Youngtimer Magazine Editie 18 by youngtimer-magazine

€ 4,75 t NUMMER 18 t JANUARI/FEBRUARI 2013

Magazine Alfa Romeo Alfetta Perfect in balans

GEMAAKT VOOR DE EEUWIGHEID

VW 1200 Mexico & 1303 Klassieker én youngtimer!

Mazda 929 Coupé

Mercedes-Benz 450 SE

Ford Transit

Verwennen op z'n Japans

Top-klasse S-Klasse

Hoe meer zielen...

Reportage: Stutz Victoria Gereden: Citroën XM Gereden: Audi 200 Gereden: Lancia Thema Youngtimers in Cyprus Automaat spoelen

Hét magazine voor de liefhebbers van youngtimers. Mis geen nummer, neem een abonnement vanaf slechts € 22,50!

36 ANTWERP e

CLASSIC SALON

VR - ZA

2 - ZO 3

MAART 2013 INFO

(VR: 14U-20U, ZA & ZO: 9 U-18U) VOOR NEDERLAND EN BELGIË:

S.I.H.A., M.M. van Schijndel Postbus 78, NL-6460 AB Kerkrade, Nederland T: +31-(0)45-546 20 66 - F: +31-(0)45-545 16 14 e-mail: siha.nederland@gmail.com - www.siha.de

VOOR BELGIE, POUR LA BELGIQUE ET LA FRANCE: S.I.H.A., Philippe Bacquaert Azalealei 36, B-2170 Merksem, België - Belgique T: +32(0) 3 / 647 23 82 - F: +32(0) 3 / 647 23 82 GSM: +32(0) 475 / 82 41 33 - philippe.bacquaert@skynet.be

(Bouwcentrum)

YOUNGTIMER MAGAZINE 18 | INHOUD

JANUARI/FEBRUARI 2013

10 24

Nieuws

Volkswagen 1200 en 1303 LS

68 Alfa Romeo Alfetta 71 Stutz Victoria 73 Ford Transit

Boeken 52

Automaat spoelen

Mercedes-Benz SL, Toyota-historie, BMW 5- en 6-Series en... Wartburg

Een busje voor 8 of 9 personen ontpopt zich als een heerlijke 'feelgood' auto.

Retro replica's

Volgens veel fabrikanten hoefde het niet, experts weten inmiddels beter.

Parkeren of aanmeren? In ieder geval geen auto voor mensen die liever anoniem blijven.

Auto's die balanceren op de soms smalle grens van kunst en kitsch..

De voorloper van de roemruchte Alfa 75 biedt volop rijplezier in Italiaanse stijl.

Volvo 700- en 900-reeks Volgens Volvo-kenners auto's die zijn gebouwd voor de eeuwigheid.

De Mexicaanse VW 1200 hield het veel langer vol dan de modernere Duitse 1303.

Mercedes-Benz 450 SE

Gezien en gereden Citroën XM en Lancia Thema.

Goed voor goud, deze in sublieme staat verkerende, weinig gebruikte W116.

Column: Edo's Blik

Youngtimers op Cyprus

Tenslotte en volgend nummer

In de vroegere Britse kolonie rijdt men nog altijd links, maar nauwelijks meer Engels.

Mazda 929 Coupé Tijd voor een verhaal, voor deze fraaie Japanner helemáál vergeten is.

Audi 200 5T Ruim 35 jaar te laat rijdt Peter van der Maden toch nog in een Audi 200 Turbo.

77 75

Youngtimer-magazine.nl

ACTUEEL | NIEUWS EN EVENEMENTEN

Forever Young again Verschijnt 6 x per jaar UITGAVE Uitgeverij de Koppelenburg Postbus 53 6916ZH Tolkamer Tel: 0316-544 474 Fax: 0316-541 344 info@youngtimer-magazine.nl www.youngtimer-magazine.nl HOOFDREDACTEUR Gert te Lintelo (gert@youngtimer-magazine.nl) REDACTIEMEDEWERKERS Bart van den Acker Edo Brunner Aart van der Haagen Alex te Lintelo Dennis van Loenhout Peter van der Maden Dick Schornagel Rien van der Steen Ralph Stoové REDACTIESECRETARIAAT Alex te Lintelo VORMGEVING IdeeMedia Groenlo, Carlo te Lintelo ADVERTENTIEVERKOOP Uitgeverij de Koppelenburg Postbus 53 - 6916ZH Tolkamer Tel: 0316-544 474 Fax: 0316-541 344 advertentie@youngtimer-magazine.nl ABONNEMENTEN E.D. Voor opgave van en vragen over abonnementen: Abonnementenland Postbus 20 1910 AA Uitgeest Tel. 0900-ABOLAND of 0900-226 52 63 (€ 0,10 per minuut) Fax 0251-31 04 05 Zie www.bladenbox.nl voor abonneren of www.aboland.nl voor adreswijzigingen en opzeggingen. Abonnementsprijs € 24,50 bij overboeking via telebankieren en € 22,50 bij betaling via automatische afschijving. Zie voor abonnementsvoorwaarden en opzegging www.youngtimer-magazine.nl. DRUK Ten Brink, Meppel UITGEVER Gert te Lintelo @ Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotografie of internet of welke andere wijze dan ook zonder toestemming van de uitgever.

Korte berichten en opmerkelijke zaken die we tegen kwamen op internet en in buitenlandse autobladen. Ook wat ludieks, bijzonders of wetenswaardigs gezien of iets anders te melden? Mail het naar info@youngtimer-magazine.nl.

4 Youngtimer-magazine.nl

Eindelijk, het is 2013! Maandenlang heb ik op mijn nagels moeten bijten, maandenlang heeft mijn youngtimerhartje niet geklopt. Maar nu mag ik het toelaten: de eerste voorbereidingen voor Forever Young 2013! En we gaan knallen, dat voel ik. Nadat we in 2012 al aardig hebben warmgedraaid op het DRU Industriepark in Ulft, denk ik dat we er dit jaar écht een grootschalig evenement van kunnen maken. Laat ik jullie alvast drie grote verbeteringen noemen: ten eerste wordt de grote weide bij het evenemententerrein getrokken. Hier komt een grote (gratis!) youngtimerparking van 20 hectare voor alle bezoekers. Ten tweede zijn alle deelnemende youngtimers en clubs op het DRU Industriepark de hele dag in volle glorie aanwezig. Wie deelneemt, doet dat ook tot het einde dus. En last, but not least: er komt een grote gezamenlijke BBQ! Je merkt het: ik sta alweer te popelen. Wat ik van jullie vraag is datzelfde enthousiasme! Heb je een youngtimer of een club waarmee je wilt deelnemen? Meld je nu alvast bij ons, en we reserveren één van de 500 prachtige deelnemersplaatsen voor hem (of haar) op het DRU Industriepark. Het klinkt misschien vreselijk, maar het is wel waar: vol is vol… Bijna vergeten: ik wens jou en je youngtimer een prachtig jaar toe, met als hoogtepunt natuurlijk zondag 19 mei: Forever Young! Alberto Radstake www.youngtimerevent.com

42e Nacht van Weesp Op zaterdag 11 mei gaat vanaf 17.30 uur op het Grote Plein in Weesp voor het stadhuis de 42e editie van Nacht van Weesp van start. De rit staat open voor klassiekers, youngtimers en moderne personenauto’s. Er zijn drie trajecten: eentje met routebeschrijving, een route verreden via het bol-pijl systeem en een kaartleestraject. Deze zijn elk ongeveer 70 km lang en moeten in circa 2,5 uur worden afgelegd. Voor de start is er een broodjesbuffet en halverwege de rit een uitgebreid koud/warm buffet. Deze buffetten zijn bij het inschrijfgeld inbegrepen. Je kunt inschrijven in diverse klassen, afhankelijk van je ervaring. De gemiddelde snelheid is relatief laag (35 km/u); de nadruk ligt op het goed rijden van de route. Bij de voorafgaande technische keuring wordt in het bijzonder gelet op uitlaatgeluid, verlichting en banden. Er mag ook niet veel teveel worden afgeweken van het begrip 'personenauto'. Op dinsdagavond 7 mei is in Weesp een instructieavond en kun je de rallyschilden (twee per equipe) in ontvangst nemen. Op zondagavond 12 mei is de feestelijke prijsuitreiking, met vele prijzen in alle klassen. De kosten bedragen bij voorinschrijving € 109,50 per equipe (extra passagiers betalen apart voor het buffet en eventueel een extra routeboek). Na 1 april 2013 wordt dat € 124,50. Inschrijven kan via www.nachtvanweesp.nl.

Tourenwagen-Revival Klassieke DTM-racers gaan op 27 april de strijd aan op de Nürburgring in het kader van VLM-programma. Je kunt de auto's op je gemak bekijken in de paddock en scoort met wat geluk ook nog een handtekening van een van je oude helden. www.tourenwagen-revival.de.

NIEUWS EN EVENEMENTEN | ACTUEEL

Terug in de tijd: 30 jaar Fiat Uno

Deze maand exact 30 jaar geleden liet Fiat de wereld kennis maken met de Uno. Inmiddels zijn er 8,8 miljoen van gebouwd. In Italië stopte de productie in1993, in Polen ging Fiat door tot in 2002. In Brazilië is de oer-Uno nog steeds te koop als Uno Mille, ondanks de komst van een moderne opvolger in 2010.

Roest weg zonder troep Roest is de grote schrik van iedere autoliefhebber. TC brengt roestverwijderaars op de markt die biologisch afbreekbaar zijn en volgens de leverancier gebruiksvriendelijk en efficiënt. Echt bewijs daarvoor zou natuurlijk een test moeten leveren. Er zijn twee varianten: de wat dikkere TC20 Gel en TC20 Lotion. Daardoor is TC20 Gel makkelijk in gebruik: eenvoudig met een kwast aanbrengen op de roest. Afdekken met folie, even laten zitten en vervolgens reinigen met water. TC20 Lotion is vooral geschikt voor gereedschap en metalen buizen die je kunt onderdompelen. Beide producten werken het beste bij 20°C. Onder de 18°C en boven de 40°C wordt het gebruik afgeraden. Dit omdat de enzymen in het product dan niet of slechter functioneren. De TC20 Roestoplosser Gel kost € 21,95 per flacon, de Lotion een euro minder. Beide producten zijn te koop via www.tc-webshop.nl

Zelf een uitlaat bouwen? Voor de hardcore sleutelaar die zelf een motor monteert en niet terugdeinst voor het wisselen van koppelingsplaten, moet ook het opbouwen van een uitlaat geen probleem zijn. Mits de juiste onderdelen beschikbaar zijn! EPS maakt al meer dan 20 jaar uitlaten op maat voor alles waar een motor in, op of aan zit. Kilometers buis, een dempermagazijn waar je in kunt verdwalen, een bochtenstelling met honderden verschillende bochten, een 400 vierkante meter grote zolder met kant en klare uitlaten en een riant assortiment aan pakkingen, klemmen, ophangrubbers, katalysatoren, bijna alles is uit voorraad leverbaar. Vandaag besteld, morgen thuis. Inclusief zo nodig het advies van iemand die wéét hoe je een uitlaat bouwt! Uiteraard hóéf je niet zelf aan het werk als het aan EPS ligt. Je kunt bij dit in Europa unieke bedrijf ook terecht als je de handen liever in de zakken wilt houden. Op afspraak kan een uitlaat binnen 1 dag klaar zijn. Contactinformatie: EPS Uitlaten BV, Nieuwe Compagnie 23, 9605PX Kiel Windeweer. Voor meer informatie, een bestelling of een afspraak bel je 0598-350 335 of mail je via info@uitlaten. com. Zie ook www.uitlaten.com. Verkoop van 10.00 tot 17.30 uur en op zondag en maandag gesloten.

Silver Arrows verlengd De tentoonstelling Mercedes-Benz Silver Arrows in het Louwman Museum in Den Haag gemist? Vanwege de overweldigende belangstelling zijn de legendarische Silberpfeile nog t/m 3 februari te bewonderen. www.louwmanmuseum.nl.

Retromobile Niet alleen voor francofiele klassieker- en youngtimerfanaten behoort de Retromobile tot de topevenementen van Europa. Dit jaar heeft het evenement plaats van 6 t/m 10 februari, waarbij 500 auto's en 400 exposanten voor volop vertier zullen zorgen. www.retromobile.com.

Youngtimer-magazine.nl

ACTUEEL | NIEUWS EN EVENEMENTEN AGENDA 26/27 jan:

1/3 febr: t/m 3 febr:

2/3 febr:

6/10 febr: 16/17 febr:

22/24 febr:

1/3 maart:

9/10 maart:

10/14 april:

32e Auto Retro Int. Oldtimerbeurs Brugge, Beursgebouw, E40, afrit 8, www.autoretro.be Bremen Classic Motor Show, www.classicmotorshow.de Silver Arrows, Louwman Museum Den Haag, www.louwmanmuseum.nl Int. Oldtimerbeurs Automobielen, Autotron Rosmalen, www.oldtimerbeurs.net Retromobile Paris, Porte de Versailles, www.retromobile.fr Flanders Collection Car, Flanders Expo, Gent, België, www.funcars.be Race Retro Classic Motorsport Show, Stoneleigh Park, GB, www.raceretro.com 36e Antwerp Classic Salon, Antwerp Expo, Ring, afslag 5 Wilrijk, www.siha.de Technorama Kassel, Messe Kassel, Damaschkestraße 55, 34121 Kassel, www.technorama.de Techno Classica, Messe Essen, www.siha.de

27 april:

DTM Revival in het kader van VLM-races, www.tourenwagen-revival.de 11/12 mei: 42e Nacht van Weesp, www.nachtvanweesp.nl.

19 mei:

Youngtimer-evenement, DRU industriepark, zie YM 13 en 14, www.youngtimer-magazine.nl en www.youngtimevent.nl. De redactie is niet aansprakelijk te stellen bij foutieve vermeldingen.

Youngtimer leasen?

Voor de zakelijke rijder is autorijden dermate duur geworden dat uitwijken naar een kleine, zuinige auto onontkoombaar lijkt. Waar in de regel niet veel lol aan te beleven is... PS50 biedt een alternatief in de vorm van zorgeloze autoleasing, waarbij een betrouwbare en in goede staat verkerende luxueuze youngtimer van 15 jaar of ouder wordt ingezet. De leaseprijs is vergelijkbaar met die van een doorsnee leasewagen, de bijtelling is zelfs lager dan die van auto’s in de 14 procent categorie. Niet iedere auto van 15 jaar oud is geschikt voor intensief gebruik. Aankoop en onderhoud tegen een redelijke prijs vereisen kennis van zaken en een goede organisatie. PS50 heeft een ruim aanbod en biedt ook de mogelijkheid een wensauto te selecteren, van BMW 3-serie Touring tot Jaguar XK8. Uitgangspunt is full operational lease, maar allerlei opties zijn mogelijk. De fiscale bijtelling voor een auto vanaf 15 jaar wordt berekend over de marktwaarde, waarbij een tarief geldt van 35 procent. PS50Youngtimer Lease is per 1 november 2012 gestart met deze vorm van zakelijk verantwoord leasen. De eigenaren zijn zelf fervente youngtimer rijders. Zie voor meer informatie www.ps50.nl

Stap voor Stap Elektrode Lassen Na eerdere succesvolle boeken in de stap voor stap-reeks over lassen (MIG/ MAG en TIG) en plaatwerken is er een nieuw lasinstructieboek verschenen over het elektrode lassen. Booglassen met beklede elektrode (BMBE), simpelweg elektrode lassen genoemd, is een populair lasproces onder de doe-het-zelvers. Het is relatief snel te leren en de moderne elektrode lasapparatuur is zeer compact, licht in gewicht (minder dan 5 kg!) en vriendelijk geprijsd. Het elektrode lasproces is met name geschikt voor het lassen van staal, rvs en gietijzer. Denk dan aan het lassen van hekken, trappen, bruggen, aanhangers, barbecues, etc. Ook gescheurde spruitstukken worden vaak met gietijzerelektroden gelast. Aan de hand van het praktische instructieboek Stap voor Stap Elektrode Lassen kunt je deze lastechniek onder de knie krijgen. Het boek is rijk geïllustreerd met meer dan 100 kleurenfoto’s. De lezer vindt in het boek alles over de werkwijze (met praktijkvoorbeelden), lasgereedschap, lasfouten, problemen oplossen, dit alles aangevuld met veel handige en onmisbare tips. Stap voor Stap Elektrode Lassen is van de hand van M. Briër en is te koop bij Rustbuster in Veenendaal (www.rustbuster.nl) en bij de betere (web)boekhandel voor slechts € 14,95.

Auto Retro Brugge Op 26 en 27 januari wordt in Brugge de 33e internationale oldtimerbeurs Auto Retro georganiseerd. Speciale thema's zijn Volkswagen Kever en 60 jaar Mercedes-Benz SL, maar uiteraard is er nog veel meer te zien (en te koop). www.autoretro.be.

6 Youngtimer-magazine.nl

Mazda 626 in 't klein Verzamelaars van Mazda-modellen hebben misschien wel jaren gewacht op een miniatuur van de 626 CB (1978-1982). Het Nederlandse Neo maakt de droom waar en doet dat ook nog op zeer gedetailleerde wijze. € 59,90.

NIEUWS EN EVENEMENTEN | ACTUEEL

Terug in de tijd: 25 jaar BMW E34 In januari 1988 presenteerde BMW de opvolger van de E28 5-serie. Zowel optisch als technisch was er veel van de in 1986 geïntroduceerde E32 7-serie in terug te vinden. Bij het einde van de productie in 1995 waren er 1.208.782 sedans geproduceerd. De Touring hield het anderhalf jaar langer vol en bracht het tot 124.656 stuks.

Motopia

Met de bus naar Essen

Gewoonlijk laten we het schrijven over motoren aan de motorpers over, maar voor een bevriende relatie – Alberto Radstake, organisator van Forever Young – maken we graag een uitzondering. Op zondag 7 april 2013 biedt de SSP Hal op het DRU Industriepark in Ulft onderdak aan Motopia. Tijdens deze nieuwe beurs laten talloze exposanten niet alleen gebruikte motorfietsen zijn, maar ook allerlei zaken die daarmee te maken hebben, zoals kleding, helmen, gereedschap en onderdelen. Bij de tweewielers gaat het van Harley tot Honda en van Ducati tot Vespa, waarbij ook de motorenthousiast met een wat kleiner budget aan zijn trekken zal kunnen komen. Alle informatie over het Motor Event Ulft is terug te vinden op www.motoreventulft.nl.

Op zaterdag 13 april en zondag 14 april organiseert Forever Young busvervoer naar Techno Classica in Essen! Praktisch, gezellig, en je wordt rechtstreeks voor de ingang afgezet. Geen parkeren op een parkeerterrein en daarna nog met een pendelbus naar de Messe.

Daarnaast kun je je onbeperkt – nou ja, tot op zekere hoogte – aan Duitse halve liters tegoed doen zonder zorgen over rijden, route en parkeren. De kosten bedragen € 39.50 p.p, inclusief retour busvervoer + dagkaart voor het evenement. Ben je Friend van Forever Young betaal je slechts € 33,50 p/p. Friends kunnen contact met de Forever Young-organisatie opnemen voor de eenmalige kortingscode, die tijdens het bestelproces ingevoerd dient te worden. (www.youngtimerevent.com) De bus vertrekt op zaterdag 13 april uit Apeldoorn en Arnhem en op zondag 14 april uit Den Bosch en Eindhoven. Wanneer er niet genoeg animo is zullen de twee busritten tot één enkele worden samengevoegd op de zaterdag. Je kunt in ieder geval van 11.00 tot 17.00 rondlopen op de beurs en wordt vervoerd per luxe SETRA, met plaats voor 60 personen.

Lancia Hyena 1992 De Lancia Hyena was een project van Lancia, Zagato en Nederlander Paul Koot, op basis van de Delta Integrale. Gepland waren er 500, maar door een directiewisseling bij Fiat/Lancia bleef het bij 24 stuks. Neo hoopt er voor € 59,90 meer te verkopen, al is het model iets minder subtiel dan we van dit merk gewend zijn.

Abonnement? Kijk snel op pagina 68 voor info! Youngtimer-magazine.nl

Magazine

Een jaar lang voor

* € 22,50 * PRIJS BIJ AUTOMATISCHE AFSCHRIJVING, BIJ OVERBOEKING VIA BANK € 24,50

EEN

YOUNGTIMER MAGAZINE KOST € 22,50 WANNEER JE BETAALT VIA AUTOMATISCHE AFSCHRIJVING EN € 24,50 VIA TELEBANKIEREN. IN HET EERSTE GEVAL VERDIEN JE € 6,- IN VERGELIJKING MET HET KOPEN VAN ZES LOSSE NUMMERS, BIJ OVERSCHRIJVING IS HET VOORDEEL OOK NOG ALTIJD € 4,-. BOVENDIEN MIS JE ZO GEEN ENKELE UITGAVE. JAARABONNEMENT

NUMMERS) OP

GA DUS SNEL NAAR WWW.YOUNGTIMER-MAGAZINE.NL EN MELD JE AAN VOOR EEN JAARABONNEMENT. OPZEGGING DIENT TWEE MAANDEN VAN TEVOREN SCHRIFTELIJK OF VIA EMAIL TE GESCHIEDEN; DE ABONNEMENTSVOORWAARDEN VIND JE OP DE WEBSITE. VOOR VRAGEN KUN JE T/M 31 MAART NOG TERECHT BIJ 0316 544 474 (MA T/M DO, 9.30 TOT 17.00 UUR). VANAF 1 APRIL 2012 IS DE VOLLEDIGE ABOSERVICE OVERGEDRAGEN AAN ABONNEMENTENLAND, TEL 0900-ABOLAND OF 0900 226 52 63 (€ 0,10 PER MINUUT), FAX 0251 310 405. ZIE WWW.BLADENBOX.NL VOOR ABONNEREN OF WWW.ABOLAND.NL VOOR ADRESWIJZIGINGEN EN OPZEGGINGEN.

NIEUWS EN EVENEMENTEN | ACTUEEL

Terug in de tijd: 30 jaar Citroën Visa Décapotable De Citroën Visa viert in september zijn 35e verjaardag, maar binnenkort mag er toch een verjaardagstaart worden aangesneden: in februari is het dertig jaar geleden dat de Visa Décapotable is gepresenteerd. Die naam wordt in 1984 al vervangen door Plein Air, maar de verkoopcijfers vallen zo tegen dat zomer 1985 het doek al weer valt voor deze semi-cabriolet.

Bremen Classic Motorshow

Antwerp Classic Salon Van 1 t/m 3 maart vormt de Antwerp Expo (Ring, afslag 5 Wilrijk) het decor voor de 36e Antwerp Classic Salon. Bezoekers (waarvan veel uit Nederland) kunnen zich dan vergapen aan zo'n 350 fraaie klassiekers en youngtimers, die voor een deel ook nog te koop zijn. Vorig jaar maakten we bijvoorbeeld een foto van deze Stutz Victoria. Inmiddels heeft de auto een Nederlandse eigenaar, vanaf pagina 24 kun je de Stutz tot in detail bewonderen. De aanbieders komen uit veertien landen en hebben een autoaanbod dat varieert van leuke koopjes tot auto's met prijzen van zes cijfers voor de komma. De Antwerpse beurs staat bekend om zijn gezellige sfeer en biedt ook veel mooie clubstands. De Antwerp Classic Salon is een stuk kleiner dan de Techno Classica, maar biedt toch genoeg mogelijkheden voor enkele uren autoplezier, inclusief het snuffelen bij de vele kramen met onderdelen, boeken, modellen en gereedschap. Op vrijdag is de Antwerp Expo geopend van 14.00 tot 20.00 uur, op zaterdag en zondag van 9.00 tot 18.00 uur. Meer informatie via www. siha.de.

De Bremen Classic Motorshow beurs is in Duitsland uitgegroeid tot een prachtige opener voor het nieuwe klassieker- en youngtimerjaar. Het evenement staat ditmaal van 1 t/m 3 februari op de agenda. In 2011 werd voor het eerst het speciale thema Junge Klassiker gepresenteerd, met zeer originele auto's met aantoonbaar zeer lage kilometerstanden. Dat was meteen een dermate groot succes dat deze traditie nu jaarlijks wordt voortgezet. Race- en rallysport uit de jaren zeventig en tachtig is ditmaal een van de speciale thema's. In Bremen kun je zo'n 550 standhouders verwachten, verdeeld over zeven hallen. Vergeet ook de parkeergarage niet, daar bieden veel handelaren en particulieren auto's aan, een beetje zoals dat tijdens de Techno Classica op de buitenterreinen gebeurt. Een kaartje kost € 15, voor twee dagen ben je € 22 kwijt. Meer informatie op www.messe-bremen.de.

Nieuwe Toolspecial De nieuwe Toolspecial ligt weer bij vele grossiers in automaterialen. In deze catalogus een enorme collectie gereedschappen, inclusief de nieuwste producten van Hazet, Cemo en Ferve. Heerlijk lees- en kijkvoer als je van sleutelen houdt en gratis verkrijgbaar. Digitaal te bekijken via www.toolspecial.com.

Retroradio van Caliber Op zoek naar een klassiek ogende autoradio/CD-speler met moderne mogelijkheden, zoals MP3weergave? Caliber heeft de RCD 110 en RCD 110B, met respectievelijk een verchroomd of deels zwart front en 4 x 75 Watt vermogen. Reken, afhankelijk van de leverancier, op tussen de 100 en 125 euro.

Beurs Autotron De Internationale Oldtimerbeurs en Film & Special Cars zal op 2 en 3 februari Autotron Rosmalen vullen. Het tweede deel van de naam duidt op auto's die een rol hebben vervuld in films. www.oldtimerbeurs.net.

Youngtimer-magazine.nl

TEKST EN FOTOGRAFIE: GERT TE LINTELO

VOLKSWAGEN KEVER ROEIT TIENTALLEN JAREN TEGEN DE STROOM IN

MET EEN PRODUCTIE VAN MEER DAN 20 MILJOEN IS DE VW KEVER NOG ALTIJD 'S WERELDS MEEST GEBOUWDE AUTO. EN DE TOYOTA COROLLA DAN, OF DE VOLKSWAGEN GOLF? KANSLOZE OPSCHEPPERIJ, WANT IN BEIDE GEVALLEN GAAT HET ALLEEN MAAR OM EEN NAAM EN NIET OM EEN 65 JAAR LANG OP EEN SLECHTS MARGINAAL VERANDERD PLATFORM GEBOUWDE AUTO, MET EEN DESIGN DAT NOOIT TOTAAL VERANDERT. IN DE YOUNGTIMERTIJD BEHOREN DE HIER GEPRESENTEERDE 1303 LS EN MEXICO-KEVER NOG VOLOP TOT HET STRAATBEELD. AL ZIJN HET OOK DAN AL AUTO'S 'VAN EEN ANDERE PLANEET'. 10 Youngtimer-magazine.nl

VW KEVERS | GEREDEN

n Duitsland wordt de laatste dichte Kever gebouwd in 1978; de bij Karmann in Osnabrück gebouwde cabrio houdt het vol tot januari 1980. Die open versie is bij Volkswagen altijd gebaseerd op de meest luxueuze en best gemotoriseerde variant. Dat is vanaf 1973 de 1303 LS. De typeaanduiding is gekoppeld aan de allerlaatste designstuiptrekking, waarbij de karakteristieke platte voorruit is vervangen door een stuk gebogen glas. Die bolle ruit maakt de 1303 tot de enige Kever met een dashboard zoals we dat nog steeds bij

de meeste auto's aantreffen. Onder het wat kortere kofferklepje (aan de voorkant natuurlijk) vinden we een voor Kever-begrippen riante kofferruimte. Die is te danken aan een moderne McPherson voorwielophanging, die ook al te zien is bij de 1302 van 1971. Het nieuwe onderstel vergt minder ruimte dan het oude systeem met dubbele torsieassen, zoals de Mexico Kever dat altijd heeft gehouden. De L in de typenaam garandeert een maximale hoeveelheid luxe, die we echter nu met geen mogelijkheid meer als luxe herkennen. De S

Youngtimer-magazine.nl

1 3

staat garant voor de allersterkste viercilinder luchtgekoelde boxer, met maar liefst 1.584 cc en 50 pk. Genoeg voor een top van 130 km/u en een standaardsprint in 20,5 sec. Traag? Welnee, trouwe Kever-rijders hebben het gevoel dat ze opeens een Porsche moeten temmen. Een rol in de voorste verkooplinies is bij het stopzetten van de Kever-productie allang niet meer voor de oer-VW weggelegd, maar er zijn liefhebbers die alleen al bij de gedachte aan een ander soort auto spontaan de stuipen krijgen. Tot in oktober 1985 haalt Volkswagen zelf nog Mexicaanse Kevers naar Europa; in Duitsland blijft de auto doorlopend leverbaar. Daarna zijn er 'grijze' impor-

teurs die de Kever-wereld van vers Mexicaans bloed voorzien. De rode auto van VW Classics in Someren is gebouwd in 1984 en voorzien van een 1.192 cc boxer met 34 pk. Prestaties? Ehhh...je wilt het echt weten? Nou, vooruit. De top van 115 km/u mag je volgens de fabriek uren achtereen rijden, al hebben VW-specialisten daar soms een heel andere mening over. Om de acceleratie van 0 tot 100 km/u te meten, ben je 32 tellen met een zandloper in de weer. Op verjaardagen ben je verzekerd van een bulderend gelach als je trots over de al eerder genoemde top van 130 km/u praat. Om nog naar te zwijgen over 115. Maar wat is in 2013 nuchter bezien een hoge topsnelheid nog waard? Op provinciale wegen is het enige verschil met reizen met de trein dat je moet sturen omdat je geen rails onder de wielen hebt. Voor de rest moet je overal keurig tussen de lijntjes blijven, ook als de bestuurder van die door de overheid met veel belastingvoordeel gesubsidieerde boodschappendoos daar voor je 70 km/u een prima tempo vindt. Onder zulke omstandigheden tellen andere dingen. Zoals een aangename sfeer in het interieur.

"Om de acceleratie van 0 tot 100 km/u te meten, ben je 32 tellen met een zandloper in de weer."

1 Afgezien van de felrode bekleding met zwarte strepen en de kunststof dashboardbekleding heeft het interieur nog steeds een jaren zestig karakter. 2 Jammer dat er geen zwarte luidspreker achter het in zwarte krimplak gespoten rooster zit, terwijl het zwarte gaas ook ontbreekt. De basisopzet van het dashboard is nog als in de vroege jaren zestig. 3 Met het in 1970 ingevoerde 'flow through' ventilatiesysteem vermindert de neiging tot beslagen ramen. In 1997 wordt het weer afgeschaft.

