Biên tập bởi
Chuyên đề: Nguyên tắc cung cấp nước đảm bảo an toàn (Phần 9)
30
LƯU HÀNH NỘI BỘ
nt
Quý Độc giả thân mến! Vậy là sau 8 số của chuyên đề "Nguyên tắc cung cấp nước đảm bảo an toàn" thì chúng ta cũng đã đi đến phần 9 và cũng là phần cuối cùng của chuyên đề này. Trong 8 số trước chúng ta đã cùng đi từ những bước đầu của việc cung cấp nước sạch, từ những nguyên tắc cơ bản, quy trình phòng ngừa rủi ro, tính tuân thủ trong các hoạt động, quá trình đào tạo, nguyên tắc thiết kế, đưa nước đến với người sử dụng và cuối cùng nhưng cũng quan trọng không kém đó là bảo tồn và tái sử dụng nguồn nước. Ở số cuối cùng của chuyên đề này, chúng tôi sẽ mang đến cho Quý vị nhưng thông tin về những cách thức, nguyên tắc và quy trình để bảo toàn và tái sử dụng nước một cách hiệu quả nhất, tất cả sẽ được tổng hợp để hoàn thành một bức tranh tổng quát nhất về việc cung cấp nước đảm bảo an toàn cho người dân. Chúng tôi mong rằng sẽ tiếp tục nhận được sự ủng hộ và đón đọc của Quý độc giả ở chuyên đề này và cả những chuyên đề tiếp theo, đó luôn là nguồn động lực to lớn để đội ngũ chúng tôi tiếp tục mang đến những sản phẩm chất lượng hơn trong tương lai đến Quý độc giả. Xin chân thành cảm ơn!
Nguyễn Văn Thiệp Phó Tổng biên tập
Chịu trách nhiệm nội dung
Hội đồng biên tập Nguyễn Danh Hải Nguyễn Hồng Minh Nguyễn Hoàng Thanh Nguyễn Quang Huy Hoàng Minh Nguyễn Lưu Hồng Hải Nguyễn Cảnh Toàn Lê Tiến Trung Nguyễn Văn Thiệp Trương Minh Thắng Cam Văn Chương Đỗ Trung Hiếu Cao Tiến Trung Tổng biên tập Nguyễn Tất Hồng Dương Phó Tổng biên tập Nguyễn Văn Thiệp Biên tập & Thiết kế Phòng phát triển Cộng động Website www.iirr.vn facebook.com/iirr.com
06. Bảo toàn nguồn nước trong hệ thống cấp nước công cộng và sinh hoạt Việc bảo tồn nước sạch phụ thuộc vào việc giảm thiểu hao phí do rò rỉ và giảm lượng tiêu thụ không cần thiết hoặc quá mức. 10. Các vấn đề đặc biệt liên quan đến các tòa nhà công cộng và chỗ ở chung 13. Sự rò rỉ hao phí trong hệ thống cấp nước công 14. Sự rò rỉ hao phí trong hệ thống cấp nước tư 16. Sử dụng đồng hồ nước để giảm lãng phí và tiêu thụ quá mức 21. Giảm thiểu việc tiêu thụ và hao phí nước có hệ thống
06
24. Giảm thiểu việc sử dụng nước trong bồn xả của bồn cầu 28. Giảm thiểu sự lãng phí nước trong việc tưới tiêu làm vườn 29. Giảm lượng nước sử dụng thông qua việc cấp nước gián đoạn
32. Sử dụng nguồn nước thải Việc tận dụng nguồn nước thải cho nhiều mục đích ngày càng trở nên phổ biến
28
34. Việc sử dụng nước xám 37. Việc sử dụng nước thải 39. Quản lý hệ thống phân phối kép 41. Xác định hệ thống nước uống được và không uống được
38
13
16 32
42
06 Apartment
trong hệ thống cấp nước công cộng và sinh hoạt
T
ất cả các loại nước, ngay cả nước thải, đều có giá trị riêng của chúng và không nên bị hao phí. Việc bảo tồn nước sạch phụ thuộc vào việc giảm thiểu hao phí do rò rỉ và giảm lượng tiêu thụ không cần thiết hoặc quá mức. Trong mọi hệ thống cung cấp nước sinh hoạt, lãng phí dường như là một yếu tố không thể tránh khỏi được, và thuật ngữ “ngăn ngừa hao phí” được sử dụng ở đây đề cập đến các biện pháp nhằm giảm thiểu tổn thất đến mức thấp nhất. Trong bối cảnh này, thuật ngữ “hao phí” đề cập đến nước thoát ra khỏi hệ thống mà không được sử dụng hoặc không được tính đến, chứ không phải chất thải của con người hoặc các dạng nước đã qua sử dụng hoặc đã bị ô nhiễm luân chuyển trong hệ thống thoát nước hoặc cống rãnh. Có những trường hợp mà xấp xỉ 60% lượng nước được phân phối không được tính đến và không được lập hóa đơn, do rò rỉ hoặc không được đo đếm.
Apartment 07
Hao phí và rò rỉ nước có thể xảy ra từ hệ thống công (nguồn) hoặc trong các hệ thống tư do khách hàng cá nhân sở hữu. Trong hệ thống cấp nước công, biện pháp chống hao phí tốt nhất là thiết kế và xây dựng nguồn cấp nước chính một cách tỉ mỉ, kết hợp với một chương trình giám sát tích cực và bảo dưỡng phòng ngừa và phát hiện rò rỉ. Trong hệ thống tư, chiến lược chủ yếu là khắc phục rò rỉ thật nhanh chóng, sử dụng công nghệ để giảm việc sử dụng quá mức và giáo dục cộng đồng về việc bảo toàn nước, cũng như đo lường và sử dụng các cơ cấu tỉ lệ là hàm số của thể tích tiêu thụ với khối nước thanh toán.
