JAARBOEK
Verspanen 14
Bedreigingen voor de verspanende industrie? De Duitse fabrikanten van precisiegereedschappen doen in VDMA verband onderzoek naar wat e-mobility kan betekenen voor de verspanende industrie. Immers: het bewerken van componenten voor de aandrijflijn van verbrandingsmotoren is een van de grootste markten voor de verspanende gereedschappen. Maakt Gerard Bogaarts zich zorgen om e-mobility? Nee, reageert hij ad rem. “De Nederlandse verspaning ligt niet aan de automotive ketting; weinig bedrijven hier zitten in het aandrijfgebeuren.” Directe invloed zal er dan ook niet zijn. Wel indirecte, denkt hij. In Duitsland zijn veel verspanende bedrijven actief in toeleveren aan de automobielindustrie. “Als daar werk wegvalt, zullen ze andere markten gaan zoeken. De Nederlandse hightechmarkt rondom Eindhoven is dan een aantrekkelijke markt. Dan krijgen we wel een schare concurrentie erbij.” Zeker als de verschuiving geleidelijk gaat en we eerst een fase van hybride voertuigen krijgen, zal de verspaning volgens hem vooralsnog alleen maar groeien. Wel verwacht hij dat e-mobility tot een verschuiving van materialen kan leiden. Minder staal, meer aluminium. Additive manufacturing Het tweede thema is additive manufacturing. Iscar gebruikt de nieuwe technologie in Israël al. Maar met name in de prototypefase. “We kunnen dan sneller testgereedschappen naar de markt brengen.” Als serieuze concurrent voor de verspaning ziet de directeur van Iscar Nederland het 3D metaalprinten niet. “Met de huidige grondstofprijzen zie ik 3D printen geen ‘schwung’ maken. Misschien voor producten waarbij design belangrijk is? Of een scheepsas voorzien van een slijtlaag. Maar dat deden we 30 jaar geleden ook al, alleen noemden we het geen 3D printen. Ik ben nog geen product tegengekomen dat we verloren zijn aan 3D printen.”
“Internet of Things wordt voor Iscar waanzinnig belangrijk” opstarten gaat dan knellen. “Dat kost tijd, energie en kennis, die alle drie vaak ontbreken. Daarom gaan ze turn key partners zoeken die op korte termijn een nieuw project kunnen infaseren in de productie. Als gereedschapsleverancier zijn wij deze turn key partner.” Tijdslots verkopen De trend die Gerard Bogaarts schetst, zorgt voor een fundamentele verandering van het karakter van het verspanend bedrijf. Want als je de verspaningstechnologie kunt inkopen, hoe onderscheid je je dan nog van de concurrentie? “Toeleveranciers worden ondernemers. Met hun financiële mogelijkheden gaan ze ondernemen. Ze gaan tijdslots in hun productie aan de markt verkopen. Machine-uren en operators, dat verkopen ze. Voor het opschalen van een productie halen ze een partner in huis”, zo schetst Gerard Bogaarts de toekomst van menig verspanend bedrijf. Technologie inkopen kost misschien méér dan zelf ontwikkelen. Maar de ondernemende verspaner is wel zeker van een transparante kostenstructuur. Hij heeft de post vooraf financieel afgedekt. Deze werkwijze past volgens de nieuwe Iscar directeur in de trend die je in de hele samenleving ziet. Bezit staat niet meer voorop, maar toegang tot een dienst en het gebruik hiervan. “Er komt een tijd waarin niemand meer iets bezit en we inkopen naar gelang de behoefte.” Het Spotifymodel komt naar de verspaning. Big data maar dan anders Die kant wil Gerard Bogaarts op met Iscar Nederland. Over enkele jaren hoopt hij een groep van zes tot zeven engineers hiervoor aan de slag te hebben. Hij ziet hiervoor in de Nederlandse markt goede groeikansen. Betekent dit dat lokale spelers verdwijnen, zowel aan de aanbod- als vraagzijde? Want welke rol kunnen de kleine bedrijven die alles zelf doen nog spelen? Of de lokale leverancier, die samen met de frees ook de veiligheidswerkschoenen levert en een flesje olie? Gerard Bogaarts denkt dat er altijd een lokale markt blijft. Van de bedrijven die verder groeien, veranderen zaken. Industrie 4.0 en big data gaan hier eveneens een rol in spelen, maar niet op het niveau dat vaak genoemd wordt. Gerard Bogaarts gelooft niet in Industrie 4.0 toepassingen op lokaal niveau, bij de kleine verspaner. “Data uit de machine halen? Dat ligt ongelooflijk moeilijk in deze sector.” Allereerst moeten bedrijven investeringen doen waar ze niet direct rendement uit halen. Ten tweede is er de angst voor hackers. “Als je big data uit de machine naar buiten schiet, dan staat de deur open. Hoe scherm je die af?” En ten derde denkt hij dat machinebouwers