Issuu on Google+

Izbor

Godina I

Broj 6

5 oktomvri 2009 g.

Izleguva vo ponedelnik

Nastani na nedelata

Згазен кенгур во центарот на градот (стр. 38)

Ekonomija Komentari Kolumni Intervju Feqton Nadvor od zakonot

Наскоро доаѓа лаптоп кој безжично ќе полни батерии? (стр. 19)

Nauka i novi tehnologii Kultura i obrazovanie @ivot, moda, estrada Reporta`i Patuvawa i patopisi Avtomobili

Град на опасен живот

Semejstvo Sport

(стр. 26)

Slobodno vreme Zanimlivosti Zdravje i ubavina

Малку Германците, повеќе комунистите

Horoskop

(стр.16)

Најден најстар ракопис на глаголица? (стр. 2)

Станете претплатник на нашиот електронски неделник “Избор” со што стекнувате право на: - 52 броеви на неделникот “Избор” - Две бесплатни мултимедијални книги на ЦД, со бројни аудио и видео прилози, кои ќе Ви бидат доставени бесплатно по пошта на Ваша адреса (Првата книга - ЦД за Че Гевара: “ОД ИСТОРИЈА ВО ЛЕГЕНДА - ЕРНЕСТО ЧЕ ГЕВАРА” ќе биде дистрибуирана во периодот од 15 до 25 декември оваа година; Втората книга - ЦД: “ЦАР САМУИЛ И НЕГОВАТА ДРЖАВА” ќе биде дистрибуирана во периодот од 15 до 25 јуни 2010 година); - 26 бесплатни книги од македонски и други автори кои ќе можете да ги “симнете” преку страниците на нашиот неделник, на секои 15 дена; - Бесплатен ЦД со најпопуларниот музички албум за 2009 година на просторите на бивша СФРЈ, кој ќе Ви биде бесплатно доставен по пошта на Ваша адреса (кој ќе биде дистрибуиран од 20 до 28 април следната година).


Nastani na nedelata Учесниците во расправата, меѓу кои беа Балканот буре барут! и Стјуарт Џонс, заменик помошникот на Соединетите Американски Држави би тре- државниот секретар за Европа, и Бјорн бало повторно силно да се ангажираат на Лирвал, генерален директор за политиБалканот, а европските лидери даваат ја- чки прашање во шведското МНР, се слосен пат за интеграциите на земјите од ре- жија дека е потребно да се продолжи со гионот во Европската унија и НАТО - заклучи поддршката на инфраструктурните проекКомисијата за безбедност и соработка во ти во регионот. Конгресменот Роберт АдеЕвропа (Американска хелсиншка комисија) на холг особено го истакна значењето на претресот посветен на нашиот регион во изградениот автопат од албанскиот брег Конгресот на САД во Вашингтон кон Косово. 2

Одадено ѝ е признание на администрацијата на Обама на искажаната определеност за стабилност во регионот, но учесниците во расправата се сложија дека е потребно да уследи “поагресивна” акција.

Izbor

век во Велика Моравија, тогаш најголемата словенска држава во регионот, да го шират христијанството и писменоста. Извесно време, поточно од 866 до 867 тие биле во мисија во Блатнохрад, утврдена населба која била на местото на денешен Залавар. Тука била поставена најголемата христијанска црква во источна и средна Европа во тоа време, аџиски храм во чест на маченикот Хадријан, во кој биле и неговите посмртни останки.

Извор: “Вечерње новости”, Белград, автор: Д. Савиќ

Најден најстар ракопис на глаголица? Не е исклучено дека станува збор за ракопис на Кирил и Методи, кои ја ширеле писменоста во Моравија

Бенџамин Кардин

Алси Хејстингс

Претседателот на комисијата, демократскиот сенатор Бенџамин Кардин и потпретседателот, неговиот партиски колега, конгресменот Алси Хејстингс побараа од европските сојузници што поитна акција Во унгарскиот Залавар, некогашен Блатново врска со европските интеграции на ре- храд, недалеку од Балатон, неодамна е пронајден напис на првото словенско пигионот: смо - глаголицата, веројатно најстариот од сите досегашни пронајдоци, го пренесува словачкиот СМЕ пишувањето на унгарскиот весник “Непсанадшаг”. Како што тврди главниот археолог, соработник на Унгарската академија на науки, Миклош Бела Соке, кој веќе 15 години раководи со истражувањата во овој стар град, некогашно седиште на словенскиот кнез Прибан и неговиот син Коцељ, пронајдокот може да има исклучителна вредност во историјата и културата на Словените. “Изгледа дека е тоа досега најстариот текст кој е пишуван на глаголица. На најденото парче керамика јасно се видливи четири знаци - две и пол букви и - Го гледам регионот како буре барут кое еден крст. Не е исклучено дека се работи само што не експлодирало. САД можат да за ракопис на словенските просветители, водат, но нашите пријатели и сојузници во светите Кирил и Методи”, изјавил овој арЕвропа мораат исто така да покажат јасен хеолог. план како Европа успешно ќе ги интегрира Солунските браќа - Константин (Кирил) БиХ и другите земји на Балканот - истакна и Методи, ги испратил византискиот цар Михаило III во 60-тите години од деветтиот Хејстингс.

Електронски неделник “ИЗБОР” Основач и издавач: Зодијак - електронско издаваштво, Скопје Стручен соработник за македонско говорно подрачје: Д-р Александар Прокопиев, повисок стручен соработник на Институтот за македонска литература Стручен соработник за немакедонско говорно подрачје: М-р Зоран Димитријевиќ Технички уредник: Александра Исаковска Димитријевиќ Web: http://www.zodijak.info Контакт и претплата: kontak@zodijak.info Првиот број излезе на 31 август 2009 г. “Избор” излегува секој понеделник.

Темелите на храмот ги открила пред дваесет години археолошка група на чело со Агнеса Сос-Чемицки. Населбата 872 година станала седиште на архиепископијата, а за архиепископ римскиот папа го именувал Методи. Блатнохрад бил подигнат на островска висорамнина насреде мочуришта и бари. Повеќето згради биле од дрво. Парчето керамика со написот на глаголица е најде во три метри длабок ров кој ја делел некогашната населба од црковниот дел во кој, покрај храмот, била и резиденцијата на архиепископот и помошните згради. На основа на слоевите можно е овој пронајдок да датира околу 870-тата година, т.е. значително порано од досега откриените најстари написи на глаголица кои потекнуваат од 10-тиот и 11-тиот век.

Глаголицата е првото словенско писмо, го установиле на почетокот на втората половина на деветтиот век Кирил и Методи, прилагодувајќи ја грчката алфабета на фонетскиот систем на дијалекти од словенскиот јазик кој тогаш се говорел во околината на Солун. На парчето керамика од скршен пехар јасно се гледаат буквите “и” и “о” (нарекувани иже и он) и заедно прават “ио”. Можеби е тоа дел од нечие име. Не може за сега да се одреди на кој јазик се буквите. Во понатамошните истражувања, како се истакнува, можат многу да помогнат славистичките специјалисти за глаголицата и кирилицата. Интерес за учество во претстојните истражувања покажа Историскиот институт на Руската академија на науки. Треба да се претпостави дека има заинтересирани, не само источно туку и западно од Залавар. Извор: “Слободна Далмација”, Сплит


Nastani na nedelata

За еден месец вакцинирање против сезонски грип

Хрватска најверојатно влегува во ЕУ со Исланд 2012 година

Вирусологот Владимир Драженовиќ истакнува дека вакцините против сезонскиот и пандемскиот грип не содржат живи вируси, туку само сегменти на вирусите кои не можат да предизвикаат болест

Со 2012 година се сложува и европскиот комесар за Хрватска Ханс Свобода, но и Мајкл Емерсон од Центарот за европски политички студии

Сезонскиот грип се очекува околу Божиќ, а ќе трае вообичаено до Велигден, со врв на епидемијата во февруари 2010 година. Вакцината за тој грип е веќе подготвена, за еден месец ќе се почне со првото вакцинирање, а нарачани се околу 650.000 дози вакцина”, рече д-р Владимир Драженовиќ, водител на Одделот за интервентна дијагностика при Хрватскиот завод за јавно здравство, односно Националниот центар за инфлуенца при Светската здравствена организација. Оваа година кај сезонскиот грип се очекуваат три негови видови AH1 H1 Brisbane, AH3 N2 Brisbane и B Brisbane. Веќе десетина години составот на вакцините се одредува посебно за северната и јужната Земјина хемисфера. Мината година од сезонски грип во Хрватска заболеа околу 70.000 лица и тоа од типовите Ah3 N2 односно B. Вториот е нешто послаб, вели вирусологот, додека вирусот од типот А предизвикува посложена клиничка слика.

Оваа година, меѓутоа, истакнува Драженовиќ, доминантен вирус ќе биде оној неоправдано наречен “свински”, бидејќи од него свињите не заболуваат. Тоа е нов вирус кои има само некои од компонентите на свинскиот. Пандемскиот вирус за сега предизвикува поблага клиничка слика, помалку луѓе заболуваат и умираат. Во однос на сезонските вируси, пандемскиот е прилично изменет, а настанал како комбинација на свинскиот вирус на грип, птичјиот и хуманиот. “Вирусите кои настануваат со таква рекомбинација помалку се вирулентни од вирусите кои настануваат со адаптација на птичјиот вид на грип. Затоа пандемскиот грип може да биде со послаб интензитет, бидејќи вирусите кои настануваат со таква рекомбинација теоретски не предизвикуваат пандемија со посилен интензитет, но со грипот никогаш не се знае”, вели Драженовиќ. Извор: “Вјесник”, Загреб, автор: Сњежана Рајачиќ

Првата Меѓувладина конференција која ќе се одржи по 10 месеци во Брисел конечно ќе се позанимава со отворањето и затворањето на поглавјата во пристапните преговори со Европската унија. До сега Словенија поради нерешеното гранично прашање блокираше 14 поглавја, сега 11 од нив ќе бидат деблокирани. Тоа воедно ќе го означи и продолжението на процесот за пристапување на Хрватска во Европската унија. Иако датумот за влез во ЕУ прво беше многу оптимистично најавув��н за 2010, па поместен за 2011 година, поради заврзламите со Словенија, реално би било да се очекува влез во 2012 година. Секако, доколку повторно нешто не се испречи на тој пат. Со 2012 година се сложува и европскиот комесар за Хрватска Ханс Свобода, но и Мајкл Емерсон од Центарот за европски политички студии. Словенечкиот Дневник за мислење околу датумот за влез на Хрватска во ЕУ го запраша и поранешниот член на преговарачкиот тим за Словенија. “Оптимистични и реално е да се очекува влез во 2012, додека секое отстапување од тоа е негативен сценарио”, рекол Емил Ерјавец и потсетил дека за ратификација на влезот на Словенија во ЕУ биле потребни 15 месеци. “Реално, постапката на ратификација во парламентите на земјите членки може да потрае помеѓу една и две години”, додава. Она што порано се споменуваше, влегување на Хрватска во пакет со останатите земји од Балканот, денес се чини малку веројатно. Ерјавец смета дека Хрватска во ЕУ веројатно ќе влезе заедно со Исланд, што во однос на другите балкански држави ѝ дава голема предност. Иво Вајгл, еден од членовите на билатералната комисија за одредување на границата помеѓу Хрватска и Словенија, се заложува пак граничното прашање да се реши пред влегувањето на Хрватска во ЕУ, за Хрватска да влезе неоптоварена. И членот на хрватската мисија при ЕУ, Бранко Баричевиќ истакнува дека преговорите со ЕУ можат да се довршат во првата половина на следната година. По тоа, реално е да се очекува ратификација на пристапот која би можела да трае околу една и пол година. Така, смета Баричевиќ, 2012 година е термин кој во овој момент се чини најверојатен.

3

Труење на ученици во Приштина Во Ургентниот центар во Приштина, во еден ден се примени околу 100 ученици од основното училиште “Хивзи Силејмани” од Косово Поле со симптоми на труење

Во Ургентниот центар и клиниките на Клиничко болничкиот центар на Косово (КБЦК) примени се околу 100 ученици од основното училиште “Хивзи Силејмани”, кои се жалат на тешкотии во дишењето, болки во главата и во стомакот. Директорот на КБЦК Идриз Уљај рекол дека болните имаат “типични симптоми на употреба на некој вид отров и дека се извршуваат сите анализи”. Учениците изјавиле дека почувствувале непријатен мирис, неколку моменти пред почетокот на болките во стомакот и проблемите со дишењето. Полицијата на Косово и КФОР помогнале во итното превезување на учениците.

“По посетата на пациентите и по разговорите со одговорните лекари и екипите кои ги формираше министерството, здравствената состојба на учениците е подобрена. На основа на податоците кои ги имаме поголем број од учениците се пуштени од болница, а останале 5-6 ученици на понатамошно лечење”, рекол Енвер Хоџај, министер за образование во владата на Косово. “За мене како министер за образование и за Владата на Косово дефинитивно една таква ситуација е многу тешка, бидејќи предизвика вознемиреност на семејствата но и на граѓаните на Косово”.

Енвер Хоџај

Izbor

“Ги очекуваме резултатите од 20 примероци на крв кои се земени од 20 ученици, и нив ќе ги испита лабораторија за да се Извор: “Национал”, Загреб, утврди дали навистина се работи за труеавтор: Марина Чизмиќ ње”, додава тој. Извор: “Б92”, Белград


4

Најтешко за градежниците, најлесно за фармацевтите Менаџерите очекуваат подобрување до 2011 година. Во Хрватска, како и во светот, сè е поголем проблем да се добие кредит бидејќи се построги кредитните услови

Глобалната економска криза уште не го допрела дното, а недостатокот на кредити ги засилува оперативните финансиски проблеми на компаниите ширум светот. Поради тоа многу компании, особено во западне Европа, планираат понатамошно намалување на бројот на вработени, се наведува во најновата студија на консултантската куќа Roland Berger за трендовите на подрачјето на преструктуирање која во светот се спроведува по петти, а во Хрватска по трет пат. Во Хрватска кризата најмногу влијаеше на намалување на инвестициите, пад на продажбата и влошување на наплатата. Хрватските компании очекуваат дека ситуацијата уште повеќе ќе се влоши и дека подобрување ќе настапи во третиот квартал на 2010 или 2011 година. Испитувањето во Хрватска опфатило менаџери на четириесетина мали и средни компании од 13 различни индустрии. Цел на истражувањето било да се дознае колку и на кои начини економската криза влијаела на домашните компании и каде менаџментот ги гледа своите можности за раст. Истражувањето покажало дека кризата најмногу ги погодила градежната индустрија и машинството, а фармацијата во голема мерка ги избегнала нејзините ефекти.

Ekonomija станува збор за намалување на трошоците, дури 44% од испитаниците ќе ги намалат трошоците за персоналот за 10% - или со укинување на бонуси или со отпуштање. Како клучни фактори за успех во преструктуирањето испитаниците ги наведуваат преданоста на менаџерите кон стратешките цели на компанијата, брзото спроведување на одлуките, како и стратешкото репозиционирање. Покрај тоа, повеќето испитаници кризата ја гледа како шанса за намалување на основиците за трошоци, фокусирање на главната дејност и консолидација на пазарот. Колку тој чекор е важен да се преброди кризата, покажува и фактот дека помеѓу 43 и 63% од испитаните веќе ги имплементирале одлуките кои се однесуваат на намалување на трошоците. “Иако врвот на кризата допрва претстои, а оперативните финансиски проблеми на Хрватска се поизразени отколку во другите европски држави, кризата овозможува и дополнителни можности. Тоа се, на пример, поволните аквизиции, што во Хрватска не е доволно препознаено. Можностите на безгрижен раст и ширење на делувањето им припаѓаат на минатите времиња, а компаниите во иднина мораат да се фокусираат на својата главна компетенција, консолидирање на пазарот и остварување на профитабилност во прифатлив ризик и спроведување на стратегијата за интернационализација”, вели Владимир Преведен, извршен директор на загрепскиот уред на Roland Berger. Како три клучни препораки за подобрување на работењето стручњаците од Roland Berger ги наведуваат осигурувањето на краткорочната ликвидност, спроведување на реконструирањето на компаниите, како и стратешко репозиционирање на компаниите.

“Хрватските компании мораат да ги искористат сите расположливи полуги за осигурување на ликвидноста, што вклучува подобрување на работниот капитал, инвестиции и спроведување на cost cutting активностите, а ветувачки е резултатот на студијата дека хрватските компании сѐ повеќе внимание посветуваат на подобрување на управувањето со ликвидноста. Со тоа, би требало да се фокусираат на оперативното и структуралното реконструирање. Значи, кризата е можност за И во Хрватска, како и во светот, сè поголе- новото стратешко позиционирање на ми се тешкотиите при добивање кредит компаниите и развивање на сценарија поради заострените кредитни услови. за раст во периодот по кризата”, вели ДеИмено, дури 96% од испитаниците истак- јана Дојчиновиќ, постар консултант во занале дека кредитните услови станале грепскиот уред на Roland Berger. неповолни. Поради тоа се свртуваат Извор: “Вјесник”, Загреб, кон кастрење на трошоците на сите автор: Маринко Петковиќ нивоа, намалувајќи ги инвестициите и со различни продажни иницијативи. Кога

Izbor

За Железницата 200 милиони евра руски кредит?

Српско рускиот совет за соработка во областа на сообраќајот преговара за одобрување на кредит од Русија од 200 милиони евра за инфраструктурните проекти на Железницата на Србија

“Парите од тој кредит би требало да бидат вложени во четири инфраструктурни проекти на Железниците на Србија”, рече заменик генералниот директор Предраг Јанковиќ и наведе дека за изградба на железничката станица Прокоп во Белград ќе бидат вложени околу 110 милиони евра, и истата би требало да биде завршена за две години. Јанковиќ наспомна дека 25 милиони евра ќе бидат наменети за изградба на техничко-патничките станици Земун и Кијево, за чија изградба ќе бидат потребни околу три години, околу 30 милиони евра за стоковно-транспортниот центар во Макиш, а за изградба на нова пруга на два колосека во должина од 15 километри кон Панчево е потребно да се издвојат околу 34 милиони евра. Тој истакна дека на железничкиот Коридот 10 приоритет во првата фаза на работа ќе биде реализацијата инфраструктурни проекти во состав на белградскиот јазол, а во втората фаза ќе бидат реализирани проектите на новосадскиот и нишкиот железнички јазол. Заменик министерот за транспорт на Руската Федерација Николај Љамов рече дека споменатиот кредит Русија уште не го одобрила, бидејќи е сеуште во фаза на разгледување. На заседанието на Советот ќе стане збор за проекти на соработка на Србија и Русија, во областа на железничкиот, водените и воздушниот сообраќај, а меѓу проектите, како што беше и порано најавувано, ќе биде разгледувана и изградбата на ново речно пристаниште на Дунав кај Белград, метро, логистички центар за копнениот сообраќај и карго центар на аеродромот “Никола Тесла”. Извор: “Танјуг”


Ekonomija Почитувани читатели, електронскиот К.6. Пченка род 2007, 100 тони; неделник “Избор” започнува со објавува- К.7. 100 тони природно сушена пченка со ње на огласи на понуди и побарувачки екстра квалитет, се наоѓа во чардак и се на стоки и услуги (од просторите на круни по желба на купувачот; поранешна Југославија, но и пошироко). К.8. Пченка за пуканки I класа; Заинтересираните читатели (прет- К.9. Пченка шеќерна и бела пченка за каплатници на нашиот неделник) можат чамак! Поволно! да добијат детали за секој понуден К.10. Пченка природно сушена, рефус, артикл (количини, особини - ако се на- род 2009, до 15% влага. ведени, пакувања, цени, земја на потекло и сл., но и сите податоци за соп- ственикот на огласот и неговите контакт телефони.), така што ќе ни се обратат на адресата: kontakt@zodijak.info При обраќањето потребно е да се наведе бројот на огласот. Ние, потоа, ќе ви ги испратиме релевантните податоци.

Izbor

Понуда на стоки:

1 .

Пченица П.1. Пченица род 2009 - 200 тони; П.2. Пченица род 2008; П.3. Пченица меркантилна, рефус, род 2009 - 500 тони; П.4. Пченица меркантилна, рефус, квалитет JUS, род 2009 - 200 тони; П.5. Пченица меркантилна, рефус, род 2009, Fcco Ковин - 300 тони; П.6. Пченица меркантилна, рефус, род 2009, hl 78, влага до 13%, примеси 2-3% - 600 тони П.7. Пченица меркантилна, рефус, род 2009, hl 78, протеини 11,5 и глутен 22 1000 тони; П.8. Пченица меркантилна, рефус, род 2009, hl 78, 12-13% влага, во силос - 1200 тони. П.9. Пченица меркантилна, рефус, род 2009, ЈУС квалитет - 600 тони;

2. Пченка К.1. Пченка меркантилна, рефус, род 2009, JUS квалитет, на паритет Војводина - 1000 тони; К.2. Пченка меркантилна, рефус, род 2009, паритет јужен Банат, може и природно сува; К.3. Пченка меркантилна, рефус, род 2009 или род 2008, природно сува до 14% влага, fcco север на Бачка; К.4. Пченка, род 2008, природно сува околу 100 тони во клип - одличен квалитет; К.5. 150 тона минатогодишна пченка, природно сушена;

3. Сончоглед, сончогледова сачма и масло: С.1. Сончоглед меркантилен, рефус, род 2009; С.2. Сончогледова сачма 33% протеин рефус, Зрењанин, fcco јужен Банат; С.3. Сончогледова сачма 33% протеин рефус; С.4. Масло “Сунце”; С.5. Сончогледово масло нерафинирано. 4. Останати житарки и

5 175 /тон; Сб.6. Крмни смеси пченкарни, скроб 58% мин., пак 40/1; Сб.7. Крмни смеси - пченично крмно брашно 30/1 6. Семенска стока Сс.1. Семенски компир, сорти desire и kondor, Потекло - Ивањица; Сс.2. Рж - семе, сорта Kustro на продажба; Сс.3. Семенска пченица - Европа, околина на Нови Сад или Зрењанин 125/тон; Сс.4. Семе соја, сорта Iana, не ѝ треба термичка обработка; Сс.5. Семенска стока - пченица Симонида, 40/тон; Сс.6. Семенска стока - пченица Европа, 30/тон; Сс.7. Семенска стока - пченица Ренесанса, доработен центар Ecoagri Србија, 60/тон; Сс.8. Семенска стока - јачмен Monius 6/ тон; Сс.9. Семенска стока - јачмен Vanesa.

7. Овошје разно:

О.1. Продавам ореви во лушпа; О.2. Лешник во лушпа Ж.1. Соја род 2009; - крупен: полесен за чистење, Ж.2. Погача од соја; - непрскан и сладок: не е безвкусен Ж.3. Зимски сточен и пивски јачмен ово/горчлив како увозните турски, годишен род; - од сопствен овоштарник (Н. Сад), Ж.4. Јачмен сточен, рефус, род 2009; - пакување: во вреќи од 5 кг.; Ж.5. Соја меркантилна, рефус, род 2009; О.3. Јаболка прва класа: златен делишес, Ж.6. Јачмен пивски, рефус, род 2009, можjonagold, муцу и ајдаред; ност за договор околу цената 260/тон О.4. Сува слива со или без коска, рефус Ж.7. Соина сачма, 44% протеин - рефус и или во кесички; во вреќи 40/1; О.5. Индустриско јаболко од Подголискиот Ж.8. Резанки од репа, бели, рефус, 100/ крај; тон О.6. Јаболка, Мачва, 70 тони, I класа, IdaЖ.9. Зоб меркантилна, рефус, род 2009. red, Granny Smith, Jonagold, Gloste.

