Skip to main content

augustus 2005 - De Hoogstraatse Maand

Page 7

OMSLAGVERHAAL

Het Spijker en de Ursulinen Aan de Gelmelstraat, vlakbij het kasteel, had de heer van Hoogstraten een opslagplaats voor graan, een graanzolder. Het pand werd tussen 1535 en 1537 ingericht als een dubbel woonhuis met twee verdiepingen die als graanzolders dienst deden. Meer dan 150 jaar heeft het deze bestemming gehad. Vandaar de benaming “Spijker”. Nu is het een grote onderwijsinstelling met kinderdagverblijf, bewaarschool, lagere en middelbare afdelingen en een technische school. De Minderbroeders en ‘t Spijker

De Franse Revolutie en de gevolgen

Rond 1690 kwamen de Minderbroeders (recollecten) er zich vestigen. In 1688 deed de provinciaal der Minderbroeders een aanvraag bij het gemeentebestuur van Hoogstraten om er een klooster op te richten. Hij stuitte echter op weerstand van de geestelijkheid maar vond bijval bij het plaatselijke bestuur en bij de gravin van Hoogstraten, Maria Gabriëla de Lalaing. Zij wilde de paters de Latijnse school laten beheren. (Deze heeft in

Tijdens de Franse Omwenteling zagen zij hun klooster en eigendommen verbeurd verklaren. De paters Minderbroeders werden in 1797 uit het gebouw verjaagd. Het Spijker werd als nationaal goed verkocht. Hun eigendom bestond uit een huis met zes benedenplaatsen, veertien bovenkamers, zolders en kelders, de vroegere brouwerij, een kerkje, een vijver en twee beboomde hovingen. Met de Latijnse school was

Gedenksteen eerste bestuurder. van Hoogstraten, Joannes Emanuel Cauwenbergh, die een nieuwe bestemming zocht voor de leegstaande gebouwen. We zijn dan 12 juni 1829. In dat jaar werd het gebouw openbaar verkocht.

De eerste stappen werden gezet Reeds in 1829 had E.H. Lambertz, stichter van de Ursulinen, gedacht aan een stichting te Hoogstraten. Op voorstel en met de hulp van E.H. Cauwenbergh, pastoor van Hoogstraten, had hij het oude klooster van de Franciscanen aangekocht. Deze waren tijdens de Franse Revolutie uit het “Spijker” verjaagd. Het zou toch nog even duren - tot na 1830 - vooraleer de eerste zusters kwamen. Door het verdwijnen van de Hollandse regering, met haar voortdurende inmenging in kloosteraangelegenheden, verdween ook het Ze zouden het voornaamste bezwaar de eerste jaren niet voor deze nieuwe stichgemakkelijk hebben. ting te Hoogstraten.

Kapel van het Spijker in de jaren ’30. de 20ste eeuw plaats moeten maken voor het nieuw administratief centrum, achter het stadhuis, naast de kerk.) Op 1 januari 1691 namen zeven paters hun intrek in het klooster. Zij gebruikten hiervoor de oude gebouwen van het Spijker die ze van Gravin Gabriëla ten geschenke hadden gekregen. De taak van de Minderbroeders bestond hoofdzakelijk uit lesgeven in de Latijnse school en de priesters uit het omliggende bij te staan bij hun godsdienstige activiteiten. Zo waren de paters een eeuw lang actief in Hoogstraten.

het toen ook gedaan. Dit gebeurde met veel colleges in die tijd. Studeren werd moeilijk, zeker in onze streek. Hoogstraten telde nog twee kloosters: het Clarissenklooster, nu Klein Seminarie, en het Engels klooster der Karmelietessen, nu het Torenijzer en aanpalende woningen. Ook zij werden opgeheven einde 18de eeuw. Het Spijker werd gekocht door F.H. Van Hencxthoven en later, in 1828, aan de parochie geschonken. Zo kwam het uiteindelijk in handen van de pastoor

WEET Geniet van het leven. Het is immers géén repetitie. George Bernard Shaw, Brits toneelschrijver, 1856-1950

Ursulinen Toen België zich van Holland had afgescheiden in 1830, braken er betere tijden aan voor de zusters. De grondwet van België van 1831 garandeerde een volkomen vrijheid van eredienst, onderwijs, vereniging en pers. Zo was er dankzij de vrijheid die in de grondwet gewaarborgd was, geen inmenging meer te duchten in het kloosterleven. E.H. Lambertz vond daarom dat het ogenblik gekomen was om aan zijn zusters een vastere levensvorm te geven. Zij zouden de regel van de Ursulinen volgen. Zij legden zich hoofdzakelijk toe op de opvoeding van meisjes. Op 1 mei 1832 spraken de achttien eerste zusters hun eeuwige geloften uit. Een paar dagen na deze aansluiting bij de Ursulinen-orde werd er een nieuw huis geopend te Hoogstraten.

WEET Geluk is als een vlinder: wanneer je hem tracht te grijpen blijft hij altijd net buiten je bereik; maar wanneer je rustig blijft zitten komt hij misschien op je hand zitten. Nathaniel Hawthorne, Amerikaans schrijver, 1804-1864

Hoe het begon Na wat tegenstand van de pastoor van het begijnhof kwam er een overeenkomst. Op 3 mei

7


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook