Wstęp do katalogu wystawy Exporting Zagreb Gdańsk to miasto niezwykłe. Miasto o bogatej tradycji i kulturze, o fascynującej historii, której nieodłącznym elementem jest pojęcie wolności. Wolności człowieka, wolności obywatela, ale i wolności artysty. Tu zawsze rozwijała się sztuka, której stałym i nieustannym źródłem inspiracji był bardzo szeroko rozumiany kontekst europejski. Wystawa „Exporting Zagreb” świetnie wpisuje się w ten kontekst. W Muzeum Narodowym w Gdańsku, w Oddziale Sztuki Nowoczesnej prezentujemy prace 20 artystów chorwackich, którzy śmiało i bezkompromisowo prowadzą dyskurs o swojej przeszłości, teraźniejszości, ale również snują wizję przyszłości. Gdańsk i Zagrzeb to miasta naznaczone bolesną historią. Dramatem utraty wolności, prześladowaniami jednostki i zmaganiem się z bolesnym doświadczeniem przeszłości. Sztuka w tym aspekcie jawi się jako swoiste katharsis, oczyszczanie z bolesnej pamięci i mierzenie się z trudami teraźniejszości. To także artystyczne zmaganie się z ogólnym kontekstem sztuki europejskiej. Po raz kolejny artyści pokazują, że sztuka nie ma granic, jest świetnym komentatorem społecznym i wręcz genialnym krytykiem
4
rzeczywistości. Ta wystawa to także okazja do poznania wciąż jeszcze mało znanej w Polsce współczesnej sztuki chorwackiej. Tytuł wystawy ma znaczenie symboliczne – „exportujemy” Zagrzeb do Gdańska. Zatem w stolicy wolności prezentujemy sztukę artystów tworzących w mieście, w którym trendy artystyczne są tyglem kultur i wpływów. Prezentacji twórczości artystów chorwackich towarzyszą prace 15 artystów związanych z Gdańskiem. Ten kontekst wydaje się wręcz niezbędny. To ten sam rodzaj artystycznej inspiracji, która koncentruje się na śmiałym, czasami wręcz bezwzględnym oglądzie rzeczywistości. Te relacje wydają się niezwykle silne. Tym bardziej, że w zbiorach Muzeum Narodowego w Gdańsku od 2014 roku mamy pracę Sanji Ivecović Personal Cut, która jest świetnym przykładem artystycznego udokumentowania dążeń wolnościowych i obrazu zmieniającego się świata.
Wojciech Bonisławski dyrektor Muzeum Narodowego w Gdańsku