Khi mà sự rò rỉ trong hệ thống cấp nước công có thể được giảm thiểu bằng cách kiểm tra và bảo trì có hệ thống bởi cơ quan có thẩm quyển thì việc truy tìm và khắc phục sự rò rỉ trên hệ thống tư sẽ khó khăn hơn. Một vết rò rỉ tương đối nhỏ (3 mm) trong đường ống cấp nước hoặc vòi nước bị nhỏ giọt, dưới áp suất hoạt động bình thường có thể lãng phí tới 340 lít (tương đương 90 gallon Mỹ hoặc 75 gallon Anh) mỗi ngày là lượng nước cần thiết để đáp cấp nhu cầu của một gia đình ba người. Mặc dù sự cố rò rỉ trong hệ thống tư được tính cho chủ sở hữu, nhưng quá nhiều vết rò rỉ có thể ảnh hưởng đến hệ thống cấp nước sinh hoạt. Sự rò rỉ và hao phí trên bất động sản tư có thể được giảm thiểu bằng cách sử dụng vật liệu đạt chất lượng và tay nghề cao trong việc lắp đặt hệ thống đường ống nước, cũng như tiến hành sửa chữa kịp thời khi cần thiết.
08 Apartment
Sự rò rỉ vào hệ thống thoát nước (thẩm thấu) có thể dẫn đến tình trạng quá tải của các đường cống và các công trình xử lý nước thải, dẫn đến việc phải trả thêm chi phí cho cơ quan quản lý thoát nước. Sự thẩm thấu của nước mưa vào các hệ thống xử lý nước thải có thể tạo ra các rủi ro tới sức khỏe. Các biện pháp phải được thực hiện để loại trừ các vật liệu có thể làm tắc cống, hoặc các vật liệu dễ cháy, nổ, ăn mòn hoặc độc hại có khả năng gây nguy hiểm cho cộng đồng hoặc có thể cản trở quá trình lọc nước tại các công trình xử lý.
Đường ống bị rò rỉ làm tăng đáng kể khả năng bị nhiễm bẩn, đặc biệt là ở nơi có nguồn cấp nước không liên tục hoặc sự dao động áp suất có thể dẫn đến việc thẩm thấu nước bẩn vào hệ thống phân phối nước.
Apartment 09
Các vấn đề đặc biệt
liên quan đến
các tòa nhà công cộng và chỗ ở chung Các cơ quan y tế công có mối quan tâm đặc biệt đến hệ thống đường ống nước của các tòa nhà được nhiều người sử dụng chăng hạn như trường học, nhà khách, khách sạn, nhà tắm công cộng, bệnh viện và trạm trung chuyển. Hệ thống đường ống nước và hệ thống nước thải không đảm bảo an toàn hoặc không đạt tiêu chuẩn trong những cơ sở đó có thể dẫn đến sự bùng phát lớn của bệnh truyền nhiễm. Vì lý do này, các thiết bị vệ sinh phải thích hợp với mức độ sử dụng cao và phải được lắp đặt và bảo dưỡng sao cho có thể giảm thiểu rủi ro tới sức khỏe. Các biện pháp phòng ngừa đặc biệt thiết yếu cần được thiết lập tại các cơ sở nơi thực phẩm và đồ uống được chế biến, lưu trữ hoặc phục vụ cho công chúng.
10 Apartment
Trách nhiệm đảm bảo hệ thống đường ống nước công tuân thủ các tiêu chuẩn vệ sinh chủ yếu thuộc về cơ quan cấp nước và cơ quan xử lý nước thải. Cơ quan y tế có nhiệm vụ chung là đảm bảo rằng các cơ quan cấp thoát nước này thực hiện trách nhiệm của mình một cách nghiêm túc. Việc giám sát hàng ngày các công trình lắp đặt hệ thống đường ống mới thường là trách nhiệm của một cơ quan địa phương, thanh tra xây dựng, những người có nhiệm vụ chính là đảm bảo sự ổn định của công trình cụ thể nơi hệ thống đường ống nước được lắp đặt và sự an toàn của cư dân. Việc giám sát thi công lắp đặt hệ thống đường ống đòi hỏi kiến thức và kỹ năng chuyên biệt, vì vậy các thanh tra hệ thống đường ống cần phải được đào tạo bài bản và phục vụ tận tâm trong các hạng mục quan trọng đã nêu.
Apartment 11
12 Apartment
Sự rò rỉ và hao phí trong hệ thống cấp nước công Không có nguồn cấp nước công nào có khả năng chống rò rỉ hoàn toàn; ngay cả hệ thống được thiết kế tốt nhất và thi công tỉ mỉ nhất cũng khó có thể luôn luôn giữ kín nước tuyệt đối trong suốt vòng đời phục vụ của nó. Do đó, một cơ quan cấp nước công cộng hiệu quả sẽ duy trì một chương trình với việc liên tục kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống với mục đích phòng ngừa để phát hiện và ngăn chặn việc rò rỉ vì cả lý do tài chính lẫn sức khỏe. Lượng nước bị thất thoát khiến cho nguồn thu của cơ quan cấp nước cũng bị mất đi. Việc rò rỉ cũng có thể khiến các chất ô gây nhiễm xâm nhập vào hệ thống phân phối, từ đó có thể gây bệnh cho người sử dụng. Một lý do nữa để duy trì chương trình kiểm tra và sửa chữa bổ sung kịp thời một cách liên tục các nguồn cấp nước công là vì đây sẽ là một tấm gương cho các chủ sở hệ thống tư trong việc duy trì hệ thống cấp nước của riêng họ để giảm thiểu sự hao phí. Sự hao phí xảy ra dưới mặt đất rất khó để phát hiện, cô lập và đồng thời thường rất tốn kém để khắc phục. Do đó, chiến lược tốt nhất là đảm bảo rằng hệ thống cấp nước được xây dựng theo tiêu chuẩn cao nhất có thể. Việc lựa chọn vật liệu, thi công lắp đặt và tay nghề nhân công trong cả hệ thống cấp nước công và tư đều phải góp phần làm giảm tỷ lệ hao phí vô hình. Quy trình thông thường để truy vết các rò rỉ này trong hệ thống cấp nước chính là sự kết hợp giữa đo lường cấp vùng và thanh tra nguồn cấp chính cũng như đường ống dịch vụ với một hệ thống phát hiện rò rỉ chẳng hạn như thiết bị định vị rò rỉ nước bằng âm thanh từ nửa đêm đến rạng sáng khi nhu cầu sử dụng nước thấp. Điều này có thể được áp dụng khi điều tra công trình nghi ngờ bị rò rỉ.