12 Youngtimer-magazine.nl

VW KEVERS | GEREDEN

1 3

O ja, heel anders dan in een mooie 5-serie, om over een Jaguar nog maar te zwijgen. Maar het hééft iets, dat knusse woonkamertje van zo'n oer-Kever, dat er qua ruimte alleen uitspringt als je naar boven kijkt: in de tijd dat de Volkswagen werd ontwikkeld, droegen mannen nog een hoed. Het dashboard is in vergelijking met dat van nog veel oudere Kevers al wonderlijk modern, met zijn kunststof afwerking. Achter het stuur kijk je op de snelheidsmeter, die je ook op de hoogte houdt van de brandstofvoorraad en de kilometerstand, die bij 99.999 weer van voren af aan begint. Een dagteller? Kom nou, schrijf de tellerstand maar op je sigarendoos als je het benzineverbruik wilt uitrekenen... De vlakke ruit zit hooguit enkele tientallen centimeters van je af. Dat brengt herinneringen aan mijn kindertijd naar boven: mijn eerste bewust beleefde autorit maakte ik in een Kever. Een kennis van mijn vader had zo'n ding gekocht, een zwarte. Daar moest op een regenachtige zondag een ritje mee worden gemaakt, want een auto was nog iets bijzonders in die tijd. Mijn vader op de rechter voorstoel, ik staand tussen zijn benen, andere kinderen en de vrouw van de kennis achterin. Bij elke remactie knalde kleine Gertje met zijn voorhoofd

tegen de beslagen ruit. Ja, beslagen, want verwarming en ventilatie stonden bij veel auto's uit die tijd nog in de kinderschoenen en bij Wolfsburgs trots helemaal, als gevolg van de luchtgekoelde motor en de toerental-afhankelijke kachel. Afijn, toen Gertje toch wel heel vaak over zijn geplaagde voorhoofd begon te wrijven, kwam de mevrouw achterin op het idee het jochie naar de 'kattenbak' onder de achterruit te verhuizen. Een reiskoffer was groter, maar desondanks heeft die eerste autorit een vuur tot ontbranding gebracht dat nooit meer is gedoofd. Terug naar de Mexicaan. Die net als zijn verre voorvader op deze koude, natte dag soms moeite heeft z'n ruiten condensvrij te houden. Een ventilator? Geen idee, al heeft de 1303 wel zo'n blazer, wat destijds door de pers werd aangekondigd alsof daarmee een Nobelprijs in het verschiet lag. De knoppen die de 1200 op zijn

1 Door de bolle voorruit is het dashboard van de 1303 minder typisch-Kever, al lijkt het interieur daardoor wel ruimer. 2 De snelheidsmeter lijkt op die van de Mexico Kever, inclusief de ruimschoots toereikende aanduiding tot 160. Tuimelschakelaars heeft de Kever 'oude stijl' niet, alleen trek- en draaiknoppen. 3 In een VW cabriolet zie je alleen bij de ruiten dat je met een afwijkend model te maken hebt, de kap die Karmann toepast heeft een sublieme kwaliteit.

Youngtimer-magazine.nl

Van Dijk & Geval Automobielbedrijf Lorentzstraat 11 3846 AV Harderwijk Tel: 0341-370007 Fax: 0341-370006 E-mail: info@vandijkengeval.nl www.youngtimers.cc

Youngtimers en meer!

Openingstijden: Verkoop: ma t/m wo en ‘s avonds op afspraak do en vr 9.00 uur tot 18.00 uur zaterdag: 10.00 uur tot 17.00 uur Werkplaats: ma t/m vr 8.00 uur tot 17.00 uur

In de spotlight: Volvo S90 3.0 EXE Automaat

Grijs, automaat, 01-1997, 124.000 km Deze schitterende Volvo S90 is een heerlijke, comfortabele reisauto. De 200 pk zescilinder maakt hoge kruissnelheden mogelijk in alle comfort, waarbij de automatische transmissie het genoegen compleet maakt. Deze fraaie Zweed heeft een km-stand van 124.000 km. Liefhebbers van het merk spreken dan van ‘net ingereden’. De zakelijke rijder kan er uitstekend mee voor de dag komen, bij een gunstige ﬁscale bijtelling. Wie deze heerlijke zescilinder privé aanschaft, zal er echter niet minder plezier aan beleven voor 9.750 euro.

Audi A6 2.4 quattro

BMW 520I EXE

BMW 535i

BMW 730I EXE

Groen, 2. 4 V6, 165 pk, vierwielaandr., handgeschakeld, 21-07-1997, 9.950 euro.

Arktissilber Metallic, vijfbak, leder, airco, 10-02-1998, 93.000 km, 8.950 euro.

Alpensilber Metallic, automaat, airco, gebruikt voor folderfoto’s! 84.000 km, 10.950 euro.

Navarra Violett Metallic, automaat, airco, 12-12-1984, 84.519 km, 10.950 euro.

Lexus LS400

Mercedes-Benz C220 Diesel Combi

Mercedes-Benz E50 AMG

Subaru Outback 2.5i AWD

Grijs, zeer comfortabel en compleet uitgerust, 83.645 km, 06-03-1995, 10.950 euro.

Met 123.621 km nog als nieuw, 02-02-1998, handbak, zuinig en praktisch, 8.950 euro.

Smaragdzwart Metallic, 347 pk, automaat, slechts 80.000 km, 05-07-1996, 14.950 euro.

Groen, 2.5 liter 150 pk, automaat, zeer complete uitrusting, 23-06-1997, 7.950 euro.

www.vandijkengeval.nl t www.youngtimers.cc

VW KEVERS | GEREDEN

1 2

VOLKSWAGEN KEVER MEXICO MEXICAANSE PROIDUCTIE Vanaf 1955 worden er in Mexico Kevers geassembleerd uit onderdelen. In 1964 begint de echte serieproductie in Pueblo. Tot begin jaren zeventig hebben Mexicaanse Kevers de kleinere ramen van het in Duitsland t/m 1964 gebouwde model. De van 1965 t/m 1971 toegepaste achterruit wordt pas in 1985 vervangen door het grotere glas dat Duitsland al sinds editie '72 kent. Elektronische ontsteking verschijnt modeljaar '88. Vanaf 1991 is de 1200motor geschiedenis en blijft alleen een 44 pk 1.6 met katalysator over. Die krijgt in 1993 Digifant-injectie, hydraulische klepstoters en een oliefilterpatroon in plaats van een inwendig filter. Schijfremmen verschijnen in 1995, een wisselstroomdynamo volgt de prehistorische gelijkstroomdynamo op. Ook aan automatisch oprollende gordels valt niet meer te ontkomen. In 1996 maakt het chroomwerk plaats voor in kleur gelakte sierdelen en bumpers (al wordt het chroom niet definitief uitgebannen) en komt er een budgetmodel met onder meer trommelremmen vóór. Voor 1997 bedenkt Volkswagen de Mexico dat het 'flow through' ventilatiesysteem niet nodig is in dit warme land. De 'sinaasappelschijfjes' blijven wel zichtbaar in de C-stijl. Tot de laatste Kever de fabriek in Puebla verlaat op 30 juli 2003 zijn er dan geen schokkende ontwikkelingen meer. Tot het einde toe komen er nog 'Vocho's' naar Europa, al gebeurt dat nooit officieel. Veel Kever-info op home.tiscali.nl/t053978/ vw_tab.html

VOLKSWAGEN 1200 1984 Motor:

1.192 cc, 4-cil boxer,onderl. nokkenas, 34 pk/ 25 kW @3.800tpm 76 Nm @1.700tpm Transmissie: vierbak, achterw. aandr. Banden: 155 SR 15. L x B x H: 409 x 155 x 150 cm. Gewicht: 765 kg. Top: 115 km/u. 0-100 km/u: 32 sec. Verbruik: 6,7-9,9/100 km (opgave). Prijs (1984): plm € 6.500. Huidige prijs: verkocht, www.vwclassics.nl + boordevol karakter + beproefde simpele techniek + onderdelen volop verkrijgbaar – kwaliteit minder dan Duits – roestgevoelig – minimale prestaties 1200

3 4

1 De onderhoudsgevoelige onderdelen van de 1200 cc boxer zijn goed bereikbaar, al moet je voor kleppen stellen wel op de grond. De ontbrekende afdichtstrip is makkelijk te vervangen. 2 Uiteraard kun je de buitenspiegel van binnenuit bedienen. Via het open raam. 3 Een rechter buitenspiegel is geen luxe bij de cabrio, omdat de opgevouwen kap het zicht naar achteren tot een minimum beperkt. 4 Even hebben we overwogen maar één motorfoto te plaatsen, de motorruimte van beide modellen oogt nagenoeg identiek.

vlakke dashboard heeft zijn weliswaar op de vingers van één hand te tellen, maar ze zijn niet al te duidelijk gemerkt en willekeurig draaien levert geen voel- of hoorbare windstroom op. Dan maar het zijraam omlaag en het tochtraampje open. Na enkele minuten is het matglas weer kijkglas en kan het 'driehoeksraampje' de klimaatbeheersing in z'n eentje af. Wat mede te danken is aan de ontluchtingssleuven die sinds 1970 zijn toegepast, in eerste instantie met uitzondering van de 1200. Bij 'ongeventileerde' Kevers moet je de portieren nog heel nadrukkelijk sluiten, het interieur is zo luchtdicht dat je bij het sluiten van een deur de lucht in het interieur samenperst. Bouwkwaliteit oude stijl...

De 1303 LS is helemaal van het type 'Of ik nog een glaasje wil? Schenk maar gerust bij!' Ondanks de beperkte breedte voorin is de zit niet onaangenaam, hoog op de goed gevormde maar wel vlakke zetel. Het stuur staat lekker rechtop en lijkt op dat van een vroege Golf, terwijl de pook van de vierbak keurig onder handbereik zit. Achterin knottert het luchtgekoelde viercilindertje een aangenaam roffelende melodie. Niks zenuwachtigs, want het maximum vermogen komt er al uit bij 3.800 toeren. Een oude Mercedes 200 dieselmotor is er een toerenjager bij. Het ietwat huilende geluid heeft in de verte wel iets weg van een stofzuiger van het formaat 'blijf uit de buurt van je kleine huisdieren'. Voor reinigingswerk is de luchtgekoelde vierpitter minder geschikt, al zuigt hij wel behoorlijk wat lucht naar binnen, om daar een aangemeten kwantum brandstof aan toe te voegen. Zuinigheidrecords hebben Kevers nooit gebroken, zeker niet gezien de prestaties. Rij je veel korte afstanden, mag je de handen dichtslaan bij 1 op 10. Gemiddeld 1 op 12 is nog net niet utopisch bij de 34 pk-motor. De 1303 LS is helemaal van het type 'Of ik nog een glaasje wil? Schenk maar gerust bij!' Het is koud en nat, de ruitenwissers doen hun best en de plattelandsweggetjes zijn vaak onverwacht

VW 1303 LS CABRIOLET KEVER (EIGEN)AARDIGHEIDJES De geschiedenis van de Kever in het kort weergeven is hetzelfde als het Oude Testament samenvatten op een A4'tje. Daarom slechts wat interessante feiten, zoals het noemen van Josef Ganz (18981967) als de bedenker van het Keverconcept. Vanwege zijn Joodse afkomst ontvlucht Ganz in 1933 Duitsland, waarna Ferdinand Porsche alle eer krijgt. De Kever is in 1938 productierijp, maar de seriebouw komt pas na de oorlog op gang. In het voorjaar van 1946 gaat Ben Pon, vermomd als Nederlands officier, naar Duitsland om te kijken of hij importeur kan worden, wat hem in 1938 door Ferdinand Porsche is beloofd. En jawel, op 8 augustus 1948 is Pon 's werelds eerste VW-importeur. Niet alleen de auto zelf heeft bijgedragen tot het wereldsucces. Lange tijd staat de VW-organisatie op eenzame hoogte als het op service aankomt. De klant krijgt niet alleen redelijke tarieven doorberekend, maar weet ook altijd waar hij aan toe is omdat er vaste onderhouds- en reparatietarieven gelden, die zijn op te zoeken in een boekje. Op 1 november 1969 stapt Volkswagen met de VW-Diagnose het computertijdperk binnen. Bij een 10.000 km-beurt wordt de motor aangesloten op een elektronische testkast, die een rapport uitdraait met te verrichten werkzaamheden. De Kever mag in die tijd dan door velen reeds als achterhaald worden beschouwd, de VW-service heeft in die tijd nog steeds een grote voorsprong!

VW 1303 LS CABRIOLET 1973 Motor:

1.584 cc, 4-cil boxer, onderl. nokkenas, 50 pk/37 kW@4.000 tpm, 108 Nm@2.800 tpm. Transmissie: vierbak, optie 3-traps halfaut. achterw. aandr. Banden: 155 SR 15. L x B x H: 411 x 158,5 x 150 cm. Gewicht: 910 kg. Top: 130 km/u. 0-100 km/u: 20,5 sec. Verbruik: 9,2l/100 km (opgave). Prijs (1986): vanaf € 8.930. Huidige prijs: € 8.930, www.vwclassics.nl + uitstekende kap + vierpersoons cabrio + beproefde eenvoudige techniek – binnen minder karakteristiek – cabrio's zijn roestgevoeliger – niet zuinig

Youngtimer-magazine.nl

1 De beide carrosserievormen hebben dezelfde contouren, al heeft de 1303 door zijn grotere voorruit een kortere motorkap. De knipperlichten verhuizen vanaf 1974 van de voorspatborden naar de bumper. 2 Standaard rolt de Kever vanaf 1952 altijd op 15" stalen wielen, al veranderen vorm en breedte wel enkele keren. 3 De cabriolet is opgeleukt met stalen wielen met een lichtmetaal-look.

bemodderd. Geen omstandigheden om permanent de uiterste grenzen van het onderstel van een geleende auto te verkennen. De ooit zo beruchte plotselinge overstuurneiging bij gas loslaten in een bocht maakt in de late jaren zestig plaats voor een goedmoedig weggedrag, dankzij een verbeterde (en bij de 1302 en 1303 zelfs compleet gereconstrueerde) achterwielophanging. Ook de MexicoKever is een brave jongen. De (uiteraard) onbekrachtigde besturing is redelijk precies en gevoelig, een kind kan de was doen. Over de aan de onderkant scharnierende pedalen zijn de geesten verdeeld: of je voelt het nauwelijks of je raakt er nóóit aan gewend. Zelf heb ik er geen last van, ook nooit gehad kan ik zeggen, na meerdere Porsches met dergelijke trappers. Dan de 1303 LS cabriolet. Moderner, krachtiger en oorspronkelijk

16 Youngtimer-magazine.nl

ook veel duurder. Zoals de meeste van sedans afgeleide open auto's. Strikt genomen had een dichte 1303 voor dit verhaal de voorkeur verdiend, maar dat lukte nergens op één enkel adres. Bij VW Classics konden we zowel een Mexico Kever als een open 1303 LS meenemen. Aan de buitenkant is het verschil tussen de alledaagse Kever en de mondaine cabriolet natuurlijk overduidelijk, maar in het interieur zie je er nauwelijks wat van. Met dank aan de fraaie witte hemelbekleding, die een dikke laag isolatiemateriaal aan het oog onttrekt. Dat voordeel heeft zijn eigen nadeel, want opgevouwen op de achtersteven onttrekt die kap bijna alles wat erachter gebeurt aan het zicht. Geen mens rijdt een dichte VW Bus zonder een spiegel aan de rechterkant, maar bij een open Kever is zo'n ding bijna net zo onmisbaar. De weersomstandigheden zijn er niet naar om aan open rijden te denken, bovendien is het de bedoeling erachter te komen hoe de 1303 zich als youngtimer verhoudt tot zijn eenvoudige broer van Mexicaanse komaf. Wat betreft het meubilair en de zitpositie is er geen verschil. Het stuur is qua vorm wel eigentijdser, met z'n vier spaken, maar ook mooier? Zeg het zelf maar. Al past dit stuurrad wel

VW KEVERS | GEREDEN

bij de totaal andere sfeer in het interieur. Door de bolle voorruit geeft de 1303 een heel ander gevoel dan de krapper lijkende, maar o zo knusse en onverwisselbare 1200-cockpit. Dit is gewoon ehhh... veel minder Kever! Nog net zo Kever is echter de grote snelheidsmeter. Als toppunt van luxe – ja, dit is een él-és – kunnen we op een royaal bemeten vierkant uurwerk, links in het dashboard, aflezen hoe laat we onderweg zijn. En wat horen we daar? Het ventilatiesysteem heeft zelfs een blower! Nu nog de knop vinden om het kreng uit te zetten... Een draai aan de contactsleutel brengt dezelfde muziek teweeg als bij de 1200, al is deze krachtbron tot 50 pk in staat, bij 4.000 tpm. Met de pook dirigeer je de vierbak achterin door middel van een lange stang, een constructie die ook hier ietwat hakerig aanvoelt, maar wel heel behoorlijk werkt. Voor de vergeetachtigen onder ons is het schakelschema op een stickertje op het dashboard af te lezen, bij de 1200 zit diezelfde plakker op de asbak. De dikke motor biedt meer trekkracht onderin en stuwt de naald van de snelheidsmeter ietsje vlotter de hoogte in. Ietsje. Vanuit een zijweg invoegend, bereik je in een zeer acceptabel tempo 80 á 90 km/u. Oh nee, niks sensationeels, geen whiplash veroorzakende acceleratie en dat soort oergenoegens, maar goed meekomen is geen probleem. En hoe zit dat nu eigenlijk met die in ieder geval op papier aan-

zienlijk modernere voor- en achterwielophanging? Merkbaar beter? Misschien tijdens een stevige rit op een bochtige route, maar hier in het Brabantse buitengebied, bij een niet al te avontuurlijk tempo, is er niet zo veel te merken. Hooguit gaan de voorwielen wat minder springerig om met een paar flinke oneffenheden in het wegdek, waarbij de 1303 iets meer koersvast lijkt te zijn. Bij gebrek aan storm is de zijwindgevoeligheid vandaag ook niet te controleren; in een traditioneel geveerde Kever is het met zulk weer hard werken om de boel op het asfalt te houden. De modellen met een McPherson-vooras zijn onder die omstandigheden een stuk gemakkelijker te hanteren. Met de 1303 doet Volkswagen een laatste poging om het vooroorlogse ontwerp nog een paar jaar langer in leven te houden. Dat lukt maar ten dele, want hoewel de ook wel als Super Beetle of Big Bug (er is zelfs een speciale editie met die naam) best kopers vindt, is het een succesje van tijdelijke aard. Klanten die wérkelijk een moderne Volkswagen willen, kiezen al snel voor de in 1974 gepresenteerde Golf. De traditionele Kever blijft ondertussen voor velen de enige echte, al wordt die groep in Europa steeds kleiner. Toch overleeft de Kever Mexico zijn als opvolger bedoelde 1303 nog zo'n 23 jaar. Klassieker? Youngtimer? Wat komt er eigenlijk daarna? Heel simpel, de Kever uit Puebla is gewoon een alltimer!||

'Het ventilatiesysteem heeft zelfs een blower! Nu nog de knop vinden om het kreng uit te zetten...'

Youngtimer-magazine.nl

18 Youngtimer-magazine.nl

TEKST EN FOTOGRAFIE: CARLO TE LINTELO

ALFA ROMEO ALFETTA | GEREDEN

ALFA ROMEO ALFETTA ZORGT VOOR HET ÉCHTE ITALIAANSE AUTOGEVOEL

VRAAG

EEN YOUNGTIMERLIEFHEBBER NAAR ZIJN FAVORIETE ALFA ROMEO UIT DE JAREN TACHTIG EN DE KANS IS GROOT DAT HIJ DE 75 NOEMT, DE AUTO DIE DOOR ZIJN TRANSAXLECONSTRUCTIE IN COMBINATIE MET EEN DE DION ACHTERAS VAAK GEROEMD WORDT OM ZIJN RIJEIGENSCHAPPEN. DE 75 NAM DEZE AANDRIJVING ECHTER BIJNA TOTAAL OVER VAN DE ALFA ROMEO ALFETTA. EEN MIDDAGJE DE WEG OP MET EEN ALFETTA 2.0 QO BIEDT ALLE KANSEN OM TE ONTDEKKEN OF JE MET ZO'N STIJLVOLLE BERLINA NET ZO VEEL PLEZIER KUNT HEBBEN ALS MET DE EERDER GENOEMDE 'SETTANTACINQUE'.

Youngtimer-magazine.nl

en Italiaans aandoend zonnetje is me niet gegund als ik bij Alfa-dealer Auto 't Hooft in Doetinchem aankom om met de stijlvolle Italiaanse schone op pad te gaan. Donkere wolken pakken zich samen boven het pand van de sympathieke dealer, die ook een zwak heeft voor de oudere auto's van zijn merk. De Alfetta, genoemd naar een beroemde vooroorlogse Grand Prix-racer van Alfa Romeo, zou volgens de beschrijving antraciet zijn, maar in dit licht lijkt hij eerder zwart te zijn. 'Ga lekker rijden, er ligt geen pekel en ik weet zeker dat de Alfetta je zal verrassen!' roept Raymond Karelse enthousiast, terwijl hij me de sleutels in de hand drukt. Dat verrassen ken ik door mijn eigen Italiaanse 'afwijking'. Het kan een hoop dingen betekenen... De in 1972 debuterende Alfetta is in eerste instantie voorzien van een 1.779 cc metende viercilinder 'Nord' krachtbron met 122 pk, vrijwel gelijk aan de 114 pk motor van de 1750 Berlina. De transmissie is echter compleet nieuw en een zogenoemde transaxle-constructie. Dat houdt in dat koppeling, versnellingsbak en differentieel aan de achteras zijn geblokt. Dit in combinatie met een in die tijd hoog aangeschreven De Dion-achteras. Met als resultaat een prachtige gewichtsverdeling en rijeigenschappen die veel lovende woorden in de pers opleveren. De auto waarmee ik vandaag op pad mag stamt uit 1983. Vooral de forse, typische jaren tachtig-bumpers en het bijna complete gebrek aan chroom maken deze Alfetta meteen herkenbaar als een later model. De letters QO staan voor Quadrofoglio Oro, oftewel Gouden Klavertje-vier. Verwacht daardoor niet direct een spektakel als de motorkap opengetrokken wordt. In het vooronder ligt een krachtbron die duidelijk een (eervol) verleden heeft. De dubbelnokker is afgezien van details gelijk aan die van oudere Alfa’ s als de Berlina 2000 en de GT 2000 Veloce. Met een inhoud van 1.962 cc levert hij

20 Youngtimer-magazine.nl

130 pk en een, zeker voor toenmalige begrippen, respectabel koppel van 185 Nm. De originele en nog altijd fraaie 14” Speedline wielen geven de Alfetta een sportieve en authentieke uitstraling. Gloedjenieuw is de donkergrijze berlina die hier nu mooi staat te wezen niet. Op de lak bijvoorbeeld is, als je heel kritisch bent, zo hier en daar best wat aan te merken. Wat overigens niet wil zeggen dat de spuiter er meteen aan te pas moet komen. De Alfetta oogt gelukkig wel als een 'echte' auto. Het is niet zo’n gebakje waarbij al aan de overkant van de straat ziet dat een magneet geen schijn van kans maakt. Je weet wel, zo'n geval waar half klussend Nederland al aan heeft zitten rommelen. Een beeld dat ook niet verandert als je er binnenin kijkt. Niet nieuw, maar wel heel mooi en met weinig moeite vast nóg mooier te krijgen. Van achter het originele houten stuur om je heen kijkend ontdek je al snel dat Alfa Romeo met de toevoeging Quadrofoglio Oro niet alleen de sportiviteit heeft willen onderstrepen. De Italianen willen met die 'gouden' toevoeging ook aangeven dat de Alfetta behoorlijk luxueus is. Direct vallen de subtiele houten sierlijstjes op, in de kleur van het stuur. De elektrisch verstelbare stoelen zitten zo goed dat je er meteen ook niet meer uit wilt. Krijg je ook nog een mooi houten stuur in je handen, met daarachter een tellerunit die eigenlijk niet méér 'eighties' kan zijn dan hij nu is. In de meters groene horizontale streepjes die niet alleen de eveneens groene cijfers met elkaar verbinden, maar ook de meters onderling. Rechts van het klokkencluster zit een fikse batterij lampjes. Deels signaleren die vrij normale zaken, maar sommige maken deel uit van het Check Control systeem. Heerlijk ‘period’ natuurlijk, maar anno 2013 zouden we er geen eurocent onder durven te verwedden dat dit systeem exact doet waarvoor het is gemaakt. De vorige eigenaar was duidelijk dezelfde mening toegedaan: één lampje is

ALFA ROMEO ALFETTA | GEREDEN

2 3

1 Op het weggedrag valt niks aan te merken, ook niet als je het bekijkt vanuit het oogpunt van puur rijplezier. Daarbij is de donkergrijze berlina ook nog eens heel comfortabel. 2 De karakteristieke gladde 14” Speedline wielen zijn volkomen origineel en dragen bij tot de zeer authentieke uitstraling van de Quadrofoglio Oro. 3 De Alfetta begint met dubbele koplampen en eindigt er ook mee, tenminste als het om een QO gaat. Tussen de verschillende generaties zijn er talloze detailverschillen. 4 De tweeliter Nord-motor is een oude bekende, die zijn loopbaan (met een kleinere inhoud) al begint in de jaren vijftig. In deze auto levert hij 130 pk.

‘onschadelijk gemaakt’ door middel van met een watervaste stift niet al te subtiel aangebrachte laklaag. Ach ja, het bewijst in ieder geval dat het lampje erachter oerdegelijk en niet uit te krijgen was. Dus niet mopperen op Italiaans elektriek svp! De sleutel in het contact dan maar. Kijken naar het ding is al bijna voldoende om de vierpitter aan het roffelen te krijgen. In tegenstelling tot oudere modellen, waaronder voorganger 1750 Berlina, is de Alfetta voorzien van een injectiesysteem. Daardoor klinkt de Nord-motor iets minder intens dan datzelfde blok het in de meer klassieke Alfa’s doet, maar het is en blijft een aangenaam geluid. Ik leg het eerste verzet in en rij als een volwaardig lid van de familie Corleone het terrein af. Op naar wat lekkere buitenwegen! De zonnebril die ik voor het ‘maffia-plaatje’ op de neus heb, hang ik al snel aan mijn blouse. Ik weet niet hoe die Italianen dat toch altijd doen, maar met dat donkere glas voor mijn ogen zie ik geen hand (of Check Control-lichtje) voor de ogen... Wat heeft die (best wel dikke) Nord-motor trouwens een souplesse! Het niet onaanzienlijke koppel maakt plezierig toeren mogelijk, waarbij de bak echter wel met enige zorg gehanteerd moet worden. Vooral als de smeervloeistof nog niet op temperatuur is, wordt te vlot van drie naar twee terugschakelen afgestraft met een door merg en been gaand geluid, dat in kringen van autoliefhebbers wel eens wordt omschreven als 'tanden poetsen’. Een moegestreden synchromeshring op het tweede verzet is een bekend 'euvel' van oudere Alfa’s. Ook bij deze, althans zo lang het smeermiddel nog koud is. Sommige mensen laten zo iets repareren, maar even zo veel leren ermee leven en bekwamen zich

ALFETTA DOOR DE TIJD: VERWARREND De Alfetta-ontwikkeling is weinig overzichtelijk, mede omdat de Italianen uiterlijke veranderingen niet bij alle versies tegelijk doorvoeren en vermogensopgaven voortdurend veranderen. Daarom slechts wat hoofdlijnen. De Alfetta 1.8 ziet het levenslicht in 1972 en is samen met de reeds in 1971 verschenen 2000 Berlina de (iets kleinere) opvolger van de 1750 Berlina. Beide Berlina’s zijn in feite grotere uitvoeringen van de Giulia. De Alfetta 1.8 heeft de tot 122 pk opgepepte 1.779 cc motor van de 1750. De 109 pk 1.6 van 1975 heeft een versoberd interieur, enkele ronde koplampen en bumpers zonder rozetten. De 1.8 krijgt nu een bredere grille, de 1.8 volgt later. De Alfetta 2.0 (maart 1977) heeft In eerste instantie (net als de 1.8) 122 pk, maar iets meer koppel. Kenmerkend zijn rechthoekige koplampen, grotere achterlichten en hoekige bumpers met veel rubber erop. In juli 1978 verschijnt een voor die tijd krachtige 82 pk 2.0 turbodiesel. In 1982 krijgen alle varianten onder meer vierkante koplampen en achterlichtclusters in een gezamenlijke zwarte omlijsting waar ook de nummerplaat in zit. Het interieur wordt vernieuwd, de techniek op veel punten verbeterd. In de zomer wordt de 2.0i Quadrofoglio Oro het nieuwe topmodel, met (net als de USAAlfetta's) dubbele ronde koplampen. In april 1983 volgt een laatste facelift, met panelen op de portieren (Bruno Sacco is heel Italiaans, ‘Bretter’ minder) en verder zijwaarts doorgetrokken bumpers (bij sommige modellen al eerder te zien). Als in 1984 de laatste Alfetta de fabriek verlaat, zijn er 475.722 van gebouwd. 4

Youngtimer-magazine.nl

1 Binnen gaat het er luxueus aan toe met gerieflijke, elektrisch verstelbare voorzetels, druk-op-de-knop portierramen en een fraaie uitvoering met een subtiele houtafwerking. 2 Het hoekige dashboard is typisch eighties, maar de groene typografie met de doorlopende lijntjes geeft het meterpaneel toch wel iets heel eigens. 3 Het bedienen van de portierruiten doe je, logisch als wat, via de knoppen op het plafond. 4 De spiegel vind je aan de binnenzijde van het dashboardkastje. 5 De hoekige lijnen en de hoge achtersteven heeft de Alfetta vanaf het begin in 1972, de zwarte achterlichtomlijsting en de grotere bumpers en zijbeplating zijn kenmerkend voor de laatste twee jaren.

in het terugschakelen met ‘double clutchen’, oftewel bij het schakelen in de vrijstand de koppeling even op laten komen met een dot tussengas. Met de al genoemde trekkracht onderin kun je trouwens in niet ál te langzame bochten (en dat zijn er veel) ook prima in drie blijven rijden en dan toch vlot weer wegtrekken. Nog steeds ondergedompeld in het Corleone-gevoel kijk ik maar eens even hoe ik het er in deze situatie zou afbrengen wanneer de Carabinieri of Polizia achter me aan zou zitten: gas erop dus! Hm, wat gromt die dubbelnokker lekker en wat gaat-ie er vandoor…

22 Youngtimer-magazine.nl

Il Quadrofoglio zat duidelijk te wachten op dit soort sportievere acties. Genoemde fraaie roffel gaat bij hogere toerentallen over in een lekker gesnerp. Voor mijn gevoel wordt die muziek vooral teweeg gebracht door de niet geheel originele einddemper, maar who cares (je merkt het, Italiaans is mijn tweede taal), dit is autorijden zoals autorijden hoort te zijn! De haakse bochten en scherpe doortrekkers door het boerenland voelen aan als hairpins in de heuvels van Sicilië; andere weggebruikers kijk ik aan alsof ze mijn grootste vijanden zijn. Zelfs de eerder genoemde transmissieperikelen lijken nu goeddeels voorbij. Met een speels gemak vliegt de (best lange) pook van de ene versnelling in de andere, ondertussen krijgen de 130 harde werkers voorin er maar geen genoeg van. Moeiteloos stuwen ze de 1.130 kilo wegende Alfetta vooruit. Hoewel de topsnelheid volgens fabrieksopgave 'slechts' 185 kilometer per uur bedraagt en de sprint naar de 100 in 9,5 seconden van je kostbare tijd in beslag neemt, lijkt het voor het gevoel vlotter te gaan. Tja, beléving, daar gaat het toch om?

