTA για την αγορά υπηρεσιών από την ίδια τη CYTA. Ειδικότερα, η ΣΗΔΗΚΕΚ ΠΕΟ επανέλαβε τη θέση της ότι οι θυγατρικές εταιρείες της CYTA δεν θα πρέπει να συνεχίσουν να αξιοποιούνται για την κάλυψη αναγκών της ίδιας της CYTA μέσω διαδικασιών αγοράς υπηρεσιών και ασαφών τρόπων προσλήψεων. Παράλληλα, τόνισε ότι απαιτείται να υπάρξει ξεχωριστή και ολοκληρωμένη αξιολόγη-
Η ανάπτυξη της CYTA, το Ταμείο Συντάξεων, η αξιολόγηση και οι προαγωγές, η στελέχωση και η αξιοποίηση των θυγατρικών τέθηκαν στη συνάντηση με τη Διοίκηση του Οργανισμού ση των αναγκών, της οργανωτικής δομής και της στελέχωσης τόσο της μητρικής CYTA όσο και των θυγατρικών της, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα των πραγματικών αναγκών κάθε οργανισμού και να αποφεύγονται πρακτικές που δημιουργούν αλληλοεπικαλύψεις ή ασαφείς εργασιακές σχέσεις. Από την πλευρά της, η πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και ο Ανώτατος Εκτελεστικός Διευθυντής εξέφρασαν την εκτίμησή τους για τον ρόλο της ΣΗΔΗΚΕΚ ΠΕΟ και των άλλων συνδικαλιστικών οργανώσεων και υπογράμμισαν τη σημασία της διατήρησης ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και ενός ουσιαστικού διαλόγου, ειδικότερα και για τα θέματα τα οποία έγιναν μνεία από τη ΣΗΔΗΚΕΚ ΠΕΟ στη συζήτηση.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης η Διοίκηση ενημέρωσε επίσης την αντιπροσωπεία της ΣΗΔΗΚΕΚ ΠΕΟ για: ▶ τα μεγάλα αναπτυξιακά έργα της CYTA και τη στρατηγική του Οργανισμού για την επόμενη περίοδο, ▶ την πορεία της δραστηριοποίησης της CYTA στον τομέα της ενέργειας, ▶ τις προκλήσεις και τις προοπτικές που διαμορφώνονται για τον Οργανισμό. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε θετικό και εποικοδομητικό κλίμα, επιβεβαιώνοντας τη σημασία του θεσμικού διαλόγου, της συνεργασίας και του αλληλοσεβασμού για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η CYTA, προς όφελος του Οργανισμού και των εργαζομένων.
ΣΗΔΗΚΕΚ ΑΗΚ: ΣΥΖΗΤΗΣΕ ΤΟΝ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ
Καθορίστηκε η πορεία δράσης της Κλαδικής Επιτροπής, με στόχο την επίλυση των προβλημάτων και την ενίσχυση του εργασιακού διαλόγου
Συνεργασία ΠΕΟ – Alexander College με υποτροφίες για παιδιά μελών της Ομοσπονδίας Μνημόνιο Συνεργασίας υπέγραψαν στις 8 Οκτωβρίου 2026 η ΠΕΟ και το Alexander College, με στόχο την ανάπτυξη κοινών δράσεων και την ενίσχυση των ευκαιριών εκπαίδευσης για τα παιδιά των μελών της Ομοσπονδίας. Το μνημόνιο υπέγραψαν η Γ.Γ. της ΠΕΟ, Σωτηρούλα Χαραλάμπους, και ο πρόεδρος του Alexander College, καθηγητής Metanios Halabi. Στο πλαίσιο της συμφωνίας προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η παραχώρηση υποτροφιών σε παιδιά μελών της ΠΕΟ, καθώς και η διοργάνωση κοινών δραστηριοτήτων και πρωτοβουλιών. Η συνεργασία περιλαμβάνει επίσης το Ιστορικό Εργατικό Μουσείο της ΠΕΟ, αναδεικνύοντας τη σημασία της ιστορίας του εργατικού κινήματος και της διατήρησης της ιστορικής μνήμης. Η υπογραφή του μνημονίου αποτελεί τη βάση για την ανάπτυξη συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών, με δράσεις στους τομείς της εκπαίδευσης, του πολιτισμού και της ανάδειξης της εργατικής ιστορίας.
Στην πορεία της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ), στα ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία της και στην ανάγκη εκσυγχρονισμού των δομών της επικεντρώθηκε η συνεδρία της Κλαδικής ΣΗΔΗΚΕΚ-ΠΕΟ ΑΗΚ, που πραγματοποιήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2026. Κατά τη συνεδρία έγινε ενημέρωση για τη συνάντηση που είχε στις 22 Σεπτεμβρίου αντιπροσωπεία της ΣΗΔΗΚΕΚ-ΠΕΟ, στην παρουσία της Γενικής Γραμματέα της ΠΕΟ, Σωτηρούλας Χαραλάμπους, με τον νέο πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΗΚ, Λοΐζο Λοΐζου και τη Διεύθυνση του Οργανισμού. Παράλληλα, συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν τους ημικρατικούς οργανισμούς, κα-
θώς και γενικότερα θέματα που σχετίζονται με την ΑΗΚ. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον προϋπολογισμό και στις δομές του Οργανισμού, οι οποίες, σύμφωνα με την Κλαδική Επιτροπή, χρήζουν εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης. Στο πλαίσιο της συζήτησης καθορίστηκε η πορεία δράσης για τα ζητήματα που τέθηκαν, ενώ η Κλαδική Επιτροπή εξέφρασε τον προβληματισμό της για τη γενικότερη πορεία του Οργανισμού. Ταυτόχρονα, διαμήνυσε την αποφασιστικότητά της να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην προσπάθεια επίλυσης των προβλημάτων, με στόχο τη διαφύλαξη του ρόλου της ΑΗΚ και την ενίσχυση του εργασιακού διαλόγου.
Λιμάνια για την ειρήνη – Δουλειές με αξιοπρέπεια Τη στήριξή της στη 2η Διεθνή Ημέρα Δράσης των Λιμενεργατών, που πραγματοποιείται στις 30 Οκτωβρίου 2026, εκφράζει η ΣΕΓΔΑΜΕΛΙΝ ΠΕΟ, δηλώνοντας τη συμμετοχή και την αλληλεγγύη των Κυπρίων εργαζομένων και μελών της στη διεθνή πρωτοβουλία με σύνθημα «Λιμάνια για την Ειρήνη – Δουλειές με Αξιοπρέπεια». Η συντεχνία υπογραμμίζει ότι τα λιμάνια αποτελούν κρίσιμους κόμβους για την οικονομία, το εμπόριο και την κοινωνία, επισημαίνοντας παράλληλα τους κινδύνους που προκύπτουν από τη χρήση των λιμενικών υποδομών για τη μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού και πολεμικού υλικού. Το ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα απορρίπτει την αντίληψη ότι οι εργαζόμενοι πρέπει να πληρώνουν το τίμημα των πολέμων και των διεθνών ανταγωνισμών. Όπως τονίζει η ΣΕΓΔΑΜΕΛΙΝ ΠΕΟ, οι εργαζόμενοι και οι λαοί έχουν ανάγκη από ειρήνη και ασφάλεια, αξιοπρεπείς μισθούς, σταθερή εργασία, συλλογικές συμβάσεις, ανθρώπινα ωράρια και ουσιαστική προστασία της υγείας και της ασφάλειας στους χώρους εργασίας. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην κυπριακή εμπειρία του πολέμου, της κατοχής, της
διχοτόμησης και της στρατιωτικοποίησης. Με αυτή την ιστορική εμπειρία οι Κύπριοι εργαζόμενοι τάσσονται στο πλευρό των εργαζομένων όλου του κόσμου στον αγώνα για την υπεράσπιση της ειρήνης και για έναν κόσμο χωρίς ιμπεριαλιστικούς πολέμους και επεμβάσεις. Η ΣΕΓΔΑΜΕΛΙΝ ΠΕΟ προειδοποιεί, παράλληλα, ότι οι τεράστιες δαπάνες για την πολεμική οικονομία συνδέονται με πολιτικές λιτότητας και περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες για την υγεία, την εκπαίδευση και τις συντάξεις, καθώς και με πιέσεις στους μισθούς. Όπως σημειώνει, οι πολιτικές αυτές επιβαρύνουν τους εργαζομένους και εντείνουν τους κινδύνους για την παγκόσμια ειρήνη. Η συντεχνία συνδέει άμεσα τον αγώνα για την ειρήνη με τη διεκδίκηση αξιοπρεπών και ασφαλών συνθηκών εργασίας, αντιτάσσεται στις ιδιωτικοποιήσεις, την εργασιακή επισφάλεια και την απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων την οργάνωση, τη συλλογική δράση και τη διεθνή αλληλεγγύη. Με αφορμή τη διεθνή κινητοποίηση της 30ής Οκτωβρίου, η ΣΕΓΔΑΜΕΛΙΝ ΠΕΟ ενώνει τη φωνή της με τους λιμενεργάτες και
Η ΣΕΓΔΑΜΕΛΙΝ ΠΕΟ στηρίζει τη Διεθνή Ημέρα Δράσης των λιμενεργατών στις 30 Οκτωβρίου, διαμηνύοντας πως δεν θα δεχτεί καμιά θυσία των εργαζομένων για τους πολέμους και τα κέρδη τους εργαζομένους σε όλο τον κόσμο, στέλνοντας από την Κύπρο μήνυμα διεθνιστικής αλληλεγγύης με κεντρικό σύνθημα: «Λιμάνια για την ειρήνη – Δουλειές με αξιοπρέπεια».
6
ΒΗΜΑΤΑ
ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ | ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026
Θετικές οι επιδόσεις των εργαζομένων, σοβαρές οι ελλείψεις στις αστικές μεταφορές Η ΣΕΓΔΑΜΕΛΙΝ ΠΕΟ ζητά δημόσιες μεταφορές που να ανταποκρίνονται στις κοινωνικές ανάγκες, υποδεικνύοντας τις ευθύνες του κράτους για τις αδυναμίες στις υποδομές, την πληροφόρηση και το κόστος των εισιτηρίων Την ικανοποίησή της για τα θετικά ευρήματα της έκθεσης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για τις αστικές μεταφορές εκφράζει η ΣΕΓΔΑΜΕΛΙΝ ΠΕΟ, επισημαίνοντας παράλληλα τις σοβαρές αδυναμίες που εξακολουθούν να εμποδίζουν την περαιτέρω ανάπτυξη των δημόσιων μεταφορών και την προσέλκυση περισσότερων επιβατών. Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή της, η θετική αξιολόγηση των οδηγών ως προς την εκτέλεση των καθηκόντων τους, αλλά και ευρύτερα των εργαζομένων στον τομέα, επιβεβαιώνει την άρτια κατάρτισή τους και το υψηλό αίσθημα ευθύνης που τους διακρίνει. Πρόκειται για εργαζόμενους που συμβάλλουν ουσιαστικά στην παροχή υπηρεσιών προς το επιβατικό κοινό και στην εκπλήρωση του ρόλου των δημόσιων μεταφορών. Την ίδια ώρα, η συντεχνία υπογραμμίζει ότι η έκθεση καταγράφει αδυναμίες που περιορίζουν τις δυνατότητες ανάπτυξης του τομέα. Παρά το γεγονός ότι οι δημόσιες μεταφορές διανύουν ήδη τη δεύτερη δεκαετία λειτουργίας τους, εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις σε βασικούς τομείς, όπως οι στάσεις επιβίβασης και αποβίβασης, η ενημέρωση για τα δρομολόγια και η τηλεματική. Η ΣΕΓΔΑΜΕΛΙΝ ΠΕΟ τονίζει ότι οι συγκεκριμένες αδυναμίες εμπίπτουν στην ευθύνη του αρμόδιου υπουργείου και του κράτους, τα οποία οφείλουν να διασφαλίσουν τις αναγκαίες υποδομές και τις κατάλληλες συνθήκες για την αποτελεσματική λειτουρ-
γία των δημόσιων μεταφορών. Παράλληλα, ως σημαντικό ζήτημα αναδεικνύεται το κόστος των εισιτηρίων, το οποίο καθορίζεται μέσα από τις συμβάσεις παραχώρησης του υπουργείου με τις εταιρείες. Όπως επισημαίνει η συντεχνία, το κόστος έχει απα-
σχολήσει επανειλημμένα διάφορες κοινωνικές ομάδες, ενώ και η ίδια έχει γίνει πολλές φορές δέκτης παραπόνων. Καταλήγοντας, η ΣΕΓΔΑΜΕΛΙΝ ΠΕΟ διαβεβαιώνει ότι θα συνεχίσει τις παρεμβάσεις της με στόχο δημόσιες μεταφορές που να
επιτελούν τον κοινωνικό τους ρόλο. Ταυτόχρονα, ως συνδικαλιστικό κίνημα, υπογραμμίζει τη δέσμευσή της να συνεχίσει να αγωνίζεται για την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών, με προτεραιότητα την ασφάλεια και την εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού.
1.304 αιτήματα για αποστολή ασθενών στο εξωτερικό σε ένα χρόνο Συνολικά 1.304 αιτήματα για αποστολή δικαιούχων του ΓεΣΥ στο εξωτερικό αξιολόγησε ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) κατά τον πρώτο χρόνο διαχείρισης της διαδικασίας, από τις 2 Οκτωβρίου 2025 μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου 2026. Από αυτά, τα 932 εγκρίθηκαν, ενώ πραγματοποιήθηκαν 101 αεροδιακομιδές σε χώρες της Ευρώπης και στο Ισραήλ. Σύμφωνα με την αποτίμηση του ΟΑΥ, για τον πρώτο χρόνο εφαρμογής της διαδικασίας από τα εγκεκριμένα αιτήματα τα 24 αφορούσαν περιστατικά απειλητικά για τη ζωή και τα 86 επείγοντα περιστατικά. Από τις 101 αεροδιακομιδές, οι 48 αφορούσαν κανονικά περιστατικά, οι 30 επείγοντα και οι 23 περιστατικά απειλητικά για τη ζωή. Ο ΟΑΥ αξιολογεί θετικά την πορεία εφαρμογής της διαδικασίας, δίνοντας έμφαση στην ταχύτητα διαχείρισης των περιστατικών, στη συνεργασία με τις εξειδικευμένες ομάδες εμπειρογνωμόνων και στον συντονισμό με τα νοσηλευτήρια του εξωτερικού.
