Issuu

ONDER

4 NOVEMBER 2019

NEMERS Blikvanger BrightAnalytics opent vestiging in Nederland

Jaargang 26 • Prijs 8 euro • Afgiftekantoor Gent X • Verschijnt tweewekelijks (uitgezonderd juli en augustus)

Reportage "Iedereen Leonardo da Vinci" Dossier Het nieuwe werken

Philip Duyck — Gadus

“Visproducten die healthy, tasty en convenient zijn”

DE ONE-STOP-SHOP VOOR UW IT IT-PARTNER VOOR DE KMO U heeft uw handen vol met het runnen van uw bedrijf. Zaken als IT komen daardoor vaak op de secundaire to do lijst te staan. De core van uw business, dรกt is waar het om draait. En dat begrijpen wij. Daarom willen wij u volledig ontzorgen op vlak van IT. Dan hoeft u in elk geval dรกรกr uw slaap niet voor te laten. Waarmee kunnen wij u helpen?

Servicecontract VoIP Hardware

Cloud

Audit

Eigen datacenters ISO 27 001

Trustteam helpt u met Interventie bij incidenten Support van op afstand

Zoeken naar oplossingen voor incidenten

Beveiliging In volgende gevallen

Support bij de klant ter plaatse

Software

Implementatie van de oplossingen

GDPR

Support

Beantwoorden van vragen m.b.t. standaardsoftware/Trustteamdiensten

Trustteam | Evolis 78, Kortrijk | 056 23 46 06 | sales@trustteam.be | www.trustteam.be Volgens onderstaande reactie- en interventietijden

3 S TA N D P U N T

It’s AIive! …artificial intelligence from the Logic Piano to Killer Robots, is de titel van een boek van professor Toby Walsh, een autoriteit op het vlak van artificiële intelligentie. Hij is actief aan de Technische Universiteit van Berlijn en doet onderzoek aan die van New South Wales in Australië. Het boek is een must read en geeft een mooi overzicht van de geschiedenis (jawel…) en de toekomst van AI. Wist u dat meer dan 80% van de Japanse ouderenzorg tegen 2025 door robots zal worden uitgevoerd? En dat er eind 2018 al 4 miljard toestellen gebruik maakten van artificiële intelligentie? Tegen 2021 zal er wereldwijd jaarlijks 57,6 miljard dollar uitgegeven worden aan artificiële intelligentie. Momenteel gebeuren maar liefst 48% van die uitgaven in China en 38% in de Verenigde Staten. De overige 14% is versnipperd over alle andere landen. Ook in Vlaanderen is de markt voor artificiële intelligentie voorlopig niet al te groot.

“Artificiële intelligentie zal binnenkort opduiken in elk facet van de Vlaamse onderneming. U bent dus maar beter voorbereid.” Bert Mons - Algemeen directeur @MonsBert - bert.mons@voka.be

Binnen onze universiteiten en hogescholen bestaat er al behoorlijk wat academische kennis rond artificiële intelligentie, maar dat volstaat niet. Er is nood aan een concrete grondlaag rond dit domein bij onze ondernemers, zodat er ook in Vlaanderen een echte artificial intelligence-community kan ontstaan. Ondernemers zien heel veel hypes passeren, en dat is wanneer het gaat over artificiële intelligentie niet anders. Maar welke zijn daarvan de meest relevante voor de specifieke business van onze ondernemingen? En hoe moeten ondernemers daar dan mee omgaan? Eén ding is duidelijk: artificiële intelligentie is niet meer weg te denken uit onze dagdagelijkse wereld. Er bestaan al slimmere computers dan u zou denken, en alle bouwstenen liggen klaar. Maar wat is artificiële intelligentie nu juist, en moeten we er bang voor zijn? Ook bij Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen kloppen heel wat organisaties aan met vragen over artificiële intelligentie en de impact ervan op het bedrijfsleven en de samenleving. Daarom willen we met de tweede editie van de AI Academy artificiële intelligentie vooral demystifiëren zodat onze ondernemers er zelf mee aan de slag kunnen. Tijdens acht seminaries brengen we zowel wetenschappers als technologen en ondernemers samen en gieten we artificiële intelligentie in een begrijpelijke taal voor andere ondernemers. Daarbij zetten we niet toevallig in op thema’s zoals de menselijke factor achter artificiële intelligentie, de interactie tussen mens en robot en op artificiële intelligentie geïnspireerd leiderschap. Artificiële intelligentie zal binnenkort opduiken in elk facet van de Vlaamse onderneming. Of het nu gaat over productontwikkeling, procesoptimalisatie, medewerkers of dienst na verkoop, overal zal artificiële intelligentie haar nut bewijzen. U bent dus maar beter voorbereid. Meer info op www.aiacademy.be. Tot 13 november?

INHOUD

............................. 05 ..................................... 07 GARDECO .......................................... 08 BRIGHTANALYTICS KORT NIEUWS

VOKA-NIEUWS

....................... 09 ................. 10 EXCELLENCE PROGRAMME .................. 14 VRAAG HET @ VOKA

ONDERWIJS EN BEDRIJVEN

........................... 21 LATEXCO ........................................... 22 DE VERKENNERS ................................ 24 STOW ................................................ 26 SUEZ EN UNILIN ................................. 27 AVASCO SOLAR ................................. 28 NOBLE FOOD GROUP

OND&CO

REPORTAGE De werelden van het onderwijs en van het ondernemen zijn enkel op het eerste zicht gescheiden biotopen. Bij nader inzien hebben ze elkaar meer dan ooit nodig om aan kruisbestuiving te doen. Maar welke wegen leiden hogerop en dienen het hogere doel?

.............................................. 29 SANDERS ACCOUNTING & CONSULTING.... 30 WIELS ................................................ 31

................................................. 32 TIWIN ................................................ 35 VIND! ................................................ 36 SWEET MUSTARD ................................ 37 REGUS ............................................... 38

Vroeger had je de IJslandvaarders, WestVlaamse zeebonken die tot in IJslandse wateren hun netten gingen uitgooien. In 2017 kwamen IJslandse investeerders hun vislijn uitwerpen in Nieuwpoort, waar ze een niet onbelangrijke vangst deden met verborgen parel Gadus.

DELBOO

MOWI

HAVENNIEUWS

INTERVIEW

................................... 39

PROSIT ......................................... 40 KALENDER .................................. 42

DOSSIER Door belastende manuele handelingen te automatiseren, verandert Mowi Belgium – voorheen Marine Harvest Pieters – in Brugge het beroep van visverwerker.

Ondernemers verschijnt tweewekelijks en wordt gratis toegestuurd aan alle leden van Voka West-Vlaanderen. ISSN 1378-9511 Verantwoordelijke uitgever: Bert Mons, Pres. Kennedylaan 9A, 8500 Kortrijk, redactie.ondernemerswvl@voka.be, www.voka.be/west-vlaanderen Maatschappelijke zetel: Pres. Kennedylaan 9A, 8500 Kortrijk, info.wvl@voka.be Hoofdredacteur: Joke Verbeke Redacteurs: Evelien Bogaert, Kenneth Oroir, Daphne Renier, Bart Vansevenant, Caroline Van de Gehuchte - Vormgeving: Pieter Claerhout Mediaregie: Filip Deckmyn Fotografen: Dries Decorte, Kurt Desplenter, Michel Vanneuville, Els Verhaeghe, 2Photographers - Jürgen de Witte & Paul Gheyle Journalisten: Karel Cambien, Stef Dehullu, Johan Depaepe, Phebe Dhondt, Marc Dejonckheere, Roel Jacobus, Bart Vancauwenberghe, Nick Vanderheyden Druk: INNI group Niets uit deze uitgave mag worden verveelvuldigd, opgeslagen of openbaar gemaakt, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

5 BEDRIJVEN

BrightAnalytics viert vijfde verjaardag met opening van Nederlandse vestiging In een handomdraai up-to-date de meest recente financiële en operationele cijfers kunnen consulteren: dat vinden CFO’s, CEO’s en andere stakeholders binnen een bedrijf erg handig. Het is één van de redenen van de expansie van BrightAnalytics, dat daarvoor een softwareplatform ontwikkelde. Omdat ook heel wat Nederlandse klanten aan de deur klopten, beslisten vennoten Lode Bogaert, Merijn Demuynck en Olivier Seynhaeve om in Rotterdam een kantoor te openen.

Lode Bogaert, Merijn Demuynck en Olivier Seynhaeve hebben alle vertrouwen in de verdere expansie van BrightAnalytics.

De 3 vennoten hebben allemaal een professioneel verleden bij Accent Jobs, waar ze de microbe om te ondernemen spontaan voelden opborrelen. 7 jaar geleden zetten ze de stap. “We hebben eerst gedurende 2 jaar als consultant gewerkt”, verduidelijkt Lode Bogaert. “Dat bood ons de kans om de markt aan te voelen en te weten wat er leefde. We merkten dat er bij middelgrote bedrijven een grote vraag was naar een efficiënt platform voor managementrapportering. In 2014 hebben we dat gelanceerd onder de naam BrightAnalytics.” Corporate performance management

"We willen de taal van de markt blijven spreken"

Een schot in de roos, zo bleek. “Met onze oplossing mikken we niet echt op zakelijke analisten, die werken met tools voor business intelligence met het oog op ad hoc-rapportering. Ons systeem sluit vooral aan bij ‘corporate performance management’, waarmee we eindgebruikers (CEO’s, CFO’s, filiaalmanagers,…) bedienen. Het is een heel gebruiksvriendelijk platform, los van alle complexiteit, dat eigenlijk door iedereen met bepaalde bevoegdheden consulteerbaar is en zich goed leent om na te gaan in hoeverre een bedrijf zijn KPI’s haalt”, pikt Merijn Demuynck in. In de praktijk blijkt het systeem vooral geschikt voor servicegeoriënteerde

BEDRIJVEN

bedrijven met een omzet tussen de 5 en 500 miljoen euro. “De oplossing helpt bedrijven om op een efficiënte manier geconsolideerde financiële en operationele cijfers te rapporteren. Ze leent zich daardoor bijvoorbeeld om projectopvolging op basis van tijdregistratie te doen en marges te evalueren. Het is een ‘plug & play’-systeem dat mits enkele aanpassingen helemaal volgens de wensen van de klant kan worden uitgerust. We bewerkten de Vlaamse en Brusselse markt met 3 vertegenwoordigers, maar merkten steeds vaker dat we ook voor de Nederlandse entiteiten van klanten een

Andere hr-aanpak Bij de aanwerving van de nieuwe mensen viel de andere hr-benadering in Nederland op. “Onze noorderburen staan niet te springen voor een chique bedrijfswagen, omdat hun Vadertje Staat daar nogal zwaar op belast. Commerciële medewerkers zijn er ook minder happig op een variabele verloning, maar rekenen vooral op een aantrekkelijk vast loon met een dynamische component”, klinkt het.

oplossing boden. Zo is gaandeweg het idee gegroeid om over de Moerdijk een eigen filiaal op te starten.” Nederlandse bedrijven zetten nog iets sneller dan Belgische in op tools voor managementrapportering. “Daarom is het noodzakelijk dat we letterlijk en figuurlijk dezelfde taal spreken. Nederlanders willen graag worden geholpen door landgenoten, die de cultuur en de specifieke wensen van de klant beter aanvoelen dan buitenlanders. Daarom hebben we gewerkt aan de uitbouw van een dedicated team van 3 Nederlandse medewerkers. Om hen te vinden, hebben we gebruik gemaakt van het netwerk van mensen uit onze adviesraad, zoals Roel Caers en Jurgen Ingels. Zo kwamen we op het spoor van een Nederlands kantoor dat zich specialiseert in headhunting van technologische profielen. Onze medewerkers zullen aan de slag gaan in een co-workingspace in Rot-

terdam. Mochten we sterk beginnen groeien, kunnen we nog altijd uitkijken naar een eigen kantoor in de buurt van de havenstad.” Het team zal zich in eerste instantie focussen op middelgrote bedrijven in de buurt van Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag. “We namen recent aan 2 beurzen in Nederland deel en voelen dat de markt er klaar voor is”, aldus Olivier Seynhaeve. “We hopen dan ook op een snellere groei dan in België, zeker omdat onze salesflow nu helemaal op punt staat.” Het Belgische kantoor verhuisde 2 jaar geleden van Pittem naar Gits. “We wilden in het hart van West-Vlaanderen blijven, omdat die ligging ook gunstiger is om extra medewerkers aan te trekken. Momenteel telt ons team 20 mensen, we willen dat graag nog uitbreiden”, besluit Lode Bogaert. (BVC - Foto’s Kurt)

“We namen recent deel aan 2 beurzen in Nederland en voelen dat de markt er klaar voor is.”

— Olivier Seynhaeve

Het Jan Yperman Ziekenhuis in Ieper zet een volgende stap in zijn inspanningen om het werk voor medewerkers haalbaar te maken en houden. Werknemers die daarvoor kiezen, worden vrijgesteld van nacht- of wachtdiensten tijdens de 10 jaar voor de wettelijke pensioenleeftijd. Het ziekenhuis heeft al langer gemotoriseerde bedden en karren, ergonomische poetssystemen, gemotoriseerde hef- en tilsystemen en ergonomisch meubilair. Het zet ook in op interne mutatie: zo konden een aantal verpleegkundigen die fysieke ongemakken ondervonden, overstappen naar een administratieve job.

13.700 zonnepanelen op dak van Pasfrost Bij diepvriesgroentenbedrijf Pasfrost in Zonnebeke liggen sinds kort 13.700 zonnepanelen op het dak, goed voor een oppervlakte van meer dan 30.000 m². De energieproductie van 5 MW volstaat om het hele bedrijf te voorzien van elektriciteit. Pasfrost zet ook op andere manieren in op een lager energieverbruik; via de optimalisatie van de koelinstallatie en de installatie van led-verlichting. Pasfrost exporteert diepgevroren groenten naar meer dan 80 landen.

Logflow neemt Veltion over Lab9 pakt uit met nieuw businessmodel Lab9, met onder meer een Apple-winkel in Brugge en Kortrijk, pakt uit met een nieuw businessmodel. De Apple Premium Reseller introduceert iPadas-a-service: een b2b-totaaloplossing waarbij iPads ter beschikking gesteld worden aan een vaste prijs per maand. Op die manier moeten bedrijven zelf niet investeren in (dure) digitale transformatieprojecten. Lab9 lanceert de nieuwe dienst eerst in de bouwsector; daarna wil het zich ook op andere sectoren richten.

Logflow blijft in het nieuws. Na de recente bekendmaking van de fysieke groeiplannen op de ‘Google-campus’ langs de E40 in Oostkamp, breidt het Loppemse logistiek consultancybedrijf met de overname van Veltion uit Sint-Denijs-Westrem nu ook het dienstverleningspakket uit. Waar Logflow en Veltion in het verleden al geregeld parallel werkten bij dezelfde klanten, maakt de overname voortaan een geïntegreerde aanpak mogelijk. Veltion, ooit opgericht als spin-off van de UGent, is sterk in lean coaching en het structureel verbeteren van bedrijfsprocessen in productie, administratie en logistiek. Logflow begeleidt haar klanten in logistiek strategisch advies, het uitwerken van verbeterprojecten in warehousing, het ontwerp en de implementatie van magazijnen en audits van logistieke processen. De synergie tussen beide bedrijven laat toe om het Logflow-businessmodel van ontwerp tot go-live nog krachtiger uit te bouwen voor projecten binnen productie en distributie. Het nieuwe team telt een 40-tal medewerkers. Momenteel blijft Veltion verder actief vanuit de Gentse kantoren, om na de ingebruikname van de nieuwe Logflowkantoren in Oostkamp eind 2020 de diensten ook fysiek te laten samensmelten. (SD - Eigen foto)

BEDRIJVEN

Jan Yperman Ziekenhuis zet in op werkbaar werk

BEDRIJVEN

“Authenticiteit primeert hier” Gardeco viert 20ste verjaardag Wat is de link tussen de Guggenheim-musea en het cultuurcentrum van Torhout? Gardeco uit Zedelgem, dat de voorbije 20 jaar zijn aanbod zag evolueren van tuindecoratie tot vooral interieurkunst met een extra dimensie. “Wij vertegenwoordigen kunstenaars en familiale studio’s en zetten hen wereldwijd op de kaart”, vertellen Jan Simaey en Sonja Crevits.

