20
M&L
kaarten op kleinere schaal, die reduceringen zijn van Ferraris (14). De kaarten van de Zuidelijke Nederlanden door Jean-Baptiste de Bouge staan niet los van dit model. En zelfs Philippe Vandermaelen zal zijn eerste grote kaart van België, gelithografeerd in 1831 -32 in zijn Etablissement géographique de Brwxelles, "d'après Ferraris" noemen, met behoud van de oorspronkelijke schaal 1/86400. Niettegenstaande de gemakkelijk verkrijgbare reproductie zijn de gegraveerde bladen nog erg gezocht, vooral als ze smaakvol ingekleurd werden. Chorografische en Kabinetskaart zijn getuigen van het opmerkelijke niveau, bereikt door de cartografie in de 18de eeuw en zijn kostbare documenten voor de geschiedenis van het landschap, stedelijk of landelijk. De naam Ferraris verdient dus wel degelijk in ere gehouden te worden. Het is dan ook niet meer dan billijk dat het Departement Leefmilieu en Infrastructuur met de afdeling Monumenten en Landschappen in een gebouw ondergebracht wordt dat onder dit peterschap bekend staat.
EINDNOTEN (1)
(2)
(3)
(4) (5) (6)
(7)
(8)
(9) 10) (11)
(12)
(13)
(14
LEMOINE-ISABEAU C. Les militaires el la cartographie des Pays-Bas méridionaux el de la Principauié de Liège a lafindu XVIIe el au XVHIe siècle. Bruxelles. Musée royal de 1'Armee. 1984. ill.. 296 p. Over de Bon. zie p,62. 186-195. CHOUX J.. La familie de Ferraris en Lorraine. In La cartographie au XVIIle siècle el Vmuwe du comle de Ferraris. 1726-1814. De cartografie in de JHde eeuw en het werk van graaf de Ferraris. 1726-1814. Colloque international-Internationaal colloquium. Spa. 8-11 sept. 1976. Brussel. Gemeentekrediet. 1978. p.27-35. - BERNLEITHNER E., Oeslerreichische Kartographie zur Zeil des Grafen Ferraris. In La cartographie. p. 129-148 (met genealogische tabel). - ARNOULD M.A.. Ferraris. Joseph-Jean, dil Francois. In Biographic nationale. XXXIV. Bruxelles. Académie royale. 1967. kol. 277-299. ARNOULD M.A.. o.c. kol.282. - LEMOINE-ISABEAU C. Genese et élapes du leve lopographique des Pays-Bas méridionaux et de la Principauié de Liège aux XVIIe et XVIIle siècles. onuitgegeven doctoraatsverhandeling. U.L.B.. 1983.2 bd. In bd Lp. 273. 321. ARNOULD M.A.. o.c, kol.282. - LEMOINE-ISABEAU C , Genese. I. p. 342. LEMOlNE-ISABEAU C. Les militaires. p. 196-198. DAELS L. & VERHOEVE A., Les deformations lopographiques de la carte de Ferraris. In Tijdschrift van de Belgische Vereniging voor Aardrijkskundige Studies. XXXII. 1963. p. 301-310. Dit is een kritische lokaal-cartografische studie in Vlaanderen. - VANNESTE L..L'utilisation de la carte de Ferraris dans la description de revolution des paysages, In Geographic et histoire: structure et dynamique des paysages au cours des XVIIle ei XlXe siècles. Communications presentees a lajournée des chercheurs du 15 novembre 1990. Liège. Société géographique. 1991. p. 17-25. De Kabinetskaart werd onder andere gebruikt, samen met talloze archivalia, bij de restauratie van de Aide Biesen. de vroegere commanderij van de Duitse Orde in Rijkhoven-Bilzen. en bij opzoekingen in verband met het slot Reinhardstein te Robertville DE SMET A.. Le Général-Comle de Ferraris et la carte des Pays-Bas aulrichiens. In Industrie. XX. 1966. p. 475-487; herdrukt In Alhiim Antoine De Smet. Brussel. Nationaal Centrum voorde Geschiedenis van de Wetenschappen. 1974. p. 347-362. - ld.. Over de militairen en de cartografie. In Belgisch tijdschrift voor militaire geschiedenis. XVI. 1966. p. 465-485; herdrukt in Album. p. 363-381. LEMOINE-ISABEAU C. Les militaires. p. 66. 203-206. LEMOINE-ISABEAU C. Les militaires, p. 69-70. - ld.. Genese. I. p. 342-344. DANCKAERT L, Plan détaillé de la vllle de Bruxelles par Pierre Lefehvre d'Archambaull. In Cahiers hruxellois. XIV. 1969. p.85-90. - LEMOINE-ISABEAU C. Lefehvre d'Archambaull el la cartographie hruxelloise au XVIIle siècle. In Cahiers, p. 57-84. LORETTE J.. La fortune de la carte de Ferraris. Son emploi par la Frame de 1792 a 1816. In La cartographie au XVIIle «ècfe.p. 77-118. In haar te verschijnen boek over de Belgische cartografie in het tijdperk tussen Ferraris en het Dépót de la Guerre vermeldt dr. Lemoine-Isabeau een grootschalige manuscriptkaart opgemaakt op bevel van luitenant-kolonel Carmichael-Smyth. Een exemplaar ervan wordt bewaard in de British Librarv te Londen DE SMET A.. Over militairen. In Album. p. 375.