слично:

8. Вештачко ѓубриво: Ѓ.1. Вештачко ѓубриво NPK 8X16X24 FERTIL; Ѓ.2. Вештачко ѓубриво NPK 15x15x15AZOHEM 150 тони; Ѓ.3. Вештачко ѓубриво нпк 15x15x15 - Fertil 5. Брашно 150/тон; Ѓ.4. Вештачко ѓубриво AN - RUSIJA 150/тон; Б.1. Интегрално брашно; Ѓ.5. Вештачко ѓубриво NPK 15x15x15 Б.2. Брашно тип 500, минимална количина Азотара Суботица 150 тони; 25 т.; Ѓ.6. Вештачко ѓубриво уреа - Русија 100/ Б.3. Чисто елдино брашно; тон. Б.4. Брашно ржено и fco Инѓија, 25/1; Б.5. Брашно Т-500; 9. Останато Б.6. Брашно Т-400, 125/тона Ос.1. Прасиња чисти бели мангулици, исБ.7. Интегрално брашно Т-500; Б.8.Брашно Т-500 50/1, се одобрува рабат; клучителен квалитет, товени за колење; Ос.2. Бетонско железо ребресто фи 12-32; Б.9. Брашно Т-850, 25/1; Ос.3. Бетонско железо ребресто фи-10; Б.10. Брашно Т-500 Ос.4. Бетонско железо ребресто фи-8; Ос.5. Блокови бетонски 20x20x40; 6. Сточно брашно и смеси за Ос.6. Блокови бетонски 25x20x40; исхрана на животни: Ос.7. Блокови бетонски 15x20x40; Сб.1. Сточно брашно пченично - во вреќи Ос.8. БЛОКОВИ гитер 25X19X19 лопарски; 250/тон; Ос.9. БЛОКОВИ гитер 25X19X19; Сб.2. Сточно брашно пченично - во вреќи; Ос.10. Цемент и беомал, какањски, пц Сб.3. Сточно брашно пченично - во вреќи 350; оперативно 150/тон; Ос.11. Цемент и беомал, Нашице, пц 450; Сб.4. Трици за сточна храна пченични fca Ос.12. Цемент и беомал, Лукавац, пц 450; Баја, во вреќи, 30/1, 125/тон; Ос.13. Цемент и беомал, Лукавац, пц 450; Сб.5. Сточно брашно пченично - во вреќи Ос.14. Цемент и беомал, какањски, пц


6 Komentari Izbor 350; пресуди, недоделени фреквенции и огоЧовекот кој ја изеде Ос.15. Даска даб - II КЛАСА сушена фосна лено насилство власта настојува да ги државата 50 мм; ликвидира неподобните. Ос.16. Даска Ј/С градежна, I/III класа - Д= Одамна е јасно дека Ѓукановиќ ги контроРаботите се транспарентни, оголени до 24 ММ 3-4 м 120 /м3; лира и сите лостови на системот, дека Ос.17. Даска Ј/С градежна, I/III класа - Д= крај - државата е претворена во семејна правосудството е во неговите раце, дека фирма на Ѓукановиќ и неговите, законите бројните случаи на организиран крими48 ММ 35 /м3 се заробени, институциите мртви. Овде е нал и убиства не се разрешени, дека се неказнети наголемите воени злочини, Побарувачка на стока: дека им се суди на извршителите, дека налогодавачите се на слобода, дека им 1.Пченка - зрно: 64.000 кг. и Зоб - зрно: се заканува на сведоците... Дека судии129.600 кг. те и обвинителите се само војници на партијата, а оние кои ќе ѝ побегнат на тотал2.Потребни огромни количини на бела ната контрола ги отстрануваат, како што пченка со превоз до одредено пристанисега прават со Стојанка Радовиќ и Лазар ште. Количината е 10.000 тони. Аковиќ, кој се осмели на долгогодишна робија да испрати поединци и групи во 3.Пченкарен клас на големо, количини процесите за убиството на Душко Јованеограничени, исплата веднаш. одамна јасно дека ни една голема зделка новиќ и Славољуб Шќекиќ... Слично, чине може да биде склопена, а профитот стење се спрема и во Централната банка, 4. Потребни 500 сточна пченка во зрно. да не отиде кај премиерот и избраните. бидејќи Крговиќ не ги извршува баш сите Плаќање во кеш при товарање на робата. Но, новост е тоа што трансакциите повеќе наредби. не се сокриваат зад пријатели или оф- Но одамна, од првите години на војната 5. Постојано купуваме семе за тиква сорта шор компании регистрирани преку ноќ кога јуришаа на Дубровник и Сараево, Golica, kim. на сончевите острови. Порано матните очигледните насилници не ги претвораа зделки се завиткуваа во обланди, се ра- во жртви, како што овие денови прават во 6. Потребни поголеми количини на дуњи. спишуваа тендери, се фингираа процеду- случајот на Миомир Мугоша. Во фабрикури, за барем малку да се ублажат сом- вањето на вистината вклучен е цел син7. Застапништво и соработка нежите дека водачот е во Цане во цигари- џир: лекарите да ги фалсификуваат медиПартнери за соработка со фирма од Хрватте, со Дерипаско во КАП, со Манко во цинските извештаи, обвинителите да ги ска за услуги на консалтинг Арсенал... Сега сите значајни работи во прифаќаат фалсификатите како докази, државата спремно чекаат на - банката на полицијата да ја попречува истрагата, а браќата, на адвокатската куќа на сестрата, СДП и независните да гласаат според соброкерската фирма на лицата поврзани веста. со врвот. Не им паѓа повеќе на ум да ги Кога така ќе се згазат институциите, кога сокриваат интересите на фамилијата и лагата ќе стане вистина, а алчноста придебелата провизија во продажбата на родно право на оние кои владеат, тогаш дел од Електростопанство на Црна Гора, се влегува во диктатура или паѓа власта. најголемата финансиска трансакција во Ѓукановиќ почна да го врушува системот на историјата на Црна Гора. Тука е декретот сопственото владеење оној момент кога дека сè мора да оди преку премиеровата работите станаа очигледни, кога веќе не се Прва банка и Монте адриа брокерот на сокриваше зад процедурите, партнерите Се бара застапник за: братот Ацо, Веселин Вукотиќ и пријатели- и пријателите, кога ја презеде банката ко 1. Овлажнувачи на воздух (швајте. ја скоро го уништи финансискиот систем царски фирми walter meier, defensor и Владеењето на Ѓукановиќ е во нова фаза. на земјата, кога себеси си даде кредит и condair, германска фирма draabe, италиТој со кршење на елементарните правила зеде наши 44 милиони, кога припадникот јанска фирма luigi cuoghi и турска фирма ги понижува и навредува поданиците. Им на неговата партија почна да шамара по normist); порачува дека додека тие осиромашуваат улиците, кога призна дека му се пријатели 2. Електро-парни овлажнувачи на и остануваат без работа, може да прави лица од Интерполови потерници кои се воздух, парни овлажнувачи на воздух, што му е волја, како Мобуту во најдобрите осомничени за најтешки дела и нерасветадијабатски овлажнувачи на воздух, години. лени убиства... овлажнувачи на воздух со принцип на Одамна е јасно дека Ѓукановиќ контролииспарување; овлажнувачи на воздух ра мнозинство од медиумите, дека (англиска фирма calorex, италијанска овде само се фингира независноста на фирма luigi cuoghi и белгиска фирма бројните приватни и јавни гласила, деessege): компресорски овлажнувачи на ка ги уредува цврстата рака на власта, воздух, апсорпциски овлажнувачи на воздека ги финансираат од јавни и тајни дух, базенски овлажнувачи на воздух; фондови, дека уредниците и новинарите јонизатори - прочистувачи на воздух герпоминуваат редовни брифинзи по миниманска фирма bioclimatic и канадска стерствата и службените патувања на кои фирма heaven fresh); јонизатори и јонизасмерно ги следат делегациите, дека се тациски цевки (посребрени), јонизатори со жен дел на пропагандниот штаб кој зад јонизациски игли; електростатски прочисцена го води министерот за надворешни стувачи на воздух од дим и останати загаработи... дувачи (италијанска фирма fair) ѕидни, Со години, и во најлошите времиња на плафонски и модели за вградување во Милошевиќ, власта поднесуваше ретки спуштени плафони. неподобни медиуми, за да служат како Ѓукановиќ ќе го збрише неговата лакодоказ дека, ете, и овде поинаквото мисле- мост. Прашање е, само, колку долго ова 3. Мерни инструменти и алати ње е можно. мрцварење ќе трае. Но, кога и да отиде Мерно - регулациски инструменти Сега по судовите од Монитор и Вијести се и како и да отиде, ќе ја заврши кариерата (швајцарска фирма novasina и француска бара да го докажуваат очигледното, дека како корумпиран лидер, која ја изеде дрфирма kimo) - инструменти за мерење и Емир Кустурица бил шегрт на Слободан жавата. регулација на релативна влажност, темпеМилошевиќ, дека Томислав Ковач бил ратура, притисок, светлина, струење на функционер на Радован Караџиќ, дека ноИзвор: “Монитор”, Подгорица, воздух, разлика во притисок, даталогери. автор: Милка Тадиќ вината не може да одговара за авторски текст на претседателски кандидат... Транспарентно: со отштетни барања,


Izbor

Како Тито ги ограби зомбите на Туѓман

Сите се напнуваат да ја откријат политичката позадина на враќањето на Антун Врдољак на ХРТ, а никој, дури ни како теоретска можност, не споменува дека на Врдољак напросто му зафалиле пари

Хе-хе, го читам сево ова што се пишува и објавува за веројатното враќање на Антун Врдољак на ХРТ (овој пат, додуша, “само” во својство на член на програмскиот совет) и - “немрем биливит”. Сите коментатори силно се трудат да откријат и да ја разјаснат политичката позадина на таа кандидатура, сите нешто демек шаховски комбинираат, го жртвуваат скокачот за квалитет, на сите им е јасно дека е тоа 100% некакво масло на Хебранг или на Шекс, сите сфаќаат дека зомбите на Фрањо Туѓман и Гојко Шушак со вкочанети нозе тргнале од Мирогој доле кон Присавје, а никој, дури ни како теоретска можност, не споменува дека на Врдољак можеби едноставно му зафалиле пари за тестаментарниот проект “Јосип Броз Тито - крволок како и бездушен затирач на сè хрватско и врдољачко”. На Врдољак, имено, секогаш му зафалуваат пари. Што да правиме, човекот е уметник, се занесува... Беше така и кога последниот повереник за филм при министерството за култура во ерата на Туѓман (се викаше, нема да верувате - Антун Врдољак) во последните денови на својот мандат (заткулисно, секако, Дектива да нема никаков доказ) му искешира сериозни даночно - обврзнички пари за проектот “Долга мрачна ноќ” на режисерот, пазете го сега ова, Антун Врдољак. Потоа еден од нив двајца доби за истиот проект и парички од Хрватската телевизија, за серијата во цирка 88 епизоди (уште еден линк со Тито!), а потоа, со месеци подоцна, бараше уште и уште, така што некои други истовремени проекти на ХТВ, како во Имотски би рекле, излија гомно. Потоа, секако, на телевизија најмалку два пати ја гледавме таа серија (не сум сигурен дали одеше и филмот, мислам дека одеше) а за тоа се добиваат сјајни хонорари, често дури и поголеми од оние изворните, за премиерно прикажување. Сега пак дошло доба на рецесија, изворот пресушил, и треба некако да се погрижи за редовен прилив, но, јасно, пак на некој начин Дектива да не сфати, или барем да не може да докаже. И ете ни го нам Матан повторно на изворот, под егидата на олимпизам и кроатизам тој пак намерува да се прикачи на државната града. И нема никаков сомнеж дека во тоа и ќе успее. Кажете сами - кога тоа Врдољак не успеал во својот уметнички наум? Можеби, ајде, тогаш кон крајот на 80-тите, кога не стигна да сними филм за славната историја на Југословенската воена морнарица, за која таман ги беше зел парите... Освен тоа, да бидеме реално: ако Антун Врдољак не сними високобуџетен објективен документарец за тоа колку Тито бил пизда и ѓубре - кој ќе го сними? Ајде, да ве слушнам - на кој друг би му ги довериле своите пари за таквиот историски потфат? Кој друг освен Антун Врдољак може, за парите од вашите давања за кризен данок, да ја достави вистината и само вистината? Извор: “Национал”, Загреб, автор: Ренато Баретиќ

Kolumni 7 дел било бревтањето на двајца калуѓери Крапот Бенсон од блиската грмушка. Е, сега, Распучин (Или: ако до година Србинот и Хрватот за- на царицата не ѝ кажал во кој манастир едно ќе летаат во вселената, дали тоа зна- бил; дали во грчкиот Ватопед, рускиот чи дека на планетата Земја нешто гадно ѝ Пантелејмон или во нашиот српски се спрема, можеби, некој гаден дожд од ме- Хиландар? Така, се сетив дека и мене теори?) хиландарските “топли” калуѓери ме бркаа штом на манастирската капија ме Кон крајот на неделата, баш ме потера забележаа. Морав, братко, во ќелија, во со кафеаните. Во четвртокот ринтав во првиот мрак да се засолнувам, сандак со редакција до самрак, па ајде со Биља до дрва на врата да ставам и на него седејќи Дунав, да ги плакнам белите дробови со потпрен со грбот на вратата, да спијам. северец од Панчево. Се провлековме, по Да, тогаш, некако и со православието мракот, низ калемегданските тврдини, од раскрстив, беше тоа една година пред кои, некогаш, тројанските мртви стражи Чернобил... бдееле над слободата на Пријамовата за- За да се смирам од хиландарските спогрозена држава. Одработивме на кејот мени земам, пред зора, да ја читам “Цркшетачка тура, и ајде, по скалилата што на венската историја” од Евсевиј Памфил Соборната црква излегуваат. И тука, кај која 1871 година, во Белград, ја печател шведската амбасада, ми аблендира некој Теодосије Мраовиќ, архимандрит и проод бесна кола, и, ме вика по име. И кој ќе фесор по богословија. И, гледај налетувам биде? Милан, мојот зет од лондонскиот на Маркиониевата ерес која “говореше “Ашмор”, а компанијата му е тешка дека Исус Христос не бил човек туку придваесетина милијарди, мислам, фунти видение”. А тука е и ереста на Симах која стерлинзи. И нè тутна во лимузината, и, учела дека “Исус Христос го родиле Јовози, назад, на кеј, во “Игуана” да слуша- сиф и Марија”. О, како овој свет српски ме џез! поинаку би изгледал овие ереси на Никејскиот Собор да победеле! Туку, во петокот во редакцијата се ринташе од рано утро. Но, некако ти е полесно кога знаеш дека вечерта е “корпоративна журка” кај “Ковачот”. И, се стокмив, се дотерав, па ајде со Бики во “Ковач”, горе

А во “Игуана”, навистина, пршти џез, а се донесува и “тврдош”, и, уште еднаш се уверувам дека сите тие фирмирани, добога, ароматизирани вина не му се ни до колена на виното на Никола од Клек. А мојот зетко, баш, се расприкажал, се воодушевил што во лондонскиот “Економист”, на местата каде е напишан in memoriam на Тед Кенеди, на истото место посветено е должно внимание на самоубиството на крапот Бенсон тежок 58 килограми а кој живеел во едно езеро во близина на Лондон. Тој Бенсон, имено, додека бил жив, пет пати го уловувале и во вода го враќале. Но, овој пат, едноставно, крапот Бенсон повеќе не сакал да живее, паднал во депресија, го оставил пријателот Џемси. И, заглавивме така

кај Трошарина. Ох, како на корпоративна журка се разгалив, на младоста, мој братко, ѝ се вратив. Бидејќи, праштеше жива музика од оние денови кога сè беше мое, од Флорида до Кашмир. И, се играше жестоко, бев мокар до гаќи. Но таква е корпоративна журка, таков е корпоративниот капитализам; и во фирма и на журка, се поти капиталот, се цеди профитот, а кога, повторно, ќе ни дојде социјализмот, а ќе дојде, прво во Америка, ако е да му се верува на Обама, е, тогаш, повторно, слатко ќе самоуправуваме и прекрасно ќе се зезаме. Но, тука Јунг, веднаш, интервенира и со некое италијанско вино, на уво ми шепоти: “Ако и се врати социјализмот ќе биде тоа корпоративен социјализам, а не она вашено замајување на Кардељ, да не речам, заебавање.” Во три по полноќ од “Ковач” пешки за Грочанска тргнавме, малку белите дробови да ги проветриме, а слушам дека Лидија, таму, некаде, кај Автокоманда штиклата ја скршила и боса за Карабурма отишла. Во саботата, околу во “Игуана”, до после полноќ, со џез и пладне, Александра, лукаво, ме разбуди; “тврдош”. Во Грочанска стигнавме во ми го пушти Боб Дилан. Знае малата што глуво доба на ноќта, и, онака, мислејќи срцето ми го отвора. Ѝ признавам дека на крапот Бенсон, со далечинскиот на “Јавни го ветерот” е моја химна која може плазмата го уловив - Распучин. Го фатив, и на погреб да ми се свири, а таа повеќе ја ин флагранти, кога и руската царица ја сака “Ај вонт ју”, побрз ѝ е ритамот, побрлегнал, а пред тоа ѝ зборувал дека и тој гу така се стигнува до Вимблдон и Ролан на Атос бил. И, прво што слушнал и ви- Гарос...


8 Се пржам на сонцето, во лигештул, а тогаш ја отворам пожолтената, некогаш портокалова фасцикла со “приватна пошта” на Младен Ѓ. Протиќ, која, за потребите на романот, ми ја предаде неговата правнука Каќа. И, прво, налетувам на полномошното на Протиќ со кое ја овластува ќерката Олга да му ја подигнува пензијата. Бидејќи, од есента 1944, бил закован за постела откако на неговиот имот, пред куќата во Гуча, покрај реката Белица, го претепале четниците од Опленац. Зоштооо? Затоа што на нивниот војвода му рекол дека Сава Немањиќ бил еврејски слуга и дека ги убивал вистинските, најдобрите Срби кои не сакале да ја примат “еврејската вера”. И, тука, во последен час, забележувам дека полномошното за пензијата е пишувано на 19 септември 1944, и еве, после 65 години, на 19 септември 2009, тоа е во моите раце! Се наежив од оваа “коинциденција”, а Јунг седи на дрвеното столче и само се смешка, а сè пушејќи од сребреното патаренско луле: “Како не гледаш, момче, што сè за тебе правам! Нели, на тендерот, ти го спасив НИН од тајкнуните на Коштуница и го предадов во сигурни швајцарски раце? А, еве, сега ти собирам и материјал за роман за тој Младен Протиќ, богомил од Гуча, твојот астролошки близнак чиј живот е сличен на твојот, како јајце на јајце! И, треба ли уште да седнам да ти го напишам тој српско - швајцарски роман околу кој се гиздиш како стара квачка на јајца?!” Тука ја наведнувам главата, го трпам карањето... Во недела тркнавме на Ада. Се всидрив во “Сансет”, а Бики и Сале витлат со ролерите околу езерото. Кога, ете, покрај мене ете ги Ивана и нејзиниот Бора. Таа ме прашува; што работам? И како да ѝ кажам дека на Ада ѕверам во небеското синило, дека и тогаш со мастило од бела гноза, ги пишувам по небото со крупни бели букви последните реченици од мојот роман за Младен Протиќ... Тогаш, ете ги, на ролери моите девојки, и почнуваме да пливаме, веднаш, во езерото до другиот брег колку да ја завршиме сезоната на капење. А кој знае дали на Савското езеро повторно ќе се капам? Бидејќи ако и Србинот и Хрватот до година заедно летаа во вселената, тогаш на планетата Земја нешто гадно ѝ се спрема. Можеби дождот од метеори ќе

падне порано од што календарот на Маите предвидува? А кога на терасата, во лигештулот, во длабок сон потонав, мојата Црна од Врчина, вака ме тешеше: “Не бој се, ако и падне дожд од метеори, тебе те чека Младен Протиќ во небеска Србија, а таа е на Сириус, малку лево од Кумовата слама... А крапот Бенсон, бајдвеј, бил геј. Извор: “НИН”, Белград, автор: Драган Јовановиќ

Intervju Izbor литиката. Интервју со Знаете ли кој од вашите сигурно би ви Андрија Хебранг дал поддршка? - Кој? Кандидатот на ХДЗ за претседател на Вашата покојна мајка Олга. Ја познавав Хрватска, во разговорот за Глобус отворе- и ја посетував, уште 1990. Во нејзиниот но говори за своето слободно време, комунистан, ако не сте заборавиле, ние двајца и кацијата со Санадер, облекувањето, вицовисе запознавме. те и соработката со Миловановиќ - Да, ама не знам дали би ми дала поддршка откако би ја видела сета нечистотија на политиката во модерна Хрватска. Веројатно би ми рекла: “Сине, направи доста!” Ме интересира: Дали вие лично во себе сте решиле дека сакате да бидете хрватски претседател и дека, во претстојната кампања, ќе сторите сè да победите? - Да. Во овој момент кај мене дефинитивно оди во втор план сè освен политичкиот анД-р Андрија Хебранг - врвен политичар, гажман. Значи, стоте проценти од својата еден од челниците на ХДЗ, бивш мини- енергија ги насочувам кон изборите. стер и потпретседател на Владата, лекар Веќе најдов замени и на Факултетот и во специјалист во Клиничката болница Болницата. Сто проценти од мојата енер“Меркур”, редовен професор на Меди- гија одат кон таа цел, следните четири мецинскиот факултет во Загреб и приватен сеци! бизнисмен - во овој момент е еден од трите најсилни и најсериозни кандидати за нов претседател на Хрватска, на изборите кои ќе се одржат при крајот на годината. (Барем додека не се пријават нови кандидати.) Се состанав со него во Хрватскиот Сабор, нешто пред пладне. Д-р Хебранг радо се одѕва на мојата иницијатива во разговорот за Глобус, по повод неговата кандидатура, да направиме исчекор во однос на неговите досегашни интервјуа (а ги дал безброј), односно малку подобро да го запознаеме и од онаа другата страна, која досега ни беше недостапна, или барем многу помалку позната. Која беше вашата прва, најспонтана реакција во моментот кога бившиот премиер Санадер соопшти дека вие ќе бидете кандидат на ХДЗ за претседател на Хрватска? - Најспонтана реакција ми беше: Како јас сега да ги откажам сите оние проекти кои ги започнав? Тоа ми беше прво. Како ќе им излезам пред очи на своите специјализанти и докторанди, на Медицинскиот факултет, и ќе им речам: За три месеци јас нема повеќе да ви бидам ментор! Како реагираше вашата сопруга? - Мојата сопруга е мошне интелигентна и драга личност, која ме поддржува цел живот и без која ништо не би постигнал ни во својот научен, стручен, ни на политички план. Тоа го наспоменувам затоа да ја истакнам нејзината реакција која беше искрена, интелигентна и чесна. Вака рече: “Не знам каков ќе биде твојот слоган на кампањата, но мојот е многу едноставен: Ако ти изгубиш, јас сум победила!” Нежно - брачно речено... Нешто погрубо реагираа моите деца, чие мислење апсолутно ми е важно. Син ми прокоментира: “Тато, ти треба ли тој ризик?” Притоа, секако, мислеше на здравствениот ризик, бидејќи политички ризик, практички, за мене нема никаков. А ќерка ми на тоа поентираше: “А јас мислев дека конечно сме те зграпчиле за нас!” Бидејќи претходно веќе им навестив дека полека ќе почнам да ја напуштам по-

Претседателска моќ

Кој е вашиот мотив? - Мотивот е тој што мојата странка ми дала шанса да ја променам политиката, на чело на Хрватска. Претседателот на Хрватска е со апсолутно најголема политичка моќ. Извршна моќ, додуша, нема никаква... - ... но членот 101 од Уставот ми дава огромна креативна моќ. Тој член вели дека претседателот на Хрватска има право на Владата да ѝ предлага вонредни тематски седници. Значи, низ тоа, низ тој механизам, тој може креативно да делува и да помага во решавањето на најкрупните проблеми во хрватската држава. И мене тоа апсолутно најмногу ме привлекува. Ме привлекува тоа што со својот авторитет претседателот може да го собере заедно самиот врв на мозоци, хрватски и странски, и поред нив да става решавање на проблемите за кои е неопходен национален консензус - проблеми како ситуацијата во економијата, реформата на здравствениот систем, реформите на системот на даноци и допринеси... Уверен сум дека следниот претседател ќе има страшно полно оперативна работа. Тој не мора да биде лидер, не стручен, ни организациски, ни извршен - јас знам дека тоа сега сите баш така ќе го интерпретираат - но тој мора да биде енергијата на ускладување на интересите на странките во интерес на државата. А тоа го може единствено оној кој е вонстраначки, а има политичко влијание - а тоа е само претседателот на Републиката! Тоа се, значи, тие големи предизвици кои во мене долго се кристализираа, а сега, ете, сум во прилика да се обидам да дојдам во позиција да ги реализирам. И затоа во оваа кампања одам со полни едра,


Izbor

Intervju не гледам, ниеден премиер кој не би прифатил осмислен проект што нему би му бил даден. Секако, тој понатаму да го чешла, врти и така натаму... Ме прашуваат: Како си сега во кампањата политички “помек” од порано? Одговарам: Досега играв за екипа, а сега играм за репрезентација! Кога играш за екипа, се тепаш со други клубови. Во репрезентација со тие исти момци се сложуваш, во интерес на репрезентацијата! Претседателот на државата не смее да биде клупски играч, туку препрезентативец! Кој ќе ги финансира вашите избори? И со кој буџет намерувате да располагате? - Единствено што имам е извор на странката. Изработив една минималистичка пресметка, т.е. финансиски план, од пет и пол милиони куни. Сигурен сум дека тој нема да може да се реализира. Ако се реализира со три или четири милиони куни, ќе бидам задоволен. Меѓутоа, се користам со оваа прилика за да ги повикам сите кандидати да седнеме и да потпишеме спогодба дека се откажуваме од сите облици на кампања кои ги трошат парите на овој народ. Тоа значи: се откажуваме до реклами на телевизии, се откажуваме од џамбо плакати, се откажуваме од џинглови на радио-станици, се откажуваме од мали плакати и сето она што подразбира јавен маркетинг. Се откажуваме од тоа, секако, затоа што државата е во криза. И тоа нека биде прво во светот натпреварување без големо трошење пари. Во тој случај нашите пари ќе се трошат само на бензин, да отидеме од место до место, и на оброк кој притоа ќе го изедеме.