Apartment 13
SỰ RÒ RỈ VÀ HAO PHÍ TỪ CÁC HỆ THỐNG CẤP NƯỚC TƯ
ầu ra từ mọi thiết bị phân phối phải được tách riêng biệt bằng chất lỏng bịt kín không nhỏ hơn 50 milimet(2 inch) và không sâu hơn 100 milimet (4i inch). Đường ống dẫn từ đường tách nước cần phải có đường kính ít nhất bằng đường kính của bình, và mỗi thiết bị phân phối nước phải được trang bị bình tách riêng biệt để chủ động nới lỏng trong một số trường hợp nhật định, đặc biệt là khi sử dụng các thiết bị kết hợp, chằng hạn như các thiết bị đúc sẵn kết hợp vòi sen, chậu rửa, bồn rửa hoặc các đồ đạc khác. Đôi khi, người tiến hành có thể lắp đặt các thiết bị phân phối có tính chất này và kết hợp với các các bình chưa được tách để hình thành một bình tách duy nhất. Tuy nhiên, bồn cầu không nên nằm trong sự sự sắp xếp như vậy trong mọi trường hợp bởi kết cấu phù hợp nhất với bồn cầu là kết cấu có đường tách nước riêng. Việc sử dụng nhiều bình tách không mạng lại hiệu quả tiết kiệm cao, trái lại, các đường thoát lại dễ bị tắc nghẽn và có thể phát ra mùi hôi thối do sự lắng đọng trên thành ống. Bồn rửa, chậu rửa và các thiết bị tương tự nên kết hợp với các dòng nước tràn xả vào ống thải bên dưới nút chặn và phía trên đường tách nước. Các bồn rửa được sử dụng trong khu vực chuẩn bị thực phẩm không được có nắp tràn vì chúng có thể trở thành nơi chứa các mảnh thức ăn và là nơi sinh sản của vi sinh vật và sâu bọ, đầu ra bồn cầu không được có đường kính nhỏ hơn 75 mm (3 inch).
14 Apartment
Apartment 15
Sử dụng ĐỒNG HỒ NƯỚC ĐỂ GIẢM SỰ LÃNG PHÍ & TIÊU THỤ QUÁ MỨC 16 Apartment
Việc lắp đặt đồng hồ nước riêng lẻ ở tất cả các bất động sản là một chiến lược quan trọng để khuyến khích người sử dụng sửa chữa các điểm rò rỉ kịp thời và tránh sử dụng nước quá mức. Việc đo lường nhằm đảm bảo rằng chi phí nước hao phí sẽ do cá nhân người sử dụng chịu chứ không phải cơ quan chức trách. Chiến lược này có hiệu quả với trường hợp các cơ sở thương mại và công nghiệp lớn và trong các khu nhà ở đa hộ lớn nơi có các cơ sở thiết bị để nhân viên bảo trì kiểm tra và sửa chữa. Chiến lược này cũng nên được áp dụng cho các nhà ở đơn lẻ, thường chiếm tỉ lệ lớn nhất trong tổng nhu cầu sử dụng nước ở các cộng đồng phi công nghiệp.
Đồng hồ nước là một công cụ cần thiết trong việc quản lý chuẩn chỉ hệ thống phân phối nước. Ở nhiều quốc gia có xu hướng hướng tới hoạt động từ trong nguồn cung cấp nước hoặc việc cổ phần hóa các đơn vị quản lý nguồn cấp nước công và do đó dẫn đến hạch toán toàn bộ chi phí. Sau đó, việc hỗ trợ cho những người có hoàn cảnh khó khăn có thể được mang đến từ ngân sách công thay vì một hệ thống trợ cấp “ ngầm” lấy từ những khách hàng sử dụng nhiều nước chẳng hạn như bệnh viện, trường học, sân thể thao hoặc các ngành công nghiệp. Việc cung cấp và lắp đặt đồng hồ nước không thể hiện chi phí cuối cùng của việc sử dụng chúng. Đồng hồ nước có giới hạn tuổi thọ sử dụng và là một khoản đầu tư liên tục mất giá. Các phương tiện sửa chữa và hiệu chỉnh phải được cung cấp và một đội ngũ đọc đồng hồ và nhân viên văn thư phải được hỗ trợ, mặc dù các hệ thống đo lường từ xa đã được phát triển để loại bỏ việc đọc trực tiếp.