‘The Visitor’ bijvoorbeeld bestaat dit jaar 10 jaar en wordt daarom een jaar lang ook in mini-versie – waaronder één in bladgoud – uitgegeven. “Guido Deleu maakte het beeldje in brons naar aanleiding van een wedstrijd voor de opening van CC De Brouckère in Torhout”, vertelt Jan Simaey. “Het stelt een ‘curieuzeneuze’ voor die zich met de handen in de zakken afvraagt wat ze daar nu weer hebben neergepoot. Voor de reproductie van dit kunstwerkje trokken we naar Selma Calheira in Brazilië, bekend van

"De rode draad in ons verhaal? Geen massaproduct maken, maar altijd zoeken naar een éxtra dimensie.”

— Jan Simaey de grote keramische appels, kersen en peren. Haar atelier in één van de armste regio’s van Brazilië geeft een extra sociale dimensie aan The Visitor. Bovendien maken we er ook gebruik van natuurlijke pigmentverven die daar worden geproduceerd. The Visitor wordt ondertussen in ruim 50 landen verkocht, onder meer in de Guggenheim-museumshops. Daar binnen geraken, was voor ons echt ‘waw’! Maar de rode draad in ons verhaal blijft:

Internationale expansie

geen massaproduct maken, maar altijd zoeken naar een éxtra dimensie.” Na de beginjaren, waarin klassieke tuinbeelden en exclusief Italiaans keramiek werden aangekocht, begon Gardeco ook zelf te ontwerpen. “Het vertrekt altijd bij de kunstenaars die we door de jaren heen rond ons hebben verzameld. Als we overtuigd zijn dat hun ontwerp zal aanslaan, bekijken we hoe en waar we dit kunnen produceren. Onze klanten zijn de betere decoratie- en meubelzaken, galerijen, gift- en museumshops, architecten en interieurdesigners wereldwijd. We exporteren ondertussen naar 60 landen. Onze 10 medewerkers in Zedelgem hebben dan ook alle talen in huis om met al onze klanten te kunnen spreken. Onrechtstreeks geven we nog aan een kleine 100 mensen werk in de ateliers die wereldwijd voor ons produceren.” Uitbreiding Omdat Jan en Sonja na 20 jaar nog niet aan afbouwen denken, investeerden ze vorig jaar in een grote uitbreiding van de

Terwijl Sonja graag bezig is met het creatieve en het organiseren van de internationale beursdeelnames, reist Jan de wereld rond op zoek naar nieuwe klanten: “Binnenkort trek ik terug naar Amerika en vorig jaar maakte ik een rondreis in China, dat vandaag voor ons een belangrijke afzetmarkt is. Ook het Midden-Oosten is een bloeiende en boeiende markt voor ons. Beiroet is daar wat Parijs in Europa is: de plek waar alle designers zitten. Van daaruit bevoorraden ze de hele regio.”

gebouwen en terreinen. “Vroeger zaten we ín onze magazijnen te werken, terwijl we nu comfortabele bureaus, werkplaatsen en een nog ruimere toonzaal hebben. We zijn ongelofelijk gelukkig in onze job en we blijven elk jaar onze collecties en merken uitbreiden”, besluit hij. (SD - Foto MVN) WWW.GARDECO.EU

9 VOKA-NIEUWS

U heeft een vraag over ondernemen, een reglementering, een moeilijke managementbeslissing? Stop dan even met Googelen en laat ons helpen.

Vraag van de week

Wat is het verschil tussen een geregistreerd en toegelaten exporteur? Exporteurs worden door hun klanten vaak gevraagd naar een preferentieel oorsprongsbewijs. In het kader van internationale vrijhandelsovereenkomsten tussen de EU en bepaalde partnerlanden kan de exporteur de invoerder in het partnerland een oorsprongsbewijs leveren om daarmee een vermindering of vrijstelling van invoerrechten te bekomen. Het is hiervoor wel vereist dat de producten voldoen aan de oorsprongsregels die zijn opgenomen in de specifieke vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en het partnerland. Toegelaten exporteur De gebruikelijke procedure bestaat in het overleggen van een papieren certificaat inzake goederenverkeer EUR.1, waarmee de EU-oorsprong van de goederen wordt bevestigd. Via de “vergunning toegelaten exporteur” wordt u zelf gemachtigd om, ter vervanging van deze papieren certificaten EUR.1, oorsprongsverklaringen aan te brengen op uw handelsdocumenten. Voor zendingen minder dan 6.000 euro mag de oorsprongsverklaring door iedere exporteur worden aangebracht. Hiervoor is geen vergunningsnummer vereist. Indien de waarde van de zending echter 6.000 euro overstijgt, bent u verplicht het statuut van toegelaten exporteur te bezitten. U kunt deze vergunning aanvragen bij de Algemene Administratie Douane en Accijnzen. Eenmaal in het bezit van de vergunning, kunt u gebruik maken van de factuurverklaring en verwijzen naar het toegekende “Customs Authorisation Number”.

Ook een prangende vraag? Wij antwoorden binnen de 2 werkdagen! vraaghet@voka.be

Geregistreerd exporteur Deze douanevergunning is niet geldig voor nieuwere vrijhandelsovereenkomsten (zoals EU-Canada en EU-Japan) die gebruik maken van het REX-systeem: “geregistreerd exporteur” of zelfcertificatie. Via deze zelfcertificatie is het mogelijk om zelf, zonder tussenkomst van de douane, een zogenaamd “attest van oorsprong” aan te brengen op een handelsdocument. In tegenstelling tot de vergunning toegelaten exporteur, is er voor het bekomen van deze registratie geen voorafgaand onderzoek van de douane vereist. Het statuut van geregistreerd exporteur wordt aangevraagd bij de Algemene Administratie Douane en Accijnzen. Die registreert de exporteur in de REX-database van de Europese Commissie en kent hem een uniek REX-identificatienummer toe. De meeste nieuwe vrijhandelsovereenkomsten tussen de EU en partnerlanden maken van dit systeem gebruik. Het geeft u meer autonomie als operator, maar vereist een goede kennis van de preferentiële oorsprongsregels. Het nieuwe vrijhandelsakkoord EU-Singapore, dat eind dit jaar van kracht wordt, blijft evenwel vasthouden aan de vergunning toegelaten exporteur.

Oorsprongsreglementering in de praktijk Meer weten over dit topic? Op 14 november vindt in Kortrijk het seminarie “Oorsprongsreglementering in de praktijk” plaats. En op 13 november zoomen we in op Singapore als exportmarkt, tijdens de “Global Dialogue Singapore”. Meer info: daphne.renier@voka.be of www.voka.be/activiteiten

VOKA-NIEUWS

Onderwijs en bedrijven

Iedereen

“

Leonardo da Vinci”

De werelden van het onderwijs en van het ondernemen zijn enkel op het eerste zicht gescheiden biotopen. Bij nader inzien hebben ze elkaar meer dan ooit nodig om aan kruisbestuiving te doen. Maar welke wegen leiden hogerop en dienen het hogere doel? De Nederlandse experte Marianne Zwagerman en academicus-ondernemer Pieter Sprangers treden out-of-the-box en zetten nieuwe krijt- en krachtlijnen uit.

Waarom is duaal leren zo belangrijk? Marianne Zwagerman: “Duaal leren is gewoon een evidentie an sich. Ik ken niet één vak dat je kan leren uit de boekjes alleen. Duaal leren heeft een immens voordeel: door fouten te maken, leer je misschien nog het meest bij. Vergelijk het desnoods met auto leren rijden. Je behaalt je rijbewijs, maar ben je daarom een volleerd chauffeur? Neen toch. De praktijk is de allerbeste leerschool, al gebeurt dat dan met vallen en opstaan.” Pieter Sprangers: “Ik geef een voorbeeld. In de middelbare school volgde ik de opleiding ‘Wetenschappelijke A’, maar ik heb toen nooit ofte nooit een labo of een bedrijf van binnen gezien. Als TEW-er leerde ik aan de unief ook nooit hoe een btw-aangifte in te vullen. Kan u zich dat voorstellen? Een bedrijf van binnen leren kennen, of praktijkervaring opdoen, is en blijft de beste leerschool.” Waarom blijft STEM in het secundair onderwijs zo’n moeilijk verhaal? Marianne Zwagerman: “Je kent toch die verhaaltjes van ouders die het haast niet over hun lippen krijgen: ‘mijn kind gaat naar het beroepsonderwijs’. Alsof dat kind gedoemd is om later in een klein huisje te wonen, met een laag loon en hooguit met een klein autootje. Laten we daar voor eens en voor altijd mee stop-

“Je kan antropologie studeren, maar hoe waardevol is zo’n diploma als je de wijde wereld niet bent ingetrokken?”

— Marianne Zwagerman pen en dat doembeeld opbergen, want het klopt niet. Weet je, de meest succesrijke mensen in Nederland hebben nooit gestudeerd, en toch begeesteren ze een heel land. Denk maar aan mediatycoon John De Mol.” Pieter Sprangers: “Als STEM volwaardig wil zijn, moet het onderwijs zichzelf dringend heruitvinden. Er zijn real-life experiences nodig. Het onderwijs, scholen en leerkrachten, moeten veel wendbaarder zijn. Wie zegt dat alles moet aangeleerd worden tussen de 4 muren van een klaslokaal en 50 minuten lang? Ik heb zelf een dochter die het STEM-onderwijs volgt in een school in Turnhout. Met die klas gaan ze ook de boer op waar ze geconfronteerd worden met de echte noden van een bedrijf. Zo moet het. Overigens is STEM ook maar een tussenstap naar STEAM en STREAM. Ik zou met name willen pleiten om er nog andere opleidingen aan toe te voegen, zoals ‘arts & design’ of ‘ratio & ethiek’.”

11 VOKA-NIEUWS

VISIE VAN VOKA Levenslang leren maakt wendbaar

Moeten we meer of minder regels in het onderwijs hebben? Zijn de strikte regels een vloek voor de kwaliteit van ons onderwijs? Marianne Zwagerman: “Laat dit klaar en duidelijk gezegd zijn: de macht moet terug aan de ambacht. Te veel regelgeving is niet bepaald één zegen voor het onderwijs. Te weinig wordt de vraag gesteld: ‘lossen de regels een probleem op?’ Te vaak is het antwoord: ‘neen’. Alleen durft niemand dat luidop te zeggen. Net dat moet veranderen. Soms pleit ik zelfs

voor een beetje burgerlijke ongehoorzaamheid. Laat jonge mensen gewoon hun ding doen, gun ze die vrijheid. De Nederlandse winnaar van het laatste Songfestival heeft nooit gestudeerd, maar is ontzettend succesrijk omdat hij deed wat hij het liefste deed. Denk ook maar aan onze Formule 1-piloot Max Verstappen. Studeren was nooit zijn ding, hij wilde zijn droom en zijn passie kunnen waarmaken.” Pieter Sprangers: “In wezen worden er aan schoolgemeenschappen weinig regels opgelegd, en maar goed ook. Ik pleit, ook in mijn boeken, voor een soort van Awe-education. Een onderwijs dat met andere woorden verbluft en uitblinkt inzake creativiteit. Het onderwijs geniet veel vrije ruimte, maar neemt ze die ook in?” Moeten we 18-jarigen verplicht richting opleidingen sturen met een arbeidsmarktkrapte? Pieter Sprangers: “Regels opleggen? Dat nooit, toch! Dat gaat in tegen de keuzes die leerlingen vooral zélf moeten maken. Keuzes op basis van hun eigen competenties, eigen interesses of eigen motivatie. Zo help je een maatschappelijk probleem vooruit, en niet door dwingend opgelegde regels.” Marianne Zwagerman: “Ach, al dat gezeur over arbeidskrapte. Het moet maar eens stoppen. Ik vind dat de bedrijven hier toch wel boter op het hoofd hebben. Het is aan de bedrijven zelf om jongeren te verleiden en te enthousiasmeren richting die jobs. Ze doen dat veel te weinig, terwijl het net hun plicht is. Krapte op de

De kwaliteit van ons onderwijs daalt. Er is te weinig samenwerking tussen onze kennis- en onderwijsinstellingen en ook de financiering van ons hoger onderwijs moet anders. Dit moet dringend aangepakt worden, zodat de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt beter kan worden verzekerd. Werkplekleren, STEM, duaal leren, EVC,… vinden nog veel te weinig ingang. Vanuit Voka West-Vlaanderen zijn we dan ook blij die bekommernissen in het nieuwe Vlaamse regeerakkoord te lezen. ‘Leren’ gaat echter breder dan de onderwijscontext. ‘Leren’ voelt nog te vaak als een verplichting. In een kenniseconomie zoals de onze is levenslang leren nochtans essentieel om alle uitdagingen op onze arbeidsmarkt aan te pakken. Levenslang leren maakt mensen wendbaar, en dat zullen we nodig hebben. Maar levenslang leren zit niet in het DNA van de Vlaming. Het blijft te veel dode letter, ook bij onze West-Vlaamse ondernemingen. Is het een onhaalbaar ideaal? Vanuit Voka West-Vlaanderen geloven wij van niet. Daarom zal er in 2020 elke maand een Voka-actua georganiseerd worden onder de noemer ‘Opleiden kan je leren’. We zijn er immers van overtuigd dat we samen die omslag naar de toekomst kunnen maken! Een toekomst van sterke ondernemingen met werknemers die graag hun volledige leven bij blijven, daar gaan we voor.

VOKA-NIEUWS

“We hebben geen nood aan pret- of showpedagogie maar wél aan een onderwijs dat goesting bij leerlingen aanleert.”

— Pieter Sprangers

arbeidsmarkt? Hoe kan dat eigenlijk? Als vrouwen me zeggen dat ze niet werken omdat hun man toch genoeg verdient, denk ik: ‘allez, doe toch iets, er is zoveel werk, er zijn zoveel boeiende beroepen die van u figuurlijk een rijker mens maken’.” Is duaal leren een goed instrument binnen universiteiten? Marianne Zwagerman: “Het is een must. Je kan antropologie studeren, maar hoe waardevol is zo’n diploma als je de wijde wereld niet bent ingetrokken? Ik zie alvast een zeer positieve tendens in het onderwijs. Ik merk met name dat steeds meer ervaren 50-plussers kiezen voor een statuut als hybride docent: ze geven hun praktijkervaring door. Top.” Zijn soft skills belangrijker dan technische skills? En wat zijn die befaamde competenties van de toekomst? Pieter Sprangers: “Ik verzet me tegen een hiërarchische opdeling tussen die 2 categorieën. Alsof het ene minderwaardig zou zijn ten opzichte van het andere. Dit gezegd zijnde denk ik dat er in deze eenentwintigste eeuw te weinig aandacht wordt besteed aan het belang van soft skills, zoals empathie, spiritualisme, emotionaliteit, ethiek of creatief denken. Het zijn voor jongeren erg belangrijke zaken. Ik moet altijd denken aan de figuur van Leonardo da Vinci, die meer was dan een groot kunstenaar alleen. Hij was iemand met een grote nieuwsgierigheid en een brede visie op mens en wereld. Iemand die ook leerde om te gaan met tegenslagen, want ook dat maakt deel uit van het leven. Worden die zaken vandaag nog aangeleerd? Neen dus.”