со стопроцентен ангажман. Всушност, за право на вистината, јас и не знам сто проценти да се ангажирам, туку сто и еден процент. Ако добро ве разбрав, вие мислите како иден, претпоставен претседател максимално ќе ги експлоатирате погодностите на тој, 101 член од Уставот... - Еве ви пример. За време на мојот мандат, имагинарно, државата да влезеше во рецесија, како што влезе во тековниот мандат на претседателот Месиќ, јас, како претседател на Републиката, би направил консултативен тим, составен од врвни економски и финансиски стручњаци, не само наши туку и странски, би осмислил еден предлог, би ѝ предложил на Владата тематска седница и на неа тој свој предлог би го изнел, т.е. елаборирал. Не со намера да ѝ се наметнувам на извршната власт туку да ѝ бидам од помош. И самите некогаш бевте во извршната власт... - Полни 14-15 години, во изминатите две децении, што како министер, што како потпретседател на Влада. И свесен сум за позицијата на извршната власт во Хрватска. Ако си во извршната власт, време за креативни решенија, за големи анализи, за создавање на големи проекти, всушност, и немаш. Како министер и како потпретседател, јас би седнал на својот компјутер во 10 навечер обидувајќи се да осмислувам проекти, а зад себе веќе би имал 14 часа интензивна работа, од 8 наутро до 10 навечер, често без ручек. И со колку квалитет јас сум ги осмислувал тие свои проекти? Мртво уморен, заспиваш десет пати над секој тастер. Е, во овој случај претседателот на Републиката би го презел тој дел на товарот осмислувајќи Штедлива кампања и предложувајќи стратешки, национални проекти, бидејќи членот 101 од Уставот тоа му го дозволува. Тоа јас го нарекувам креативен претседател. Милановиќ и јас Добро сте го замислиле тоа. Туку, да замислиме вие да бидете избран за претседател на државата, а на идните парламентарни избори да победи СДП и Зоран Милановиќ да стане премиер. Како тоа во пракса ќе функционира? Прво што Милановиќ ќе помисли ќе биде: Мене сега Хебранг тука нешто ми соли памет... - Не, не. Прво, во тоа никогаш не би влегол без согласност на актуелниот премиер, од која и странка да биде. А второ, господин Милановиќ и јас, како претставници на клубови на застапници во Саборот, одлично функционираме. Секоја част. - И се договараме околу полно спорни проблеми. Не гледам, значи, причина утре, во таква комбинација, јас да не го повикам на кафе и да му речам: Слушај, сакам да ти осмислам... Не јас лично, туку, како претседател на држава, да ти соберам тим кој ти не можеш да го собереш, па тој тим да ти помогне? Ако тој одбие, тогаш нема ни да барам вонредна седница на Владата. Но, тогаш ми останува можноста да излезам со свој предлог во јавноста, па нека се отвори широка расправа, нека се размислува за тоа, нека се мобилизираат сите мозоци на хрватската држава... Но,

Ми звучи тоа како предлог на сиромав. А Видошевиќ, можам да си замислам, прв ќе потрча да потпише. - Тоа е мој најискрен предлог. Не е демагошки. На тој начин би заштедиле - засега во игра се 14 кандидати - сигурно триесетина милиони куни. Па имам дури и предлог понатаму: тие пари да не им ги оставиме на своите странки и спонзори туку да ги ставиме на купче и да ги насочиме во државниот буџет. Ова веќе звучи тотално социјалистички. - Нека звучи како звучи, но тоа е мој предлог, бидејќи се наоѓаме во момент кога трошењето пари на рекламирање на кандидатите на телевизија станува по малку невкусно. Знаете што мислам јас? Луѓето зборуваат ова или она, но потајно им се воодушевуваат на богаташите бидејќи би сакале да бидат на нивно место; тие повеќе можат

9 да им импонираат отколку сиромасите. - Во тој случај богатите ќе го одбијат мојот предлог. Непотребен стилист Дали во кампањата ќе ангажирате стилист? - Не. Зошто? - Затоа што не сакам да ги лажам своите избирачи. Па не е тоа лажење. - Тоа е лажење. Ама не е. - Е. Ако дваесет години сум се облекувал конзервативно, зошто сега на изборите да се нудам себеси во некоја модернизирана варијанта? Тогаш тоа не сум јас. А зошто да не се модернизирате малку? Не е тоа негирање на сопствениот идентитет. - Не. Тоа е подвала на избирачите. Многу конзервативно тоа ми делува. - Гледајте, работата е многу покомплексна... Јас веќе дваесет години сум во жариштето на јавноста и секогаш се облекувам елегантно, секогаш носам квалитетна гардероба, бидејќи тоа напросто го сакам. Е, сега е тука еден голем проблем. За стилисти ви требаат многу пари ако сте, како јас, високи два метри (висок сум точно метар и 96). Ќе ви кажам една практична работа: последните две недели барам два костуми и не сум ги нашол. Поради висината, поради кројот? - Секако. Мој број на костум е 224. Најдете ми го во дуќан тој број ако можете. Токму тоа и е работа на стилистот: тој мора да знае во кој дуќан го има она што ви е потребно. - Не може, затоа што јас се облекувам во Америка и Германија. Го знам секој дуќан во Америка и Германија каде има број 224; во Хрватска тоа го нема. Но јас себеси не можам да си дозволам костум од Америка и Германија бидејќи ми е прескап. Каде тогаш ги купуватекостумите? - Сега ќе ви кажам каде ги купувам. Еве го гледате овој костум кое сега е на мене - тоа е од Германија, “Caza”. Сошиено по мерка. Знаете ли колку чини костум сошиен по мерка? Минимум, од лош материјал, 4.000 куни. Од малку поквалитетен чини 10.000 куни. А завчера ми понудија еден врвен материјал и побараа 15.000 куни за еден костум! Проблеми си кројачот - Во приземјето на Каптол - центарот, не е важно кој дуќан е. Една италијанска фирма. Отидов кај нив и реков: “Слушајте, ми требаат два квалитетни костуми, да бидат модерни, да бидат навистина квалитетни. Колку тоа кај вас би чинело?” Вели: “Вашиот број не се произведува, само екстра да го направиме.” “Колку чини?” “Петнаесет илјади куни едно”. Јас за тоа немам. И затоа не можете да ги споредувате двометрашите и некој “нормален”, така да кажам... Сфаќам. Поради својот стас сте во исклучителна ситуација. - Во исклучителна. Бидејќи, внимавајте, мој пријател, кој многу убаво се облекува, министер е, тој ќе влезе во дуќан на “Boss” во Петринска и ќе земе, да речеме, пет


10 костуми - ниедно не кошта повеќе од две илјади, ајде добро, две и пол, три илјади куни, и тоа врвен костум. А јас такво, врвно плаќам 15.000 бидејќи е уникат и бидејќи се шие по мерка. Јас тоа не можам да си го дозволам. А секој стилист ќе ве упати на таков кројач. Но можат да ви кажам каде ми е единствената шанса. Единствена шанса ми е тогаш да го купам материјалот во дуќан, некој добар италијански материјал, и да отидам приватно на кројач да ми го сошие. Само, не е денес ни кројач лесно да се најде. - Не само тоа. Туку, костум сошиен кај кројач никогаш не би бил како овој, произведен со машинска обработка. Тоа никогаш ги нема овие мазни рабови, вакви футери, никогаш. Колку и да е квалитетно. Според тоа, за стилист, кога имате два метри височина, ви требаат многу пари. Мојот пех е и во тоа што тие големи костуми се и многу широки. Но јас немам стомак, не сум дебел. Сега ќе ми кажете дека има кај нас специјализирани дуќани. Има, еден во Влашка - нема да му го кажам името, да не го рекламирам. Три часа поминав пред некој ден кај сопственикот на тој дуќан, односно кај продавачот, извлече сè што имаше. И - кај костумите од два метри мене стомакот ми е педа преголем. А што ќе земам помал, овде, горе, не можам да го закопчам бидејќи од веслањето, со кое се занимавав некогаш во младоста, имам многу развиен, широк граден кош. Маки со кошулите

Вие сте, господине Хебранг, во проблеми. - Во големи проблеми! Ќе ви кажам друг проблем. Ви треба еден фин балонер. Ајде купете балонер за двометраш! Во Хрватска сигурно не. Точно, изборите ќе бидат во есенско зимско време, и ќе ви треба еден добар балонер. - Купете зимски капут за двометраш! И ќе ви кажам уште еден проблем, кога веќе влеговме во интимни сфери. Чевли? - Не. Кошула. Мојата кошула мора да биде два сантиметри подолга од ракавите на костумот! Ајде отидете и купете ми кошула во Загреб која има ракав должина 67, а да има јака 45! Нема да најдете. За жал, патувајќи по светот, најдов многу дуќани каде можам фантастично да се облечам, модерно, совршено, би изгледал како од журнал. Имате, да речеме, во Америка синџир продавници “Big and Tall”. Јас влегувам внатре, тој само ќе ми каже: Сакате спортски, елегантно, или нешто помеѓу? Но цените таму се такви што јас можам само да пробам и да кажам: Благодарам, не - да отидам надвор. Па дали некогаш сте купиле костум во “Big and Tall”? - Имав во Америка прилики да купам два

Intervju сакои со панталони и еден костум, на неколку одење. Но тоа се такви цени што потоа два месеци куќниот буџет мораш да го стиснеш. Баш како и во овој дуќан кај нас, во Каптол - центарот, каде бев пред некој ден. Отидете онаму и прашајте колку чини за двометраш шиење костум. Материјалите? Ми даде продавачката палета на материјали, не знам кој би го избрал, какви се. Сите се италијански, под рака кога ќе го осетиш, тоа е она меко, примамливо, најмодерни мостри, имаат веќе и за следната пролет. Но, јас не можам да дадам 15.000 куни за еден костум. Не можам и готово, бидејќи е тоа мојата месечна плата. Пред некој ден, во еден наш весник, имаше критички (илустриран) осврт на тоа како се облекуваат кандидатите за претседател на државата. Не сте поминале добро на тој тест. Како вашата сопруга реагираше на оценката на ангажиран стилист дека вашиот начин на облекување во другите луѓе предизвикува страв? - Повторно интелигентно. Рече: “Ајде барем еден да слушнам дека ти се плаши!” Тоа беше нејзиниот коментар, понатаму да не споменувам. Па од мене не се плаши ни моето кутре! Како ни моите внучиња, ни моите деца, ни моите студенти, ни моите соработници, нав��стина никој не се плаши од мене. Но, кога сакаат да те деградираат како кандидат на поинаква политичка опција, тогаш ти припишуваат, ете, и какава застрашувачка појава. Добро, секој во тој осврт добил некаква критика. - Не баш секој. Еден не доби. За Јосиповиќ е речено дека наликува на Рус, имаше критика и на сметка на облекувањето на Весна Пусиќ, Кајин... - А која беше критиката за Видошевиќ? Дека секогаш му се... - ...јаките кратки. А другото е сè совршено. Па не може да му каже: Човеку, и јаката ти е добра! Му рекле јаката дека му е прекратка! Па дајте немојте да ме засмејувате! Тоа очигледно е нарачана реклама, и тука не станува збор за тоа, тоа на секого му е јасно. Виц за Штеф Непрестајно ви приговараат дека сте премногу сериозни. - Можеби навистина во своите настапи сум сериозен. А знаете зошто? Бидејќи 90% од своите јавни настапи не сум ги имал во политиката, туку во својата струка. Јас им предавам на студенти, постдипломци, специјалисти, специјализанти: предавам на домашни конгреси, предавам на странски конгреси. Што предавам? Медицина. Најсериозната тематика на светот, затоа што се работи за човечки животи. И научив да бидам сериозен на бината. И тоа е, признавам, моја грешка, што тоа го пренесувам и во политиката. А во приватниот живот, гледате, нема ден да не раскажам помалку од десет вицови. И нема ниеден мој соработник кој не мора да ми се насмее на некои мои досетки. Ајде еден. - Еден виц? Еве. Штеф добил близнаци, слави во биртија. Го прашува Ивек: “А, кажи, Штеф, дали се двојајчени или еднојајчени?” “Не знам, едното е двојајчено, а

Izbor

другото е девојче”. Добар е? Па не е лош. - Ете гледате. Но такви десет кажувам на ден. Ја сум навистина човек кој сака хумор. Но, јас настапувам, за жал, во медицината, во неа баш и нема место ни за насмевка. И единствена грешка ми е што гој дел од својот паралелен живот во јавниот настап го пренесов и на политиката. Но, еве, сега барем ги објаснив корените на таа грешка. И ќе се трудам тоа да го исправам. Од сега ќе се смешкам кога говорам за политика, а ќе бидам сериозен кога говорам за медицината. Мислам дека сега ќе морате сè повеќе вицови да кажувате. - Можам. Имам вицови навистина полн ракав. Никогаш во кафуле

Како го минувате слободното време? Ред е и тоа да знаеме, за официјален кандидат за претседател како вас. - Утре со сопругата и уште неколку пријатели ќе одам дури во кино, а во кино последен пат сум бил на крајот на 90-тите. Тогаш е тоа особено смела одлука. Кој филм ќе го гледате? - Сопругата ги избира филмовите, и рече дека мора да биде некоја комедија. Има некоја нова комедија. “Brüno”? - Е, браво! Е сега, зошто не одам во кино, а сакам филмови? Затоа што настојувам да заштедам на своето време. Јас дневно заштедувам уште едно работно време, па испаѓа дека не работам едно, туку две работни времиња. Каде е тука заштедата? До пред три-четири месеци - или, подобро речено, до пред последниве година дена - во кафуле не сум бил, во животот, ниеднаш. Или, можеби, ајде, еднаш годишно. Пак ќе има коментари дека имате ригидни навики. - Не, не, не. Не се навики, туку сакам да работам. Но ако сакам да работам, тогаш од нешто морам да се откажам. Зошто не сум одел во кафулиња? Па каде ќе се договорите со луѓето... - Да ви кажам, тоа е половина час дневно. Многу е поважно, за мене, во тој половина час да учам за мојот пациент. Натаму: во минатите дваесет години бев, можеби, на два фудбалски натпревари и ни на еден кошаркарски натпревар. Тоа ви се барем три-четири часа време, таа недела, нели така? Не гледам натпревари ни на телевизија. Тоа се уште час и половина, два часа неделно, така? Се откажав од кино, тоа се најмалку три часа неделно, додека дојдеш и отидеш... Се откажав и од мојот најомилен спорт во овие позни години, а тоа е тенисот; бидејќи да одиграш два сета, па кога ќе дојдеш и отидеш, тоа се вкупно три часа. Кога сето тоа ќе го соберете, јас неделно добивам уште


Intervju едно работно време. Зошто од тоа сум се повеќе се меша со приватната. Дали сте откажал? Затоа што сметам дека ми е по- спремни на таков компромис? добро за тоа време да учам за корист на - Го забележав тој феномен и размислував свој пациент, за корист на свој студент. Од за него. Но тоа се оние политичари кои нешто во животот мораш да се откажеш. се сакаат себеси во прв план, а јас сакам Е, сега беше време тоа да го надоместам, проекти за Хрватска во прв план, а јас нено Санадер во тоа ме спречи, со својата ка останам зад тоа. одлука за моја кандидатура. Но тоа станало законитост. - Знам, тренд се и скапите автомобили, па Томпсон и Тереза јас никогаш не сум возел скап автомобил. Кој во вашето семејство го шета кучето? Ако за победа на изборите морате да - Јас. Го шетам кучето секоја вечер, во седнете во многу скап автомобил - Боже 21:30. Значи кога ќе дојдам дома, тогаш мој, што тоа ве чини? прошетката со кучето, е мојот завршеток - Ако не сум седнал во скап автомобил како на работниот ден. потпретседател на Влада и како министер Каде одите? за одбрана, зошто тогаш како кандидат - Се шеткаме по паркови, главно по зеле- за претседател? Автомобилот во кој се ни површини, каде кучето сака да оди. И возам за мене е врвен. Ford Mondeo. Тоа тоа ми е тогаш завршница на денот, за која е автомобил на горната средна класа. И размислувам цел ден. Најубавиот, најин- ако ми е тој добар во приватниот живот, тимниот момент и тотална релаксација зошто во службениот живот да имам попред спиење. Мојот Нил е битен член на веќе од Passat? моето семејство. Има осум години. Тој е релаксација, тој е љубов, тој е искреност, тој е пријателство. Која музика ја слушате, освен Томпсон? - Освен Томпсон? Томпсон радо го слушам... Но освен Томпсон? - Освен Томпсон - голем љубител сум на класичната музика. Не можам да одам на сите концерти поради недостаток на време, но веќе дваесет години имам претплата на “Лисински” и годишно ода, да речеме, на петнаесетина концерти на класична музика. А од пејачите ме прашувате... Томпсон во континуитет ми е драг, а од овие кои повремено искокнуваат - па не можам да речам... Кога би ме прашале кога баш најмногу го сакам, тогаш тоа нема да биде пејач, туку клапа Intrade. А од пејачките - освен Северина? - Добро, вие рековте пејачка, не е Северина пејачка. Таа е забавувачка, колку јас мислам, и мене таа музички ништо не ми значи. Од пејачки, прашувате? Па сега пак ќе речете дека сум конзерва. Па речете! Тереза Кесовија. Сега се поставува прашање од каде ви се На врв на јазик ми беше, па си мислам: пари тие свои планови и амбиции да ги Белки нема? спроведете во дело. Незамисливо е да се - Е па ете, ете! Затоа што е пејачка која пее кандидира за претседател без доволно со срце, со душа, затоа што имала глас кој ја пари. Јас не треба тоа да ви го толкувам. одвел до париската “Олимпија”, затоа што - За жал, вашиот заклучок е точен. Без има врвен квалитет и исклучително чув- пари, не може да влезе во било која камство за музика. А и приватно сме добри. пања. Во тоа, морам да признам, јас не Таа и кога приватно ќе испее некоја песна, стојам многу добро, бидејќи јас, како во неа се внесува со цело тело и душа. некои кандидати, не го посветив својот Знаете ли кое ми е најубаво доживување живот на натрупување пари, парите никосо неа? Најубавото доживување со неа ми гаш не ме интересирале. беше во нејзината капеличка, во нејзината Не се вели “некои кандидати” туку - Наобновена куќа на Конавли, каде ја пееше дан Видошевиќ. Ave Maria. Бевме мојата сопруга и јас кај - Што се однесува до Видошевиќ, него за неа затоа што ја сакаме. И таа нам ни пее време на војната можевте да го видите Ave Maria. Еве, се наежив и сега кога се насекаде, само не на првите линии на присетив на тоа. Но има една работа ко- фронтот. Додека јас бев, од првиот плотун ја се случи во тој момент. Беше со нас и на непријателот до последниот потпис мојот Нил, а беше и нејзината кучка, пре- за примирје бев во првите редови како слатка е, пасмина принц Charles. Кога доброволец, Надан Видошевиќ собираТереза пееше, тие кутриња, кои прво си ше капитал, и ја одработи, во текот на играа таму и трчаа, застанаа и гледаа во Татковинската војна, својата првобитна неа, не трепнувајќи, слушајќи. Ја осетија акумулација на капитал. И неморално е таа духовност. Тереза многу пропати во сега своите недостатоци да му ги припиживотот, длабоко е емотивна, како и јас, шува на друг. длабоко е патриотска, како и јас, што исто Извор: “Глобус”, Загреб, така ѝ го земам за плус, и сè што прави, го разговорот го водел: Дарко Худелист; прави со срце, како и јас. Фото: Дарко Томаш Во модерната политика јавната сфера сѐ

Izbor

11

ШАРЛ ДИЛ

ИСТОРИЈА НА ВИЗАНТИСКОТО ЦАРСТВО (продолжение VI)

ГЛАВА VI Век на Комнини (1081-1204 г.) Владетели од династијата Комнини Како Капетите во Франција, Комнините биле значително феудално семејство и нивното стапување на престолот изгледало дека означува победа на високото војничко благородништво. Како Капетите, и Комнините умееле да ја воспостават разнишаната царска власт, да го окрепат царството исцрпено со триесетгодишна анархија, и покрај огромните потешкотии, да му пружат уште еден век на сјај и слава.

Времињата, секако, биле многу сериозни, положбата премногу опасна, за да можеле Комнините да ѝ го вратат на Византија сиот нејзин сјај и некогашен углед и благосостојба. Турците биле во Иконија и тука останале; на Балканскиот Полуостров, со поддршка на сè посилната Унгарија, словенските народи образувале скоро независни држави; од Западот, најпосле, се појавиле вознемирувачки опасности како исход на величествените и временски неумесни завојувачки стремежи на Византија, политички правци појавени за време на крстоносните војни и алчните економски желби на Млеќаните. Но и


12 покрај тоа Комнините му пружиле на царството последни зраци на сјај, и, за време на неволјите во следните векови, народите често се сеќавале на Комнините како на блескаво и среќно време. По потекло од големо благородничко и војничко семејство, царевите од династијата Комнини биле пред сè војници. Но тие биле и нешто повеќе. Алексиј I, основател на династијата (1081-

Feqton Неговиот татко ги бранел границите; тој сонувал да ги прошири, повторно да ги освои изгубените области, да ѝ го врати на монархијата стариот сјај.

Izbor

иако монархијата, покрај и преголемиот напор кој од неа го барал, ја исцрпел и ја довел до пропаст, тој сепак останува, благодарејќи му на величествениот замав на своите тежнеења и на својот истраен напор да ги оствари, последниот можеби од големите владетели кои седеле на царскиот престол. Анроник најпосле (1183-1185 г.), последен и најчуден од Комнините, ги сое-

Манојло (1143-1180 г.), син на Јо1118), бил пред сè умен човек, воедно ван, бил најпривлечен од сите Комнини. полн со лукавство и цврстина; голем војсководец, вешти дипломат, одличен администратор, тој се појавил во време на криза во која се наоѓала монархијата како неопходна личност. Тој умеел, навистина, исто така добро да ги задржи непријателите надвор како и да ги врати во земјата редот и силата.

Јован, неговиот син и наследник (1118-1142 г.), бил исто така одличен владетел. Строго воспитан, со сериозен

начин на живот, непријател на раскошот и уживањето, со благ и благороден нарав, разборит ум, тој го заслужил со својата високо морална личност прекарот Калојован (“Јован одличен”). Многу храбар, желен за војничка слава, тој бил потполно свесен за својот владетелски повик и го поставил многу високо својот политички идеал.

динил најубавите дарби на политичката мудрост и војничката храброст, најретките особини на отменост и шарм со склоноста кон сплеткарење и авантури, со отсуство на совесност и морално чувство, со често грозна свирепост, што сè го прави, вкупно земено, изразен претставник на византискиот свет. Бидејќи го исполнил XII век со своите бучни љубовни авантури и со својот соблазнив живот, тој ги навел своите современици на помисла, кога се качил на престолот, дека со своите особини “би можел да биде рамен на најголемите”. Тој самиот бил спасител и преродбеник на царството, меѓутоа само ја забрзал неговата пропаст. На неполни дваесет години по него - дваесет години на постојано пропаѓање - Цариград го заземале Латините (1204 г.), а царството кое го обновиле Комнините се распаднало во парампарче.

Паметен, љубезен, благороден, тој во исто време бил и византиски васелеус, учен, образуван, дури и богослов, и витез од Западот. Необично храбар, тој повеќе од било кој друг византиски владетел имал наклоности кон западните обичаи, и Латините, на кои во многу им бил сличен, му се восхитувале повеќе отколку ба било кој друг цар. Прилично оддаден на раскошот и уживањето, тој го исполнил XII век со блесокот на своите авантури. Голем политичар исто така и мошне славољубив, тој на цела Европа во своето време ги проширил своите често претерани и неостварливи освојувачки намери. Но


Feqton Во два наврата (1086 и 1088 г.) варварскиНадворешната политика на те орди ја победиле грчката војска и Комнините Византија била принудена да побара мир (1081-1180 г.) (1089 г.). Но Печенезите наскоро се повратиле. Овој пат Алексиј I Комнин крваво ги поразил на падините на Левунија (1091 Балканска политика г.), и тоа така потполно што за цело едно поколение можеле да се сметаат за униш Кон крајот на XI век царската тени. власт на Балканскиот Полуостров била Тие, меѓутоа, се појавиле уште и мошне разнишана. Незадоволните сло- 1121 г. ги победува Јован Комнин (1122 г.), венски вазални племиња почнале да се и оттогаш Печенезите исчезнуваат од исотцепуваат од Византија. Хрватска уште ториската сцена. Но долго време Визанод 1076 г. сочинувала независно крал- тијците се сеќавале на нив и свечено ја ство; Србија, која повторно се побу- прославувале годишнината на нивниот пораз. Тоа било настан со споредна важност. Србија влевала повеќе неспокојство. Константин Бодин завладеал со Дукља, Босна, Рашка, и основал еднородна држава со која Алексиј Комнин не можел да излезе на крај (1091-1094 г.). За среќа на Византијците младата држава наскоро се распаднала. Јован Комнин го искористува тоа повторно ставајќи го под нила 1071 г., со тешко срце ја примила грчка врховна власт еден дел од земјата; грчката врховна власт; Бугарија потпад- но Рашка и понатаму останала самостојна: таа била средиште на народниот отпор и стартна точка на обнова.

Izbor

13

мирот од 1126 г. си го осигурил скапоцениот мостобран Браничево. Манојло Комнин вложил повеќе одлучност за да го спречи унгарското приграбување на туѓи територии и за да ги оттргне од нејзина зависност словенските држави. Тој повторно над Србите завел грчка врховна власт (1151 г.) и во еден дел го поставил за жупан Стефан Немања (1163 г.), кој, ба-

нала под Печенезите; додека Македонија едвај го поднесувала византискиот јарем.

Најпосле, за да го запре навлегувањето на Унгарија, која се простирала во соседна Хрватска, Босна, Далмација, и влијаела на приликите во Србија, царевата политика се трудела во неа да постави, сходно на вообичаените обичаи на својата дипломатија, владетел кој би ѝ бил верен. На средината помеѓу германското Во Тракија се појавила вознемирувачка и византиското царство, Унгарија била верска пречка: богомилската ерес, која од важен чинител на европската арена. ЦаX век земала големи размери во една зем- риградските владетели настојувале да ја потполно населена со павликијани, и се послужат со неа во своја корист. Јован им пружила, како и секогаш во Византија, Комнин се замешал во унгарските распрана племенските нетрпеливости средство ви за да му помогне на Бела Слепиот, да се покажат. Но особено, од онаа страна на Дунав, напредната Унгарија сè повеќе тежнеела да ја игра улогата и да го заземе, на штета на царството, неговото место во балканските работи. 1084 г. тракиските Еретици се побуниле и на помош ги викнале Печенезите.

син на симнатиот крал Коломан, и иако успеал да го врати на престолот, сепак со

рем додека царот бил жив, со исклучок не неколку испади, како покорен и верен вазал. Тој ги победува Унгарците во една низа на среќни војни (1152-1154 г.) и им наметнува мир 1156 г. корисен за царството. Потоа, кога кралот Гејза II умира (1162 г.), тој се замешува во борбите кои

настанале околу престолот, и против Стефан III, го поддржал младиот Бела кога мислел да го земе дури и за зет.