ALFA ROMEO ALFETTA | GEREDEN

ALFA ROMEO ALFETTA 2.0I QO Het échte plezier zit hem echter in de bochten. Zoals aan het begin verteld heeft de o zo lekker sturende 75 zijn onderstelconcept geërfd van deze jongen en dat is te merken. De Alfetta is prachtig in balans en mooi te ‘zetten’ voor een bocht. Op de grens is hij heel communicatief, maar nét er over resulteert in wat overstuur, waarbij je iets minder feedback krijgt en een beetje 'uit de losse pols' moet corrigeren. Al met al best vermakelijk, dit spel langs (en over) de grens is dan ook maar moeilijk te laten als je enthousiast onderweg bent met deze ‘vierkante’ sedan. Italianen mogen dan doorgaans liever een lekker glas wijn vasthouden dan een gigantische pul bier, qua dorst is deze Alfetta er toch echt eentje van die iets minder subtiele soort. Voor een belangrijk deel komt dit natuurlijk door de pret die ik me een uur lang heb gegund. Anderzijds, de benzinemeter

was al een flink eind op weg bij het vertrek en er zijn heel veel auto’s waarbij de wijzer aanzienlijk vlotter beweegt als-ie eenmaal over de helft is. Hoe dan ook, als het reservelampje gaat branden heb ik het idee dat dit nou net wél een lampje is dat je serieus moet nemen. Terug naar 't Hooft dus. ‘En, verrast?’ wordt er van achter de koffietafel geroepen, zonder op een antwoord te wachten. ‘Ach, ik zie het al aan de grijns, ja dus!’ Met gepaste tegenzin leg ik de sleutels op tafel, waarop als tegenprestatie meteen een lekkere cappuccino voor mijn neus wordt geparkeerd. ‘We vragen er € 4.850 voor, dan weet je dat ook vast!’ Eigenlijk wilde ik dit niet weten, maar het lijkt me een nette prijs. Misschien is het beter om maar van onderwerp te veranderen. Maar als hij er komend voorjaar nog staat...||

Motor:

1.962 cc vier-in-lijn, DOHC, 8V, 130 pk/96 kW@5.400 tpm, 185 Nm@4.000 tpm. Transmissie: vijfbak, transaxle, achterwielaandr. L x B x H: 441 x 164 x 143 cm. Banden: 185/70 HR 14 (orig.). Gewicht: 1.130 kg. Top: 185 km/u. 0-100: 9,5 sec. Verbruik: 6,3/9,8 l/100 km (fabr.opg.) Nieuwprijs: € 17.632 Huidige prijs: € 4.850 Te koop bij: Auto ’t Hooft, Voltastr.100, 7006RW, Doetinchem, tel: 0314-343 788, www.autothooft.nl.

Youngtimer-magazine.nl

TEKST EN FOTO’S: AART VAN DER HAAGEN

STUTZ VICTORIA IS EEN LIMOUSINE MET EEN ONGEKEND ELVIS-GEHALTE

IN ONZE HOFSTAD, THUISHAVEN VAN DE CRUISE BROTHERS, KIJKT AMPER IEMAND VERWONDERD OP WANNEER ER EEN AMERIKAANSE SLEE VOORBIJGLIJDT. HOE ANDERS WORDT HET ZODRA ZICH DE CONTOUREN VAN EEN STUTZ VICTORIA IN DE STRATEN AFTEKENEN. AUTOMOBILISTEN BEGINNEN TE SLINGEREN, VOETGANGERS BOTSEN TEGEN ELKAAR OP EN FIETSERS STOPPEN ZELFS VOOR ROOD OM DE BEWEGINGEN VAN DIT UITZONDERLIJKE GEVAARTE GADE TE SLAAN. ONDERTUSSEN LIGT EIGENAAR GLENN SCHELTENS PRETTIG TE ONTSPANNEN ACHTER EEN DASHBOARDMEUBEL VOL HOUT EN GOUD. 24 Youngtimer-magazine.nl

STUTZ VICTORIA | GEREDEN

‘K

règ nàh de pleuris!’ lees je van de 'Hagenese' gezichten af. Glenn Scheltens geniet er heimelijk van, zo verraadt zijn grijns van oor tot oor. Hij leeft nog helemaal op een roze wolk, als kersverse eigenaar van zijn jeugddroom. Zijn vrouw bekijkt de zaak wat nuchterder. 'Ik zie ’m de laatste tijd niet meer,' klinkt het op quasi-klagende toon. 'Hij is steeds aan het poetsen of ermee op pad.' Ze gunt haar man graag zijn hobby, maar zelf vindt

ze de 5,80 meter lange Stutz vooral een immens slagschip. Glenn daarentegen laat zich niet intimideren door die afmetingen. 'Wat nou parkeerprobleem? Dat ken ik niet. Kijk, zo’n auto past in geen enkel gaatje, dus blijf je gewoon rondjes rijden.' Haagse logica. Stutz. Wie het iets zegt, steke zijn vinger op. Niemand? Goed, terug naar 1968, toen de New Yorkse bankier James O’Donnell het van 1911 tot in 1935 actieve merk uit Indianapolis nieuw leven inblies.

Youngtimer-magazine.nl

1 2

Voor het design huurde hij niemand minder in dan Virgil Exner (1909-1973), befaamd om zijn vleugel-Chryslers van een decennium eerder. Ghia realiseerde in 1970 het eerste prototype, waarvoor de lang geleden gebruikte naam Blackhawk weer van stal gehaald werd. Het jaar daarop rolde nummer twee uit het atelier, waarvoor Frank Sinatra zich als gegadigde opwierp. Toen puntje bij paaltje kwam haakte hij af, maar een volgende artiest stond al te trappelen om de eigendomsrechten over te nemen: niemand minder dan Elvis Presley. Hij liet de auto nog wat customizen door George Barris en voegde later nog drie andere Blackhawks aan zijn collectie toe. Aanvankelijk wendde Stutz zich tot Carrozzeria Padane in het Italiaanse Modena om de op een Pontiac Grand Prix-chassis gebaseerde koetswerken te vervaardigen, maar reeds na een jaar contracteerde men hiervoor Carrozzeria Saturn in Cavallermaggiore. Alleen al het handmatig aanbrengen van 18 tot 22 laklagen bestreek zes weken en in een totaal voertuig staken zo’n 1.500 manuren. De aandrijftechniek stamde in de regel ook van GM-huize en behelsde

26 Youngtimer-magazine.nl

1 Het interieur straalt een decadente rijkdom uit, maar wel eentje met een oer-Amerikaanse sfeer. Geen wonder dat Elvis zich in deze auto net zo thuis voelde als in Graceland. 2 Zoveel luxe en dan toch zichtbare montageschroefjes... Ach, als ze maar op goud lijken! 3 De auto bestaat nog, maar Lawrence Maxwell Paul kent niemand meer. 4 De twintig ambachtslieden die in Turijn de koets bouwden, schreven hier hun namen. De inkt heeft echter duidelijk zijn beste tijd gehad. Tijd voor reddingsmaatregelen! 5 De beste plekken in deze auto. 6 De 155 pk V8 moet dik twee ton verslepen dat gaat nog heel behoorlijk ook. Grotere alternatieven waren uiteraard op bestelling leverbaar. De isolatielaag tegen de motorkap mist zijn doel niet.

sowieso een V8 (met wisselende inhoud) en een drietrapsautomaat. Ondanks geringe productieaantallen – met 60 stuks waren 1979 en 1980 allebei topjaren – ging het ontwerp regelmatig op de schop, waarschijnlijk om de cliëntèle te blijven prikkelen en een stukje exclusiviteit te garanderen. Dean Martin, Sammy Davis Jr. en Evel Knievel mochten zich tot de klantenkring rekenen, net als vele sjeiks en puissant rijke industriëlen. Het vele ambachtswerk en de exceptionele standaarduitrusting indachtig wekt het weinig verbazing dat de Blackhawk zich onder ’s werelds kostbaarste voertuigen mocht scharen. En dan vielen er ook nog allerlei opties aan te kruisen, zoals automatische lampen met bochtverlichting, tweezone-airco en een sperdifferentieel. Voor 1979 introduceerde Stutz cabriolets als de D’Italia en de Bearcat, en verscheen tevens een sedan onder de naam IV-Porte. Pure waanzin was de Royale (1980), een 'stretched lino' op Cadillacbasis. Omar Bongo, president van Gabon, bestelde er eentje met een elektrisch bedienbare, 360 graden draaibare tweezits troon achterin,

STUTZ VICTORIA | GEREDEN STUTZ KOPEN? De kans een verhandelbare Stutz Victoria tegen het lijf te lopen is bijna nihil en dat ene exemplaar heeft Glenn Scheltens voor je neus weggekaapt. Goed, de andere Stutzes dan. Ook die duiken maar sporadisch op en de prijzen liggen op het niveau van wat de gek ervoor geeft, grofweg ergens tussen de 50.000 en 150.000 euro, afhankelijk van de zeldzaamheid, begeerlijkheid en conditie. Vrijwel altijd echter zullen ze in een puike staat verkeren en een laag mijlental laten aflezen, want zulke auto’s belanden in de regel bij kapitaalkrachtige liefhebbers die er amper mee rijden. Uiteraard slapen zulke automobielen altijd binnen, dus voor roestvorming hoeft weinig vrees te bestaan. Controleer wel de aanwezigheid van originele sierelementen en andere details, want die liggen nergens in de schappen. De onderstel- en aandrijftechniek van General Motors geldt als ‘bullet proof’. In het ergste geval haperen bepaalde elektrische comfortfuncties. Dat kan enig speurwerk opleveren.

maakte carrière en nam Koningsvogel over, fabriek van Oosterse smaakmakers. Een pittige zaak, zeg maar. Langzaam maar zeker naderde het moment waarop Scheltens zijn droom voor realiteit kon verruilen, ook al probeerden vrienden hem nog in een Rolls-Royce, Ferrari of Porsche te praten. Tevergeefs. Niets sleurde hem van de weg naar zijn doel af. Op internet circuleert een lijst met auto's van het merk Stutz die de weg naar de handel hebben gevonden, maar helaas vallen de actuele aanbiedingen er niet uit te destilleren. Zodoende pleegde Glenn Scheltens een aantal zinloze telefoontjes: helaas, verkocht, soms al in het verre verleden. Aanbieder Victory Cars in Florida bleek niet bereikbaar, maar belde de dag erop terug en de voertaal was Nederlands, want eigenaar J.P. van der Bundt (‘Jeepio’) vindt zijn roots nota bene in… Rijswijk. Scheltens kon niet vermoeden dat de desbetreffende Stutz, een vierdeurs Victoria uit 1985, al op Nederlands grondgebied vertoefde en zelfs op enkele oldtimershows had geschitterd. Toen hij vernam dat de diepblauwe sedan bij De Autoimporteur in Rotterdam-Charlois naar een nieuwe liefhebber hunkerde, bedacht hij zich geen moment en spoedde zich erheen. Om na een korte proefrit meteen tot zaken te komen, op voorwaarde dat het bedrijf de kentekenaanvraag onder zijn hoede zou nemen. 'Mooi van voren, mooi van achteren, maar er tussenin een grafkist,' zo omschrijft Glenn Scheltens zijn half oktober bemachtigde Italo-Amerikaan. Daarmee verwoordt hij vast niet ieders mening, maar hoe dan ook weerspiegelt het middenrif met zijn standaard GM-portieren iets te nadrukkelijk het uitgangspunt: een Oldsmobile Delta 88, waarvan overigens het platform verlengd werd. Veelzeggend is Glenns opmerking dat hij blijft zoeken naar een Blackhawk. 'Voor erbij'... De carrosserie puilt uit van de malle details, zoals de zwevende ronde koplampen, de grille achter een balkonhekje, de golfslagachtige taillelijn, de treeplankjes die met de deuren mee openzwaaien en dus blaken van nutteloosheid en het reservewiel op het achterdek, waar het kofferdeksel zich omheen buigt. De presentie van de tank eronder maakt de harig (vervang de eerste klinker desgewenst door een o en een e) beklede kofferruimte hoefijzervormig en dus zeldzaam onpraktisch. Ach, wat zou het? De glamour straalt ervan af ; de Stutz Victoria is zo over de top dat hij je vanzelf tot glimlachen aanzet. Alleen een naakte goochelaar op het Spui zou meer opvallen. Vakmanschap en oog voor detail kan het team achter de Stutz echter niet ontzegd worden. De auto vertoont een zeer hoog kwaliteitspeil en dit specifieke exemplaar blijkt bovendien in een prachtstaat te

'Mooi van voren, mooi van achteren, maar er tussenin een grafkist,' zo omschrijft Glenn Scheltens zijn half oktober bemachtigde Italo-Amerikaan.

waarmee hij letterlijk boven het dak uit kon stijgen om zich te laten toezwaaien door het hongerende gepeupel. Een 10" langere versie van de IV-Porte zag in 1984 het levenslicht als Victoria en werd in acht jaar tijd slechts zevenmaal werkelijkheid. In het onwaarschijnlijke geval dat deze lel een potentiële klant claustrofobische gevoelens bezorgde, bood de fabrikant nog twee limousines aan: de Diplomatica en de extra uitgerekte Royale. De allerlaatste Stutz, een Bearcat II, verliet in 1995 het huis van zijn makers. Het merk maakte ook nog uitstapjes in de 4x4-sector, in bepaalde – nadrukkelijk niet voor civiele doeleinden bestemde – gevallen zelfs uitgerust met een machinegeweer. ‘Het maakt niet uit hoe hij rijdt; als ik ooit groot ben en geld heb, dan zal ik een Stutz bezitten,’ nam Glenn Scheltens zich in 1973 als jonge puber voor, na het lezen van een artikel in het weekblad Aktueel over Elvis Presley en zijn extravagante aanwinst. Die (nep)uitlaatpijpen over de flanken, al dat bladgoud aan de binnenzijde, haast te spectaculair om te bevatten. De geboren en getogen Rijswijker

Youngtimer-magazine.nl

Eigenaar Glenn Scheltens is dolblij met zijn Stutz. Links De idiote positionering van het reservewiel geeft samen met de eronder hangende tank een volstrekt onbruikbare bagageruimte. Smaakvolle 'Yab Yumbekleding'.... Rechts Ontwerper Virgil Exner behoorde niet tot de categorie ontwerpers die het klassieke adagium 'form follows function' hoog in het vaandel had staan

verkeren, hetgeen deels terug te voeren valt op de 34.000 mijl die de teller laat aflezen. Wie reeds een appelflauwte krijgt van het buitenissige exterieur, die bewaart maar liever veilige afstand tot de tomaatrode salon, die met succes een nostalgische bioscoop voor lichtzedelijke films nabootst. Hoogpolig tapijt, millimetersdik leder, dikke plakken walnotenhout en bovenal accenten van bladgoud of een verfje in die tint doen je in een compleet andere wereld belanden. Je wrijft eens goed je ogen uit: dit is toch geen werkelijkheid?! Dus wel. Kitsch wordt hier tot kunst verheven en we betrappen onszelf erop dat we er als vierkoppig gezelschap aan boord openlijk en luidkeels van genieten. Zalig, om ons zo onder te dompelen in door het klootjesvolk verguisde weelde uit vervlogen dagen. Laat de cocktails maar overdadig vloeien! Zelden hebben we zo weinig aandrang gevoeld om de tweede rang in te wisselen voor de eerste. Maar ja, dat zijn we de lezer nu eenmaal verschuldigd, toch? Welnu, verwacht weinig anders dan een Oldsmobile Delta 88-beleving, dus met alle gedragingen van een ladderchassis, een starre achteras en een hyperbekrachtigde kogelkringloopbesturing. Schommelend bij elke richel verplaatst de niet eens boterzacht geveerde Victoria zich over ’s heeren wegen en een rechte koers behouden vergt continu kleine correcties. Ondertussen kraakt het leder in de cabine bij de mildste verandering van richting dat het een lieve lust is. Een natuurproduct blijft leven… De koppelrijke vijfliter V8 weet krap twee ton staal en goud plus een viertal levende wezens aardig op gang te helpen, maar teert bij een beetje enthousiasme al gauw op zijn reserves. Nee, doe ons maar weer fijn die plek temidden van de reusachtige C-stijlen met hun ingebouwde spiegeltjes, terwijl Glenn Scheltens de rol van dienstdoend chauffeur op zich neemt. We laten hem mooi in de waan dat het daar voorin het beste toeven is, omringd door al dat goud. Ondertussen kunnen we wat fantaseren over het potentieel dat de verlengde wielbasis biedt. Nóg meer decadent genoegen? ||

TIJDLIJN VICTORIA 1984: eerste en tweede Victoria gebouwd 1985: derde exemplaar gebouwd 1986: nummer vier en vijf voltooid 1987: zesde exemplaar, zonder chassisnummer 1992: zevende en laatste, met sidepipes

28 Youngtimer-magazine.nl

STUTZ VICTORIA Motor:

5.032 cc, V8, centrale nokkenas, 155 pk@3.600 tpm, 322 Nm@1.600 tpm. Transmissie: 3-trapsaut., achterw.aandr. L x B x H: 580 x 204 x 137 cm. Banden: 215/75 R15. Gewicht: 2.060 kg. Top: ca. 170 km/u 0-100: n.b. Verbruik: 20,0 l/100 km. Nieuwprijs: 125.000 US-dollar (1986, bijna vier Corvette Convertibles)

STUTZ VICTORIA | GEREDEN

Youngtimer-magazine.nl

TEKST: GERT TE LINTELO – FOTOGRAFIE: CARLO TE LINTELO

FORD TRANSIT 100 UIT 1983 TOVERT VOORTDUREND LACH OP JE GEZICHT

30 Youngtimer-magazine.nl

FORD TRANSIT | GEREDEN

DIERBARE HERINNERINGEN AAN OUDE AUTO'S... EEN GEDENKWAARDIGE LIEFDESERVARING. DE EERSTE KEER DAT DE SNELHEIDSMETER DE 180 KM/U OVERSCHREED... NIKS DAARVAN BIJ DE RODE KRUIS-WITTE FORD TRANSIT VAN FERRY VAN LEUR VAN 'T WOOIKE IN OSS. VERHUIZINGEN KOMEN BOVEN DRIJVEN... VAN EEN ZES VIERKANTE METER GROOT STUDENTENKOT NAAR EENTJE VAN ACHT METER. OF BIJ HET HELPEN VAN VRIENDEN IN EEN SOORTGELIJKE SITUATIE. MET STEEVAST HET KEUZEDILEMMA TUSSEN 'THE BLUE OVAL' EN HET VW-LOGO. DIE UIT WOLFSBURG WAS GOEDKOPER, MAAR OOK KLEINER. NU, EEN KLEINE VEERTIG JAAR LATER, WORDEN DE HERINNERINGEN OPGESCHUD. GEEN VERHUISDOZEN, WEL DIKKE PRET.

Youngtimer-magazine.nl

oegegeven, de voormalige Duitse Rode Kruis bus is niet helemaal te vergelijken met de vroegere verhuisbusjes. Die hadden meestal een schot tussen het passagierscompartiment en de ruimte erachter. Deze in 1983 gebouwde auto is één en al passagierscompartiment en voorzien van vastgeschroefde banken, die je er niet zomaar even uithaalt om je wijnkelder na een feestelijk jaar weer op volle oorlogssterkte te brengen. Maar je kunt wel op alle mogelijke manieren vóór, achter en naast jezelf zitten. In ieder geval met acht personen. Desnoods met negen, want als je op de derde zitrij geen al te hartgrondige hekel aan elkaar hebt, pas je ook nog wel met zijn vieren op de hoge bank, die ongeveer dezelfde zithouding biedt als een keukenstoel, zij het met wat meer comfort biedende kussens. De tweede rij is met drie volwassenen goed vol; het bankje is wat smaller uitgevoerd om vrij doorgang te bieden naar de achterkamer. De fotograaf is er ook blij mee. Die stapt rechtsvoor in, maakt enkele opnamen van de hardwerkende man achter het stuur, om vervolgens door deze rijdende wachtkamer te wandelen voor nog wat andere beelden: 'Wat een ruimte, dat heb ik nog nooit meegemaakt! En wat een licht ook, zo veel glas vind je tegenwoordig alleen nog in het Glazen Huis!' Inderdaad, deze auto is nog uit de tijd dat je voetgangers en fietsers

DE TESTAUTO De Transit op de foto's, gespoten in 'Rode Kruis-wit' staat te koop bij 't Wooike in Oss en heeft nog geen 33.000 km gereden. De staat is overeenkomstig: uiterlijk is hij (bijna) smetteloos, doe je de portieren open vind je hooguit lichte gebruikssporen. Plus een soort van luchtverzorgingssysteem, waardoor de inzittenden kunnen ademen zonder dat er (vergiftigde) lucht van buiten binnen komt. De bus-inrichting duidt op een verleden als manschappenauto. De lage kilometerstand is verklaarbaar: deze auto's werden uitsluitend ingezet bij (zeldzame) calamiteiten en oefeningen. Ondertussen werd het onderhoud nooit verwaarloosd, zulke wagens moesten á la minute inzetbaar zijn, je wist immers nooit wanneer zich een ramp zou voordoen. Ferry van Leur doet vooral in youngtimers van Mercedes-Benz, BMW en Volvo, maar heeft ook oog voor andere niet alledaagse auto's. De Transit valt daar zeker onder, gezien zijn verschijning en fraaie staat. De in 1983 gebouwde bus moet € 6.500 opbrengen, waarmee je niet alleen iets bijzonders koopt, maar ook een auto met een enorme gebruikswaarde. Afgezien van het niet zo snel verwijderbare meubilair kan een moderne MPV er niet aan tippen. Helemaal niet als het op simpel onderhoud en sfeer aankomt, om nog maar te zwijgen over het 'king of the road'-gevoel als gevolg van de hoge zitpositie. Meer weten? Kijk dan op www.wooike.nl of bel met Ferry, tel: 0412-651 412.

32 Youngtimer-magazine.nl

nog gewoon door de ramen kon zien en ze – ook omdat ze nog zelf moesten uitkijken – niet hoefden worden opgevangen door trampoline-achtige motorkappen. Die heeft deze Ford niet. Dat zou ook geen zin hebben, want het ding heeft een dermate grote grondspeling dat een fietser die het lef heeft dit imposante voertuig niet op te merken gewoon onder de auto verdwijnt. Om dan met enig geluk aan de achterkant weer tevoorschijn te komen. Die grondspeling zorgt ook voor een hoge instap. Dat mag in Omroep Max-kringen gewoonlijk een pluspunt heten, maar bij dit voertuig ligt het toch net even anders: een niet al te krasse bejaarde zal bij het gemeentelijk loket gaan informeren naar de subsidiemogelijkheden van een traplift. De schrijver, de vitaliteit zelve, klimt soepel achter het stuur, waar hij onmiddellijk geniet van het machtsgevoel dat hem spontaan bevliegt. Voor het eerst in zijn leven kan hij bij een toevallig passerende nieuwe BMW 5-serie bovenop het dak kijken; de blik op de buitenwereld verdient het predikaat 'strategisch'. Qua rijpositie doet het allemaal een beetje aan een vrachtwagen oude stijl denken, met een vlakliggend stuur en een uiterst sober dashboard. In het instrumentenpaneel is plek om de complete collectie van de firma Swatch uit te stallen. Ford vindt echter een snelheidsmeter en een benzine- plus temperatuurmetertje al meer dan voldoende – alleen

1 Instappen of naar binnen klimmen? Dankzij het 'trapje' is het geen zware oefening. 2 Hm, dat zit wel lekker hier. Al zou de pook een centimeter of tien naar achteren mogen staan. Door de hoge zit voel je je 'king of the road'. 3 Eenvoud is het kenmerk van het ware toch? Er was plek voor meer meters... 4 Als je de banken eruit schroeft, kun je met deze Transit verhuizen. Zo blijft er genoeg bagageruimte over voor een flinke reis met volle bezetting.

FORD TRANSIT | GEREDEN

de chique Ghia-bus heeft standaard een instrument om bij de tijd te blijven. Met enkele staken onder het stuur – heel functioneel en gebruiksvriendelijk – en nog wat tuimelschakelaars links naast de tempoklok is alles op het gebied van meten, weten en aan- en uitzetten wel genoemd. Oh ja, laten we ook de enorme pook niet vergeten, die ergens in de buurt van het gaspedaal uit de met rubber belegde bodem komt. Het ding maakt er geen geheim van dat hij een aanhanger is van het bijbelse principe dat de mensch in het zweet des aanschijns zijn brood zal verdienen. Met dat laatste in gedachte draait deze vrijwilliger de contactsleutel om, hetgeen een aangenaam geronk vanuit het vooronder teweeg brengt. Daar ligt in lengterichting deze tweeliter viercilinder OHCmotor zijn best te doen die in dezelfde tijd ook onder meer de Ford 'Knudsen' Taunus tot grootste daden tracht op te zwepen. Wat iets gemakkelijker gaat omdat die auto A. niet het frontale oppervlak heeft van een duivenhok, B. ongeveer 300 kg minder weegt en C. zo'n 23 pk meer heeft om de bestuurder mee te laten spelen. In de Transit moet de stuurman het zien te redden met 78 pk die vrijkomen bij 4.500 toeren, 700 omwentelingen minder dan bij de Taunus. Duidelijk, in dit werkpaard moet de tammere tweeliter minder worden belast en relatief veel trekkracht leveren, het liefst bij lage toerentallen. Zo hebben we de beschikking over 147 Newtonmeter bij 2.750 toeren, terwijl de Taunus zijn 150 meters van Newton bereikt bij 5.000 tpm. Nu je het al zo lang hebt volgehouden, zul je ook vast wel willen weten dat de Transit met deze destijds 'dikke' motor een topsnelheid van 125 km/u moet kunnen bereiken. En de acceleratie? Laten we het maar houden op 'voldoende'. Dit puur gevoelsmatig, want inderdaad, de bus is inmiddels in beweging gekomen. Ondanks het niet-ademstokkende sprintvermogen komt

"De gemiddelde DAF of Scania is geen partij voor 78 stoere paarden en 1.300 kg kentekengewicht." Youngtimer-magazine.nl

FORD TRANSIT IN 'T KORT Ford introduceert in 1954 z'n eerste Transit, de in Keulen gebouwde FT1000. De Britten hebben een eigen besteller in de vorm van de Ford Thames E400. Beide frontstuurmodellen zijn ook in Nederland te koop, al halen ze nooit de verkopen van de VW Transporter. In oktober 1965 komt Ford met een Transit voor geheel Europa, die onder meer in Keulen en in Langley en later Southampton wordt gebouwd. Voor het eerst wordt nu een in die tijd nog typisch Amerikaanse korte motorkap toegepast. De Britse en Duitse versie zijn in grote lijnen identiek, al zijn er wel afwijkingen wat betreft de motorisering. Productie heeft ook plaats in het Belgische Genk, in Amsterdam en in Turkije. Een opmerkelijk feitje: begin jaren zeventig wordt bij 95 procent van alle Britse overvallen een Ford Transit gebruikt. Een zeer geslaagd concept dus... Behalve met 1.7 of 2.0 V4 is de Transit ook leverbaar met een dieselmotor en dan herkenbaar aan z'n in het midden langere neus. Die zie je ook bij de V6, die officieel alleen beschikbaar is voor ambulances en politiewagens. Er zijn verschillende carrosserievormen leverbaar op korte en lange wielbasis, van chassis met cabine tot bussen voor personenvervoer. In maart 1978 wordt de Transit gefacelift met een strakkere neus, waarbij de omlaag gebrachte motorkap plaats maakt voor een deksel dat overloopt in de spatborden. Het motorengamma wordt aanzienlijk uitgebreid. Met 'dubbel lucht' achter is de Mk1 ook al verkrijgbaar. In deze gefacelifte vorm wordt de oer-Transit in 1986 voor het laatst gebouwd, om te worden opgevolgd door een 'one box design'.

deze nostalgische regiotaxi toch redelijk vlot met het verkeer mee. Tuurlijk de neiging om je bij een stoplicht op de linker rijstrook op te stellen valt gemakkelijk te onderdrukken, maar de gemiddelde DAF of Scania is geen partij voor 78 stoere paarden en 1.300 kg kentekengewicht. Voet op het gas, koppeling omhoog en de Ford komt aangenaam rap op gang. Na enkele tientallen meters versnellen moet de pook van één naar twee. Daarvoor moet je even los komen van de rugleuning; de ijzeren staak staat namelijk een centimeter of tien te ver naar voren. Wat ongetwijfeld met de positie rechtstreeks op de vierversnellingsbak te maken heeft. Waarom er bij Ford nooit iemand op het idee is gekomen dat zwarte slagwapen een knikje mee te geven blijft een raadsel. Voor eeuwig. Hoe dan ook, de eerste optische indruk heeft niet bedrogen: het schakelen is werk voor echte kerels (m/v). Het roeren met de pook voelt voor iemand met liefde voor basale techniek wel heel lekker aan. Heerlijk rechttoe-rechtaan, je voelt met je rechter knuist hoe de schakelmoffen verschuiven en hoe de tandwielen in elkaar grijpen om het motorvermogen efficiënt om te zetten in beweging. Niks zachtjes klik-klak-klik, maar het keiharde besef dat de inhoud van een versnellingsbak uit puur staal is gevormd en niet uit een mix van chocola melk en puur. 'Autorijden is pas écht autorijden als je het gevoel hebt dat je zowel chauffeur als machinist bent,' zei de

eigenaar van een Ford A uit de jaren dertig een paar jaar geleden. Nou, deze Transit geeft dat gevoel ook. De vergelijking houdt niet op met de bediening, het onderstel is zo ongeveer van hetzelfde prehistorische kaliber. De bus is zowel voor als achter afgeveerd met bladveren in lengterichting, die er geen geheim van maken dat ze graag wat gewicht dragen en met schrijver en fotograaf nog lang aan hun limiet zitten. Op een beschaafde verkeersdrempel die je nog met een redelijk tempo kunt nemen (dus niet zo eentje die is gesponsord door de lokale autosloper) lijkt de Transit een halve meter uit de veren te komen, wat hij overigens daarna weer soepel opvangt. Duidelijk, dit veersysteem is pas echt in zijn element als elk stoeltje is bezet en dan het liefst niet door fotomodellen die je spontaan op het idee brengen een inzamelingsactie ter bestrijding van de honger in de wereld op touw te zetten. A propos: de Ford mag volgens de fabrikant 1.165 kg vervoeren. Dertig fotomodellen dus of tien schrijvers en 200 kilo verzorging van de inwendige mens achter de derde zitrij. Bij een geringe belasting is de vering dus wat springerig, maar zolang het wegdek niet al te beroerd is, valt daar goed me te leven. Net als trouwens met de (uiteraard onbekrachtigde) besturing, die je goed op de hoogte houdt van de intieme relatie tussen banden en wegdek. Het weggedrag 'geraffineerd' noemen zou schromelijk

En wat een licht ook, zo veel glas vind je tegenwoordig alleen nog in het Glazen Huis!