Οι χρόνοι ανταπόκρισης
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι χρόνοι που απαιτούνται για την εισαγωγή των ασθενών σε νοσηλευτήρια του εξωτερικού, ανάλογα με τη σοβαρότητα της κατάστασής τους. Με βάση τα στοιχεία του Οργανισμού, ο μέσος χρόνος από την υποβολή του αιτήματος μέχρι τη νοσηλεία ανέρχεται σε 1,5 ημέρα για τα περιστατικά που απειλούν τη ζωή, πέντε
ημέρες για τα επείγοντα και 22 ημέρες για τα κανονικά περιστατικά. Οι περισσότερες αποστολές κατά τους τελευταίους 12 μήνες πραγματοποιήθηκαν σε νοσηλευτήρια της Γερμανίας, σε ποσοστό 28,4%. Ακολούθησαν η Ελλάδα με 21,2%, το Ηνωμένο Βασίλειο με 18,5% και το Ισραήλ με 11,7%. Τα αιματολογικά περιστατικά ήταν εκείνα με τις περισσότερες παραπομπές στο εξωτερικό, ενώ ακολούθησαν τα ογκολογικά, τα παιδιατρικά, τα ορθοπεδικά και τα οφθαλμολογικά περιστατικά.
Ποιοι δικαιούνται αποστολή στο εξωτερικό
Δικαίωμα υποβολής αιτήματος έχει κάθε πρόσωπο που είναι εγγεγραμμένο ως δικαιούχος του ΓεΣΥ κατά τον χρόνο υποβολής του. Το αίτημα πρέπει να αφορά υπηρεσίες φροντίδας υγείας που περιλαμβάνονται στο πακέτο παροχών του Συστήματος, αλλά δεν μπορούν να παρασχεθούν στην Κύπρο εντός του προβλεπόμενου χρόνου. Τα αιτήματα αξιολογούνται από εξειδικευμένες ομάδες εμπειρογνωμόνων, με βάση την κατάσταση της υγείας του δικαιούχου. Οι εμπειρογνώμονες υποβάλλουν τεκμηριωμένες εισηγήσεις και ο ΟΑΥ λαμβάνει την τελική απόφαση, η οποία κοινοποιείται στον αιτητή μέσω του πληροφοριακού συστήματος του ΓεΣΥ. Δεν καλύπτονται υπηρεσίες που βρί-
Εγκρίθηκαν 932 αιτήματα, ενώ πραγματοποιήθηκαν 101 αεροδιακομιδές σκονται σε πειραματικό στάδιο ή δεν έχουν επαρκώς δοκιμαστεί και αναγνωριστεί ως έγκυρες, υπηρεσίες που αφορούν αποκλειστικά τη χορήγηση φαρμάκου, δεν αναγνωρίζονται από την κλασική ιατρική, αφορούν τηλεϊατρική ή έχουν ήδη παρασχεθεί κατά την υποβολή του αιτήματος. Εξακολουθούν, επίσης, να παρέχονται από το Υπουργείο Υγείας, μέχρι να αναληφθούν από τον ΟΑΥ, οι εξειδικευμένες εργαστηριακές εξετάσεις, οι οφθαλμικές προθέσεις και τα προσθετικά μέλη, παρόλο που περιλαμβάνονται στις υπηρεσίες του ΓεΣΥ.
Στόχος η περαιτέρω βελτίωση
Ο ΟΑΥ αναφέρει ότι παρακολουθεί συνεχώς την εφαρμογή της διαδικασίας, προχωρώντας σε οδηγίες και διευκρινίσεις προς
τους παροχείς, με στόχο την πληρέστερη υποβολή των αιτημάτων και την καλύτερη ενημέρωση των δικαιούχων για την έκβασή τους. Παράλληλα, έχει ενισχύσει το δίκτυο συνεργατών του για τις υπηρεσίες αεροδιακομιδής. Στα επόμενα βήματα περιλαμβάνονται η περαιτέρω μείωση του χρόνου αποστολής, η ενίσχυση της επιστημονικής αξιολόγησης και η βελτίωση της συνεργασίας με τους θεράποντες ιατρούς και τα νοσηλευτήρια του εξωτερικού. Προτεραιότητα, σύμφωνα με τον Οργανισμό, παραμένει η έγκαιρη διαχείριση των επειγόντων και των απειλητικών για τη ζωή περιστατικών, με στόχο την ποιοτική, διαφανή και ισότιμη εξυπηρέτηση των δικαιούχων.
The Workers’ Platform Ergatiko Vima-International Edition
ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026 | ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ
7
Translation:: Andreas Athanasiades
March for Health and Safety at Work Thursday, 22 October, at 5 p.m., at the PEO offices PEO is organising a march on Thursday 22 October to highlight the importance of health and safety in the workplace. The starting point will be at 5 pm at PEO offices. The initiative forms part of efforts to raise awareness about the protection of workers’ lives and health, as well as to highlight the need for effective measures to prevent workplace accidents and occupational hazards.
Ports for Peace – Jobs with Dignity
SEGDAMELIN PEO supports the International Day of Action of Dockworkers and Portworkers on 30 October, emphasising that it will not accept any sacrifices by workers for the sake of wars and profits
SEGDAMELIN PEO expresses its support and the solidarity of Cypriot workers for the 2nd International Day of Action for Dockworkers and Portworkers on 30 October 2026, declaring its participation in the international initiative under the slogan ‘Ports for Peace – Jobs with Dignity’. The Union emphasises that ports are critical hubs for the economy, trade and society, while also highlighting the risks arising from the use of port infrastructure for the transport of military equipment and munitions. The class-oriented trade union movement rejects the notion that workers should pay the price of wars and international rivalries. As SEGDAMELIN PEO emphasises, workers and the people need peace and secu-
rity, decent wages, stable employment, collective agreements, humane working hours and effective protection of health and safety in the workplace. Particular reference is made to the Cypriot experience of war, occupation, partition and militarisation. Drawing on this historical experience, Cypriot workers stand shoulder to shoulder with workers across the globe, in the struggle to defend peace, and for a world free from imperialist wars and interventions. At the same time, SEGDAMELIN PEO warns that the enormous expenditure on the war economy, is linked to austerity policies and cuts to social spending on health, education and pensions, while it also puts pressure on
wages. As it points out, these policies place a burden on workers and heighten the risks to world peace. The Union directly links the struggle for peace with the demand for decent and safe working conditions, opposes privatisation, job insecurity and the deregulation of labour relations, and supports organisation, collective action and international solidarity. To mark the International Day of Action on 30 October, SEGDAMELIN PEO joins its voice with that of dockworkers and workers around the world, sending a message of internationalist solidarity from Cyprus under the central slogan: ‘Ports for peace – Jobs with dignity’.
Hiring of Workers in the Hotel and Catering Industries Under Scrutiny The meeting of the SYXKA PEO Executive Council, held on 30 September, focused on the serious issue of the hiring of workers in the hotel and catering sectors, in the presence of PEO’s Central Organising Secretary, Pieris Pieri. The General Secretary of SYXKA PEO, Neophytos Ttiminis, briefed the Executive Council on the progress of the Union’s actions regarding this issue, emphasising that the hiring of workers is a matter requiring particular attention and constant monitoring. He underlined that this practice has increased in recent years, particularly during high tourist traffic seasons, with hotels and catering businesses resorting to this form of employment. In some cases, the conditions that arise give cause for serious concern and may amount to nothing short of workers’ exploitation. As part of its activities, SYXKA PEO has held meetings with OYXEKA-SEK, the Department of Labour and the
SYXKA PEO: Ongoing monitoring and action against practices that undermine collective agreements and working conditions Department of Labour Relations. At the same time, PEO participated in the meeting of the Parliamentary Committee on Labour, where AKEL raised the issue of the hiring of workers on its own initiative. During the Executive Council meeting, a discussion ensued on the next steps and actions to be taken by the Union, with the aim of addressing practices that affect working conditions and workers’ rights.
Positive Organisational Results
The Executive Council also discussed the progress of the membership survey and the organisational results of SYXKA PEO. All the Union’s branches presented the current sit-
uation in their respective districts, both in relation to bookings at hotels and the organisational work currently underway. An assessment was made of the situation to date, as well as of the outlook until the end of the year. The Central Organising Secretary of SYXKA PEO, Andreas Trachanas, noted that, taking into account the circumstances stemming from the war in the wider region, as well as the events of March and the decline in bookings during March and April, the Union’s organisational progress to date can be viewed as positive. He also emphasised that efforts will continue with the aim of further strengthening SYXKA PEO’s presence in the workplace until the end of the tourist season.
P. Pieri: Protection of collective agreements
Pieris Pieri, the Central Organising Secretary of PEO, addressed the meeting, referring to the conditions shaping the working environment, particularly in relation to the hiring of workers. He made particular reference to the violations of sectoral collective agreements, both in the hotel and the construction industries, emphasising the need to protect collective agreements and safeguard working conditions. Pieris Pieri also emphasised the government’s responsibility to proceed immediately with the implementation of the European directive on adequate wages. As he pointed out, the directive provides guidance on extending the coverage of workers under sectoral collective agreements to up to 80%.
Problems faced by hotel employees discussed at a joint meeting of trade unions On Thursday 8 October 2026, a joint meeting was held at PEO offices in Paphos, in the presence of the General Secretaries of SYXKA-PEO and its SEK counterpart, Neophytos Ttiminis and Michalis Fragos respectively. At the joint meeting, the General Secretaries provided an update on the progress of the trade unions’ actions regarding the serious issue of the hiring of workers in the hotel and catering sectors. A discussion was also held on the negotiations concerning the renewal of the Sectoral Collective Agreement for Leisure Centres. This was followed by a report on the Codi-
fication of the Sectoral Collective Agreement, as the employers’ side is stalling and failing to respond to the Labour Relations Department’s calls for discussion, which is clearly stated in the ‘memorandum of understanding’ signed in November 2024 by all parties. They also emphasised the need for joint action, such as improving communication in the workplace by involving employees more closely in the process of implementing the Collective Agreement for everyone. They also called for more rigorous inspections to ensure the implementation of the employment strategy for workers from third countries.
The trade union branches then presented the current situation in Paphos regarding tourist numbers and the prospects for the rest of the year. In the meeting, the trade unionists mentioned examples of hotel owners who are violating the sectoral collective agreement, and decisions were taken on the next joint steps to tackle this issue. The issues that raise concern is the implementation of the provisions for a Provident Fund, a Welfare Fund and other benefits arising from the Sectoral Collective Agreement and all other relevant Regulations.