14 Но Унгарија сè повеќе се вртела кон Германија. Тогаш Манојло наново започнува војна (1165 г.). Земун и Сирмиј паѓаат во грчки раце; Дамалција, одамна изгубена, била повратена; победата кај Земун (1167 г.) ја натерал конечно Унгарија на мир (1168 г.). Царството ги добило Далмација и еден дел од Хрватска.

Feqton За среќа на Византија, со смртта на Мелек-Шах (1092 г.) настапува распад на царството на Селџуците. Грците тоа го искористуваат за повторно да се доберат до Витинија, и новиот икониски султан Килиџ-Арслан I (1092-1106 г.) морал да се согласи со мир.

Izbor

областите, одамна изгубени, повторно влегле во состав на царството. Ќе се види малку понатаму како царот ја покажал својата моќ во Киликија и Сирија и како, кон ерменските и латинските владетели, се појавил како сузерен и врховен воен заповедник, подготвен да ги поведе против неверниците. До крајот на неговото владеење борбата со муслиманите и преземањето на Азија биле негова главна грижа. 1139 г. презел воен поход на Нова Кесарија; 1142 г., пред смртта, намерувал да ја поврати Сирија. Манојло Комнин во почетокот ја продолжил политиката на татко му. 1146 г. допрел до ѕидините на Иконија. Но нападот на Норманите и втората крстоносна војна го присилиле на друга страна да го заврти своето внимание (1147 г.). Дури многу подоцна можел да се сврти Неколку години подоцна штитениповторно кон Истокот. Но иако, како и некот на Манојло се качува на престолот на говиот татко, мечтаел да им ја наметне Св. Стефан. Бела III (1173-1196 г.) бил, како својата врховна власт на ерменските и лаи Стефан Немања во Србија, византиски тинските држави, кон Турците неговата вазал за сето време на животот на царот. политика била непостојана и лабава. До волен бил, околу средината на XII век, Алексиј Комнин исто така се кори- еден малку посилен напор да се сруши стел и со првата крстоносна војна. Кога иконскиот султанат и да ја поврати цела Латините ја заземале Никеја (1097 г.), тој Азија до Тавриските Планини. бил во можност да поврати значителен Манојло, занесен со славољубивидел од анадолското приморје, Смирна, те соништа на својата западна политика, Ефес, итн. И иако царот прилично бргу не го направил тој напор. Тој слепо им се скарал со крстоносците, тој сепак ве- поверувал на знаците на покорност со што се користел со незгодите кои тие им кои обилно го засипувал вештиот султан ги доведувале на неверниците. Така по иконски Килиџ-Арслан II (1156-1192 г.) и смртта на Килиџ-Арслан I иконскиот султанат бил мошне ослабен.

Сево ова претставувало голем успех, кој на несреќа, бил краткотраен. 1116 г. царот презел решителен напад и со победа кај Филомил ги натерал Азија, повеќе од Балканскиот Полу- Турците на мир. Кога умрел првиот остров, го привлекувала вниманието на Комнин, на царството му припаѓале во Комнините. Со постојаните успеси на Анадолија Трапезунт и сиот црноморски Турците Селџуци, Грците постепено биле брег, целото приморје до блиску до протерани од скоро целиот Исток. Еден Антиохија, севкупната област која се наотурски емисар, Сулејман, владеел во Ки- ѓа западно од линијата која би одела зика и во Никеја, и Алексиј Комнин, под преку Синопа, Гангра, Анкира, Аморија и товарот на другите грижи, бил принуден Филомил. Во Азија како и на Балканскиот да му ги признае неговите освојувања Полуостров Алексиј славно ја обновил ви(1082 г.). Антиохија паѓа 1085 г. во рацете зантиската моќ. Јован Комнин уште повеќе се занина неверниците. мавал за азиските работи. Тој тежнеел кон Истокот со двојна цел: да ја врати границата до Антиохија и до Еуфрат и да им наметне своја врховна власт на ерменските владетели во Килинија и латинските држави кои биле создадени за времето на крстоносната војна. Веднаш на почетокот на своите владеење (1119-1120 г.) тој ја презел целата покраина која се наоѓа помеѓу долината на Меандра и Аталија, заземајќи така муслимански поседи кои како клин се вовлекле во византиската Анадолија разделувајќи го нејзиниот северен дел од јужниот. Од 1130 г. тој своите напори ги концентрирал на Пафлагонија и византиската војска стигнала до брего Во Смирна емирот Цах (1089-1090 вите на Халис. Гангра и Кастамуни биг.) изградил флота и го загрозил Цариград. ле повратени до Турците (1134 г.), и

Источна политика

неразумно му дозволил да утврди, по ред да ги сруши своите соперници и да створи еднородна и моќна држава наместо мали кнежевства со чии соперништва царството лесно се користело. Наместо да нападне, Манојло полни единаесет години (1164-1175 г.) се ограничил на чисто од-


Feqton бранбена политика, утврдувајќи ја сво- тивник. Норманот морал да потпише 1108 јата граница: а кога најпосле ја увидел г. прилично понижувачки договор кој го опасноста и прешол во напад, било пре- ставил под царска врховна власт. Тоа бил многу доцна. Царската војска претрпела убав успех за Византија. кај Мириокефал (1176 г.) стравотен пораз. Но, следните години, норманското Несомнено, успешните војни во кралство на Двете Сицилии постојано Витинија и во долината на Меандра (1177 напредувало. Рожер II веќе му задавал г.) ги надоместиле донекаде последиците од овој пораз. Муслиманите, сепак, кон крајот на владеењето на Манојло, биле исто така моќни како и на почетокот. Иконскиот султанат станал опасна држава, а од 1174 г. Саладин владеел со Сирија.

Izbor

15 уживале, им признал на Пизанците слични повластици (1111 г.). Јован Комнин одбил да го обнови договорот со Млеќаните; и иако, по четиригодишна војна (11221126 г.), царот бил присилен да попушти, сепак, како и неговиот татко, се трудел да го осуети влијанието на Млеќаните склопувајќи договори со Пиза (1136 г.) и Џенова (1143 г.).

Западна политика. Нормани и Млеќани За време на Комнините потесните односи помеѓу Византија и Западот му задавале нови грижи на царството и предизвикувале кај оние кои со него владееле големи освојувачки планови. Оската на византиската политика била толку поместена на голема штета и опасност по монархијата. Во моментот кога Алексиј Комнин се качил на престолот, Норманите на Роберт Гвискар се истоварувале во Епир (1081 г.). Против нив царот, со својата спретност, умеел да ги здобие Млеќаните, скапо плаќајќи го, всушност, тој сојуз. Но и покрај тоа царската војска било победена во околината на Драч (1081 г.), кого Гвискар наскоро го освојува. Во текот на следната година Бохемунд успешно напредувал кон Епир, Македонија, сè до Тесалија. Пред Лариса, сепак, се задржал шест месеци, и малку по малку, благодарејќи ѝ на царската упорност, воената среќа преоѓа на страната на Византијците. Норманската војска, десеткувана со болести, ослабена од грчките напади, а уште повеќе растроена со царската дипломатија, била присилена да се повлече. На море, Млеќаните ја уништиле норманската флота (1085 г.). Со смртта на Гвискар (1085 г.) војната се завршила

грижи на Јован Комнин, кој против него барал помош од Германија (1137 г.). Десет години подоцна дошло до раскин. 1147 г. норманската флота се појавила во Архипелагот, ги опустошила Евбеја и Атика, ги ограбила Коринт и Тива и ги преместила во Палермо работниците кои работеле во свиларите на овие два големи индустриски градови. Манојло Комнин, зафатен на друга страна, во прв момент ништо не мо-жел против овие упаѓања. Но наскоро, благодарејќи му на сојузот со Млеќаните, тој го повратил Крф 1149 г. и ја пренел војната во Италија, каде ја освоил Анкона (1151 г.). Сепак, и покрај смртта на Рожер III (1154 г.), и покрај големиот сојуз кои византиската дипломатија успеала на момент да го образува против сицилијанскиот крал, ни на копно, ни на море, Грците немале успеси. Манојло морал да потпише 1158 г. со Вилхелм I несигурен мир по кој од-

носите помеѓу двете држави останале многу затегнати. До ова дошло поради тоа што Западот не сакал Италија да биде потчинета под грчко влијание и што тоа особено ги обеспокојувало Млеќаните, старите сојузници на царството. Против Норманите Млеќаните доброволно му помагале на царството и, во корист на Византијците. Норманската во замена за својата помош, добиле од Алексиј Комнин широки повластици за опасност била отстранета. Наскоро таа повторно се појавила. својата трговија на целиот Исток (1082 г.). 1105 г. Бохемунд, кој завладеал со антио- Но, и покрај добрите политички односи, хискиот престол, предизвикал на целиот алчноста на млеќанските трговци ги заЗапад крстоносна војна против Грците и грижувала Грците. Уште Алексиј, за да ги намали 1107 г. се истоварил во Валона. Вештиот Алексиј и овој пат го победил својот про- исклучивото право на трговците кое го

Манојло исто така на почетокот против Норманите побарал сојуз со Млеќаните и го платил со широки отстапки (1148 г.). Но помеѓу двете држави неслогата сè повеќе раснела. Надменоста и алчноста на Млеќаните ги раздразнувале Грците; републиката, од своја страна била загрижена поради Манојловите правци во Италија; кога царот ја заземал Анкона

и ја освоил Далмација, таа сфаќа дека нејзината превласт на Јадранското Море е загрозена. Оттогаш раскинот бил неизбежен. Манојло го предизвикал апсејќи ги сите Млеќани кои биле населени во царството (1171 г.); републиката одговорила со испраќање на својата флота да го заземе Хиос и да го опустоши Архипелагот и со склучување сојуз со сицилијанскиот крал. Манојло попуштил (1175 г.); тој им ги вратил на Млеќаните нивните повластици. Но, исто како и со Норманите, односите останале затегнати и мачни, и денот, кога царството свирепо ќе го почувствува непријателството на Норманите и Млеќаните, бил сè поблиску.

Крај на шестиот дел. Во следниот број продолжува од Глава VI Грчкото царство и крстоносците


16

Кој го ограби кралското злато на Југославија

Малку Германците, повеќе комунистите Приказните за баснословното богатство на семејството Караѓорѓевиќ повторно оживеаја со откривањето на неколку запечатени вреќи во Трезорот на Народната банка на Србија. Слободан Маричиќ, некогашен личен секретар на принцот Томислав, тврди дека од нивниот подвижен имот денес малку останало. Потомците на оние кои грабале и денес уживаат во плодовите на “работата” на снаодливите предци

Од почетокот на осумдесеттите години, објавено е овие денови во весниците, во Трезорот на Народната банка на Србија се чуваат единаесет запечатени вреќи! Сите се залиени со оловни пломби и нивната содржина, освен за една во која е, наводно, некаква документација, за сега е непозната. Во јавноста веднаш почнаа да се шират гласови дека во нив е богатството кое му припаѓало на семејството Караѓорѓевиќ. Дали Караѓорѓевиќи навистина биле богати и дали е можно во оставите на државниот трезор да се наоѓа нивен имот за кој никој, па ни нивните потомци не знаеле? Слободан Маричиќ, човекот кој е упатен во многу тајни на српската династија, не верува во таква можност.

- Иако - истакнува овој некогаш личен секретар на принцот Томислав Караѓорѓевиќ - досегашните проценки на имотот на Караѓорѓевиќи беа најразлични, главно политички обоени, нестручни, па неговата вредност, веројатно, никогаш нема да ја дознаеме. Кралот Петар Први Караѓорѓевиќ, според зборовите на Маричиќ, бил вистински народен крал. Сè што во животот стекнал, вложувал во задужбини, особено во онаа на Опленац, каде соѕидал и црква. За подоцнежното богатство на семејството Караѓорѓевиќ не се знаело многу. Народот главно ја прифаќал приказната која ја ширеле комунистите: дека кралот, а потоа Намесништвото, ја ограбиле државната каса, Борските рудници и златнит�� резерви. - Малку е познато дека женидбата на

Nadvor od zakonot кралот Александар Први 1922 година со принцезата Марија, ќерка на романскиот крал Фердинанд Хоенцолем, најбогатата

Izbor

- За време на неговиот престој во Белиот двор бројот на драгоценостите и уметничките дела бил зголемен - вели Слободан Маричиќ. - По повлекувањето од Белград, Германците со себе ги понеле најскапоцените уметнички предмети. Поголемиот дел од драгоценостите сепак останал во Дворот во кој, веднаш по ослободувањето на Белград, се вселил Тито. Тој тука живеел една година. Тито потоа се сели во Ужичка улица, а Белиот двор го претворил во официјална резиденција. Маричиќ потсетува дека во дворскиот, таканаречен, “златен салон” имало два европска девојка за мажење во тоа вре- ковчега од 15-тиот век, дела на познатиот ме, претставувала голем пресврт во фи- мајстор Фрескобалди, свадбен дар на нансиската состојба на Караѓорѓевиќи. италијанскиот крал Виктор Емануел ТреДури тогаш било можно Опленац да ти за кралот Александар и кралицата Марија Караѓорѓевиќ. Тука се и дузини најскапи вазни од Севр, барокни огледала и гарнитури на Луј, слики на Рембрант, Пусен, Константин Данило, Корнели, Веки, Ван Гог и уште педесетина други помалку познати светски мајстори. - Во проценката на имотот на Караѓорѓевиќи би требало да се вклучат и приходите на Акционерското друштво Борски рудници. Помал број акции бил во сопственост на кралот Александар, а поголемиот на странски компании, првенствено француски. И покрај грижливо отстранетите правни траги за сопственоста, приближните проценки говорат дека вкупниот имот на Караѓорѓевиќи непосредно пред војната вредел помеѓу 300 и 350 милиони израсне во “српски Версај”, а Белиот двор американски долари! Некои луѓе блиски да го добие нивото и шармот на европ- на семејството Караѓорѓевиќ, знаејќи деските кралски резиденции. Само дел од ка кралот има значителни вложувања во акциите на разни познати компании ширум Европа, тврдат дури дека нивниот имот изнесувал фантастични две и пол милијарди долари?! Овде треба да се има предвид дека вредноста на доларот пред војната, а особено за време на војната, растела, и дека милион долари од триесеттите години се многу позначајна сума одошто денешната. Кралот Александар поседувал и реликвии со непроценлива вредност. Раката на свенедвижниот имот на кралот Александар ти Јован Крстител, честица од Чесниот Први на денот на неговото убиство во крст и чудотворната икона на БогороМарсеј 1934 година - зградите, шумите, дица Филеримоса - дар на руската кнегиеден дел од акциите и готовината затече- ња Марија Федоровна, се чувале во дворна во дворскиот сеф - е проценет на ската црква свети Андрија Провикан на 95.448.605 југословенски динари. Во она Дедиње. Во ноќта меѓу 14 и 15 април 1941 време тоа изнесувало околу 30 милиони година, кралот Петар Втори ги оставил во американски долари. манастирот свети Василие на Острог. Фантастични две и пол милијарди долари?! Меѓутоа, најголем дел од вкупната вредност на имотот на Караѓорѓевиќи се состоел од уметнички предмети, мебел, автомобили и други драгоцености со кои биле опремени резиденциите на кралското семејство во Белград, Словенија, Хрватска, во Црна Гора. Меѓу нив и дела на Тицијан, Рубенс и Греко, чија поединечна вредност се мерела со милиони долари. Официјална проценка на подвижниот имот на Караѓорѓевиќи не постоела. По убиството на кралот Александар Први, што е познато, во Белиот двор се вселил кнезот Павле и тука живеел сѐ до почетокот на војната и доаѓањето на Германците.

Геринг ја однел “Тајната вечера” И кралскиот комплекс на Опленац со две вили, неколку згради за приеми и црквата свети Ѓорѓи со криптата - семејна гробница на Караѓорѓевиќи, биле вистинска ризница на уметничко богатство. - Голем грабеж на имотот на Караѓорѓевиќи, започнат на почетокот на Втората светска војна, продолжен е и по 1945 година. истакнува Маричиќ. - Покрај скапоцените пехари, путири и кандила, Германците во црквата свети Ѓорѓи на Опленац нашле повеќе златни и сребрени крстови. Еден чешки од чисто злато бил тежок неколку десетина килограми. Ви криптата на црквата се наоѓале и стотина златни и сребрени венци кои на погребот на кралот Александар ги донеле крунисаните глави и државници. Венецот на јапонскиот цар


Nadvor od zakonot Хирохито бил од сребро и злато со цве- одвезле од Опленац во Германија 17 тови од драги камења, додека Геринг во сандаци од 50 килограми со златни и име на Германија положил венец со ли- сребрени садови, есцајг, одликувања и стови од чисто сребро, тежок повеќе од сабјата на кралот Александар. Огромен дваесетина килограми. дел од ова богатство подоцна им е вратен Маричиќ ги споменува и сребрените са- на властите на новата држава, додека недови, личниот накит, стилскиот мебел, кои предмети завршиле во Ватикан. скапоцените арапски теписи, уметнич- - Во првите денови на војната за тоа не ките слики, скулптури, дрворези, бакро- се говорело, окупаторот само од Србирези, не само на Опленац, туку и во ја разграбал преку единаесет тони, а во Стариот и Белиот двор во Белград и во текот на војната, од подрачјето на Кралството Југославија, уште 6 тони злато и педесетина тони сребро до приватните сопственици на банките, имотите на Евреите и производството од Бор, Трепча и останатите рудници. Не се споменувало ни дека, набргу по војната, Италијанците на Југославија ѝ вратиле девет тони злато, а Германците и Американците повеќе од тон! Титовиот режим направил проблем околу тоа што кралската влада, Генералштабот и членовите на кралското семејство, преку сто од нив, направиле резиденциите надвор од Србија. Најго- со 240 килограми злато од дворската калем дел од личните предмети на Караѓор- са, а не кој го примил и што е сторено со ѓевиќи, завршил во рацете на домашни тоните злато кои му припаѓале на српскиколекционери кои дури јавно ги нудат от народ. на некои аукции. И ден денес само се нагаѓа по кои тајни канали тоа огромно Живееле од апанажа богатство е изнесувано од земјата и каде сè завршило. Се споменува и дека меѓу “љубителите” на уметнички дела од сопственоста на Караѓорѓевиќи се нашол и германскиот фелдмаршал Херман Геринг, Хитлеровата десна рака и еден од најголемите колекционери во текот на Втората светска војна. Нему, предводејќи ја германската делегација на погребот на југословенскиот крал на Опленац, му запнал за око релјефот од седеф и бисер “Тајна вечера”, кој кра-

Izbor

Слободан Маричиќ потсетува дека никаде во официјалните документи по војната, а ни денес, нема егзактни податоци за тоа ни колку од државното злато на Кралството Југославија е ограбено, кој колку зел, кој колку и кога вратил и што е сторено со вратеното злато. Имотот на Караѓорѓевиќи не смеел ни да се спомне. - Познато е дека на основа на одлуката на Черчил и неговата влада, југословенската побегната влада морала да предаде 245 килограми злато на англиската државна банка. Оваа го задржала златото во полуги и пресметаната противвредност во фунти, околу четири милиони долари, лот Александар Први Караѓорѓевиќ го до- депонирала во истата банка. По налог на бил од ерусалимскиот патријарх. Тој ре- англиската влада, од наведениот износ лјеф по војната, за среќа, е најден во збир- исплатувана е во фунти месечна плата на ката на Геринг и вратен е на Опленац. сите министри во побегнатата влада и адПознат е и случајот со сликата на Ван Гог министративниот персонал сè до крајот која им припаѓала на Караѓорѓевиќи а со на војната, односно до формирањето на која сопругата на Кардељ - Пепца го раз- владата Тито - Шубашиќ. После тоа на сиубавила својот стан. И покрај големите те членови на владата им е исплатувана јавни коментари, таа слика и натаму е во месечна апанажа. Кралот Петар Втори, сопственост на семејството Кардељ. кралицата Марија и принцовите Томислав Кражбите со благослов на Тито се продол- и Андреја немале посебна каса или прижени и по војната. Комунистите при тоа мања. Живееле од месечна апанажа во ширеле приказна дека, напуштајќи ја висина на платата на претседателот на земјата под германската наезда, Караѓор- владата. Тоа функционирало сè до посетаѓевиќи со себе, за Лондон, го однеле и це- та на Тито на Англија 1952 година. лиот имот. Германските окупатори, пак, за Тогаш престануваат контактите на претсите грабнати работи воделе евиденција. ставниците на бившата југословенска и анСпоред истата, припадниците на специ- глиската влада. Кралот Петар Втори, а ни јалната СС единица, на 3 мај 1941 година, кралицата Марија, истакнува Маричиќ, од

17 “славното злато” не задржале ни грам. Да било поинаку, кралицата Марија, сосема сигурно, не би живеела со малолетните синови, а и потоа до својата смрт, во приземна куќа надвор од Лондон, туку во центарот каде биле резиденциите на имотните и аристократијата. - Сакам да наспоменам и дека југословенската страна го оспорувала секој обид на кралското семејство да покрене било каква постапка кај странските банки во кои кралот Александар Први имал било каков имот, акции или готови пари. На секој поднесок на адвокатите на кралското семејство, државата Југославија ставала барање да се вклучи во расправата за нас��едниците, бидејќи, наводно, се работело за државен имот. Потоа по таинствени канали би исчезнувале сите документи и траги за сопственоста на Караѓорѓевиќи. Дека младиот крал Петар Втори, првообвинетиот за грабеж на златото, не се окористил, речито потврдува и неговиот тестамент направен на 23 јуни 1970 година, во кој на синот Александар му остава 5.000 американски долари!

Кралот Петар Втори, неговите браќа Томислав и Андреја и сите нивни наследници, Слободан Маричиќ ги нарекува “витези без земја”. - Принцот Александар дојде во Србија без пари - вели. - И сега е потполн аутсајдер, а во години е кога ништо не се започнува. Годишните трошоци на неговиот престој во Белиот двор се два милиони евра во ставка на државниот буџет. Единствена светла точка е Фондацијата на принцезата Катарина Караѓорѓевиќ која е способна да собере материјална помош. Ме чуди само некој кој за кума ја има англиската кралица, најмоќната жена на светот, да не умее тоа да го искористи. Жељко Митровиќ е крал Според мислењето на Слободан Маричиќ, Караѓорѓевиќи денес немаат одлики на кралско семејство. А еве зошто: - Не играат голф, бидејќи само една опрема за овој аристократски спорт изнесува 5.000 евра. Нема кој да плати коњи и коњушница, па нема јавање ниту одење на лов. Немаат јахта на неа да примаат пријатели, авион. А сето наброено, да извините, секоја принцовска “шуша” некаде надвор го има. Во Србија, колку што гледам, Жељко Митровиќ е крал! Би морале да имаат и добар кралски автомобил, ливреисан возач, целото семејство во недела ритуално да оди во црква...


18 Златото ги убило офицерите

Според првата верзија на приказната за “кралското злато”, владата на Симовиќ, а не кралот Петар Втори, понела во Лондон девет сандаци злато. Наводно, поради невреме, еден сандак во авионот паднал и убил двајца офицери. Меѓутоа, во книгата “Така се распадна Југославија”, која во изгнанство ја напишал новинарот Данило Грегориќ, сведок на најважните настани на југословенскиот двор, пишува дека владата отишла “два дена по кралот со непозната количина злато во дрвени сандаци од по шест килограми”. - И најпосле, во книгата на д-р Бранко Петрановиќ “Југословенската влада во изгнанство” дознаваме дека кралската влада во текот на војната располагала и со пари во повеќе држави и дури ги собирала и приходите од најмалку четириесетина трговски бродови во текот на војната - вели Маричиќ. Извор: “Илустрована политика”, Белград, автор: Снежана Милошевиќ

Отказ на големиот должник Многу од киосците на најголемиот дистрибутер на весници во Србија “Футура плус” се полупразни, без повеќето дневни и периодични весници. Некои се и затворени. Последица е тоа на одлуката на највлијателните српски новински издавачи, членови на Асоцијацијата на медиуми, од исклучиво деловни причини да ја укинат испораката на дневните и периодичните изданија кон “Футура плус”, која на издавачите им должи 300 милиони динари.

“Футура Плус“ некогаш

МИЛИОНСКИ ДОЛГОВИ: Футура плус на крајот на 2006 година ја купи контроверзниот српски бизнисмен Станко Суботиќ Цане и така стана најголемиот дистрибутер за весници во Србија. Компанијата Футура плус наведува дека во неа основачите инвестирале повеќе од 35 милиони евра и таа сега има “најголема и најуспешна дистрибутивна мрежа во земјата, со 1.100 малопродажни објекти во сите краеви на Србија.”