34 Youngtimer-magazine.nl

FORD TRANSIT | GEREDEN

overdreven zijn, maar zo lang je geen sportieve aspiraties hebt, is het dik in orde. Bij de haakse 'fotobocht' is zelfs bij een beschaafd tempo al te voelen dat de combinatie van achterwielaandrijving, een lichte achtersteven en een starre achteras neigt tot overstuur. Een klein rukje aan het stuur is afdoende om de boel weer in het gareel te krijgen. Dat geldt trouwens ook voor calamiteiten waarbij vertraging wenselijk is: de vier trommelremmen hebben de boel goed onder controle. Waarbij de handige doe-het-zelver sterk in het voordeel is, want bij een moderne garage vliegen waarschijnlijk alle jeugdige monteurtjes meteen richting toilet vanwege acute buikloop als ze horen dat ze trommelremmen moeten afstellen en wel zodanig dat de auto bij een hengst op het ankerpedaal kaarsrecht in het 3 spoor blijft. Ondertussen raak ik steeds meer aan dit busje verknocht. Op de lokale wegen rond Oss staat de wijzer van de snelheidsmeter altijd voor de volgende kruising weer is bereikt in de buurt van de honderd. En dan is de koek nog steeds niet op... Het is dat de tijd vliegt, maar anders zou een stukje snelweg ook best lekker zijn geweest voor een race der giganten. Zeker weten, daar moet je de andere grote jongens gemakkelijk voor kunnen blijven, gezien de kruissnelheid van 110-115 km/u. Dat biedt leuke vooruitzichten. Zoals met een clubje vrienden een weekend naar de histo-

1 Ramen genoeg, op het zicht naar buiten valt helemaal niets aan te merken. De wielen zijn geschilderd, schuren en opnieuw in de lak zetten met de spuitbus is het advies. 2 Overal in de bus kun je voor, achter en naast jezelf zitten. Nou ja, afhankelijk van de zitrij dan. 3 In de motorruimte kun je desnoods links en rechts naast de tweeliter viercilinder staan. Eerst wel even klimmen... Dezelfde motor doet onder meer dienst in de 'Knudsen' Taunus uit die tijd.

rische Grand Prix op de Nürburgring, naar Goodwood of Classic Le Mans. Lol onderweg, voldoende voeding en ook nog een paar kratten bier achterin om de stemming erin te houden. Zelf speel ik dan wel de Bob, want de grootste lol heb je in deze 'feelgood'-auto achter het stuur. ||

FORD TRANSIT 100 2.0 '83 Motor:

1.953 cc, 4-in-lijn, 8V, 78 pk/57kW@4.500 tpm, 146Nm@2.800 tpm. Transmissie: vierbak, achterw. aandr. L x B x H: 455 x 198 x 196 cm. Banden: 195 - 14 Gewicht: 1.299 kg. Top: 125 km/u. 0-100: nog dezelfde dag. Verbruik: 10/14 l/100 km (schatting). Prijs: vanaf € 6.500. Te koop bij: 't Wooike, Oss, www.wooike.nl of tel: 0412-651 412

Youngtimer-magazine.nl

TEKST EN FOTOGRAFIE: DENNIS VAN LOENHOUT

MERCEDES - BENZ 450 SE VIERDE ONLANGS VEERTIGJARIG JUBILEUM

36 Youngtimer-magazine.nl

Goed voor

MERCEDES - BENZ 450 SE | GEREDEN

'GOED VOOR GOUD'. EEN ZOVEELSTE LOFZANG OP DE MERCEDES S-KLASSE? NIET ECHT ORIGINEEL, INDERDAAD. MAAR NAAST DE ALOM BEJUBELDE W140 UIT DE JAREN ’90 EN DIENS VOORGANGER, DE W126 UIT DE EIGHTIES IS DE W116 TOCH EEN SOORT ONDERGESCHOVEN KINDJE. EN DA’S BEHOORLIJK ONTERECHT. DIT EXEMPLAAR, EEN 450 SE UIT 1979, MET SLECHTS 58.000 KILOMETER OP DE KLOK EN DE PRACHTIGE KLEUR IKONENGOLD METALLIC OP DE KOETS, OVERTUIGT IEDEREEN VAN DAT FEIT. ZEKER WETEN.

oewel de W108 eigenlijk al eerder het begin van de Sonderklasse markeerde en ook de letter S voerde in zijn typeaanduidingen werd de naam 'S-klasse' pas met de

introductie van de W116 officieel. De W116 is dus de S-klasse in z’n vroegste jeugd en dat zie je. Letterlijk, want de opvolgende modellen werden steeds groter, dikker en kolossaler met de W140

Youngtimer-magazine.nl

TIJDLIJN 1966

1972

1973

1974 1975

1977 1980

als bekend hoogtepunt. De W116 bezit heus wel wat babyvet, maar is toch vooral slank en lenig vergeleken met zijn nazaten. Met de introductie in september 1972 sloeg Mercedes-Benz een nieuwe ontwerprichting in, die het bijna twintig jaar trouw zou blijven en die eigenlijk nog steeds doorwerkt bij het merk. Door zijn slanke ontwerp weet de W116 z’n dimensies nog aardig te verhullen, maar vergis je niet: dit is een grote auto. Duur was-ie ook. De instapprijs van Mercedes’ vlaggenschip bedroeg veertig jaar terug al een slordige 66.000 gulden. Valt mee, zou je denken, ware het niet dat er zoiets naars als inflatie bestaat. De W116 lag in zijn tijd alleen binnen bereik voor de beter gefortuneerde mens, die zich een dergelijk bedrag kon veroorloven zónder er een (extra) hypotheek voor af te sluiten. Wie zich in die luxepositie bevond kocht een auto die voorzien was van alle denkbare luxe, technisch hoogstaande motoren en al het technisch vernuft waar Mercedes over beschikte. Bovendien maakte je ook toen al een statement door S-klasse te rijden. Alsof je 'kijk mij eens!' tegen de wereld riep. Je ziet 'm niet veel meer, de W116. Geen wonder ook. In het najaar van 1979 eindigde de levenscyclus van het model en verscheen de W126 ten tonele. Het is al ruim 33 jaar geleden dat de laatste W116 van de lopende band rolde. De kans dat je een fabrieksnieuwe W116 tegen het lijf loopt is dus vrijwel nihil. Het overkwam Eric Breed (46). Als Mercedes-Benzspecialist en -handelaar wist hij meteen dat hij met deze 450 SE uit 1979 – figuurlijk gesproken – goud in handen had. En gezien de kleur was dat ook letterlijk het geval. 'Deze auto komt uit een verzameling. De man is onlangs op vrij jonge leeftijd overleden en zodoende kwam de auto te koop. Een W116 in deze staat is natuurlijk zeldzaam. Daar vind je er eentje van in Nederland, misschien twee,' zegt Breed.

Niet alleen de staat van de auto is zeldzaam, dat geldt ook voor de historie. De Mercedes kreeg op 13 juni 2001 zijn Nederlandse kenteken, maar werd al op 1 mei 1979 afgeleverd. In Zwitserland, want daar komt dit gouden icoon oorspronkelijk vandaan. Dat is te verifiëren in het onderhoudsboekje, dat trouw is afgestempeld door Mercedes-Benz-dealer Müller in Goldau, nabij Luzern. Tot 1995 was de 450 SE daar in onderhoud. Bij de auto zit bovendien nog een Zwitsers keuringsrapport, gedateerd op 30 september 1999. De kilometerstand was op dat moment 56.098. Momenteel bedraagt die 58.574, wat inhoudt dat de auto sindsdien nog geen 2.500 kilometer heeft afgelegd. Die lange stilstand ten spijt, een beetje aandacht op de brug van Eric Breed – en nieuwe injectoren, dito brandstofslangen en een slokje verse benzine – was genoeg om de V8 onder de goudgele motorkap weer tot leven te wekken. En na die lange winterslaap is hij het rijden nog niet verleerd, zo blijkt al snel. Als op een vliegend tapijtje... De hobbels op de dijken rond het Noord-Hollandse Schagen, waar Breed gevestigd is, werkt de W116 weg alsof ze niet bestaan. Hij meldt keurig dat ze er zijn, door een licht rammeltje ergens in het onderstel, maar zelfs als je je enorm op je achterwerk concentreert kun je ze fysiek maar nauwelijks waarnemen. Over rijcomfort hoefde je de ingenieurs van Sindelfingen in 1979 al duidelijk niks meer te vertellen. De drietrapsautomaat schakelt boterzacht en toont zich gevoelig voor de finesses van je rechtervoet. Ook voor de bak lijkt comfort het belangrijkste streven, want bij rustig rijden zoekt hij snel het hoogste verzet op. Dan is het lekker rustig in de Benz, al hoor je in de W116 naarmate het tempo oploopt duidelijk meer windgeruis dan in latere generaties van de S-klasse. Dat windgeruis kan aardig dominant worden, want dankzij de 4,5 liter grote V8 die 224 pk levert heeft de 450 SE weinig moeite met acce-

'Deze auto heeft spierballen, maar die verstopt hij onder de keurige gestreken mouwen van een stijlvol colbert.'

38 Youngtimer-magazine.nl

start ontwikkeling eerste officieel als S-Klasse uitgebrachte grote Mercedes. september, debuut op IAA Frankfurt als zescil. 280 S (160 pk) en 280 SE (185 pk) en met V8 als 350 SE (200 pk). maart, Genève, 450 SE (225 pk) en 350/450 SEL (10 cm meer wielbasis). (modeljaar), Auto van het Jaar, nu ook 280 SEL mei, 450 SEL 6.9, 286 pk/225 km/u, hydropneumatische vering, eerste productieauto met elektronisch geregeld ABS (optie). najaar, 300 SD, vijfcil. turbodiesel 115 pk (uitsl. USA). september, einde productie na ruim 473.000 stuks

MERCEDES - BENZ 450 SE | GEREDEN

lereren. Deze auto heeft spierballen, maar die verstopt hij onder de keurige gestreken mouwen van een stijlvol colbert. Geschreeuw en drama zijn de W116 vreemd. Onder begeleiding van een energieke zoef en een diepe roffel stijgt de snelheidsmeter in rap tempo naar illegale hoogte, terwijl je verder eigenlijk nauwelijks merkt dat je zo hard gaat. Dat deze auto is gemaakt voor lange afstanden op de Autobahn is overduidelijk. Het kost weinig fantasie om je voor te stellen hoe je met deze auto Europa doorkruist en toch fit uitstapt. Het meubilair – nog ouderwets met veren – is stevig en comfortabel, al biedt het niet veel zijdelingse steun. Wat in de late jaren zeventig trouwens ook niemand verwachtte van een dergelijke comfortabele reiswagen. Het dashboard is compleet, maar heeft geheel in de traditie van 'das Haus', niets dat op overdaad wijst. Een toerenteller? Ach, wat moet je daarmee in een comfortabele reiswagen met een drietraps automaat, waarbij geen enkele chauffeur ook maar de minste of geringste neiging zal krijgen de pook zelf ter hand te nemen. Om de inzittenden toch nog een vleugje 'paleisatmosfeer' te gunnen vinden we zo hier en daar wat strookjes fraai gelakt hout. En zo klopt de wereld dan toch weer...

1 Met zijn 4,5 liter V8 kan de S-klasse ook in het moderne verkeer nog steeds uitstekend meekomen. Het verbruik is naar huidige normen wel aan de forse kant. 2 Groot stuurwiel, veel hout en mooi contrast door de Pergament-bekleding: welkom in de ingetogen weelde van een 450 SE. 3 De teller liegt niet: bijna nieuw. Verder alles no-nonsense. Typisch MercedesBenz dus. 4 In 1979 al verkrijgbaar (uiteraard tegen een passende meerprijs): cruise control. 5 De opstelling van de ruitenwissers is kenmerkend voor de W116. 6 Wat is hier het mooiste? Die geweldige V8 of het feit dat alles onder deze motorkap nog ongebruikt lijkt?

Veel gevoel krijg je niet terug vanuit de stuurinrichting. Het grote stuurwiel voelt een beetje doods aan, maar toch reageert de grote S gedwee op je commando's. Eigenlijk is het gebrek aan stuurgevoel geen kritiekpunt, het draagt eerder bij aan het gemoedelijke, rustgevende karakter van deze reisauto-pur-sang. Eind jaren zeventig

Youngtimer-magazine.nl

ERIC BREED Hoewel hij Mercedes-Benz-specialist is, haalt Breed zijn neus niet op voor andere merken. 'Ik vind allerlei auto’s mooi, en beperk me daarbij heus niet tot het merk met de ster. Zo rijd ik mijn dagelijkse kilometers in een VW Transporter, omdat die gewoon beter is dan een Mercedes Vito. Maar ik vind wel dat Mercedes in de jaren ’70 en ’80 veruit de beste auto’s bouwde. Bovendien zijn de Mercedessen uit die tijd gewoon erg mooi, de uitstraling klopt helemaal. Wie een Mercedes-youngtimer koopt kan in elk geval op pad met de geruste gedachte dat er nog steeds een goede onderdelenvoorziening is, en dat een Mercedes-youngtimer een gewilde auto is. Tips voor een potentiële koper? Roest is voor de W116 wel een pijnpunt, bij deze niet, maar je moet altijd wel op je hoede zijn. Wie in de markt is voor een auto als deze moet eigenlijk overal op letten. Mijn advies is: koop er eentje die zo goed mogelijk is. Het is altijd beter om bij aanschaf een wat extra uit te geven dan daarna met enorme grote onderhouds- en reparatierekeningen geconfronteerd te worden. Ik weet bijvoorbeeld zeker dat deze W116 nog goed is voor veel, héél veel fijne kilometers!'

kon Herr Direktor duidelijk ontspannen reizen, zodat hij fris als het bekende Hünchen op de volgende vergadering aankwam. Zou dat de reden zijn dat Duitsland nu Europa’s grootste economie is? Goed nieuws voor de liefhebber die ontroerd is geraakt door het verhaal van deze gouden W116: hij is te koop. Over de prijs moet Eric Breed nog even nadenken, maar hij verwacht dat de W116 voor een bedrag van rond de 20.000 euro met z’n nieuwe eigenaar mee naar huis mag. En omgekeerd. Daarvoor koop je dus een bijna nieuwe 450 SE met veel voordelen. Eric somt ze nog maar even op: 'De kleur om te beginnen. Die vind ik echt schitterend. Dit soort auto’s zie je tegenwoordig haast alleen nog in zwart of grijs, maar in de jaren zeventig kón een kleur als deze nog gewoon. Een aanwinst voor het straatbeeld! Hij is bovendien voorzien van getint glas, elektrisch bediende ramen, een schuifdak met windkap, cruise control, een rechter buitenspiegel – ja dat was bij de meeste merken een optie in die jaren! – hoofdsteunen op de achterbank en een elektrische antenne. Dat deze auto geen lichtmetalen wielen, maar gewone wieldoppen heeft vind ik ook meer een voordeel dan een nadeel. Ze staan ‘m toch prachtig?'

Natuurlijk levert Breed de auto af in technisch onberispelijke staat, en draagt hij ook graag zorg voor het verdere onderhoud. Dat de nieuwe eigenaar er veel plezier aan gaat beleven weet hij zeker. Voor Breed zelf is deze W116 een nieuw hoofdstuk in zijn 'mentale boek' vol Mercedes-avonturen. 'Ik ben in 2000 voor mezelf begonnen, in die tijd was Duitsland nog één grote snoepwinkel waar je de prachtigste auto’s kon vinden. Dat kan nu nog, maar door de komst van internet wordt het steeds lastiger. Vroeger stonden we om 7 uur ’s ochtends bij de benzinepomp om de advertentiekrantjes als eerste te bemachtigen, zodat we ook als eerste bij de mooiste auto’s konden gaan kijken. De meest ontroerende dingen zag je dan. Dan stapte je bijvoorbeeld binnen bij een oude vrouw, in haar woning vol Perzische tapijtjes. Haar man, een tandarts, was al maanden geleden overleden en nu verkocht ze de Mercedes waar hij zo zuinig op was dat zelfs zij er niet in mocht rijden. Je kwam dan niet alleen thuis met een schitterende auto, maar ook met een prachtige herinnering.' Eric is nog zichtbaar aan het nagenieten. Duidelijk, de romantiek is een beetje af van het vak. Gelukkig zijn de auto's er nog wel. Nou ja, héél af en toe dan. ||

'Na die lange winterslaap is hij het rijden nog niet verleerd, zo blijkt al snel.'

40 Youngtimer-magazine.nl

MERCEDES - BENZ 450 SE | GEREDEN

1 De stijl van de W116 herkennen we ook in de R107 en W123. Geestelijke vader is Friedrich Geiger (1907-1996) die in 1973 afscheid neemt als baas van de designafdeling. 2 De afwerking van de A-stijl moet de wind zodanig langs de zijruiten geleiden dat ze minder snel vuil worden. Het oogt ook nog bijzonder. 3 Welke is de mooiste S-klasse? Volgens sommigen de W116. In Ikonengold Metallic is hij in elk geval schitterend. 4 Het originele reservewiel en de eveneens nooit gebruikte krik. Normaal ligt er een mooi vlak deksel met tapijt overheen. . 3

MERCEDES-BENZ 450 SE Motor:

4.520cc V8, 2 x OHC, Bosch K-Jetronic injectie, 226 pk/165 kW @ 5.000 tpm, 368 Nm @ 3.250 tpm. Transmissie: drietrapsaut., achterw.aandr. L x B x H: 496 x 187 x 142,5 cm. Banden: 205/70 VR 14 Gewicht: 1.740 kg. Top: 210 km/u. 0-100: 9,3 sec. Verbruik: 14-22 l. / 100 km. Nieuwprijs: vanaf plm. € 30.000 (1979)

Youngtimer-magazine.nl

CYPRUS HEEFT KOLONIAAL BRITS VERLEDEN QUA AUTO'S AFGESCHUD

Youngtimers op een eiland

FOTOGRAFIE: SJEF VAN ESSEN

DE VOORMALIGE BRITSE KOLONIE CYPRUS IS AL WEER 43 JAAR ONAFHANKELIJK, MAAR WAT BETREFT HET LINKS RIJDEN HEEFT MEN ALLES MAAR BIJ HET OUDE GELATEN. HET WAGENPARK VERSCHILT TEGENWOORDIG NIET ZO GEK VEEL VAN DAT VAN ANDERE NIET AL TE RIJKE WESTERSE LANDEN, IN IEDER GEVAL NIET OP HET GRIEKSE (EU) GEDEELTE VAN HET EILAND, DAT SINDS MIDDEN JAREN ZEVENTIG VAN HET TURKSE DEEL GESCHEIDEN IS DOOR EEN BREED STUK NIEMANDSLAND. SJEF VAN ESSEN KEEK ER VORIG JAAR ROND EN FOTOGRAFEERDE ER TALLOZE KLASSIEKERS EN YOUNGTIMERS, WAARBIJ WE ONS HIER BEPERKEN TOT DE TWEEDE CATEGORIE.

42 Youngtimer-magazine.nl

YOUNGTIMERS OP CYPRUS | ONDERWEG

1 Toyota Celica van de eerste generatie (1970-1977) in fraaie en (afgezien van de chroomwielen) originele staat. 2 BMW E30. Jammer van die chroomranden langs de wielkasten. Wat ons betreft misstaan de samengestelde BBS wielen niet, ze zijn redelijk tijdsgetrouw. 3 Een verlengde Volvo 740 GLE. Ooit of nog steeds in gebruik bij een hotel? 4 en 5 Niet zomaar een Jaguar XJS, maar een door Coombs getunede versie, waarbij je zelf mag beslissen of dat een pluspunt is. 6 Mazda 323 van de vijfde generatie (BF, 19851989) uitgevoerd als vijfdeurs hatchback en de eerste twee jaar nog met 'losse' bumpers.

7 Op het eerste gezicht netjes ogende Volkswagen T3, al is rond de voorruitrand wel wat roest zichtbaar. 8 Wie op zo'n mooie BMW E28 dergelijke moderne wielen durft te schroeven, verdient minimaal twintig stokslagen en inbeslagname van de auto. 9 Een Datsun 1800 kom je maar enkele keren in je leven tegen. Deze neemt deel aan een klassiekerrally op het eiland. 10 Betrapt tijdens hetzelfde evenement: late Fiat 127 met Abarth-wielen.

10 Youngtimer-magazine.nl

De slimste verzekering van Nederland! * Voor al uw klassiekers * Speciale Hobby- en Sporttimerverzekering op aanvraag * Aantrekkelijke zomertijdverzekering, 25% korting op uw premie Tijdens wintermaanden WEL casco-dekking * Tot maximaal extra 15% clubkorting * Tevens scherpe tarieven voor uw dagelijkse auto op aanvraag * Ook voor klassieke motorfietsen vanaf 25 jaar oud WA verzekering € 30 bij 2.500 KM per jaar

Classico Verzekeringen biedt u de beste verzekering voor al uw klassieke- en dagelijkse voertuigen. Van oldtimer tot klassieke motorfiets, en van dagelijkse auto tot bestelauto. Wij zijn slim op het gebied van dekking, vernuftig op het gebied van voorwaarden en vlijmscherp op het gebied van premies. Goed verzekerd rijdt prettiger. Bel vandaag nog voor een vrijblijvende offerte en/of premieopgave. U gaat zónder veel zorgen veel geld besparen. Bel (038) 422 68 00 of mail ons via info@classicoverzekeringen.nl

Taxaties conform art. 7:960 BW

Tarieven Klassiekerverzekering

5.000 km

7.500 km

Veteraan

WA Volledig casco

€ 41,34 € 1,21%

€ 59,36 1,65%

€ 130,69 Premie op aanvr.

WA Beperkt casco Volledig casco

€ 44,52 0,81% 1,29%

€ 70,00 1,05% 1,35%

€ 130,69 Premie op aanvr. Premie op aanvr.

Youngtimer WA (v.a. 25 jaar Beperkt casco tot 1970) Volledig casco

€ 70,00 1,00% 1,35%

€ 70,00 1,05% 1,35%

€ 146,06 Premie op aanvr. Premie op aanvr.

(v.a. 1948+)

Oldtimer (v.a. 1970 tot 1948)

Hobby- en Sporttimer

Premie op aanvraag

10.000 km

Premie op aanvraag

tot 25 jaar Premies zijn excl. 9,7% assurantiebelasting en €8,50 poliskosten.

CLASSICO VERZEKERINGEN

TEL.: (038) 422 68 00

FAX: (038) 422 26 00

INFO@CLASSICOVERZEKERINGEN.NL

WWW.CLASSICOVERZEKERINGEN.NL

Passie en vakkunde onder een dak…

"MT V TQSFFLU PWFS QBTTJF WPPS FFO NFSL EBO HFMEU EBU CJK POT WPPS "VEJ /JFU BMMFFO WPPS EF OJFVXTUF NPEFMMFO NBBS [FLFS PPL WPPS EF LMBTTJFLFST FO ZPVOHUJNFST WBO "VEJ 0G XF OV QSBUFO PWFS FFO "VEJ PG FFO 6SRVBUUSP FFO PG FFO TOFMMF 4 XJK LVOOFO V HBSBOEFSFO EBU XJK NFU BVUPMJFGEF BBO VX "VEJ [VMMFO XFSLFO %BBSOBBTU IFCCFO XJK BMUJKE FFO BBOUBM "VEJ LMBTTJFLFST FO ZPVOHUJNFST WPPSSBEJH &O PPL EBBSCJK HBBO XJK WPPS FFO EJOH LXBMJUFJU PN EF 7PSTQSVOH EVSDI 5FDIOJL UF LVOOFO CFXBSFO Vele Audi-liefhebbers hebben ons bedrijf dan ook al gevonden. Wij zijn in het bezit van speciale gereedschappen, testapparatuur, documentatie, maar vooral kennis van zaken om de werkzaamheden op de juiste manier uit te voeren. Ook de levering van onderdelen, zowel nieuw als gebruikt, kunnen wij voor u verzorgen. Kortom; ook met een klassieker of youngtimer Audi bent u bij ons aan het juiste adres.

)FBSFXFJ t "; 4&9#*&36. t t JOGP!BVUPCFESJKGUFSQTUSB DPN t XXX BVUPCFESJKGUFSQTUSB DPN

YOUNGTIMERS OP CYPRUS | ONDERWEG

1 Zuinig zijn op zo'n Alfasud Sprint. Met het stuur rechts, dus vermoedelijk origineel op het eiland verkocht. 2 Fraaie Fiat X1/9. Is het eigenlijk niet de navigator die de auto moet verlaten voor het afstempelen van de routekaart? 3 Je weet het bijna bij voorbaat: bij zo'n rally kom je een Mercedes-Benz R107 tegen. 4 Klassieke Mini, met wat optische tuning en een bumper die rechts wat verder naar achteren is geduwd dan links. 5 Zou het ooit nog weer wat worden met deze vergeten Citroëns GS en GSA? 6 Kijk je vanuit je hotelkamer naar beneden, zie je dit... 7 en 8 Tikkeltje krap geparkeerd deze Dacia 1310, die niet echt vertroeteld lijkt te worden. Achter moet een zwaar kaliber trekhaak enige bescherming bieden, wat niet echt lijkt te helpen.

Youngtimer-magazine.nl

TEKST: DICK SCHORNAGEL – FOTOGRAFIE: JORDY DE DROOG

46 Youngtimer-magazine.nl

MAZDA 929 COUPÉ UIT 1986 IS ZELDZAAM, LUXUEUS EN COMFORTABEL

MAZDA 929 COUPE | GEREDEN

BESTE YOUNGTIMER-ENTHOUSIASTEN, EN DAN SPECIAAL DEGENEN MET EEN HALSSTARRIGE VOORKEUR VOOR EUROPESE AUTO'S, ER ZIJN OP DEZE WERELD OOK MAZDA-LIEFHEBBERS. EN WAAROM OOK NIET? HEBBEN JULLIE ER WEL EENS SERIEUS NAAR GEKEKEN, NAAR ZO’N EVENWICHTIG JAPANS MODEL UIT DE JAREN ZEVENTIG OF TACHTIG? MARCEL KIELLIGER DEED DAT WEL EN HIJ HEEFT EEN INMIDDELS EEN KLEINE MAAR FIJNE COLLECTIE MAZDA’S BIJ HUIS. OM JALOERS OP TE WORDEN EN DAT GELDT HELEMAAL VOOR ZIJN 929 COUPÉ, ANNO 2013 EEN LUXUEUS BUITENBEENTJE. AL IS EEN VERKLEINWOORD EIGENLIJK NIET OP Z'N PLAATS BIJ DEZE BEPAALD NIET KLEINE COUPÉ.