Apartment 17
Trong một số trường hợp, chi phí lắp đặt đồng hồ tại tất cả các công trình để ở trong phạm vi cung ứng có thể lớn hơn chi phí cấp thêm nước nhằm bù vào lượng nước hao phí cho người sử dụng. Tuy nhiên, giả thiết sau này cho rằng không chỉ có không giới hạn nguồn nước chi phí thấp và các phương tiện để xử lý, mà còn có đủ năng lực để xử lý nước thải đối với các dòng chất thải nếu nước hao phí sẽ thoát ra cống. Nó cũng giả định rằng không có nguy cơ ô nhiễm nếu sự rò rỉ xuất phát từ đường ống. Nhiều nhà phân tích cho rằng việc bù đắp cho nhu cầu sử dụng gia tăng do hao phí bằng cách tăng nguồn nước cấp là một giải pháp ngắn hạn tốt nhất. Ngoài ra, việc giảm hao phí khi sử dụng đồng hồ đo có thể cho phép việc đáp ứng nhu cầu sử dụng với nguồn cung hiện có lâu dài hơn nhờ đó giảm tổng chi phí của nước.
18 Apartment
Nếu mọi kết nối với nguồn cấp chính đều có đồng hồ riêng, chúng có thể giúp giảm chi phí cung cấp nước bằng cách hỗ trợ trong việc xác định lượng nước không được tính phí, rò rỉ dưới mặt đất và tiêu thụ vượt mức. Có thể phát hiện sự rò rỉ ngầm qua đường ống chính và các ống nhánh bằng cách so sách lượng nước đi vào trong một khu vực hoặc phân khu trong phạm vi của hệ thống cấp nước chính (thông qua đồng hồ nước được lắp vào nguồn cấp chính) với tổng lượng nước được ghi nhận trên các đồng hồ riêng lẻ được kết nối từ khu vực đó với nguồn cấp nước chính trong cùng một khoảng thời gian. Tương tự, khi đồng hồ nước riêng lẻ có chỉ số cao hơn mức trung bình, chủ sở hữu công trình sẽ được cảnh báo và nhiều khả năng sẽ xác định được nguyên nhân và có hành động khắc phục.
Apartment 19
20 Apartment
Giảm thiểu việc
TIÊU THỤ & HAO PHÍ NƯỚC CÓ HỆ THỐNG
Trong một khu vực mới cấp nước sạch, toàn bộ hệ thống phân phối có thể được thiết kế với suy nghĩ sử dụng hiệu quả nguồn nước sẵn có với áp lực nước có thể được điều chỉnh, lưu lượng dòng chảy và công suất tối đa của các thiết bị được quy định bởi Quy chuẩn kỹ thuật đường ống nước. Trong các hệ thống cũ, một số công tác có thể được thực hiện nhưng điều đầu tiên và quan trọng nhất là phải đảm bảo sự hợp tác của người sử dụng thông qua tính công khai, giáo dục và các hình thức truyền thông khác. Trong một số trường hợp, có thể tiết kiệm bằng việc tài trợ cho việc trang bị thêm các thiết bị tiết kiệm nước và điều khiển dòng chảy trong các kết nối riêng để giảm nhu cầu. Các chi phí này có thể nhỏ hơn chi phí cho cơ sở hạ tầng để tăng nguồn cung. Nhà phân phối có thể thuyết phục những người tiêu dùng lớn lắp đặt các thiết bị để cắt giảm lượng nước sử dụng nếu họ cung cấp các cuộc kiểm tra miễn phí để định lượng và ước tính chi phí tiết kiệm tiềm năng. Nên khuyến khích người dùng sử dụng van điều chỉnh dòng chảy và vòi sen hiệu quả, đồng thời người tiêu dùng nên biết về việc tiết kiệm đáng kể chi phí đun nước nóng có thể đạt được. Trong các cơ sở như nhà máy lớn, khu liên hợp công nghiệp, khu khai thác và khách sạn, nơi có nhiều người sử dụng vòi hoa sen và thiết bị rửa tay, việc tiết kiệm năng lượng bằng cách giảm nhu cầu sử dụng nước nóng sẽ làm giảm đáng kể thời gian hoàn vốn cho các chi phí cho dòng chảy van điều khiển và vòi sen hiệu quả.
Apartment 21
Trong các công trình để ở có bồn cầu xả nước, nhà vệ sinh có thể chiếm 1/3 lượng nước tiêu thụ hàng ngày của hộ gia đình. Bồn cầu tiết kiệm nước sử dụng 5 hoặc 6 lít (1,5 US gallon) so với khoảng 20 lít (5 US gallon) cho mỗi lần xả thông thường hiện đã được phổ biến rộng rãi. Việc giặt giũ, tắm rửa và sử dụng vòi sen có thể chiếm thêm một phần ba lượng nước sử dụng hàng ngày. Bằng cách điều chỉnh lượng nước xả bồn cầu và tốc độ dòng chảy tại chậu rửa và vòi hoa sen, chủ nhà có thể tiết kiệm đến một nửa lượng nước sử dụng mà không làm mất đi sự tiện nghi. Cần cẩn thận khi điều chỉnh tốc độ dòng chảy của nước nóng ở vòi nước và vòi sen vì một số loại máy làm nước nóng tức thời đã được điều chỉnh dòng chảy trong thiết bị và việc giảm lưu lượng hơn nữa ở vòi có thể gây hại cho hoạt động của bình nóng lạnh. Đầu vòi sen cũng cần được xem xét cẩn thận, vì việc lắp bộ hạn chế dòng chảy vào đầu vòi sen được thiết kế kém có thể làm giảm mức độ tiện nghi cho người dùng đến mức khiến họ phải tháo bỏ bộ hạn chế. Khi lắp đặt nhiều vòi hoa sen, phải tính đến nguy cơ sốc nhiệt hoặc tăng vọt nhiệt độ. Những vấn đề này thường có thể bắt nguồn từ tốc độ dòng chảy kém cân bằng ở các vòi nước hoặc vòi sen khác nhau.