Nadvor od zakonot Членките на Асоцијацијата на медиуми компаниите Новости, Рингер Србија, Колор прес, Политика новини и магазини, Прес паблишинг груп, Адриа Медиа, Дневник, Војводина инфо, НИН и Економист соопштија дека не успеваат да ги наплатат побарувањата ни мениците бидејќи Футура плус, како тврдат, на 15 септември била во блокада за 563.889.412 динари. На киосците на Футура плус граѓаните сега можат да ги купат само изданијата на Курир, Глас јавности, листовите Данас, Борба и Правда. Претседателот на Управниот одбор на Асоцијацијата на медиуми и главен и одговорен уредник на Блиц Веселин Симоновиќ вели: “Футура е голем должник на сите и проценка на раководствата на сите издавачи е дека тие едноставно не се во можност да ни го сервисираат тој долг и ние сме принудени, за да не дојдеме во ситуација да ја загрозиме сопствената ликвидност да постапиме на тој начин”. Асоцијацијата соопшти дека Футура плус порано им ги кастрела тиражите на издавачите кои се обидувале со меници да си ги наплатат огромните побарувања. Така во јуни 2009 Вечерње новости покренале тужба против Футура плус поради долготрајно неплаќање на долговите. Суботиќ на таа тужба одговорил со смалување на дистрибуцијата на Вечерње новости од 54.000 на 2.240 примероци дневно. ПОДДРШКА НА ПЕЧАТЕНИТЕ МЕДИУМИ: Министерството за култура остро го осуди непрофесионалното однесување на Футура плус и предупреди дека директно е загрозено “правото на граѓаните на информирање”. Министерството потсети дека со штотуку усвоениот Закон за измени и дополненија на Законот за јавното информирање, за кој последните недели во Србија се кршеа копја, попрецизно се дефинирани правата и обврските ја дистрибутерите на јавните гласила, со цел обезбедување на слобода на информирањето и заштита на јавните гласила од произволното и економски неоправданото однесување на дистрибутерите. Исто така Независното здружение на новинари на Србија (НУНС) им ја даде својата поддршка на печатените медиуми кои се борат да си го наплатат долгот. Футура плус повикот на Асоцијацијата на медиуми на бојкот го оцени како очигледен обид да биде “задушен единствениот национален дистрибутер на пазарот кој може квалитетно да ги опслужи издавачите и да им пружи услуга на граѓаните во целата земја”. На основа на соопштението на Асоцијацијата на медиуми со кое се повикува на гаснење на Футура плус, остана нејасно од кој центар целата акција е планирана и кому тоа не му одговара постоење на успешна компанија која се обидува да воведе ред на пазарот и која на издавачите им дава најдобри услови на работење, наведено е во соопштението. СУБОТИЌ, ДЕРИПАСКО И ЃУКАНОВИЌ: Футура плус е само едно во низата на претпријатија кои Станко Суботиќ ги поседува во Србија, како и во Црна Гора. Во Србија по него е распишана Интерполова потерница. Суботиќ во април е уапсен во Москва. Неколку дена подоцна српските правосудни органи побараа негово испо-

Izbor

Станко Суботиќ

рачување, но руското правосудство на 26 јуни го пушти од притвор. Наводно, Суботиќ е ослободен благодарение на неговите врски со рускиот олигарх Олег Дериспаско. Од тогаш српските правосудни органи тврдат дека не можат да му влезат во трагата. Медиумите во Србија и Хрватска Суботиќ го доведуваат во врска и со минатогодишните убиства на сопственикот и уредникот на загрепскиот магазин Национал Иво Пуканиќ и неговиот финансиски советник Нико Франиќ. Имено, од написите на Пуканиќ во Национал 2001 година, јавноста на Балканот за прв пат дозна за Суботиќ кој тогаш заедно со премиерите на Црна Гора и Србија е означен како водач на тутунската мафија во регионот. Во Италија името на Суботиќ е на списокот од 15 лица од таа земја како и од Црна Гора и Србија кои обвинителите во Бари ги сомничат за мафијашко здружување поради шверц на цигари во Италија и перење пари. Обвинителството го товари Суботиќ дека осигурил специјални авиони со кои од Црна Гора се префрлани парите заработени на шверцот со цигари и дека преку своето претпријатие Dulwich ги перел парите на тутунскиот картел. Се наведува дека помеѓу 1997 и 2000 година дури 178 пати полетале од Тиват и Подгорица до кипарскиот аеродром Пафос, и дека на тој начин пренеле повеќе од 1,2 милијарди германски марки, 726.061 долар, 136.440 швајцарски франци и 64.950 австриски шилинзи. Убиениот претседател на Управата на NCL Media Grupa Иво Пуканиќ сведочел на 18 јуни 2002 во Трст пред италијанското обвинителство. Неговото сведочење било, и според изјавата на обвинителот Шелзи клучен исказ во покренувањето на истрага против “црногорската врска”. Заедно со Суботиќ како осомничени се споменуваат и Бранко Вујошевиќ, Веселин Баровиќ, Мирослав Иванишевиќ, Андрија Драшковиќ, Душанка Пешиќ Јекниќ... Следното рочиште на судењето би требало да биде одржано во ноември. Италијанскиот суд надлежен за тој предмет одлучи дека на Мило Ѓукановиќ не може да му биде судено поради дипломатскиот имунитет. ОБВИНЕНИЈА НА РАТКО КНЕЖЕВИЌ: Многу нешта за Станко Суботиќ се слушаа летоска во серијата интервјуа кои на подгоричките и белградските медиуми им ги даде бившиот трговски претседател на


Nadvor od zakonot Црна Гора во Вашингтон, кумот на Ѓукано- Скандал со педофилија во виќ - Ратко Кнежевиќ. хрватската дипломатија Кнежевиќ ги обвини Ѓукановиќ и Суботиќ како главни протагонисти на тутунскиот шверц на Балканот, но и како поединци Почесниот хрватски конзул во Швајцарија одговори за повеќе до десет ликвидации Валдо Бернаскони е обвинет за сексуален меѓу останатите и на функционери на напад на дванаесетгодишно девојче, извецрногорската полиција, Пуканиќ и уредни- стува Хрватската телевизија. Наводните кот на дневникот Дан Душко Јовановиќ. сексуални насилства се откриени од Специјалниот обвинител за борба против дневникот на девојчето кое извршило самоорганизираниот криминал во Србија убиство. Миљко Радисављевиќ изјави дека се проЛугано, Швајцарија веруваат наводите на Кнежевиќ дека Станко Суботиќ е вмешан во атентатот на премиерот Ѓинѓиќ, како и во убиството на Пуканиќ и Франиќ. Републичкиот обвинител Слободан Радовановиќ, исто така рече дека Ратко Кнежевиќ секако го заслужува Хрватската телевизија објави дека хрватвниманието на српското обвинителство. Според Кнежевиќ, Станко Суботиќ е “биз- скиот почесен конзул во Швајцарија Валнис модел” смислен во мозокот на Јовица до Бернаскони е обвинет за кршење на Станишиќ, а унапреден и доведен скоро принципите на медицинската професија, до совршенство во партнерството со односно, погрешна примена на медицинМило Ѓукановиќ. Своето пријателство и ската професија и сексуален напад на партнерство со Суботиќ Ѓукановиќ ни сега дванаесетгодишна пациентка. не го одрекува а Маровиќ во свој стил Министерство за надворешни работи и нагласува дека пријателот на неговите европски интеграции на Хрватска во мопријател е и негов пријател. Познатата ментов го чека исходот од истрагата и судвила на Цане на Свети Стефан стана слав- ската постапка. на уште од времето на аферата С.Ч., а неј- Ако се покаже дека наводите се вистинити, зините луди журки ги прераскажуваше Министерството ќе ги преземе сите мерки, вклучувајќи и отстранување на обврпејачката Алка Вуица. Овие денови со особено внимание се оче- ските на почесен конзул, нагласува ХРТ. кува расплетот на судбината на Сретен Јо- Бернаскони го извести Министерството и циќ, кој е осомничен како организатор на хрватската амбасада во Швајцарија дека убиството на Иво Пуканиќ. Ако овој важен обвинителството на италијанската прочовек на подземјето од Белград биде ис- винција Комо, започнало истрага против порачан во Хрватска, и ако проговори за него и неговите соработници и дека исона што го знае за валканите врски во трагата се однесува само на наводите политиката и криминалот упатените наја- за “проневера во однос на третманот и вуваат незапаметени потреси на Балканот. протоколите за нарушувања во исхраната и научна потврда за ефикасноста на овој АДВОКАТИ, ВИНО И ОБЛЕКА: Богатството протокол”. на Суботиќ се проценува на околу 650 Комо милиони долари, а поседува повеќе компании кои се наоѓаат во земјите - членки на Европската унија, како и во Србија, Црна Гора и Русија. Во Србија работи и со германската медиумска групација WAZ. Извор на Блиц од Копенхаген рече дека Суботиќ е сопственик на адвокатската фирма EMI. Фирмата EMI на Суботиќ исто така поседува капитал во една од најмодерните фабрики во Србија за производство на сувомесни производи Famis, “Бидете сигурни дека никој нема да биде која е основана 2002 година. Друга фирма поштеден па дури ни г-дин Валдо, кој ја на Цане D-Trade која, меѓу останатото, се извршува работата на почесен конзул занимава со дистрибуција на вина од веќе 18 години”, рече портпаролот на Мивинарската визба Луј Макс, за која се ве- нистерството за надворешни работи Марува дека е една од двете фирми кои ги рио Драгун. поседува во Франција. Исто така, според наводите на медиумите, Суботиќ во Русија и Грција има фирми кои се занимаваат со дистрибуција на безалкохолни пијалаци, енергетски напивки и спортска опрема. Една од неговите фирми, според информациите на Блиц, била и Футура плус GMBH во Берн, Швајцарија, која се занимава со дејности на осигурување. Во ме- За наводното сексуално насилство се додиумите се појавија информации дека е знало од дневникот на пациентката која сопственик на голем број недвижности во извршила самоубиство. центарот на Белград, како на една позна- Покрај Бернаскони обвинети се уште та фабрика за облека. четири доктори. Дека тоа е сериозно обвинување, сведочи и одлуката на итаИзвор: “Монитор”, Подгорица, лијанските власти во Фиренца, кои на автор: Милан Бошковиќ Бернаскони му ја укинаа дозволата за работа.

19

Технолошки напредок или гласина?

Наскоро доаѓа лаптоп кој безжично ќе полни батерии? Dell наскоро треба да го претстави лаптопот со многу високи перформанси наречен Latitude Z, Forbes јавува дека би можел да има безжично полнење на батериите

Dell смета дека деловниот пазар е спремен за еден лаптоп со многу високи перформанси и еднакво висока цена. Најавуваниот Latitude Z е дизајниран со деловните корисници на ум, иако не се работи за компактен компјутер. Имено, најавено е дека ќе има екран со дијагонала од 16 инчи, што е повеќе од деловните лаптопи кои се вртат од 14 до 15,4 инчи. Forbes во извештајот за претстојниот лаптоп наведува и дека ќе има безжично полнење на батериите. Тоа би бил прв пат некој голем уред да ја поседуваа таа технологија. Нешто слично видено е на mainstream уредите на Touchstone за Palm Pre, магнетен док за полнење. Touchstone само треба да се доведе во допир со Palm и започнува полнењето. Не е познато дали Dell ќе користи таква или некоја уште понапредна технологија на лаптопот Latitude Z. Не е позната ни точната цена на лаптопот, се знае само дека е најавено дека ќе чини значително повеќе од 1.100 долари. Извор. “Т-портал.хр”, автор: Г.М.

Omnia millionare pack II

Претставен е мобилниот пакет за милионери

Марио Драгун

Izbor

Извор: “РТС”

Еднакво како што тоа го направи со првата верзија на мобилни со ознака Omnia, јужнокорејскиот Samsung ја претстави Omnia II во мобилен пакет за милионери

Иако носи назив “пакет за милионери”, за Omnia Millionare Pack II потребно е да се издвојат “само” 649 евра, што е само малку над оригиналните цените на самиот


20 Nauka i novi tehnologii уред. Ако се решите за набавка, во овој па- страна на приказот. Philips 21:9 во поткет ќе добиете мобилен Omnia II, кожна полност ги анулира тие проблеми. Црни футрола, ваучер за списанието Millionare линии на Philips можат да се појават на и купон за наградна игра. лево и десно од сликата при гледање на Што се однесува до самиот уред, Omnia телевизиска програма, но тоа е само сеII ја красат 3G конекција, 3,7 инчен екран кундарната намена на овој телевизор. чувствителен на допир, Windows Mobile, Него ќе го купуваат првенствено филмофикамера со пет мегапиксели, поддршка за лите. сета сила на мултимедиуми и останатите Philips Cinema 21:9 ќе може да се купи во додатоци својствени на овој вид уреди. хрватските продавници по цена од 32.000 Овој милионерски пакет наречен Omnia куни или 4.250 евра. Millionare Pack II достапен е само во ХоИзвор. “Т-портал.хр”, ландија. Извор. “Т-портал.хр”, автор: Б.Р.

Philips го претстави телевизорот за филмофили

автор: Горан Маравиќ

Izbor

лиран Windows XP; што позитивно ќе влијае на неговите перформанси, но и на цената која би требало да почне од 400 американски долари. За крај останаа два полнокрвни, но евтини лаптопи - моделите ProBook 5310m и Pavilion dm3. Моделот 5310m се фали со податокот дека е најтенкиот лаптоп и понудата му почнува со Intel Celeron процесори и цена од 699 долари. Pavilion е малку поевтин со цена од 549 долари благодарение на AMD базата, но можно е да се порача и со Интелов процесор, со што цената му се качува на 649 долари.

Компјутерски новитети од работилницата на HP

Philips направи хрватска премиера на својот најнов LCD телевизор со екран со размери 2,35:1 или 21:9. Станува збор за формат на слика во која се дистрибуираат кино-хитовите

HP MS200 e nettop компјутер, т.е. компјутер кој доаѓа спакуван во исто куќиште како и мониторот и нуди просечни перформанси за солидна цена од 599 долари. Интересно е дека овој компјутер се нуди со Windows 7. HP претстави четири нови преносни компјутери, десктоп компјутер како и пар куќни сервери

HP со лаптопот Envy ја продолжи традицијата на истоимениот Voodoo компјутер, но овој примерок изгледа како да би моФилмовите наменети за кино - дистрибу- жел да им конкурира на лаптопите на ција кои можат да се пофалат со поголем Apple. Куќиштето му е изработено од буџет масовно се снимаат во ткн. cinema комбинација на магнезиум и алуминиум формат. Станува збор за размер на слика и изработено е во едно парче. Envy е која нуди поголема ширина на кадарот од базиран на Интелови процесори и нуди 16:9 на која сме навикнати кај плазма и засебно ATI 4330 графичка картичка во LCD телевизорите. Телевизорот на Philips комбинација со квалитетен 13 инчен прв е во светот сом таков размер на сли- екран. Посебно воодушевува неговата баката, што го прави идеален за уживање во терија која се фали со автономија од дури филмските хитови. Последните преставени компјутери се седум часа. Телевизорот го претстави Александар Лакуќните сервери EX490 и EX495 кои модавац од Philips, а за неговите предности жат да складираат до 7 терабајти и 17 теговореше познатиот хрватски режисер рабајти податоци. Оперативниот систем Далибор Матаниќ кој нагласи дека секој ги опслужува е Windows Home Server. кој режисер всушност сака да снима Нивната цена е 549 и 699 долари. Таквите филмови во формат 2,35:1, но не можат компјутери кај нас не доживеале некоја сите да си дозволат такво нешто. Во тој поголема популарност. формат масовно се снимаат филмовите Извор. “Т-портал.хр”, автор: Г.М продуцирани во Америка бидејќи тие филмови по правило имаат далеку поголеми буџети од европските. Меѓутоа, диДНК печатена плоча гиталната револуција во светот на филмот во скоро време ќе им го приближи тој на- HP Mini 311 е уште еден лаптоп од понудата На молекулот на наследство се исцртувачин на снимање и на поголемиот круг на н�� познатиот произведувач. Базиран е, ат соодветни вдлабувања како што тоа филмаши. како и повеќето такви компјутери, на сега се изведува на силициумовите плочки Интелов процесот Atom, додека графичката работа ја извршува графички чип Nvidia ION LE. Компјутерот доаѓа со инста-

Сите филмови кои се снимени во cinema формат во тој формат се издаваат и на DVD-а и Blu-ray медиуми, што при репродукцијата на стандарден телевизор 16:9 остава црни линии од горната и долната

Приказ на молекулите и засеците (помалата слика)


Nauka i novi tehnologii Ќе се запрашате, секако, а каде тоа го има; преку спојување на согласни базни паропомоќни, побрзи, поштедливи и поевтини ви. чипови? Зарем тоа не е вечниот сон на секој произведувач од микроелектронската индустрија? Научниците на ИБМ-овиот истражувачки центар и Калифорнискиот институт за технологија неодамна објавија дека е направен одлучувачки пробив кон таа цел. Со крупни чекори напредувале во обединувањето на литографската постапка за засекување и самосклопување со која ДНК системите во вид на оригами се нанесуваат на површината на денешните полуспроводни материјали. (Оригами е јапонска техника на склопување на дводимензионални и тродимензионални фигури од хартија). Така настануваат места за прицврстување Со други зборови, се исцртуваат соодвет- на малечки (нано) делчиња, со оддалечени вдлабнатини како што тоа сега се изве- ност од само шест нанометри. А тие делдува на силициумовите плочи. чиња личат на квадрат, триаголник или Изработката на полуспроводни делови со ѕвезда: на еден раб достигнуваат 100-200 години е соочена со огромен предизвик: нанометри, а дебелина колку и самата како да се врежуваат со постоечкиот двојна намотка на ДНК. начин (со ласерски зраци) обрасци по- Литографските шаблони направени се во тесни од 22 нанометри (нанометар е ми- ИБМ до користење на вообичаената полионити дел од милиметар) и да се пра- луспроводничка постапка, истата онаа ват транзистори, најважните состојки на со која се засекуваат вдлабнатините на микропроцесорот, од новата градба на постоечките чипови. Со електронски зрак јаглеродни нано-цевки или силициумски се врежуваат подесни подрачја за поврзунано-жици. вање и облици кои им одговараат. За сега Стручњаците на “Големото сино” го пре- цената е фактор на ограничување, единмостиле тој јаз поставувајќи соодветни ствено е оправдана примената во скапи и скели на молекулот на дезоксирибонукле- сложени изработки на чипови. инската киселина: милиони јаглеродни ДНК ги сочинува нашите гени и ги складира нано-цевки се редат и самоуредуваат во сите информации во нашите ќелии. Мобараните шари, што е еднакво на врежу- лекулот на наследството кој тајно ја завање на малечки жлебови со ширина 22 пишува (шифрира) и ја пренесува генетнанометри. ската информација е, всушност, структурниот план на протеините. Се состои од две нишки кои заедно ги држи слабите врски меѓу базните парови на нуклеотидите. Четирите нуклеотиди ги содржат базите аденин (А), гуанин (G), цитизин (C) и тимин (T). Еден атом на кислород недостасува во шеќерната содржина на нуклеотидите, оттука префиксот “дезокси”.

Izbor

Користа од оваа постапка се заснова на фактот дека ДНК прошарена со малечки цртички служи како своевидна, со голо око невидлива, печатена плоча, со сите неопходни делчиња на јаглеродни наноцевки, нано-жици и нано-честички далеку помали од денешните. Се отвора, значи, технолошката врата за обликување на употребливи направички кои можат да се стават во многу поголеми скаламерии. Постапката на подготвување на ДНК оригами, осмислена во Калифорнискиот институт за технологија, ги тера поединечните молекули да се самосклопуваат и самоуредуваат во растовор. Тоа е, всушност, меѓуделување (реакција) помеѓу долгиот струк на поединечен ДНК вирус и мешавина на кратки синтетички ниски на олигонуклеотиди. Производ се некој вид на кратки отсечки слични на стапчиња кои делотворно го свиткуваат ДНК вирусот во пожелните дводимензионални облици

21

Ни треба утопија Меѓународната театарска конференција “Драмскиот и постдрамскиот театар, десет години потоа”, иако придружна програма на овогодишниот “Битеф”, го привлече вниманието на стручната јавност и медиумите како станува збор за претставите од главната програма на фестивалот.

Пред многубројната публика, на Сцената “Мата Милоевиќ” на ФДУ, на тема постдрамски и нови театарски тенденции разговараа некои од најзначајните светски театролози и уметници. Учесник на собирот, каков до сега не е организиран во Белград, беше и германскиот професор Ханс-Тис Леман, автор на книгата “Постдрамски театар”, чија десетгодишнина беше непосреден повод за оваа конференција.

Во изминатите десет години, книгата е преведена и објавена на многу светски јазици, и стана мошне влијателна во театарот и науката за театарот во многу средини, вклучувајќи ја и нашата. На конференцијата можеа да се слушнат многу ставови имаше учесници кои порано ја критикувале оваа книга, но еден од општите заклучоци е дека, иако театарот се менувал и развивал во последниве десет години, поради што се јавиле и свртувања кон класичната драмска форма, уште не формулирана новата теориска платформа која, на така сеопфатен и длабок начин, би ги опфатила сите појави и карактеристики на радикалната театарска пракса. Познатиот театролог и професор Ханс-Тис Леман, по овој повод, даде за “Новости” ексклузивен интервју. * Конференцијата во Белград беше и прва во светот посветена на десетгодишнината на вашето дело. Какви се вашите впечатоци? - Задоволен сум што мојот концепт на постдрамското е натаму ги инспирира луѓето во нивните размислувања за театарот, а од друга страна, драго ми е што предизвикува критики, што постојат дебати и, на некој начин, контра-мислења во таа насока. Работите никогаш не се фиксирани кога се говори за современиот театар, така што е нормално да доаѓа до промени и траењето на секој концепт да е секогаш ограничено, не само на овој. Од друга страна, тој концепт на постдрамското воопшто не Во природата, базни парови се образуваат е лесно да се објасни, секогаш треба да само помеѓу А и Т и помеѓу G и C. ДНК се подвлече дека постои многу долга траима единствено устројство (структура) диција на театарот, од 18-19 век, и дека на податоци. Нуклеотидите (базите) во таа смисла, овде не стануваше збор за се наоѓаат на секои 0,35 нанометри по постдрамскиот театар, туку за различните должината на ДНК молекулот, давајќи дијалектики помеѓу драмскиот и постгустина на податоците од 18 мегабајти (18 драмскиот театар. милиони бајти) по инч (2,54 сантиметри). * Дали, пишувајќи ја оваа книга, можеби насетивте колку ќе биде влијателна и Извор: “Политика”, Белград, какво влијание ќе има за современиот автор: Станко Стојиљковиќ


22 театар? - Не, воопшто. Бев сосема изненаден со меѓународниот прием на книгата, излезе дека многумина, не само теоретичари, туку и театарски работници и критичари, тука наишле на извор на инспирација за својата работа во театарот и за него. Жал ми е само што во медиумите, кога ќе ве обележат како творец на едно нешто, останувате “заробени“, така штом сите мои други дела, како оние за Брехт или Хајнер Милер, на некој начин останаа во сенка на оваа книга. * Можете ли да ми одговорите на прашањето кое во последниве години постојано се отвора во театарската јавност - каде, всушност, оди современиот театар? - Оди во различни правци, како и секогаш. И како што истакнав во текот на конференцијата, под еден, во многу аспекти треба да биде сметан за општествена пракса, не само како изолирана уметничка форма, туку и нешто во што суштински учествува целото општество, и што се создава заеднички. Единствено тогаш може да се реализира таа театарска утопија дека театарот и општеството заедно се создаваат. Во нашата површна медиумска култура постои уметничкиот аспект на театарот, не само општествениот, но театарската пракса има и многу поширок спектар, од кои некои ставаат акцент на едно, други на друго, трети... А теоријата за театарот не е вид на предвидување - мора да дојде потоа, прво да видиме како ќе се развива театарската пракса, за да можеме да теоретизираме за тоа. * Верувате ли во ангажманот на театарот - може ли театарот навистина овој свет да го направи подобар и поубав? - Доколку воопшто може да обиде, тоа е веќе голема работа. Би сакал да го цитирам Хајнер Милер - задача на уметноста е стварноста да ја направи невозможна. * Во театарската јавност и кај нас и во светот, често погрешно се дефинира и сфаќа поимот постдрамски театар. Кои се најчестите грешки или заблуди кога говориме за тој концепт? - Да можам така едноставно да кажам, не би ја напишал книгата. Со оглед на тоа дека е отворена теорија која подразбира различни театарски пракси, и препуштам на луѓето сами да интерпретираат и дефинираат на свој начин, и дури тогаш можам да се вклучам во дискусија.

Kultura i obrazovanie неодамна починатата сликарка Оља Ивањицки ќе се грижи Историскиот музеј на Србија. Таа одлука, на предлог на судот да се изјасни за привремен старател ја донесе Министерството за култура.

Државната секретарка на Министерството за култура Надица Момиров изјави дек�� дописот од судот доцна стигнал, па до одложување на расправата не дошло поради неажурноста на Министерството. Дописот во оваа институција стигнал неколку часа пред закажаното рочиште. Истиот ден е одредено привремен старател да биде Историскиот музеј на Србија, додека се разреши спорот помеѓу државата, како единствен законски наследник и Фондот “Оља Ивањицки”, основан 2007 година, кој се појавува како наследник според усно направен тестамент. - Ова е непотребно комплицирање на ситуацијата, но не сум изненадена - вели Сузана Спасиќ, директорка на Фондот. - На минатото рочиште барано е да се одреди привремен старател. Лично, ми одговара што е вака сторено. Не е лесно да се чува ателјето на Оља на Косанчиќев венец. Сепак, жал ми е што сите тековни изложби на делата на Оља се стопирани, додека не се донесе судска пресуда. Сметам дека на тој начин му е нанесена голема штета на нејзиното дело.

Спасиќ истакнува дека државата и Фондот ги спојува заеднички интерес, а тоа е оставината на Оља Ивањицки да се сочува на најдобар можен начин. Таа, сепак, изразува стравување дека судската постапка, ако до неа дојде, би можела да трае неколку години. - Ако веќе мораше да се одреди привреИзвор: “Вечерње новости”, Белград, мен старател, добро е што е избран Исторазговорот го водела: Радмила Радосављевиќ рискиот музеј на Србија - продолжува Спасиќ. - Музејот ја поседува збирката “Медијале” и бројни дела на Оља, а неговите кустоси беа и во пописната комисија. Тие ја приредија првата изложба по смртта на Делата не се за депо Оља. Додека трае оставинската расправа во Директорката на Историскиот музеј на СрПрвиот општински суд, за оставината на бија Ана Столиќ не сакаше да говори за нивните намери, бидејќи сеуште не го добиле судското решение. - Кога ќе стигне дописот од судот ќе решиме како ќе се грижиме за оставината на Оља. Имаме свој депо, ја користиме Галеријата на Плоштадот Никола Пашиќ, доколку има потреба ќе можеме да ја сместиме оставината на Оља кај нас. Ќе се грижиме за сите предмети како што пропишува законот.

