Łacińsko-włoskie spotkanie w Muzeum Farmacji UJ CM W
Obserwacje na temat żmij i Bachus w Toskanii w przekładzie i opracowaniu Barbary Sosnowskiej i Romana Sosnowskiego. Gości przywitali dyrektor Muzeum Farmacji dr Agnieszka Rzepiela oraz prof. Jacek Sapa z Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. W tematykę dzieła Fracastora wprowadziła uczestników spotkania dr Agnieszka Rzepiela, przypominając jego
który współczesny specjalista, zamknięty w wąskiej dziedzinie, mógłby uznać za niemal niewiarygodny. Wspomniano przy tym również o relacji Fracastora z Pietrem Bembem ‒ jednym z najważniejszych autorytetów literackich włoskiego renesansu. Istotną częścią spotkania była prezentacja muzealnych eksponatów związanych z tematyką choroby galijskiej. Wśród nich
Fot. Archiwum Muzeum Farmacji UJ
ydziały Farmaceutyczny i Filologiczny Uniwersytetu Jagiellońskiego połączyły siły, by w murach Muzeum Farmacji przy ul. Floriańskiej 25 ożywić przeszłość i porozmawiać o przyszłości badań nad dawną kulturą medyczną i literacką. 4 marca 2026 odbyło się spotkanie zatytułowane W kręgu medycyny, farmacji i literatury: Girolamo Fracastoro
Gości przywitał prof. Jacek Sapa z Wydziału Farmaceutycznego UJ CM (pierwszy z lewej); od prawej: dr hab. Hubert Wolanin, profesor UJ, prof. Tomasz Sapota, prof. Roman Sosnowski
i Francesco Redi w polskich przekładach, poświęcone dwóm tomom z serii „Noctes medicae”. Seria jest wspólną inicjatywą Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Uniwersytetu Śląskiego i Instytutu Badań Literackich PAN. Jej celem jest budowanie polskiej biblioteki klasycznych tekstów związanych z historią medycyny, nauki i refleksji nad zdrowiem i chorobą. Nazwa nawiązuje do słynnych Noctes Atticae Aulusa Gelliusza i, podobnie jak tamten starożytny zbiór, łączy erudycyjną ciekawość z humanistyczną refleksją. W centrum krakowskiego spotkania znalazły się dwa tomy tej serii na który składa się: renesansowy poemat medyczny Syfilis, albo choroba galijska Girolama Fracastora w przekładzie i opracowaniu Tomasza Sapoty oraz dwa dzieła Francesca Rediego:
106
alma mater nr 264
Dyrektor Muzeum Farmacji dr Agnieszka Rzepiela przybliżyła tematykę traktatów włoskich lekarzy
miejsce w historii medycyny i literatury, a przy tej okazji także długą tradycję poematów dydaktycznych, sięgającą starożytności. Następnie głos zabrali prof. Hubert Wolanin oraz prof. Tomasz Sapota, który przedstawił znaczenie poematu Syfilis... i zwrócił uwagę na niezwykłe połączenie obserwacji medycznej z literacką, wierszowaną formą, charakterystyczne dla renesansowej kultury uczonej. Profesor Wolanin uzupełnił tę opowieść w tonie bardziej anegdotycznym. Z właściwą sobie swobodą poddał numerologicznej analizie datę urodzin Fracastora, co mogłoby przerodzić się w kabalistyczną ekstrawagancję, lecz w jego interpretacji stało się raczej pretekstem do sugestywnego szkicu epoki. Był to bowiem czas, w którym nauka, literatura i wielka historia splatały się ze sobą w sposób,
znalazły się dawne pojemniki na maści stosowane w leczeniu kiły oraz słynny Salvarsan, znany jako „preparat 606”. W pewnej chwili można było odnieść wrażenie, że muzealne przedmioty stały się komentarzem do omawianych książek, a książki z równą energią komentowały muzealne przedmioty. Takie chwilowe zespolenie słowa i materialnej rzeczywistości przydarza się nieczęsto, ale kiedy już nastąpi, wyjątkowo zapada w pamięć. Druga część rozmowy została poświęcona Francescowi Rediemu ‒ siedemnastowiecznemu lekarzowi, przyrodnikowi i literatowi, który najwyraźniej nie widział powodu, by ograniczać się do jednej tylko dziedziny wiedzy. Profesor Jacek Sapa przypomniał jego najważniejsze dokonania naukowe, zwłaszcza badania nad jadem żmij. Redi, dzięki serii staran-