Youngtimer-magazine.nl

1 Luxe en een vleugje sportiviteit in de vorm van een sportstuur en zetels met sterk geprofileerde rugleuningen. 2 Het dashboard biedt een mix van analoge en digitale weergave. 3 De tijd vooruit: drie instelmogelijkheden voor de schokdemping. 4 Achterin kun je, als je niet al te groot bent, heel behoorlijk zitten. Het zicht naar achteren is uitstekend dankzij de dunne C-stijlen. 5 Met zijn hoekige vormgeving is de 929 Coupé een typisch kind van zijn tijd. De dunne C-stijlen komen we ook elders tegen.

e Mazda 929 Coupé is een ook vroeger al exclusief tweedeurs model met een tweeliter viercilindermotor en, ondanks, of misschien juist vanwege z’n sobere strakke lijnen, toch een gedistingeerde uitstraling. Een bezoekje aan huize Kielliger levert al gauw een Aha-momentje op, want de afgesproken 929 Coupé komt toch weer bekend voor. En sterker nog, hij staat daar niet als enige Mazda buiten te wachten. Een RX7 en een Xedos 9 (het luxe Mazda-merk uit de vorige eeuw) kijken me ook al nieuwsgierig aan, maar ik laat me niet van de wijs brengen: vandaag is het 929-dag. Marcel legt uit hoe hij aan die bevlieging voor het Japanse merk kwam. 'Nou, heel gewoon, van vader op zoon! Ik was al van jongs af behept met de autogekte en toen mijn vader zijn eerste Mazda kocht, een 626 Sedan, was de liefdeskiem voorgoed gezaaid. Pa reed vrij lang met zijn Japanse auto en kocht daarna een grotere Mazda als gezinsauto, een 929 Sedan. Voor die tijd waren dat luxueuze en zeer complete auto’s, die naar verhouding aantrekkelijk waren geprijsd. Dus na de 929 kwam er wéér een gloednieuwe Mazda voor de deur van Huize Kielliger te staan. Geleidelijk aan was ik zelf ook zover dat ik mijn eerste eigen auto kon kopen: dat werd een Mazda uiteraard, een 323. Je weet wel,

48 Youngtimer-magazine.nl

dat grappige ietwat bolle model! Voordat het vervelend wordt: een 626 Hardtop volgde de 323 op, daarnaast kwam er een RX-7 bij. Dat was echter een opknapper, ik kon er dus nog niet direct in rijden. In 2003 kocht ik zelfs een nieuwe 626 Stationwagen. Een paar jaar later kwam de 929 Coupé erbij. Ik zocht toen al een tijdje naar zo’n auto, maar ja, vind maar eens een mooie! Er zijn er namelijk niet zo veel van in ons land, zo’n 21 stuks denk ik, waarvan er vijf ook daadwerkelijk rijden,' aldus Marcel die in het dagelijks leven operationeel beheerder is bij een grote verzekeringsmaatschappij. In zijn vrije tijd is hij secretaris van de RX-7 club en, heel handig en belangrijk in zijn hobby: hij houdt van het sleutelen aan zijn auto’s. Dat deel van zijn liefhebberij hoefde hij echter niet uit te oefenen toen hij vier jaar geleden deze klokgave 929 Coupé Injection uit 1986 aanschafte. 'Ik kocht de auto in Zeeland van de kinderen van de overleden eerste eigenaar. Ik besloot meteen maar om er dagelijks mee te gaan rijden. Mijn kinderen hadden voldoende plek op de twee stoeltjes achterin, dus de Mazda werd ook meteen onze gezinsauto.' Inmiddels is de situatie gewijzigd en heeft de Coupé meer ‘vrije tijd’ want Marcel vond tijdens een gedeeltelijke restauratie aan de 929 Coupé een eveneens zeldzame, klokgave en

MAZDA 929 COUPE | GEREDEN

wat nieuwere Xedos 9 waarmee hij nu zijn dagelijkse ritten maakt. Daarover komende zomer meer in Youngtimer Magazine, want zo'n Xedos mag dan wel wat jonger zijn, het is toch wel bijzonder, zo'n merk dat maar kort heeft bestaan En misschien komen we later nog eens bij Marcel terug, want tot z’n kloeke Mazda verzameling behoren ook nog een RX5 uit 1977 (één van de drie in Nederland), een RX7 uit 1979 en, de laatste auto van zijn vader, een RX7 Turbo 2 Cabriolet uit 1989. De Mazda 929 Sedan, Coupé en Stationwagon zijn in Japan en in de VS als Mazda Luce verkocht. Mazda levert ze (afhankelijk van de markt) met een 1.970 cc diesel of 1.998 cc benzinemotoren, alle met vier cilinders of (in enkele landen onder de naam Cosmo) met een rotatiemotor. De 929 Coupé heeft in zijn latere uitvoering een 120 pk vier-in-lijn met elektronische ontsteking en eveneens elektronische brandstofinjectie. De enkele, door een tandriem aangedreven bovenliggende nokkenas bedient nog gewoon twee kleppen per cilinder. De aandrijving loopt via een vijfversnellingsbak naar de achterwielen. Kom daar nou nog maar eens om! De auto heeft voorts schijfremmen rondom waarvan de voorste van het geventileerde type. De wielophanging is geheel onafhankelijk. De redelijk directe besturing is standaard voorzien van een toerentalafhankelijke bekrachtiging. De Mazda 929 Coupé weegt 1.210 kg (in die tijd vrij normaal voor een auto van dat kaliber) en is 467,5 cm lang, niet echt klein dus, een Mercedes-Benz C 124 is vrijwel even zo groot. Ziezo, genoeg technische gegevens, we gaan eens kijken hoe deze

auto eruit ziet. En dat valt niet tegen. Het is, met z’n rechte lijnen en amper een chroomstripje, echt een auto uit de jaren tachtig. Echter niet zodanig opvallend dat iedereen ernaar kijkt, ook al zijn de lichtmetalen gaatjeswielen nog zo fraai. Opklapbare koplampen, exclusief voor de Coupé, zie je tegenwoordig haast niet meer. Onder elke klep bevinden zich twee rechthoekige lichtunits die zonodig door een sterke straal uit de koplampsproeiers worden schoongehouden. Allemaal behoorlijk luxueus dus, maar dit is dan ook niet voor niets de dure LTD-versie. Het opvallendste deel is eigenlijk de tweede helft van de auto, met brede, met zwarte kunststof bedekte B-stijlen en zijramen die door de dunne C-stijlen lijken over te lopen in de achterruit. Mazda monteerde op die ruit heel zorgzaam een wisser met sproeier, wat zelden voorkomt bij auto's met een 'three box design'. De grote conventionele achterklep biedt toegang tot een zeer bruikbare bagageruimte. In het uitnodigende interieur is plek voor vier niet al te grote volwassenen. De bekleding bestaat uit een dikke, grijze en zo te zien onverslijtbare veloursstof. De overwegend uit kunststof gevormde panelen zijn allemaal recht-toe-recht-aan vormgegeven. Tikje streng, beetje 'Bauhaus' en allemaal heel erg jaren tachtig. Bestuurder en copiloot zijn van elkaar gescheiden door een vrij brede middenconsole met de versnellingspook, een radio en de bediening van verwarming en ventilatie. Airco is een extra. De 929 Coupé LTD heeft nieuw in deze duurste uitvoering zo'n 22.000 euro gekost. Een bedrag waarvoor je in het midden van de 'eighties' ook een Alfetta GTV 2.5 of Honda Prelude 2.0i zou kunnen kopen. Wat inderdaad

"Toen mijn vader zijn eerste Mazda kocht, een 626 sedan, was de liefdeskiem voorgoed gezaaid."

Youngtimer-magazine.nl

MAZDA 929 SERIE III De typeaanduiding 929 wordt door Mazda gebruikt van 1973 t/m 1997. Bij de hier gepresenteerde 929 Coupé gaat het om de derde generatie, die in oktober 1981 in Japan debuteert als Mazda Luce. De door een rotatiemotor aangedreven Cosmo is niet als stationcar leverbaar en komt ook niet naar Europa. In eerste instantie wordt een 90 pk tweeliter carburateurmotor voldoende geacht voor de 929 maar na enkele jaren komt er 12 pk bij, evenals een injectieversie met 120 pk die dan in de Sedan LKTD en de Injection Coupé komt te liggen. Eind 1986 wordt de 929 in Nederland afgelost door de vierde generatie, die niet alleen groter is gegroeid, maar ook met een zescilinder leverbaar is.

vaker gebeurt, ondanks de kleinere afmetingen. De grote Mazda Coupé is in die tijd gewoon een tikkeltje te excentriek voor de smaak van de gemiddelde Nederlander en dat heeft zich vertaald in matige verkoopcijfers. Dit hoewel genoemde andere auto’s (en veel andere in dat prijssegment) niet over de bijzondere uitrusting beschikken waarmee deze 929 zonder meerprijs zijn bezitters verwent. Neem Speed Control (cruise control). En helemaal Auto Adjusting voor de schokdemping. Vanaf de middenconsole kun je kiezen voor harde, zachte of een automatische geregelde dempingskarakteristiek. Andere begerenswaardige voorzieningen zijn centrale vergrendeling, de al genoemde koplampsproeiers, een verlicht contactslot, een elektrische antenne, getint glas en nog veel meer. Anderzijds: bij deze topversie is stuurbekrachtiging standaard, maar bij de ruim 2.000 euro goedkopere 'basiscoupé' niet. Andere tijden... Tijd voor een ritje. Na eerst toch nog even verbaasd te hebben rondgekeken in deze ruim 26 jaar oude auto die er, ondanks 183.000 km

1 Marcel Kielliger weet precies waar zijn Mazda-gekte vandaan komt: zijn vaders autoaankopen gaven de aanzet. 2 Dat zie je niet vaak bij een auto die geen derde of vijfde deur heeft: een wisser op de achterruit. 3 De van brandstofinjectie voorziene viercilinder is goed voor 120 pk. Ook onder de motorkap is de Mazda niet aan te zien dat hij afgelopen 26 jaar meer dan 180.000 km heeft gereden.

50 Youngtimer-magazine.nl

MAZDA 929 COUPE | GEREDEN

op de klok, nog zo steeds zo vreselijk gaaf bij staat. Hoewel Marcel afgelopen jaren wel wat heeft gerestaureerd en vernieuwd, is het meeste wat je ziet nog origineel en daar druipt de solide afwerking bij wijze van spreken nog steeds vanaf. Onwillekeurig moet ik denken aan mijn eigen testervaringen in de jaren tachtig. Mazda had in die tijd toch een net iets hoger kwaliteitsniveau dan de collegaJapanners. Nu ik in deze auto zit, realiseer ik me dat wat destijds al zo goed leek, na al die jaren ook inderdaad zeer duurzaam is gebleken. De tweeliter motor start direct, ondanks het extreem koude weer. Na een tijdje begint de geïnjecteerde viercilinder echter opeens te sputteren. De 120 paarden doen nog steeds hun best – van nul tot 100 km/u vergt volgens opgave bijna 10 sec – en de vijfbak schakelt licht, met lange maar wel duidelijke slagen. Ook de koppeling voelt fijn aan en heeft eveneens een lange slag, maar werkt heel licht. Geen verrassing, Japanse auto’s stonden destijds bekend om het makkelijke rijden met een lichte bediening. De besturing is weliswaar vrij stevig bekrachtigd, maar lekker precies is en zeker volgens normen van zijn tijd ook direct genoeg. Je houdt voldoende gevoel om het

contact met weg en wielen niet te verliezen. De 929 Coupé is een behoorlijk neutraal en veilig sturende auto en heeft een voorspelbaar weggedrag. Een lekkere wagen om mee te rijden en te reizen. Gek eigenlijk: vroeger stond ik er tamelijk nuchter tegenover – gewoon heel goede auto's – maar tijdens deze kennismaking begint dat snel in warme gevoelens om te slaan en kan ik me de passie van Marcel goed voorstellen: die ‘oude’ Mazda’s hébben wel wat! ||

Mazda had in die tijd toch een net iets hoger kwaliteitsniveau dan de collega-Japanners.

MAZDA 929 COUPÉ INJECTION 1986 Motor:

1.978 cc, 4-cil, 8V, 120 pk/88 kW@5.300 tpm, 169 Nm@4.000 tpm. Transmissie: vijfbak, achterw. aandr. L x B x H: 467,5 x 169 x 135,5 cm. Banden: 195/70 HR 14 Gewicht: 1.210 kg. Top: 192 km/u. 0-100: 9,9 sec. Verbruik: 6,9/12,1 l/100 km (opgave). Prijs (1986): vanaf € 19.450.

Youngtimer-magazine.nl

AUDI 200 LAAT ZICH NIET VERGELIJKEN MET CONCURRENTIE UIT STUTTGART OF MÜNCHEN

OOIT

WAREN ER TIJDEN DAT AUDI NOG NIET TOT DE ALOM ERKENDE TOPMERKEN BEHOORDE. IN DE JAREN ZEVENTIG EN TACHTIG WERKEN DE INGOLSTADTERS ER ECHTER MET MAN EN MACHT AAN OM DAT TE VERANDEREN. UIT DEZE TIJD STAMT OOK DE AUDI 200. EEN UITGEBREIDE TESTRIT MOET LEREN OF MEN DAAR BIJ DIE ANDERE BEIERSE AUTOFABRIEK OP DE GOEDE WEG IS OM HET GESTELDE DOEL TE BEREIKEN. EÉN DING KUNNEN WE BIJ VOORBAAT AL VASTSTELLEN: MET DE EIGEN IDENTITEIT VAN HET MERK MET DE VIER RINGEN IS IN IEDER GEVAL NIKS MIS!

e Audi 100 is in de jaren tachtig allang een begrip in autoland. De eerste modellen zien het levenslicht in 1968 en staan bekend om hun eigen karakter en prettige gebruikseigenschappen. In augustus 1976 introduceren de Duitsers de tweede generatie met de fabriekscode Typ 43. Het is een royale grote reiswagen met veel comfort, strak gelijnd en in alle opzichten zeer modern. De complete techniek is nieuw, inclusief de meeste motoren. Wederom worden de voorwielen aangedreven, hetgeen natuurlijk ten goede komt aan de binnenruimte. Als kers op de taart rondt de nieuwe en unieke vijfcilinder het gamma naar boven af. Stoer prijkt op de grille en op het kofferdeksel een zwart rechthoekig schild met de aanduiding ‘5E’ in nobel chroom, omrand met rood. De vijfpitter staat garant voor 136 pk/100 kW, waarmee je een duchtig woordje meespreekt op de linkerkant van de Autobahn. Ik herinner me dit alles als de dag van gisteren, want in september 1977 stond er een fonkelnieuwe Audi 100 GL 5E in de garage van pa Van der Maden te pronken. Trots als een pauw was hij op deze auto. De schrijver in spé geen haar minder. In deze auto heb ik na het behalen van m’n rijbewijs mijn eerste kilometers asfalt gevreten. Tevens was dit de eerste auto waarmee ik (op de teller) de magische 200 km/u-grens heb doorbroken. Dàt waren nog eens tijden: je mocht toen weliswaar maximaal maar honderd rijden op ‘s lands snelwegen, maar flitspalen stonden daar

TEKST EN FOTOGRAFIE: PETER VAN DER MADEN

52 Youngtimer-magazine.nl

niet langs de kant en snelheidscontroles waren er nauwelijks. Wát een tijd was dat... Afijn, eind jaren zeventig is de wereld nog in orde. Audi verkoopt de 100 buitengewoon goed, maar blijft werken aan zijn imago, met het vizier strak gericht op BMW en Mercedes-Benz. Als in de herfst van 1979 de Audi 200 ten tonele verschijnt, is wederom een flinke stap gezet. De 200 is een geëvolueerde 100 en volledig geënt op uitstraling, comfort en luxe. Onder de motorkap zijn louter vijfcilinders te vinden, om te beginnen de eerder aangehaalde 5E met Bosch K-Jetronic inspuiting. De meest begerenswaardige variant is echter de 5T. Die ‘T’ staat – ja, ook dan al – voor Turbo en is goed voor een kracht gelijk aan die van 170 paarden. Tja, je kunt je nu natuurlijk voorstellen hoe vaak ik mijn pa ervan heb proberen te overtuigen dat die 5T véél beter in onze garage paste... Nu, in 2012, staat er zo'n legendarische Audi 200 5T voor me, een handgeschakelde. De auto stamt uit de privé-collectie van Hessel Terpstra die we inmiddels kennen als enthousiaste Audi-expert en eigenaar van het gelijknamige autobedrijf in Sexbierum. Hessel is

1 Een snelheidsmeter tot 240 km/u is bij een echte top van 205 niet eens vreselijk overdreven. Heerlijk schakelend kort pookje. 2 De in lengterichting geplaatste vijfcilinder duldt geen radiator voor zich, zodat die maar naar links verhuist. 2

AUDI 200 5T | GEREDEN

Youngtimer-magazine.nl

apetrots op z’n voiture en met recht. De Dolomietgrijze limousine staat erbij alsof hij vers uit het ei is gepeld. Dat was echter al in 1982 het geval en daarmee is het één van de laatste in z’n soort. Man, wàt is dit ding mooi! De koets straalt klasse uit. Het dikke front met z’n stoere spoiler, de robuuste bumpers en de Amerikaans ogende dubbele rechthoekige koplampen staan garant voor een flinke dosis ‘Überholprestige’. Met een top van 202 km/u laat hij veel concurrenten in de armdikke uitlaatpijp kijken. Binnen springen meteen de comfortabele zetels in het oog. Ze ogen fraai en uitnodigend, al vraagt de velours bekleding volgens sommigen wat gewenning. Het gaat om een blokjesmotief in diverse kleuren, dat op het eerste gezicht wat onrustig lijkt. Audi heeft kleuren toegepast die in de huidige tijd bijna ondenkbaar zijn: blauwtinten, bruinschakeringen en ook merkwaardige groenvariaties. Optioneel is uiteraard ook leer leverbaar. Vier hoofdsteunen zijn standaard, zoals het in deze klasse hoort. Twee kussens 'in stijl' verhogen het comfort op de achterbank, die trouwens royaal genoeg is om als

driezitsbank te fungeren. Alle ruiten laten zich elektrisch bedienen, het optionele schuifdak uiteraard ook. Tussen de beide voorstoelen vinden we een middenarmsteun met opbergvak. Achterin zien we extra asbakken mèt aanstekers en leeslampjes: pure luxe anno 1982. Centrale deurvergrendeling mag ook niet ontbreken in deze oase van luxe en comfort. Schakelaars en hendels hoef je nooit te zoeken, alles zit daar waar je het verwacht, met twee uitzonderingen: de schakelaars – in feite zijn het hendeltjes – voor verlichting en alarmknipperlichten zijn ondergebracht op de stuurkolom. Achter het vrij forse stuurwiel prijken grote, duidelijk afleesbare instrumenten in een rechthoekig onderkomen. De snelheidsmeter gaat tot 240 en heeft een toerenteller als naaste buur. In het multi-instrument rechts wijst een waar pretmetertje de turbodruk in bar aan. In de middenconsole is de authentieke ‘muziekdoos’ ondergebracht. Voor de verwende audiofiel was er zelfs een Blauwpunkt dubbel-DIN set leverbaar, met een separate radio en cassettespeler. De prijs: 1.600 gulden. Destijds een klein vermogen.

"In september 1977 stond er een fonkelnieuwe Audi 100 GL 5E in de garage van pa Van der Maden te pronken."

54 Youngtimer-magazine.nl

AUDI 200 5T | GEREDEN

AUDI 100 - 200 KOPEN? Bij alle respect voor de deugden van de Audi 'Typ 43' kom je er niet omheen dat het ook om een klassieke 'roestbak' gaat. Pas eind 1979 wordt de carrosseriekwaliteit beter, maar ook dan blijft het oppassen geblazen.Vind je een roestvrij exemplaar, is een anti-roestbehandeling een must, het liefst dezelfde dag nog... De bruine pest kan onder meer gretig huishouden in het frame van de (gelijmde) voorruit, de wateropvangbakken vóór de A-stijlen, de binnen- en voorschermen en in en om de wielkasten, zowel voor als achter. De schortplaat achter is ook vaak niet roestvrij, evenals de deurbakken, de dorpels en de 'bak' onderin de achterschermen, achter de wielkasten. De motoren gelden als zeer betrouwbaar en kunnen zeer hoge kilometerstanden bereiken. De rubbermanchetten van besturing en aandrijfassen willen nog wel eens lekkage vertonen. Bij de topversies (136 en 170 pk) zijn de aandrijfassen eigenlijk niet berekend op het rijkelijk aanwezige vermogen en koppel. Een rookpluim na gas loslaten en weer intrappen duidt op versleten klepgeleiders. De Bosch K-Jetronic wordt niet beter van langdurige stilstand. Onderdelen zijn veel lastiger te vinden dan bij een Mercedes-Benz of BMW uit dezelfde periode, al geldt dat voor de techniek vaak wat minder dan voor plaatwerk en interieurdelen en dergelijke. Een jaar of drie geleden kocht je in Duitsland voor twee-drie mille een prachtige Typ 43. Dat is niet meer...Een mooi exemplaar met een niet al te hoge km-stand kost nu toch al gauw 4.000 á 5.000 euro. Voor een echt mooie 200 wordt zeker € 7.000 gevraagd, een Turbo komt nog hoger uit.

1 De 170 pk turbomotor brengt de 200 5T razendsnel op gang. 2 Voor sommigen is de wat drukke bekleding even wennen. Het meubilair zit in ieder geval fantastisch. 3 Ook achterin is het comfortabel toeven. Zonder de twee kussens is een Audi 200 niet compleet! 4 Deze auto heeft een naar huidige normen simpele FM-radio, maar in het tweede DIN-vakje is plek voor een cassettespeler met allerlei instelmogelijkheden. 5 Luxe... is een digitaal klokje.

Het gevoel dat me bekruipt als Hessel me de sleutels overhandigt, is maar moeilijk te omschrijven. Een soort van 'sentimentele tournee', want er komen veel herinneringen bovendrijven. De vijfpitter meldt zich grommend present. Heerlijk, die soepel draaiende machine met z'n kenmerkende geluid. Zó, kan alleen een vijfcilinder klinken.... De zitpositie is voorbeeldig, al staat het stuur naar mijn smaak iets te rechtop. Linker voet naar beneden, het korte houten pookje klikt in het eerste verzet en de statige Audi rolt het asfalt op. Ach ja, dat was ik even vergeten, maar al bij de eerste meters weet ik het weer: deze grote Auto's hebben enorme duikneigingen. Bij vlot accelereren schiet de neus in de lucht en bij gas los en afremmen boort de voorspoiler zich haast in het asfalt. Gelukkig went het snel. Rijden is een genot, mede door de lange wielbasis. De 200’s hebben standaard stuurbekrachtiging. Dat is met dit vermogen en gewicht op de voorwielen een aangename bijkomstigheid, omdat zo de stuurreacties voor een groot deel worden gedempt. Op hoge snelheid maakt dat de besturing wat vaag, maar daar is volgens Audi bewust voor gekozen. Het onderstuur valt ook wel mee, het is in ieder geval minder dan je bij een voorwielaandrijver met deze afmetingen zou verwachten. Niet zo verrassend voor een turbomotor van deze leeftijd is het onmiskenbaar aanwezige turbogat. Is de machine echter op druk,

dan is er geen houden meer aan. De horizon komt razendsnel nabij en in luttele 8,7 sec doorbreken we de 100 km-barrière. Voor een niet zo jonge 4 meter 70 lange limousine is dat een indrukwekkende waarde. Die mede te danken is aan het verhoudingsgewijs lage gewicht van 1.260 kilo. De voorwaartsdrang is er bij genoemd tempo natuurlijk nog lang niet uit, de turbo houdt onvermoeibaar de 'Schwung' erin met een overboost van bijna 2 bar. Schakelen gaat ondertussen zeer soepeltjes en de pook heeft een aangenaam korte slag. De remmen zijn volledig op hun taak berekend; vertragen doet de 200 uit de kunst, met zijn geventileerde schijven voor en massieve schijven achter. Een snelle jongen dus, zo'n Audi 200, maar sportief, neen, dat is beslist niet het goede woord. Daarvoor rolt deze auto in snelle bochten veel te veel om zo’n lengteas en bovendien zijn de motorsteunen véél te week. Dynamisch rijplezier is echter ook niet wat de Beierse ingenieurs hebben nagestreefd. Comfortabel, snel reizen, daar gaat het om en dat is uitstekend gelukt. De draaicirkel is trouwens vrij fors door de voorwielaandrijving. Even snel keren op een normale weg is er amper bij; meestal zul je een keer moeten steken. Maar zeg nou eens eerlijk, hoe vaak moet je nou keren? Wat telkens weer opvalt bij het rijden in een youngtimer, ook bij deze, is het fenomenale zicht rondom. De stijlen zijn relatief smal

Youngtimer-magazine.nl

1 2

1 Dubbele koplampen geven status op de Autobahn. Sproeiers – ook zo'n verdwenen fenomeen –houden het glas zo nodig schoon. 2 Standaard bij de 200 zijn deze bij Ronal gefabriceerde 15" wielen in platina metallic. Zo'n grote maat (tja...) is voor die tijd is dat echt iets bijzonders. 3 'Een Audi wil geen Mercedes zijn, een Audi is een Audi.' O zo treffende woorden van Ferdinand Piech, waar bij zo'n karakteristieke lijn geen speld tussen is te krijgen.

56 Youngtimer-magazine.nl

en je hebt een glasoppervlak waar de heren glazenwassers verlekkerd naar staren. Geen wonder dat de fabrikanten in die tijd geen ogenblik nadachten over parkeersensoren, laat staan over achteruitrijcamera’s. Heerlijk, wat rijdt dat ding fijn! Toch maar eens onder motorkap kijken, op zoek naar een van de bronnen van al dat genot. De indrukwekkende vijf-in-lijn lijkt klemvast te zitten tussen het front en het schutbord en helt iets naar rechts. Hierdoor moet de radiateur noodgedwongen naar links uitwijken. Niks plastic kappen die de techniek aan het oog onttrekken, hier hoeft niets verborgen te worden, genieten van niks anders dan eerlijke techniek... De metaalomvlochten injectieleidingen vinden keurig hun weg en op het inlaatspruitstuk prijkt trots het logo ‘turbo’ zodat je meteen weet

AUDI 200 5T | GEREDEN

"Even snel keren op een normale weg is er amper bij; meestal zul je een keer moeten steken." wat voor geblazen vlees je in de kuip hebt. Hoewel het motorcompartiment propvol zit, ziet het eruit alsof er over alles is nagedacht, niet alleen qua functie, maar ook wat betreft de plek. 'Ordnung muss sein', nietwaar? Komen we uiteindelijk toch weer bij de vraag hoe het zit met Audi's streven om met de 200 het leven van de (vooral Duitse) concurentie zuur te maken. In ieder geval knaagt het merk met de vier ringen op deze manier flink aan het imago van de concurrentie en geeft deze op tal van punten zelfs het nazien. Kijk je puur naar rijeigenschappen, is de aansluiting nog nét niet helemaal gevonden, maar een fikse sprong in die richting is gezet! Al kijken we hier dan wel door de bril van de sportieve rijder, die in de jaren tachtig nog steeds zijn blikken op dat andere Beierse merk heeft gericht. ||

AUDI 100 – 200 TIJDLIJN 1976 (augustus) introductie 100 1.6 (85 pk), 2.0 (115 pk), 2.2 5-cil. (136 pk) div. uitvoeringsvarianten. 1977 (februari) ook tweedeurs, (augustus) vijfdeurs avant. 1978 (maart) 5-cil. carb.motor 115 pk i.p.v. 4-cil. (september) 5-cil. diesel 70 pk. 1979 (juli) o.a. andere bumpers, bredere koplampen en achterlichten, (september) Audi 200 5E (136 pk) en 5T (170 pk) 1980 nu ook 100 pk 1.921 cc 5-cil. 1982 (september) Typ 44 neemt het over.

AUDI 200 5T Motor:

2.144 cc, 5-cil-in-lijn, OHC, 10V, turbo, 170 pk/ 125 kW@ 5.300 tpm, 265 Nm@3.300 tpm. Transmissie: vijfbak (optie: drietraps aut.), voorw.aandr. L x B x H: 469,5 x 177 x 139 cm. Banden: 205/60 VR 15 Gewicht: 1.260 kg Top: 205 km/u. 0-100: 8,7 sec. Verbruik: 7,5-14,5 l/100km gem. Prijs (1982): vanaf € 26.815

Youngtimer-magazine.nl

VOLVO 700- EN 900-REEKS IS STAAL GEWORDEN FUNCTIONALITEIT

Rietveld's keuze

DE BEELDENDE KUNST IS DE STIJL VAN GROTE BETEKENIS. DE BASIS WORDT IN 1917 GELEGD MET EEN GELIJKNAMIG TIJDSCHRIFT; DE INVLOED VAN DE BEWEGING IS GRENSOVERSCHRIJDEND. DE STIJL STREEFDE NAAR EEN ZO PUUR EN EENVOUDIG MOGELIJKE VORMGEVING. TEKENEND ZIJN DE SCHILDERIJEN VAN PIET MONDRIAAN EN DE ARCHITECTUUR VAN GERRIT RIETVELD. STAAT ER OP EEN OUDE FOTO VAN ZO'N RIETVELD-PAND EEN DESTIJDS MODERNE AUTO, LIJKT DIE NU HOPELOOS OUDERWETS; DAAR ZOU EEN VOLVO UIT DE 700- OF 900-REEKS MOETEN STAAN! EEN DERGELIJKE AUTO BIJ EEN OUD HUIS IS DAARENTEGEN EEN PRIMA COMBINATIE. ZEKER ALS DAT HUIS DAN OOK NOG ZWEEDS IS, ZOALS OP DE OPENINGSFOTO.

TEKST: GERT TE LINTELO – FOTO'S: DIV.BRONNEN

rie Volvo's heeft de schrijver in zijn autorijke leven gehad: een 142, een 144 en een 244. Ja, inderdaad zo eentje waarbij het laatste cijfer nog het aantal portieren aangaf. Allevier hebben ze plezierige herinneringen achtergelaten, met als resultaat een zwak voor het Zweedse merk. Nou ja, nadat de Zweden begonnen te ontdekken dat je ook nog andere vormen dan wielen rond kon maken, werd het wat minder met de liefde en de lust, maar zelfs dat kon de pret nooit helemaal bederven. Toch heeft de bewondering voor Volvo een paar jaar lang een 'dipje' gekend. Het begon in februari 1982, bij de presentatie van de 760. Wat die Jan Wilsgaard daar nu toch op de wielen had gezet, gewoonweg shockerend... Tot en met de B-stijlen viel het nog wel mee, maar die daklijn, met dat kleine derde ruitje en die nog net niet rechtop staande achterruit... Het leek sprekend op wat een paar maanden daarvoor

58 Youngtimer-magazine.nl

was vertoond bij de Buick Century en verwante GM-modellen als de Oldsmobile Cutlass. Een beetje kort door de bocht, want Wilsgaard kon nooit door die GM-modellen beïnvloed zijn, want bij hun debuut was de 760 al lang klaar. En ach, godzijdank bleef die heerlijke 240 – sinds 1980 met mooie slanke bumpers – gewoon in productie. Even wennen Te Lintelo? Nee hoor, de schrijver heeft al sinds zijn eerste maanden op deze aardkloot een afkeer van veranderingen. Hetgeen overigens door zijn omgeving – volkomen onterecht – vaak als aartsconservatief wordt gekenschetst. Afijn, dat ter zijde. Toen begin 1984 de 740 verscheen, met een 2.3 viercilinder, al dan niet met Turbo en alternatief met een zescilinder 2.4 diesel, gold de blijdschap wederom vooral het in productie blijven van de 240. Logisch, want deze directe 144-nazaat verkocht nog goed, terwijl de als opvolger bedoelde 700-serie een moeizame start kende.

VOLVO 700-900 | ERVARINGEN 2

1 De mooiste? Volgens veel liefhebbers is zo'n 780 dat wel, al is het ook de minst praktische Volvo 700. (Foto: Hedwig Lambrechts) 2 De 760 en 740 vragen bij hun verschijnen een flinke portie gewenning en de verkopen komen traag op gang. 3 Met name bij Britse uitvaartondernemers en trouwautoverhuurders zijn verlengde 700's en 900's zeer geliefd. Deze 760 is één van de twee door Nilsson in Zweden gebouwde exemplaren. Ze zijn nu allebei in bezit van Carlo Schmidt in Gemert. 4 Bij de S90 en V90 zijn voor- en achtersteven nogmaals wat ronder geworden en de bumpers geheel in kleur uitgevoerd. Deze zescilinder staat bij Van Dijk en Geval (www.youngtimers.cc).

700/900 IN 'T KORT De levensloop van deze Volvo's is niet in een paar regels weer te geven, mede door de vele uitvoerings- en motorvarianten. De cijfers '40' duiden in de regel op een viercilinder, een '60' op een zescilinder. In de regel... Want een 740 met zescilinder (VW) diesel blijft een 740 en voorin een 780 ligt vier- of zescilinder. De 760 Turbo heeft een geblazen 2.3 vierin-lijn. Nog wat wapenfeiten: eind 1987 krijgt wordt de neus ietsje meer afgerond en krijgt de 760 onafhankelijke achterwielophanging. De 940 en 960 debuteren in de zomer van 1990 met vloeiender lijnen (de 740 blijft nog twee jaar te koop als instapper). De achterruit van de sedan staat schuiner en de kofferbak wordt minder hoekig. Er komen ook enkele nieuwe motoren met meer vermogen. De 960 Turbo blijft een viercilinder, naar keuze een 2.3 met 165 pk of een sportieve 2.0 16V met 190 pk. In 1996 komen er typeaanduidingen met een letter en twee cijfers. De achterwielaangedreven Volvo's heten nu S90 en V90. De 940 blijft nog even te koop als Polar. De S en de V hebben een nieuw front en achtersteven, inclusief geheel in kleur gespoten rondere bumpers. In 1998 valt het doek, zonder een opvolger; het relaxte karakter ontbreekt bij de voorwielaangedreven Volvo's. Hooguit komt de S80 enigszins in de buurt.

