CIVIELE CIVIELE
Waterbouw
TECHNIEK TECHNIEK
Werken aan de stuwen van de Maas is nooit af (Foto: Rijkswaterstaat - Flying Eye)
Zo’n honderd jaar geleden heeft Rijkswaterstaat op zeven locaties stuwen en sluizen gebouwd, zodat de Maas beter bevaarbaar werd. Dit was nodig om Nederland met schepen te kunnen voorzien van Limburgse steenkool. De stuwen zijn dus onze ‘grande dames’.
Stuwen hebben niet alleen effect op de scheepvaart, maar ook op de waterhuishouding. Zo zorgen ze in tijden van droogte dat landbouw en natuur in het Maasgebied niet zo snel verdroogt. Ook blijft er heel lang water beschikbaar voor de industrie en elektriciteitscentrales. Op twee locaties zijn er waterkrachtcentrales die groene stroom kunnen opwekken. En uiteraard zorgen de stuwen ervoor dat ook ’s zomers voldoende voorraad aanwezig is voor drinkwater. Voor de riviernatuur van de Maas zijn de stuwen geen positieve ontwikkeling; bijvoorbeeld doordat de stroming een stuk minder is en het feit dat stuwen obstakels zijn voor de vismigratie. Hier is wel aandacht voor.
Onderhoud korte en lange termijn Naast regulier cyclisch onderhoud is er de afgelopen en komende jaren sprake van omvangrijk groot onderhoud. Voorbeelden hiervan staan in het kader. Dan gaat het om werktuigbouwkundig, civieltechnisch en elektrotechnisch onderhoud. Maar ook is
22 | 2025 | Waterbouw
Techniek van de stuw Een stuw is een afdamming en houdt het water in de Maas ‘vast’. Schuiven in de stuw kunnen open om meer of minder water door te laten. In Nederland hebben stuwen vaak een Poirée-deel en een Stoney-deel. Het Poirée-gedeelte bestaat uit stalen schuiven die boven elkaar, tussen stalen jukken, zitten. De jukken zijn de staanders die op de bodem van de Maas staan. Afhankelijk van de afvoer van de Maas kunnen er rijen schuiven worden verwijderd tot dit deel van de stuw, inclusief jukken, geheel verwijderd is. Dan is de stuw gestreken en kan de scheepvaart over dit deel van de stuw varen. Het Stoney-gedeelte van de stuw is het hogere deel met betonnen pijlers. Hierin zit het mechanisme waarmee de schuiven worden ingesteld. Deze torens blijven altijd staan.