Marianne Zwagerman: “Deze 2 begrippen zijn cruciaal en houden ook verband met elkaar: nieuwsgierigheid en leergierigheid. Iedereen moet die kwaliteiten in zich dragen, ook een CEO. Vandaag de dag is elk bedrijf op de een of andere manier digitaal geworden. Ik heb als adviseur raden van bestuur meegemaakt waar CEO’s de basisprincipes van internet niet eens kennen. Dat kan me danig irriteren. Elkeen moet openstaan voor innovatie of vernieuwing en er met enthousiasme tegenaan kijken.” Wat is de grootste uitdaging inzake levenslang leren? Hoe motiveren we mensen om zich bij te scholen? Pieter Sprangers: “In mijn boeken beschrijf ik mijn persoonlijk Utopia. Dan mijmer ik als volgt: ‘wat als het onderwijs zo boeiend en zo verbluffend zou zijn, dat leerlingen er eeuwig willen mee doorgaan?’ Dat moet het streefdoel zijn. Onderwijs mag niet afschrikken en leerlingen zouden niet mogen afkicken, wat nu nog veel te veel het geval is. Schoolmoe is een term die niet zou mogen bestaan. Als het onderwijs er zou in slagen om enkel aantrekkelijk te zijn, dan zou ook de weg naar permanent leren een natuurlijk proces, een evidentie zijn. We hebben geen nood aan pret- of showpedagogie maar wél aan een onderwijs dat goesting bij leerlingen aanleert.” Marianne Zwagerman: “Van bovenaf zaken opleggen, dat werkt niet. Ik geloof hooguit in een voorbeeldfunctie van overheden' organisaties als Voka kunnen qua sensibilisering een veel grotere rol spelen. Maar finaal moeten bedrijven de grootste motoren zijn. Recent zat ik in een meeting met vertegenwoordigers

van een stadsbestuur en bedrijfsleiders over innovatie. Daar leek het alsof alles in handen was van de overheid. Dat begrijp ik niet. Het is fijn als een stad of gemeente voor wat smeerolie (lees: subsidies) voor innovatie zorgt, maar het zijn toch de bedrijven die de grote trekkers moeten zijn.” Is het nuttig om te investeren in opleiding van 55-plussers? Pieter Sprangers: “Ik vind dat een stuitende vraag. Uiteraard moet de maatschappij of een bedrijf investeren in 55-plussers. In onze organisatie kwam laatst iemand solliciteren van 67 jaar, iemand met vrij veel ervaring en kennis, maar vooral ook iemand die nog veel goesting had om erin te vliegen. Leergierig tot en met dus. Een zaligheid én een meerwaarde voor onze organisatie. Je kan het bedrijven — mits de berekening van kosten en baten — alleen maar toewensen dat ze meer een beroep zouden kunnen

13 VOKA-NIEUWS

Marianne Zwagerman

behoort tot het kransje van gevierde master brains boven de Moerdijk. Ze noemt zichzelf het liefst een onafhankelijk innovatiestrateeg. In die rol wordt ze steevast opgevoerd bij politieke kabinetten en bij niet de minste CEO’s of hr-managers van grote bedrijven. Ze is ook een gefêteerd auteur van boeken waarin ze trends analyseert inzake innovatie en creatief denken. Met, zoals ze zelf zegt, altijd maar één bedoeling: mensen leren nadenken over zichzelf en hun organisaties, om zichzelf te overstijgen. “De ideale leider of CEO is hij of zij die zonder ego veel luisterbereidheid aan de dag legt aan constructief kritische stemmen in zijn of haar omgeving”, zegt Marianne Zwagerman. “En ja, wat mij betreft mag binnen een organisatie de macht terug naar de ambacht.”

“Vijftigplussers zijn cruciaal voor jongeren als ze hun ervaring weten door te geven.”

— Marianne Zwagerman

doen op dergelijke krachten. In één van mijn boeken heb ik zelfs een heel radicaal voorstel gedaan: laat vijftigplussers verplicht een break van 3 jaar inlassen in hun loopbaan om terug op de schoolbanken te gaan zitten. Ze komen er gegarandeerd als herboren terug uit.” Marianne Zwagerman: “Ja zeker, het is nuttig. Ze moeten nog 20 jaar mee, zo simpel. Ze zijn cruciaal ook voor jongeren als ze hun ervaring weten door te geven.” Welke rol kan en moeten bedrijven zélf opnemen in het opleidings- en competentiebeleid van hun werknemers? Pieter Sprangers: “Bedrijven hebben daar-

in een cruciale verantwoordelijkheid. En laat het meteen ook gezegd zijn: op dat vlak is er nog heel wat werk aan de winkel. Veel hr-directeuren van bedrijven sturen hun mensen op verplichte bijscholing bij derden. ‘Mooi’, denk ik dan, ‘er is inderdaad nood aan curatoren of gidsen die de stroom aan informatie kunnen helpen kanaliseren’. Maar sturen bedrijven hun mensen ook niet op cursus omdat ze vinden dat ze zelf de nodige kennis niet of niet voldoende in huis hebben? Dan zeg ik: zorg dat je die knowhow en expertise binnen brengt in je bedrijf, de return on investment zal onmetelijk groot zijn.” (Karel Cambien - Eigen foto’s en foto's Shutterstock)

Pieter Sprangers staat borg voor een hoogst uitzonderlijke cumul: hij is academicus én ondernemer. Hij is enerzijds docent en wetenschappelijk onderzoeker met opdrachten aan de Universiteit Antwerpen, IADE Creative University en de Karel de Grote Hogeschool. Als ondernemer is hij actief bij het Turnhoutse consultancykantoor Domo de rofontiro, dat scholen en bedrijven begeleidt in hun menselijke processen. Hij heeft naar eigen zeggen bijzondere aandacht voor de mens in een professionele organisatie en wordt gedreven door het leren van mensen en hun persoonlijke ontwikkeling. “Creativiteit en innovatiekracht is in ieder van ons aanwezig, maar dat latente talent doen ontwaken, zie ik als een grote uitdaging”, aldus Sprangers.

VOKA-NIEUWS

Excellence Programme Human Productivity Zo verhoogt u de productiviteit van medewerkers en creëert u betrokkenheid.

Breng het potentieel van uw medewerkers naar boven Doe nu nog een beroep op werkbaarheidscheques Dit traject komt in aanmerking voor de werkbaarheidscheques (bedrijfsscan en coaching in fase 1) en de kmo-portefeuille (fase 2). De werkbaarheidscheque is een maatregel waardoor u als ondernemer 60% financiële steun krijgt om knelpunten rond werkbaar werk aan te pakken. Werkbaarheidscheques kunnen enkel gebruikt worden bij samenwerking met geregistreerde dienstverleners van de kmo-portefeuille. U kunt er slechts een beroep op doen tot 6 december 2019. Wij begeleiden u graag bij de aanvraag! Neem voor meer info contact op met: • Nele Braem (nele.braem@voka. be of 0493 50 18 51) • Davy Maes (davy.maes@voka.be of 0494 33 07 77) • Tine Maes (tine.maes@voka.be of 0498 91 04 48)

Niet-productieve medewerkers kosten een kmo algauw tot 300.000 euro per jaar. Dat heeft een recente studie van Securex nogmaals aangetoond. Door uw medewerkers centraal te plaatsen in uw bedrijfsvoering, verhoogt u hun productiviteit en creëert u betrokken medewerkers.

Carl De Clercq, bedrijfsconsultant en master Psychologie met meer dan 30 jaar hr-directie ervaring bij o.a. Alpro, Vandemoortele en Balta. Franky Van Hamme, bedrijfsconsultant en erkend stress- en burn-out coach met meer dan 30 jaar managementervaring bij o.a. Douwe Egberts, Henkel en Alpro.

Daarom heeft Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen een traject uitgewerkt dat het volle potentieel van uw medewerkers naar boven brengt én benut: het Excellence Programme: Human Productivity. In dit exclusief traject neemt u uw processen en medewerkers onder de loep en werkt u een plan uit om de productiviteit, efficiëntie en de betrokkenheid van uw medewerkers te verhogen.

•

We gaan op zoek naar alle verbeteringsmogelijkheden binnen uw bedrijf, samen met deze 3 experts: • Sharon Vandousselaere, researcher, trainer en master Psychologie met ruim 10 jaar ervaring in bedrijfsresearch & welzijnstraining bij o.a. BMW Group Belux, Televic, Unilever, Antwerp Management School en Universiteit Gent.

Fase 1: Uw ‘human productivity’ wordt onder de loep genomen aan de hand van een wetenschappelijk onderbouwde bedrijfsscan en een-opeen-gesprekken.

•

Programma in 3 fases

Fase 2: U wordt op sleeptouw genomen en ontdekt in een community van gelijkgestemden hoe u de productiviteit én betrokkenheid van uw medewerkers kan verhogen. Fase 3: U krijgt de kans om u ver-

der op maat te laten begeleiden bij de implementatie van uw plan van aanpak.

Open: Ma-Vr / 11u30-14u00 thegreenhousekortrijk.be Kennedylaan 100 - Kortrijk (Xpo) AD-Himpe-Desmet-VOKA-v03-GVD.pdf

26/09/19

12:32

Gordijnen & zonwering voor uw atelier, showroom, kantoor en residentie … C

en bij u thuis ! -

eigen confectieatelier te Izegem belgische kwaliteit in afwerking specialiteit scholen en zorginstellingen maatwerk mogelĳk vanaf 1 stuks technisch en esthetisch advies ter plaatse

CMY

Ook Ipes schonk ons het vertrouwen! Klant: Storme Thierry & Sergeant Stefan Oppervlakte: 6.250 m² Plaats: Waregem Architect: Goedefroo & Goedefroo

Himpe Desmet Kortrĳksestraat 183 8870 Izegem

T +32 0 51 30 50 95 F +32 0 51 31 30 72

www.himpedesmet.com

info @ himpedesmet.com

www.willynaessens.be

INTERVIEW

17 INTERVIEW

Vroeger had je de IJslandvaarders, West-Vlaamse zeebonken die tot in IJslandse wateren hun netten gingen uitgooien. In 2017 kwamen IJslandse investeerders hun vislijn uitwerpen in Nieuwpoort, waar ze een niet onbelangrijke vangst deden met verborgen parel Gadus. De in de jaren 90 gestichte kmo kende als visverwerkend bedrijf een snelle opgang en is vandaag hofleverancier van onder meer enkele grote retailers, maar ook van gespecialiseerde viswinkels. Philip Duyck, gepokt en gemazeld in de voedingssector en afkomstig uit Zwevegem, mag als extra-muros-CEO de zaken in goede banen leiden.

Philip Duyck — Gadus

“Visproducten die healthy, tasty en convenient zijn” Hoe kwam u in deze job terecht, aan de andere kant van de provincie? “De voedingssector is al een leven lang mijn ding. Zo werkte ik 29 jaar bij de wel bekende groep Mars, dat zijn headquarters heeft in het Amerikaanse Virginia. Voor de Belgische tak was ik actief in maar liefst 13 verschillende functies. Een betere leerschool kan een mens niet hebben, toch? Ik leerde er alle aspecten van een bedrijf door en door kennen: van sales en marketing over businessplanning en logistiek, op managementniveau, daarna op directieniveau. In 2016 was het tijd voor iets anders en ging ik aan de slag bij Vandemoortele als country director. Daar werd ik geheadhunt door Korn Ferry. Hoe ik in hun files ben terechtgekomen, weet ik in feite zelf niet. Maar plots stonden ze aan de deur met een voorstel van een uitdagende job. Ik heb er niet lang moeten over nadenken. Na al die jaren in loondienst, vond ik de tijd rijp om ook een eigen managementvennootschap op te richten.”

Hoe is het om door het leven te stappen als CEO? Men zegt wel eens: “It’s lonesome at the top.” “Toegegeven, alles is anders. Je moet beslissingen nemen in het belang van het bedrijf en voortdurend ook jezelf nog in de spiegel bekijken. Maar eenzaam zou ik het niet echt noemen. Door zo lang rond te lopen in de voedingssector, heb ik uitstekende contacten overgehouden met gewezen collega’s. Zij dienen vaak als klankbord. Ik doe ook een beroep op experts in de markt. Met het Brusselse consultancykantoor BEEZ heb ik een ideale challenger in huis gehaald om mee te denken over grote strategische lijnen, maar ook over innovatie. Ik ben ook in contact met het Voka-netwerk en dat maakt een zeer professionele indruk. Finaal zijn er uiteraard de verrijkende uitwisselingen met de IJslandse grootaandeelhouder en met de leden van ons managementteam.”

INTERVIEW

Als CEO heeft u ook een dubbele rol: het managementniveau en het contact met de werkvloer. “Spijts mijn grote ervaring, is het helemaal nieuw voor mij om mee de productie aan te sturen. Ik leer hier dagelijks bij. Een CEO heeft een dubbele taak. Enerzijds moet je de data van de productie goed beheren en lezen, om een efficiënte en rendabele organisatie neer te zetten. Vergeet niet dat na het fileren amper 35% van de vis overblijft. Anderzijds moet je ook goed omgaan met de mensen die dagdagelijks het werk doen en in wezen specialisten zijn in hun vak. De grootste uitdaging daar is om te leren delegeren, wat voor een leider niet altijd evident is. Maar je moet dat leren, overeenkomstig een Frans spreekwoord dat me na aan het hart ligt: ‘la confiance n’exclut pas le controle’. Het is dus een kwestie van evenwicht vinden.” Er waren, begrijpelijk ook, wel meerdere gegadigden toen Gadus te koop stond. Waarom werd het Steinasalir ? “Om het even brutaal te zeggen: omdat zij de beste prijs boden, maar ook omdat zij het meest knowhow in huis brachten. Steinasalir zag het als een 100% strategische beslissing: op de Belgische markt wilden ze een afnemer én verwerker van hun visbestand, maar wilden ze ook een directe link kunnen leggen met de klant. Gadus had dat alles in huis.” Maar je zou kunnen denken: zijn er in Europa geen andere, en vooral grotere markten te bedenken? “U moet de vismarkt in de verschillende EU-lidstaten kennen. Portugal, Spanje en Griekenland zijn bijvoorbeeld verlekkerd op salted kabeljauw. Andere landen hebben het meer begrepen of frozen. België is best aantrekkelijk, want hier is kabeljauw in en populair. Laat het IJslandse aanbod daar nu net op inspelen. Gadus bood de ideale aanvulling: het eerste proces van de visverwerking gebeurt in IJsland zelf, maar de tweede stap in de processing (afwerking, portioneren en verpakken) kan in Nieuwpoort gebeuren. Het biedt voordeel voor beide partijen. Wij zetten productiecapaciteit in en hebben in onze portfolio een breder aanbod. IJslandse vis is bij ons goed voor één derde van het totale aanbod. Zij hebben directe toegang tot een interessante markt.”

“In IJsland is vrijheid voor het management ingebakken. De focus ligt op targets." Omschrijf de IJslandse businessaanpak eens? Is die fundamenteel anders dan wat wij hier gewoon zijn? “Het is bepaald geen schoonmoederrol, eerder omgekeerd. Er wordt veel armslag gegeven. Ik ga met de regelmaat van een klok richting Reykjavik voor overleg. De laatste keer heb ik het uit volle overtuiging en recht uit het hart zo verwoord: ‘The people from Iceland are the most genuine people I’ve ever met.’ Daaronder verstaan: ze zijn echt, authentiek, what you see is what you get. Vrijheid voor het management is ingebakken. Ze leggen zelf de focus op targets, zoals het halen van omzet en winst, met voor de rest weinig richtlijnen en veel constructief advies. Naast de maandelijkse bezoekjes aan het eiland, zijn er ook de contacten via livestreaming.” Jullie moedermaatschappij is maar voor één derde toeleverancier van wat in Nieuwpoort binnenkomt. Is dat een bewuste keuze? “Steinasalir staat in voor een derde, een derde van ons aanbod komt uit de nabije Noordzee en nog een derde uit Schotland en Scandinavië. Het zou fout zijn om alle eieren – of beter alle vis – in één mand te leggen. Om op uw vraag te antwoorden: ja, dat is een bewuste keuze. Dat we een gespreid aanbod hebben, is ook een wens van de klanten, die het liefst een onestopshop hebben.” Gadus is een vooraanstaand speler op de Belgische markt, maar is quasi niet aanwezig op exportmarkten. Zijn er ambities over de grens heen? “Het antwoord is ja. Maar de vraag is ook: 'hoe we dat gaan doen?' Daarvoor ben ik iets te vroeg in functie. Maar het zal een topic worden van discussie in de eerste maanden van volgend jaar op de board.” Is de eindconsument veranderd? “Jawel. Om het een beetje bruut te zeggen: voor elke consument die verdwijnt, komt er een nieuwe bij en die nieuwe is totaal anders dan de oude. We werken

met persona’s, profielen die ‘most likely’ onze productcategorie gebruiken en die allemaal andere behoeftes en gewoontes hebben. Het is belangrijk die zo goed mogelijk te servicen. In het algemeen zijn de voornaamste sleutelwoorden: healthy, tasty en convenient.” In de voedingssector is het, zoals ook in andere sectoren, een uitdaging en een trend om te professionaliseren via automatisering. Hoe ziet u dat in de praktijk verlopen en wat betekent dat voor de organisatie? “Dat is nu één van onze grote speerpunten. We hebben zonet beslist om een transformation manager aan te werven, die ons helpt veel meer data uit onze productie omgeving te halen en bepaalde processen te automatiseren om zodoende performante scorecards met duidelijke KPI’s te bouwen. Meten is weten.”

Het hart van de activiteit is het fileren. Een stiel apart, zoveel is zeker. Is het vinden van die handige handen uw grootste kopzorg? “We kunnen nog volk gebruiken, dat is een feit. Fileren is een precisiewerkje en ervaring is een grote plus. Ik denk ook aan verpakkers. Samen met de VDAB organiseren we nu zelf opleidingen in huis en we willen op dat pad verder gaan, omdat de eerste resultaten positief zijn. Inpakkers kunnen ook verder evolueren richting fileerders. Maar het blijft een zorg, temeer gezien de leeftijd van onze ervaren mensen. Als we de fileerders hier niet vinden, zullen we wel genoodzaakt zijn terug te grijpen naar een second best solution. Ik denk dan aan het aantrekken van Roemenen, Polen of pakweg Filippijnen. Maar laat dit duidelijk gezegd zijn: de voorkeur gaat naar eigen opleidingen voor mensen van uit de regio.”

“Een derde komt uit de nabije Noordzee, een derde uit IJsland en een ander derde uit Schotland en Scandinavië.”

Is er nog visbestand dat u links laat liggen? “Met producten als tonijn en kreeften is er nog veel potentieel. Maar dat is toekomstmuziek.” Gadus, zo staat te lezen op jullie website, is een bedrijf dat belang hecht aan waarden, zoals respect, engagement, competentie, helderheid of transparantie en oog voor het team. Hoe zetten jullie dat om in de praktijk? “Voor een goed begrip: onze IJslandse moeder staat hier ook achter, maar het

is niet van daaruit opgelegd. Het hoort met name bij het DNA van het bedrijf. De stichter, Michel Debruyckere, heeft dat altijd zo gewild. Vandaag tekent Gadus voor een omzet van 80 miljoen euro. Het is in mijn ogen belangrijker dan ooit om in te zetten op waarden. In een groeiend bedrijf mag je dat niet naast je neerleggen. Toegegeven, het is geen nagel waar ik als CEO dagelijks op klop. Er ligt elke dag zoveel werk op de plank, er moet zoveel gebeuren. Maar ik zei het al: een goede CEO moet ook elke dag zichzelf in vraag stellen. Ik zie het als één van de

Bent u het type CEO dat ook participatief deelneemt aan zo’n opleidingen? Kwestie van de job beter te leren begrijpen? “Ik heb al een paar keer deelgenomen aan een aantal eenvoudige operaties. Dan besef je pas hoe technisch dat wel is. Voor sommige vissoorten is het echt wel belangrijk dat je mensen hebt die het vak kennen.” Bent u sowieso de CEO die gelooft in een vlakke structuur, zonder al te veel plichtplegingen, vergadercultuur of opgetrokken muurtjes? Liefst dicht bij de mensen? “In opgetrokken muurtjes geloof ik zeker niet. Dat zullen mijn medewerkers bij Gadus enkel kunnen beamen. Ik sta voor openheid en transparantie tussen iedereen. Meetings? Ja, maar niet te veel en ze moeten dan vooral goed voorbereid zijn. Ik hoorde ooit een andere CEO bij wijze van boutade eens zeggen: ‘Bij ons is de organisatie een pannenkoek.’ Bij ons gaat het niet zo ver. Maar iedereen heeft en kent zijn taak. Elke taak is belangrijk en moet gerespecteerd worden.” (Karel Cambien - Foto’s 2Photographers - Jürgen de Witte & Paul Gheyle)

INTERVIEW

grootste uitdagingen om daar volgend jaar intenser mee bezig te zijn in overleg met de medewerkers op de vloer. Want finaal moeten ook zij zich daar helemaal goed in voelen.”

PUBLIREPORTAGE

Stress op het werk: 1 op 4 kan er moeilijk mee om Uit het grootste Belgische onderzoek ooit naar

Werksfeer is water én vuur voor stressbeleving.

stress op het werk blijkt dat leidinggevenden het

Een collegiale omgeving waar collega’s bijspringen

vaakst werkstress ervaren. Toch zijn het vooral

voor elkaar helpt stress te kanaliseren. Maar het

niet-leidinggevenden die moeilijker kunnen

omgekeerde is ook waar: een toxische omgeving waar

omgaan met stress.

het principe ‘ieder voor zich’ geldt, is een vliegwiel voor druk en spanningen.

Over een periode van bijna drie jaar peilde Mensura online bij ruim 28.000 werknemers naar de mate

Duidelijke afspraken en communicatie beste

waarin zij werkgerelateerde stress ervaren. 23%

stressbuffers

van de ondervraagden had op het moment van de

Te lange blootstelling aan hevige stress is nefast

bevraging een leidinggevende functie.

voor de mentale en de fysieke gezondheid en kan op termijn tot uitval leiden. Daarom is het als bedrijf

Niet-leidinggevenden worstelen meer met stress

belangrijk om overtollige of aanhoudende stress te

Niet geheel verwonderlijk is de stresservaring

verlichten of weg te nemen.

naar aanleiding van het werk bij leidinggevenden

Dit zijn volgens de respondenten de belangrijkste

groter dan bij niet-leidinggevenden. Ongeveer 60%

stressbuffers:

van de leidinggevenden geeft aan matig tot zeer

• heldere werkprocedures en een duidelijke manier

gestresseerd te zijn. Bij niet-leidinggevenden – zowel arbeiders als bedienden – is dat net geen 50%.

van werken; • (een zekere mate van) vrijheid en zelfstandigheid om het werk zelf te organiseren en beslissingen te

Maar op het vlak van omgang met werkstress, blijkt net het omgekeerde. Ook al geven leidinggevenden

nemen; • de steun en waardering van een leidinggevende.

aan meer stress te ervaren, toch blijken ze er beter mee om te kunnen. Zo’n 4 op 5 leidinggevenden

Autonomie is natuurlijk niet in alle jobs evident of

(81%) beweren meestal tot altijd gezond met hun

zelfs mogelijk. Veel arbeidersfuncties bieden op

stressniveau om te gaan. Bij niet-leidinggevenden

dat vlak weinig speelruimte. In die gevallen is het

is dat minder het geval: bijna 1 op 4 (24%) geeft te

aangewezen om extra aandacht te besteden aan

kennen soms tot nooit gezond met werkstress om te

andere stressremmende factoren.

kunnen. Een frappanter cijfer, dat ook om actie vraagt. Organisaties moeten juiste omgang met stress De belangrijkste oorzaken van stress

faciliteren

Het onderzoek peilde ook naar stressoren (wat geeft

Het is vooral zaak om leidinggevenden en

je stress?) en stressbuffers (wat remt je stress af?).

medewerkers de tools aan te reiken zodat ze alles

Dit geven werkende Belgen aan als de grootste

wat van hen verwacht wordt ook naar behoren in

stressfactoren:

de praktijk kunnen brengen. Het is daarom zinvol

• de nood aan concentratie;

om te investeren in leiderschapstrainingen die de

• werkdruk en emoties veroorzaakt door de aard van

focus leggen op coaching en in sensibilisering van

het werk en professionele contacten;

medewerkers.

• de moeilijkheidsgraad van het werk; • de sfeer op de werkvloer.

Dr. Geertrui Dumoulin Regiodirecteur Oost- en West-Vlaanderen

Als grootste externe dienst voor preventie en bescherming op het werk van België ondersteunt Mensura u met advies, oplossingen en inspiratie.

Crispy bite van chocolate cups en krokante kaaskoekjes

Met zijn Noble Cheddar Cheese Biscuits sleepte Noble Food Group zopas de award van Beste Product van het Jaar België 2019-2020 in de wacht. Een zoveelste erkenning voor het lokale vakmanschap in krokante kaaskoekjes van Noble Savoury (Roeselare). Het evenzeer gelauwerde Noble Chocolates (Veurne), bekend om zijn chocolate cups en snacks, opende dan weer recent een Factory Outlet Shop. Innovatie en trendgevoeligheid lopen als een rode draad doorheen de Noble-historiek.

Nadat Patriek Destrooper in 2000 afscheid nam van het familiebedrijf, ging hij zich in Veurne samen met een maître chocolatier toeleggen op de productie van pralines in het premium segment. Chocoladebedrijf Hanssens was in die tijd nog een dochteronderneming van Destrooper. Toen Patriek Destrooper in 2004 helemaal eigenaar werd, veranderde de naam in Noble Chocolates. De lancering van chocoladecups met diverse smaken leidde al snel tot de Chocolate of the Year Award en de Selected Trends & Innovation Award. De investeringen volgden elkaar op en het assortiment breidde uit tot een gamma cups met een 30-tal verschillende smaken en sinds 2016 met chocoladesnacks met een crispy bite (clusties, bars, sticks). De 3 grote pijlers van Noble Food Group zijn: verse en natuurlijke ingrediënten, nieuwe technieken, en originele recepten en creatieve ideeën. “Wij focussen ons op het topsegment en gebruiken daarom alleen hoogstaande ingrediënten”, verzekeren Sophie Destrooper (sales/ marketing) en Jan Seynaeve (finance/ operations). Het managementteam bestaat verder uit Marlies Quaegebeur (operations). “Belgische chocolade opent nog steeds deuren wereldwijd, inmiddels

een 40-tal landen, met zwaartepunt in Europa en Azië. De productie van de gepatenteerde cups gebeurt bij ons op speciaal ontworpen machines. Voor de vulling zoeken we combinaties die een ultieme smaaksensatie geven. Verschillende landen vragen uiteenlopende smaken. Aan ons om die trends te capteren en om te zetten in heerlijke producten. Momenteel is matcha (groene thee) hot in Azië. Voor de innovatie hebben we een heus R&D-proces opgezet, waarin de verantwoordelijken voor sales, aankoop, calculatie, productie en kwaliteit betrokken zijn.” Passie voor koekjes Een geslaagd voorbeeld van innovatie en verbreding zijn de krokante kaaskoekjes van Noble Savoury. Het merk werd in 2016 gelanceerd. Voor de productie van de Golden en Silver Line werd een nieuwe site in Beveren-Roeselare betrokken. De Superior Taste Award 2015 en award Beste Product van het Jaar 2019-2020 voor de Noble Cheddar Cheese Biscuits bewijzen dat de Noble-standaard ook voor de krokante kaaskoekjes geldt. “Mijn vader heeft zijn passie voor koekjes nooit laten varen”, getuigt Sophie Destrooper. “We hebben

“We hebben constant innovatieve ideeën in de pijplijn, in de zoektocht naar nieuwe smaken en smaakcombinaties.”

— Jan Seynaeve en Sophie Destrooper

lang gewerkt aan de ontwikkeling ervan. Qua indulgence (smaakvol genieten) zijn ze een ideaal product, dat tegelijk het gebruiksmoment van het Noble-aanbod uitbreidt naar het aperitief. Onze zoektocht naar de meest kwalitatieve cheddar bracht ons bij een duurzame producent met een lange traditie in Engeland. Gezondheid en sustainability zijn immers ook waarden die wij onderschrijven.” Het hele assortiment van Noble Chocolates en Noble Savoury kan nu ook aangekocht worden in de Factory Outlet Shop in de Handelsstraat in Veurne. Specifieke promoties of lokale verkoop van producten met iets kortere houdbaarheid helpen verspilling tegengaan en bevorderen de duurzaamheid. (MD - Eigen foto) WWW.NOBLE-FOOD-GROUP.COM

BEDRIJVEN

Noble Food Group wint award en opent Factory Outlet Shop

BEDRIJVEN

Strategie met 4 krachtlijnen Latexco trekt Lieven Vandendriessche aan als nieuwe roerganger Precies 9 maanden, of de tijd van een zwangerschap, zochten pater familias en boegbeeld Luc Maes en zijn dochter Carole naar een geschikte extra-muros-CEO. Een zoektocht die nu zijn vruchten heeft afgeworpen met Lieven Vandendriessche. Gepokt en gemazeld als topkader bij Deceuninck en Balta. Hij moet Latexco naar nog hogere sferen loodsen.

Welk soort bedrijf krijgt u in handen? “Latexco is in handen van Luc en Carole Maes. Dat zorgt voor een sterk familiaal en ondernemend karakter en dankzij de positieve bedrijfscultuur werken hier loyale en gemotiveerde medewerkers. De klanten, die waarderen kennelijk sterk de familiale sfeer en de snelle beslissingslijnen. Latexco heeft een betrokken aandeelhouder die bereid is te investeren is een key asset, en dat in tijden van transformatie. Luc Maes heeft me expliciet gevraagd om het bedrijf nu verder te professionaliseren. Dat zal ik ook doen, maar het zou zonde zijn deze onderneming ‘plat’ te structureren. Dat gaan we dus niét doen.” Wat zijn de grote krachtlijnen van het businessplan? “We zijn nog bezig met de strategie uit te tekenen, maar een aantal krachtlijnen zijn al duidelijk. We gaan bij Latexco voor ‘profitable and sustainable growth”, gebaseerd op 4 pijlers: duurzaamheid, geografische groei, een onestopshop voor de beddingindustrie en finaal meer inzet op e-commerce.”

Dit betekent duurzaamheid voor Latexco “Latex is als melk van de rubberboom een natuurlijke grondstof. Het stond een tijdje onder druk, maar geniet weer meer en meer aandacht door de duurzaamheidsfocus van de consument. Wereldwijd neutraliseren de rubber- en latexplantages zo’n 100 miljoen CO2. In tijden van bewust consumeren is dat een sterke troef. Inzake duurzaamheid gaan we ook nog verder. Al onze afvalen tweedekeuzeproducten worden gerecycleerd in onze vestigingen in Tielt en Indonesië en vervolgens opnieuw vermarkt. En een aantal jaar geleden ontwikkelden we een unieke en gepatenteerde RF (radio frequency)-based latex productietechnologie waardoor aanzienlijk minder energie wordt gebruikt.”

