Gewasschade verzekeren met foto’s Voor kleine boeren in afgelegen gebieden kan het lastig zijn om schade aan gewassen te bewijzen aan de verzekeraar. Een nieuwe verzekeringsmethode, waarbij boeren foto’s van hun gewassen maken met de smartphone, biedt meer zekerheid. TEKST PAULINE VAN SCHAYK FOTO WUR
E
en boer in Kenia met een klein stuk land staat voor lastige beslissingen tijdens het groeiseizoen van zijn gewassen. Moet ik op dezelfde dag als elk jaar beginnen met planten? Zal de regen op tijd komen om de gewassen goed te laten groeien? Onvoorziene weersomstandigheden vergroten de kans op verlies van opbrengst en dus van inkomsten. In de toekomst kan deze boer het risico op droogte of andere schadelijke weersomstandigheden beter beheren met een nieuwe vorm van verzekering. Eventuele schade wordt vastgelegd door foto’s die de boer om de paar weken van zijn veld maakt. Die helpen de verzekeraar bij de beoordeling. Verzekeren tegen schade is moeilijk voor kleinschalige boeren, legt Francesco Cecchi uit, universitair hoofddocent bij de leerstoelgroep Ontwikkelingseconomie. Hij doet onderzoek in landen als Kenia, Ethiopië en India, waar miljoenen boeren de beschikking hebben over minder dan een halve hectare land. ‘De meeste van die boeren zijn onverze-
38
WAGENINGENWORLD | 2 | 2024
kerd omdat het gewoon te duur is en de kans op compensatie te klein. De schade moet worden vastgesteld in zeer afgelegen gebieden, wat te veel moeite kost voor de verzekeraar, dus gebeurt het niet. Als gevolg hiervan krijgen boeren geen compensatie als er twijfel is.’ SATELLIETGEGEVENS Eerder werd gedacht dat het probleem kon worden opgelost door satellietgegevens te gebruiken om schade in afgelegen gebieden te beoordelen. ‘Helaas leidde dat niet tot meer interesse voor verzekeren onder kleine boeren. Ze konden er nog steeds niet op vertrouwen dat de verzekering zou uitkeren in geval van schade. Er kan aan de ene kant van een heuvel meer regen zijn gevallen dan aan de andere kant, en satellietgegevens kunnen dat vaak niet detecteren.’ Vooral de laatste jaren is onverzekerd zijn een groeiend probleem. ‘De risico's van extreem weer zijn behoorlijk groot voor boeren die afhankelijk zijn van de opbrengst van
zo'n klein perceel’, zegt Cecchi. ‘Ze maken jaarlijkse risicobeoordelingen om de kans op genoeg inkomsten voor hun gezin te vergroten, en nemen maatregelen zoals het planten van verschillende gewasvariëteiten. Ook de timing is cruciaal. Het ideale moment om te planten is vlak voordat het regenseizoen begint, aangezien de gewassen vaak afhankelijk zijn van elke druppel. Maar met klimaatverandering veranderen zowel de timing als de hoeveelheid regen. Dit vergroot de kans dat de gewassen helemaal niet groeien, met alle gevolgen van dien. Een mislukte oogst is rampzalig voor mensen die op of net onder de armoedegrens leven.’ SCHADE-EXPERTS Cecchi heeft daarom samen met het International Food Policy Research Institute (IFPRI) een nieuwe methode ontwikkeld om bewijs te leveren voor de verzekering in geval van opbrengstverlies: Picture-Based Insurance (PBI) . Boeren gebruiken daarbij