22 Apartment
Hướng dẫn về hiệu quả sử dụng của vòi sen tiết kiệm nước, được xác định bằng tốc độ dòng chảy tại điểm sử dụng trong điều kiện và áp suất cấp nước sạch bình thường, như sau:
01
6-8 lít mỗi phút: Rất tốt
02
8-12 lít mỗi phút: Tốt
03
12-18 lít mỗi phút: Khá
04
18-24 lít mỗi phút: Trung bình
05
> 24 lít mỗi phút: Kém và rất lãng phí Apartment 23
Giảm thiểu việc sử dụng nước trong các bồn xả của bồn cầu ó ba loại bồn xả chính được kết nối với bồn cầu phân theo cao độ lắp đặt - bồn xả trên cao, bồn xả tầm trung và loại bồn xả gắn liền với bồn cầu. Chức năng của loại bồn xả trên cao thường bị hạn chế khi chỉ có một chế độ xả nước duy nhất, trong khi hai loại còn lại có nhiều kiểu dáng và vật liệu khác nhau kết hợp với chức năng xả kép. Thông thường, thể tích xả toàn bộ là 6 lít (1,6 gallon Mỹ hoặc 1,4 gallon Anh) và một nửa thể tích xả là 3 lít (0,75 US gallon hoặc 0,66 gallon Anh) trở xuống. Quy chuẩn đường ống nước phải đảm bảo rằng chỉ những bồn cầu phù hợp được thiết kế để hoạt động với lượng xả thấp mới được sử dụng cùng với các bồn xả có chức năng xả kép hoặc xả tiết kiệm. Với bồn xả có chức năng xả kép, lựa chọn xả nhiều nước hơn không nên vượt quá 6 lít và lựa chọn xả ít nước hơn không được vượt quá 2/3 thể tích của lựa chọn xả nhiều nước. Bồn tiểu với bộ xả nước tự động cũng có thể được sử dụng. Các cảm biến kiểm soát hoạt động của chúng để không xảy ra hiện tượng xả nước khi không được sử dụng. Bồn tiểu không cần xả nước có thể tiết kiệm đáng kể nếu chúng được lắp đặt và bảo dưỡng đúng cách. Việc giảm lượng xả ở bồn cầu có thể gây ra vấn đề nếu hệ thống thoát nước không có đủ lưu lượng dòng chảy vào hệ thống đầu nguồn của bồn cầu. Khi lưu lượng dòng chảy quá thấp, chất rắn có thể bị mắc kẹt trong đường ống thoát nước và có thể gây ra hiện tượng tắc nghẽn. Điều này và các vấn đề tương tự có thể tránh được nếu các Quy chuẩn đường ống nước thường xuyên được sửa đổi để kết hợp các phương pháp thiết kế mới.
24 Apartment
Apartment 25
26 Apartment
Mặc dù việc xả một nửa dung tích là một chiến lược quan trọng để giảm lượng nước sử dụng trong các bồn xả, nhưng khi sử dụng giấy vệ sinh có thể sẽ không hiệu quả. Vấn đề là nếu chỉ xả một nửa dung tích thì giấy vệ sinh thường sẽ bị tắc ở cửa cống của bồn cầu. Điều này dẫn đến việc nước bị thoát ra khỏi bẫy nước (xi phông) do khối lượng nước xả giảm không có khả năng đưa giấy vệ sinh ra khỏi vùng kín nước của bồn cầu. Sau một vài lần xuất hiện tình trạng như vậy, người dùng sẽ luôn sử dụng chế độ xả toàn bộ dung tích dẫn đến các lợi ích của hệ thống xả kép sẽ bị mất. Ở những khu vực cực kỳ khan hiếm nước, có thể phải lắp đặt nhà vệ sinh di động (sau đó được xử lý hóa chất) hoặc nhà vệ sinh khô. Có một số loại nhưng hầu hết đều hoạt động độc lập. Vì vấn đề này không hoàn toàn thuộc tiêu chí hệ thống đường ống nước, chúng sẽ không được thảo luận ở đây.
Apartment 27
Giảm thiểu lãng phí nước trong việc tưới tiêu và làm vườn Khi thúc đẩy một chương trình sử dụng nước hiệu quả, cần thực hiện các bước để giảm thiểu việc sử dụng nước sạch trong việc làm vườn. Hơn 40% lượng nước sinh hoạt sử dụng trong các hộ gia đình ở các khu vực khô hạn có thể là từ các hoạt động ngoài trời nhằm tưới vườn và bãi cỏ. Tư vấn về các phương pháp làm vườn thích hợp, lựa chọn loại cây phù hợp với khí hậu địa phương và lịch trình tưới tiêu phù hợp đều giúp giảm thiểu việc sử dụng nước mà không làm mất đi sự tiện nghi cho chủ hộ. Ở những địa phương có nhiệt độ ban ngày cao, nên cấm tưới tiêu và một số công việc sử dụng nước ngoài trời với khối lượng lớn khác vào thời điểm nóng nhất trong ngày để giảm thất thoát do bốc hơi. Trong một số tình huống, có thể cần phải mạnh tay hạn chế hoặc ra lệnh cấm các hoạt động trên ít nhất là theo mùa.