23 BEDRIJVEN

Waar bevinden zich, geografisch gezien, de groeiopportuniteiten? “Latexco heeft traditioneel een dominante positie in Europa (20% van de wereldwijde matrasconsumptie), maar een kleiner marktaandeel op de andere continenten. We hebben recent onze capaciteit in de VS uitgebreid. De Amerikaanse markt is goed voor 30% van de wereldwijde consumptie. De volgende stap die overwogen wordt is productie op te bouwen in de APAC-regio, die goed is voor 40% van de wereldconsumptie en sterk groeiend is. Momenteel hebben we er enkel een recyclagefabriek in Indonesië. Producten die met Europese expertise gemaakt worden, worden aanzien als kwaliteitsvol en zijn daardoor zeer aantrekkelijk voor de sterk groeiende Aziatische middenklasse. We richtten ons tot een aantal jaar geleden enkel op de productie van latex, maar produceren nu ook polyrethaan en veren. Om die sterk groeiende segmenten onder te brengen hebben we onlangs geïnvesteerd in een nieuwe site (Seyntex) in Tielt. Het klopt dat er op die markten al heel wat aanbieders actief zijn, maar het is allerminst onze intentie om ‘commodity’-producten aan te leveren. Integendeel, de strategie is om innovatief en differentiërend te zijn. Bovendien bieden wij meerwaarde door onze unieke componenten op een intelligente manier te combineren.” Bij Balta heeft u veel ervaring opgedaan met e-commerce. Zijn er op dat vlak nieuwe uitdagingen? “Ook de beddenmarkt wordt geconfronteerd met digitale transformatie. De algemene matrasmarkt op wereldniveau groeit jaarlijks met 3%. De groei van de e-commerce bedraagt echter meer dan 10%. Wereldwijd worden 10% van de matrassen nu online verkocht. In de VS is dat 20%, in het VK zelfs 25%. Een recente verpakkingsinnovatie ondersteunt de groei online. Sinds een paar jaar kan men een matras comprimeren, plooien, oprollen en in een relatief kleine doos stoppen. Enerzijds zorgt die volumebeperking voor meer exportmogelijkheden, anderzijds creëert ‘the mattress-in-abox’ een product dat makkelijker naar de eindklant kan worden geleverd.”

“We richtten ons tot een aantal jaar geleden enkel op de productie van latex, maar produceren nu ook polyrethaan en veren.”

— Lieven Vandendriessche Wat dan met het klassieke winkelmodel? “Waar de productdiversiteit in de traditionele retail erg groot is, wordt online vaak één goede matras aangeboden die een prima oplossing biedt voor circa 85 % van de bevolking. In een winkel van slaapproducten mag je dan wel 10 minuten op een matras gaan liggen, daarmee weet je nog niet of dat een goede matras voor je zal zijn. Daarom is, zeker voor ondernemingen met een businessmodel zoals dat van ons (inzet op kwaliteit en het iets duurdere segment) het dis-

ruptieve marketingmodel dat e-commerce hanteert een positieve evolutie. Online-aanbieders pakken uit met de mogelijkheid om die ene matras gedurende een langere periode te proberen. Niet tevreden? Geld terug. Dat vermijdt keuzestress bij de consument, die ook een lager risico loopt om het verkeerde product te kopen. Latexco is door zijn expertise en zijn onestopshop-principe sterk gepositioneerd als leverancier voor de nieuwe onlinespelers en groeit sterk in dit segment.” (KC - Foto Kurt) WWW.LATEXCO.COM

We zorgen voor de correcte uitvoering van je bouwplan Een aannemer van de bovenste plank Piekfijn uitgevoerd

Meer informatie? Contacteer ons! Aannemingen Schaubroeck NV B.A. Guilbertlaan 3 — 8700 Tielt — info@21sbc.be — 051 40 11 59 — sbc! maakt deel uit van www.meet21.be

DE VER KEN NERS

Shanghai (China)

Dirk Wynants — Extremis en DWDW

WestVlamingen die de wereld veroveren: het zijn er (nog) meer dan u denkt. Elke maand zetten we er een in de kijker.

Als Vlaams meubelontwerper en -maker geniet Dirk Wynants internationale faam. Zijn bedrijf Extremis, met hoofdzetel in Poperinge, heeft ook vestigingen in Duitsland, Japan en de Verenigde Staten. Daarnaast heeft hij met DWDW (Dirk Wynants Design Works) ook zijn eigen designstudio. Sinds 7 jaar is hij verantwoordelijke voor de design-opleiding aan het Shanghai Institute of Visual Arts (SIVA). “Ik had me vooraf voorgenomen dit 5 jaar te doen. Daarom ben ik nu ook geleidelijk aan bezig die verantwoordelijkheid over te dragen aan Howest, zodat dit een mooi vervolg krijgt. China wordt wel

eens afgeschilderd als ‘het land van de kopieerders’, maar die mensen zouden niets liever willen dan originele producten te maken. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij ons, in het westen, waar we die kopieën gretig consumeren. De voornaamste uitdaging in China was om de creativiteit te bevorderen. Jongeren hebben er enorm de neiging om dingen zomaar te accepteren. Ontwerpen vereist net: dingen kritisch in vraag durven stellen, anders krijgt creativiteit geen kans. Leerlingen mogen vooral geen kopie van de ‘master’ worden. Als ik hen dat wat heb kunnen bijbrengen, is mijn missie meer dan geslaagd.” (BVC - Eigen foto)

Haal meer uit uw netwerk

4 & 5 december 2019 van 14u00 tot 21u00

KORTRIJK XPO

www.bedrijvencontactdagen.be

hallen 1, 2 en 4 Organisatie

GRATIS TOEGANG VIA BEDRIJVENCONTACTDAGEN.BE MET CODE 111

Sponsors

BCD2019-ADV Ondernemers 190x135_HR.indd 1

Ook zoâ€™n onweerstaanbaar

25/09/19 12:32

FEESTJE OP HET WERK? Laat je zorgeloos verbazen! www.ditjaargeenbbq.be

BEDRIJVEN

Voortaan maar één merknaam meer

CEO Jos De Vuyst en CSO Philippe Mylle.

Stow stroomlijnt organisatie om wereldleider te worden

Europees leider in industriële opslagsystemen Stow zet zich klaar voor een nieuwe groeifase. Vanaf Nieuwjaar verdwijnen alle overgenomen bedrijven en merknamen onder één uniforme naam Stow. “Met een gestroomlijnde organisatie kunnen we beter het potentieel benutten van onder meer de e-commercesector”, zegt CEO Jos De Vuyst. Als sluitstuk op 100 miljoen euro investeringen wordt ook het managementteam uitgebreid.

Sinds Stow in 1989 verhuisde van Wevelgem naar Dottenijs, op de site van het voormalige postorderbedrijf Trois Suisses, groeide de producent van stalen magazijnrekken tot een internationale leider in zijn sector. Het door Philippe D’heygere – vandaag voorzitter van industriële wasmachines Lapauw in Heule – gelanceerde bedrijf kwam na 2000 eerst in Zwitserse en dan Franse handen terecht. Via een lappendeken aan overnames van Europese sectorgenoten ontstond de holding Averys. Die werd vorig jaar overgenomen door het management en Blackstone, een van de grootste private kapitaalfondsen ter wereld. Vandaag telt de groep 1.800 medewerkers in 10 Europese fabrieken, die vorig jaar maar liefst 277.000 ton stalen rekken produceerden. “In de 30 jaar dat ik aan boord ben, ging de omzet van 2,5 naar 650 miljoen euro”, zegt gedelegeerd bestuurder Jos De Vuyst. “De jongste 10 jaar is vooral de logistieke markt explosief gegroeid. Met

Blackstone geloven we dat er nog een groot potentieel zit in onder meer magazijnen voor e-commerce. We hebben de ambitie om de wereldwijde nummer één te worden. Maar daarvoor was een nieuwe structuur nodig.” Vanaf Nieuwjaar worden alle overgenomen Europese merken en de bijhorende werkmaatschappijen samengebracht onder één centrale organisatie en één merk Stow. De merken Feralco (Frankrijk), Duwic (Frankrijk) en Storax (Portugal) verdwijnen. Commercieel directeur Philip Mylle: “Uit alle merken kiezen we voor elke toepassing het beste product en zullen daar uniform op inzetten. In plaats van per merk groeperen we voortaan wereldwijd de verkoopteams per regio voor één merk: Stow. We brengen ook R&D, ondersteunende diensten (financieel, hr, informatica) en management samen. En de fabrieken worden niet langer toegewezen aan merken maar worden in één netwerk geïntegreerd.”

Gelegeerd bestuurder Jos De Vuyst weet zich voortaan omringd met 6 C-level managers: Philip Mylle (verkoop), Peter Ryckeboer (operaties), Thierry Vlaeminck (transformatie) en nieuwkomers Machteld Leybaert (hr, voorheen bij kranengroep Sarens), Tom Gysens (finance, komt van Balta) en Detlef Ganz (technologie, stapt over van het Duitse Viastore).

“De jongste 10 jaar is vooral de logistieke markt explosief gegroeid.”

— Jos De Vuyst Deze operatie bekroont een investeringsprogramma van ruim 100 miljoen euro. Tegen een tempo van meer dan 25 miljoen euro per jaar werd op diverse plaatsen het productieapparaat vernieuwd en uitgebreid. Op de hoofdvestiging, letterlijk met de voordeur in het West-Vlaamse Spiere-Helkijn en gebouwen in het Henegouwse Dottenijs, kwamen onder meer nieuwe kantoren, ontvangstruimtes en voorzieningen voor de 480 medewerkers. In al die veranderingen houdt Jos De Vuyst de voeten op de grond: “Wij zijn een producent en begeven ons niet in de markt van de installateurs. Schoenmaker, blijf bij je leest”, besluit hij. (RJ - Foto Kurt)

80.000 ton hout krijgt nieuw leven Duurzaam beheer van materialen en afval is sinds jaar en dag de hoofdbekommernis van OVAM, maar ook steeds meer bedrijven begrijpen die boodschap. De recente samenwerking tussen Unilin en SUEZ is daar een prima voorbeeld van. Beide ondernemingen hebben een contract getekend om de komende 2 jaar telkens minimaal 80.000 ton houtafval te recycleren.

SUEZ is een wereldspeler in duurzaam stoffen- en waterbeheer. Het bedrijf zet krachtig in op het circulariteitsprincipe door afval op te halen, het op kwaliteit te sorteren en het vervolgens voor te bereiden op verwerking bij een derde partij. “We hanteren die aanpak ook voor houtafval”, verduidelijkt Philippe Tychon, general manager bij SUEZ Recycling & recovery Belgium & Luxemburg. “Dat wordt bij ons gebroken, afgezeefd en gereinigd.” Verwerking in spaanplaten Unilin gebruikt al 20 jaar gerecycleerd houtafval in zijn productie. De fabrikant van vinyl- en laminaatvloeren, spaanplaten, samengesteld parket en andere houtdecoratie zal de komende 2 jaar telkens minstens 80.000 ton recyclagehout verwerken in de spaanplaatproductie. “Duurzaamheid is ook bij ons een centraal thema”, stipt Peter Debruyne aan. Hij draagt bij Unilin de verantwoordelijkheid voor dit initiatief. “We verwerken jaarlijks liefst 800.000 ton houtafval. Het is zelfs zo dat 85% van onze spaanplaten uit gerecupereerde houtstof bestaat. Het partnership met SUEZ laat toe om dat aandeel de komende jaren nog verder op te drijven. Door de krachten te bundelen, kunnen we meer dan ooit inzetten op een maximale recuperatie van houtafval. Alleen

houtafval dat niet meer te recycleren is, gebruiken we als energiebron.” Ook op dat vlak zit SUEZ helemaal op dezelfde lijn. “Een nieuw leven geven aan gebruikte grondstoffen is belangrijker dan ooit in een maatschappij die almaar meer in de richting van een circulaire economie wil evolueren. Zelfs niet-recycleerbaar hout kan nog nuttig zijn als energiedrager voor het opwekken van

“De kans bestaat dat het project vervolgens nog een jaar wordt uitgebreid.”

— Peter Debruyne

groene energie. Ook daarvoor werken we samen met geëngageerde partners, zoals A&S.” De SUEZ Group verwerkt jaarlijks 45 miljoen ton afval en produceert 4,4 ton aan materialen die herhaaldelijk inzetbaar zijn in de economie. Het produceert zelf 7,7 TWh aan lokale hernieuwbare energie. “Ook op vlak van waterrecuperatie scoren we sterk, door in diverse projecten 1,1 m³ afvalwater per jaar te hergebruiken”, aldus Tychon. SUEZ Group was vorig jaar goed voor een omzet van 17,3 miljard euro en telt 90.000 medewerkers. Unilin bvba Division Panels, dat deel uitmaakt van de Mohawk-groep, produceert in de Belgische en Franse vestigingen jaarlijks 2,1 miljoen m³ plaatmateriaal en telt in totaal 1.300 medewerkers. “Onze producten (melamine-, spaan-, PDF-, HDF- en HPL-platen) commercialiseren we onder meer via gespecialiseerde houten bouwhandelaars, doe-het-zelfwinkels en industriële verwerkers”, aldus Peter Debruyne. (BVC - Eigen foto)

BEDRIJVEN

Recyclage van houtafval prioriteit voor Unilin en SUEZ

BEDRIJVEN

Avasco Solar wordt aparte nv Markt voor zonnepanelen boomt voor Avasco lndustries De productie van montageframes voor zonnepanelen op platte daken, onder de merknaam SolarSpeed, is booming business voor Avasco Industries nv in Diksmuide. Door de steile groei, dit jaar met maar liefst 60%, is deze activiteit ondergebracht in de aparte nv Avasco Solar.

“Innovation through metal sheet processing”: zo luidt de baseline van Avasco Industries uit Diksmuide, onderdeel van Vergalle Invest (Waregem). Daartoe beschikt het bedrijf, met 2 locaties in Diksmuide (Kleine Dries en Cardijnlaan), over volautomatische plaat- en coilbewerkingsmachines. Het productieapparaat wordt niet alleen ingezet voor het maken van metalen opbergsystemen (shelving) en sprinkler watertanks, maar ook voor toeleveringsprojecten aan uiteenlopende sectoren op internationale markten. Volume verdubbelen “Vanuit onze divisie Subcontracting zijn we in 2010 montagedriehoekjes voor zonnepanelen beginnen te produceren”, zeggen Jan Van Houtte (gedelegeerd bestuurder) en ing. Vincent Terryn (COO) van Avasco Solar. “Toen kende de markt van de zonnepanelen een hausse als gevolg van de toekenning van subsidies. We kregen ook vraag naar backplates, sideplates, rails,… Uiteindelijk hebben we op eigen initiatief de stap gezet van losse componenten naar een totaaloplossing, die we nu onder de merknaam SolarSpeed leveren aan grote installateurs

“We staan ook in voor het uittekenen van projecten en de opmaak van ballastrapporten voor zonnedaken.”