8
ΒΗΜΑΤΑ
ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ | ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026
Γ.Γ. ΠΕΟ: «Συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση με κόστος Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Ζαχαρίου * Ποιο είναι το βασικό κριτήριο με το οποίο η ΠΕΟ θα αξιολογήσει το τελικό πλαίσιο της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης; Έχουμε ξεκαθαρίσει από την αρχή ποιοι είναι οι στόχοι μας και στη βάση αυτών θα αξιολογήσουμε το τελικό αποτέλεσμα. Πρώτος στόχος είναι η ουσιαστική βελτίωση του εισοδήματος των συνταξιούχων. Είναι απαράδεκτο να εξακολουθεί να υπάρχει τόσο υψηλό ποσοστό συνταξιούχων κάτω από το όριο της φτώχειας. Για εμάς, η θέση είναι ξεκάθαρη. Κανένας συνταξιούχος δεν πρέπει να βρίσκεται κάτω από το όριο της φτώχειας. Αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Χρειάζεται βελτίωση των χαμηλών συντάξεων, αλλά και ουσιαστική κρατική κοινωνική πολιτική που να συμπληρώνει το συνταξιοδοτικό εισόδημα. Δεύτερο σημαντικό ζήτημα είναι το πέναλτι του 12%, το οποίο θεωρούμε ισοπεδωτικό και τιμωρητικό, ιδιαίτερα για εργαζομένους με πολλά χρόνια εισφορών. Υπάρχουν άνθρωποι που, λόγω των συνθηκών εργασίας τους, δεν μπορούν αντικειμενικά να συνεχίσουν να εργάζονται μετά τα 63. Δεν μπορεί να τιμωρούνται εφ’ όρου ζωής γι’ αυτό. Παράλληλα, πρέπει να διορθωθεί η διάκριση σε βάρος των ανδρών που στερούνται σύνταξη χηρείας επειδή οι σύζυγοί τους απεβίωσαν πριν από το 2018. Θέτουμε επίσης την ανάγκη δημιουργίας πραγματικού αποθεματικού στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Από το 2017 επιμένουμε στην επανεκκίνηση αυτής της προσπάθειας, η οποία είχε αρχίσει επί διακυβέρνησης Δημήτρη Χριστόφια και στη συνέχεια διακόπηκε. Τέλος, διεκδικούμε επέκταση των Ταμείων Προνοίας σε όλους τους εργαζομένους, ώστε να διασφαλίζεται συμπληρωματικό εισόδημα κατά τη συνταξιοδότηση. Με βάση αυτούς τους στόχους, πώς αξιολογείτε όσα έχουν μέχρι σήμερα τεθεί στο τραπέζι; Υπάρχουν σημεία που μας προβληματίζουν σοβαρά. Θέλω, όμως, να ξεκαθαρίσω κάτι. Δεν μπήκαμε σε αυτή τη συζήτηση για να πούμε στις επόμενες γενιές ότι, προκειμένου να βελτιώσουμε τις συντάξεις των γονιών και των παππούδων τους, θα δυσκολέψουμε τη δική τους πρόσβαση στα συνταξιοδοτικά δικαιώματα. Η ΠΕΟ δεν πρόκειται να αντιμετωπίσει ως μεταρρύθμιση μια αλλαγή που βελτιώνει κάτι σήμερα, μεταφέροντας το κόστος στους αυριανούς συνταξιούχους. Οι σημερινές βελτιώσεις δεν μπορούν να γίνουν σε βάρος των δικαιωμάτων των επόμενων γενιών. Η κυβέρνηση έθεσε συγκεκριμένη οικονομική περίμετρο για τη μεταρρύθμιση, στην οποία φαίνεται να προσκρούουν αρκετά ζητήματα. Πώς τοποθετείται η ΠΕΟ; Από την αρχή τέθηκε ως βασική παράμετρος να μην αυξηθούν ούτε οι εισφορές ούτε το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης. Με αυτή την αφετηρία συμφωνούμε. Το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων πέρασε ήδη από μεταρρύθμιση το 2009, όταν αποφασίστηκε η σταδιακή αύξηση των εισφορών μέχρι το 2039 και αυστηροποιήθηκαν οι προϋποθέσεις για ορισμένα ωφελήματα. Δεν θεωρούμε, λοιπόν, ότι πρέπει να ανοίξει ξανά τέτοια συζήτηση. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα των χαμηλών συντάξεων μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με ανακατανομή των υφιστάμενων πόρων του Ταμείου. Χρειάζονται και πρόσθετοι δημόσιοι πόροι. Εδώ βρίσκεται μια βασική διαφωνία μας με την κυβέρνηση. Επιχειρείται να παρουσιαστεί ότι η μεταρρύθμιση συνεπάγεται δημόσια δαπάνη 700 έως 800 εκατομμυρίων
«Η ΠΕΟ δεν πρόκειται να αντιμετωπίσει ως μεταρρύθμιση μια αλλαγή που βελτιώνει κάτι σήμερα μεταφέροντας το κόστος στους αυριανούς συνταξιούχους» ευρώ. Κατά την εκτίμησή μας, αυτή η εικόνα δεν αποτυπώνει το πραγματικό πρόσθετο κόστος. Για παράδειγμα, περιλαμβάνεται η αύξηση της κρατικής εισφοράς στο Ταμείο, ύψους περίπου 160 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία είχε ήδη αποφασιστεί από το 2009. Θα εφαρμοζόταν, δηλαδή, ακόμη και χωρίς τη σημερινή μεταρρύθμιση. Το ίδιο ισχύει για το αυξημένο κόστος δανεισμού που θα προκύψει εάν το κράτος σταματήσει να δανείζεται από το Ταμείο και στραφεί στην αγορά. Πρόκειται για κόστος που συνδέεται με την ανάγκη αλλαγής μιας υφιστάμενης πρακτικής και όχι με τη σημερινή μεταρρύθμιση. Η κυβέρνηση δεν μπορεί να επικαλείται την οικονομική περίμετρο για να αποφεύγει τη διάθεση των αναγκαίων πόρων στους χαμηλοσυνταξιούχους. Ούτε μπορεί να μετακινεί πόρους μέσα στο ίδιο το Ταμείο, μεταφέροντας τελικά το βάρος στις επόμενες γενιές. Για εμάς, η βιωσιμότητα του Ταμείου δεν είναι μια απλή μαθηματική πράξη. Βιωσιμότητα σημαίνει να μπορεί το Ταμείο να
συνεχίσει να δίνει τα ίδια ή και καλύτερα ωφελήματα στους ασφαλισμένους. Πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των χαμηλών συντάξεων, δεδομένων των περιορισμένων δυνατοτήτων του Ταμείου; Από τη στιγμή που συμφωνούμε ότι δεν πρέπει να αυξηθούν οι εισφορές ή το όριο συνταξιοδότησης, είναι προφανές ότι το Ταμείο δεν μπορεί από μόνο του να αντιμετωπίσει τη φτώχεια των συνταξιούχων. Χρειάζονται πρόσθετοι πόροι και ουσιαστική ενίσχυση του Σχεδίου Στήριξης Συνταξιούχων με Χαμηλά Εισοδήματα, της λεγόμενης μικρής επιταγής. Το κριτήριο πρέπει να είναι ξεκάθαρο. Όποιος συνταξιούχος, ακόμη και μετά τις αυξήσεις, εξακολουθεί να έχει συνολικό εισόδημα κάτω από το όριο της φτώχειας, πρέπει να δικαιούται πρόσθετη στήριξη. Δεν διαφωνούμε κατ’ αρχήν με τη μεταφορά πόρων από το αναλογικό στο βασικό μέρος της σύνταξης. Θέτουμε, όμως, μια απαραίτητη προϋπόθεση. Η αλλαγή δεν
πρέπει να οδηγήσει μελλοντικά σε χαμηλότερες συντάξεις από εκείνες που διασφαλίζει σήμερα το σύστημα. Μας προβληματίζει, επίσης, η πρόβλεψη για σταδιακή παραχώρηση των αυξήσεων σε βάθος πενταετίας. Οι συνταξιούχοι αντιμετωπίζουν σήμερα την ακρίβεια και το αυξημένο κόστος ζωής. Δεν μπορούν να περιμένουν πέντε χρόνια για ουσιαστική βελτίωση του εισοδήματός τους. Πώς αξιολογεί η ΠΕΟ τη νέα κυβερνητική πρόταση για το πέναλτι του 12%; Η συζήτηση για το 12% δεν ξεκίνησε σήμερα. Από το 2017–2018 η ΕΚΥΣΥ, μαζί με άλλες κοινωνικές ομάδες, ανέδειξε τις σοβαρές αδικίες που δημιουργεί. Το γεγονός ότι η κυβέρνηση αναγνωρίζει πλέον το πρόβλημα είναι αποτέλεσμα και αυτής της κοινωνικής πίεσης. Η αρχική κυβερνητική πρόταση προέβλεπε επιστροφή 6% μόνο στη βασική σύνταξη, για όσους είχαν συμπληρώσει 40,4 χρόνια πληρωμένων εισφορών. Έτσι, περίπου επτά στους δέκα συνταξιούχους που εί-
ΒΗΜΑΤΑ
ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026 | ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ
9
για τις επόμενες γενιές δεν είναι δικαιοσύνη» χαν υποστεί τη μείωση έμεναν εκτός. Καταθέσαμε δική μας πρόταση, αλλά ο διάλογος δεν προχώρησε και δύο χρόνια αργότερα το ζήτημα εντάχθηκε στη συνολική μεταρρύθμιση. Η νέα πρόταση είναι βελτιωμένη, καθώς προβλέπει κάποιο όφελος για όλους όσοι έχουν υποστεί την αναλογιστική μείωση. Ωστόσο, η ελάφρυνση αφορά μόνο το βασικό μέρος της σύνταξης, ενώ στο αναλογικό η μείωση διατηρείται. Υπάρχει, όμως, και ένα σοβαρότερο ζήτημα. Η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται στο τι θα πάρουν πίσω οι σημερινοί συνταξιούχοι, παραβλέποντας τις συνέπειες για τους μελλοντικούς. Μετά την πενταετή μεταβατική περίοδο θα απαιτούνται περισσότερα χρόνια εισφορών για συνταξιοδότηση στα 63. Μάλιστα, με βάση την κυβερνητική πρόταση, η μελλοντική διαφορά μεταξύ συνταξιοδότησης στα 63 και στα 65 θα φτάνει στο 15,4%. Δεν μπορούμε να θεωρήσουμε λύση μια ρύθμιση που βελτιώνει κάτι σήμερα, αλλά δημιουργεί δυσμενέστερες προϋποθέσεις για τους αυριανούς συνταξιούχους. Πόσους αφορά το ζήτημα της σύνταξης χηρείας και ποια είναι η θέση της ΠΕΟ; Σύμφωνα με την κυβερνητική εκτίμηση, αφορά περίπου 4.000 άνδρες. Πρόκειται για μια αδικία που έπρεπε να είχε διορθωθεί εδώ και καιρό και κακώς εντάχθηκε στη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση. Με τη νομοθεσία του 2018 αντιμετωπίστηκε η ανισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών, αλλά δημιουργήθηκε νέα διάκριση μεταξύ των ίδιων των ανδρών. Κάποιοι δικαιούνται σύνταξη χηρείας και άλλοι όχι, ανάλογα με το πότε απεβίωσε η σύζυγός τους. Αυτή η διάκριση πρέπει να αρθεί. Ωστόσο, η κυβέρνηση επανέρχεται συνεχώς στην οικονομική περίμετρο. Το ερώτημα είναι ποιος την καθόρισε και γιατί θεωρείται αδιαπραγμάτευτη. Όταν πρόκειται για αποκατάσταση μιας υπαρκτής αδικίας, δεν μπορεί το μόνο κριτήριο να είναι αν «χωρά» σε ένα προκαθορισμένο ποσό. Ποιον ρόλο πρέπει να έχουν τα Ταμεία Προνοίας στη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση; Η συζήτηση συνεχίζεται και φαίνεται να υπάρχει πλέον γενική παραδοχή ότι χρειάζεται συγκεκριμένος οδικός χάρτης, μαζί με τις απαραίτητες νομοθετικές ρυθμίσεις. Για εμάς, τα Ταμεία Προνοίας αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συνταξιοδοτικής ασφάλισης. Το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων είναι ο βασικός πυλώνας, αλλά χρειάζεται και ισχυρός δεύτερος πυλώνας, ώστε ο εργαζόμενος να διαθέτει επαρκές εισόδημα μετά τη συνταξιοδότησή του. Αυτόν τον ρόλο επιτελούν τα Ταμεία Προνοίας, τα οποία αποτελούν κατάκτηση των συλλογικών συμβάσεων. Χρειάζεται, επομένως, συνολική πολιτική και σαφής οδικός χάρτης για τη σταδιακή κάλυψη όλων των εργαζομένων. Πώς μπορεί να επιτευχθεί στην πράξη η καθολική κάλυψη των εργαζομένων από Ταμεία Προνοίας; Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να προστατευθούν τα υφιστάμενα Ταμεία Προνοίας που δημιουργήθηκαν μέσα από συλλογικές συμβάσεις. Καμία νέα ρύθμιση δεν πρέπει να αποδυναμώνει κατοχυρωμένα δικαιώματα. Η προσπάθεια πρέπει να επικεντρωθεί εκεί όπου δεν υπάρχει κάλυψη ή αυτή είναι ανεπαρκής. Σε κλάδους με συλλογικές συμβάσεις,
«Η κυβέρνηση δεν μπορεί να επικαλείται την οικονομική περίμετρο για να αποφεύγει να διαθέσει τους αναγκαίους πόρους για τη στήριξη των χαμηλοσυνταξιούχων»