PRODUCTIE

Maart 1985 was een persoonlijk keerpunt. Althans, voor een deel. Op de show van Genève stond de door Bertone ontworpen en (volgens sommige helaas) ook gebouwde 780. De (sorry liefhebbers, ik maak het zo weer goed) wanstaltige sedan was veranderd in een beeldschone coupé, een van de mooiste auto's uit de jaren tachtig. Toch was de komst van deze Italiaanse Zweed niet het belangrijkste 700-wapenfeit van dat jaar. Dat was de presentatie van de Estate, een maand eerder tijdens de Chicago Motor Show. Die bracht bij de schrijver een soort van gewetenscrisis teweeg ten opzichte van de 700-reeks. Hier was helemaal niks mis mee! Sterker nog, een fraaie en door zijn immense laadruimte bovendien praktische auto. Langzaam veranderden ook de gevoelens te opzichte van de sedan. Een ritje in een auto van een kennis leerde dat er met die daklijn van achter het stuur best te leven viel. En met het rijden helemaal! Dat een Volvo goede stoelen zou hebben was geen verrassing, maar wel de grote mate van comfort en het stabiele weggedrag met een weliswaar comfortabel geveerd, maar toch geenszins 'zompig' onderstel.

Volvo 740 Volvo 760 Volvo 780 Volvo 940 Volvo 960 Volvo S90 Volvo V90 Totaal

1984-1992 1982-1990 1985-1990 1990-1998 1990-1996 1996-1998 1996-1998 1984-1992

1.009.395 221.309 8.518 478.381 154.329 26.269 9,067 1.907.268

Om nog maar te zwijgen over het geweldige uitzicht rondom en de ongeëvenaard overzichtelijke carrosserie! Al zouden sommigen die ver naar beneden doorgetrokken ramen misschien als een inbreuk op de privacy beschouwen. Een rit in de file, een paar weken later, met drie kwartier uitzicht op een belendende blauwmetallic 740 sedan, brak het ijs definitief; in gedachte heb ik Jan Wilsgaard mijn excuses aangeboden! Aangeschaft heb ik een 740 of 760 echter nooit. Wat ook geldt voor de 940 en 960, die hun voorgangers vanaf 1990 (deels stapsgewijs) aflosten, of de S90 en V90, de laatste varianten van respectievelijk

Youngtimer-magazine.nl

VOLVO 700-900 | ERVARINGEN

1 Bij de 740 en 760 is het interieur volledig in stijl met de buitenkant: afgezien van het stuurwiel bepalen rechte lijnen en hoeken het beeld. (Foto: Carlo Schmidt Gemert) 2 Bij de S90 gaat het er ook binnen 'softer' aan toe. Zo ook bij deze uiterst luxueuze S90 3.0 EXE van Van Dijk & Geval, die met zijn 124.000 km net volwassen is geworden 3 De laadruimte van een Estate, daar kan vrijwel geen MPV tegenop. Door de rechthoekige achterklep kun je er alles in verstouwen, een wasmachine bijvoorbeeld is geen probleem. Opvallend is de lage taillelijn.

AANKOOPTIPS

"Een mooie én praktische auto, het zou een keerpunt zijn geweest in mijn autoleven. " de sedan en de Estate uit de periode 1996-1998. Ik heb het wel eens overwogen en gedoofd is het vuur nog steeds niet. De laatste keer was afgelopen zomer. Een fraaie antracietgrijze 960 Estate stond bij een wat grotere handelaar in het Limburgse Elsloo. Alleen de ietwat gekrompen raamlijsten zaten me niet lekker als het op uiterlijkheden aankwam, maar dat werd ruim gecompenseerd door een km-stand in de buurt van de 140.000. De prijs was met rond de drie mille ronduit verleidelijk. Remmende factor was de distributieriem: die was al vijftien jaar niet meer vernieuwd! Een proefrit durfde ik niet te maken, want áls die riem zou breken – de auto stond al een maand of vier bij het bedrijf – zou dat bij het starten gebeuren. Kopen zonder proefrit? Nou nee, al had ik al een Volvo-specialist gevonden die de auto wilde afhalen om de riem te vernieuwen. Wat een dilemma... De verkoper gaf de doorslag, na een kort praatje liep hij weg met een houding van 'zoek het maar lekker uit'. Een half uur later ben ik vol twijfels vertrokken. Het gevoel een koopje te hebben gemist is nog steeds niet verdwenen. Een mooie én praktische auto, het zou een keerpunt zijn geweest in mijn autoleven. En perfect passen in mijn bewondering voor de ontwerpen van De Stijl en Das Bauhaus.|

Roest vanaf late jaren '80 zeldzaam. Oudere Estates: 'borrelende' lak op alu-achterklep door oxidatie. Soms roest bij ophanging draagarmen vóór en door slecht schadeherstel. Portierpanelen kunnen plooien en/of scheuren. Voor het herstel van een loshangende hemel moet de basis uit de auto; ervaring en extra handen zijn onmisbaar. Defecte stoelverwarming is lastig te herstellen. Bediening verwarming en ventilatie heeft niet het eeuwige leven, evenals ventilator, aircopomp en warmtewisselaar. De benzinemotoren gaan (bij goed onderhoud en tijdig vervangen distributieriem) extreem lang mee. VW-diesels hebben een iets minder goede reputatie dan Volvo-benzinemotoren. Netjes warm rijden is bij turbo's cruciaal. Net als afkoelen bij stationair toerental na een snelle Autobahnrit. Automaten en overdrives: ververs de olie tijdig! Prijzen: van € 1.500 tot het tienvoudige voor 'nieuw'. Onderhoud essentieel, km-stand minder. De échte 'Baksteen'-enthousiast wordt natuurlijk lid van de club: www. volvo700vereniging.nl

DE SPECIALIST Carlo Schmidt, eigenaar van het gelijknamige Volvo-bedrijf in Gemert (www. schmidt-gemert.nl), zit al zo'n twintig jaar professioneel in de Volvo's. De Brabander geldt als een klassiekerspecialist, maar verkoopt en onderhoudt ook veel modernere Volvo's en is zodoende uitstekend in staat om jong en oud te vergelijken. Carlo: 'De 700's en 900' zijn de beste auto's die Volvo ooit heeft gebouwd. Net als de 200-modellen zijn ze minder vatbaar voor storingen dan de latere voorwielaandrijvers, die technisch gewoon gevoeliger zijn. Dat heeft niet alleen voordelen. Die oudere Volvo's zijn zo vergevingsgezind dat je het onderhoud een hele tijd kunt verwaarlozen zonder dat je het direct merkt. Het vervelende is dat de koek op een gegeven moment toch op is; dan krijg je vooralsnog hoge kosten. Bij aankoop is een betrouwbare onderhoudshistorie cruciaal. Is er weinig aan gedaan, kan een goedkope auto plotseling heel duur worden. Houd je 'm goed bij, is de levensduur bijna onbeperkt. Vanaf 1988 is de roestpreventie ook nog eens erg goed, er zijn dan maar weinig auto's die zo lang mee kunnen, ook motorisch. De 'Red Block' viercilinders zijn het allerbeste. Behandel je die netjes, is zelfs een miljoen kilometer geen probleem. Een auto met zo'n motor durf ik gerust te verkopen met vier ton op de klok.

Youngtimer-magazine.nl

Rob Korteweg Volvo 940 Estate, 2.3 LPT 1998 r: jaa Bouw

Naam: Auto:

utogekte is soms besmettelijk… 'Ik reed in 2006 in een Mazda 626. Een mooie, witte stationwagon, maar het deed me niets,’ vertelt Rob. ‘Het was voor mij alleen maar een auto. Ik was al geruime tijd op zoek naar een V70. Een vriend had ondertussen een 940 Estate gekocht. Ik vond het maar raar, wat moet je met zo’n oude achterhaalde vierkante bak? Zijn enthousiasme was echter dermate aanstekelijk dat ik binnen een paar weken ook op zoek was naar een 940! In Alblasserdam vond ik een prachtige Estate in een schitterende, zeldzame blauwe kleur. Na lang wikken en wegen en een ANWBaankoopkeuring is dat de mijne geworden. De auto had 143.000 km op de klok. Dat is nu 225.000. Mijn vrouw stuurt er ook wel eens in, maar die zit toch liever in haar Audi A3.‘ Over de voorgeschiedenis weet Rob weinig. ‘Het boekje was ingevuld, maar verder niets. De auto was netjes maar vrij basic. Wel een lederen interieur, maar een simpele, handmatige airco en slingerramen achter. Maar hij was roestvrij en zat strak in de lak, dat vond ik het voornaamste. Het plaatje is voor mij erg belangrijk: ik trek vaak de jaloezieën omhoog om mijn auto beter te zien vanuit het keukenraam!’ Ondanks het schitterende uiterlijk was de 940 niet foutloos. ‘Er was olielekkage. De garage waar ik hem kocht en die het onderhoud deed, loste dat op met “Lekweg”. Toen dat niet meer hielp, kwam ik via een clublid bij Jeroen Kranenburg in Klaaswaal terecht. Een uitstekende monteur die niets van dat soort wondermiddelen moet weten. Hij heeft de meeste keerringen vervangen, evenals de koppakking, het vliegwiel en de koppelingsplaat. Wel wat kosten dus, maar het pure rijgenot en de geringe afschrijving compenseren veel.’ Klaswaal is echter wel een aardig eind rijden vanuit Rob's woonplaats Dordrecht. Toen hij hoorde van VOMD (Volvo Onderdelen Magazijn Dordrecht) is hij daar maar eens een kijkje gaan nemen en dat beviel meteen. ‘De onderhoudskosten blijven nu wel binnen de perken. Eigenlijk geef ik het meeste geld uit aan extra’s die de auto mooier en exclusiever maken, zoals een in kleur gespoten “snowcap”, een Simons RVS uitlaat en originele Galaxy-wielen. Veel van die accessoires zijn niet meer te krijgen. Sommigen gaan er – vaak vergeefs – voor naar Zweden!’ Rob rijdt gemiddeld slechts 13.000 km per jaar. ‘De auto staat

dus vaak geduldig op mij te wachten op de parkeerplaats bij het bejaardentehuis tegenover ons. Dat zijn van die lekker brede plekken, heb je minder kans op parkeerschades. Boodschappen doen we met de Audi, langere ritten zijn voor de Volvo. Elke zomervakantie gaan we naar het zuiden met de Constructam van 1980 erachter. Een schitterende, klassieke combinatie die veel bekijks trekt.’ Een nadeel vindt onze Volvo-enthousiast dat de M90 versnellingsbak een beetje een rauw geluid maakt als hij op temperatuur is. ‘Gelukkig hoor je er met de radio aan niets van. Hij schakelt perfect, dus ik pieker er niet over 'm te vervangen, al ligt er wel eentje klaar “voor het geval dat”. Pluspunten? Ik vind het de mooiste auto die er is, ook qua imago. Je kunt zeggen wat je wilt, maar Duitse auto’s, hoe goed ze ook zijn, krijgen als ze ouder worden voor sommige mensen toch wat ik maar noem “een bepaald imago”. (Red: een vaker gemaakte opmerking) Helemaal als je ermee aan het customizen slaat. Een Volvo 940 Estate blijft statig, hoog op de poten, met strak gesneden horizontale lijnen, stoer! En altijd waterpas hè, dankzij de Nivomats achter! En dan die grote hoekige ruimte achterin. De piano kan straks probleemloos achterin mee naar de overkant, het bejaardentehuis! Ik had trouwens al bijna een Saab 9.5 Estate gekocht, tot ik me realiseerde dat ik het daarin benauwd had. Het rijgedrag bevalt me ook. Ik had vroeger een Renault 16 TX, die reed heerlijk zwevend, zoevend. Ik houd daarvan. Dankzij de verzinkte carrosserie roest hij ook niet of nauwelijks. Samen met de “granieten” Redblock-motor overleeft deze laatste echte Volvo daarmee vele generaties monteurs. Ja, als zo’n 940 je eenmaal in zijn greep heeft…’

De piano kan straks probleemloos achterin mee naar de overkant, het bejaardentehuis!

62 Youngtimer-magazine.nl

VOLVO 700-900 | ERVARINGEN

Naam: Michael Oudman Auto: Volvo S90 3.0 Bouwjaar: 1997

oluit heet de auto die Michael nog niet zo lang in bezit heeft Volvo S90 3.0 Automaat Executive Level 2, een zeldzame verlengde uitvoering. Michael: 'Sinds mijn negentiende rijd ik in 900's. Het comfort, de ruimte, de relatief simpele techniek en de achterwielaandrijving, heerlijke auto’s zijn het. De aanschaf hoeft ook geen enorm gat in je budget te slaan, extra belangrijk toen ik nog studeerde. Ik heb twee 940 Turbo’s gehad en daarna een Lancia Thema V6, een VW Polo G40 en een Peugeot 106 Rallye. Leuk, maar zoals De Dijk zong: “Als ze er niet is, weet een man pas wat hij mist”. Per toeval vond ik toen een met 15 cm verlengde Executive Level 2. Dus met twee losse achterstoelen, apart te verstellen en te verwarmen. De handelaar had ook niet door dat dit iets speciaals was, dat was gunstig voor de prijs. De auto had 330.000 km gereden. Nu, vijf maanden later, staat de teller op 335.000 km. De auto heeft eerder in Aerdenhout gereden en is daar bij dealers in die buurt in onderhoud geweest. Ik zou de vierde eigenaar zijn. Er schijnen in 1997 maar vijf Executives in Nederland verkocht te zijn. Hoeveel daarvan een Level 2 waren, weet ik niet.’ Ehhh Level 2? ‘Ja, een Level 1 heeft een driezits achterbank, die dikker is dan bij de korte S90. Een Level 3 heeft ook twee losse stoelen achterin, maar met een tot achterin doorlopende middenconsole met audio en aircobediening en een koelkast in het skiluik.’ Het vinden van zo’n Executive mag dat een gelukje zijn, de uiterlijke staat van de S90 XXL was dat niet. ‘Overal zag je beschadigingen, er zat een deuk in het rechter achterscherm, het interieur was ranzig, bijna alle dashboardlampjes waren stuk, de airco was lek en hij had ook nog allerlei kleine gebreken. Technisch was hij grotendeels okee. Grotendeels, want de bak sprong in het begin wel eens in het noodloopprogramma, de snelheidsmeter het doet soms niet en de brandstofmeter heeft een eigen wil. Irritant is een geheimzinnige

speling in de voorwielophanging; het lukt maar niet te vinden waar precies,' aldus Michael. 'Het onderhoud gebeurt grotendeels bij Crossroad Motorsport, het bedrijf van Volvo-vriend Jelmar Jongste. Voor onderdelen kom ik al 7 jaar bij Volvo Bangarage in Amstelveen. Ik maak mezelf altijd wijs dat de onderhoudskosten reuze mee vallen… Ik gebruik mijn Volvo dagelijks. Er wacht trouwens ook nog een Citroën CX in de stalling op wat aandacht.’ Over de plus- en minpunten hoeft Michael nauwelijks na te denken. ‘Ik ben onder de indruk van het rijgedrag van de S90, dat beduidend beter is dan bij een 940. Ook het geluidsniveau is lager. Hemels zijn de zijdezacht lopende zescilinder en de comfortabele Aisin Warner viertraps automaat. De relatief simpele techniek maakt de 700 en 900 tot uitstekende auto’s voor beginnende sleutelaars. Wat minder is dat Volvo met de S90 in 1997 een auto verkocht die was ontwikkeld in de late jaren zeventig en vroege jaren tachtig. Neem bijvoorbeeld zo'n ouderwetse dakgoot, die voor veel windgeruis zorgt. De binnenruimte is ook niet optimaal uitgebuit. Toch is dat ook wel weer een deel van de charme. O ja, en vergeet ook het benzineverbruik niet, maar dat neem ik maar op de koop toe.’

Leuk, maar zoals De Dijk zong: “Als ze er niet is, weet een man pas wat hij mist”.

Youngtimer-magazine.nl

Jan Snijder 2.8 V6 Volvo 760 GLE 24V Aut. en S90 3.0 en 1998 Bouwjaar: 1983

Naam: Auto:

en vroege en een late ‘Baksteen’ in handen van dezelfde eigenaar... De eerste, met 156 pk, kocht Jan vijf jaar geleden. De S90 Automatic Limited Edition twee jaar daarvoor. Jan kijkt terug op een inposant Volvo-verleden. Na twaalf jaar in een 245 te hebben gereden, kocht hij in 1992 zijn eerste 740. ‘Die was veel stiller, ruimer en comfortabeler dan zijn voorganger. Er volgden diverse andere en na even “vreemd gaan” met een 850 kwam er toch weer een 945. De zescilinders vond ik het summum, al begon bij de eerste, met een handbak, al snel mijn linkerknie op te spelen vanwege de zware koppeling. Tja, bij 60.000 km per jaar…Tijd voor een automaat. Mijn huidige S90 zag ik in 2005 bij Volvo-dealer Broekhuis in Zeist. Omdat ik toen nog veel reed, heb ik er meteen G-3 LPG-installatie in laten bouwen. Omdat het één van de laatste uit de 9-serie is, leek het me leuk om ook weer een hele vroege 760 te hebben. Na lang zoeken vond Volvoicoon Carlo Schmidt uit Gemert in Duitsland een schitterende 760 van de eerste eigenaar, geboren in 1921, met slechts 46.000 km. Alle documentatie was erbij, inclusief de orderbon. Toen de auto zag heb ik ‘m zonder proefrit ter plekke gekocht. Ik heb er nog maar 6.000 km mee gereden – hij moet wel “nieuw” blijven. De S90 kocht ik met 133.000 km, dat zijn er nu 235.000. Het was eerst een lease-auto. Het onderhoud was compleet gedocumenteerd, anders had ik ‘m niet gekocht. De eigenaren voor mij waren er niet altijd even lief voor geweest. Vanwege de aantoonbare lage kilometerstand nam ik het maar voor lief dat er wat aandachtspunten waren. De prijs was ernaar. Ik heb de remmen vernieuwd, nieuwe schokdempers gemonteerd, niveauregeling op de achteras aangebracht vanwege de grote 100 liter gastank en het onderstel voorzien van nieuwe rubberbussen en reactiestangetjes. In het rijden een wereld van verschil! Verder is er wat cosmetisch werk gedaan. Met ruim een ton extra op de teller, staat de S90 er nu mooier en beter bij dan bij aankoop. Het taxatierapport spreekt van "in excellente nieuwstaat (A-staat), een met zorg gekoesterde automobiel". Ik was stiekem best een beetje trots toen ik dit las…’ Jan vertelt dat de 760 wat problemen

had die kenmerkend zijn voor een auto die lang heeft gestaan. Zo moest het remsysteem gangbaar worden gemaakt en moest al snel de van binnenuit doorgeroeste uitlaat worden vernieuwd. Bij de eerste tankbeurt bleek dat de Y-vormige rubberen verbindingsslang tussen de tweedelige 80 liter-tank zodanig verteerd was dat er al snel een liter of twintig van dat dure sap onder de auto lag te glimmen. Maar daarna was de auto ook perfect: ‘Een kwestie van jaarlijks verse olie en filters, het remsysteem even nalopen en verder rijden maar! De S90 is mijn “daily-driver” en wordt volgens het boekje onderhouden. In ruil daarvoor is het een super betrouwbare trouwe metgezel,’ aldus deze overtuigde ‘Baksteen-enthousiast’, die eraan toevoegt dat hij het reguliere onderhoud al twintig jaar toevertrouwt aan de dealer in Gorinchem. ‘Ze hebben daar nog monteurs die met veel liefde en kennis aan deze oudere Volvo’s werken. Carlo Schmidt is mijn steun en toeverlaat voor het opknappen en opwaarderen. Hij heeft een grote voorraad onderdelen specifiek voor de 7- en 9-serie. Hij matst mij vaak met goede gebruikte spullen waarmee ik vooral mijn S90 regelmatig weer opwaardeer. Zo blijven de kosten toch nog binnen de perken. Gangbare onderdelen vind je vaak nog

Het is een perfecte reisauto. Zelfs na 1.300 km stap je er nog fris uit!

64 Youngtimer-magazine.nl

VOLVO 700-900 | ERVARINGEN

via de dealer. Minder alledaagse zaken zoals interieurdelen en dergelijke zijn moeilijker. Daarom zijn mensen en bedrijven als Carlo Schmidt hun gewicht in goud waard om onze auto’s betaalbaar rijdend te kunnen houden.’ De 760 is, ondanks de Dinitrolkuur na aankoop, puur een hobbyauto voor het ‘mooie seizoen’,. De S90 maakt de meeste winterkilometers. Jan: ‘Het is een perfecte reisauto. Zelfs na 1.300 km stap je er nog fris uit! Kleinere dingen vragen wel regelmatig aandacht, dat zou je een minpuntje kunnen noemen, maar de techniek bleek tot op heden onverwoestbaar. En de 760? Ja die is wat ouder en heeft een minder verfijnd onderstel. Hij is ook vrij dorstig, zeker naar huidige

normen. Maar ik rijd al 20 jaar onafgebroken met de 7- en 9-serie en kan me mijn automobiele leven niet zonder voorstellen. In die tijd heb ik in ruim 700.000 kilometers afgelegd. En nog steeds stap ik er met even veel plezier in als 20 jaar geleden. Als je er goed voor zorgt kun je er tot in de eeuwigheid mee rijden en overleven ze je met gemak. Zeker sinds Volvo in 1988 de carrosserieën ging verzinken, zijn deze bijna onverwoestbaar en nauwelijks gevoelig voor roest. En dan die geweldige stoelen, uniek voor af fabriek gemonteerd meubilair. Ik moet bij deze "vierkante" auto's altijd een beetje denken aan die Friese jeneverfabrikant: Vierkant in de fles, rond op de tong. Een smakelijk recept dus!’

lligen

Tijs van Mu Naam: d Volvo 960 Oxfor Auto: Bouwjaar: 1996

ls het op jaren aankomt heeft Tijs van Mulligen niet zoveel 900-ervaring; hij heeft zijn 960 in Oxford-uitvoering pas sinds juli 2011. Kijken we echter naar de kilometers, verandert dat meteen. De zescilinder had bij aanschaf 178.500 km gereden, daar is in anderhalf jaar ruim 90.000 km bij gekomen. Tijs: ‘Nadat mijn dienstverband geëindigd was, bleef ik als ZZP’er hetzelfde werk doen: trainingsacteur in trainingen door het hele land. Ik zocht een comfortabele auto die veel kilometers aankon. Deze auto werd particulier aangeboden op Speurders. Hij had een relatief lage km stand en reed op LPG3, ideaal voor het doel waarvoor ik ‘m nodig had. Ik kocht de auto zoals gezegd met bijna 180.000 km, in Volvo kringen heet dat “net ingereden”. De vorige eigenaar had ‘m in 2008 met 55.000 km gekocht, dat is natuurlijk helemaal bijzonder. Omdat hij wist dat hij veel zou gaan rijden, was hij ook degene die er een gasinstallatie in heeft laten zetten. Hij liet het onderhoud bij de dealer doen. Niet zo gek dus dat de auto technisch in zeer goede staat verkeerde. De olie moest worden ververst en de remmen vroegen aandacht. In eerste instantie vanwege kromme schijven, maar er liet ook nog een handremsegment los. Dat brak door de trommel heen en beschadigde de remklauw. Afgezien van een wiellager linksvoor heb ik geen verdere problemen gehad, daar mag je niks van zeggen gezien

de ruim 90.000 km die ik ermee heb gereden. Toen ik de auto kocht, zag hij er mooi uit en dat moet ook vooral zo blijven!’ Tijs vertelt dat hij het eenvoudiger onderhoud, zoals remmen, olie en filters zelf doet. Meer expertise vragende werkzaamheden, zoals het vervangen van de distributieriem, besteedt hij uit aan de Groninger Volvo-specialist Kiers. ‘De onderhoudskosten zijn tot nu toe goed te doen. Ik schat tussen de 1.500 en 1.750 euro over 90.000 km. Brandstof is de grootste kostenpost. De auto loopt 1 op 7,8 en LPG wordt maar duurder en duurder!’ De 960 wordt zowel privé als zakelijk ingezet, soms wel 400 km per dag.’ Als sterke punten noemt de Volvoenthousiast de wegligging, het stuurgedrag, het comfort en de stoelen. Minder is hij te spreken over het schakelen, dat om een rustige hand vraag. Ook vindt hij het toerental bij snelwegtempo wat hoog: dat is bij 120 km/u 3.100 tpm, 200 tot 300 toeren lager zou al een stuk relaxter zijn.

De onderhoudskosten zijn tot nu toe goed te doen. Ik schat tussen de 1.500 en 1.750 euro over 90.000 km.

Youngtimer-magazine.nl

Naam: Arthur Vaanhold Auto: Volvo 780 Bouwjaar: 1990

a een lange reeks van Volvo’s 245, 745, 945, V90 en ook nog 1800E/ES en XC70 mocht volgens Arthur Vaanhold een 780 in het rijtje niet ontbreken. ‘Een vriend had er al eentje en ik was op zoek naar een motor voor een matige 780 die ik op het oog had. De aanbieder van zo’n motor had ook enkele 780’s in de verkoop. Toen was het snel bekeken. Toch ben ik ‘m pas na een tijdje ècht gaan waarderen vanwege de combinatie van schoonheid en luxe. Hij is van 1990, van de in totaal 8.518 780’s is dit een van de 165 exemplaren met de 200 pk B 204 GT 16V motor. Die is voornamelijk in Italië geleverd, waar motoren groter dan twee liter nog niet zo lang geleden fiscaal nogal stevig werden aangepakt. Ik kocht de auto in 2006 met 238.000 km op de teller, onlangs zag ik de 300.000 voorbij komen. Arthur vertelt dat de eerste eigenaar een arts was uit Riva, aan het Gardameer. ‘Een verzamelaar haalde hem eind 2004 naar Nederland en van hem heb ik ‘m gekocht. Alle boekjes en rekeningen zaten er bij en op twee vandalismekrassen op de deuren na was hij in prachtige staat. Technisch was het niet allemaal koek en ei. Zo brak de distributieriem voortijdig, het ding bleek niet origineelVolvo te zijn. Dat resulteerde in elf kromme kleppen. Ik heb zelf het sleutelwerk gedaan, maar het bleef een dure grap. Later brak de kunststof keerrol van de balansasriem en kwam tussen de distributie: dit keer acht kromme inlaatkleppen. Weer een koprevisie… Volvo leverde de keerrollen trouwens later van staal. Ik zou iedereen

dan ook willen aanraden bij deze motoren niets aan het toeval over te laten en originele onderdelen te gebruiken. Verder zijn er, afgezien van een overdriverevisie, geen bijzondere dingen gebeurd. Het onderhoud doe ik voor een deel zelf en deels bij Pieter van der Ligt in Heijen,’ aldus Arthur, die verder heeft ervaren dat technische delen goed te krijgen zijn bij onder meer de Volvodealer, maar specifieke 780-delen vaak niet meer leverbaar zijn en erg moeilijk te vinden. ‘Kortgeleden was er in heel Nederland nog één bedrijf dat nog één nieuwe voorruit had. De Volvo-dealer vond er verder nog eentje, en dan ook letterlijk één Zwitserland. Kortom, zuinig op zijn!’ Arthur rijdt zijn 780 zakelijk en heeft voor gezinsgebruik een andere auto. ‘Wel heb ik nadat ik mijn V90 had verkocht de afneembare trekhaak overgezet om met het aanhangertje naar de vuilstort te kunnen rijden. Geen gezicht, maar je moet soms compromissen sluiten… Een pluspunt vind ik de mooie lijn: prachtig Italiaans design uit de late jaren tachtig. Iedere keer met een glimlach instappen! Daarnaast is hij snel, betrouwbaar en luxueus. ABS, airbags, airco, het zit er allemaal op. De overdrive vind ik wat minder, die is toch wel tamelijk ouderwets…’

Van de in totaal 9.086 780’s is dit een van de 165 exemplaren met de 200 pk B 204 GT 16V motor

66 Youngtimer-magazine.nl

VOLVO 700-900 | ERVARINGEN

Naam: Lieme Huib Osinga Auto: 740 GL Aut. Bouwjaar: 1987

it Lieme Huib Ozinga's kleine Volvocollectie kozen we een 114pk 740 GL met B230K motor die op 26 november 1986 voor het eerst werd gekentekend en in 1995 bij een Volvo dealer te koop stond. Lieme ruilde er een 240 op in, die trager was, minder comfortabel en ook meer benzine verbruikte: 1 op 8,5 tegenover 1 op 11 bij zijn modernere nazaat. De 'baksteen' was ook pittiger, ideaal als je van plan bent om regelmatig in de bergen te gaan rijden. Lieme Huib: 'Tijdens de proefrit vielen ons de kleine gaatjes aan de boven- en onderzijden van de achterramen op. Geen idee waar die voor hadden gediend. Later kwam ik erachter dat de het een volgauto was geweest; een begrafenisondernemer had bij de dealer negen van deze auto's ingeruild! Die gaatjes dienden om er gordijntjes in vast te zetten... Die vroegere functie verklaarde ook de geringe kilometerstand: 53.000, de auto had dus sinds 1986 gemiddeld minder dan 6.000 km per jaar gereden! Nu staat de teller op 437.000 km. Ga je uit van gemiddeld 70 km per uur, hebben we dus 5.500 uur in de auto doorgebracht. En dan ga je een 740 GL sedan waarderen! Een week na aankoop reden we trots naar mijn ouders. Zij reden toen in een hele mooie Renault 25 TXE. Een fijne luxe auto, maar er was wel altijd wel wát mee. Mijn vader vond onze robuuste 740GL erg mooi. “Als je nog eens zo’n voordeeltje hebt, meld dat dan aan mij...” Nou, ik wist nog acht van die voordeeltjes te staan... Een week later ruilde hij zijn Renault 25 in voor een zelfde type auto als die van mij, met een kenteken met één nummer verschil!' Lieme Huib vertelt dat de auto bij aankoop in prachtige staat verkeerde. 'Om de 6.000 km. een grote onderhoudsbeurt, geen deukjes of krassen, altijd perfect gepoetst en met een heel mooi interieur. De auto is 'de eerste elf jaar als dagelijks vervoermid-

del gebruikt. Sinds 2006 rijden we in de Volvo 740 2.0 16v Turbo Estate. Daarnaast is er voor de zomer een fraaie donkerblauwe Volvo 780 Coupé 2.8 V6. De sedan was altijd heel betrouwbaar, zij het met één minpuntje: de Pierburg carburateur. Van het ene op andere moment houdt hij er mee op. Om die reden staat de auto nu geschorst tot ik tijd heb om er mee aan de gang te gaan. Ik hoop ’m begin 2013 weer rijdend te krijgen door er een ander type carburateur van een 240 op te plaatsen. Volvo specialisten Bram en Albert in Woudenberg hebben enorm veel praktisch verstand van deze Volvo’s en modellen van de 200-reeks. Olie verversen, eenvoudige elektrische storingen en wielen wisselen, doe ik zelf, maar verder roep ik al gauw de hulp van deze vriendelijke en klantgerichte deskundigen in.' Lieme Huib heeft aan de wieg gestaan van de Volvo 700 Vereniging. 'In november 1996 heeft mijn enthousiasme voor dit autotype geleid tot het oprichten van deze club. Ik ben de eerste secretaris geweest. Inmiddels zijn er meer dan 600 leden kent met een Volvo uit de 700 of 900 serie.' Dus, liefhebbers, kijk vooral eens op www. volvo700vereniging.nl. 'Een leuke gebeurtenis was trouwens het gebruik van de 740 als trouwauto in 1996. Vrienden van ons gingen trouwen en wilden graag een Volvo Amazon gebruiken. Die bleek het helaas een dag voor de bruiloft te laten afweten. Zodoende heb ik mijn zilvergrijze 740 sedan beschikbaar gesteld. De rouwauto werd omgetoverd tot trouwauto!' Wederom hebben we iemand getroffen die verslingerd is aan deze Volvo's en dus even diep moet nadenken om een nadeel te vinden, maar de voordelen des te sneller weet te noemen. 'Op de carburateur na is het een storingsvrije auto die plezierig en onthaastend rijdt. Hij ziet er perfect uit en is inmiddels een niet meer zo vaak geziene verschijning in ons verkeersbeeld. Ik weet zeker dat hij bij veel mensen een glimlach op het gezicht tovert!

