magdalena krzosek-hołody, aleksandra litorowicz
W weneckim pawilonie udało się de vriesowi uniknąć prostego estetyzowania prezentowanej kolekcji. Była ona przede wszystkim obiektem antropologicznym, który przy użyciu oszczędnych środków wizualnych, pokazywał bardzo złożoną sieć zależności i wzajemnych powiązań. Przestrzeń, jaką daje sztuka, stała się dla de vriesa rodzajem ramy dla natury, w której konkretny wybór
obiektów in situ, ex situ stawał się formą interpretacji. Był to także wyraz zachłannej i spontanicznej, a zarazem bardzo radosnej żądzy wiedzy, jaka od zawsze charakteryzowała go jako artystę, a zarazem wytrwałego badacza skomplikowanych ścieżek natury. Pawilon wypełniły m.in. odciśnięte na białym papierze ziemne ślady czy kamienie wyeksponowane niczym rzeźby, na drewnianych postumentach. Można tam było obejrzeć także nagranie wideo ukazujące artystę podczas przeglądania książki, w której znalazły się wszystkie gatunki roślin, których udało mu się kiedykolwiek spróbować. W 2024 roku herman de vries skończy 93 lata. Archiwum, które zgromadził przez niemal wiek swojego życia zostało skrupulatnie skatalogowane, zdigitalizowane i udostępnione na jego stronie www. hermandevries.org. Artysta nie powiedział jednak ostatniego słowa i wciąż pracuje nad powiększaniem zbioru
182
W 2015 roku herman de vries zamienił holenderski pawilon na Biennale w Wenecji w wielkie archiwum przyrody. Artysta zgromadził w nim m.in. próbki gleby, okazy geologiczne czy suszone fragmenty roślin, a także artefakty będące wspólnym wytworem człowieka i natury. Nie była to jednak ekspozycja w stylu dioram znanych z muzeów historii naturalnej, ale obraz bardzo intymnej relacji, która łączy twórcę z ożywioną i nieożywioną materią świata. Jest to relacja oparta na trzech filarach – wiedzy, zachwycie i przywiązaniu.
MIASTOZDZICZENIE
Działanie w poprzek czasu