—

Jan Van Houtte en Vincent Terryn

Frames voor grootste zonnedak van België van industriële projecten. Dit naast onze ‘tailor-made solutions’. De lageballastopstelling SolarSpeed voor platte daken is vervaardigd uit corrosiebestendig, zelfhelend zink-magnesium staal en supersnel en makkelijk te monteren door zijn plug and play-verbindingsprincipe. Elk onderdeel wordt volautomatisch vervaardigd door profileren, persen, ponsen en plooien. De voormontage van de frames gebeurt in eigen huis, voor grote series werken we ook samen met maatwerkbedrijf InterWest in Diksmuide. Na de stagnatie van 2013-2014 in de zonnepanelenbusiness, zitten we nu in een weer aantrekkende markt, die matuur begint te worden. Bovendien ligt er nog een vervangmarkt te wachten en internationaliseren we ook. De komende 3 jaar hopen we het volume alvast te verdubbelen. De capaciteit daartoe is zeker aanwezig en we hebben nog meerdere grote projecten in portefeuille.” Avasco Industries nv heeft samen met Avasco Solar nv een team van 44 vaste medewerkers. Dit jaar zullen ze samen een omzet van 45 miljoen euro realiseren (komende van 4 miljoen euro in 2004). Daarvan is 50% toe te schrijven aan de divisie Shelving, 25% aan Solar, 10% aan Sprinkler tanks en 15% aan Subcontracting. Elk van de divisies blijft ook apart groeien. (MD - Foto Dries)

Avasco Solar uit Diksmuide leverde de draagstructuren voor het grootste Belgische zonnepanelenpark op een dak, dat van staalproducent ArcelorMittal in Gent. Het project met een totaalwaarde van 7,5 miljoen euro werd geplaatst door de tandem Eneco/ Ecorus. Het park bestaat uit 27.104 zonnepanelen, die jaarlijks 10,16 MWp zullen produceren, wat overeenkomt met het energieverbruik van 2.900 gezinnen. ArcelorMittal zal de opgewekte stroom aanwenden voor zijn productie in Gent. Met de hulp van duurzame energieonderneming Eneco wil ArcelorMittal Belgium via de productie van hernieuwbare energie zijn ambities waarmaken om tegen 2050 klimaatneutraal te werken. Voor het project werd bij Avasco Solar in Diksmuide 157,2 ton Magnelis® steel van ArcelorMittal verwerkt. Het totaalgewicht van de installatie bedraagt 1,5 miljoen kilo. WWW.AVASCO-SOLAR.BE

29 ONDERNEMERS & CO

DELBOO

Maatschap op de wip? De maatregelen die de laatste tijd in het kader van een maatschap worden genomen, leiden tot de vrees dat deze in het kader van een vermogensplanning niet steeds meer een adequaat beheersvehikel is. Tijd dus om alternatieven te exploreren. 1. KBO EN UBO: BEPERKT VERLIES AAN DISCRETIE

De verplichte inschrijving van een maatschap in de KBO en daarna in het UBO-register leiden tot heel wat consternatie, zowel bij de professionals als bij de cliënten. Daarmee gaat een deel van de discretie verloren. Iedereen kan immers nagaan of er al dan niet een maatschap is en door het UBO-register te consulteren ook wie de uiteindelijke begunstigden ervan zijn. Maar daar stopt het. Men kan niet zien hoeveel vermogen er in de maatschap zit (anders dan wat blijkt uit een gepubliceerde jaarrekening van een vennootschap met rechtspersoonlijkheid) en dat blijft toch veruit het belangrijkste om discreet te houden. Tot daar zijn er dus nog geen potten gebroken. 2. JAARREKENING

De inschrijving in de KBO heeft evenwel ook tot gevolg dat men wettelijk verplicht wordt een boekhouding te voeren. Dat werd in het verleden sowieso al gedaan, meestal op basis van een eenvoudig model. Maar de vraag rijst nu of dit nog wel voldoende zal zijn. Volstaat een vereenvoudigde boekhouding (met o.a. een kasboek en een vermogensstaat) voor alle maatschappen waarin geen echte economische activiteit wordt uitgeoefend (zoals maatschappen met effectenportefeuilles, kunst, wijn, auto’s of andere beleggingsobjecten) of zal een dubbele boekhouding verplicht zijn? Deze vraag werd voorgelegd aan de Commissie voor Boekhoudkundige Normen. In een ontwerpadvies stelt die Commissie een dubbele boekhouding voorop zodra de “omzet” meer is dan

500.000 euro per jaar. Omzet wordt hierbij beschouwd als een gebruikelijke verkoopopbrengst. In een beleggingsportefeuille zou dat dus het geval zijn bij verkopen van alle vormen van beleggingen die per jaar 500.000 euro overschrijden. Het definitieve advies is er nog niet, maar naar verluidt zou het wel in die richting gaan. 3. GEVOLGEN

Indien het ontwerp wordt behouden, zal dat ertoe leiden dat heel wat maatschappen een dubbele boekhouding zullen moeten voeren. Elke aankoop en elke verkoop moet dan worden geboekt en de prijs moet dan worden verdeeld tussen de netto-aankoop- of verkoopprijs, de taksen en de commissies die de banken aanrekenen. Zolang een belegging niet verkocht wordt, blijft ze geboekt aan de aankoopprijs, tenzij er een minderwaarde kan worden vastgesteld. Elk dividend of elke interestbetaling moet geboekt worden en verdeeld tussen de bruto-opbrengst, de roerende voorheffing en de kosten van de bank. U ziet het, voor een maatschap waarin bijvoorbeeld 5.000.000 euro werd ingebracht, zal dit tot een grote jaarlijkse kost leiden. De banken zijn hierop nog niet voorzien en elke boekhouder weet hoe arbeidsintensief het boeken van een beleggingsportefeuille in een vennootschap kan zijn. De kost van een dubbele boekhouding zou wel eens het nut van een maatschap in vraag kunnen stellen. Temeer daar die boekhouding enkel dient om in de kast te leggen. Niet om gepubliceerd te worden, niet voor uw schuldeisers en niet voor de belastingen. Volstrekt onnuttig dus en mogelijkerwijs zelfs verwarrend, omdat u een ander beeld zal krijgen dan de portefeuilleoverzichten die de banken geven en die day-to-day geüpdatet moeten worden. Kafka zou zich amuseren mocht hij dit overschouwen. 4. ALTERNATIEF: DE BEHEERSVOLMACHT

Uitgaande van het hoofddoel van een

familiale maatschap — met name de controle bij de schenker behouden, ook wanneer er zich onverwachte omstandigheden voordoen — dient op zoek te worden gegaan naar een alternatief waarmee helemaal of minstens in het overgrote deel van de gevallen hetzelfde resultaat kan worden bereikt. Wie zoekt die vindt, en voor zover zorgvuldig uitgewerkt kan men de maatschap omzetten in een georganiseerde, onherroepelijke en exclusieve beheersvolmacht. Indien de Commissie voor Boekhoudkundige Normen voet bij stuk houdt, is dit een volwaardig alternatief, zonder dubbele boekhouding, KBO-inschrijving en UBO-register. Leve de beheersvolmacht. Mark Delboo

MAAK KENNIS MET ONZE EXPERTISE

PLAN UW VERMOGEN OP TOPNIVEAU • • • • • •

Estate planning Familiaal charter Bedrijfsoverdrachten Familiale betwistingen Fiscale planning Fiscale regularisatie

Waregem • Brussel • Sint-Martens-Latem • Zandhoven www.delbooadvocaten.be | info@delbooadvocaten.be

ONDERNEMERS & CO

Sanders Accounting & Consulting

Uw bedrijf op wieltjes laten lopen Voor uw werknemers wordt het steeds lastiger om met de auto naar het werk te pendelen omwille van de toenemende files. De fiets is een interessant alternatief voor de bedrijfswagen. Naast minder stress en een gezonde portie lichaamsbeweging zijn er ook flink wat fiscale voordelen. 120% AFTREK

Voor de werkgever zijn de kosten die gemaakt zijn voor het verwerven, onderhouden en herstellen van de bedrijfsfietsen voor 120% aftrekbaar. Ook kosten voor fietsenstallingen, kleedruimtes en douches voor fietsers zijn voor 120% fiscaal aftrekbaar. Let wel, in het kader van de hervorming van de vennootschapsbelasting zal de aftrekbaarheid van de kosten dalen naar 100% vanaf 1 januari 2020. Een zelfstandige die onderworpen is aan de personenbelasting zal wel kunnen blijven genieten va de 120%-aftrek. VRIJSTELLING FIETSVERGOEDING

Geeft u uw medewerkers daarbovenop een fietsvergoeding, dan mag u die kosten ook voor de volle 100% aftrekken, waardoor de bedrijfswinst en de daarop toegepaste vennootschapsbelasting dalen. Het maximumbedrag ligt vast op 0,24 euro per getrapte kilometer. U bent dus niet verplicht om deze toe te kennen, tenzij een sector-cao dat wel voorschrijft. Het bedrag van de fietsvergoeding is voor de werknemer een onbelastbaar inkomen. Het is hierbij niet van belang of men de eigen fiets gebruikt of een fiets

die ter beschikking wordt gesteld door de werkgever.

wordt immers meer voorspelbaar en u hoeft zich niet op te winden in de file.

GEEN VOORDEEL ALLE AARD

POSITIEF IMAGO

De bedrijfsfiets wordt niet beschouwd als een voordeel van alle aard en is dus fiscaal vrijgesteld voor de werknemer. De voorwaarde is wel dat de bedrijfsfiets gebruikt wordt voor woon-werkverplaatsingen. Daarnaast mag de fiets ook onbeperkt voor privéverplaatsingen gebruikt worden zonder dat het voordeel van alle aard wordt aangerekend. Er is dus geen loonvoordeel waarop RSZ-bijdragen en belastingen betaald moeten worden. Geen enkel voordeel is zo bruto/ netto-interessant als de fiets.

Een fietsplan draagt bij tot een modern en bewust imago voor u en uw bedrijf. Een attractief werkgeversmerk zorgt er niet alleen voor dat u uw vacatures makkelijker kunt invullen, het voorkomt ook dat uw huidige werknemers weggaan. Door een duurzame oplossing zoals bedrijfsfietsen aan te bieden, maakt u uw imago moderner en groener.

CUMUL MET BEDRIJFSWAGEN

Een bedrijfsfiets mag gecumuleerd worden met een bedrijfswagen. Met andere woorden: iemand kan een bedrijfsfiets én een bedrijfswagen bezitten. Ook de elektrische fietsen of speed pedelecs genieten van al deze sociale en fiscale gunstregimes. OVERIGE BESPARINGEN

We hebben het dan nog niet gehad over hoe een fietsplan u de volgende uitbreiding van parkeergebouw kan besparen, of uw bedrijf kan helpen de kosten van ziekteverzuim terug te dringen. Elke fietsende werknemer zorgt voor minder file rond uw bedrijf en meer vrije parkeerruimte. Wie met de fiets naar het werk komt is fitter en vaker op tijd, en dit met een fris hoofd. De aankomsttijd

We kunnen besluiten dat de bedrijfsfiets een van de extralegale voordelen is waarvan u als werkgever ten volle de (fiscale) vruchten kan plukken. Geen enkel voordeel is zo bruto/netto-interessant als de fiets. Bovendien draagt het bij tot een positief imago van uw bedrijf, waardoor u geen reden kan bedenken om de fiets niet méér te promoten in uw onderneming… Filip Verbeke, Accountant & belastingconsulent

31 ONDERNEMERS & CO

Wiels

Hoe kan u impact creëren op uw veiligheidscultuur? U doet grote inspanningen om te voldoen aan alle wettelijke vereisten en organiseert opleidingen. Toch stelt u vast dat u blijft geconfronteerd worden met vele arbeidsongevallen en incidenten, en vraagt u zich af hoe u dit kan veranderen.

Gedrag is hier vaak de missing link tussen plannen maken en resultaten boeken. Hoe iemand zich gedraagt, is afhankelijk van de bedrijfscultuur. Kort gezegd is cultuur het gedrag dat iedereen aanneemt wanneer niemand toekijkt. UITROLLEN VAN EEN VEILIGHEIDSBELEID

Een hoogstaand veiligheidsbeleid vraagt investeringen op drie niveaus: techniek, organisatie en cultuur. Bij “techniek” gaat het vooral over veiligheid van machines en installaties. “Organisatie” focust op het onthaal van medewerkers, het voorzien van persoonlijke beschermingsmiddelen,… In de praktijk merken we dat bedrijven veel inzetten op deze eerste twee niveaus. Maar om echt impact te creëren moeten we het aspect “cultuur” eraan toevoegen, gezien dit het gedrag van werknemers stuurt. CREATIE VAN EEN VEILIGHEIDSCULTUUR

Alles start met het bepalen van een duidelijk beleid vanuit het management en het stellen van voorbeeldgedrag. Omgeving blijkt immers de grootste beïnvloedingsfactor voor gedrag te zijn. Wat doen anderen? We zijn kuddedieren en zullen vaak het gedrag van de groep volgen. VEILIG GEDRAG STIMULEREN

Er zijn drie voorwaarden verbonden aan het motiveren van een bepaald gedrag. Werknemers zullen meer gemotiveerd

zijn als het gedrag op korte termijn een voordeel kan opleveren, haalbaar is en zeker. Stel: een medewerker staat op het punt om de productieomgeving te betreden wanneer hij merkt dat zijn veiligheidsbril nog op zijn bureau ligt. Op dit moment doorloopt de medewerker onbewust een analyse van de situatie om de verdere actie te beslissen. Zonder bril binnenstappen levert tijdswinst op; dit is een onmiddellijke positieve beloning die zeker is. De medewerker evalueert ook de kans dat iemand hem hierop zal aanspreken. Indien hij deze kansen klein acht, is de kans zeer groot dat hij zonder veiligheidsbril de productie zal betreden. Veilig gedrag stimuleren vraagt inzet van de volledige hiërarchische lijn. Om veiligheid te verbeteren is het cruciaal dat iedereen consequent de vooropgestelde regels volgt en anderen durft aan te spreken indien dit niet zo is. Bij uitzondering iets door de vingers zien in bv. drukke periodes geeft het verkeerde signaal en gaat in tegen de veiligheidscultuur die u wenst te creëren. Mensen onthouden beelden en verhalen. Communiceer dus niet alleen cijfers om de aandacht te trekken. Integreer bijvoorbeeld het veiligheidsaspect in elke meeting om het echt te doen leven binnen de organisatie. Wees ook voldoende aanwezig op de werkvloer om te weten wat er leeft en om het belang van veiligheid te onderstrepen. AMBASSADEURS

Het stimuleren van veilig gedrag stopt niet bij de hiërarchische lijn. Veiligheid is iets dat door de ganse organisatie gedragen moet worden. Om dit te stimuleren kan u veiligheidsambassadeurs aanstellen. Zowel de hiërarchische lijn

als de ambassadeurs dienen voldoende opleiding en ondersteuning te krijgen om anderen positief te kunnen stimuleren. Tips bij het geven van positieve en negatieve feedback kunnen nuttig zijn. INSPANNING OP LANGE TERMIJN

Gedrag is niet van vandaag op morgen te veranderen. Een gedrags-en cultuurwijziging is een werk van lange adem en vraagt continu inspanning van de ganse organisatie. Er bestaan verschillende methodieken om gedragsverandering zinvol en duurzaam te bereiken. Het vraagt een onderbouwd programma waarbij externen zeker een toegevoegde waarde kunnen betekenen. Het komt erop neer mensen bewust te maken van hun eigen gedrag en de gevolgen ervan. Zo wordt een veilig gedrag een onbewuste keuze. Danny Wiels, Wiels

PLANNEN DOEN SLAGEN Milieuvragen? Preventie of veiligheids vraagstukken? Ruimtelijke plannen of stedenbouw kundige adviezen nodig? Eén overkoepelend project?

PREVENTIE & VEILIGHEID

Wij kunnen de drie brillen ook tegelijk opzetten.

MILIEU & ENERGIE

Deerlijkstraat 58 A, 8550 Zwevegem info@wiels.be - 056 75 42 81 www.wiels.be

RUIMTELIJKE PLANNING & STEDENBOUW

Wouter Van Thuyne en Bart Lannoo over de investeringen in ergonomische werkomstandigheden

DOS SIER â€”Het nieuwe werken

"Automatisering en digitalisering creĂŤren shift in vaardigheden"

33 DOSSIER

Door belastende manuele handelingen te automatiseren, verandert Mowi Belgium – voorheen Marine Harvest Pieters – in Brugge het beroep van visverwerker. “We geven de medewerkers extra opleidingen en richten ons voor nieuwe vacatures op technische profielen”, zeggen factory manager Wouter Van Thuyne en HR business partner Bart Lannoo in de vestiging in Brugge.