Een begrafenisondernemer had bij de dealer negen van deze auto's ingeruild!

Youngtimer-magazine.nl

NIEUWE 'KLASSIEKERS' VALLEN MEESTAL FLINK DOOR DE MAND

Namaak met bijsmaak WAT BEZIELT ZE TOCH, DE MENSEN DIE IN EEN AUTO WILLEN RIJDEN MET EEN (ENIGSZINS) VOOROORLOGSE UITSTRALING, MAAR DAN WEL MET MIN OF MEER MODERNE TECHNIEK EN ANDERE ONDERDELEN VAN EIGENTIJDSE AUTO’S. IS HET OMDAT ZO’N AUTO MINDER ONDERHOUD VERGT EN NIET ZO KWETSBAAR IS? HOE DAN OOK, IN DE JAREN TACHTIG SCHIETEN DE FABRIKANTEN – MEESTAL FABRIKANTJES – VAN DIT SOORT AUTO'S ALS DE BEKENDE PADDESTOELEN UIT DE GROND IS HET AANTAL NEP-KLASSIEKERS NIET MEER OP DE VINGERS VAN TWEE HANDEN TE TELLEN. WE ZOCHTEN ER ACHT UIT, VAN 'DIE MAG ZO OP DE OPRIT' TOT 'KITSCHERIGER VIND JE HET ALLEEN IN DE KERSTBOOM'. Desande Herkomst: Nederland, gebouwd in Engeland. Achtergrond: de in Hulst (Zeeuws Vlaanderen) actieve Belgische textielhandelaar Denny Vandezande vat eind jaren zeventig het plan op 's werelds beste auto te gaan bouwen en graait daarvoor in de onderdelenkasten van autofabrikanten die niet de beste van de wereld zijn. Zo herken je het zitgedeelte van een MG Midget, zodat de Vandezande er in ieder geval in is geslaagd iets groots te bouwen met een minimale ruimte. Groot met een minimaal vermogen is de 135 pk 4,9 liter Ford V8. Hoeveel gemaakt? Vermoedelijk 19, misschien 20. Happy end? Ooit van Vandezande gehoord? Nou dan. Rond 1985 is het geld op. Bij daglicht over straat? Het kan nog net.

Excalibur Grand Limousine Herkomst: Verenigde Staten. Achtergrond: in 1964 bouwt Brooks Stevens (1912-1995) zijn eerste Excalibur, geïnspireerd op de Mercedes-Benz SSK uit 1927. Het is een ruige, pure sportwagen, maar dat duurt niet lang, want latere modellen gaan met het modeljaar meer op het automobiele equivalent van Dolly Parton lijken. Er ontstaat een complete modellenreeks die in Hollywood en bij 'nieuwe rijken ' gretig aftrek vindt. Verhuurders van trouwauto's zijn er ook gek op, voor 'de mooiste dag van je leven'. Tja... Hoeveel gemaakt? Zo'n 3.500 stuks, altijd met US-techniek. Happy end? Ach, wat heet... In 1997 is het zover. Bij daglicht over straat? Met Dolly Parton?

Suncar Arpège

TEKST: GERT TE LINTELO – FOTO'S: DIV. BRONNEN

MP Lafer Herkomst: Brazilië. Achtergrond: meubelfabrikant Percefal Lafer bouwt in 1974 zijn eerste op een klassieke MG TF geïnspireerde tweezitter. Onderstel en techniek van de Braziliaanse Kever. Naast echt klassiek ogende modellen (MP) worden ook varianten gebouwd met een onvervalste plastic-fantastic look (TI), zoals afgebeeld. Er zijn ongeveer 1.000 MP's geëxporteerd, ook naar Europa. Voor de RDW heet zo'n ding VW Kever. Hoeveel gemaakt? Zo'n 4.300. Happy end? Niet echt, meer rustig sterven. Bij daglicht over straat? Jawel,maar uit de buurt blijven van autokenners.

68 Youngtimer-magazine.nl

Herkomst: Frankrijk. Achtergrond: in Frankrijk was het vinden van een sloop Renault 5 in de jaren tachtig geen probleem. Met de basis en andere onderdelen kon je leuke dingen doen, zoals het bouwen van nostalgisch ogende Suncar Arpège. Met 421 cm is-ie dik 70 cm langer dan de basisauto, maar zitten doe je met z'n tweetjes ongeveer boven de achteras. Na twee jaar sneuvelt de naam Arpège, de bouw gaat nog even door. Hoeveel gemaakt? Ongeveer 160. Happy end? In 1986 en minder happy dan de makers ooit hoopten. Bij daglicht over straat? Het kan erger. Véél erger.

NOSTALGISCHE TREKJES | STANDPUNT

Panther Lima en Kallista Herkomst: Groot-Brittannië. Achtergrond: een van de eerste retrosportwagens, ontwikkeld door Robert Jankel. Debuut 1976 met kunststof carrosserie. Vauxhalltechniek met 2.3 viercilinder. Zitgedeelte van MG Midget, lekker knus dus, maar niet rolstoelvriendelijk. Vanaf 1982 als Kallista met 1.6 Ford vier-in-lijn of 2.8 of 2.9 V6, naar keuze met automaat of handbak. Uiteindelijk gaat dat door tot in 1990. Hoeveel gemaakt: Lima 879, Kallista 1773, Ssang Yong Kallista 78. Happy end? Shockerend, in 1992 gaat de Ssang Yong Motor Co het proberen. Bij daglicht over straat? Met Lima (foto onder) alleen zonder die zwarte sneeuwschuiver.

Kanzler

CMC Classic Tiffany

Herkomst: Verenigde Staten. Achtergrond: voormalig Ford-ontwerper Emil Kanzler maakt in 1979 een nachtmerrie waar met de Kanzler Coupé. De bouw besteedt hij uit aan het Californische Newport Coachworks. De Opel GT-kern biedt plaats aan twee personen. Bij een lengte van 526 cm blijft er dan nog genoeg ruimte voor veel barok plaatwerk en Mercury-techniek. Pianist Liberace had deze grijze. Excentrieke man. Hoeveel gemaakt? Twee... Tweehonderd verwacht. Happy end? Snelle dood door overkill aan retro-aanbod. Bij daglicht over straat? Ja, in de carnavalsoptocht.

Herkomst: Verenigde Staten. Achtergrond: in de jaren zeventig bouwt CMC retrosportwagens op Kever-basis. In het midden van de eighties moet het maar eens een serieuze auto worden. Aldus ontstaat de Classic Tiffany, een merkwaardig brouwsel met zowel klassieke elementen als een modern middendeel, dat alles op basis van de Mercury Cougar. Volgens de fabrikant moet het ding met zijn 152 pk 190 km/u kunnen halen. Hoeveel gemaakt? 400 tot 600, er wordt nog over geruzied. Happy end? Rond 1994, met veel rechtszaken, dus... Bij daglicht over straat? 'Aart, luister es, zin in een leuk klusje?'

GFG Elisar Herkomst: Duitsland. Achtergrond: in Gronau-Epe, niet ver van Enschede, bouwt de firma Turbo Technik Gerhard Feldevert en Co een beeldschone roadster die is geïnspireerd op de MercedesBenz 500K uit de jaren dertig, waarbij gebruik wordt gemaakt van techniek van een eigentijdse 280E, een eigenbouw chassis en een carrosserie uit kunststof en carbonfiber. De bouwkwaliteit, afwerking en materialen zijn uitstekend. Hoeveel gemaakt? Minimaal 16. Happy end? Een veel te dure laatste adem, in 1989. Bij daglicht over straat? Mag het nu meteen?

Youngtimer-magazine.nl

0HHU LQIRUPDWLH RYHU GH]H HQ DQGHUH URHVWRUDWLH URHVWRUDWLH SURGXFWHQ SURGXFWHQ YLQGW X RS RQ]H ZHEVLWH YLQGW X RS RQ]H ZHEVLWH ::: 5867%867(5 1/

:LOWRQVWUDDW .: 9HHQHQGDDO

:LQNHO JHRSHQG RS ZHUNGDJHQ YDQ WRW XXU ]DWHUGDJV YDQ WRW XXU 3ULMVZLM]LJLQJHQ HQ W\SHIRXWHQ YRRUEHKRXGHQ 3ULM]HQ LQFO %7: XXU 3ULMVZLM]LJLQJHQ HQ W\SHIRXWHQ YRRUEHKRXGHQ 3ULM]HQ LQFO %7:

*HUHHGVFKDSVNDUUHQ

5XVWEXVWHU LV XZ JHUHHGVFKDSSHQOHYHUDQFLHU ELM XLWVWHN 2QV DVVRUWLPHQW RPYDW ]RZHO ORV JHUHHGVFKDS VHWMHV NRIIHUV DOV FRPSOHHW LQJHULFKWH JHUHHGVFKDSVNDUUHQ =LH RRN RQ]H DSDUWH ZHEVLWHV GRSSHQGRRV QO HQ JHUHHG VFKDSVNDU QO VFKDSVNDU QO

2Q]H ZLQNHO

/DVDSSDUDWXXU

/DVZHUN DDQ XZ DXWR GRHW X KHW JHPDNNHOLMNVW PHW HHQ 0,* 0$* &2 ODVDSSDUDDW 5XVW EXVWHU OHYHUW ODVDSSDUDWHQ YDQ YHUVFKLOOHQGH PHUNHQ ZDDURQGHU &HERUD /LQFROQ /RUFK HQ ,06 2RN YLQGW X ELM RQV DOOH EHQRGLJGH DFFHV VRLUHV HQ RQGHUVWHXQHQ ZLM X PHW UDDG HQ GDDG ]LH RRN 5XVWEXVWHU $FDGHP\

$& 7,(35,-6 %HQVRQ 7,(35,-6 %HQVRQ *HUHHGVFKDSVNDU *HUHHGVFKDSVNDU ½ ODGHQ LQFO GHOLJH VHW (92 (92 ½ ODGHQ LQFO GHOLJH VHW ½ ODGHQ LQFO GHOLJH VHW $FWLHSULM]HQ DOOHHQ JHOGLJ ELM ]HOI DIKDOHQ 5XVWEXVWHU LV HHQ ELM]RQGHUH JHUHHGVFKDS

SHQ SHQ HQ DXWRPDWHULDOHQZLQNHO +HW EHJRQ DOV HHQ XLW GH KDQG JHORSHQ KREE\ JHwQVSLUHHUG GRRU KHW WKHPD ¶URHVW· 'H ZLQNHO ZRUGW EHPDQG GRRU SURIHVVLRQHOH KREE\LVWHQ (HQ EH]RHNMH DDQ RQ]H YHUQLHXZGH VKRS LV DOWLMG OHXN HQ OHHU]DDP 8 NXQW YHHO YDQ GH JHWRRQ &HERUD &HERUD GH JHUHHGVFKDSSHQ LQ RQ]H GHPR GH JHUHHGVFKDSSHQ LQ RQ]H GHPR ZHUNSODDWV 5HYROXWLRQ &RPEL JDVORRV ]HOI XLWSUREHUHQ (UYDUHQ PHGHZHUNHUV EHDQW 5HYROXWLRQ &RPEL FRPSOHHW / ZRRUGHQ JDDUQH DO XZ URHVWRUDWLH ZRRUGHQ JDDUQH DO XZ URHVWRUDWLH YUDJHQ YUDJHQ (92 9 FRPSOHHW /

.UDIWZHUN .UDIWZHUN ODGHQ LQFO GHOLJH VHW ODGHQ LQFO GHOLJH VHW ODGHQ LQFO GHOLJH VHW ODGHQ LQFO GHOLJH VHW

7HQJ 7HQJ 7RROV 7RROV ODGHQ LQFO GHOLJH VHW 0HJD0DVWHU LQFO GHOLJH VHW )HUD[ EODXZ ODGHQ GHOLJ )HUD[ 0DQQHVPDQQ 0DQQHVPDQQ ODGHQ GHOLJ

½ ½ ½ ½

2Q]H ZHEVLWHV ::: 5867%867(5 1/ ::: *(5(('6&+$36.$5 1/ ::: '233(1'226 1/ 3ODDWZHUNHQ

½ ½ ½ (92 9 FRPSOHHW / ½ 2SHQLQJVWLMGHQ 5XVWEXVWHU LV RS ZHUNGDJHQ JHRSHQG YDQ WRW (92 9 FRPSOHHW / ½ /LQFROQ (OHFWULF 6PLWZHOG XXU HQ RS ]DWHUGDJ YDQ WRW XXU /LQFROQ (OHFWULF 6PLWZHOG ½ %RYHQGLHQ NXQQHQ ZLM YULMZHO DOOHV YHU]HQGHQ 8 3RZHUWHF & FRPSOHHW / NXQW EHVWHOOLQJHQ GRRUJHYHQ PHW EHKXOS YDQ GH /RUFK ½ ZHEVLWHV SHU WHOHIRRQ H PDLO RI ID[ .LMN RS RQ]H /RUFK 0 3UR FRPSOHHW / /RUFK 0 3UR &X6L FRPSOHHW ½ ZHEVLWHV RI EHO YRRU LQIRUPDWLH /RUFK 0 3UR FRPSOHHW / ½ $QWL 5RHVW 7LJ ODVVHQ ZRUGW YDDN WRHJHSDVW ELM KHW ERXZHQ YDQ 7LJ ODVVHQ 8Z URHVWRUDWLH LV QLHW FRPSOHHW ]RQGHU FRQVHUYH IUDPHV PRWRUILHWVHQ HQ KHW ODVVHQ YDQ 596 RI ULQJ PHW HHQ DQWL URHVWPLGGHO ,Q RQ]H ZLQNHO HQ DOXPLQLXP 2RN GDDUYRRU EHQW X ELM 5XVWEXVWHU DDQ ZHEVKRS YLQGW X GLYHUVH SURGXFWHQ YDQ RQGHU PHHU KHW MXLVWH DGUHV .LMN RS GH ZHEVLWH RI EHO RQV &DSURWHFK )HUWDQ HQ 5XVW\FR +LHURQGHU YLQGW X YRRU PHHU LQIRUPDWLH HHQ VHOHFWLH YDQ GH PHHVW JHEUXLNWH PLGGHOHQ .LMN RS RQ]H ZHEVLWH ::: 5867%867(5 1/ YRRU &DSURWHFK &DSURWHFK $QWLURHVW $QWLURHVW ½ PHHU WHFKQLVFKH JHJHYHQV YDQ GH ODVDSSDUD 5; VSXLWEXV PO ½ WHQ PDDU RRN YRRU ODVJHUHHGVFKDSSHQ ODV 5; VSXLWEXV PO ½ KHOPHQ ODVGUDDG HWF HWF 5; EXV OLWHU KHOPHQ ODVGUDDG HWF HWF ½ 5; EXV OLWHU ::: '233(1'226 1/ ½ 5; EXV OLWHU =ZDUW .UDIWZHUN GRSSHQVHWV LQFOXVLHI UDWHOV .UDIWZHUN GRSSHQVHWV LQFOXVLHI UDWHOV )HUWDQ )HUWDQ ½ µ GRSSHQGRRV GHOLJ ½ 5RHVWRSORVVHU / ½ µ GRSSHQGRRV GHOLJ ½ 5RHVWRSORVVHU / ½ µ GRSSHQGRRV GHOLJ ½ +ROOHUXLPWH ZDV VSXLWEXV ½ µ GRSSHQGRRV GHOLJ ½ +ROOHUXLPWH ZDV EXV OLWHU ½ µ µ GHOLJ ½ 6WHHQVODJFRDWLQJ VSXLWEXV ½ µ µ GHOLJ ½ 6WHHQVODJFRDWLQJ EXV OLWHU *HUHHGVFKDSVNRIIHU GHOLJ ½ 3RHWVHQ *HUHHGVFKDSVNRIIHU GHOLJ ½ 5RHVWSUHYHQWLH EHJLQW ELM JRHG JHSRHWVWH ODN 'H]H ZHUNW QDPHOLMN YRFKWDIVWRWHQG HQ YRRUNRPW URHVW YRUPLQJ RQGHU GH ODN 5XVWEXVWHU OHYHUW R D SUR GXFWHQ YDQ &RPPDQGDQW &RPPDQGDQW VSHFLDDO YRRU GRIIH HQ YHUZHHUGH ODNNHQ 9DOPD 9DOPD 7XUWOH :D[ 9DOPD 7XUWOH :D[ HQ ([FDOLEXU 7XUWOH :D[ ([FDOLEXU ([FDOLEXU

2RN YRRU KHW EHWHUH SODDWZHUNHQ OHYHUW 5XVWEXVWHU GH QRGLJH PDWHULDOHQ YDULsUHQG YDQ EODQNH DXWR SODDW WRW JHDYDQFHHUGH PDFKLQHV ]RDOV HHQ NULPS VWUHNDSSDUDDW RI (QJHOV ZLHO ½ 8LWGHXNVHW KDPHUV WDVVHQ ½ 8LWGHXNKDPHU NULPSKDPHU ½ =HWEDQN FP ½ .ULPS VWUHNDSSDUDDW

5XVWEXVWHU $FDGHP\

9RRU ]RZHO GH EHJLQQHU DOV GH SURIHVVLRQDO ELHGW 5XVWEXVWHU RSOHLGLQJHQ RSOHLGLQJHQ HQ LQIRUPDWLH LQIRUPDWLH 3UDNWLVFKH ZRUNVKRSV OHHU]DPH ERHNHQ HQ RQGHUKRXGHQGH GYG·V 2S RQ]H ZHEVLWH YLQGW X PHHU LQIRUPDWLH RYHU GH]H SURGXFWHQ HQ GLHQVWHQ

:RUNVKRSV :RUNVKRSV $XWRSODDW /DVVHQ GDJ 7,* /DVVHQ GDJ 0DVWHU&ODVV 3ODDWZHUNHQ GDJ %RHNHQ %RHNHQ 6WDS YRRU 6WDS 0,* 0$* ODVVHQ 6WDS YRRU 6WDS 7,* ODVVHQ 6WDS YRRU 6WDS 3ODDWZHUNHQ 8Z $XWR 2QGHUKRXG HQ 7HFKQLHN 'YG·V 'YG·V $ &DU LV 5HERUQ ( W\SH $ &DU LV %RUQ &REUD UHSOLFD $ 5DFLQJ &DU LV %RUQ $ [ LV %RUQ /DQGURYHU $Q 0* LV %RUQ GXEEHO '9' $ %LNH LV %RUQ +DUOH\ 'DYLGVRQ $ %LNH LV %RUQ 7ULXPSK

½ ½ ½ ½ ½ ½ ½ ½ ½ ½ ½ ½ ½ ½

*DUDJHNULNNHQ *DUDJHNULNNHQ 6WDQGDDUG FP WRQ ([WUD ]ZDDU FP WRQ 9HUODDJG FP WRQ

½ ½ ½

*DUDJHNULNNHQ 6WHXQHQ

$OOH NULNNHQ LQFOXVLHI UXEEHU EHVFKHUPGRS ½ 6HW DVVWHXQHQ FP WRQ 6HW DVVWHXQHQ ½ 6HW DVVWHXQHQ FP WRQ 6HW DVVWHXQHQ ½ .ULN VHW VWHXQHQ VWG FP .ULN VHW VWHXQHQ ½ .ULN VHW VWHXQHQ VWG FP .ULN VHW VWHXQHQ ½ /LJPDW PHW ZLHOHQ /LJPDW 2QGHU GH DXWR VHW EHVWDDQGH XLW HHQ NULN WRQ VHWV DVVWHXQHQ FP HQ HHQ OLJPDW LQ ppQ NRRS ½

$FFX 2QGHUKRXG

'H DFFX YDQ XZ ROGWLPHU FDUDYDQ RI ERRW NXQW X LQ SHUIHFWH FRQGLWLH KRXGHQ PHW EHKXOS YDQ GH SURIHVVLRQHOH HQ XLWHUVW EHWURXZEDUH &7(. DFFXOD &7(. DFFXOD GHUV HQ FRQGLWLRQHUV FRQGLWLRQHUV 5XVWEXVWHU KHHIW HHQ &7(. YRRU HONH WRHSDVVLQJ LQ YRRUUDDG ½ ;& 9ROW $PSqUH ;& ½ ;6 9ROW $PSqUH ;6 ½ 0;6 9ROW $PSqUH 0;6 ½ 0;6 9ROW $PSqUH 0;6 ½ 0;6 9ROW $PSqUH 0;6 ½ 0;7 9ROW $PSqUH 0;7 ½ 0;7 9ROW $PSqUH 0;7

OLIE AUTOMATISCHE TRANSMISSIE GAAT BESLIST NIET ONBEPERKT MEE

ALS WE SOMMIGE AUTOFABRIKANTEN UIT DE YOUNGTIMERTIJD MOGEN GELOVEN, HOEFT DE OLIE VAN EEN AUTOMATISCHE VERSNELLINGSBAK NÓÓIT TE WORDEN VERVERST. EEN NOGAL OPTIMISTISCHE VISIE DIE AL HEEL WAT AUTOMATEN EEN VROEGTIJDIG EINDE HEEFT BEZORGD, WANT DEZE OLIE VERVUILT WEL DEGELIJK. AFTAPPEN EN OPNIEUW VULLEN VAN DE BAK IS NIET AFDOENDE, HOREN WE VAN PETER ANGENENT VAN TUNEX AUTOMOTIVE IN ’S HEERENBERG. HET COMPLETE SYSTEEM MOET WORDEN GEREINIGD EN VAN VERSE OLIE VOORZIEN, MAAR DAN HEB JE ER OOK EEN HELE TIJD GEEN OMKIJKEN MEER NAAR.

‘D

TEKST: GERT TE LINTELO – FOTO’S: DIV. BRONNEN

e laatste tijd komt men er weer op terug,’ vertelt Angenent, ‘maar jarenlang was er bij veel auto’s in onderhoudsschema’s niks terug te vinden van periodiek olie verversen bij automatische versnellingsbakken. Soms werd zelfs uitdrukkelijk vermeld dat het niet nodig was. Olieleveranciers en ook technici weten wel beter. Dan kun je natuurlijk zeggen dat die oliemerken graag olie willen verkopen, maar dat is te kort door de bocht. Stel je voor, die olie doet vele jaren zijn werk, komt op bedrijfstemperatuur, koelt weer af, er heeft slijtage plaats, er lossen misschien deeltjes van pakkingen of andere materialen in op. Die olie kan onmogelijk eeuwig blijven zoals-ie erin is gekomen in de fabriek. Doe je er niks aan, komt er gegarandeerd een moment waarop je gaat merken dat de bak niet meer werkt zoals het hoort. Misschien voel je trillingen, hij schakelt niet meer lekker, er treden onverklaarbare schommelingen in het motortoerental op, er kan van alles mis gaan,’ aldus Peter, die er aan toevoegt dat het in feite te laat is als je wacht tot de bak niet meer doet wat je van ‘m verwacht. ‘Gelukkig blijkt de schade vaak nog mee te vallen. Als we dan het hele systeem hebben gespoeld en van verse olie voorzien, blijken de storingen vaak te zijn verdwenen en kennen mensen hun eigen auto niet meer terug. Onlangs hadden we hier een Saab die niet meer achteruit wilde. Met nieuwe olie was het probleem compleet verholpen! Maar soms heeft men écht veel te lang gewacht. Als je ziet wat voor een modderig drab er soms in een bak zit… En dan heb ik het nog niet eens over ijzervijlsel of stukjes metaal. Dat is niet zo’n fijne boodschap voor de eigenaar van de auto. Ook al schakelt de bak dan met verse olie erin weer beter, je weet dan toch dat er sprake is van vergevorderde slijtage.’ Peter laat zien dat de olie in een automaat mooi helderrood van kleur moet zijn. ‘Is dat niet meer het geval, moet je het hele systeem reinigen en van verse olie voorzien. Tevens moet je het filter ver-

1 Je staat er niet bij stil wanneer je automaat nog goed werkt, maar zou het niet eens tijd worden voor een spoelbeurt en verse olie? 2 Het hele proces is een kwestie van hooguit enkele uren en kan hoge onkosten voorkomen. 3 Automatische transmissieolie moet helder rood zijn. Dat is het drabje links allang niet meer... 2

AUTOMAAT SPOELEN | TECHNIEK

vangen. Wij gebruiken zelf de Duitse Eckhart-methode, in mijn ogen is dat het beste systeem dat er momenteel is. Je ziet het in Nederland nog niet zo veel, maar het werkt echt “Deutsch gründlich”, het verwijdert echt alle oude olie.’ ‘Als de aftappunten en het filter goed bereikbaar zijn is het spoelen – je hoort ook wel de benaming flushen – niet zo moeilijk, maar we krijgen hier ook auto’s waarbij je meer werk hebt, bijvoorbeeld omdat de uitlaat of een hitteschild in de weg zit. Vierwielaandrijvers kosten meestal ook meer tijd omdat er van alles in de weg zit als je bij de automaat wilt komen. Het eigenlijke spoelen begint met het aftappen van een halve liter olie om plek vrij te maken voor een halve liter reinigingsmiddel. Dan laten we de auto een half uur lopen op de rollenbank om de wegsituatie te simuleren. Je zou ook een half uur kunnen rijden, maar we hebben hier die bank toch. Daarna sluiten we het Eckhart-systeem aan. Dat reinigt de bak en vervangt de oude olie compleet door verse olie. Er gaat heel wat meer in dan de vier liter die veel mensen vaak in gedachte hebben, soms wel elf, twaalf liter. Zoals gezegd moet ook het filter worden vernieuwd. Die dingen zijn soms duur, bij sommige BMW’s kost het filter 150 euro en dan komen er ook nog de olie en het werkloon bij. Youngtimer BMW’s hebben een goedkoper filter, dan moet je in totaal op zo’n 320 euro rekenen. Met een Mercedes uit de jaren tachtig ben je in de regel nog iets voordeliger uit, ongeveer 285 euro.’ Toch nog wel behoorlijke bedragen. Peter Angenent kan zich daar wel wat bij voorstellen. ‘Bedenk echter wel dat het niet vaak hoeft. Tegenwoordig adviseren de autofabrikanten – ze zijn toch weer tot wijsheid gekomen – elke 90.000 km, maar met 100.000 á 120.000 km speel je nog steeds op zeker en voorkom je hoge kosten. Ik kan je verzekeren dat het reviseren van een automaat aanzienlijk meer kost...' ||

TUNEX AUTOMOTIVE Bij Tunex Automotive kun je niet alleen terecht voor het reinigen en spoelen van automatische versnellingsbakken, maar ook voor revisie van automaten, auto-onderhoud, het vervangen van achterruiten en banden en voor automaterialen en tuningproducten. Op de rollenbank kunnen allerlei metingen worden verricht, ook is storingsdetectie mogelijk. Adres: Industrieterrein Het Goor, Brede Steeg 12, 7041 GV 's-Heerenberg, tel: 0314-667 360, www.tunex.nl.

Youngtimer-magazine.nl

Mercedes-Benz - BMW Audi - VW - Porsche

uze in Ruime keiendelijke svr bijtelling uto’s a

Oude Udenseweg 31 - 5405 PD - Uden Tel.: 0413 - 254 264 Mobiel: 06 - 25 25 30 46 Iedere donderdag, vrijdag en zaterdag open van 10:00 – 17:00 uur. Bezoek buiten deze tijden op afspraak mogelijk! Alle prijzen inclusief NL-kenteken, nieuwe APK, luxe kentekenplaten met opgelegde letters en 3 maanden Auto Timon Garantie.

Audi 80 2.0 E Aut. b.j. 03-1994 | 62.003 km. Airco, ABS, 2x Airbag, achterbank neerklapbaar, centrale deurvergrendeling etc.€ 5.900,=

Audi 100 2.6 E V6 Aut.-5 b.j. 03-1994 | 126.219 km. Airco ECC, ABS, 2x airbag, LMV, Schuif-/kanteldak etc. € 5.900,=

BMW 318i Executive Aut. b.j. 02-1995 | 91.945 km. Airco, Cruisecontrol, radio-CD, LMV, 2x Airbag, Elektrische ramen V+A etc. € 5.900,=

BMW 540i Executive Touring Aut.-5 b.j. 09-1998 | 87.322 km. 1e eig., ongelofelijk mooie en complete auto, moet u gezien hebben! € 12.900,=

BMW 728i Aut. b.j. 09-1995 | 78.716 km. 1e eig., Airco, ASC + T, El.verstelb. stoelen, LMV, Schuif-/kanteldak etc. € 9.900,=

Citroen XM 2.0i-16V SX b.j. 01-1997 | 156.222 km. Topstaat! Airco ECC, Leer, 2x airbag, LMV, JVC radio-CD etc. € 5.900,=

BMW 520i 6-cil. Aut. b.j. 01-1989 | 62.421 km. Schuif-/kanteldak, Kreuzspeichen 15“ LMV, BMW Business radio-CD, centr. vergr. etc. € 5.900,=

Scan met uw smartphone of tablet deze QR Code voor het actuele aanbod van Auto Timon!