28 Apartment
Giảm lượng nước sử dụng thông qua việc cấp nước gián đoạn
Các cơ quan cung cấp nước áp dụng nhiều biện pháp giải quyết khác nhau để giảm lượng tiêu thụ của cộng đồng trong giai đoạn thiếu nước. Một trong những điều không thể chấp nhận được là việc dịch vụ cung cấp nước bị gián đoạn. Với việc áp dụng chiến lược này, nguồn cấp nước chính cho toàn bộ hoặc một phần của hệ thống sẽ bị ngắt hoàn toàn vào những giờ nhất định trong ngày. Một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất là sự hình thành của áp suất âm dẫn đến nguy cơ ô nhiễm nghiêm trọng nguồn cấp nước chính do dòng chảy ngược. Ngoài ra, cặn lắng, đá vụn và các chất cặn khác trong đường ống cấp nước chính bị khuấy động và chuyển sang trạng thái huyền phù khi dòng chảy trở lại. Không khí có thể bị hút vào hệ thống, gây ra hiện tượng chốt gió hoặc búa nước. Việc dòng cấp nước chính bị ngừng có nghĩa là các yêu cầu khẩn cấp về nguồn nước dùng để chữa cháy không thể được đáp ứng mà không bị chậm trễ.
Apartment 29
Người ta nghi ngờ về việc liệu có tiết kiệm được đáng kể trong thời gian dài hay không, vì người sử dụng sẽ trữ nước trong bồn tắm và thùng chứa nếu đoán trước được việc nguồn nước bị gián đoạn. Trong thời gian hệ thống cấp nước ngừng hoạt động, người sử dụng có thể bật vòi nước và nhận thấy nước đã bị ngắt nên để vòi ở vị trí mở, và khi hệ thống hoạt động trở lại nước sẽ bị hao phí. Mặc dù không có nước trong thời gian hệ thống ngừng hoạt động, nhưng sau khi nguồn cấp nước hoạt động trở lại nước có thể bị hao phí đáng kể bởi các vòi bị mở và lượng nước thừa được tích trữ trong bồn tắm hoặc bồn rửa bị thải bỏ. Những hao phí này có thể khiến mọi nỗ lực tiết kiệm nước mất đi.
30 Apartment
Một chiến lược tốt hơn là duy trì áp suất thích hợp trong hệ thống phân phối nước chính để loại bỏ áp suất thấp hoặc âm trong địa hình đồi núi hoặc khi phải cấp nước cho các nhà cao tầng. Lưu lượng dòng chảy đến các công trình riêng lẻ có thể được kiểm soát bằng cách lắp các van giảm áp hoặc các van hạn chế gần với van chặn của cơ quan cấp nước cho mỗi đường ống dịch vụ. Do đó, hệ thống có thể dễ dàng được cân bằng hơn để luôn luôn cung cấp cho mỗi đường ống nhánh dòng chảy thích hợp. Sau đó sẽ có thể cân bằng dòng chảy và áp suất xa hơn trong mỗi hệ thống đường ống tư cấp nước cho nhiều hộ nhà ở hoặc nhà cao tầng để mang lại mức tiện ích như nhau cho tất cả người sử dụng. Điều quan trọng là tất cả các ống nhánh từ hệ thống phân phối chính phải được điều chỉnh vì bất kỳ dòng chảy không được kiểm soát nào sẽ có ảnh hưởng xấu đến tính cân bằng của cả hệ thống.
nguyên tắc chung của Quy chuẩn đường ống nước liên quan đến kết nối chéo, chống trào ngược và chảy ngược. Bằng cách cung cấp cho mỗi nơi một bể chứa riêng, khi lưu lượng sử dụng đạt đỉnh sẽ được điều chỉnh và có thể tiết kiệm trong việc vận chuyển nước giữa đường ống chính và các kết nối. Ở nhiều khu vực khô hạn, người ta thường cung cấp các bể trữ nước cho các nhóm đường ống đứng vì lý do tương tự. Trên hết, việc bảo trì sẽ phụ thuộc vào sự hợp tác của những người sử dụng. Những nỗ lực xây dựng ý thức về quyền sở hữu chung và lòng tự trọng là rất quan trọng để sự hợp tác mang tính tự nguyện hoặc được đảm bảo bằng áp lực từ những người xung quanh và nhờ đó việc áp đặt là không cần thiết. Bằng cách này, các thiết bị vệ sinh của cộng đồng có thể được giữ vệ sinh và hoạt động với sự giám sát và kiểm tra ở mức tối thiểu.
Apartment 31
gày nay việc tận dụng nguồn nước thải cho nhiều mục đích ngày càng trở nên phổ biến. Đây được coi như một phương pháp để bảo tồn nguồn nước ngọt đang ngày càng khan hiếm. Việc tận dụng nguồn nước thải và nước xám đang ngày càng được coi là một phương pháp kết hợp tái chế nước và chất dinh dưỡng, tăng cường an ninh lương thực cấp hộ gia đình và cải thiện dinh dưỡng cho các hộ nghèo. Các áp lực về kinh tế, môi trường cũng như về mặt đạo đức trong việc bảo tồn tài nguyên nước đã dẫn đến các ứng dụng trong tái chế nước thải ngày càng trở nên phổ biến. Các ứng dụng này bao gồm việc tưới tiêu cho cây lương thực và cây phi lương thực, không gian xanh, phục hồi đất khô cằn, hệ thống PCCC, làm mát trong lĩnh vực công nghiệp hoặc các quy trình công nghiệp, vệ sinh và thậm chí có thể là nguồn nước uống gián tiếp hoặc trực tiếp.
