Kilometervreters

Tekst: Corné van Dooren en Maarten Spaans

Wat is het probleem?

Asperges uit Peru, avocado’s uit Mexico. We zijn gewend aan een overvloed aan exotische groenten en fruit die het hele jaar beschikbaar zijn. Hierdoor gaan dagelijks tonnen voedsel de wereld over, wat leidt tot een enorme uitstoot van broeikasgassen. Voedselproductie zorgt voor ongeveer een derde van de wereldwijde emissies en transport speelt hierin een belangrijke rol. Voedselkilometers zorgen voor net zo veel uitstoot als 5 miljard retourvluchten van Schiphol naar Barcelona per jaar!

Hoe erg is het?

Een product in een gemiddelde maaltijd legt tussen de 2500 en 4000 kilometer af voordat het op ons bord ligt. Het transport gaat per vliegtuig, vrachtwagen of schip en veroorzaakt veel CO2-uitstoot, vooral bij vliegen. Een ingevlogen kilo sperziebonen uit Kenia stoot meer dan vijf keer zoveel CO2 uit als in Nederland geteelde boontjes uit het seizoen. Ook voor voedsel dat dichterbij in kassen wordt geteeld, zijn enorme hoeveelheden energie voor verwarming en verlichting nodig. Zeker bij het gebruik van aardgas leidt dat tot een hoge uitstoot van broeikasgassen.

Wat kun je zelf doen?

Check de seizoenskalender

Wil je weten wat lokaal beschikbaar is? Online zijn gratis seizoenskalenders te vinden, zoals die van het Voedingscentrum. Via wwf.nl/seizoenskalender is de Koken met de Seizoenen-kalender te koop, vol recepten voor de periode waarin de ingrediënten verkrijgbaar zijn.\

Kies voor blik of pot

Kies buiten het seizoen voor diepvries-, pot- of blikgroenten. Die kosten minder energie dan geïmporteerde groenten en bevatten net zoveel vitamines. Er is ook een heerlijk aanbod van gefermenteerde of ingemaakte producten, zoals zuurkool, kimchi of chutneys.

Koop bij de boer

Koop direct bij de boer of op de (biologische) markt. Daarmee steun je lokale producenten. Sinds 1 januari moeten marktverkopers de herkomst van hun groente en fruit vermelden, zodat je precies weet waar je voedsel vandaan komt en kunt vragen hoe het is geteeld.

Plan je maaltijden

Geef seizoensgebonden eten een hoofdrol in je boodschappenroutine. Door een weekmenu te plannen, voorkom je impulsaankopen van producten die van ver komen en niet duurzaam zijn. Plannen helpt ook bij het minimaliseren van voedselverspilling.

Experimenteer met vergeten groenten

Vergeten groenten zoals pastinaak, aardpeer en koolraap zijn voedzaam en vaak beter voor de natuur dan geïmporteerde alternatieven. Door deze lang houdbare gewassen vaker te gebruiken, ondersteun je de biodiversiteit en herontdek je heerlijke smaken.

Wat doen we eraan?

Er zijn volop manieren om bewuster met ons eten om te gaan, zonder in te boeten op smaak en met genoeg variatie.

• Seizoensgebonden producten bieden het hele jaar een natuurlijke afwisseling: in de zomer sappige bessen en tomaten, in de winter stevige knollen en koolsoorten.

• Door vaker voor lokaal geteelde en seizoensgebonden groenten, peulvruchten en fruit te kiezen, verkleinen we de afstand die ons voedsel aflegt. Korte ketens, waarbij producten direct van boer naar consument gaan via voedselcoöperaties, lokale maaltijdboxen of boerderijwinkels, veroorzaken minder transport.

• Ook zorgen korte ketens voor meer transparantie over de herkomst en teeltwijze, helpen ze lokale boeren en stimuleren ze duurzame landbouw. Door bewuste keuzes te maken, creëren we een evenwichtiger voedselsysteem dat goed is voor de natuur, de boer en de consument.