Meer info via: WWW.AUTO-TIMON.NL

Uw youngtimer verzekerd... ...bij Advies Verzekerd! Specialisten in het verzekeren van getaxeerde auto’s Zakelijk- en/of privégebruik Van 0 tot onbeperkt aantal kilometers Op vaste taxatie mogelijk (art 7:960 BW) Voor youngtimers vanaf 10 jaar

Bel 0522-441444 of kijk op adviesverzekerd.nl

| BOEKEN

NIEUW IN HET SCHAP

Mercedes-Benz SL: helemaal bij

Toyota compleet

Bij het verschijnen van dit nummer precies een jaar geleden debuteerde de nieuwe Mercedes-Benz SL, waarmee de Sport en niet meer zo Leicht uit Stuttgart weer een aantal jaartjes mee kan. Zo lang als de R107 (1972-1989) en R129 (1989-2002) zal dat niet zijn, daarvoor gaan de ontwikkelingen vooral qua milieueisen tegenwoordig te snel. Voor de Duitse uitgeverij Heel was de nieuwe SL-generatie aanleiding om onder de titel Faszination MercedesBenz SL een nieuw boek uit te brengen dat de ontwikkelingen van de alle sinds 1952 verschenen SL- en SLK-modellen beschrijft, zodat je als Mercedes- en SL-liefhebber in één keer weer helemaal bij bent. De teksten zijn van Helmut Lehbrink die inmiddels al heel wat meer autoboeken op zijn naam heeft staan. De vele kleuren- en zwartwitfoto's komen grotendeels uit het archief van de fabrikant. Met 192 pagina's voor alle modellen mag je natuurlijk geen extreem gedetailleerde beschrijvingen verwachten. Dit totaaloverzicht mag echter best gezien worden, mede door de fraaie uitvoering en het royale formaat. Faszination Mercedes-Benz SL kost € 39,95 en is dat geld ten volle waard.

Met het verschijnen van de vierde editie van Toyota seit 1936, eind vorig jaar, heeft de liefhebber van het meest succesvolle Japanse merk alle informatie over 'zijn' merk weer compleet. Dat wil zeggen, 'enigszins', want hoewel Joachim Kuch de hele Toyota-geschiedenis de revue laat passeren, is er iets minder ruimte voor de klassiekers en youngtimers. De jongere Toyota-generaties worden geëerd met grote foto's, de voorgangers moeten het vaak met een kleiner formaat doen. Daar komt bij dat het huidige modellengamma niet alleen minder uitgebreid is, maar ook weinig carrosserievarianten kent, terwijl er daarvan tot ver in de jaren tachtig juist veel waren. Gezien de band met Toyota is het niet zo vreemd dat de diverse Lexus-modellen ook worden behandeld. Achterin het 424 pagina's tellende en zeer fraai uitgevoerde boek vind je tabellen met technische gegevens. Sommige oudere Toyota's zoek je daarin vergeefs; je kunt nu eenmaal niet alles hebben... Van dit boek is de derde druk (grijze voorkant met rode titel, 352 pags) ook nog steeds in omloop, de prijs van de huidige editie bedraagt € 38,95.

Wartburg, een exotisch merk De liefhebber van luxueuze boeken zal van de Schader Motor Chronik niet echt wakker liggen, maar wil je gewoon een redelijke hoeveelheid basisinformatie en leuk illustratiemateriaal, zul je je met deze boekenreeks nooit bekocht voelen, gezien de prijs van € 9,95. Recent verscheen een zoals altijd 96 pagina's tellende uitgave over de Wartburgs uit de periode 1965-1991, waar de liefhebber van Oostblokexotica de al genoemde prijs graag voor over zal hebben, ook al zal het illustratiemateriaal vaak al bekend zijn omdat het uit de fabrieksarchieven komt en/of in folders heeft gestaan. Niks mis mee, gewoon een heerlijk boekje voor dit geld!

Sleutelen aan de BMW 5 en 6 serie Andrew Everett heeft de nodige ervaring opgedaan bij het kopen van en sleutelen aan BMW's van de 5 en 6 serie van de types E12, E24, E28 en E34 uit de periode 1972-1995. Die ervaringen deelt hij met je in BMW 5 & 6 Series Restoration Tips & Techniques, uitgegeven door het Britse Brooklands Books. Het boek bevat een enorme hoeveelheid informatie. Zo vind je aankoopadviezen, restauratietips, de basistechniek, het werken aan en vernieuwen van carrosserie en interieur en het repareren van elektrische en mechanische onderdelen. Dan is Everett ook nog niet zuinig met advies over tuning en het bouwen van aangepaste motoren. Een lijst met jaarlijkse updates en specificaties maakt dit voor de toegewijde eigenaar onmisbare boek compleet. Dat geldt ook wanneer je de vast gelukkige bezitter bent van een Alpina, een M5 of een M6. De uitgave telt 236 pagina's met vele foto's in kleur en zwartwit en is Engelstalig. Je krijgt er een autotechnisch woordenboekje Engels-Nederlands bij cadeau. Het boek zelf kost € 34,95.

ASN Books Deze boeken zijn verkrijgbaar via www.asnbooks.nl. De verzendkosten bedragen € 2,95 bij betaling via Ideal, éénmalige machtiging; vóóruit storten via de bank of betaling via creditcard. Bij meerdere titels tegelijk betaal je slechts één keer verzendkosten.

Youngtimer-magazine.nl

GEZIEN EN GEREDEN | CITROËN XM

EEN E-KLASSE

5-SERIE ALS YOUNGTIMER VAN DE ZAAK? DAAR MOET JE ALS OVERTUIGD FRANCOFIEL TOCH NIET AAN DENKEN? EEN PEUGEOT 605 DAN MAAR? MWAH, KLINKT AL BETER, MAAR WEL EEN BEETJE GEWOONTJES... WAT TE ZEGGEN VAN EEN RENAULT SAFRANE? HM, LEUK MAAR OP OF

CITROËN XM 2.0I-16V SX WACHT OP FRANCOFIELE AUTOLIEFHEBBER

Het Franse alternatief

DE ÉÉN OF ANDERE MANIER WAT MINDER TYPISCH

FRANS... NOU

ZEG, SOMMIGE MENSEN ZIJN HEEL LASTIG

TEVREDEN

STELLEN!

EHHH... WACHT, EEN CITROËN XM MISSCHIEN? JA, PRACHTIG, MAAR VIND MAAR EENS EEN GOEDE... Een XM vinden is niet zo moeilijk, maar eentje die er niet alleen goed uitziet, maar ook aantoonbaar goed is onderhouden, en niet tien keer rond de wereld is geweest, dat is een iets lastiger verhaal... Bij Auto Timon zagen we er eentje, een 2.0i-16V SX uit 1997. In principe is dit de basisuitvoering, maar XM-rijden is ook dan geen automobiele armoedeval, het is vooral een kwestie van motorvermogen. Bovendien brengt dit exemplaar je in hogere sferen met fraaie lederen bekleding, zetelverwarming vóór en achter (je schoonmoeder zal je zoenen!), elektrisch verstelbare voorzetels en andere snuisterijen die je gewoonlijk uitsluitend in het topsegment vindt. Zodat je tijdens een retourtje Parijs graag even een omweg maakt over Reims, om nog wat langer van dit goddelijk rijdende voiture te kunnen genieten. Een mooie bochtige buitenweg? Ongelooflijk hoe dat 'actieve' Hydractive onderstel je in snelle bochten op de juiste koers houdt. Voor het eerst denk je nu aan meer vermogen; de tweeliter zestienklepper biedt namelijk 'slechts' 135 pk. De 147 pk Turbo CT of een 170 of 200 pk V6 hebben een beetje tot veel meer pit, maar brengen je ook vaker bij de pomp. Bovendien hoef je met een top van 205 km/u en een sprint naar de honderd in 11,4 sec ook met deze XM geen bordje op het dak te plaatsen met 'follow the leader'. Bijkomend voordeel is dat deze motor gemakkelijker te onderhouden is dan genoemde alternatieven. Nu dat onderhouden toch ter sprake komt: iedere Citrofiel weet (al zal hij/zij het zelden spontaan toegeven) dat een XM daar net even iets gevoeliger voor is dan de aan het begin genoemde concurrenten

van Duitse origine. Terwijl de kwaliteitsnormen bij het merk met de Double Chevron ook af en toe een iets vrijere interpretatie hebben gekregen. De echte liefhebber slikt dan even en geniet weer lekker verder, want rijden in zo'n Frans topmodel is een unieke ervaring. Iets minder uniek trouwens dan bij de vóór het najaar van 1994 gebouwde XM's. Die hadden nog zo'n heerlijk eigenwijze Diravi-stuurhulp, waarmee je telkens na een bocht weer een wedstrijdje armworstelen met het stuur uitvocht omdat dit wiel altijd zo snel mogelijk naar de rechtuitstand wilde. Ook zakten die oudere modellen nadat de motor was uitgezet vrij snel door hun hoeven, zodat je, wanneer je enkele uren later weer wilde wegrijden, eerst de vering op niveau moest laten komen. De 'Phase II' zakt nog wel, maar véél langzamer. Dat het rempedaal werkt zoals bij een normale auto is voor de kersverse XM-rijder geen bezwaar, alleen Citrofielen Oude Stijl hadden liever het oude 'aan-uit' pedaal gehandhaafd gezien. Zelfs deze categorie zal niet zeuren over de betere bouwen afwerkingskwaliteit, wat dan in het bijzonder geldt voor het complexe elektriek. Auto Timon biedt de XM aan voor € 5.900 met (na een afleveringsbeurt) 3 maanden of 5.000 km garantie. Bij de auto zijn rekeningen aanwezig van recent dealeronderhoud, waaronder het vervangen van veerbollen en het verversen van hydraulische en de koelvloeistof. Slokken op de spreekwoordelijke borrel die de instapgrens naar dit brok Franse verwennerij in ieder geval figuurlijk kunnen verlagen. Letterlijk kan dat trouwens ook, met dank aan Hydractive. ||

TEKST EN FOTOGRAFIE: GERT TE LINTELO

In principe is dit de basisuitvoering, maar XM-rijden is ook dan geen automobiele armoedeval.

Info: Citroën 2.0i-16V SX Bouwjaar: 1997 Te koop bij: Auto Timon, Uden, tel: 041-254264 of 06-2525 3046, www.auto-timon.n l Plus: zuinig, plusminus 1 op 11/12 zeer comfortabel en luxueus vijfde deur, neerkl apbare bank Min: onderhoudsgevoeler dan Duitser onderhoud vraagt XM-expertise Prijs: € 5.900

74 Youngtimer-magazine.nl

LANCIA THEMA | GEZIEN EN GEREDEN

LANCIA THEMA 2.0 16V LS: WELKOM IN DE YOUNGTIMERSCENE

Verleidelijke basis

'WEET JE, IK HEB GEWOON TEVEEL AUTO'S, HET IS NIET MEER BIJ TE HOUDEN.' AAN HET WOORD ALBERTO RADSTAKE, IN 'HET WERELDJE' BEKEND ALS DRIJVENDE KRACHT ACHTER

FOREVER YOUNG,

HET

SPETTERENDE YOUNGTIMEREVENE-

DRU-COMPLEX IN ULFT, DIT JAAR OP 19 MEI. 'DAAR-

MENT OP HET

OM MOETEN ER GEWOON EEN PAAR WEG EN MET ENIGE TEGENZIN HEB

LANCIA THEMA OOK MAAR IN DE VERKOOP GEZET. HET DOET EEN BEETJE ZEER, MAAR IK KÁN GEWOON NIET ALLES BEWAREN...' IK DAAROM DEZE

Na een keer om de fraai metallicgroen gelakte Italiaane schone te hebben gelopen, is die tegenzin te begrijpen. De strak gelijnde berlina ziet er schitterend uit; zelfs de lichtmetalen wielen mogen gezien worden. 'Ja, maar ze zijn een keer nieuw gespoten,' vertelt Alberto erbij. 'Ze zijn trouwens voor de recente APK van nieuwe banden voorzien. Tevens is de uitlaat vervangen.' Daar heb je dus voorlopig geen kosten aan. Voor de rest wel? Een proefritje zal het leren. Instappen dus, waarbij opvalt dat de lichte alcantara-bekleding er na ruim 172.000 kilometers nog steeds heel behoorlijk uit ziet. Er is wat lichte slijtage, maar een professioneel schoonmaakbeurtje zou vermoedelijk wonderen doen, sommige slijtplekken lijken namelijk vooral op te vallen door een lichte vuilzweem. Verder hangt de scharnierende houten klep voor de asbak half los en is het hout op de linker portieren licht verkleurd. Wat vermoedelijk met schuren en lakken – de vakman weet vast wat je erop moet spuiten – weer te herstellen is. De 152 pk zestienklepper komt rap tot leven en heeft weinig moeite met de 1.227 kg wegende auto, die van allerlei 'moderne' gemakken is voorzien, zoals elektrisch bediende ramen en centrale vergrendeling. Je hoeft maar tien minuten onderweg te zijn om het te beseffen: dit is een heerlijke reiswagen met een aangenaam onderstel – niet te zacht, maar oneffenheden keurig glad strijkend – en bovendien prettige stuureigenschappen. Niks mis mee dus. Wat niet helemaal kan worden beweerd van de koppeling, die binnen afzienbare tijd enige professionele aandacht (of eigen gouden handjes) nodig zal hebben. Je hoeft het

pedaal maar een centimetertje op te laten komen of de koppeling komt in aangrijping, van subtiel doseren over een wat groter bereik is geen sprake. Om vlot te kunnen schakelen moet het linkerpedaal helemaal naar de bodem, vooral als je vlot van drie naar twee wilt. Ondertussen blijft het genieten, want de Lancia gaat strak en geheel rammelvrij over de weg. Wel oppassen dat het van een royaal assortiment meters en lampjes voorziene dashboard je niet te veel afleidt, het is een lust voor het youngtimer minnende oog. Met enige tegenzin stapt de testpiloot uit voor een blik onder de motorkap. Duidelijk, de verzorging die de carrosserie en het interieur afgelopen twintig jaar hebben genoten, was de machinekamer nooit gegund. Een bezwaar? Tuurlijk, een motorruimte zoals in de folder was beter geweest, maar al je jezelf een paar vrije zaterdagen goed kwaad maakt, kun je hier wonderen verrichten. Aan de in kleur gespoten binnenschermen en dergelijke hoeft niets te gebeuren, maar de kleppendeksels schreeuwen om enig schuurwerk en verse lak, zoals ook enkele andere metalen onderdelen om een opfrisbeurt smeken. Heb je deze auto echter eenmaal gezien, zul je er graag wat tijd en geld in willen steken. Niet alleen omdat zo'n Thema een heerlijke, betaalbare entree in de youngtimerwereld vormt, maar ook omdat écht mooie exemplaren zeldzaam beginnen te worden. Deze auto vormt een uitstekende basis voor zo'n topper, al zul je er dan wat geld en tijd in moeten steken. De Lancia staat overigens op autoscout met 14 foto's. Kijken op eigen risico. ||

TEKST EN FOTOGRAFIE: GERT TE LINTELO

Je hoeft maar tien minuten onderweg te zijn om het te beseffen: dit is een heerlijke reiswagen.

Info: Lancia Thema 2. 0 16V LS Bouwjaar: 1993 Te koop bij: Albert o Radstake, tel: 06 4878 6264 Plus: uiterlijk mooi en roestvrij heerlijk comfortabe le reisauto bijna vol jaar APK Min: koppeling nadert ein de twee houtlijsten verkleurd motorruimte beetje slordig Prijs: € 1.650

Youngtimer-magazine.nl

Altijd ± 20 perfecte MB classics op voorraad Airco-service

Volvo 740 GL Automaat Uitstekende Volvo met slechts 110.000 Zwitserse kilometers. Rijdt nieuw, helaas rondom wat beschadigingen, maar verder zeer fraai. € 2.950.

Mercedes-Benz 190E 2.3 Aut. 1987 136.000 km, uit Zwitserland, el. bediend schuifdak en voorramen, getint glas, aantoonbaar goed onderhouden, heerlijke reiswagen, € 8.500.

Mercedes-Benz G-Klasse 300GD Fraaie 300GD met automatische transmissie. Uit 1982, dus belastingvrij. Is geheel body off gerestaureerd en gespoten in Silber Designo. € 23.500

Volvo 760GLE 2.8 V6 Prachtige 760 van eerste eigenaar, bijna nieuw interieur. Perfect rijdend, subliem schakelende automaat met overdrive, € 8.950.

Mercedes-Benz 500E 1992 185.000 km, van alle gemakken voorzien. Onderhouden zoals dat alleen in Zwitserland gebeurt, lijkt onder de motorkap nieuw, € 18.750.

Mercedes-Benz 450SE Absoluut roestvrije 450SE uit 1973 met 70.000 km en typische jaren zeventig-kleur. Rijdt als nieuw, technisch in topconditie. € 19.500.

Volvo 760 GLE Zeer mooie, aantoonbaar goed onderhouden Automaat met 184.000 km. Prachtige groene veloursbekleding, alle opties! € 4.950.

BMW 728i Aut. 1981 126.500 km, origineel Nederlandse auto bij eerste eigenaar, tot 2012 altijd bij Nobra Cars in Helmond in onderhoud geweest. Rijdt als nieuw! € 6.950.

Mercedes-Benz 260SE Automaat Mooie, roestvrije W126, rijdt en schakelt als nieuw. Van eerste eigenaar, met slechts originele 150.000 kms. € 10.500.

IJsselstraat 12 - 5347KG Oss – Tel: 0412-651412 of 06-54688888

t Restauratiewerk t "MMF TPPSUFO TQVJUXFSL t Schadeherstel t (FTQFDJBMJTFFSE JO LMBTTJFLFST FO ZPVOHUJNFST

.BSDPOJTUSBBU . 1$ ;FWFOBBS UFM SBOEZ TDIFFSEFS!HNBJM DPN XXX TDIFFSEFSBVUPTDIBEF OM

COLUMN

Kom op kameraden!!! J

awel, we hebben weer eens een nieuw kabinet dat geld nodig heeft. Alles waar in het verleden voor gestreden is, als rechtvaardig is beschouwd en aan wetten is gekoppeld gaat weer op de schop. Nadat het oldtimerbelastingsysteem vorig jaar net nog is herzien, met een van 25 naar 30 jaar verschuivende vrijstellingsgrens, gingen er bij de recente kabinetsformatie geluiden op om alles weer af te schaffen. Rij je met een oude auto met plezier én stijlvol door het leven, blijk je toch een melkkoe te bezitten. Tuurlijk is geroepen dat het ze niet om de ware oldtimerliefhebber gaat, maar vooral om die geniepigerds die denken slim te zijn door met een ouwe diesel uit het buitenland allerlei vaste lasten te ontlopen. Maar is dat zo onbegrijpelijk? Het is toch al sinds de oertijd dat mensen om wat voor reden dan ook zo weinig mogelijk belasting willen betalen? In alle lagen van de bevolking? De bazen bij de grote multinationals doen het, bekende advocaten doen het, huisschilders en klussers, landgenoten van Mediterrane afkomst en arme studenten. Mijzelf incluis. Iedereen probeert de fiscus slimmer af te zijn; de een doet dat alleen wat legaler dan de ander. En nu beweer ik dat de oldtimerliefhebber gewoon de regels volgt. Niks illegaals, strafbaars of verfoeibaars dus. Maar ja, de overheid heeft ontdekt dat ze per jaar een paar tientjes per oldtimerrijder kan incasseren. Het zijn liefhebbers die aardig wat geld over hebben voor hun passie, ze zullen dus heus wel betalen... Vergetend dat er ook mensen zijn die gewoon in hun oudere karren zitten omdat ze geen geld hebben voor een dure auto of geen baan met een leasebak. Die 'budget rijders' rijden dan – ik hoop en denk met plezier – in een oudere, belastingvrije auto. Net als er mensen zijn die aanbiedingskrantjes doorspitten en kortingsbonnen verzamelen om zo min mogelijk uit te geven aan boodschappen. Dat mag toch? Da's toch niks illegaals? Daar gaat de overheid toch ook geen speciale kortingsbonnenbelasting voor creëren? Krom is dat: de wetten zijn er om nageleefd te worden en als je daar een sport van maakt, moet je ineens betalen! Nog iets. Als de overheid zegt: 'koop maar nieuwe auto’s', dan zeggen ze dat ook tegen klein(er)verdieners die wellicht langer zijn, dikker, of meer kinderen hebben, 'Vouw uw ietwat forsere lichaam, uw gezin, uw boodschappen en uw kampeerspulletjes maar in een kleine auto, want een grote, die kunt u voortaan niet meer betalen'. Voor mijzelf en vele lange en brede mensen met mij is het een uitkomst, zelfs bijna een onontkoombaarheid om een grote gebruikte ouwere bak te kopen. Een nieuwe grote kunnen we niet betalen en in een kleine passen we niet. Wat wil die overheid nu van mij? Dat ik met mijn cabaretspulletjes de trein in ga? Dat ik als een middelbare yogatrut mijn flexibele lijf in een Toyota AiAi of Ford Fietstas ga proppen? Discriminatie is het! Oude auto’s belastender voor het milieu dan nieuwe? Ik ben zelf een behoorlijke groenrakker, maar ik durf te beweren dat dat zeker niet zo is. Ik daag iedere milieucalculator uit om uit te rekenen wat

Wat wil die overheid nu van mij? Dat ik met mijn cabaretspulletjes de trein in ga?

schoner is: een youngtimer of een nieuwe dikke Audi A6 of zo iets. Neen, niet alleen qua uitstoot. Reken maar een uit wat het kost aan 'carbon footprint' als iedereen om de drie of vier jaar een nieuwe auto zou kopen en wat dat aan schadelijke stoffen en uitstoot betekent bij de aanvoer van grondstoffen, de fabricage van de auto en het transport en de distributie over de hele wereld. Zo durf ik dan te beweren dat je in een oud brik minder milieubelastend rijdt dan een nieuw-koper. Zo snijdt het mes aan twee kanten: ikzelf ben goedkoper uit én ik draag bij tot een beter milieu. Als iemand mij het tegendeel bewijst, koop ik een moderne goedkope diesel of zo’n elektrisch geval. Ook al moet ik me dan opvouwen. Eigenlijk zouden we met z'n allen de barricaden op moeten. Met allemaal youngtimer- en klassiekerlovers naar Den Haag. Als ludieke actie laten we een gloednieuwe leasebak boven het Binnenhof droppen uit een vliegtuig, die dan tot ontploffing komt boven die rij op lange termijn vreselijk vervuilende dure dikke dienstauto's van onze ministers. Kom op kameraden!!! Edo Brunner

Youngtimer-magazine.nl

TENSLOTTE

Smartphone of youngtimer? E

en jaar of veertien was ik toen ik serieus in auto's geïnteresseerd begon te raken. Het karige zakgeld ging op aan het KNAC Autojaarboek, het jaarboek van de Zwitserse Automobil Revue – dat kon ik kopen als ik in de zomer vakantiewerk deed – en af en toe een Nederlands autoblad, of Auto Motor und Sport. Voor dat Duitse blad moest ik dan elf kilometer fietsen en terug, want in mijn woonplaats kon je het niet kopen. En dan verzamelde ik ook nog folders. Het begon al snel tot me door te dringen dat het rijbewijs in het verschiet lag. Mijn ouders hadden me al jong beloofd dat zij dat zouden bekostigen, zoals ze dat ook bij mijn zussen en broer hebben gedaan. Maar allemensen, wat duurde dat lang zeg... Nog vier jaar, drie jaar, twee jaar, één jaar... Wat króóp de tijd, een jaar lijkt nu vlugger te gaan dan destijds een maand. Wat heb ik uren zitten mijmeren over wat ik graag zou willen hebben, me nog niet realiserend dat veel auto's die ik mooi vond, tegen de tijd dat ik er het geld voor zou hebben vervangen zouden zijn door 'iets anders'. Soms kwam het vele jaren later toch nog goed, enkele jongensdromen heb ik later toch nog een keer gehad en soms zelfs vaker. Ik moest aan mijn pubertijd (het kan ook met eit op het eind) denken toen ik las over een Duits onderzoek, waaruit bleek dat jongeren op hun achttiende liever nieuwe smartphone cadeau zouden willen hebben dan een rijbewijs. In eerste instantie klonk me dat als muziek in de oren. De wegen zijn immers al vol genoeg. Al snel werd ik er echter ook wel een beetje treurig van. Geen interesse meer voor auto's... Tuurlijk, dat heeft onder de oudere generaties ook lang niet iedereen, maar zo'n duidelijk inzakken van de belangstelling en dan ook nog met een telefoontoestelletje als alternatief... Velen van ons denken met warme gevoelens terug aan hun eerste auto. Of die van hun vader, moeder, oom of desnoods opa. Hebben

zo'n ding zelfs opnieuw gekocht, juist vanwege al die mooie herinneringen. Of zijn dat van plan. O natuurlijk zijn het 'slechts' sentimenten, maar wel mooie sentimenten. Zoals je ook kunt terug denken aan muziek waar je helemaal ondersteboven van was of een film die diepe indruk maakte. Naar die muziek luister je misschien nog steeds graag en een film kun je opnieuw bekijken. Bovendien praat je erover met vrienden, vindt gelijkgestemden. Maar een smartphone... Zo'n ding verdwijnt na verloop van tijd in een la, waarna er een nieuwe komt die nog meer kan dan zijn voorganger. Maar terug verlangen naar de oude? Nee, dat never nooit. Het ziet er dan ook niet naar uit dat er over vijftien jaar een blad is over oude mobieltjes en dat er ook geen evenementen voor zullen worden georganiseerd. Stel je voor, 2025, Forever Young iPhone of HTC, een hal vol mensen met dezelfde afwijking die allemaal met hun oude toestelletje in de hand kunnen communiceren zoals dat in 2013 kon, alleen omdat daar in het DRU-complex voor één dag speciale voorzieningen voor zijn aangebracht. Ehhh... speciale voorzieningen? Uiteraard, want die slimme phones van nu zijn tegen die tijd akelig dom vanwege allerlei technische ontwikkelingen. Hm, ik had het even over communiceren. Ik weet niet of dat het juiste woord is, want dat doe je bij evenementen als Forever Young met vrienden of andere bezoekers, met de auto's om je heen als gezamenlijke passie en uitgangspunt. Dat zie ik eerlijk gezegd met die telefoontjes nog niet gebeuren, want meestal is de directe omgeving dan hooguit een stoorzender. Dan ben ik toch vreselijk blij dat ik zo'n smartphone weliswaar uiterst handig vind, maar als ik écht zou moeten kiezen toch voor de auto en in het bijzonder een youngtimer of klassieker zou gaan. Altijd gespreksstof, zonder dat er een smartphone aan te pas komt! Gert te Lintelo

VOLGENDE KEER

LAMBORGHINI COUNTACH Een jongensdroom wordt werkelijkheid: rijden!

RALLYRIJDEN MET EEN WARTBURG

ONVERWOESTBARE WERELDREIZIGER

Grenzeloos plezier met een begrensd budget.

Meer dan 360.000 kilometer met een Toyota Landcuiser.

YOUNGTIMER MAGAZINE NUMMER 19 VERSCHIJNT OP 8 MAART 2013 78 Youngtimer-magazine.nl

596 PDDWZHUNXLWODWHQ YRRU HONH DXWR PRWRU HQ] RS DIVSUDDN ELQQHQ GDJ NODDU JHOXLG QDDU ZHQV RRN OHYHULQJ YDQ GHPSHUV EXLV ERFKWHQ HQ]

Amerikaanse motorblokken -van lagerschaaltje tot stekkerklare motor -van ca 1960 tot nu -van standaard tot 750 pk -ruime voorraad -ook inbouw $PHULNDDQVH PRWRUEORNNHQ YDQ WRW QX YDQ VWDQGDDUG WRW SN YDQ ODJHUVFKDDOWMH WRW VWHNNHUNODUH PRWRUHQ YRRU DXWR (1 ERRW RRN LQERXZ HLJHQ LPSRUW JURWH YRRUUDDG

USA Engines BV – Nieuw Compagnie EPS Uitlaten BV – T:0598-350.330 – E: info@uitlaten.com – W: www.uitlaten.com T: 0598-350330 - E: info@ USA Engines BV - T: 0598-350.335 E: info@usa-engines.com – W: www. usa-engines.com Nieuwe Compagnie 23 – NL 9605 PX Kiel-Windeweer

Alfa Romeo

Auto ‘t hooft Sinds 1992 bij de oprichting van ons bedrijf dragen wij het merk Alfa Romeo een warm hart toe. Vanaf die tijd hebben wij dankzij het persoonlijke karakter van ons bedrijf een zeer trouwe klantenkring om ons heen verzameld. Een klantenkring die erg divers is maar één ding gemeen heeft: een hart voor auto’s. Wij zien u als ofﬁciële dealer dan ook net zo graag bij ons verschijnen met uw splinternieuwe Giulietta QV als met uw klassieke Giulia Super en alles wat daar tussen zit. Bij ons kunt u onder andere terecht voor: /JFVX FO HFCSVJLUF BVUP T r 4FSWJDF FO POEFSIPVE r -FBTJOH FO à OBODJFSJOH 3FQBSBUJF TDIBEFXFSL[BBNIFEFO r 7FSLPPQ DR JOLPPQCFNJEEFMJOH r "JSDP TFSWJDF

“Innovazione e tradizione”

ALFA ROMEO ALFETTA QO Deze ontzettend mooie Alfetta 2.0 QO uit 1983 verdient een liefhebber. Alles over deze auto leest u op pagina 18 van dit magazine.€ 4.850

Auto ‘t Hooft Classico

ALFA ROMEO 145 2.0 QV

ALFA ROMEO GTV V6 Turbo

LANCIA BETA 2000 Coupe

VW GOLF 2.0 GTI EDITION

Rosso Proteo metallic. Auto van liefhebber, tevens eerste eigenaar, zorgvuldig bereden en dealer/specialist onderhouden! 140.000km gereden. Boekjes aanwezig. € 2.950

In superstaat verkerende en zorgvuldig onderhouden en bereden Alfa GTV 2.0 V6 Turbo. Alle documentatie/rekeningen aanwezig! Ván een liefhebber, vóór een liefhebber. € 4.950

Erg leuke Lancia Beta 2000 Coupé uit 1980. Nette en verzorgde auto met grijs stoffen interieur. Zijn 33-jarige leeftijd is hem absoluut niet af te zien! € 2.850

Supermooie, in nieuwstaat verkerende Golf GTI Met zeer veel opties, originele velgen als nieuw, echt een bezichtiging waard voor de echte VW-fanaat. Dit betreft een MEENEEMPRIJS!! € 3.950

Auto ‘t Hooft t Voltastraat 100 t 7006 RW t Doetinchem

T 0314-343788 t E receptie@autothooft.nl t E www.autothooft.nl