Mowi, zoals de groep Marine Harvest sinds begin dit jaar heet, heeft in België 2 vestigingen: in Brugge werken 240 mensen, in Oostende 90. Mowi Belgium ontwikkelt, verwerkt en verkoopt verse, gerookte, voorverpakte en diepgevroren visproducten, jaarlijks bijna 20.000 ton en goed voor 220 miljoen euro omzet. Zowat 70% daarvan is vers en 30% diepvries. De klanten zijn voor 80% retailers en 20% food service. Mowi is een Noorse groep die vis kweekt en verwerkt in 25 landen. Bij het voormalige Marine Harvest Pieters in Brugge is er meer aan de hand dan alleen een naamswijziging. De manier van werken onderging een grondige transformatie, vertelt factory manager Wouter Van Thuyne: “Voor het fysieke werk schakelen we steeds meer machines en toestellen in. We automatiseerden tal van zware manuele activiteiten. Bijvoorbeeld het ontgraten van zalmfilets, die anderhalve kilo per stuk wegen, is zeer belastend voor de polsen. Toch ligt het niet voor de hand om alles te automatiseren.” Betrokkenheid Door automatisering en digitalisering zijn de werkprocessen sterk veranderd. “Dankzij de digitalisering namen we heel veel planning van onze retailklanten over. Onze mensen op kantoor zien in real time welke producten in de winkels verkocht worden en kunnen daardoor optimaal de aanvullingen organiseren. Dat laat toe om naar volle vrachtwagens te streven. Ook op de werkvloer komen de orders digitaal binnen en wordt elke handeling gescand en geregistreerd.” HR business partner Bart Lannoo benadrukt dat Mowi Belgium daarin een pionier is. “Deze innovatie is gebouwd op een combinatie van ondernemerschap en productfierheid. Constant verbeteren is dan ook een noodzaak als je levert aan bedrijven met beperkte marges, zoals

de retail. Dan moet je zo kostenefficiënt mogelijk werken.” De automatisering past in een cultuur van ergonomische verbetering. “We hebben een werkgroep die actiepunten opstelt, zowel vanuit observatie als vanuit meldingen van de medewerkers. We namen dit op in onze acties voor het Voka Charter Duurzaam Ondernemen. We introduceerden een systeem met een palletisatierobot en heftrucks waardoor wekelijks 200 ton niet meer manueel moet verplaatst worden. Soms maken kleine dingen een groot verschil; denk maar aan schaarliftjes waardoor mensen niet meer door de knieën moeten gaan. Investeringen in ergonomische werkomstandigheden betalen zichzelf terug door een betere gezondheid en tevredenheid van de medewerkers. Wij scoren onder de 2% voor korte afwezigheden en dat is zeer goed. En als mensen oplossingen voorstellen, laten we hen die ook zoveel mogelijk zelf implementeren. Dat schept niet alleen een grote betrokkenheid, het leidt er ook toe dat de maatregelen effectief toegepast worden”, legt Wouter Van Thuyne uit.

“Er haakten geen mensen af doordat de jobinhoud veranderde.”

— Wouter Van Thuyne Toch was het voor de medewerkers en hun leidinggevenden een flinke aanpassing. “De automatisering en digitalisering leidden tot een shift in vaardigheden, want de kennis van 5 jaar geleden volstaat niet meer. We investeren heel veel in opleiding, zowel op de werkvloer, als in de vorm van groepslessen, onlineoefeningen en externe opleidingen. Velen vonden het bijvoorbeeld plezant om na

Over het Voka Charter Duurzaam Ondernemen Het Voka Charter Duurzaam Ondernemen (VCDO) is een hulpinstrument om duurzaam ondernemen concreet vorm te geven en te werken aan continue verbetering van de prestaties op milieu, sociaal en economisch vlak. Via het ondertekenen van het Charter engageren bedrijven en organisaties zich om een actieplan te realiseren rond 10 thema’s. Zo dragen ze bij aan de realisatie van de 17 Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties. Het Voka Charter Duurzaam Ondernemen omvat een proces van continue verbetering en krijgt vorm via een actieplan op maat. www.voka.be/west-vlaanderen/ vcdo

jaren met een heftruck te leren rijden. We geven de mensen ook kansen om deel te nemen aan cursussen die niets met het werk te maken hebben. Dat stimuleert een leergierige houding”, licht Bart Lannoo toe. Wouter Van Thuyne: “Het is soms een uitdaging om iedereen mee te krijgen, maar er haakten geen mensen af doordat de jobinhoud veranderde. Ons model, dat we voor de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling mochten toelichten, schept dankbaarheid, loyaliteit en beroepstrots.” Welke impact heeft de veranderde jobinhoud op de rekrutering? “We kijken nu uit naar meer technische profielen. Dat is niet gemakkelijk in een streek waar de werkloosheidsgraad amper 3% bedraagt. We moeten ook opboksen tegen vooroordelen”, zegt Bart Lannoo. Wouter Van Thuyne: “Het mooie is dat de automatisering niet tot ontslagen leidde. In 2018 nam onze omzet met 10% toe en dit jaar houdt de groei aan, waardoor we 15 vacatures hebben.” (RJ - Foto DD)

Samen sterker ondernemen

“Concrete kennis- en ervaringsuitwisseling tussen gelijkgezinden kan je net het duwtje in de rug geven dat je nodig hebt.”

—

Plato-ambassadrices 2019

Hilde Decuyper & Nathalie Bleyenberg A+E Consult — Danneels

De kern → Kennisoverdracht, netwerking en ervaringsuitwisseling → Begeleid door ervaren meters en peters uit het bedrijfsleven → 1 jaar, 12 sessies → 15 deelnemers per groep → Plato-community → Al meer dan 25 jaar

Ontdek Plato tijdens een van de infosessies en krijg daarbovenop 10 tips inzake netwerking, timemanagement en communicatie

een vaste waarde

Ook in 2020 biedt Plato heel wat nieuwe trajecten aan voor ondernemers en voor geëngageerde medewerkers. Kom eens langs op een van onze infosessies en ontdek het volledige aanbod! De projectbegeleiders maken u graag wegwijs over het Plato-concept. Naast uitgebreide uitleg over de trajecten krijgt u alvast een voorsmaakje in de vorm van 10 tips die u kan gebruiken om ten volle ‘gebruik te maken’ van uw netwerk. →

Dinsdag 12 november 2019 om 8.00 uur bij Dux International (Izegem): 10 tips in netwerking anno 2020

→

Dinsdag 26 november 2019 om 8.00 uur bij Moonfox (Zwevegem): 10 tips in timemanagement anno 2020

→

Dinsdag 3 december 2019 om 8.00 uur bij Basketbalclub Oostende: 10 tips in efficiënte communicatie via Insights Discovery

Meer info?

www.voka.be/west-vlaanderen/plato of contacteer louis.vermeulen@voka.be

35 DOSSIER

Tiwin wil werknemers huishoudelijk ontzorgen Met Tiwin creëerden 4 jonge ondernemers 2 jaar geleden een onlineplatform waarmee ze werknemers op de werkvloer een flink pak privétaken uit handen willen nemen. Denk maar aan boodschappen, wasen strijkdiensten, of een carwashservice. Zo helpen ze mee aan een nog betere balans tussen werk en privé. Voor elk bedrijf kan Tiwin zo, via een uitgebreid leveranciersnetwerk, een dienstenpakket op maat samenstellen.

Een goed ondernemersidee rijpt soms op de vreemdste plekken en de raarste momenten. “Jeroen Derboven en ik stonden in een pretpark aan te schuiven in een lange wachtrij, en toen we op het einde kwamen, hadden we beslist om een eigen zaak op te starten”, lacht Dieter Gerber. “De rode draad in de daaropvolgende brainstormsessies bleef steeds: hoe kunnen we mensen ontzorgen?" Op vraag van bedrijven op de werkvloer privétaken van werknemers uit handen te nemen… dat leek Dieter en Jeroen wel wat. Een wasen strijkdienst, makkelijk te bestellen via een onlineplatform. Om hun idee verder uit te werken, kwamen Matthias Minnaert en Pieter-Jan Van Robays erbij.

en operationele werking helemaal op punt te zetten, en financiële ademruimte te creëren. “Midden 2020 willen we een versnelling hoger schakelen”, verzekert Dieter Gerber. “We hebben er alle vertrouwen in dat ons platform in de toekomst nog meer interesse zal wekken. Want ieder bedrijf is wel op zoek naar zaken waarmee het kan scoren in de war for talent. En uiteraard past dit ook binnen het kader van ‘het nieuwe werken’ en hoe het werknemers daarin kan ondersteunen”, zegt Dieter Gerber. Omdat Tiwin bij elke klant diensten op maat wil aanbieden, gaan ze eerst na wat

Dieter Gerber: “Aanvankelijk wilden we de was en strijk zelf bij de klanten ophalen en alles zelf doen, maar dat bleek niet haalbaar. Tiwin zou de organisator zijn, en we zijn toen leveranciers gaan zoeken voor de verschillende diensten. Zo werd Clean Express uit Gent een partner van het eerste uur, een partner die ook wilde mee investeren in de eerste pilootprojecten, onder meer bij de digitale productontwikkelaar In The Pocket.” Momenteel lopen er pilootprojecten bij Voka West-Vlaanderen en Cronos. Barco en de coworkingruimte Hangar K in Kortrijk zitten in de pijplijn. Die projecten laten Tiwin toe zijn dienstverlening

“Ieder bedrijf is wel op zoek naar zaken waarmee het kan scoren in de war for talent en dat past binnen het nieuwe werken.”

— Dieter Gerber

de medewerkers precies willen. “Waar wij bij Voka bijvoorbeeld nu vooral op focussen, is droogkuis. Na een enquête kwam de vraag naar een fulltime wasdienst naar boven; die zijn wij nu aan het organiseren. Ook een carwash op de werkplek werd veel gevraagd. Wel, in het Bryo-programma van Voka leerden we mensen van Cargides kennen, een mobiele handcarwash, waarmee we gaan samenwerken”, zegt Dieter Gerber. “Zo komen we tot een dienstenpakket dat tegemoetkomt aan zo veel mogelijk vragen, zeer flexibel is en ook kan meegroeien met de organisatie. Naar de toekomst toe willen we onze bestaande infrastructuur verder upgraden, zodat je er niet alleen postpakketjes voor werknemers in kunt ontvangen, maar bijvoorbeeld ook (gekoelde) boodschappen, kleine of grote kluisjes, waarin mensen hun autosleutels kunnen hangen voor een carwashbeurt, waarin de was en strijkt past, enzovoort. Zo’n totaaloplossing zal ons een extra toegevoegde waarde geven om mee naar bedrijven toe te stappen.” (JD - Foto DD) WWW.TIWIN.BE

DOSSIER

“Thuisgevoel creëren op het werk” vind! investeert in aangename werkomgevingen Door de krapte op de arbeidsmarkt zet je als onderneming beter in op unieke troeven die prima scoren bij sollicitanten. Vanuit die optiek is vind! gestart met de omvorming van filialen tot aangename werkomgevingen. Waregem mocht de spits afbijten. Inmiddels is het concept ook al in Ieper en Gent uitgerold.

De verhuis van het Waregemse kantoor naar een nieuwe locatie was voor Nathalie Christiaens hét sein om een pilootproject op te starten. “We zijn ervan overtuigd dat medewerkers zich beter voelen in een omgeving die het werkplezier stimuleert en het thuisgevoel verhoogt. Het is belangrijk dat werkgevers daarin investeren. Die boodschap dragen we uit naar onze klanten, dus was het belangrijk eerst zelf de toon te zetten. Het is één van de dingen waarmee we een pioniersrol willen vertolken”, verduidelijkt Nathalie Christiaens van het hr-kantoor. Beweging stimuleren De vestigingen in Waregem, Ieper en Gent kregen een totale make-over, met heel veel groen en ‘snoozle’-ruimtes waar medewerkers desgewenst even kunnen rusten. “Daarnaast zijn er ook focusruimtes (waar je ongestoord kan werken) en een fietsruimte (waar je op een ergonomische bureaufiets aan de laptop

“Mensen mogen zelfs af en toe hun hond meenemen naar het werk.”

— Nathalie Christiaens kan werken). Beweging moedigen we sowieso aan: er zijn een pingpongtafel en een boksbal voor wie zich wil uitleven. Wie meedoet aan een sportwedstrijd, krijgt de helft van het inschrijvingsgeld terug betaald; de andere helft geven we aan een goed doel. We hebben ook geïnvesteerd in douches voor mensen die per fiets of lopend naar het werk komen. Vanuit de overtuiging dat zitten het nieuwe roken is, organiseren we onze dagelijkse briefing rechtstaand en kunnen mensen regelmatig ook werken op ander ergonomisch zitmeubilair, zoals zitballen of speciale krukjes.”

In het kantoor zijn ook huisdieren toegelaten. “Mensen mogen af en toe hun hond meenemen naar het werk. Ons kantoor in Gent verwelkomt nu zelfs al dagelijks de hond van de filiaalverantwoordelijke. Familiale, rustige dieren verhogen het thuisgevoel en de werkvreugde”, vervolgt Nathalie Christiaens. Wie solliciteert voor een job bij vind! zelf, kan op een interactieve manier het kantoor verkennen waar hij/zij terecht zal komen. “Je kan de robot bedienen via een tablet en zo een goed beeld krijgen van je potentiële werkomgeving. Via de robot kan je zelfs een praatje slaan met de collega’s. Het is een originele manier om mensen te laten kennismaken met onze dynamische organisatie.” De eerste ervaringen met de nieuwe aanpak zijn heel positief. “Het heeft een goede impact op onze organisatie. Daarom hebben we het concept zo snel al gekopieerd. Straks is het nieuwe hoofdkantoor in Roeselare aan de beurt.” vind! trekt vooral technische profielen, ingenieurs en ICT’ers aan voor klanten, in Roeselare staan ook vacatures voor administratieve functies open. Er werken 52 medewerkers in de 8 kantoren. (BVC - Eigen foto) WWW.VINDEENJOB.BE

37 DOSSIER

Innovatie in software én in arbeidsorganisatie Elke medewerker helpt mee bouwen aan Sweet Mustard Sweet Mustard uit Kortrijk ontstond 2 jaar geleden als bijzondere joint-venture tussen Cronos Groep en TVH. Het ondersteunt bedrijven bij al hun digitale (transformatie) projecten. TVH is nog steeds een zeer belangrijke klant, maar Sweet Mustard kon intussen ook trajecten opstarten bij onder meer Van Marcke, Cebeo, Daikin en Greenyard. Het wil innovatief zijn met zijn producten, maar ook met zijn manier van werken.

“Onze projecten kunnen alle kanten uitgaan”, zegt managing partner Lander Bouten. “Wij maken softwaretools voor bedrijven en proberen dat anders aan te pakken: op een agile-manier, met veel inspraak en betrokkenheid van de klanten en de interne eindgebruikers. We starten met een korte ontdekkingsfase om te achterhalen wat de noden zijn. Daarbij brengen we mensen samen, werken we heel visueel en maken we prototypes. Die nauwe betrokkenheid trekken we ook door in de ontwikkeling en het bouwen van de software.” De manier van werken bij de klant komt nauw overeen met hoe Sweet Mustard zichzelf heeft georganiseerd, zegt Lander Bouten. “Toen technology coach Mike Seghers en ikzelf aan de start van Sweet Mustard stonden, hebben we goed nagedacht over welk soort bedrijf we wilden zijn. We stelden 3 pijlers voorop. Eerst en vooral: het cultiveren van talent, in een veilige omgeving waarin jonge mensen kunnen samenwerken met ervaren medewerkers en daardoor snel groeien. We wilden ook een inspirerende community vormen waarmee we kunnen delen wat we doen en waartoe we in staat zijn. Daarvoor brengen we connecties tot stand met scholen, verenigingen, organisaties,… En ten slotte wilden we

innoverend zijn, ook in onze manier van werken, die we, zoals gezegd, ook willen overbrengen op onze klanten. Zo stellen we het liefste multidisciplinaire teams samen met mensen van ons en van de klant, die samen aan het project werken in een vorm van co-creatie.” Bij Sweet Mustard zijn autonome teams en zelforganisatie de gewoonste zaak van de wereld. “We hebben uiteraard wel een leadership, maar wij willen vooral de visie en richting bewaken en een kader scheppen waarbinnen onze mensen vrij autonoom kunnen werken. Iedereen kan verbeterpunten aanbrengen of opleidingen suggereren die ons nog versterken. Wij promoten actief ondernemerschap bij de medewerkers, waardoor je een zeer grote betrokkenheid realiseert.”