NN Ồ Ồ UU G G N N GG N N ỤỤ II D D Ả Ả HH T T SSỬỬ C C ỚỚ Ư Ư NN 32 Apartment
góp g n ử lý cũ x i ả g h c t g tron phẩm ớ ư g n i trườn p. Sản định n ụ ô d iệ ý ác ận đến m g ngh thải x uản l t việc ộng ải côn nước trình q ột số a củ tác đ ớc th ụng quy và m tiêu h c c d í ư à O á m Lợi n giả oặc n c tận c và c n. WH dẫn v trong h ệ phầ c thải ủa vi g nướ an toà ướng c thải 6a). n c 0 h nướ HO 20 nướ cuối ất lượ bảo các n à h đầu cầu c ể đảm t triển an to ác (W đ phá dụng vực kh yêu thiết ã đ ử h cần c gia việc s ác lĩn c quố ẩn về p và ệ chu g nghi nôn
Apartment 33
VIỆC SỬ DỤNG NƯỚC XÁM
Đã có sự tập trung nghiên cứu đáng kể vào việc sử dụng nước xám. Quy chuẩn thống nhất của Hệ thống đường ống nước 2000 được xuất bản bởi Hiệp hội Quốc tế về Hệ thống nước và Cơ khí định nghĩa nước xám là “nước thải chưa được xử lý từ hộ gia đình mà không tiếp xúc với chất thải từ nhà vệ sinh. Nước xám bao gồm nước đã qua sử dụng từ bồn tắm, vòi hoa sen, bồn rửa mặt trong phòng tắm và nước từ máy giặt và lồng giặt. Loại nước này không bao gồm nước thải từ bồn rửa nhà bếp hoặc máy rửa bát ” (IAPMO 2000).
34 Apartment
Mặc dù nước xám không bao gồm nước thải, các loại mầm bệnh vẫn có thể tồn tại và chúng đến từ các nguồn khác nhau (ví dụ như tã hoặc bỉm của trẻ sơ sinh). Tuy nhiên, nồng độ mầm bệnh nói chung thấp hơn nhiều so với trong nước thải. Nước xám có thể được sử dụng trong các thiết bị gia dụng như để xả nước bồn cầu hoặc tưới vườn. Tùy thuộc vào mục đích sử dụng mà người ta có thể yêu cầu áp dụng một số biện pháp xử lý nước xám (ví dụ: khử trùng) hoặc các bước quản lý trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn. Ví dụ, nước xám được sử dụng để tưới vườn không được phân tán bằng cách phun từ trên không vì có nguy cơ cao phát tán các hạt truyền nhiễm trong không khí (xem lại số 27). Nhưng nếu nước xám được sử dụng bên dưới bề mặt đất để tưới tiêu cảnh quan, quá trình xử lý có thể cần ít hoặc không cần xử lý.
Apartment 35
ỨNG DỤNG CỦA CÁC LOẠI NƯỚC KHÁC NHAU LOẠI NƯỚC
ĐỊNH NGHĨA VÀ CÁCH CHÚNG ĐƯỢC TÁI SỬ DỤNG
Nước xám
Nước từ nguồn nước sạch đã được sử dụng để tắm, giặt giũ hoặc rửa bát đũa
Nước thải
Nước thải sinh hoạt có chứa chất thải
Nước tái chế
Nước đã được xử lý để có chất lượng phù hợp với các mục đích cụ thể Ví dụ như: tưới cây trồng, xả toilet v.v
Nước xanh lá
Nước tái chế đã được xử lý theo tiêu chuẩn tương đối cao, thích hợp cho việc sử dụng chung nhưng không thể uống, sử dụng song song với nguồn nước sạch. Nó có thể được xác định thông qua chất lẫn màu xanh lá trong nước và được cung cấp thông qua hệ thống đường ống chuyên dụng
Nước uống
cho người uống
WHO đã hoàn thành Hướng dẫn Sử dụng An toàn Nước thải, Chất bài tiết và Nước xám, cung cấp thêm thông tin về quy trình quản lý rủi ro liên quan đến việc sử dụng các loại nước này (WHO 2006a). Bảng dưới đây tóm tắt mục đích sử dụng thích hợp của các loại nước khác nhau.
36 Apartment
VIỆC SỬ DỤNG NƯỚC THẢI Nước xám không bao gồm nước thải từ nhà vệ sinh, bồn tiểu hoặc bồn rửa vệ sinh (bidet). Nước xả từ các thiết bị này được phân loại là nước thải (đôi khi được gọi là nước đen), vì chúng chứa hàm lượng chất rắn và sinh vật gây bệnh cao. Nước xả này phải được xử lý đặc biệt trước khi được sử dụng thứ cấp. Việc lắp đặt và vận hành hệ thống sử dụng nước thải phải được kiểm soát chặt chẽ. Các hệ thống sử dụng nước thải an toàn yêu cầu xả thải dưới lòng đất để hạn chế mức độ tiếp xúc với con người và động vật, do đó giảm thiểu mọi khả năng lây truyền bệnh truyền nhiễm do vi rút, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng. Tuy nhiên, cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa để tránh ô nhiễm nguồn nước ngầm được sử dụng làm nước uống.
Trong các hệ thống thoát nước đô thị lớn, nước từ các nhà máy xử lý nước thải cộng đồng đã ít nhất được xử lý thứ cấp có thể được tái chế bằng cách lọc, khử trùng và các phương pháp xử lý tiên tiến khác (ví dụ: màng lọc) và được bán cho các hoạt động công nghiệp hoặc làm mát, hoặc được sử dụng để tưới tiêu cho các sân thể thao và vườn công cộng, hoặc thậm chí là gián tiếp dùng để uống.
Apartment 37
Các địa điểm xử lý công nghiệp và khai thác có thể thiết lập quá trình tái chế nội bộ nước dùng làm mát và sản xuất để giảm sự phụ thuộc vào nguồn cấp nước của cộng đồng. Một cái nhìn toàn diện về các biện pháp quản lý trong việc tái sử dụng nước thải trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản được trình bày trong hướng dẫn của WHO (WHO 2006a).