όπως η οικοδομική και η ξενοδοχειακή βιομηχανία, η κάλυψη πρέπει να αφορά όλους τους εργαζομένους. Δεν μπορεί, για παράδειγμα, κάποιος που εργάζεται στην ίδια επιχείρηση μέσω εργολάβου ή άλλης εταιρείας, ως «ενοικιαζόμενος» εργαζόμενος, να αποκλείεται από το Ταμείο Προνοίας. Στόχος είναι να συμφωνηθούν οι κατάλληλοι μηχανισμοί και θεσμικές ρυθμίσεις, ώστε κάθε εργαζόμενος να διαθέτει ουσιαστικό συμπληρωματικό εισόδημα κατά τη συνταξιοδότησή του. Μπορεί να εξασφαλιστεί αξιοπρεπής σύνταξη χωρίς να αντιμετωπιστεί παράλληλα το πρόβλημα των χαμηλών μισθών; Όχι. Και αυτό είναι ένα από τα πιο ουσιαστικά σημεία της συζήτησης. Η σύνταξη που θα πάρει ένας εργαζόμενος στο τέλος του εργασιακού του βίου δεν είναι αποκομμένη από τον μισθό που παίρ νει σήμερα. Αν οι μισθοί παραμένουν χαμηλοί, τότε και οι εισφορές είναι χαμηλότερες και, στο τέλος, χαμηλότερη θα είναι και η σύνταξη. Αν περισσότερο από το ένα τρίτο των εργαζομένων εξακολουθεί να αμείβεται με μέχρι 1.500 ευρώ, τότε, όσες παρεμβάσεις και αν κάνουμε στο συνταξιοδοτικό σύστημα, στο τέλος θα εξακολουθούμε να έχουμε ανθρώπους που φτάνουν στα 65 με ανεπαρκές συνταξιοδοτικό εισόδημα. Άρα, η συζήτηση για το Συνταξιοδοτικό είναι ταυτόχρονα και συζήτηση για τους μισθούς. Για το πώς αυξάνονται οι απολαβές και ιδιαίτερα οι μισθοί των χαμηλά αμειβομένων. Για το πώς η κατώτατη μισθοδοσία που προβλέπεται στις συλλογικές συμβάσεις θα εφαρμόζεται σε όλους τους εργοδότες των κλάδων που καλύπτονται από αυτές. Και, βεβαίως, για το πώς διαμορφώνουμε έναν κατώτατο μισθό που να είναι πραγματικά μισθός αξιοπρέπειας και επάρκειας. Όλα αυτά επηρεάζουν άμεσα και το ύψος της μελλοντικής σύνταξης. Γι’ αυτό επιμένουμε ότι η συνταξιοδοτική πολιτική δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο μέσα στα στενά όρια μιας τεχνικής μεταρρύθμισης. Είναι μια ευρύτερη συζήτηση για τον μισθό,
τα εργασιακά δικαιώματα και το εισόδημα που θα έχει ο εργαζόμενος όταν αποχωρεί από την εργασία. Η κυβέρνηση έχει θέσει συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα. Υπάρχει περιθώριο να επιτευχθεί ουσιαστική συναίνεση; Τα χρονοδιαγράμματα τα έχει θέσει η κυβέρνηση. Εμείς συμμετέχουμε στον διάλογο, καταθέτουμε προτάσεις και αξιολογούμε όσα τίθενται ενώπιόν μας. Αν η κυβέρνηση επιλέξει να καταθέσει νομοσχέδιο χωρίς τη συναίνεση των κοινωνικών εταίρων, θα είναι δική της επιλογή. Όπως η ίδια θα παρουσιάσει τις θέσεις της στη Βουλή, έτσι και εμείς θα παρουσιάσουμε τις δικές μας. Το ουσιαστικό ζήτημα, όμως, δεν είναι το χρονοδιάγραμμα, αλλά το περιεχόμενο της μεταρρύθμισης. Υπάρχουν βελτιώσεις και δεν τις μηδενίζουμε. Δεν είναι, όμως, αρκετές. Οι αυξήσεις προβλέπεται να παραχωρηθούν σε βάθος πενταετίας, ενώ εξακολουθεί να υπάρχει απόσταση μεταξύ του ορίου στήριξης των χαμηλοσυνταξιούχων και του πραγματικού ορίου της φτώχειας. Άρα, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν θα τηρηθεί ένα χρονοδιάγραμμα. Είναι αν το τελικό αποτέλεσμα θα απαντά ουσιαστικά στα προβλήματα που υποτίθεται ότι ήρθε να λύσει η μεταρρύθμιση. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η μεταρρύθμιση κάνει το σύστημα πιο δίκαιο. Πού εντοπίζετε τη βασική διαφωνία; Η διαφωνία μας αφορά ακριβώς το τι εννοούμε όταν μιλούμε για δικαιότερο σύστημα. Δεν ξεκινήσαμε αυτή τη συζήτηση για να αυστηροποιήσουμε τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης των σημερινών εργαζομένων και των επόμενων γενιών. Στόχος μας ήταν να διορθωθούν αδικίες και να βελτιωθεί η επάρκεια των συντάξεων. Δεν θεωρούμε δικαιότερο ένα σύστημα που μπορεί να οδηγεί τους νέους εργαζομένους σε χαμηλότερη αναλογική απόδοση της σύνταξής τους από εκείνην που διασφαλίζεται σήμερα. Ούτε ένα σύστημα που αυστηροποιεί τις προϋποθέσεις θεμελίω-
«Αν οι μισθοί παραμένουν χαμηλοί, τότε και οι εισφορές είναι χαμηλότερες και, στο τέλος, χαμηλότερη θα είναι και η σύνταξη» σης δικαιωμάτων και ενδέχεται να ανοίξει ξανά τη συζήτηση για αύξηση εισφορών. Πολύ περισσότερο, δεν μπορεί στο όνομα της αντιμετώπισης του πέναλτι του 12% να δημιουργείται μελλοντικά διαφορά 15,4% μεταξύ όσων συνταξιοδοτούνται στα 63 και στα 65. Η ουσιαστική διαφωνία μας βρίσκεται στην επιμονή της κυβέρνησης να περιορίζει κάθε βελτίωση σε μια προκαθορισμένη οικονομική περίμετρο, χρηματοδοτώντας την αποκλειστικά με ανακατανομή υφιστάμενων πόρων. Εμείς ζητούμε πρόσθετους πόρους. Δεν μπορεί η μεταρρύθμιση να προσφέρει ημίμετρα στους σημερινούς συνταξιούχους και δυσμενέστερες προϋποθέσεις στους αυριανούς. Αν η κυβέρνηση προχωρήσει χωρίς ουσιαστική συναίνεση, πόσο μπορεί η Βουλή να διορθώσει τις στρεβλώσεις του νομοσχεδίου; Οι δυνατότητες της Βουλής για ουσιαστικές αλλαγές είναι περιορισμένες χωρίς τη συναίνεση της κυβέρνησης. Το είδαμε με τη σύνταξη χηρείας των ανδρών. Παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες του ΑΚΕΛ να διορθώσει τη συγκεκριμένη αδικία, η αρνητική στάση της κυβέρνησης δεν επέτρεψε ουσιαστική αλλαγή. Η κυβέρνηση οφείλει, λοιπόν, να εξηγήσει στους συνταξιούχους, στους εργαζομένους και στους νέους γιατί θεωρεί δίκαιη τη μεταρρύθμιση και επαρκείς τους πόρους που προτίθεται να διαθέσει. Για εμάς, η αρχή είναι ξεκάθαρη. Δεν μπορείς να διορθώνεις ένα πρόβλημα σήμερα δημιουργώντας ένα μεγαλύτερο για την επόμενη γενιά.
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Χαραυγή»
10 ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ | ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026
ΒΗΜΑΤΑ
Πότε τίθεται σε ισχύ η χειμερινή ώρα; Την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου, δηλαδή στις 25 του μήνα, η Κύπρος θα επανέλθει στη χειμερινή ώρα, επιστρέφοντας στη γνωστή «κανονική» ώρα. Συγκεκριμένα, στις 04:00 τα ξημερώματα τα ρολόγια θα γυρίσουν μία ώρα πίσω και θα δείχνουν 03:00. Η αλλαγή αυτή φέρνει μαζί της μια επιπλέον ώρα ύπνου, αλλά και πιο νωρίς σκοτάδι στα απογεύματα, σηματοδοτώντας την είσοδο στο φθινόπωρο και τον χειμώνα. Η εποχική αλλαγή ώρας, που εφαρμόζεται στην Κύπρο σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, έχει σκοπό την καλύτερη αξιοποίηση του φωτός και τη διατήρηση ενός σταθερού πλαισίου για τις κοινωνικές και οικονομικές δραστηριότητες. Παρά τις συζητήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση για κατάργηση της αλλαγής, το μέτρο συνεχίζεται και για το 2026, υπενθυμίζοντας ότι κάθε χρόνο ο χρόνος δεν μετράται μόνο σε ώρες, αλλά και σε τρόπο ζωής. Η επιστροφή στη χειμερινή ώρα μπορεί να επηρεάσει προσωρινά τον κιρκάδιο ρυθμό, τη διάθεση και τη συγκέντρωση. Οι πρώτες μέρες μετά την αλλαγή συχνά συνοδεύονται από αίσθημα κόπωσης και μικρές αλλαγές στην καθημερινή ενεργητικότητα. Οι ειδικοί προτείνουν σταδιακή προσαρμογή του ύπνου, προσοχή στην οδήγηση τις πρώτες ημέρες και ρύθμιση των ωραρίων παιδιών και ηλικιωμένων. Οι ψηφιακές συσκευές προσαρμόζουν αυτόματα την ώρα, αλλά παλιά ρολόγια και ξυπνητήρια χρειάζονται χειροκίνητη ρύθμιση.
Η χειμερινή ώρα αλλάζει και τον τρόπο που βιώνουμε την πόλη. Οι απογευματινές βόλτες στη Λευκωσία και τη Λεμεσό γίνονται πιο σύντομες, ενώ οι βραδιές στο σπίτι ή σε καφέ γεμίζουν ζεστασιά και οικειότητα. Η επιστροφή στο σκοτάδι δίνει την ευκαιρία για πιο εσω-
ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ
στρεφείς δραστηριότητες, όπως διάβασμα, οικογενειακές στιγμές ή χουχούλιασμα στον καναπέ με ζεστά ροφήματα. Η αλλαγή ώρας στην Κύπρο, λοιπόν, δεν είναι μόνο τεχνικό μέτρο. Είναι υπενθύμιση της σχέσης μας με το φως και το χρόνο, της εναλλαγής των εποχών και της ανάγκης να προ-
σαρμοζόμαστε στις μικρές αλλά σημαντικές μετατοπίσεις της καθημερινότητας. Το 2026, όπως και κάθε χρόνο, η επιστροφή στη χειμερινή ώρα μας προσφέρει χρόνο για ξεκούραση, ενδοσκόπηση και ετοιμασία για τους πιο σκοτεινούς, αλλά γεμάτους γοητεία, μήνες του χειμώνα.
Η αλλαγή φέρνει μαζί της μια επιπλέον ώρα ύπνου, αλλά και πιο νωρίς σκοτάδι, σηματοδοτώντας την είσοδο στο φθινόπωρο και τον χειμώνα
ΥΓΕΙΑ
Από θερινή σε χειμερινή ώρα: Πώς επηρεάζει την υγεία μας
Τι να αγοράσω τώρα που μεγαλώνει η νύχτα Με τη νύχτα να μεγαλώνει και τις μέρες να μικραίνουν, η ανάγκη για ζεστασιά και άνεση στο σπίτι γίνεται προτεραιότητα. Ιδανικές αγορές περιλαμβάνουν ζεστά ροφήματα, κεριά και φωτιστικά για πιο ζεστή ατμόσφαιρα, μάλλινα ρούχα και κουβέρτες, καθώς και προϊόντα για τη φροντίδα του δέρματος και των χεριών. Επιπλέον, χρήσιμα είναι είδη για τον οργανισμό και τη διατροφή που ενισχύουν την ενέργεια, όπως βιταμίνες και θρεπτικά τρόφιμα. Με τις κατάλληλες αγορές, η καθημερινότητα γίνεται πιο άνετη, ζεστή και προετοιμασμένη για τον χειμώνα και το σκοτάδι που μεγαλώνει.
Η επιστροφή από θερινή σε χειμερινή ώρα φέρνει μαζί της μια μικρή αλλά σημαντική προσαρμογή στον οργανισμό. Στις 04:00 τα ξημερώματα τα ρολόγια θα γυρίσουν μία ώρα πίσω, δίνοντας επιπλέον ύπνο αλλά ταυτόχρονα νωρίς σκοτάδι. Παρά το «δώρο» της μιας ώρας ύπνου, το σώμα χρειάζεται χρόνο να προσαρμοστεί στον νέο κιρκάδιο ρυθμό. Η πρώτη επίπτωση παρατηρείται στον ύπνο και τη διάθεση. Η αλλαγή προκαλεί προσωρινή δυσκολία στον ύπνο, αίσθημα κόπωσης ή υπνηλία κατά τις ημέρες μετά τη μετάβαση. Σε κάποιους μπορεί να εμφανιστεί μικρή μελαγχολία, λόγω της μείωσης του φωτεινού χρόνου κατά το απόγευμα. Οι ειδικοί συνιστούν διατήρηση σταθερού ωραρίου ύπνου και έκθεση στο πρωινό φως για να βοηθηθεί η προσαρμογή. Η σωματική υγεία επηρεάζεται επίσης. Η μειωμένη ηλιοφάνεια μπορεί να μειώσει τα επίπεδα βιταμίνης D, με συνέπειες στο ανοσοποιητικό σύστημα και στη διάθεση. Ειδικά άτομα με καρδιολογικά ή νευρολογικά προβλήματα πρέπει να δώσουν προσοχή στην προσαρμογή, καθώς η αλλαγή ώρας μπορεί να αυξήσει προσωρινά τη σωματική καταπόνηση. Η διατήρηση σωματικής δραστηριότητας, ακόμα και σε εσωτερικούς χώ-
ρους, συμβάλλει στη σταθεροποίηση του κιρκάδιου ρυθμού και στην ενίσχυση της διάθεσης. Η κοινωνική και ψυχική διάσταση είναι επίσης σημαντική. Το νωρίς σκοτάδι μπορεί να περιορίσει τις βραδινές δραστηριότητες και την κοινωνική ζωή, αλλά ταυτόχρονα δίνει την ευκαιρία για περισσότερη ξεκούραση και εσωτερικές δραστηριότητες, όπως ανάγνωση, οικογενειακές στιγμές ή χαλάρωση. Η σωστή διαχείριση του χρόνου και της καθημερινότητας βο-
ηθά στην ομαλή προσαρμογή και στην αποφυγή στρεσογόνων επιπτώσεων. Συνολικά, η αλλαγή από θερινή σε χειμερινή ώρα στην Κύπρο προσφέρει χρόνο για ύπνο και εσωτερική ανασύνταξη, αλλά απαιτεί προσοχή στον κιρκάδιο ρυθμό, τη διάθεση και τη σωματική υγεία. Με προγραμματισμό, άσκηση και έκθεση στο φως, η μετάβαση μπορεί να γίνει ομαλά, διατηρώντας ισορροπία σώματος και ψυχής κατά την έναρξη του φθινοπώρου.
ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026 | ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ
11
Μαζί ξανακτίζουμε τον Συνεργατισμό! Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣΜΟΥ ΛΤΔ επιθυμεί να ενημερώσει την κοινωνία των πολιτών ότι από τις 22 Ιουλίου 2026 έχει ανοίξει η ηλεκτρονική πλατφόρμα https://shares.pccpc.cy, διαμέσου της οποίας κάθε πολίτης μπορεί να γίνει μέλος, αγοράζοντας μετοχές.
Μέλος γίνεται εκείνος που θα αγοράσει τουλάχιστον 100 μετοχές προς €1 έκαστη. Έως €10.000. Ποσά έως €10.000 θα καταβάλλονται μέσω τραπεζικών καρτών, μέσω της JCC, και θα διοχετεύονται στον ειδικό τραπεζικό λογαριασμό που τηρείται στην Τράπεζα Κύπρου. Πάνω από €10.000. Ποσά άνω των €10.000 θα καταβάλλονται μέσω τραπεζικού εμβάσματος, κατόπιν επικοινωνίας με την υπεύθυνη ομάδα του Εκδότη στα τηλέφωνα 97913011, 97913012, 97913013 και 97913014 ή/ και στην ηλεκτρονική διεύθυνση support.pccppc@cytanet.com.cy.
