ΑΡΘΡΟ
Η ΛΑΝΘΆΝΟΥΣΑ ΔΥΝΑΜΙΚΉ ΤΟΥ ΚΈΝΤΡΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΉ ΠΌΛΗ
Μπορεί να ανατραπεί με γενναίες τομές σε τρεις κυρίως τομείς: στην κινητικότητα, στη στέγαση και στην πολιτιστική ζωή.
ΤΟΥ ΔΡΟΣ ΒΥΡΩΝΑ ΙΩΑΝΝΟΥ
ΚΑΘΗΓΗΤΉ ΠΟΛΕΟΔΟΜΊΑΣ, ΠΡΟΈΔΡΟΥ ΤΜΉΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΌΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΊΟΥ FREDERICK
Τ
ο κέντρο είναι ταυτισμένο με τον χαρακτήρα, την ταυτότητα, την ιστορία και τις ποικιλόμορφες εμπειρίες που μπορεί μια πόλη να προσφέρει. Η εικόνα που αποπνέει το κέντρο μπορεί να αποτελέσει κίνητρο για την αγορά ενός ακινήτου ή την εγκατάσταση ακόμα και σε περιφερειακές ή προαστιακές περιοχές σε απόσταση από αυτό. Όταν το κράτος επενδύει σε έξυπνες δημόσιες υποδομές στα κέντρα, αυτό έχει πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις στο σύνολο ενός αστικού συμπλέγματος και αφορά το σύνολο μιας χώρας, σε αντίθεση με πολυδάπανα έργα στην ύπαιθρο, κυρίως οδικά, που ενθαρρύνουν την αστική διάχυση και σπρώχνουν τις κεντρικές περιοχές σε μαρασμό. Στην Κύπρο, στα κέντρα των τεσσάρων μεγάλων πόλεων, αναμφίβολα έγιναν σημαντικές αναπλάσεις, χωροθετήσεις χρήσεων και λειτουργιών ενώ δόθηκαν και αναπτυξιακά κίνητρα. Το αποτέλεσμα ήταν θετικό μεν, αλλά, κατά την άποψή μου, δεν είναι επαρκές. Δεν προσελκύουν μαζικά επισκέπτες, όπως για παράδειγμα η Βαλέτα (Εικόνα 1), ούτε νέους κάτοικους, όπως αντίστοιχα προσελκύει η Λουμπλιάνα ή το Ληντς, διότι δεν προσφέρουν ακόμα ένα πραγματικά διαφοροποιημένο περιβάλλον διαβίωσης ή μια μοναδική και ελκυστική εμπειρία επίσκεψης. Πιστεύω ότι αυτή η υστέρηση μπορεί να ανατραπεί με γενναίες τομές σε τρεις κυρίως τομείς: στην κινητικότητα, στη στέγαση και στην πολιτιστική ζωή.
52
Οι οικονομικές δραστηριότητες ενός κέντρου δεν μπορούν να ανθίσουν, αν βασίζονται αποκλειστικά στους επισκέπτες. Αυτό που διατηρεί ζωντανό το κέντρο μιας πόλης είναι η πυκνότητα των μόνιμων κατοίκων, οι οποίοι είναι οι σταθεροί πελάτες του
Η ΣΗΜΑΣΊΑ ΤΟΥ ΔΗΜΌΣΙΟΥ ΧΏΡΟΥ Η άνεση, η ελκυστικότητα του δημόσιου χώρου για τους πεζούς, τους ποδηλάτες και τη μικροκινητικότητα εξακολουθεί να αποτελεί ένα βασικό πρόβλημα, μαζί με την περιορισμένη διαθέσιμη επιφάνειά του. Παρατηρείται μεγάλη καθυστέρηση και ατολμία σε ανασχεδιασμούς που περιορίζουν τον χώρο του αυτοκινήτου. Καθυστέρηση προκαλείται πολλές φορές και από την επιμονή μας σε εξεζητημένα έργα ανάπλασης, με ιδιαίτερα ψηλό κόστος και μακρύ χρονοδιάγραμμα κατασκευής, αντί να υιοθετούνται λύσεις τακτικής πολεοδομίας (tactical urbanism) που έχουν μικρότερο αποτύπωμα άνθρακα και χύνουν σίγουρα λιγότερα κυβικά μέτρα σκυροδέματος σε υπαίθριες διαμορφώσεις, πράγμα στο οποίο μάλλον είμαστε πρωταθλητές. Την ίδια ώρα, πολλά διάσπαρτα τεμάχια σε κεντρικές περιοχές καταλαμβάνονται από ιδιωτικούς και δημόσιους χώρους στάθμευσης, χωρίς να μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι η παρουσία τους αναβαθμίζει αισθητικά και αντιληπτικά το αστικό περιβάλλον. Δεν ξέρω αν μπορεί κάποιος να ανατρέξει σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, όπου η βόλτα στο κέντρο διανθίζεται με τη συνεχή θέα ανοικτών