38 Apartment
QUẢN LÝ HỆ THỐNG phân phối kép Các hệ thống tái sử dụng nước từ cộng đồng và công nghiệp lớn yêu cầu một hệ thống phân phối nước riêng biệt chạy song song với hệ thống phân phối nước sinh hoạt. Cần hết sức cẩn thận để giữ cho hai hệ thống này tách biệt với nhau nhằm tránh kết nối chéo và ngăn việc vô ý sử dụng nước không uống được để chế biến thức ăn hoặc tiêu thụ cho cả người và động vật. Hệ thống phân phối kép kiểu này phải được xác định rõ ràng bằng hệ thống mã hóa màu, nhãn và thẻ phù hợp với tiêu chuẩn từng quốc gia. Tất cả đầu ra của nước không uống được phải được dán nhãn rõ ràng và ngăn cách về mặt vật lý với các đầu ra nước sinh hoạt (uống được).
Nếu có thể, nên khóa các cửa xả nước không uống được để tránh việc sử dụng trái phép. Trong môi trường sinh hoạt, tốt nhất là hạn chế chỉ sử dụng nước không uống được trong các việc như xả nước bồn cầu hoặc tưới vườn. Hệ thống phân phối khép kín sẽ ngăn chặn việc sử dụng nước thường xuyên cho các mục đích khác.
Apartment 39
Một mục đích sử dụng tiềm năng khác của hệ thống phân phối kép là dịch vụ chữa cháy. Tuy nhiên, các đầu ra như họng chữa cháy cũng có thể bị sử dụng một cách bất hợp pháp cho mục đích sinh hoạt. Nhiều dịch bệnh đã được phát hiện nguyên nhân là do việc sử dụng nước từ các họng cứu hỏa cho mục đích sinh hoạt ở các khu vực nghèo của các thành phố, nơi nước chữa cháy được lấy từ các nguồn cung cấp nước không rõ chất lượng. Vì không thể ngăn chặn việc sử dụng trái phép, các họng chữa cháy ở những nơi công cộng nên được cấp nước uống được nếu có thể.
40 Apartment
Các đường ống trong tất cả các tòa nhà có hệ thống nước uống được và nước không uống phải được xác định rõ ràng. Sau đây là hệ thống mã màu và nhãn được đề xuất được sử dụng để xác định các loại nước khác nhau: Nước uống được: nền xanh lá với chữ trắng Nước không uống được: nền vàng với chữ đen, nội dung là “Chú ý - nước không uống được” hoặc “Nước không uống được”. Nước tái chế: nền màu tím hoặc hoa cà (màu Pantone mã #512), in chìm với chữ hoa cao 12,7 mm (0,5 inch), màu đen, với nội dung “Chú ý - nước tái chế không được uống”.
XÁC ĐỊNH HỆ THỐNG Nước uống được Không uống được
Apartment 41
Mỗi hệ thống phải được xác định bằng một dải màu để biểu thị chất lỏng đang được truyền đi và hướng của dòng chảy bình thường phải được thể hiện rõ ràng. Kích thước tối thiểu của các chữ cái và độ dài của dải màu phải phù hợp với các khuyến nghị trong dưới. Một dải nhận dạng màu phải được chỉ ra sau mỗi 6 mét (20 feet) nhưng ít nhất một lần cho mỗi phòng và phải được nhìn thấy từ cao độ sàn. Trong trường hợp bộ ngắt chân không được lắp đặt cùng với các thiết bị, có thể bỏ qua việc xác định phía đầu xả. Mỗi đầu ra từ đường ống nước không uống được có thể được sử dụng cho các mục đích đặc biệt phải được ghi như sau: “Chú ý nước không uống được”.
CHIỀU DÀI TỐI THIỂU CỦA DẢI MÀU VÀ KÍCH THƯỚC CỦA CHỮ Đường kính bên ngoài của ống hoặc vỏ bọc tính bằng inch (mm)
Độ dài tối thiểu của dải màu tính bằng inch (mm)
0.5–1.25 (13–32) 1.5–2.0 (40–50) 2.5–6.0 (65–150) 8–10 (200–250) > 10 (> 250)
8 (203) 8 (203) 12 (305) 24 (619) 32 (813)
Nguồn: IAPMO 2003.
42 Apartment
Kích thước tối thiểu của các chữ cái tính bằng inch (mm)
0.5 (12.7) 0.75 (19.1) 1.25 (32.0) 2.25 (64.0) 3.5 (89.0)
Thông tin bổ sung về hệ thống nước xám, hệ thống nước tái chế, hệ thống xử lý nước thải tư và hệ thống cung cấp và phân phối nước uống có thể được thu thập từ các tổ chức sau: Hội đồng Đường ống nước Thế giới (WPC) KPMG Fides 14 Chemin De-Normandie CH-1206 Geneva, Thụy Sĩ www.worldplumbing.org
Hiệp hội Quốc tế về Hệ thống nước và Cơ khi (IAPMO) 5001 East Philadelphia Street Ontario, CA 91761-2816 Hoa Kỳ www.iapmo.org
Viện Kỹ thuật Hệ thống ống nước & Hệ thống sưởi (IPHE) 64 Station Lane Hornchurch, Essex RM12 6NB Vương quốc Anh http://www.iphe.org.uk/
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Chương trình Nước, Vệ sinh và Sức khỏe 20 Avenue Appia 1211 Genève 27 Thụy Sĩ http://www.who.int/water_sanitation_health/en/
Apartment 43
44 Apartment
Apartment 45
46 Apartment
Apartment 47
Biên tập bởi