Οι επενδυτές πρέπει να μελετήσουν προσεκτικά το εγκεκριμένο Ενημερωτικό Δελτίο, που είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα μας https://pccppc.cy/contact, και τους όρους της Δημόσιας Προσφοράς, προτού προβούν σε επενδυτική απόφαση, προκειμένου να κατανοήσουν πλήρως τους δυνητικούς κινδύνους και τα οφέλη που συνδέονται με την απόφαση επένδυσης στις μετοχές. Η έγκριση του Ενημερωτικού Δελτίου δεν θα πρέπει να νοείται ως έγκριση των μετοχών που προσφέρονται. Όπως έχουμε τονίσει επανειλημμένα με δηλώσεις μας, βασικός μας στόχος είναι η επανασύσταση του Νέου Συνεργατισμού, στη βάση της συνεργατικής αρχής «Ο καθένας για όλους και όλοι για τον καθένα». Η δημόσια προσφορά θα ισχύει από τις 22 Ιουλίου 2026 μέχρι τις 17 Νοεμβρίου 2026. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να καλέσετε στα τηλέφωνα: 97913011, 97913012, 97913013, 97913014. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να μελετήσετε τον οδηγό: https://pccppc.cy/assets/images/pdfs/prospectus-coop-8-july-2026-final.pdf Γιατί ο Συνεργατισμός χτίζεται από τους πολλούς, για τους πολλούς. Η δύναμή του είμαστε όλοι εμείς.
Μεγάλη προσφορά από τα Συντεχνιακά Φαρμακεία «pharmaΣΥΝ» στους εργαζόμενους Τα Συντεχνιακά Φαρμακεία «pharmaΣΥΝ» ξεκινούν μια πολύ μεγάλη προσφορά για τους εργαζόμενους εισάγοντας την κάρτα βαθμών. Οι πελάτες των φαρμακείων μπορούν να εγκαταστήσουν την BonusΣΥΝ στα κινητά τους και να απολαμβάνουν σημαντικά οφέλη και εκπτώσεις.
ΖΗΤΟΥΝΤΑΙ ΟΔΗΓΟΙ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ Ζητούνται οδηγοί με επαγγελματική άδεια οδήγησης λεωφορείου. Οι ενδιαφερόμενοι/ες μπορούν να επικοινωνήσουν με τη συντεχνία ΣΕΓΔΑΜΕΛΙΝ – ΠΕΟ στο τηλέφωνο 22 866500.
12 ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ | ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026
ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ
ΕΚΥΣΥ Αμμοχώστου: Συμβολική εκδήλωση διαμαρτυρίας με απαίτηση την επίλυση των προβλημάτων των συνταξιούχων Με συμβολική εκδήλωση διαμαρτυρίας, απαιτώντας την επίλυση των σοβαρών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι συνταξιούχοι, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του Επαρχιακού Συνεδρίου της Ε.ΚΥ.ΣΥ. Αμμοχώστου, που πραγματοποιήθηκε στις 15 Οκτωβρίου στο οίκημα των Λαϊκών Οργανώσεων Δερύνειας. Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν έντονη αγανάκτηση για τις δυσκολίες διαβίωσης, τις χαμηλές συντάξεις και την κυβερνητική πολιτική. Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των εκδηλώσεων με την ευκαιρία της 1ης Οκτωβρίου, Παγκόσμιας Ημέρας Ηλικιωμένων, με τη συμμετοχή μελών των Τοπικών Επιτροπών της Ε.ΚΥ.ΣΥ. από την ελεύθερη πε-
ριοχή Αμμοχώστου. Το άνοιγμα του συνέδριου έγινε από τον Ε.Γ. Γιώργος Σωτηρίου, ενώ χαιρετισμούς απηύθυναν ο Βίκτωρας Καραγιάννης, Γραμματέας της Ε.ΚΥ.ΣΥ. Δερύνειας, ο Γιώργος Κουκουμάς, βουλευτής ΑΚΕΛ και πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εργασίας, και ο Πανίκκος Ιεράρχης, Επαρχιακός Γραμματέας της ΠΕΟ Αμμοχώστου. Ο Γιώργος Κουκουμάς συνεχάρη τους συνταξιούχους για τους διαχρονικούς αγώνες τους και επανέλαβε τη στήριξη του ΑΚΕΛ στις διεκδικήσεις τους. Για τις εξελίξεις γύρω από τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση μίλησε ο Χρίστος Τομπάζος, Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας της ΠΕΟ,
ενώ ο Ευτύχιος Παπαμιχαήλ, Γενικός Γραμματέας της Ε.ΚΥ.ΣΥ., ανέπτυξε τις θέσεις και τις διεκδικήσεις της Οργάνωσης. Με το συνέδριο της Αμμοχώστου ολοκλη-
ρώθηκαν τα πέντε Επαρχιακά Συνέδρια της Ε.ΚΥ.ΣΥ. Οι αγώνες για αξιοπρεπείς συντάξεις, καλύτερες συνθήκες διαβίωσης και σεβασμό στους συνταξιούχους συνεχίζονται.
ΕΚΥΣΥ: Παραμένουν οι αδικίες στη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση
«Έφυγε» ο λαϊκός αγωνιστής Γεώργιος Κλείτου
Η Κεντρική Γραμματεία της ΕΚΥΣΥ, σε συνεδρίασή της στις 13 Οκτωβρίου. εξέτασε τις εξελίξεις γύρω από τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, τις σοβαρές επιπτώσεις της ακρίβειας στους συνταξιούχους, καθώς και ζητήματα που αφορούν την οργανωτική δράση της Οργάνωσης. Η Κεντρική Γραμματεία της ΕΚΥΣΥ εκφράζει την έντονη ανησυχία και δυσαρέσκειά της για την πορεία της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης. Παρά τις ορισμένες αλλαγές στις οποίες υποχρεώθηκε να προχωρήσει η κυβέρνηση, οι οποίες εξακολουθούν να υπολείπονται των απαιτήσεων και των διεκ-
δικήσεων των εργαζομένων και των συνταξιούχων, παραμένει σημαντική η απόσταση ανάμεσα στις θέσεις της ΠΕΟ και της ΕΚΥΣΥ και στις προτάσεις της κυβέρνησης. Κρίσιμα ζητήματα παραμένουν άλυτα, ενώ οι εισηγήσεις της ΕΚΥΣΥ για ουσιαστική ενίσχυση των συντάξεων και αποτελεσματικότερη κοινωνική προστασία δεν έχουν ικανοποιηθεί στον απαιτούμενο βαθμό. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν το ύψος των χαμηλών συντάξεων και η ανάγκη αναθεώρησης του ορίου της φτώχειας, ώστε αυτό να ανταποκρίνεται στις πραγματικές κοινωνικοοικονομικές συνθήκες και να συμβάλλει ουσιαστικά στην αντιμετώπιση της φτώχειας στην τρίτη ηλικία. Εξίσου σοβαρό παραμένει το ζήτημα του πέναλτι του 12% για όσους συνταξιοδοτούνται στο 63ο έτος της ηλικίας τους. Η πρόθεση της κυβέρνησης να διατηρήσει την εν λόγω αποκοπή είναι απαράδεκτη, καθώς επηρεάζει τους σημερινούς συνταξιούχους και σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό όσους πρόκειται να συνταξιοδοτηθούν μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου. Παράλληλα, εξακολουθεί να υφίσταται η αδικία σε βάρος των χήρων των οποίων οι σύζυγοι απεβίωσαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 2018, χωρίς η κυβερνητική πρόταση να περιλαμβάνει οποιαδήποτε σχετική πρόνοια για την αποκατάστασή της. Στα εκκρεμή ζητήματα συγκαταλέγονται, επίσης, τα προβλήματα που αφορούν τις συντάξεις ανικανότητας, καθώς και άλλες σημαντικές πτυχές της κοινωνικής προστασίας. Για την ΕΚΥΣΥ, μια πραγματικά δίκαιη και προοδευτική μεταρρύθμιση πρέπει να διασφαλίζει αξιοπρεπείς συντάξεις, να αντιμετωπίζει τις υφιστάμενες αδικίες και να παρέχει ουσιαστική προστασία σε όλους τους ηλικιωμένους.
Ενίσχυση της οργανωτικής δύναμης της ΕΚΥΣΥ
Η Κεντρική Γραμματεία εξέτασε, ακόμη, οργανωτικά ζητήματα και ενημερώθηκε για την πορεία της δράσης της ΕΚΥΣΥ. Διαπιστώθηκε ότι η οργανωτική παρουσία της Οργάνωσης συνεχίζει να ενισχύεται, επιβεβαιώνοντας την εμπιστοσύνη των συνταξιούχων στον ρόλο και την παρέμβασή της. Παράλληλα, συνεχίζονται οι δραστηριότητες και οι πρωτοβουλίες που ενισχύουν την κοινωνική συμμετοχή, την ψυχαγωγία και την αλληλεγγύη μεταξύ των συνταξιούχων. Στο πλαίσιο αυτό, διοργανώνονται εκδρομές στην Κύπρο και στο εξωτερικό, ενώ αξιοποιούνται οι δυνατότητες για επιχορηγημένες διακοπές στα αναπαυτήρια της ΠΑΣΥΕΚ-ΠΕΟ και της ΠΕΟ. Η ΕΚΥΣΥ θα συνεχίσει να βρίσκεται στο πλευρό των συνταξιούχων, να αναδεικνύει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και να διεκδικεί ουσιαστικές λύσεις για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής τους. Η υπεράσπιση των δικαιωμάτων των συνταξιούχων, η ουσιαστική ενίσχυση των συντάξεων και η διασφάλιση αξιοπρεπούς διαβίωσης για όλους τους ηλικιωμένους αποτελούν σταθερές προτεραιότητες της ΕΚΥΣΥ. Με συνέπεια και αποφασιστικότητα, η Οργάνωση θα συνεχίσει τον αγώνα για μια δίκαιη και προοδευτική συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, που θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των συνταξιούχων, θα αποκαθιστά τις αδικίες και δεν θα αφήνει κανέναν πίσω.
Σημαντική η απόσταση ανάμεσα στις θέσεις της ΠΕΟ και της ΕΚΥΣΥ και στις προτάσεις της κυβέρνησης
Με βαθιά θλίψη, η Ε.ΚΥ.ΣΥ. αποχαιρέτησε στις 15 Οκτωβρίου 2026 τον λαϊκό αγωνιστή Γεώργιο Κλείτου, έναν άνθρωπο που αφιέρωσε τη ζωή του στην οικογένειά του, στους αγώνες της εργατικής τάξης και των συνταξιούχων και στην υπηρεσία του Λαϊκού Κινήματος. Ο Γεώργιος Κλείτου υπήρξε για πολλά χρόνια ενεργό και δραστήριο μέλος της Ένωσης Κυπρίων Συνταξιούχων (Ε.ΚΥ.ΣΥ.), προσφέροντας με συνέπεια, ανιδιοτέλεια και αφοσίωση στους αγώνες για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των συνταξιούχων. Διετέλεσε μέλος της τοπικής οργάνωσης Ε.ΚΥ.ΣΥ. Αγίου Ελευθερίου Λατσιών, της Επαρχιακής Επιτροπής και του Κεντρικού Συμβουλίου. Το 2007 ανέλαβε καθήκοντα γραμματέα της τοπικής οργάνωσης, θέση από την οποία υπηρέτησε με υπευθυνότητα και αγωνιστικότητα για πολλά χρόνια, μέχρι τα βαθιά του γεράματα. Ακόμη και όταν η ηλικία και τα προβλήματα υγείας περιόρισαν τη δράση του, το ενδιαφέρον του για την Ε.ΚΥ.ΣΥ. και τους συναδέλφους του παρέμεινε αμείωτο. Η πολύχρονη προσφορά του τιμήθηκε πρόσφατα από την οργάνωση, ως αναγνώριση της σημαντικής συμβολής του. Επικήδειο λόγο εκφώνησε ο Κ. Σκαρπάρης, τέως Γ.Γ. της Ε.ΚΥ.ΣΥ., εκ μέρους της οργάνωσης, τιμώντας την αγωνιστική πορεία και την πολύτιμη προσφορά του εκλιπόντος. Επικήδειους λόγους εκφώνησαν επίσης η κοινοτάρχης Αγκαστίνας, Αναστασία Γερολέμου, και η εγγονή του, εκ μέρους της οικογένειας. Ο Γεώργιος Κλείτου αφήνει πίσω του μια σημαντική παρακαταθήκη αγωνιστικότητας, ήθους και ανιδιοτελούς προσφοράς στην Ε.ΚΥ.ΣΥ., στην ΠΕΟ, στο ΑΚΕΛ και στο Λαϊκό Κίνημα. Η μνήμη του θα παραμείνει ζωντανή στους συναγωνιστές, στους φίλους, στους συγχωριανούς και σε όλους όσοι είχαν την τιμή να συνεργαστούν μαζί του. Η Ε.ΚΥ.ΣΥ. εκφράζει τα ειλικρινή της συλλυπητήρια στη σύζυγό του, Δέσποινα, στα παιδιά, στα εγγόνια, στα δισέγγονα και σε όλους τους οικείους του.
