THILASMOS_L 11/17/21 4:57 PM Page 38
Μητρικός θηλασμός Θρεπτικά συστατικά και διατροφή Η σημασία του θηλασμού και οι διατροφικές ανάγκες της γυναίκας την εν λόγω περίοδο. Γράφει ο Γεώργιος Π. Παναγάκης MD μαιευτήρας-χειρουργόςγυναικολόγος | υποπλοίαρχος ιατρός Πολεμικού Ναυτικού υποψήφιος διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ | επιστημονικός συνεργάτης Α’ Μαιευτικής & Γυναικολογικής Κλινικής ΕΚΠΑ, ΓΝΑ «Αλεξάνδρα» | Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών
T
ο μητρικό γάλα αποτελεί την ιδανική τροφή για τα βρέφη, είναι προσαρμοσμένο να καλύπτει πλήρως τις ανάγκες τους και μεταβάλλεται διαρκώς όσο αυτά μεγαλώνουν, με στόχο την πλήρη κάλυψή τους. Eτσι, το μητρικό γάλα παρέχει μια ισορροπία θρεπτικών συστατικών με υψηλή βιοδιαθεσιμότητα, προσφέρει αντισώματα, προστατεύει από λοιμώξεις και αλλεργίες, παρέχει ορμόνες απαραίτητες για τη φυσιολογική ανάπτυξη του νεογνού και προάγει την ανάπτυξη έντονου
δεσμού μεταξύ μητέρας και βρέφους! Ανάλογα με την περίοδο της γαλουχίας, το μητρικό γάλα χωρίζεται σε τρείς κατηγορίες: Πύαρ: παχύρευστο με λευκοκίτρινο χρώμα- εκκρίνεται αμέσως μετά τον τοκετό και είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες και ανοσοσφαιρίνες Μεταβατικό γάλα: πλούσιο σε λίπος, λακτόζη και θερμιδική αξία Ωριμο μητρικό γάλα: η σύνθεσή του ολοκληρώνεται στο τέλος του πρώτου μήνα της λοχείας
ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Ενέργεια Στο 1ο τρίμηνο ζωής του, οι ανάγκες του βρέφους είναι 110 kcal/kg/ημέρα, ενώ από τους 6 μήνες και μετά 100kcal/kg/ημέρα
Υδατάνθρακες Η λακτόζη, ως κύριος υδατάνθρακας στο ανθρώπινο γάλα, είναι ο πιο άφθονος υδατάνθρακας στο διαιτολόγιο των βρεφών έως και τον 6ο μήνα
Πρωτεΐνες Η περιεκτικότητα του ανθρώπινου γάλακτος σε πρωτεΐνες είναι ιδανική για το βρέφος.Το μητρικό γάλα περιέχει λευκωματίνη σε μεγάλη ποσότητα, η οποία αφομοιώνεται καλύτερα από την καζεΐνη του αγελαδινού, ενώ η σύσταση των αμινοξέων είναι τέτοια, ώστε να μεταβολίζεται ιδανικά από το νεογνό
Λίπη Το λίπος είναι η κυριότερη πηγή ενέργειας για την ανάπτυξη του εγκεφάλου του νεογνού. Το λίπος του μητρικού γάλακτος περιέχει το ένζυμο λιπάση και υπερτερεί του αγελαδινού, αφού πέπτεται και απορροφάται καλύτερα
Υγρά Το μητρικό γάλα περιέχει 87% νερό, ποσοστό που καλύπτει το νεογνό σε υγρά
ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Γενικά ακολουθούμε τις ίδιες διαιτητικές συστάσεις με την εγκυμοσύνη. Κατά τη διάρκεια του θηλασμού, οι θερμιδικές ανάγκες αυξάνονται κατά περίπου 500Kcal/ημέρα επιπλέον των κανονικών ημερήσιων αναγκών, οι οποίες μπορούν να καλυφθούν με την κατανάλωση επιπλέον γαλακτοκομικών προϊόντων και με μικρές αυξήσεις σε κρέας, φρούτα και λαχανικά, σιτηρά και δημητριακά. Αποφεύγουμε το κάπνισμα, την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και καφεΐνης, ενώ φροντίζουμε την ενυδάτωσή μας με νερό, χαμομήλι, χυμούς φρούτων και γάλα. Παρακάτω παρουσιάζονται συνοπτικά τα κυριότερα θρεπτικά συστατικά, οι βασικές πηγές λήψης τους και οι απαιτούμενες προσθήκες στον θηλασμό: Συνήθως μέσω της διατροφής και μόνο δεν δύναται να καλυφθούν όλες οι ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά και είθιστε να χορηγούνται από τους θεράποντες επιπλέον σκευάσματα (σίδηρος, ασβέστιο, βιταμίνες). Είναι λογικό να μην μπορούν να υποτυπωθούν μέσα σε λίγες γραμμές όλες οι οδηγίες για αυτή την τόσο σημαντική περιόδο της ζωής σας και σχεδόν βέβαιο ότι θα σας δημιουργηθούν πολλές εύλογες απορίες. Οι αρμόδιοι επαγγελματίες υγείας (γυναικολόγοι και μαίες) είναι πάντα στη διάθεσή σας να σας τις επιλύσουν και να σας δώσουν χρήσιμες συμβουλές!