Bij Sweet Mustard loopt, met de steun van het Europees Sociaal Fonds, ook een proefproject rond duurzaam loopbaanbeleid. “In 2 jaar tijd zijn we gegroeid van een paar medewerkers tot 45, en dat brengt soms groeipijnen met zich mee. Het is een uitdaging om met een grotere ploeg dezelfde flexibiliteit, transparantie en snelheid te blijven handhaven, en een even grote betrokkenheid te bewaken. Dat doen we bijvoorbeeld met een tweewekelijkse teammeeting. Ieder kwartaal voeren we ook een bevraging uit. Op basis daarvan blikken we terug op de voorbije periode en de topics die in de groep leven. Onszelf continu verbeteren, is een werk van elke dag.” (JD - Foto DD)

WWW.SWEETMUSTARD.BE

DOSSIER

Flexibele werkplekken in opmars Mondiale flexwerkaanbieder Regus ontdekt provincie West-Vlaanderen De laatste 3 jaar is Regus, ’s werelds grootste werkplekaanbieder voor flexworkers, in de provincie West-Vlaanderen bezig aan een inhaalbeweging. “Ook West-Vlaamse bedrijven maken stilaan de omslag”, zegt sales director Vlaanderen en Brussel Armand Stuivenwold. Regus heeft nu ook zijn oog laten vallen op Waregem en Oostende.

Flexibel werken zit in de lift. Van alle kantooroppervlakte in België is vandaag slechts 2,6% ingericht voor flexibel werken. Naar verwachting zal dit tegen 2035 oplopen tot 30% en meer. “Eender waar of wanneer werken werd mogelijk door de technologische evolutie”, vertelt Armand Stuivenwold. “Bedrijven kiezen ook voor flexibiliteit, gezien de krapte op de arbeidsmarkt, en de millennials die met de laptop opgegroeid zijn, houden evenzeer rekening met arbeidsverplaatsing en work-life-balance.” Regus (net zoals Spaces en No18 brands van de International Workplace Group) speelt daarop in met een aanbod van flexibele werkplekoplossingen, in de vorm van business lounges met coworkingplekken, gemeubileerde kantoren en

vergaderzalen, aangevuld met faciliteiten. Werkplekken en vergaderzalen kunnen per uur, per dag of permanent gehuurd worden, afhankelijk van de behoefte. Klanten betalen voor de dienstverlening die ze gebruiken. “Het is altijd onze ambitie geweest om het Regus-netwerk en de Regus-community ook buiten de metropolen Brussel of Antwerpen uit te rollen”, verzekert Armand Stuivenwold. “De West-Vlaming is traditioneel misschien wat honkvaster en had wat meer tijd nodig om te wennen aan het idee van werken op verplaatsing, maar de markt geeft nu signalen af dat de geesten aan het rijpen zijn. In de professionele Regus-omgeving blijft de productiviteit op peil en vinden de kantoornomaden gelijkgestemden.

Dat verwacht de nieuwe generatie ook van de werkplek.” In de komende maanden lanceert Regus een tijdelijk project in Waregem, als voorloper van een permanente locatie. Ook in Brugge wordt gekeken naar een nieuwe vestiging. Regio Oostende is onder prospectie. (MD - Foto DD) WWW.REGUS.BE WWW.IWGPLC.COM

“Regus was de ideale oplossing voor ons kantoor” Marketing- en communicatiebureau Fusion.web uit Ieper is één van de overtuigde gebruikers van Regus Ieper Business Park center op Ter Waarde in Ieper. Toen oprichter Pejman Foroudi uit Kortrijk en Bart Dedecker uit Ieper gingen samenwerken, zochten ze één vaste uitvalsbasis en ruimte voor hun dagelijkse taken. “Regus was voor ons de ideale oplossing”, zeggen zaakvoerders Pejman (ontwerp/onlinemarketing) en Bart (sales) die b2b-klanten hebben over heel Vlaanderen. “We beschikken nu over ons eigen kantoor en kunnen zorgeloos gebruik maken van diverse ruimtes en de faciliteiten die voorhanden zijn tegen een vaste prijs, all inclusive: schoonmaak, verwarming, internet, telefonie, receptie,… De locatie heeft bovendien een grote uitstraling, beschikt over voldoende parking, is vlot bereikbaar en we kunnen er ook klanten ontvangen.” Binnenkort verhuizen ze naar Antwerpen, opnieuw naar een Regus center, in Berchem.

39 H AV E N N I E U W S

In samenwerking met

www.apzi.be Association Port of Zeebrugge Interests

Haven als motor voor vergroening van supply chains ING België presenteerde haar zevende studie over de logistieke en maritieme transportsector op een evenement met Apzi-Voka West-Vlaanderen en het havenbestuur van Zeebrugge. De studie constateert dat zeehavens een grote rol vervullen in het verduurzamen van de supply chains. Specifiek voor Zeebrugge zijn er aanbevelingen en nemen bedrijven concrete initiatieven. “We stellen vast dat de logistieke sector zeer sterk begaan is met de duurzaamheid van haar bedrijfsprocessen. Maar bij de verladers kan het nog beter”, zeggen professor Theo Notteboom (Universiteit Antwerpen) en Kris Neyens (Vlaams Instituut voor Logistiek – VIL). In hun jongste transportstudie in opdracht van de bank ING – al de zevende in de rij – richtten ze deze keer hun aandacht op het vergroenen van de supply chains in de zeehavens van het gebied van de Rijn-Schelde-delta. De interesse van de logistieke sector bleek ook uit de ruime opkomst voor de presentatie in de ABC-toren in Zeebrugge. Naast de wetenschappelijke bevindingen van hun enquête, gaven de onderzoekers een reeks concrete aanbevelingen voor een meer duurzame aanpak van logistiek. Ze keken daarbij breed, net zoals een haven en haar achterland een breed palet van activiteiten en spelers bestrijken. Dat gaat van scheepvaart en havenontwikkeling tot hinterlandlogistiek en het industriële weefsel. “We zien dat havens broedplaatsen zijn voor

het vergroenen van de supply chains. Ze kunnen dienen als vertrekpunt voor verandering van het menselijke gedrag door samenwerking en begeleiding. Havens als clusters bieden ook een schaalvoordeel voor bijvoorbeeld rendabele recyclage. Er zal wel een ‘big bang’ nodig zijn om het achterliggende netwerk van verladers te overtuigen dat de supply chain duurzamer gemaakt kan worden. De havenautoriteiten daarin kunnen een faciliterende rol spelen”, vatte prof. Notteboom de aanbevelingen samen. Economisch positief Een aantal ondernemers getuigden over inspanningen die ze in Zeebrugge leveren. “Wij kochten al in 2012 trucks met LNG als brandstof”, vertelde transporteur Eric Mattheeuws. “We deden dit met de verwachting dat de dieselprijzen door het plafond zouden gaan. Tegelijk was het mooi meegenomen dat we daarmee dachten aan een duurzame toekomst voor onze kinderen en kleinkinderen. De prijsstijging van diesel bleef uit, maar niettemin is dit – dankzij de subsidies zoals de vrijstelling van tol op de Duitse snelwegen – toch een positief economisch verhaal.”

“Havens kunnen dienen als vertrekpunt voor verandering van het menselijke gedrag door samenwerking en begeleiding.”

— Theo Notteboom In een panelgesprek werden voorbeelden van multimodaal transport als instrument voor een groenere logistiek gekoppeld aan de containerterminal CSP Zeebrugge. Koen Vanspringel van de Terminal Container Athus vertelde dat vanaf half november zeecontainers vanuit Zeebrugge rechtstreeks op de trein gezet worden naar Athus, een hub op het grenspunt van België, Frankrijk en Luxemburg. Alexander Demon van CSP Zeebrugge kondigde aan dat, naast de bestaande en komende spoorconnecties, ook gewerkt wordt aan bargediensten naar het hinterland. Het slotwoord was voor gedelegeerd bestuurder Joachim Coens van het havenbestuur MBZ. “We kijken er naar uit om met groene windenergie waterstof te maken, als basis voor alternatieven voor fossiele brandstofgassen. Daar ligt onze toekomst.” (RJ - Foto MVN)

PROSIT

Jong Voka visits Renewi

Renewi streeft ernaar het meest toonaangevende waste-to-productbedrijf te zijn door bij te dragen aan een duurzame samenleving. Op dinsdag 15 oktober kreeg de community van Jong Voka er een blik achter de schermen. Daarnaast werden de deelnemers geĂŻnspireerd door een panelgesprek met Wim Geens (Renewi), Dimitri Barbe (We Make Sense) en Chris Van de Voorde (Juunoo).

Te gast bij PGS Group

Op donderdag 10 oktober waren we te gast bij PGS (Palettes Gestion Services) Group. PGS Group (Europese marktleider in het fabriceren van houten ladingdragers) is specialist in de productie van nieuwe pallets. Meer dan 30 deelnemers genoten van een rondleiding doorheen het bedrijf.

Fiscaal, juridisch, & financieel advies www.lievens.be

41 PROSIT

Te gast bij NSAC

Op 10 en 17 oktober werden we warm onthaald bij North Sea Aviation Center (NSAC), de gloednieuwe terminal voor business aviation op de luchthaven van Oostende. Erik Vermeersch, algemeen directeur, gaf ons alvast een boeiende inkijk in de werking van de terminal! Steven Luys zette dan weer de voordelen van zakelijke privĂŠvluchten even op een rij. Als kers op de taart mochten we ten slotte nog even plaatsnemen in de Diamond DA62.

Werkbezoek Britse ambassadeur

Tijdens een werkbezoek aan West-Vlaanderen van de Britse ambassadeur kreeg een groep van West-Vlaamse ondernemers op 17 oktober uit eerste bron het akkoord mee tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk. Voka West-Vlaanderen houdt het Brexit-dossier nauwlettend in de gaten. West-Vlaamse ondernemingen kunnen met Brexit-gerelateerde vragen steeds terecht bij de Brexit Hotline.

WWW.VULSTEKE.BE T +32 (0)51 57 08 088

AGENDA

ɾɾ NIET TE MISSEN Seminarie: Kick the dinos alive! Hoe krijgt u vastgeroeste medewerkers weer in beweging? Iedere organisatie krijgt er vroeg of laat mee te maken: dinosaurussen. Medewerkers die omwille van tal van redenen weinig gemotiveerd zijn, vastgeroest zijn in hun job en de hakken in het zand zetten bij verandering. Dit heeft uiteraard nefaste gevolgen voor het team, de klant en de organisatie, maar in de eerste plaats ook voor henzelf. We zetten u tijdens deze opleiding op 19 november op weg en reiken tips aan om vastgeroeste medewerkers nieuw leven in te blazen. Meer info: Nele Braem, nele.braem@voka.be, 056 23 50 49

Voka Connect: De socio-economische visie van Kris Declercq op Midden-West-Vlaanderen Op de Voka Connect van donderdag 14 november komt Kris Declercq, burgemeester van Roeselare en voorzitter van de Dienstverlenende Vereniging Midwest (DVV Midwest), zijn socio-economische visie geven op de regio Midden-West-Vlaanderen.

INFO EN INSCHRIJVINGEN OP ONZE WEBSITE:

WWW.VOKA.BE/ WEST-VLAANDEREN

Global Dialogue Singapore Bent u internationaal actief en kijkt u naar een nieuwe markt? Tijdens de Global Dialogue op 13 november zetten we Singapore in de kijker. U krijgt er de kans tot een een-op-eengesprek met de aanwezige experten tijdens een speeddating. Doorlopend is er ook een netwerkreceptie met de culinaire specialiteiten van het land. Meer info: Daphne Renier, daphne.

Meer info: Shirley Seynaeve, shirley.seynaeve@voka.be, 056 23 50 41

renier@voka.be, 056 23 50 52

ɾɾ EVENEMENTEN & ONTMOETINGEN

ɾɾ WORKSHOPS & SEMINARS

Voka Hotspot West meets Oost: TVH

Infosessie: Vergelijking subsidiemaatregelen in Vlaanderen en Wallonië

woensdag 6 november 2019 / 08u00-10u00 / TVH, Waregem

dinsdag 5 november 2019 / 08u00-10u00 / Voka West-Vlaanderen, Kortrijk

Voka Ladies: Marion Debruyne

Voka Actua: Kanaal Bossuit-Kortrijk

woensdag 6 november 2019 / 18u30-22u00 / Modular Lighting Instruments, Roeselare

dinsdag 5 november 2019 / 18u00-20u00 / Cotton Park Business Center, Kortrijk

Infosessie: Hoe wordt een medewerker ambassadeur in uw onderneming?

Te gast bij Voeding Lesage dinsdag 12 november 2019 / 18u30-20u30 / Voeding Lesage

dinsdag 5 november 2019 / vanaf 18u30 / Valcke Prefab Beton, Ieper

StartUps meet Corporate: Morning @ Artes Group

Infosessie: E-commerce en internationalisatie

woensdag 13 november 2019 / 08u00-12u00 / Artes Depret

donderdag 7 november 2019 / 08u30-10u00 / Voka West-Vlaanderen, Kortrijk

FIT-Contactdag Australië / Nieuw-Zeeland / Singapore / Vietnam

Lab: Social media plan op maat van uw bedrijf

woensdag 13 november 2019 / 09u00-17u00 / Voka West-Vlaanderen, Kortrijk

vrijdag 8 november 2019 / 08u45-12u15 / Voka West-Vlaanderen, Kortrijk

Global Dialogue Singapore

Infosessie: Ontdek Plato met 10 tips in netwerking anno 2020

woensdag 13 november 2019 / vanaf 17u30 / Vyncke NV, Harelbeke

dinsdag 12 november 2019 / 08u00-11u00 / Dux International, Izegem

Voka Connect: Kris Declercq, socio-economische visie op Midden-West-Vlaanderen

Start Lab: In 3 stappen de bedrijfsstrategie vertalen naar operationele doelstellingen

donderdag 14 november 2019 / 19u00-22u00 / Skyline Communications, Izegem

woensdag 13 november 2019 / 08u45-12u15 / Voka West-Vlaanderen, Kortrijk

Voka Tech Visit: Industrie 4.0

Seminarie: De oorsprongsreglementering in de praktijk

dinsdag 19 november 2019 / 12u00-14u30 / Howest campus Kortrijk Weide, Kortrijk

Event Partners

Content & Event Partner

milieu, veiligheid en ruimtelijke planning

donderdag 14 november 2019 / 08u30-17u00 / Voka West-Vlaanderen, Kortrijk

Partners van Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen 2019

INDUSTRIEBOUW VANDEN BUSSCHE nv I Welvaartstraat 1 I B-8630 Veurne T +32 58 23 32 86 I info@vandenbussche.be I www.vandenbussche.be

BEZOEK ONZE 2

3.500m

GROTE SHOWROOM

deinsesteenweg 77

8700 tielt @

Deinsesteenweg 77 n 8700 Tielt - Aarsele n T. 056 61 52 04 n info@inofec.be n www.inofec.be