ΚΟΣΜΟΣ
ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026 | ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ
13
ΣΕΒΕΤΤΥΚ ΠΕΟ: Ενισχύονται οι δεσμοί με τη Συντεχνία Τροφίμων της Πολωνίας Αντιπροσωπεία της Συντεχνίας Τροφίμων της Πολωνίας φιλοξένησε στην Κύπρο η ΣΕΒΕΤΤΥΚ ΠΕΟ, από τις 16 έως τις 20 Σεπτεμβρίου 2026, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της επικοινωνίας και της συνεργασίας μεταξύ των δύο συνδικαλιστικών οργανώσεων. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης πραγματοποιήθηκε συνάντηση σε εποικοδομητικό κλίμα, κατά την οποία ανταλλάχθηκαν απόψεις για τη δράση των συντεχνιών και τις εξελίξεις που αφορούν τους εργαζόμενους στις δύο χώρες. Η ΣΕΒΕΤΤΥΚ ΠΕΟ ενημέρωσε τους Πολωνούς συνδικαλιστές για τις εξελίξεις στα εργασιακά ζητήματα στην Κύπρο, το Κυπριακό, καθώς και για κοινωνικά θέματα και άλλα ζητήματα που απασχολούν τον κόσμο της εργασίας. Οι συζητήσεις έδωσαν την ευκαιρία στις δύο πλευρές να μοιραστούν εμπειρίες, να γνωρίσουν καλύτερα τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στην Κύπρο και την Πολωνία και να εξετάσουν τρόπους περαιτέρω ενίσχυσης της συνεργασίας τους. Η επίσκεψη συνέβαλε στη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των δύο συντεχνιών, ανα-
Ανταλλαγή εμπειριών και απόψεων για τα εργασιακά ζητήματα και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στις δύο χώρες δεικνύοντας τη σημασία της ανταλλαγής εμπειριών και της διεθνούς συνδικαλιστικής αλληλεγγύης για την αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι.
Ενίσχυση της συνδικαλιστικής συνεργασίας Κύπρου – Αιγύπτου Στην ενίσχυση των σχέσεων και της συνεργασίας μεταξύ των συνδικαλιστικών οργανώσεων Κύπρου και Αιγύπτου συνέβαλε η επίσκεψη αντιπροσωπείας της ΣΕΒΕΤΤΥΚ ΠΕΟ στο Κάιρο, από τις 9 έως τις 13 Σεπτεμβρίου 2026. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τη Συντεχνία Τροφίμων της Αιγύπτου, στο πλαίσιο της οποίας ανταλλάχθηκαν απόψεις για ζητήματα που απασχολούν τους εργαζόμενους και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις των δύο χωρών. Η συζήτηση διεξήχθη σε εποικοδομητικό κλίμα, δίνοντας την ευκαιρία στις δύο πλευρές να ανταλλάξουν εμπειρίες και προβληματισμούς γύρω από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το συνδικαλιστικό κίνημα και τον ρόλο των οργανώσεων στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Η επίσκεψη αποτέλεσε ευκαιρία για τη σύσφιξη των σχέσεων και την περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των δύο συντεχνιών, αναδεικνύοντας τη σημασία της επικοινωνίας και της ανταλλαγής εμπειριών ανάμεσα στα συνδικαλιστικά κινήματα.
Στην αντιπροσωπεία της ΣΕΒΕΤΤΥΚ ΠΕΟ συμμετείχαν ο Γενικός Γραμματέας της οργάνωσης, Πάνος Παναγιώτου, και ο Επαρχιακός Γραμματέας ΣΕΒΕΤΤΥΚ Λάρνακας, Αντώνης Σιαθάς.
Συνάντηση αντιπροσωπείας της ΣΕΒΕΤΤΥΚ ΠΕΟ με τη Συντεχνία Τροφίμων της Αιγύπτου στο Κάιρο από τις 9 έως τις 13 Σεπτεμβρίου
ΠΟΥ: Πολύ χαμηλός ο κίνδυνος από πνευμονική πανώλη στην Ευρώπη Αρκετά νοσοκομεία στο Ιρκούτσκ της Ρωσίας έχουν τεθεί σε καραντίνα λόγω υποψίας έξαρσης πνευμονικής πανώλης, μετά τον θάνατο μιας 28χρονης γυναίκας σε νοσοκομείο της περιοχής. Ο ΠΟΥ έχει κρίνει μέχρι στιγμής τον κίνδυνο για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη ως «πολύ χαμηλό». Εξετάζουμε τη νόσο αυτή, η οποία μεταδίδεται μέσω της εισπνοής και είναι θανατηφόρα εάν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα, ανέφερε ο ΠΟΥ. Σύμφωνα με το ισπανικό πρακτορείο Efe, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ζήτησε από τις ρωσικές Αρχές περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον θάνατο της γυναίκας, ο οποίος σημειώθηκε στις 2 Οκτωβρίου. «Ο ΠΟΥ δεν έχει λάβει ακόμη επίσημη ενημέρωση για το θέμα αυτό μέσω του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού (IHR)», ο οποίος επιβάλλει στις χώρες την υποχρέωση να ανταποκρίνονται εντός 24 ωρών, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του υγειονομικού οργανισμού του ΟΗΕ, Christian Lindmeier. Ο ΠΟΥ έχει κινητοποιήσει τεχνικούς εμπειρογνώμονες από το περιφερειακό του γραφείο στην Κοπεγχάγη και την έδρα του
στη Γενεύη για την παρακολούθηση του περιστατικού, συμπεριλαμβανομένων ειδικών σε απειλές υψηλού κινδύνου και παθογόνους παράγοντες. Ωστόσο, εκτιμά ότι ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη είναι προς το παρόν «πολύ χαμηλός», αν και τον χαρακτηρίζει ως «μεταξύ μέτριου και χαμηλού» για το Ιρκούτσκ, τη σιβηρική περιοχή όπου σημειώθηκε ο θάνατος. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξέδωσαν προειδοποίηση για πιθανή έξαρση της πανώλης στη συγκεκριμένη περιοχή της Σιβηρίας μετά τον θάνατο μιας γυναίκας που ενδεχομένως οφειλόταν στη νόσο. Στη συνέχεια, η ρωσική υπηρεσία προστασίας των καταναλωτών Rospotrebnadzor κάλεσε σε ψυχραιμία και προέτρεψε τους πολίτες «να μη δίνουν σημασία σε φήμες και εικασίες».
Η πανώλη στην ιστορία, ποιο βακτήριο την προκαλεί
Η πανώλη έχει προκαλέσει εκατομμύρια θανάτους στην ιστορία, ενώ επί του παρόντος δεν έχουν αναφερθεί κρούσματα στην Ευρώ-
πη και στις Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφονται μόνο λίγα μεμονωμένα περιστατικά. Το βακτήριο Yersinia pestis είναι ο υπαίτιος της πανώλης, όπως εξήγησε πριν από λίγους μήνες στο ισπανικό πρακτορείο Efe η Leticia Martinez Campos, από την Ισπανική Εταιρεία Παιδιατρικών Λοιμωδών Νοσημάτων (SEIP). Πρόκειται γενικά για λοίμωξη που προσβάλλει ζώα, όπως αρουραίους, ποντίκια ή κουνέλια, ανάμεσα σε περισσότερα από 200 είδη. Τα ζώα αυτά λειτουργούν ως δεξαμενές και μεταδίδουν τη νόσο μέσω των τσιμπημάτων των ψύλλων τους, οι οποίοι φέρουν το βακτήριο στο έντερό τους. Το βακτήριο προκαλεί τρεις κλινικές μορφές εκδήλωσης της νόσου: πνευμονική, βουβωνική και σηψαιμική πανώλη. H πνευμονική πανώλη θεωρείται η πιο λοιμογόνος μορφή. Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι η πνευμονική πανώλη είναι η «πιο λοιμογόνος» μορφή της νόσου, με περίοδο επώασης που μπορεί να διαρκέσει μόλις 24 ώρες. Τα βακτήρια μεταφέρονται στους πνεύμονες μέσω της κυκλοφορίας του
αίματος. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, πονοκέφαλο, κόπωση και αποβολή αίματος ή πτυέλων με τον βήχα, λόγω της λοίμωξης των πνευμόνων. Η πνευμονία επιδεινώνεται ραγδαία. Κάθε άτομο που έχει προσβληθεί από πνευμονική πανώλη μπορεί να τη μεταδώσει σε άλλους μέσω σταγονιδίων του αναπνευστικού κατά τον βήχα ή το φτέρνισμα. Χωρίς διάγνωση και θεραπεία, η νόσος είναι θανατηφόρος.
Θεραπεία με αντιβιοτικά
Η θεραπεία περιλαμβάνει τη χορήγηση αντιβιοτικού κατά των εντεροβακτηριοειδών (Gram-αρνητικά βακτήρια ραβδόμορφου σχήματος)· εάν η χορήγηση γίνει εντός 24 ωρών από την εμφάνιση των συμπτωμάτων, τα ποσοστά ίασης είναι υψηλά. Ένας τρόπος μετάδοσης της πνευμονικής πανώλης, η οποία είναι ιδιαίτερα μεταδοτική και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιδημίες, είναι ο χειρισμός νεκρών σωμάτων.
(ΚΥΠΕ/ΚΧΡ/ΓΒΑ)
14 ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ | ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026
ΒΗΜΑΤΑ
ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ
Η χώρα που απαιτεί να λέγεται σωστά το όνομά της! Σε μια συμβολική κίνηση για τη γλώσσα, την ιστορία και την εθνική ταυτότητα του λαού του, το μικρό νησιωτικό κράτος του Ειρηνικού, γνωστό διεθνώς ως Ναούρου, επιστρέφει στην παραδοσιακή του ονομασία, Naoero (Ναοέρο). Την ανακοίνωση έκανε ο πρόεδρος της χώρας, Ντέιβιντ Αντεάνγκ, από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, επιλέγοντας το διεθνές αυτό φόρουμ για να εξηγήσει τη σημασία της αλλαγής. Η απόφαση είχε ανακοινωθεί ήδη από τον Αύγουστο. Όπως ανέφερε, η επιστροφή στο Naoero αποτελεί αποκατάσταση ενός ονόματος που δεν έπαψε ποτέ να χρησιμοποιείται από τον ίδιο τον λαό. Για πολλά χρόνια, η χώρα ήταν γνωστή διεθνώς ως Nauru, μια ονομασία που, σύμφωνα με τον πρόεδρο, προέκυψε από τον τρόπο με τον οποίο ακουγόταν το όνομα σε όσους δυσκολεύονταν να το προφέρουν. Η αλλαγή, όπως τόνισε, δεν αποτελεί προσπάθεια διαγραφής του παρελθόντος, αλλά αντίθετα έναν τρόπο να τιμηθεί η ιστορία και η κληρονομιά της χώρας. Το όνομα Naoero συνδέεται με τη γλώσσα, τη μνήμη των προγόνων και την ταυτότητα του λαού. Η αλλαγή δεν αφορά μόνο την ονομασία. Ο διεθνής κωδικός της χώρας αναμένεται να αλλάξει από NRU σε NRO, ενώ οι κάτοικοί της θα αποκαλούνται dei-Naoero αντί για Nauruan. Η νέα ονομασία προφέρεται περίπου «Νά-
Λαζάνια φούρνου ου-έρο», αντί της μέχρι σήμερα διαδεδομένης προφοράς «Νάου-ρου». Το Naoero είναι ένα από τα μικρότερα κράτη στον κόσμο, με έκταση περίπου 21 τετραγωνικά χιλιόμετρα και πληθυσμό περίπου 12.000 κατοίκους. Η χώρα απέκτησε την ανεξαρτησία της το 1968, έπειτα από μακρά περίοδο αποικιακής διοίκησης, κατά την οποία είχαν εμπλακεί, σε διαφορετικές περιόδους, η Γερμανία, η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η επιστροφή στην παραδοσιακή ονομασία εντάσσεται σε μια ευρύτερη πορεία κρατών που έχουν προχωρήσει σε αλλαγές ή προσαρμογές των διεθνών
ονομασιών τους, αναζητώντας μεγαλύτερη σύνδεση με την ιστορική και πολιτιστική τους ταυτότητα. Η Σουαζιλάνδη έγινε Εσουατίνι το 2018, η Ροδεσία μετονομάστηκε σε Ζιμπάμπουε το 1980, η Άνω Βόλτα σε Μπουρκίνα Φάσο το 1984 και η Κεϋλάνη σε Σρι Λάνκα. Το 2022, η Τουρκία ζήτησε από τα Ηνωμένα Έθνη να χρησιμοποιούν διεθνώς την ονομασία Türkiye αντί του Turkey. Στην περίπτωση του Naoero, η κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι δεν πρόκειται τόσο για αλλαγή όσο για αποκατάσταση ενός ονόματος που παρέμεινε ζωντανό στην ίδια την κοινωνία.
Λέων Η εβδομάδα φέρνει ευκαιρίες για προσωπική λάμψη, αλλά και προκλήσεις στην ισορροπία με τους άλλους.
Τοξότης Πριν ξεκινήσεις κάτι μεγάλο, σιγουρέψου ότι έχεις συγκεντρώσει τις πληροφορίες σου. Η εβδομάδα βοηθά να κάνεις κινήσεις με επίγνωση.
ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ Κριός Αυτή η εβδομάδα σε καλεί να κοιτάξεις σε βάθος. Η είσοδος του Ήλιου στον Σκορπιό ενεργοποιεί θέματα μεταμόρφωσης στη ζωή σου. Ταύρος Η εβδομάδα προσφέρει ευκαιρίες για σταθεροποίηση. Ο εσωτερικός κόσμος ζητά επανεξέταση των αξιών σου. Δίδυμοι Η επικοινωνία παίζει κεντρικό ρόλο. Η ενέργεια γίνεται πιο έντονη όταν ο Ερμής μετακινείται στον Τοξότη. Σκέψου πριν μιλήσεις, αλλά επίσης μη φοβάσαι να εκφραστείς. Καρκίνος Η εσωτερική σου ευαισθησία είναι ενισχυμένη. Είναι καλό να αφιερώσεις χρόνο για ξεκούραση και αναστοχασμό.
SUDOKU
ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Παρθένος Η τάση σου για τελειομανία δοκιμάζεται. Προσοχή σε υπερβολική κριτική -του εαυτού σου ή των άλλων. Ζυγός Μη διστάσεις να ανοίξεις διαλόγους που χρειάζονται εκκαθάριση. Σκορπιός Η περίοδός σου ξεκινά δυναμικά! Θα αισθανθείς πιο δυνατός και έτοιμος για μεγάλα βήματα, αλλά κράτα ισορροπία μεταξύ πάθους και ψυχρής απόφασης.