38 | περί υγείας |
Βιταμίνη Α
3 I.U.
Βιταμίνη Ε
0,08mg.
Βιταμίνη Κ
0,0003mg.
Βιταμίνη Β1
0,014mg.
Βιταμίνη Β2
0,036mg.
Βιταμίνη Β3
0,177mg.
Bιταμίνη Β5 (παντοθενικό οξύ)
0,223mg.
Bιταμίνη Β6
0,011mg.
Bιταμίνη Β7 (βιοτίνη)
0,005mg.
Βιταμίνη Β12 (κυανοκοβαλαμίνη)
0,05mg.
Βιταμίνη C
5,0mg.
Βιταμίνες Το ανθρώπινο γάλα περιέχει όλες τις βιταμίνες που απαιτούνται για τη διατροφή του βρέφους.
Βιταμίνη Α Βιταμίνη D Βιταμίνη Ε Βιταμίνη Κ Βιταμίνη Β1 Βιταμίνη Β2 Βιταμίνη Β3 Bιταμίνη Β5 (παντοθενικό οξύ) Bιταμίνη Β6 Bιταμίνη Β7 (βιοτίνη) Βιταμίνη Β12 (κυανοκοβαλαμίνη) Βιταμίνη C
Μέταλλα Το γάλα όλων των τύπων έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο, αλλά ο σίδηρος του μητρικού γάλακτος απορροφάται καλύτερα από αυτόν του αγελαδινού. Αναλυτικότερα:
Θρεπτικό Συστατικό Σίδηρος
212 I.U.
Βιταμίνη D
212 I.U. 3 I.U. 0,08mg. 0,0003mg. 0,014mg. 0,036mg. 0,177mg. 0,223mg. 0,011mg. 0,005mg. 0,05mg. 5,0mg.
Πηγή Προέλευσης
Απαιτούμενη Προσθήκη Ημερησίως
Συκώτι, κρόκος αυγού, κρέας, φακές, σπανάκι, σκούρα πράσινα λαχανικά, μπρόκολο, κόκκινα φασόλια, κουνουπίδι, δημητριακά, καρύδια, αμύγδαλα
9mg
Ασβέστιο Γαλακτοκομικά, πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όσπρια, αμύγδαλα, καρύδια
1000mg
Μαγνήσιο Ψωμί και δημητριακά ολικής αλέσεως, πατάτες, καλαμπόκι
355mg
Πράσινα λαχανικά, ακτινίδιο, ολόκληρα δημητριακά, φρούτα, αμύγδαλα, Φυλλικό Οξύ καρύδια, σέλινο, σπανάκι, vτομάτα, μαρούλι, πεπόνι, αρακά, πιπεριές, κρεμμύδια, σέλινο, συκώτι Βιταμίνη Α
Συκώτι, αυγά, γαλακτοκομικά, λαχανικά (σπανάκι, μπρόκολο), φρούτα, καρότο, ντομάτα, λάχανο
Βιταμίνες Πολύσπορο ψωμί, συκώτι, πολύσπορα δημητριακά, κρέας, ψάρι, αυγά, Συμπλέγματος Β τυρί, αβοκάντο, μπανάνες, όσπρια, σκούρα λαχανικά Βιταμίνη C
Eσπεριδοειδή, ακτινίδια, καλαμπόκι, χόρτα, πεπόνι, πιπεριές, λάχανο, ντομάτες, φράουλες
280μg
1300μg B6: 2mg B12: 2.8μg 120mg
Βιταμίνη D Εκθεση στον ήλιο ή κατανάλωση γάλακτος εμπλουτισμένου σε βιταμίνη D
15μg
Βιταμίνη Κ Πράσινα φυλλώδη λαχανικά
90μg
Kρέας, υποκατάστατα κρέατος, πουλερικά, γάλα, γαλακτοκομικά προϊόΠρωτεΐνες ντα, τυρί, ψάρια, αυγά, όσπρια, φασόλια, φακές, ξηροί καρποί
71g