10
V O O R J O U IN DE BR E S
t e w e s i h c n a r f Nieuwe beschermt zelfstandige supermarkten tegen onevenwichtige contracten De ministerraad keurde recent een Koninklijk Besluit goed dat zelfstandige supermarkten beter beschermt tegen onevenwichtige franchisecontracten. “Deze wet is een historische en noodzakelijke stap in de supermarktsector”, aldus Luc Ardies, gedelegeerd bestuurder van Buurtsuper.be.
HISTORISCHE EN NOODZAKELIJKE STAP Hoe belangrijk is die nieuwe wet voor de sector? Luc Ardies: “Meer dan twintig jaar geleden hebben we geijverd voor de totstandkoming van de zogenaamde ‘Wet Laruelle’. Sindsdien moeten franchisegevers en andere commerciële samenwerkingsformules, voorafgaand aan de ondertekening van een nieuw of gewijzigd contract, een zogenaamd ‘Precontractueel Informatiedocument’ (PID) afleveren. Aan de hand van deze belangrijke juridische en commerciële informatie kan de franchisenemer een inschatting maken over het potentieel succes van de samenwerking. Het verschil met dit KB is dat de wetgever voor het eerst ingrijpt om de franchisenemer, zowel tijdens de samenwerking als aan het einde ervan, bijkomende bescherming te bieden.” Het KB is enkel van toepassing op supermarkten. Hoe komt dat? Luc Ardies: “Het KB is een aanvulling op het Wetboek van Economisch Recht dat het misbruik van een dominante positie door grote ondernemingen tegenover kmo’s tracht te voorkomen. Dat KB voorziet bovendien de mogelijkheid om, mits de juiste motivering, voor bepaalde sectoren bijkomende beschermingsmaatregelen te nemen. Aangezien in elke gemeen-
te nagenoeg elke supermarktformule aanwezig is, is het in de praktijk voor de zelfstandige ondernemer quasi onmogelijk om over te stappen naar een andere en betere partner. Bijkomend is er het fameuze niet-concurrentiebeding dat franchisenemers verplicht om na het einde van de samenwerking de deuren voor een lange periode te sluiten. Hierdoor zijn zij met handen en voeten gebonden aan hun formule en kan de franchisenemer nooit over om het even welk aspect onderhandelen. Bijkomende wettelijke bescherming was dus echt noodzakelijk om tot evenwichtige commerciële samenwerkingsvormen in onze sector te komen.” Welke beschermingsmaatregelen biedt deze nieuw franchisewet? Luc Ardies: “Net zoals bij het Wetboek Economisch Recht voorziet het KB ‘zwarte en grijze clausules’. De eerste worden zonder meer als onrechtmatig beschouwd. Bij de tweede soort krijgt de franchisegever nog de kans om ze te motiveren. Sommige franchisegevers hebben in de afgelopen periode heel wat logistieke problemen gekend. We hebben nieuwe contracten gezien die de franchisegever bij gebrekkige leveringen vrijwaren van enige aansprakelijkheid. Dat kan niet! Dankzij het KB worden dit soort clausules als ‘zwart’ beschouwd en zijn ze dus automatisch nietig. Bijkomend is elk beding onrechtmatig, voor zover het het recht van de franchisenemer ontzegt of beperkt om bij structurele leveringsproblemen zich elders te bevoorraden. Dit geldt onder alle omstandigheden, zelfs bij overmacht zoals stakingen bijvoorbeeld.”