Συστατικά: 1 1/2 πακέτο λαζάνια, 1/4 του κιλού τυρί κίτρινο, 1/4 του κιλού τυρί γραβιέρα, 10 φέτες μπέικον, κέτσαπ, 1 κουτάκι κρέμα γάλακτος, 1/2 ποτήρι γάλα, βούτυρο για το ταψί Οδηγίες: 1. Μαγειρεύουμε σε αλατόνερο τα λαζάνια. 2. Σε ένα ταψάκι βουτυρωμένο στρώνουμε το ένα τρίτο από τα μακαρόνια μας. 3. Απλώνουμε επάνω από τα μακαρόνια λίγη κέτσαπ σε διάφορα σημεία. 4. Σκορπάμε κομμάτια από το μπέικον, περίπου το μισό. 5. Απλώνουμε από πάνω το 1/3 από τα τυριά τα οποία έχουμε βάλει σε ένα μπολ και έχουμε ανακατέψει. 6. Συνεχίζουμε με μία στρώση μακαρόνια-κέτσαπ-μπέικον-τυρί. 7. Τελειώνουμε με μακαρόνια. 8. Πασπαλίζουμε με το τελευταίο 1/3 του τυριού. 9. Περιχύνουμε με την κρέμα και το γάλα. 10. Ψήνουμε στην πρώτη θέση του φούρνου από κάτω στους 180-200 βαθμούς για περίπου 30-35 λεπτά έως να πάρει χρώμα.
Αιγόκερως Η εστίαση στη δουλειά και τις ευθύνες είναι έντονη. Προσπάθησε να μην αγνοήσεις τις ανάγκες της ψυχής σου. Υδροχόος Οι σχέσεις και οι συνεργασίες μπαίνουν στο προσκήνιο. Η εβδομάδα σε καλεί να δεις πού σε στηρίζουν οι άλλοι και πού όχι. Ιχθύες Η ευαισθησία σου κορυφώνεται. Ωστόσο, πρόσεξε να μη χάσεις τη γη κάτω από τα πόδια σου -επίλεξε πρακτικά βήματα για να υλοποιήσεις όσα νιώθεις.
Σνίτσελ κοτόπουλο με μαγιονέζα στο γκριλ Συστατικά: 2 φιλέτα κοτόπουλο, μαγιονέζα, τριμμένη φρυγανιά, λίγο βούτυρο Οδηγίες: 1. Όπως έχουμε αγοράσει το φιλέτο κοτόπουλο από τον κρεοπώλη, το κόβουμε με ένα κοφτερό μαχαίρι εγκάρσια σε λεπτότερες φέτες, ακουμπώντας το σε ένα ξύλο κοπής και πιάνοντάς το από πάνω με την παλάμη μας, περνάμε το μαχαίρι μέσα από το φιλέτο για να το κόψουμε. 2. Αφού έχουμε κόψει τα φιλέτα, τα αλείφουμε με μαγιονέζα και από τις δυο πλευρές και τα πασπαλίζουμε με την τριμμένη φρυγανιά, όπως κάνουμε με τα σνίτσελ. 3. Τα τοποθετούμε στο ταψί το ένα δίπλα στο άλλο και βάζουμε από ένα κομματάκι βούτυρο πάνω σε κάθε κομμάτι. 4. Τα ψήνουμε στο γκριλ στους 200 βαθμούς, στην προτελευταία θέση του φούρνου (αυτή που είναι πιο κοντά στην οροφή), για 5 λεπτά το πολύ, ίσα να ροδοκοκκινίσουν. 5. Μόλις πάρουν το χρυσαφί χρώμα από τη μια πλευρά, τα γυρνάμε και από την άλλη.
αθλητικα
ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026 | ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ
15
ΟΤΑΝ ΟΙ ΤΣΕΧΟΙ ΑΓΩΝΙΣΤΗΚΑΝ ΣΤΟ ΜΠΑΜΠΕΡ ΜΠΡΙΤΖ (Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΡΑΣ ΡΙΓΚΜΠΙ)
Όταν η κυβέρνηση της Τσεχοσλοβακίας διέλυσε το ομοσπονδιακό κράτος της χώρας, την 1η Ιανουαρίου του 1993, δημιουργώντας έτσι τη Σλοβακία και την Τσεχία, στο μικρό χωριουδάκι Μπάμπερ Μπριτζ -5 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Πρέστον (στην περιοχή του Λάνκασαϊρ)- κανένας απ’ τους περίπου 10.000 κατοίκους δεν είχε στο μυαλό του πως η μία απ’ τις δύο αυτές νέες χώρες, η Τσεχία, θα έφτανε πολύ σύντομα στα μέρη τους, για να αγωνιστεί, έστω και για μια φιλική -στα όρια του ξεμουδιάσματος- ποδοσφαιρική αναμέτρηση με το καμάρι του «χωριού». Πώς μπορούσε να γίνει κάτι τέτοιο στο Μπάμπερ Μπριτζ; Ήταν αδύνατο, στα όρια του αστείου. Η τοπική ομάδα βολόδερνε στα τελευταία επίπεδα του ερασιτεχνικού αγγλικού ποδοσφαίρου και το μόνο που είχε να επιδείξει ήταν το γεγονός πως κάποτε είχε περπατήσει (όχι για να αγωνιστεί) στα στριμωγμένα στενορύμια της ο σπουδαίος Τομ Φίννεϊ. Εννοείται πως δεν βάζω καθόλου στην εξίσωση κάποια τοπικά κύπελλα και πρωταθλήματα (όλες οι ομάδες άλλωστε έχουν από δαύτα). Η ομάδα ιδρύθηκε το 1974 και μέχρι και το 1996 (τη χρονιά του Γιούρο της Αγγλίας) ο μέσος όρος των φιλάθλων που έκοβαν εισιτήριο στο Άιρον Γκέιτ, το γήπεδο της ομάδας δηλαδή, έφτανε μετά βίας τα 300 άτομα. Ήταν Ιούνιος του ’96 όταν ο άνθρωπος για όλες τις δουλειές της Μπάμπερ Μπριτζ, ένας κλασικός Βρετανός τύπος με το όνομα Ρας Ρίγκμπι, κούρευε το γκαζόν του γηπέδου όταν άκουσε να χτυπά το τηλέφωνο στο ένα και μοναδικό γραφείο της ομάδας. Αφού άφησε τη χορτοκοπτική μηχανή, έτρεξε γρήγορα προς το γραφείο, που δεν ήταν άλλωστε και πολύ μακριά, και σήκωσε το ακουστικό. Στην άλλη γραμμή ήταν κάποιος γνωστός του που δούλευε στη ρεσεψιόν ενός μικρού ξενοδοχείου στο Πρέστον. Μετά τις απαραίτητες, τυπικές και βαρετές χαιρετούρες, ο ρεσεψιονίστ πέρασε στο ψητό. «Δεν μου λες, δεν ρωτάς εκεί στην ομάδα αν θέλουν να παίξουν ένα φιλικό με την Τσεχία; Η ομάδα βρίσκεται στο ξενοδο-
χείο μας και ο προπονητής άκουσε για την ομάδα σας και θέλει να παίξει ένα ματσάκι για να ξεμουδιάσουν οι παίκτες του. Σε λίγες μέρες αρχίζει το Γιούρο και το βλέπουν σαν μια καλή προπόνηση. Είναι σίγουρα καλύτερα απ’ το να τους τρέχει στα λιβάδια ή να παίζουν μόνοι τους. Τι λες; Καλό θα κάνει και σε εσάς και γενικά στην πόλη». Ο Ρίγκμπι κάλεσε αμέσως τον προπονητή της ομάδας, Ντένις Άλεν, που δέχθηκε όλος χαρά, και κάπως έτσι το φιλικό προετοιμασίας των Τσέχων κανονίστηκε αμέσως και έγινε μέσα σε λίγες ώρες το talk of the town και -εννοείται- το γεγονός της χρονιάς για το μικρό Μπάμπερ Μπριτζ και τους κατοίκους του. Ο Ρίγκμπι ήταν ένας «άρρωστος» ποδοσφαιρόφιλος που περίμενε σαν τρελός την έναρξη του Γιούρο και σε λίγες ώρες είχε γίνει κι αυτός μέρος αυτής της γιορτής και, για λίγες στιγμές, λόγω και της ιδιότητάς του ως ο «άνθρωπος για όλες τις δουλειές της ομάδας», είχε βρεθεί στο επίκεντρο της δημοσιότητας. Το παιχνίδι θα καλυπτόταν τηλεοπτικά από την τσέχικη τηλεόραση και ο Ρίγκμπι θα έπρεπε για πρώτη φορά στη ζωή του να λειτουργήσει ως επαγγελματίας για την προετοιμασία ενός αγώνα της αγαπημένης του ομάδας. Έβγαλε εισιτήρια (με την τιμή να είναι 5 λίρες) και πρόγραμμα αγώνα, έδωσε συνεντεύξεις στον Τύπο και έτρεξε παντού για να βρει χορηγούς. Ετοίμασε μάλιστα και ένα οργανωμένο μπαρ που θα σέρβιρε μπίρα στους διψασμένους για ποτό και ποδόσφαιρο Άγγλους που θα έφταναν εκείνη τη μέρα για το σπουδαίο γεγονός. Όλα αυτά σε 1-2 μέρες. Η Τσεχία μάλιστα είχε χορηγό μια πολύ γνωστή μπίρα της εποχής και είχε φέρει στο γήπεδο χιλιάδες μπουκάλια του χορηγού της, τοποθετώντας -έστω και για λίγες ώρες- το όνομα του χορηγού ψηλά, στο μοναδικό σκέπαστρο που διέθετε το μικρό Άιρον Γκέιτ. Εννοείται πως την πινακίδα την ανέβασε και την κάρφωσε εκεί, μόνος του, ο Ρας Ρίγκμπι ως άλλος Στέφανος Μπλάκπουλ (ναι! ο χαρακτήρας του Ντίκενς).
Το Άιρον Γκέιτ είχε γεμίσει ασφυκτικά με 3.000 ανθρώπους που δεν είχαν όμως ιδέα τι να περιμένουν από την ομάδα του Ντούσαν Ούριν. Για την ακρίβεια, οι περισσότεροι εξ αυτών δεν είχαν ακούσει ποτέ τα ονόματα παικτών όπως Πάβελ Νέτβεντ, Βλάντιμιρ Σμίτσερ, Κάρελ Πομπόρσκι και Πάτρικ Μπέργκερ. Ο Πομπόρσκι μάλιστα ήταν ο μοναδικός με τον οποίο οι κάτοικοι της πόλης είχαν ασχοληθεί κατά την άφιξη της ομάδας, κι αυτό λόγω του όμορφου παρουσιαστικού του. «Εκείνη τη μέρα πρέπει να τον είχε ερωτευθεί ο μισός γυναικείος πληθυσμός της περιοχής, προκαλώντας το αίσθημα της ζήλιας στους Άγγλους άντρες», είχε δηλώσει ο Ρίγκμπι σε τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό πολλά χρόνια μετά την αναμέτρηση και καθόλου άδικο δεν είχε. Οι δύο ομάδες μπήκαν στον αγωνιστικό χώρο υπό τους ήχους της μπάντας του δήμου, χαρίζοντας μια όμορφη ποδοσφαιρική παράσταση για 90 λεπτά. Ο Ούριν το μόνο
που είχε ζητήσει από τους ερασιτέχνες Άγγλους ήταν να μην παίξουν βίαια και αντιαθλητικά, κάτι που φυσικά και έγινε δεκτό από τους παίκτες της Μπάμπερ Μπριτζ. Άλλωστε, αυτό το γεγονός ήταν κάτι παραπάνω από μια ποδοσφαιρική αναμέτρηση για ολόκληρη την περιοχή. Το μοναδικό μελανό σημείο -κατά τον Ρίγκμπι- ήταν το γεγονός πως οι δύο ομάδες δεν αντάλλαξαν φανέλες με το τελευταίο σφύριγμα της λήξης, μιας και η Μπάμπερ Μπριτζ -ως σωστό ερασιτεχνικό σωματείο που σέβεται τον εαυτό του- είχε μόνο δύο ζευγάρια. Ο Τσεχοσλοβάκος προπονητής χρησιμοποίησε και τους 22 ποδοσφαιριστές του και είδε την ομάδα του να επικρατεί άνετα και χαλαρά με 9-1, αλλά στις παμπ του Μπάμπερ Μπριτζ κανένα από τα 9 γκολ των Τσέχων δεν θα συζητιέται όπως ο «κεραυνός» του επιθετικού της ομάδας, Στηβ Ντένι. Ο Άγγλος είχε μειώσει σε 4-1 και είχε καταφέρει -έστω και για μερικά λεπτά- να δώσει τεράστια χαρά σε όλους τους φιλάθλους (και όχι μόνο) της περιοχής, βάζοντας το όνομά του δίπλα στους μύθους που θα λέγονται για πάντα σε όλες τις παραδοσιακές παμπ της περιοχής του Πρέστον. Μάλιστα -σύμφωνα πάντα με τον Ρίγκμπι- όταν μετά τον αγώνα πήγε στην αγαπημένη του παμπ να πιει μια μπίρα και να χαλαρώσει, όταν είπε στον ιδιοκτήτη το τελικό σκορ, αυτός του απάντησε: «Μια χαρά όλα. Ποιος έβαλε όμως το γκολ των Τσέχων;» Μετά το τέλος του Γιούρο, που βρήκε την Τσεχία φιναλίστ, πολλοί απ’ τους αστέρες της ομάδας έμειναν στο Νησί και αγωνίστηκαν για αγγλικούς συλλόγους. Ο Ρίγκμπι, απ’ την άλλη, αρκετά χρόνια αργότερα, παρέα με τα σουβενίρ του από εκείνη την αναμέτρηση και έχοντας για πάντα στην καρδιά του την Μπάμπερ Μπριτζ, έφυγε για να δουλέψει ως φροντιστής στην Πρέστον. Στις μέρες μας εξακολουθεί να θεωρεί πως εκείνο το τέρμα του Στηβ Ντένι απέναντι στον Πετρ Κούμπα της Σπάρτα Πράγας είναι το καλύτερο που έχει δει στη ζωή του. Από sombrero.gr
16 ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΒΗΜΑ | ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026
«Με Αναμμένο Κερί»: Η ποίηση συναντά τους αγώνες της Αριστεράς Τη 14η ποιητική συλλογή του Άντη Κανάκη, με τίτλο «Με Αναμμένο Κερί», παρουσίασαν στις 13 Οκτωβρίου η Κεντρική Επιτροπή του ΑΚΕΛ και το Γενικό Συμβούλιο της ΠΕΟ, στην αίθουσα εκδηλώσεων ΕΤΚΑ ΠΕΟ στη Λευκωσία, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τα 100 χρόνια του ΚΚΚ-ΑΚΕΛ. Κύριος ομιλητής ήταν ο διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας και ποιητής Λεωνίδας Γαλάζης. Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Γ.Γ. του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, η Γ.Γ. της ΠΕΟ, Σωτηρούλα Χαραλάμπους και η κοινοτάρχης Αγκαστίνας, Αναστασία Γερολέμου. Στον χαιρετισμό της η Σωτηρούλα Χαραλάμπους ανέδειξε την αρμονική σύνδεση της ποιητικής δημιουργίας με την πολιτική και συνδικαλιστική δράση του Άντη Κανάκη, του Ανδρέα Κουκουμά, όπως είναι το πραγματικό του όνομα. Όπως σημείωσε, ο ποιητής, στέλεχος του ΑΚΕΛ και συνδικαλιστής της ΠΕΟ, παρέμεινε διαχρονικά συνδεδεμένος με την εργατική τάξη, τους αγώνες της και τα προβλήματα των καθημερινών ανθρώπων. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην 30χρονη προσφορά του ως Μορφωτικού Υπεύθυνου της ΠΕΟ, συμβάλλοντας στην ιδεολογική και ταξική συνειδητοποίηση γενεών συνδικαλι-
στικών στελεχών. Με βαθιά γνώση της ιστορίας του εργατικού κινήματος και την ευαισθησία του ποιητή, μετέτρεπε τη μόρφωση σε ζωντανή διαδικασία γνώσης και προβληματισμού. Η ποίησή του καταγράφει τους αγώνες της εργατικής τάξης, τις θυσίες της Αριστεράς και τις τραυματικές εμπειρίες του κυπριακού λαού. Η δολοφονία του στελέχους της ΠΕΟ Ηλία Ττοφαρή, το 1958, αποτυπώνεται στο ποίημα «Τα βόλια που χαϊδεύουν», ενώ στο έργο του βρίσκουν θέση και η θυσία των Καβάζογλου και Μισιαούλη, ο πόλεμος του 1974, η προσφυγιά και το δράμα των αγνοουμένων. «Να αγωνιζόμαστε για το ψωμί, αλλά να διεκδικούμε και τα τριαντάφυλλα», ανέφερε χαρακτηριστικά η Γενική Γραμματέας της ΠΕΟ, υπογραμμίζοντας ότι ο Άντης Κανάκης δίδαξε μέσα από την καθημερινότητα τη σημασία της ποίησης, της λογοτεχνίας και της πνευματικής καλλιέργειας. Στη νέα συλλογή καταγράφεται, παράλληλα, η ανησυχία του για τους πολέμους, την άνοδο του φασισμού, την ειρήνη και το μέλλον της ανθρωπότητας, μαζί με την πεποίθηση ότι οι συλλογικοί αγώνες μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα. Ξεχωριστή θέση έχουν
Παρουσιάστηκε η 14η ποιητική συλλογή του Άντη Κανάκη, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τα 100 χρόνια του ΚΚΚ-ΑΚΕΛ η Κύπρος, η προσφυγιά και η αγαπημένη του Αγκαστίνα, αλλά και η οικογένεια, οι φίλοι, ο έρωτας και η αγάπη. Από την πλευρά του, ο Στέφανος Στεφάνου υπογράμμισε ότι το έργο του Άντη Κανάκη αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ιστορίας του ΑΚΕΛ και του Λαϊκού Κινήματος. Αναφερόμενος στη συλλογή, στάθηκε στην τραγωδία του 1974, στον πόθο της επιστροφής, στην ανάγκη ειρηνικής συμβίωσης Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, αλλά και στην κριτική που ασκεί ο ποιητής στα οικονομικά συμφέροντα και στα δύο μέτρα και δύο σταθμά της
διεθνούς πολιτικής. Η Σωτηρούλλα Χαραλάμπους τόνισε, τέλος, ότι η πρόσβαση στον πολιτισμό και η συμμετοχή στην πνευματική δημιουργία αποτελούν βασικά δικαιώματα των εργαζομένων, τα οποία συνδέονται άμεσα με την προσπάθεια για καλύτερες συνθήκες ζωής και εργασίας. Για τη μακρόχρονη προσφορά του στη λογοτεχνία και τον πολιτισμό ο Άντης Κανάκης τιμήθηκε από την Κεντρική Επιτροπή του ΑΚΕΛ με το Βραβείο Πολιτιστικής Προσφοράς «Τεύκρος Ανθίας – Θοδόσης Πιερίδη».
Στόχος η προστασία της ψυχικής υγείας των εργαζομένων
Η Ευρωπαϊκή εβδομάδα για την ασφάλεια και υγεία στην εργασίας αφιερώνεται στην πρόληψη των ψυχοκοινωνικών κινδύνων και τη δημιουργία ασφαλέστερων και υγιέστερων χώρων εργασίας
Η προστασία της ψυχικής υγείας των εργαζομένων και η πρόληψη των ψυχοκοινωνικών κινδύνων βρίσκονται στο επίκεντρο της πανευρωπαϊκής εκστρατείας 2026-2028 «Ασφαλείς και Υγιείς Χώροι Εργασίας», με σύνθημα «Προαγωγή της ψυχικής υγείας στην εργασία με τη συμμετοχή όλων». Στην Κύπρο, η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία θα πραγματοποιηθεί από τις 19 έως τις 23 Οκτωβρίου 2026, υπό την εποπτεία του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, στο πλαίσιο των ευρύτερων προσπαθειών για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και την προστασία της υγείας των εργαζομένων. Η εκστρατεία, την οποία εγκαινίασε στις Βρυξέλλες ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, στοχεύει στην ενίσχυση της πρόληψης, καλώντας εργοδότες και οργανισμούς να αναγνωρίζουν, να αξιολογούν και να διαχειρίζονται τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη βελτίωση της οργάνωσης της εργασίας και στην ενίσχυση του διαλόγου μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων. H τελετή έναρξης στην Κύπρο πραγματοποιήθηκε στις 19 Οκτωβρίου και σε αυτή παρευρέθηκε ο Αν. Γ.Γ. της ΠΕΟ Χρίστος Τομπάζος.
Ανησυχητικά τα στοιχεία
Τα δεδομένα για την ψυχική υγεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση καταδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος. Το 45% των εργαζομένων αναφέρει ότι αντιμετωπίζει κινδύνους για την ψυχική του ευεξία στον χώρο εργασίας, ενώ το 29% βιώνει άγχος, ανησυχία ή κατάθλιψη που προκαλούνται ή επιδεινώνονται από την εργασία. Η παρατεταμένη έκθεση σε ψυχοκοινωνικούς κινδύνους μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, να οδηγήσει σε απουσίες και μακροχρόνιες αναρρωτικές άδειες, αλλά και να επηρεάσει την παραγωγικότητα, αυξάνοντας το κόστος για τις επιχειρήσεις και την κοινωνία. Για τον λόγο αυτό, η εκστρατεία προωθεί την έγκαιρη αναγνώριση των κινδύνων και την εφαρμογή πρακτικών λύσεων, με στόχο τη δημιουργία υποστηρικτικών και συμπεριληπτικών χώρων εργασίας.
Πέντε τομείς προτεραιότητας
Η εκστρατεία επικεντρώνεται σε πέντε βασικούς τομείς: την εκτίμηση και διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων, την παρενόχληση, τη σεξουαλική παρενόχληση και τη βία, τη σύνδεση των φυσικών κινδύνων με
την ψυχική υγεία, τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στον τομέα της υγειονομικής και κοινωνικής περίθαλψης, καθώς και την υποστήριξη της ψυχικής υγείας στην εργασία. Στο πλαίσιο της υλοποίησής της, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία θα συνεργαστεί με εθνικούς φορείς, κοινωνικούς εταίρους, οργανώσεις και δίκτυα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Στις δράσεις περιλαμβάνονται η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία και τα Βραβεία Καλής Πρακτικής, μέσα από τα οποία αναδεικνύονται πρωτοβουλίες που συμβάλλουν στην προστασία των εργαζομένων. Κεντρικό μήνυμα της εκστρατείας είναι ότι η ψυχική υγεία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία. Η αντιμετώπιση των κινδύνων απαιτεί πρόληψη, ουσιαστική συμμετοχή των εργαζομένων και συλλογική προσπάθεια για καλύτερες συνθήκες εργασίας, ανεξάρτητα από το μέγεθος και τον τομέα δραστηριότητας κάθε επιχείρησης.
Πλούτος για λίγους, στη φτώχεια χιλιάδες Παρά τους θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας, σημαντικό μέρος της κοινωνίας εξακολουθεί να δυσκολεύεται να καλύψει βασικές ανάγκες, με τη φτώχεια και τις κοινωνικές ανισότητες να παραμένουν σοβαρά προβλήματα. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας, στις 17 Οκτωβρίου, η ΠΕΟ υπογραμμίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη πλούτου, αλλά η άνιση κατανομή του. Το 2025, το 17,1% του πληθυσμού της Κύπρου, περίπου 167.000 άνθρωποι, βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο αντίστοιχος αριθμός έφτανε τα 92,7 εκατομμύρια ανθρώπους, δηλαδή έναν στους πέντε. Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται εργαζόμενοι που δεν μπορούν να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες, νέοι που δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν στέγη, οικογένειες που πιέζονται από την ακρίβεια και το κόστος της ενέργειας, καθώς και συνταξι-
ούχοι που ζουν με εισοδήματα στα όρια της φτώχειας. Για την ΠΕΟ, η οικονομική ανάπτυξη, όπως συντελείται σήμερα, δεν έχει το αναγκαίο κοινωνικό αντίκρισμα, αφού δεν μεταφράζεται σε καλύτερους μισθούς, αξιοπρεπείς συντάξεις, προσιτή κατοικία και ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής. Η αντιμετώπιση της φτώχειας δεν μπορεί να περιορίζεται σε αποσπασματικά μέτρα ανακούφισης, αλλά απαιτεί αλλαγή προτεραιοτήτων με επίκεντρο τις ανάγκες των εργαζομένων, των συνταξιούχων και των ευάλωτων ομάδων.
Οι διεκδικήσεις της ΠΕΟ
Η ΠΕΟ διεκδικεί ουσιαστικές αυξήσεις στους μισθούς και στήριξη των χαμηλόμισθων, με κατώτατο μισθό που να διασφαλίζει αξιοπρεπή διαβίωση και να προσεγγίζει τουλάχιστον το 60% του διάμεσου μισθού.
Ζητά, επίσης, επέκταση της ΑΤΑ σε όλους τους εργαζομένους, καθώς και ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων και διασφάλιση των εργασιακών δικαιωμάτων. Κανένα δημόσιο χρήμα και καμία δημόσια σύμβαση χωρίς σεβασμό στις συλλογικές συμβάσεις, τονίζει. Παράλληλα, απαιτεί ουσιαστικά μέτρα αντιμετώπισης της ακρίβειας, στήριξη των νοικοκυριών για το κόστος της ενέργειας και των βασικών αγαθών και αποτελεσματικούς ελέγχους κατά της αισχροκέρδειας. Στις προτεραιότητές της περιλαμβάνονται, ακόμη, η ενίσχυση της κοινωνικής στεγαστικής πολιτικής και τα προσιτά ενοίκια, η ουσιαστική αύξηση των χαμηλών συντάξεων και μια κοινωνικά δίκαιη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, ώστε κανένας συνταξιούχος να μη ζει κάτω από το όριο της φτώχειας. Η ΠΕΟ διεκδικεί, τέλος, ισχυρό κοινωνικό κράτος, με επαρκή χρηματοδότηση της υγείας, της παιδείας και της κοινωνικής
προστασίας, καθώς και ουσιαστική στήριξη των οικογενειών, των ανέργων, των ατόμων με αναπηρίες και των ευάλωτων ομάδων. Όπως υπογραμμίζει, η φτώχεια και οι ανισότητες αντιμετωπίζονται με δίκαιη αναδιανομή του πλούτου, ενίσχυση της εργασίας και των κοινωνικών δικαιωμάτων, δίκαιη φορολογική πολιτική και ισχυρό κοινωνικό κράτος. «Δεν μπορεί να θεωρείται επιτυχία όταν ευημερούν οι δείκτες και δυσπραγούν οι άνθρωποι». Η ΠΕΟ συνεχίζει να διεκδικεί αξιοπρεπείς μισθούς και συντάξεις και μια ζωή με αξιοπρέπεια για όλους.
Η ΠΕΟ διεκδικεί ουσιαστικές αυξήσεις μισθών, αξιοπρεπείς συντάξεις, προσιτή κατοικία και ισχυρό κοινωνικό κράτος