Izbor

Голем дел од културната јавност,меѓутоа не смета дека оваа одлука е најсреќно решение. По тој повод следниве денови ќе се организира собир, на кој ќе присуствуваат

наши познати сликари и вајари, членови на УЛУС, културно-просветни заедници на Србија и Белград, Здруженија на книжевници на Србија... Најавено е дека учесниците на собирот ќе потпишуваат и петиција. - Сакаме да ја испочитуваме последната желба на Оља да се сочува она што го оставила зад себе - вели Живорад Ајдачиќ, претседател на КПЗ Србија. - Не би било добро да ја доживее судбината на оставината на Милиќ од Мачва. Музеите покажаа дека изминативе години скоро ништо не работеле. Најдобар пример за тоа се легатите, кои се доведени скоро до рушење. Затоа сакаме заедно со градските и републичките власти да пронајдеме најдобро решение, за идејата на Оља за нејзин музеј да заживее. Членот на УО на Фондот “Олга Оља Ивањицки” Мирко Мркиќ Острошки смета дека најголемо зло би било делата на Оља да завршат во некое музејско депо, далеку од очите на јавноста. - Со сите сили мораме да се бориме да не се повтори она што се случи со она што ни го оставија Милиќ од Мачва, Надежда Петровиќ и други сликари. МУЗЕЈОТ НА КОСАНЧИЌЕВ ВЕНЕЦ

Желбата на Оља Ивањицки беше сето свое наследство да ѝ го остави на Србија и на Белград. Нејзина идеја беше да се изгради музеј, кој го нарекуваше “Проект на синтеза”. Локацијата на која намеруваше да изгради музеј се наоѓа на пресекот на осата на улиците Задарска и Крал Петар, каде е непуштената зграда на Републичката лабораторија за геомеханички истражувања. Сообраќајниот институт ЦИП направи идејно архитектонско решение. Земјиштето на кое се наоѓа бараката е сопственост на град Белград. 700 ДЕЛА

Во ателјето на Косанчиќев венец, кое е во сопственост на УЛУС, се наоѓаат повеќе од седум стотини уметнички дела. Меѓу нив се и Ољини слики, цртежи скици, но и дела на други автори. Тука се и личните предмети на неодамна починатата сликарка, колекција на чаши, порцелан, притиснувачи за хартија, личната библиотека со повеќе од илјада книги. Извор: “Вечерње новости”, Белград


@ivot, moda, estrada Високите патики Десет нај спомени од Било да се работи за платнени или кожни, осумдесеттите за патките во осумдесеттите беше главно да се високи. Старки, шангајки, кожни Пума, прашањето на избор беше во која општествена група спаѓате. Кожните се комбинираа со тесни фармерки, трапер или кожни јакни со нитни и беа идеални за тресење на главата на trash бендовите со долги коси како Scorpions. Шангајките повеќе беа патики на работничкиот слој, социјална верзија на старките па не е ни чудно што сакаа да ги носат алтернативците кои старките ги сметаа за повеќе шминкерајски. Иако не беа виВо морето на магични предмети и споме- соки, не смееме да ги заборавиме ни пани кои ни ги оставија осумдесеттите тиките кои беа меки како ракавица, но загодини тешко е да се изберат десетте тоа по фудбалот одигран во нив, нозете највпечатливи. Дали се тоа модните дода- болеа уште и во следните три дена. тоци како преклопните нараквици или кусите чорапи, опашките или шишките Лексиконите и споменарите на Емилија Кокиќ, стреч фустаните или Иако споменарите постоеја многу порано постерите од Браво, лексиконите или сок- од осумдесеттите, бидејќи учениците сечињата во алу-пакување... Веројатно сето когаш имале потреба едни на други нешто тоа заедно, но секој ќе има свои фаворити. да им кажат, да остават некаква пишана Ви ги претставуваме десетте спомени по трага, обликот на пишување на пораките избор на Т-портал. во една тетратка еволуирал дотогаш во нешто што се викаше лексикон. Лексиконот беше многу поодреден, не оставаше многу простор за манипулација и креативност, бидејќи содржеше десет конкретни прашања за личноста која го пополнува. Затоа беше идеално оружје во борбата за најзгодна девојка или најзгодно момче во училиштето. Ако симпатијата се согласи да го пополни лексиконот, половина работа во додворувањето е веќе завршена. Барем знаевте на што сте.

Izbor

Дречливите нараквици од чудни материјали Ништо во осумдесеттите не смееше да биде едноставно, еднобојно, природно. Па така ни накитот. Сите кои купувале нараквици ќе се сетат дека најпопуларни беа пластичните или гумените во дречливи бои, и тоа што повеќе од нив, а уште подобра фора беа оние преклопните нараквици кои беа рамни па дури откако би ги удриле од зглобот би се замотале околу раката како змија. ОК, не беа пригодни за вечерни приеми, но во дневно издание сјајно се сложуваа со пулејките, перничињата или хеланките на пруги.

Часописот Браво Како децата на овие простори во осумдесеттите би стигнале до постерите на Саманта Фокс, Дуран Дуран или Мадона да го немаше Браво? Додуша, Браво не му користеше на никого кој не знаеше германски јазик, но фотографиите на популарните изведувачи, зборовите на песните и адресите на познатите личности беа доволна причина послабо снабдената трафика да остане без примероци веќе во осум наутро. Браво немаше конкуренција. Кој не ги вадеше постерите од “Браво”, го читаше познатиот и признат “Старт”, “Политикин Забавник”, а во ретките моменти и “Еротика” или “Врући кај”?

23

Мода - боли глава Последниве години осумдесеттите сè повеќе се враќаат во мода. Но кој повторно би сакал да носи преголеми перничиња на рамниците, лилјак-ракави, џемпери со пулејки, шприцани фармерки, синтетички шорцеви, дречливи бициклистички, боди од тантела итн., итн... Ништо во осумдесеттите не смееше да биде нормално или не дај Боже “таман”. Сѐ мораше да биде преголемо, со бизарни кроеви кои никому не му прилегаат, бои кои со ништо не се сложуваат, материјали кои се сè само не природни... Не смееме да заборавиме ни на една од најлошите измислици на осумдесеттите - стреч фустаните. Единствено Тајчи нè воодушевуваше во тоа

Џоан Колинс - икона на кичот

BMX и Pony бандити Откако во 1983 година е прикажан филмот “BMX бандити”, ретко кој клинец беше задоволен со својот Pony. Понито во тој момент стана за девојчињата - воланот овозможуваше исправна положба на телото, седиштето беше меко и обложено со сунѓер, имаше торпедо кочници, а понекогаш и кошничка. BMX немаше ништо


24 од тоа. Педалите во обата правци се вртеа како луди, седиштето му беше тесно и пластично, рамот беше сосема поинаков, па не дозволуваше возење во исправена положба, но затоа беше идеален за возење стоејќи и за скокање. Кој не би го посакал?

@ivot, moda, estrada

Izbor

развесели на половината на осумдесеттите како Commodore, Amiga или Spectrum. Немаше поголема веселба од играњето Тетрис, PacMan, Donkey Kongo и други игри... А ако случајно ниеден сосед немал канта дома, секогаш постоеше опцијата за најблиската биртија или флиперницата со легендарните аркади. Денес нема дете кое нема компјутер дома и не ги растура во најновите видео игри. Меѓутоа, тие деца

“Чатал“; извор: “Волан Скопје“

немаат поим што е тапкање, ни шлајка, ни чатал, ни пачки, а BMX купуваат само ако решат да се занимаваат со екстремен велосипедизам. Извор: “Т-портал”, Загреб

“Се плашам од своите натприродни сексуални моќи!” Опашките контра шишките на Емилија Кокиќ Навистина е тешко да се каже што беше попопуларно - опашките или шишките на Емилија Кокиќ - тоа е како да се обидуваме да одговориме на прашањето што е попрво, кокошката или јајцето. Немаше ниеден сериозен фраер кој не ја сметаше за пример фризурата на Rudy Völler, Robertо Baggiо или Пикси. Исто така, откако групата Рива 1989 победи на изборот за песна на Евровизија, немаше клинка која не се обидуваше на сите можни начини, со гел, спреј за коса, па и растопен шеќер да ги крене шишките во стил на Емилија Кокиќ. Фала му на Бога, тие денови се зад нас.

Саманта Фокс во една од омилените пози

Вучко контра Заги Во растојание од три години бившата држава доби две големи цртани маскоти кои ни денес генерациите на тогашните клинци не можат да ги заборават. Сараево 1984, за Зимските олимписки игри, а благодарение на авторот Јожо Тробец од Словенија го доби малиот волк замотан во шал и ракавици. Таа зима целиот град беше во знакот на Вучко. Три години подоцна, Загреб е домаќин на Летната универзијада, а илустраторот и

режисер Недељко Драгиќ му ја подарува бизарната сина верверица со опашка во бои на виножито - Заги. Јарун, Шалата, кулата на Цибона, Радио 101 во Теслина, клинците од Трешњева кои со пискави гласчиња пеат “Заг, Заги, Заги, за Загреб, за свет...” - многумина се сложуваат дека Загреб ќе останеше село да не беше Универзијадата. Можеби би требало да се плашиме од Меган Фокс, бидејќи самата признава дека поседува страшна сексуална енергија со која не знае што да прави

Тапкање сликички и џамлии Бидејќи многу клинци тогаш уште немале доволно пари да набават Commodore или Amiga, сеуште се тапкаа сликички по влезовите и парковите и сеуште се играа џамлии на големо. Сериозниот друштвен ангажман подразбираше во некоја платнена вреќичка да криете што поголема количина на обични, порцуланки, југословенки, мачји очи и во секој момент да бидете спремни да заиграте на шлајка. А колку во клинците се разви-ва и бизнис духот, откри тапкањето. Собирањето сликички не можеше да помине без тоа. Кај разменувањето на дупликатите немаше смисла, сликичките се тапкаа со тргнување на дланката од подот (имаше неколку техники и системи на правила), а оној кој ќе заврти најмногу сликички или најдалеку ќе ги фрли, би имал најдобар лов и сите освоени сликички би си го собрал во џеб. На патот кон виртуелниот свет Веројатно ништо не можеше клинците да ги

Според многумина најубавата и најсексапилната актерка на светот, Меган Фокс по малку ја оптоварува сознанието за влијанието кое нејзиното тело и изглед воопшто го имаат па и самата не сигурна како своите атрибути да ги употреби во своја корист. “Девојките се мошне изложени на сексуалност преку медиумите, забавната индустрија и преку рекламите, кога ќе сфатиш дека ја имаш истата моќ која некогаш си ја увидувал кај другите жени, застрашувачки е да сфатиш дека не знаеш што да правиш со неа”, призна Меган за People. “Тоа е чудна, скоро натприродна позиција. Во средното училиште не бев омразена, но немав ни многу пријатели. Ручав во тоалетот бидејќи ми беше страв дека ќе ме зафркаваат во кантината пред сите. Бев осамена, но тоа е во ред”, раскажала Меган. “Девојките се грозни. Но мислам дека се такви поради начинот на кој општеството функционира - присилени сме константно да се натпреваруваме за машкото внимание. Нашите татковци погрешно не огледуваат па цел живот тежнееме по машко внимание”, вели Меган во по малку патетчен тон. Извор: “Т-портал”, Загреб, автор: М. М.


Izbor

@ivot, moda, estrada

25

Најскапите естрадни вили Екипата на Пресс истражи кои домашни јавни личности се сопственици на најлуксузните и најубавите куќи.

Најголемите музички ѕвезди во Србија, како што и приличи, се сопственици и на најголемите куќи. И додека некои од нив и по 15 години кариера се потстанари, најпаметните вложувале во недвижности, и тоа какви! Пресс истражи кои јавни личности се сопственици на најлуксузните вили и, со помош на една агенција за недвижности, ја процени нивната вредност. Покрај богатите бизнисмени, најскапи 3. Лепа Брена - 1,5 милион евра куќи во Белград поседуваат ѕвездите на фолк музиката. Сопственичка на моментно најубавата и најскапата вила на Дедиње е пејачката на народна музика Вера Матовиќ, која за својот нов дом изброила дури три милиони евра. Во чекор ја следат Цеца Ражнатовиќ и Лепа Брена.

5. Сека Алексиќ - 800.000 евра

1. Вера Матовиќ - 3 милиони евра

Пејачката на народна музика неодамна се пресели во преубавата, предвоена вила на Дедиње, во непосредна близина на гробот на Јосип Броз Тито. Вера таа велелепна куќа долго ја меркала и, како се зборува, за неа исплатила дури три милиони евра.

Пејачката со семејството живее во велелепна вила на Бежаниска коса, а нивните први соседи и сопственици на скоро идентични куќи се Драган Којиќ Кеба и Саша Поповиќ. Вилата на Брена припаѓа во редот на куќи кои популарно се нарекуваат “карингтонки”. Во дворот се наоѓа- Сека наскоро се сели во својата нова ат неколку фонтани и голем базен во кас- куќа во Стара Пазова, каде сака да се одкади. мора далеку од градската бука. Затоа, покрај своите 60 ари плац, ги купи и плацовите кои се граничат со нејзиниот. Вилата на Сека, со придружните објекти гаражите, фитнес салата и просториите за обезбедување и останатиот персонал има околу 650 квадрати. Целата куќа е обложена со скапоцен гранит, а директно од дневната пејачката ќе може да влезе во базен од 100 квадрати, со електричен подвижен покрив. Поради љубовта кон чивавите, таа една соба наменила за своите миленичиња. Сека, покрај оваа куќа, сопственичка е на неколку станови во Белград и еден во Виена. 6. Ацо Пејовиќ - 750.000 евра

2. Цеца Ражнатовиќ - 2,5 милиони евра 4. Здравко Чолиќ - 850.000 евра

Фолк дивата е сопственичка на луксузната вила на Дедиње, која се наоѓа покрај стадионот “Маракана”. Цеца минатата година куќата комплетно ја реновираше, што дополнително ја зголеми цената на оваа луксузна недвижност. Таа е сопственичка и на прекрасна вила на Кипар во која летува со семејството.

Чола живееше во вила на Мачков камен, а пред две години, кога тој крај стана “комерцијален” и пренаселен, купи нова вила со базен во близина на Кошутњак. Пејачот, кој се труди својата приватност да ја задржи за себе, вели дека свој мир по бројните настапи наоѓа во својата нова рема за безбедност. куќа.

Куќата на Бежаниска коса познатиот фолкер ја купи кон крајот на минатата година, а дури пред еден месец го заврши реновирањето и опремувањето. Куќата, покрај луксузниот мебел, опремена е со најсовремена оп-

Извор: “Пресс”, Белград, автор: Н. Пајиќ


Reporta`i дуваа да ја изберат градската власт - повГрад на опасен живот торно неуспешно, а има веќе скоро година Мостар е уште и сега, 14 години од Дејтон, откако е Мостар во политичка блокада - а остро поделен на западен, хрватски, и ис- предвечер на распоредот беа фудбалски натпревари. Хрватската, “западна”, страточен, бошњачки дел на, беше закитена со хрватски знамиња, се слушаа хрватски навивачки песни и се навиваше за Хрватска, која на крајот беше осрамотена во Лондон. Од другата страна на Неретва, час порано, почна навивањето во натпреварот БиХ и Турција која се играше во Зеница. БиХ под водство на Ќиро Блажевиќ играше 1:1 со фаворизираниот противник. Кога натпреварите се завршија, почнаа проблемите во Мостар. Полицијата излезе на улиците, се постави помеѓу Булеварот, Ни пет години по обновата на Стариот мост кој ги дели “источниот” и “западниот” Мостар уште не заживеал со “нормален” дел на градот. Не требаше многу да се чеградски живот. Не е проблемот само во ка навивачите да тргнат со камења на поизрешетените згради кои зјаат празни од лицијата кога веќе не можеа едни на други... Имаше солзавец, крв, скршени стакла... Но, во Мостар хулиганите на улиците 26

обете страни на Неретва ни во тешката економска ситуација која дополнително ги притиска просечните мостарски семејства. Пет години по обновата на мостот и 14 години откако е потпишан Дејтонскиот договор, со што е завршена војната на подрачјето на Босна и херцеговина, луѓето во Мостар велат дека проблемот е во политиката и политичарите, бидејќи луѓето од “источниот” и од “западниот” дел на градот се навикнале на фактот дека се тука каде што се, дека соседите им се тука каде што се и дека е подобро да се обидат да живеат заедно. Алтернативи и онака нема - само соживот. Прво тој збор се чинеше без значење, но со доволно повторување, па и со инсистирање на меѓународната заедница, која пак Мостар го доживува како елементарна непогода бидејќи во суштина случајот е многу покомплициран отколку во другите ранети градови во БиХ, почна да живее свој живот и во пракса. Опасниот фудбал Сепак, не оди лесно и не оди без проблеми. Хрватите во Мостар, ќе ни речат нивните соседи од источната страна, се многу фрустрирани со тоа што Загреб сешто им ветуваше, а потоа ветувањата ги заборави, па односот од обожување до игнорирање остави траги и на начинот како мостарските Хрвати го перципираат “големиот брат” преку граница. Токму една среда на почетокот на септември беше вистинска илустрација на она што е Мостар денес и во кои, всушност, “ненормални”, несфатливи проблеми се наоѓа. Мостар е рефлексија на ситуацијат�� во БиХ, ќе ви речат многумина, тврдејќи дека во Мостар се гледа сè она што некои други средини го сокриваат. Одамна немало толку новинарски екипи во Мостар од сите делови на регионот и Европа кои подготвуваа приказна за градот. Утрото повторно локалните политичари се оби-

на се пресметуваат поради некој фудбалски клуб, туку поради некоја нација. Нема никогаш да се случи цел Мостар да навива за репрезентацијата на БиХ, и покрај тоа што денес ја води ексцентричниот хрватски тренер, но веќе и денот кога нема да има нереди по натпревар ќе биде голем ден за иднината на градот, се сложуваат Мостарци. Тие веќе знаат дека, за сега, кога играат двете репрезентации, најдобро е да се остане дома, да не се чепка ѓаволот. “Ненормален град” “Поради тешката економска ситуација по војната и политичката напнатост во градот, која е често вештачки проектирана и создавана, Мостар сепак останал ненормален град”, многу отворено, на пример, се констатира во студијата на европските демохристијански странки, кои неодамна

се занимаа со судбината на Мостар. “Мала Москва”, како што некогаш го нарекуваа Мостар, денес е повеќе “мал Белфаст”, во кој оддалеченоста помеѓу “источната” и “западната” страна, помеѓу “нашите” и “нивните”, е едвај дваесетина чекори, односно онолку колку е потребно да се премине од една на друга страна на улицата. Имено, погрешно е да се мисли дека Стариот мост е место каде градот се дели, тој е длабоко во “источната” страна

Izbor

како и сите други мостарски мостови, а линијата на поделба оди по средишниот градски Булевар, близу до местото каде во пролетта 1992 година експлодира цистерна, кога и започна војната во Мостар.

Со ваквата ситуација незадоволен е и мостарскиот градоначалник Љубо Бешлиќ, кој неодамна со загрепскиот колега Милан Бандиќ “се шеткаше” по Вараждин. Како челник сега на соединетиот Мостар, кога е градската управа во прашање, Бешлиќ го загрижува кризата на градските власти, поради која се извршуваат само најнужните функции во управата. Повеќе од 330 дена градот поради тоа не функционира. За политичката криза да се објасни во неколку зборови, да споменеме дека градоначалник избираат веќе 16-ти пат, но бидејќи политичките странки не можат да се договорат, нема ни вистински избор, па “стариот” градоначалник Љубо Бешлиќ предлага решение: “Градот е блокиран и се сервисираат само неопходните работи, но всушност ништо не функционира. Мислам дека би било најдобро да имаме директни избори, тоа е единствениот начин. Меѓународната заедница снесува голема одговорност за ваквата ситуација и таа може да го измени законодавството за да овозможи директно избирање на градоначалник”, објаснува Бешлиќ.

Секој ден мостарскиот Дневни лист бележи колку дена градот е без градоначалник. Тоа е единствениот дневен весник кој е изворно од Мостар а на хрватски јазик. Меѓутоа, ќе се пофалат директорот Владимир Меникс и главниот уредник Дарио Лукиќ, сè повеќе успеваат и на целиот пазар на БиХ, па тиражот достигнува и 15.000 примероци. Медиумската ситуација во која функционираат не е едноставна: - Но, ние не се плашиме да пометеме и пред својата врата - нагласува Лукиќ, кој покажува дека баш тој ден на “удар” на Дневни лист се нашле двајца истакнати овдешни ХДЗ-овци. “И на медиумите се одразува политичката ситуација, но паза-


Reporta`i рот и уредничката политика би требало да поминувањето на времето сè потешко се бидат единствениот критериум. Мислам доаѓа до нови податоци”, рече портпародека полесно било да се основа некој вес- лот на македонското МВР Иво Котевски. ник 1995 година отколку денес. Многу Атентатот на Киро Глигоров извршен на 3 медиуми во меѓувреме згаснаа, некои на- октомври 1995 година, кога експлодираше просто ја изгубија својата смисла”, додава бомба во автомобил во негова близина Меникс, кој покажува дека импресумот пред хотелот “Бристол” во Скопје. на Дневни лист е национално шарен, но Глигоров во атентатот е тешко повреден, сите текстови се на хрватски јазик. но преживеа по операцијата во Париз. Од

Izbor

27

Патување на Крф

“Pavarotti” ги соединува Хрватите и Бошњаците

Амела Сариќ е директорка на мостарскиот центар Pavarotti. Отворен пред дванаесет години, тојк центар, под покровителство на светскиот тенор, бил еден од првите знаци на нормализација. Во почетокот децата на музичка обука доаѓале од источната, бошњачката, страна, но по неколку месеци, во пролетта 1998, се случило, за тогашните прилики во Мостар, вистинско чудо: “Дојде едно момче од ‘другиот’ дел на градот кој посака да се приклучи во рок бенд. Тоа навистина беше чудо и се случи токму во времето кога почна да ни снемува ентузијазам. Ако не може политички, на оваа културнава, уметничкава, па и човечкава, страна оди на подобро. Децата како деца почнаа да се дружат и преку нив работите се решија - објаснува оваа авиоинженерка која животниот пат ја довел до музичкиот центар. Денес има повеќе од 400 студенти.

На Крф тргнавме некаде на почетокот на јули, со автомобил и до Igoumenitsa ни требаа со пауза во Metsovo околу 13 часа. Автопатот Egnatia Odos е навистина одличен, но некои делници не беа завршени, па за истите го користевме стариот пат. Најнапорна делница од стариот пат ни беше последиците на експлозијата погинаа не- од Grevena до Metsovo. Кривини, бавно говиот возач и еден случаен минувач. возење, по некој камион пред нас, главно Непосредно по атентатот се појавија раз- некако тој дел од патот прилично ни се лични верзии за вмешаноста во атентатот. одолжи. Неколку километри од Metsovo Се споменуваат српските разузнавачи, ал- кон Ioannina има завршена делница од банската мафија, врската од Братислава и новиот автопат, така што не треба да се бугарскиот “Мултигруп”, но тие претпо- следи знакот Ioannina (на раскрсницата ставки никогаш не се потврдени. на кривината) кој ве насочува на стариот Киро Глигоров е роден на 3 мај 1917 го- пат, туку таблата Egnatia Odos. Завршената дина во Штип. По завршувањето на школу- делница не е долга, но секако е подобро да се оди и тоа малку по нов пат. Од Ioannina исто така има кратки делници од стариот пат, а нам тие ни беа песна и некако не ни беа напорни. Она што е одлично е што паИзвор: “Глобус”, Загреб, автор: Бисера Фабрио тарина не се наплатуваше.

Атентатот на Киро Глигоров и натаму мистерија На 3 октомври се навршија 14 години од атентатот на Киро Глигоров, но уште не е познато која терористичка група се обиде да го убие првиот македонски претседател.

вањето во Белград, во тогашна СФРЈ зазема високи функции во извршната власт, пред сè во областите на економија и финансии. Иако секоја македонска власт во изми- Беше еден од водечките луѓе кој се зазенатите 14 години најавуваше дека ќе ја об- маше за воведување на пазарно стопаннови истрагата, мистеријата за изврши- ство во Југославија. телите и нарачателите на атентатот оста- Кон крајот на 80-тите го напушта Белград нува неразрешена. и му се враќа на политичкиот живот во Во македонското МВР е нагласено дека из- Македонија. На првите повеќепартиски вршителите и нарачателите на атентатот избори 1991 година избран е за прв претне можат да се надеваат дека полицијата седател на Македонија, а на изборите во ги заборавила, бидејќи истрагите во вакви 1994 освои уште еден петгодишен мандат. Извор: “СРНА“; случаи никогаш не застаруваат. фото: Australian Macedonian Weekly “Се истражува секој нов момент, но со

Igoumenitsa - траект Во Igoumenitsa стигнавме ден пред почеток на смена, бидејќи планиравме да ја посетиме Sivota и да ноќеваме таму. Главно, ден порано отидовме до пристаништето да се распрашаме за редот на возење на траектот и цената на картата. Постојат неколку превозници и редот на возење е прилично густ кога сите ќе се соберат. Повратна карта за нас двајца и автомобилот плативме 47,50 евра, што е навистина одлично, бидејќи видов како ги дерат неискусните туристи. Нивна филозофија е доколку 1 или повеќе денови пред поаѓање резервирате повратна карта за траект, добивате 50% попуст. Ние тоа не го направивме ден порано, но јас секако инсистирав на тој попуст и го добив. Кога ќе дојдете на Крф, во пристаништето најдете го шалтерот на својот превозник,


28 покажете ја потврдата дека сте купиле повратна карта и продавачот ќе ви издаде карта за датумот кога се враќате. Тоа можете да го направите истиот ден кога ќе стигнете на островот, или ден пред заминување од островот. Нашето сместување Нашето сместување беше во Dasia, скоро на самиот крај на Dasia кон Ipsos, во вилата Santos зад Elea Beach хотелот. Тоа е

приземна вила со комфорни студија опремени со кујничка (со аспиратор, рерна и сиот потребен прибор, итн.), клима која е вклучена во цената, бања со туша када и тераса. Сè е чисто и уредно. Половина соба гледа кон улицата (помеѓу е градина со цвеќе), а половина на задната страна на вилата и гледа кон некој овоштарник. По улицата покрај вилата минува син автобус кој вози до Крф и тука веднаш му е свртницата. За оние на кои им пречи бука, подобри се собите од задната страна на вилата. Цената на повратен автобуски билет беше 2,60 евра и билети можете да купите во продавницата која се наоѓа до самата вила Santos. Од вилата до плажата во Dasia ви требаат три минути, од морето ве дели само хотелот Elea Beach.

Занимливости на островот Островот го поминавме и по должина и по ширина и навистина има многу убави нешта да се видат: од историски знаменитости до белведери, села, манастири, преубавиот стар град, итн. Што се однесува до стариот град, за него многу е пишувано, па нема потреба да влегувам во детали. Во секој случај би требало да се посети неколку пати во текот на летувањето. Што се однесува до наоѓање слободно место за паркинг и во јуни тоа беше прилично невозможна мисија, па можам само да замислам каква е ситуацијата во август. Најдобро е да се паркирате на големиот паркинг на самиот влез во градот, или на големиот паркинг кај Esplanada и Liston. Влезот во новата тврдина беше 3 евра, а во старата ми се чини 4 евра. Е, сега, ние тоа доцна го видовме, но на влезот во старата тврдина пишуваше дека може да се купи комплет влезници по цена од ми се чини 8 евра кој овозможува посета на старата тврдина, на археолошкиот музеј и ми се чини на византискиот музеј.

Patuvawa i patopisi

Izbor

Палатата Achillion Се наоѓа под Perama, во близина на местото Gastouri. Изградена е за австриската принцеза Sisi и посветена на нејзиниот омилен јунак Ахил. Влезот се плаќа 7 евра. Приземјето на палатата е отворено за посетители и таму низ разни простории може да се види како Sisi некогаш живеела, автентичен мебел и разни предмети од тоа време, како и предмети кои му припаѓале на германскиот цар Wilhelm II Поглед на градот од новата тврдина кој по смртта на Sisi ја купил палатата. Она што според мене го прави комплексот Вилата Mon Repo убав е паркот и погледот од големата тераса во паркот, како и статуата на ранетиот Ахил. Царот Wilhelm за себе си изградил и ткн. ‘Kaiser’s Bridge’ кој се наоѓа под палатата на море и денес можат да се видат остатоци од истиот. Тоа е всушност мермерен пристан / понтон + мал мост, на кој директно се симнувал од бродот, а потоа по скалилата се качувал во палатата. Покрај целиот тој комплекс на палатата се детаљ од комплексот наоѓа симпатичниот ресторан Bella Vista, со голема тераса и преубав поглед на моСе наоѓа јужно од стариот град, кога одите рето. Продолжениот еспресо со млеко е кон Kanoni. До неа можете да стигнете и одличен и чини 3 евра. Паркингот пред пешки по шеталиштето по заливот Garitsa. палатата е прилично мал, гужвите умеат Целиот комплекс е опашан со ѕидини и се да бидат големи бидејќи доаѓаат купови состои од вила која ја изградил висок бриавтобуски тури, па најдобро е палатата да тански комесар, Sir Frederik Adam (како ја посетите во пораните часови. подарок за својата жена), голем парк и многу стари археолошки ископини. Вилата подоцна му припаднала на грчкото кралско семејство. Во вилата се наоѓа музејот Palaipolis во кој е прикажана историјата на вилата и тој дел од Крф. Влез се плаќа до 15 часот (до кога работи музејот) и мислам дека беше околу 4 евра. Во близина на комплексот се наоѓаат и остатоци на старата црква Ag. Kerkira, како и ископини на римска бања. Kanoni Се наоѓа јужно од палатата Mon Repo и Тераса на ресторанот Bella Vista местото е познато по тоа што во 1798 година Французите тука поставиле артиШто се однесува во белведерите, тие сполериска батерија, а денес таму може да ред мене се нешто најубаво на Крф. Има се види топ од тоа време на малиот плокласични белведери како ‘Kaiser’s Throne’, штад пред кафулињата и рестораните. Текој се наоѓа над преслаткото местенце Peрасата на едно кафуле има поглед на осlekas. Pelekas некогаш бил омилено место тровчето Pontikonisi (Остров на глувци) и на царот Wilhelm па човекот си направил Vlaherna (на која се наоѓа манастирче), над него белведер. Пред белведерот пододека од терасата на големиот ресторан стои паркинг, а веднаш тука е и ресторан се гледа пистата, па туристите тука често со убава тераса и поглед. Белведерот се доаѓаат да ги набљудуваат полетувањата и состои од една платформа во облик на потслетувањата на авионите (многу фреквенковица и издигнато место со клупички и тни и прилично бучни). Од кафулињата оној големиот двоглед. Местото е мирно, можете по патека и скалила да се симнеа погледот допира до Pantokrator, градот те до големиот паркинг, а потоа по асфалКрф, низ двогледот можете да ја видите тираниот насип да се прошетате до манадури и палатата Achillion, итн. стирот на островот Vlaherna.

Поглед на островчето Vlaherna и во позадина Pontikonisi

Едно претпладне одвоивме да се качиме на Pantokrator и највисокиот врв (некаде пишува 906m, а на самиот врв 917m). По пат поминавме низ преслаткото селце Stri-


Izbor

nilas во кое има еден убав ресторан покрај самиот пат, во дебела сенка, под огромна крошна. Веднаш покрај ресторанот се наоѓа продавница на маслиново масло и останати убавини во камена куќичка (цените се прилично високи). После селото до врвот водат серпентини. Кога е гужва, паркирањето претставува проблем, бидејќи сите се паркираат на самиот пат. На врвот се наоѓа манастир со кафуле пред него. Она што го расипува комплетното доживување е огромната антена - кула во дворот на манастирското здание. Погледот е фантастичен, можете јасно да го видите албанскиот брег од спротива, а зад заливот и градот Крф, итн. Можете да се одморите со кафе во кафулето кое го држи љубезна Бугарка со сопругот. Од терасата на кафулето се протега поглед на албанскиот брег.

Преубав белведер се наоѓа и над Paleokastrica, кога на раздвојувањето ќе тргнете кон местото Lakones. Качувајќи се кон Lakones, пред да дојдете до куќите во тоа место, на една или две кривини пред тоа ќе наидете на дедо кој продава маслиново масло, вина, итн. човекот сам прави маслиново масло и вина, ќе ви покаже дури и слики од целиот тој процес. Виното (0,7l) чини 3 евра и мене најмногу ми се допадна црно слатко. Ладно цедено маслиново масло (extra virgin olive oil), канистер од 5 литри чини 25 евра и цената е фиксна, додека за топло цеденото можете да се пазарите и ќе ви даде канистер и за 17, 18 евра. Но, да продолжам. Одите понатаму до Lakones и наидувате на семафор. Понатаму возејќи наскоро доаѓате до оградена тераса - белведер од која има фантастичен поглед на цела Paleokastrica со сите нејзини заливи. Ние продолживме уште право и дојдовме до хотелот Golden Fox. Големо благодарам на сите оние кои ми го препорачаа, јас сум со истиот воодушевена. Од едната страна на патот е хотелот, а од другата огромен паркинг. Хотелот се состои од три нивоа, т.е. има три тераси. Терасата на приземјето е најголема, тука е и базенот, столици, маси. Погледот е неверојатен, цела Paleokastrica, а од десната страна може да се види дури и Angelokastro. Frappe чини 4 евра, а во цената влегува и уживање во базенот и користење на лигештулите. Ние тогаш бев-

Patuvawa i patopisi ме сами, цел базен за нас двајца, а кога сте во вода, се завртувате кон отвореното море и имате чувство дека пловите и дека базенот продолжува во морето. Се качивме и на Angelokastro колку можевме, бидејќи главните капии без заклучени, тврдината / замок е во реконструкција. И оттаму има прекрасен поглед. Понатаму возевме до Makrades каде се наоѓа еден симпатичен ресторан - музеј, со разни стари алатки, помагала и предмети од грчката традиција, закачени по ѕидовите. Кога одите од Makrades кон Prinilas, доаѓате до место со фантастичен поглед на целиот Ag. Georgios залив. Ако продолжите понатаму, ќе стигнете до Ag. Georgios. Ние од Ag. Georgios продолживме кон Afionas и малиот полуостров и таму нè дочека уште едно пријатно изненадување. Кога ќе дојдете до крајот на Afionas, ќе видите еден мал плоштад / свртница за автобуси. Малку напред се наоѓа една слатка продавница со предмети за домаќинство и на ѕидот има стрелка на која пишува Porto Timoni. Патот е тесен, но со помал автомобил може да се помине. Понатаму доаѓате до паркинг на ресторанот Dionysos. Ресторанот (хотел) има голема тераса со неверојатен поглед на целиот залив Ag. Georgios. Препорачувам. Porto Timoni е назив на два заливи до кои се доаѓа пешки по патеки кои се тесни, стрмни, со бодликави билки наоколу, па на ова решете се само ако сте авантуристи. До долу ви требаат некои 20-25 минути, но може да потрае и повеќе, бидејќи патеката е навистина незгодна. Никако немојте да слегувате во папучи или нешто лизгаво, најдобро е во патики или поцврсти спортски сандали. Додека слегувате ќе имате поглед на неверојатната боја на морето и чамци и бродови кои пловат. А кога ќе слезете долу ќе ве дочека неверојатен поглед на два еден спроти друг заливи.

29 чија тераса можете да уживате во прекрасниот залез на сонцето, бидејќи овде сонцето најдоцна заоѓа. Од кафето до плажата води бетонска патека со скалила.

Интересни таверни Веќе ги спомнав Golden Fox во Lakones над Paleokastrica, 7th Heaven кај Peroulades.

Bella Vista кај палатата Achillion, Dionysos во Afionas, па да споменам уште некои во кои уживавме со кафе и пиво. Paleokastrica генерално ме воодушеви затоа што е преслатка, средена, има душа и зрачи со некоја добра атмосфера. Што се однесува до неа, уживавме во La Grotta bar кај хотелот Paleokastrica. До барот водат камени скалила, а долу ве дочекува добро кафе, одлична музика, капење, тераса за сончање.

На влезот во Paleokastrica ќе видите знак Acapulco bar 150 m од левата страна. Следете го знакот и набргу стигнувате до паркинг. Качете се во барот, наидувате прво на грд базен, продолжете понатаму, Во првиот водата е многу, многу ладна, до- поминете покрај шанкот, земете кафе и дека вториот е ветровит со неверојатно слезете по скалилата до терасата со лигетопла вода. Од срце им го препорачувам штули. Погледот одличен - на Liapades на авантуристите. Porto Timoni заливите плажа��а и непристапните клисури на можете да ги посетите и така што ќе изнај- Paleokastrica. До морето се спуштате по мите педалина на плажата на Ag. Georgios, скалила, а водата е кристално чиста. па да дојдете до заливите. Втора варијанта е изнајмување на такси-чамец на плажата кој ќе ве довезе до Porto Timoni и ќе дојде по вас во договорено време (мислам дека беше 6 евра по човек повратна). Во прекрасен поглед можете да уживате и од мини белведерот кај Peroulades на крајниот северозапад на островот. Тука се наоѓа песочната плажа Longa над која се издигнува огромен ѕид од карпи. Longa е инаку и нудистичка плажа. Над плажата се наоѓа кафе-ресторанот “7th Heaven”, од


30 На патот од Afionas кон плажата Arillas (на северозападниот дел од островот) направивме пауза во интересното ресторанче “Night Owl” кој до држат Американка и Грк. Жената е неверојатно љубезна и ни даде неколку совети што уште вреди да се посети во околината. Плажи Нема да ги споменувам сите плажи, туку само оние кои мене многу ми се допаднаа. Значи, во прв момент најмногу ми се допадна Mirtiotissa поради својата дивина, бранови, карпи и дрвја наоколу. Патот до неа е стрм, но автомобилот можете да го паркирате и над плажата (3 евра) цел ден, па да пешачите до доле. Над плажата, кон манастирот се наоѓа тавернаta Bella Vista, со убав поглед на морето и одличен фрапе. Качувајќи се натаму доаѓате до манастирот кој работи двократно и често и не е отворен во време во кое би требало да е отворен. Апсурдно е што манастирот и сега веќе проширената плажа се толку блиску. Што се однесува до нудистите, немам ништо против нормалните луѓе, но често во таа група, како и во секоја друга, се појавуваат и перверзни и разни пациенти, па можете сешто да видите на плажата (оние со мали деца можеби би требало да ја заобиколат оваа плажа).

Плажата Kontogialos која се продолжува на плажата Pelekas е песочна, убаво средена со тушеви, кафуле, ресторан, терени за одбојка. Чиста и убава. Во продолжение е плажата Yialiskari (Gialiskari), за мене омилена. Песочна, опашана со зеленило, но без природна сенка. Над плажата се наоѓаат два паркинга, под е кафе-ресторан (еспресо со млеко 1,5, фрапе 3 евра). Плажата има туш, долго плитка вода како создадена за тенис во вода, а наоколу се наоѓаат интересни карпи.

Patuvawa i patopisi плажа, со пречиста вода. Покрај неа се наоѓа таверна која е секогаш преполна во време на ручек. Излети Излетите сами си ги организиравме. Ја посетивме Српската куќа (Moustoxidi улица бр. 19). Работи секој ден освен недела

Izbor

до 14 часот. Ги посетивме и Видо и мавзолејот. Бротчињата тргнуваат од старото

Инаку, можете да најдете многу групни излети со бротчиња кои се организираат во Paleokastrica: посета на пештери и непристапни плажи, скара на најголемата од тие непристапни плажи, итн. На враќањето од Крф ја посетивме археолошката ископина Dodona - 2300 години стариот амфитеатар.

пристаниште, билетот е 2 евра. Поаѓањата се на секој половина час и има истакнат ред на возење. Во Guvia ја посетивме спомен плочата истоварувањето на српската војска. Еден

Потоа продолживме кон Ioannina, го посетивме островчето и тврдината. На остров-

чето до кое стигнувате со редовна линија на бротчиња, можете да ја посетите куќата во која бил убиен Али Паша (дупките од куршумите се гледаат на подот). На крај ја посетивме и пештерата Perama ден во Paleokastrica изнајмивме чамец која е навистина неверојатна. Турата низ (30 HP) - на цел ден. Цената е 40 евра плус пештерата трае околу 45 минути и водигоривото кое ќе го потрошите. Полн ре- чот по пат ви ја раскажува историјата на зервоар е 35 евра и ќе го потрошите за пештерата и ви го објаснува начинот на 4 полни часа возење. Ние потрошивме формирање на сталактитите и сталагмитигориво за 20 евра, а се возевме многу. те. Кога ќе изнајмите чамец, потпишувате некој вид договор (што сте затекле на Ја посетувавме уште и Kerasia на североис- чамецот, тоа и го враќате, дека сами сте точната страна. Тоа е каменита мирна одговорни доколку отидете подалеку од дозволените 3 милји, итн.), добивате “мапа” со 13 интересни заливи кои инаку по копно се недостапни и кратка обука. Чамецот е инаку за 4-5 луѓе, па ако одите во друштво ќе ви излезе поевтино. Со чамец ги поминавме сите неверојатни заливи, пештери, плажи со тиркизно сино море. Радиусот на движење е 3 милји од брегот Извор: “Путовања.инфо” и тоа вие е повеќе од доволно.


Avtomobili Nissan Leaf: нова верзија развиваат повеќе од 90 киловати, а го придвижува мотор од 80 kw. Тие негови на Нисановата иднина особини гарантираат забавно возење со

Izbor

31

Изборот на инструментот ускладете го со карактерот на детето

Виолина и клавир за вредните

За да го пронајдете инструментот кој најмногу му одговара на вашето дете, морате да водите сметка за карактерот на детето и неговите можности. Дали вашето дете е дружељубиво или повеќе сака да биде само? Срамежливите деца ги сакаат инструментите кои не се премногу бучни, а дружељубивите деца најрадо свират во оркестар. Имајте на ум дека и одредени инструменти бараат и одредени физички предиспозиции.

Јапонскиот произведувач на автомобили Нисан го претстави својот нов модел Leaf, прв автомобил на светот без емисија на штетни гасови но со многу поволни цени. Станува збор за автомобил кој е на погон на литиум-јонски акумулатор, со средно голем hatchback во кој удобно можат да се возат пет возрасни лица. За да ги задоволи стварните потреби на возачите, автономијата му е поголема од 160 km. Овој модел, кој го најавува новото доба без загадување на околината, ја прикажува Нисановата визија на радикално преобразената иднина и врв е на неколку десетици години вложувања и истражувања, истакнуваат од оваа јапонска компанија.

Како главни негови карактеристики се истакнуваат погонскиот склоп и платформата без емисија на штетни гасови, пристапната цена, дизајнот, автономијата од 160 km за стварните услови на возење и напредниот информатички превозен

систем. За автомобилот многу говори и самото негово име Leaf (лист). Како што лисјата го прочистуваат воздухот, и Nissan Leaf во текот на возењето ја прочистува и чува околината од емисијата на штетни гасови. Nissan Leaf е опремен со компактни плочести литиум-јонски акумулатори кои

брз одѕив на автомобилот, т.е. она што потрошувачите денес го очекуваат и од традиционалните автомобили на бен- - За да се свири на било кој инструмент потребно е да се вежба, пожелно е - секој зински погон. ден - објаснува Саша Кнежевиќ, професор по клавир. - Тоа е најчесто најголемата препрека за младиот музичар, бидејќи децата би сакале сè веднаш. Затоа треба да му се помогне најдобро да го организира времето и да ги совлада сите задачи без многу тешкотии бидејќи детето мора да има време и да си игра - додава тој. Зошто свирењето е корисно Свирењето на било кој инструмент ја зголемува интелигенцијата бидејќи го тера За разлика од возилата со мотор со вна- детето на размислување. Не е потребно да трешно согорување, погонскиот склоп знае да чита и пишува, но е пожелно. Ако на Leaf нема издувна цевка, па нема ни препознаете во детето талент, одведете емисија на CO2 и други штетни гасови. го кај некое стручно лице (наставник) на Комбинацијата на регенеративен систем тестирање, па дури иако детето има три за кочење и иновативни акумулатори му години. Ако не може да свири, тоа може овозможува со едно полнење да помине да пее во некој хор, а подоцна да почне со 160 километри. Деталите за цените ќе некој инструмент. бидат објавени пред почетокот на продажба - на крајот на 2010 година.

Труба за оние кои сакат да се истакнат Силниот звук на овој инструмент ги приОд Нисан очекуваат автомобилот со влекува децата кои имаат вишок енергија, цената да се позиционира меѓу добро оп- сакаат бука и уживаат да привлекуваат ремените возила од C-сегментот. Покрај внимание. Освен тоа, овој инструмент тоа, се очекува Nissan Leaf да ги задоволи обично се свири во група, што е одлично условите за низа на локални, регионални за социјализација на детето. Сепак, за и државни порески олеснувања на паза- труба определете се само ако соседите ви се толерантни. И имајте на ум дека не им рите ширум светот. Нисановиот пристап му овозможил лесно се препорачува на деца помлади од 10 и практично полнење. Со брз полнач години затоа што може да предизвика деNissan Leaf може да се наполни на 80% формација на устата. од полниот капацитет за помалку од 30 минути. Полнењето на куќен електричен Вредните свират клавир штекер трае од прилика осум часа, што е На децата клавирот им се допаѓа затоа доволно за потполн ноќен одмор на воза- што релативно бргу можат да научат да свират некоја едноставна но позната чот и автомобилот. мелодија или сами да компонираат своја музика. Освен тоа, обезбедува одлична


32

Semejstvo Децата со гитара лесно можат да мечтаат дека се големи или да се следат себеси додека ги пеат најновите музички хитови. А малечките често веќе имаат и некој свој омилен гитарист. Гитарата, меѓутоа, не е ни малку лесен инструмент за свирење. Двете раце свират независно една од друга и жиците мораат (силно) да се повлекуваат и притискаат. Овој инструмент им одговара на децата со добра концентрација и координација на прстите. Флејтата за мирните деца

Izbor

Постојат и музички забавишта како и подготвителни одделенија. Основното (нижо) музичко училиште за повеќето инструменти трае шест години, така што треба да се пресмета кога детето ќе го заврши. Последниот рок за упис е трето одделение од основно училиште бидејќи во тој случај детето би го завршило и основното и музичкото училиште во исто време. За инструментите кои се учат пократко можно е да се запише подоцна. Извор: “Блиц”, Белград, автор: Биљана Тасиќ

Поради што децата се лутат

Не сакаат кога мама им се меша во сè

Флејтата се свири така што инструментот се држи од страна. Малиот музичар треба основа за занимавање со музика. По кла- да има добри бели дробови, баш како и вирот полесно се преоѓа на некој друг ин- трубачот. Тоа значи дека не треба да почне струмент. И не треба да се заборави дека пред седмата или осмата година. Меѓутоа, нотите се учат полесно од буквите (ги има штом ги совлада основите, детето мошне само седум: до, ре, ми, фа, сол, ла и си). бргу ќе помине на широк репертоар на мелодии и песнички. Флејтата најмногу Виолината е за деца со исклучителен им одговара на осетливите и мирни деца. слух Децата може да ги привлече како со изЗошто за деца со исклучителен слух? Затоа гледот, така и со својот нежен тон. што виолинистите мораат да ја пронајдат точната интонација (висина) на секој тон. Три работи кои треба да ги знаете

Не е лесно да се свири на виолина како, всушност, ни на било кој друг инструмент. Потребни се години вежбање за да се добие вистинскиот звук. Има деца кои веќе со три или четири години почнуваат да учат да свират на виолина. Гитара за да бидат како возрасните

Слух Дали сака да пее, игра, да слуша музика? Умее ли да го репродуцира ритамот, мелодијата? Ако одговорите на овие прашања се потврдни, развијте му ја прво љубовта кон музиката. Пејте заедно, слушајте музика во кругот на семејството. Зрелост Како му оди учењето? Дали ќе може да ја поднесе дополнителната работа која свирењето на инструмент ја бара? Ако одговорот е “не”, почекајте уште малку, или ако имате доверба во неговите способности, запишете го во музичко училиште и помогнете му да истрае. Колку чини музицирањето Кога родителите размислуваат за тоа дали детето да им оди во музичко училиште, бргу им паѓа на ум прашањето колку сето тоа ќе чини. Прво: музичките училишта во Србија сеуште се бесплатни. Второ: ниеден инструмент не е евтин, но повеќето училишта им излегуваат во

Во секое семејство има кавги. Но поради што родителите и децата најчесто се расправаат? Новото истражување покажало дека децата најмногу ги нервираат родителите кои се опседнати со ред, додека возрасните најмногу се лутат поради распашаност на своите малечки.

Анкетата на сајтот за дружење www.spin.de спроведена меѓу 1.848 учесници имала за цел да ги открие најчестите причини за судири помеѓу родителите и децата. Резултатите покажуваат дека децата, освен опседнатоста со ред, особено ги нервира кога родителите им делат совети кои не ги барале, кога постојано им се мешаат во сè и кога не ја почитуваат нивната сфера. Во зависност од возраста на детето, родителите се лутат поради различни работи. Кај помалите деца им пречи што на секоја реченица возвраќаат со прашањето “зошто”, а кај оние малку постарите вообразеноста на девојчињата и тврдоглавоста на момчињата. До кавга често доаѓа и кога децата го прекинуваа разговорот, кенкаат или мрморат.

Искази на родителите кои децата најмногу ги мразат: Марш во кревет! Соблечи ги чевлите! Станува! Сме се успале! Дали имаш нешто за домашно? Облечи папучи! Не си веќе бебе. Кога, конечно, ќе си ја средиш собата? Оди во своја соба!

Искази на децата кои родителите најмногу ги мразат: Е, баш сакам! пресрет така што им даваат инструменти Тоа не го сакам. на привремено користење. Кога е во Сега ќе се заврши. прашање клавирот, треба да се види Сакам... дали постои распоред на вежбање во Ти си најлоша мајка на светот. училиштето така што детето ќе може да Еве, сега. доаѓа во училиштето и да вежба. Ако де- Глупав(а) си. тето не е одлучно околу инструментот, Баш ми е гајле. треба да му се остави можноста за избор. Моето парче е помало.

Извор: “Блиц”, Белград


Sport

Izbor

Рио домаќин на Олимписките игри 2016 година

Голема победа на Динамо и пораз на Партизан

33

Фудбалерите на Партизан продолжуваат со лошите игри во европските натпреварувања

Украински Шахтјор (последниот освојувач на некогашниот куп на УЕФА) го победи Загрепски Динамо, на свое- Партизан со убедливи 4:1 во второто коло то гостување во Темишвар, високо ја порази од Групата Ј во Лига на Европа и така му домашната екипа со 3:0, со што своите нанесе втор пораз на српскиот шампион шанси за “европска зима” ги постави на ре- во ова натпреварување. ални основи

Во денот во кој хулиганството повторно Летните Олимписки игри 2016 година за ја презеде главната улога, во кое навивапрв пат ќе бидат организирани во Јужна чите на Динамо ја покажаа сета своја приАмерика. Домаќин на Олимпијадата ќе биде земност, Динамо се издигна во висините. Рио де Женеиро, одлучија делегатите на Ме- Зборуваа за тој Темишвар како за цврста ѓународниот олимписки комитет. Од трка- екипа, а потоа модрите се покажаа во та за организатори испаднаа Чикаго, Токио вистински сјај и - ги “размонтираа” Романи Мадрид. ците. - Ни треба реализација, тоа ни фалеше Рио де Женеиро ќе биде домаќин на против Андерлехт - зборуваше Круно Олимписките и Параолимписките игри Јурчиќ пред натпреварот во Романија, 2016 година, одлучија со гласање во Ко- попатно комбинирајќи со неколку опции пенхаген делегатите на Меѓународниот за првите 11. Се покажа дека ја одбрал олимписки комитет. комбинацијата која добива, решавајќи Олимписките игри така за прв пат ќе бидат во истата да му даде на Самир уште една организирани во Јужна Америка, што на шанса. И овој му врати обилно, со гол и познатата плажа Копакабана во Рио во сјајна игра - конечно во Европа се покажа карневалска атмосфера го прославија вистинскиот Самир. скоро 5.000 луѓе. Воодушевени извици загрмеа штом претседателот на МОК Жак Рог објави дека домаќинството на Игрите му припаднало

на Рио, а потоа на Копакабана се завиорија бразилски знамиња и означија почеток на журката која ќе трае до длабоко во ноќта, а во која според проценките на организаторите присуствувале повеќе од 100.000 луѓе. Весело беше и во бразилската делегација во Копенхаген за што сведочат и солзите радосници на лицето на легендарниот фудбалер Пеле. Рио во последниот круг на гласање ја победи кандидатурата на Мадрид, кој пред гласањето јавно го поддржа поранешниот претседател на МОК Хуан Антонио Самаран, кој на таа функција беше полни 21 година, до 2001, кога го наследи Рог. “Мојот крај е многу близу”, ги потсети делегатите 89-годишниот Самаран, но неговиот апел не вроди со плод, па журката за околу 6.000 собрани пред Кралската палата во Мадрид за малку изостана. Мадрид така доживеа и втор последователен пораз при кандидирањето за домаќин на Игрите, бидејќи веќе конкурираше и за организацијата на Олимпијадата 2012 година, која му припадна на Лондон. Претходно од трката за домаќин на ОИ 2016 беше елиминиран и Токио, а веќе во првиот круг и Чикаго, кој со Рио важеше за главен фаворит.

Шахтјор поведе во 24-тата минута по корнерот кој го изведе Вилиан, а Ломиќ лошо реагираше и го својот голман. Вториот гол го постигна Луис Адриано во 38-та минута по контрата и центаршутот на Фернандињо. На 3:0 зголеми Жадсон во 54-тата минута, а четвртиот погодок го постигна во 67-та минута Ракитски кој добро нафрли по бргу изведениот корнер. Почесниот гол за Партизан дело е на Љајиќ во 86-тата минута. Шахтјор од првите секунди тргна максимално офанзивно и благодарение на доминацијата на сјајните Бразилци Фернандињо, Жадсон, Вилиан и Илсињо, на средината на теренот многу лесно доаѓаше до голот на Радосављевиќ. Украинскиот тим дури по четвртиот гол “застана на топката”, а до тој момент напросто ја излудуваше одбраната на “црно-белите” И уште еден потег на загрепскиот тренер која неретко и грешеше. се покажа и тоа како исправен: наместо Сјајната фудбалска претстава на новиот Пап во екипата најде место за Сивоњиќ, стадион во Доњецк ја дополни и фер и тоа беше погодок. Одличен беше Или- играта на обата тима што го потврдува поја, опасен и непријатен таму пред роман- датокот дека ниеден фудбалер не доби скиот гол, а добрата игра и уште подобра- жолт картон. та стратегија на екипата, со свој гол ја круниса и Педро Моралес. Не беше само нападот на Динамо на висина на поставената задача. И одбраната беше вистинската, на чело со Филип Лончариќ. Момчето во кое многумина се сомневаа Марија Шарапова го освои одлично ја одработи работата, одбрани зицер при 1:0, спасуваше кога и да беше турнирот во Токио потребно. И уште една ѕвезда сјаеше со полн сјај на Најдобрата српска тенисерка Јелена Јанконатпреварот. Милан Бадељ одигра голем виќ - во финалето на Отвореното првенство натпревар, го даде првиот и го додаде вто- на Јапонија во Токио - ѝ го предаде мечот на риот гол, а со низа на потези во текот на це- Марија Шарапова при водство на Русинката лиот меч, покажа дека навистина израснал од 5:2 во првиот сет. Јелена беше принудена да го предаде финалето поради повреда на во зрел играч со истанчени манири. десната рака. На паузата по седмиот гем побара лекарска пауза, го продолжи мечот, но по два изгубени поени во осмиот гем се реши да се откаже

Сè почна извонредно за српската тенисерка, веднаш на стартот стигна до брејк, по-


34 Slobodno веде со 2:0, но Русинката се врати во меПлакарот под конец! чот и после брејкот фати приклучок, па подоцна поведе со уште еден брејк со 4:2. Доколку сакате во вашиот гардеробер да има повеќе ред и простор, единствено што треба да направите е да ја сортирате гардеробата и да се потрудите да ја местите во специјализирани прегради штом ќе ја испеглате

“Ова е фрустрирачки, не сакам кога вака ги добивам мечовите, но, не заборавајте дека е крај на сезоната и дека има полно повреди. Јелена одлично почна, но не сакав лесно да се предадам. Ова ми е второ финале во сезоната, и не сакав повторно да остана без трофеј. На Јелена ѝ посакувам брзо да оздрави”, рече Шарапова на која ова ѝ е прва титула од турнирот во Амелија Ајленд 2008 година.

Вкупниот награден фонд на турнирот во Токио изнесуваше два милиони долари, а на победничката во поединечна конкуренција ѝ припаднаа 350.000 долари и 800 поени.

Со оваа освоена титула Шарапова конечно се врати во 20-те најдобри и така себеси си обезбеди полесен пат во наредните турнири, бидејќи по големата пауза и лошиот “рејтинг” се состануваше со фаворитите во раните фази на турнирите. Јелена Јанковиќ освен парична награда од 175.000 долари освои доста бодови во трката за завршниот турнир на сезоната во Доха, но сега останува прашањето за тежината на повредата и брзината на оздравувањето. Следи големиот турнир во Пекинг. Во трката за турнирот во Катар свое место веќе обезбедија Динара Сафина, Серена Вилијамс, Каролина Возњацки и Елена Дементиева. Јелена Јанковиќ е моментно 9-та во борбата за место на турнирот во Катар.

Вообичаената слика која може да се затече во повеќето гардеробери - русвај по полиците - не само што делува неуредно, туку одзема и многу време кога сакате да го пронајдете парчето гардероба кое сакате да го облечете. “Ало!” ви препорачува како за кратко време да го средите гардероберот и да ја сортирате гардеробата така што во секој момент, дури и со затворени очи, да знаете кое парче каде се наоѓа. Прв чекор - испразнете ги полиците Кога ќе решите комплетно да го средите гардероберот, прво што треба да направите е да ги извадите сите работи. Вшмукајте го сиот прав од внатрешноста на плакарот, а потоа полиците пребришете ги со влажна крпа и оставете добро да се исушат. За тоа време сортирајте ги закачалките; мазните и обложени со тафт наменете ги за фината свилена гардероба, цврстите (од дрво и метал) за капути, јакни и костуми, со закачки за здолништа, а со пречки за панталони. Време: 10 минути. Втор чекор - сортирајте ја облеката по намена Пред да почнете да ја вражате гардеробата во плакарот, набавете пластични кеси и две поголеми пластични кутии. Во пластичните кеси спакувајте ги работите кои не сте ги облекле барем една година и подарете им ги оние на кои ќе им бидат од полза. И крпчињата кои треба да се поправаат, а кои исто така непотребно заземаат место во плакарот, спакувајте ги во кеса и спуштете ги покрај контејнерот. Колку и да ви е тешко да се ослободите од нив, имајте на ум дека само ќе ви го заземаат просторот уште кој знае колку долго, а нема да стигнете да ги однесете на поправка. На крајот, поделете го она што преостанало во две групи; во првата нека бидат есенски и зимски работи, а во втората оние кои ги носите во пролет и лето. Тоа е најпрактичен начин на сортирање. Во едната пластична кутија спакувајте ги чорапите, а во втората долната облека. Време: 30 минути. Трет чекор - пакување На полицата која ви е во висина на очите ставете ги работите кои често ги носите. Крпчиња кои само повремено ги носите ставете ги на највисоката полица. Кутиите со чорапите и долната облека ставете ги една до друга, веднаш до полицата на која се наоѓаат работите кои често ги носите.

vreme Izbor Гардеробата која лесно се гужва (здолништа, панталони од фин материјал, мантили, кошули) закачете ја на закачалки. Капутите и јакните ставете ги во левиот агол на плакарот, потоа наредете ги закачалките на кои сте ја закачиле гардеробата која не ја носите често, и на крајот парчињата кои ви се често потребни. На дното од плакарот ставете декоративна хартија, па наредете ги чевлите; сортирајте ги според сезонските потреби. Време: 20 минути Четврт чекор - ароматерапија за крпчињата За да ја зачувате гардеробата од непријатни мириси, на секоја полица во гардероберот ставете памукче натопено со некое ароматично масло. Водете сметка памукчето да не доаѓа во допир со гардеробата, бидејќи ќе имате мака повеќе како да ги отстраните мрсните дамки од облеката. Поедноставно решение е на секоја полица да ставите по еден сапун или кесичка чај. Исушените цветови од лаванда или босиљок биле избор на нашите баби и давале одлични резултати во борбата против молци и непријатни мириси. Време: 5 минути. Доколку сакате гардеробата да ви мириса на омилениот парфем, ставете празно отворено шишенце од парфемот на централната полица.

Ало! Идеја Гардеробата можете да ја поделите и по намена. На едно место нека биде работната гардероба, на второ свечената, на трето спортската, на четврто онаа која ја носите кога сте дома. Еднакво е практична и поделбата по видови на гардероба; спакувајте ги одвоено фустаните, одвоено здолништата, одвоено маиците, долната облека... Одберете го начинот кој најмногу ви одговара и во склад со него наредете ја гардеробата која претходно сте ја сортирале и по бои. Извор: “Ало!”, Белград, автор: Снежана Милошевиќ

Позитивниот став го менува животот Мислете позитивно и ќе се чувствувате добро и среќно, покажуваат истражувањата на професорот Адам Андерсон од Универзитетот во Торонто

Дека ова не е само обична фраза, потребно е да знаете дека лошото расположение често доаѓа поради навикнатиот, негативен начин на размислување кое најчесто е искривено и нереално, па се претвора во


Izbor

Slobodno vreme

безволна апатија и немоќ. Добро е да се има на ум дека позитивното расположение и гледање на светот околу себе може да се научи, баш како и негативното. Доколку ова го научите не само што себеси ќе се извлечете од малодушноста и тромоста, туку ќе им пружите задоволства и на другите, на околината. Научните докази на професорот Андерсон покажуваат дека мозокот на луѓето со позитивен поглед на светот полесни и подобро ги процесира информациите од надворешниот свет и на тој начин ја прифаќа пошироката перспектива од личностите кои на светот глеМедитацијата е психички штит даат тесно и црно. Вежбите на длабоко дишење и фокусирање на умот предизвикуваат засилена активност во мозочната кора и создаваат позитивни расположенија на ведрина и оптимистичност. Извор: “Блиц”, Белград, автор: Б. Тасиќ

Музиката како лек На напнатоста и раздразливоста може да им се застане на крај и со слушање музика. Имено, Анет Залановски, невролог од Универзитетот во Пенсилванија, препорачува прво да се слуша музика која му одговара на моментното расположение, а потоа таа постепено да се менува кон полесни тонови и расположението кое сакате да го постигнете. Добро е, советува таа, да имате и некоја омилена песна која секогаш ве “враќа во живот”.

СОНОВНИК

ГАВРАН - Среќа; ако чуете гракање на гаврани - несреќа, смрт; јато од гаврани - жален глас; ако бркате гавран - ќе откриете или ќе спречите кражба. ГАЃАЊЕ во нешто - Ќе ти се оствари желба. ГАДИНКИ - Болест во семејството, завист на околината. ГАЗДА - Загу6а. ГАЈДА - Радосни новости; ако свирите на Среќата ја поттикнува “слаткиот гајда - среќа во љубовта. грев” ГАЌИ - Загуба; валкани гаќи - болест; исТемното чоколадо е богато со флавоноиди кинати гаќи - кавга и тепачка; шарени гаќи и антиоксиданси кои га подобруваат здра- ќе стекнете добивка со лаги; ако ги изгубивјето на крвните садови и го намалуваат те гаќите - ќе бидете оштетени; женски гаќи нивото на лошиот холестерол во крвта, што - лошо ви се пишува; машки гаќи - сканќе се одрази и на доброто расположение. дал, лоши вести. ГАЛЕБ - Среќа; неочекувано писмо од далеку; ако уловите галеб - кавга. ГАЛЕРИЈА - Очекувај добиток. ГАЛИЈА - Ако плови - чувај се од несреќа; ако потоне - загуба; ако веслаш - злоба. ГАРНИЗОН - Слава, чест. ГАС - Ако готвите на гас - брзо остварување на желбите. ГАСЕНИЦА - Лажен пријател; ако ја згмечите - некој се обидува да ви наштети. Сонот го регулира расположението ГЕНЕРАЛ - Ќе се најдете во друштво со исНедостатокот на сон е често причина за такнати личности; ако се сонувате како гелошото расположение. Наспијте се бидеј- нерал - ќе се гордееш со својата работа. ќи стручњаците говорат дека сонувањето ГЕНИТАЛНИ ОРГАНИ - Големи гриж и тешима важна функција во регулацијата на котии. расположението и преовладувањето на ГЕОГРАФСКА КАРТА - Патување. стресните ситуации. ГИМНАЗИЈА - Остварување на желбите. Смеа за подобар свет ГИМНАСТИКА - Здравје; ако гледате како Докажано е дека дневната доза на смеа други вежбаат - пријатен излет. силно го поттикнува доброто расположе- ГИПС - Успех во работата. ние и ги поништува ефектите на стресот и ГИТАРА - Подарок; ќе се најдеш во пријатзагриженоста. Затоа, ��ко сте преплавени но друштво; ако слушате како некој свири со лошо расположение, не се стеснувајте на гитара - ќе жалите по минатото. да ѝ се насмеете на добра комедија, до- ГЛАВА - Штета; глава голема - богатство; бар виц на пријател или на било каква не- ако имаш две глави - напредок; глава обична ситуација. отсечена - несреќа; глава крвава - чувај се;

35 глава ќелава - ви претстои штета; ако носите глава во рацете - добро и мир; ако ја миеш главата - имаш не искрен пријател. ГЛАВОБОЛКА - Радосна вест. ГЛАД - Ако на сон почувствувате глад - добиток на лотарија. ГЛАС - Добар пријател ќе ве посоветува; ако слушате многу гласови - задоволство; глас божји - среќа. ГЛАСНИК - Разочарувачки вести; ако примате порака од гласник – лоши вести. ГЛИНА - Чувај се од неуспех; ако копате глина - пари. ГЛИСТИ - Голема несреќа; ако ги фаќате во рака - долга болест. ГЛОБА (казна) - Ќе си имаш работа со суд. ГЛОБУС - Патување. ГЛОГ - Ве очекуваат тешки неприлики; ако ги видите плодовите на глогот - здравје; црн глог - задоволство. ГЛОГИНИ - Да јадеш, береш, видиш: здравје. ГЛОДАЊЕ - Жалост. ГЛУВОСТ - Грижи / среќен живот со саканото лице; ако видите глув човек или разговарате со него - деловен неуспех. ГЛУМЕЦ - Ако глумиш - срамота во друштво; ако гледаш глумци - те лажат. ГЛУПАК - Штета; ако направиш глупост утрешниот ден ќе ти биде лош. ГЛУШЕЦ - Грижи; бел глушец - добра женидба / мажачка; полски глушец - предавство; ако ловите глувци - остварени желби; глушец во стапица - ќе ги победите непријателите; ако бркате глувци - залудни ви се надежите за добивка; стапица за глувци - некој сака да ве изигра. ГНЕЗДО - Добивка; гнездо полно со јајца, сватови или веселба во домот / ако ви претстои нова работа прифатете ја; празно гнездо - загу6а; ако симнувате гнездо од дрво - венчавка; ако земате јајца од гнездо - ќе направите некоја неправда; гнездо од ластовица - добивка; ако го уништите гнездото - чувај се од љубомора; змиско гнездо - имаш итри пријатели. ГНИДИ - Грижи и срамота. ГНОЈ - Гној да собираш - ненадеен добиток; ако видите гној на себе - добивка, успех. ГОВЕДА - Среќа; ако колете говедо – неуспех во љубовта; слабо говедо - несреќа; дебело говедо – среќно породување на некоја жена; ако пасат – успех во работата. ГОВЕДСКО МЕСО - Ако јадете говедско месо – големи неприлики; ако готвите говедско месо - кавга. ГОВОРНИК - Послушај ги советите околу тебе; ако ти држиш говор - ќе станеш влијателен. ГОЗБА - Голема чест; ако учествувате во гозба - голема радост. ГОЛОТИЈА - Да бидеш гол – жалост и срамота; голи луѓе - грижи; ако сте голи со саканото лице - напредок. ГОНЕЊЕ - Ако бидеш гонет – оговарање; ако вие гоните некого – ќе мораш да донесеш тешки одлуки. ГОРА - Чест; зелена гора - радост. ГОРЧИНА - Болест; горчина во устата – ви претстои жалосен ден. ГОРЧЛИВА ТРЕВА - Непријатности; ако јадете горчлива трева или ако ја собирате - жалост и солзи. ГОСПОД - Остварување на желбите; ако се сонувате како Господ - напредување во работата; ако разговарате со него - сре-ќа во бракот; ако се молите на господ – неус-


36 Slobodno vreme пех во работата; ако го колнете - болест, ГРЕБЕН - Вашата цел ќе биде постигната. непријатности. ГРЕБЛО - Вашата ситуација ќе се подобри. ГОСТИЛНИЧАР/КА - Богатство. ГРЕЕЊЕ - Болест во домот. ГОСТИН - Ако сте вие гостин - оговарање; ГРЕШКА - Нема да сте сигурни во вашите ако ви дојдат гости – кавги во куќата; ако постапки. не можете да се ослободите од гости - ќе ГРИЖА - Среќна иднина. останете без некој драг предмет; ако пре- ГРИЗЕЊE - Непријатности. чекувате гости - радосен настан. ГРИП - Во своите намери нема да успеете. ГОТВАЧ - Расправии; ако гледате како гот- ГРЛИЦА - Верност. ви - успешна година. ГРЛО - Ќе победат вашите непријатели. ГОТВАЧКА - Ненадејна посета. Ако збору- ГРМОТЕВИЦА - Ако слушнете грмотевица вате со неа – ќе слушнете глас од далеку - тага. за пари. ГРОБ - Смирување со пријател; ако копате ГОТВЕЊЕ - Неискрени пријатели во фами- гроб - опасност; ако го затрупувате – болијата; лажица за готвење - немир; ако до- лест; отворен гроб - ќе бидете поканети биете предмет за готвење како подарок - на некоја свеченост; ако лежите во гроб ќе ве изневерат пријателите; ако готвите – добро чувај си ги своите финансии; ако во голем сад - несреќа. читате натпис на гроб - ве очекуваат голеГРАБЛИВЕЦ - Штета; ако го успеете да го ми тешкотии. фатите - ќе се ослободите од некое зло - ГРОБАР - Вашите долгови нема да можете ако ве нападне - ќе се судите со некого по- да ги исплатите. ради долгови; ако го припитомите - имате ГРОБИШТА - Поклон што ќе ви наштети; непријател во домот. ако шетате низ гробишта - грижи; ако леГРАБНУВАЊЕ - Венчавка; ако грабнете не- жите на гробишта - благосостојба. што од некого - пази се од непромисленост ГРОЗЈЕ - Непостојана среќа; бело грозје ГРАВ - Успех во работата; ако јадете грав радост; црвено грозје - возбудлив настан; - бременост или болест; ако готвите грав ако берете грозје - ќе се разделите со не- ќе ви се исполни некоја желба; грав што кого; ако добиете грозје како подарок - ќе цвета - ќе ви се исполни некоја желба; ако склопите пријатно познанство; ако јадете купувате грав - надежите нема да ви се грозје - ќе имате љубовна средба. остварат. ГРОМ - Опомена за твојата работа; ако удГРАД (мраз) - Да паѓа: минлива опасност, ри гром – ќе претрпиш зло; ако некој друг желбата нема да ти се исполни, полесна го удри гром – ќе бидете почитувани. болест ГУБЕЊЕ - Те чека зло. ГРАДЕЊЕ - Успех во работата; ако градите ГУБИЛИШТЕ - Голема чест. црква - ќе доживеете страв; ако други гра- ГУЖВА - Кавга; ако гледате гужва дат нешто - ќе го смените местото на жи- добивка. веење. ГУЛАБ - Добар глас; ако го фатите - загуба; ГРАДИ - Исполнување на желбите; убави мртов гулаб - ќе останете без некој добар женски гради - изненадување; влакнести пријател; ако јадете месо од гулаб - жагради - здравје; ако видите бебе што цица лост; ако гледате како се бакнуваат гулаод гради - среќа во бракот. би - љубовна идила; ако го пуштите да ви ГРАДИЛИШТЕ - Ви претстојат тешки одлу- одлета од рака - кратка разделба со саки за важни потфати. каното лице; јато од гулаби – помош од ГРАДИНА - Среќа во семејниот круг; ако непознати луѓе. работите во градина - успех; градина со ГУЛАБАРНИК - Посвети поголемо внимамногу цвеќе - парична добивка; градина со ние на вашиот брак. висока ограда – неисполнување на наде- ГУМНО - Среќни денови. жите; градина со зеленчук - со малку труд ГУСАР - Парична загуба. ќе постигнете голема корист; зелена гра- ГУСКА - Добивка; ако јадете - голема среќа; дина - надежите ќе ви се исполнат. печена гуска - гости; ако колете гуски - ќе ГРАДИНАР - Непријатност; ако на сон сте се ослободите од непријателите; гуска градинар - ќе уживате во љубовта. што плива - ве очекува далечен пат; гуска ГРАДИТЕЛ - Опасност; ако разговарате со што гака - за вас се шират лоши гласови. него - трошоци. ГУСЛИ - Тага; ако свирите на гусли - среќа ГРАМОФОН - Озборување(внимавајте на во домот, свадба. своето однесување); ако купувате грамо- ГУШТЕР - Промена на местото на живеефон - не однесувајте се несериозно, бидеј- ње. ќи ќе ве исмеат. ГУШКАЊЕ - Чувај се од провокатори; - да ГРАНАТА - Опасност; ако експлодира - ќе видиш други да се гушкаат: превара. ве снајде несреќа. ГРАНКА - Помошта ќе стигне во последен момент; скршена гранка - прекин на некое пријателство; сува гранка - несреќа; зелеЃАВОЛ - Ако видите ѓавол на гранка - среќа; ако сечете гранки – ва– успех во трговијата; шата непромисленост скапо ќе ве кошта. ако бегате од него - кавга. ГРАШОК - Грижи; ако јадете грашок – ќе ви ЃЕРДАН - Веселба; ѓердан од се исполни некоја желба; грашок што цвезлато - ќе се сомневате во нета - среќа; ако купувате грашок - грижи; ако што. продавате грашок - пазете се од повреди; ЃОН - Селидба; излитен ѓон – чувај се од ако берете грашок - добивка; ако садите оговарање. грашок - напредок во домаќинството. ЃУБРЕ - Пари и среќа; ако ви е дома - среќа; ГРБ - Напредување во работата; болки во ако видите ѓубре надвор – очекувајте нагрбот - долг живот. следство; ако газите по ѓубре – ќе бидете ГРБА - Ве очекува голема добивка; ако лути. сретнете грбав човек или ако разговарате ЃУБРЕЊЕ (за нива) - Богатство. со него - тешкотии на работа. ЃУБРИШТЕ - Благосостојба.

Izbor

Зефир и Елза повеќе од половина век го шпионирале Запад

Брачниот пар агенти од 30-тите години во Лос Анџелес добивал поверливи информации дружејќи се со холивудскиот крем близок на Белата куќа

Пред неколку дена во Москва умре Јелизавета Ивановна, 97-годишната женска половина на легендарниот шпионски брачен пар Мукасеј. Нејзиниот сопруг Михаил почина лани во 102-та година. Под кодните имиња Зефир и Елза, Мукасеји повеќе од 50 години го шпионирале за Советскиот Сојуз ширум светот. Јавноста дури пред неколку години доби дозвола да копа по нивните биографии, по деловите кои сеуште се таинствени. Првата голема улога Михаил и Јелизавета ја одиграле 30-тите години во Лос Анџелес, каде Михаил работел како вицеконзул. Со оглед на помодната склоност кон советската култура на тогашната холивудска елита, брачниот пар Мукасеј се забавувал со Даглас Фербенкс, Волт Дизни, писатели и музичари како Сергеј Рахмањинов... Наводно преку Чарли Чаплин кој бил близок со семејството на американскиот претседател Теодор Рузвелт, 1939 го��ина Мукасеј дознал за намерите на Јапонија да го нападне Советскиот Сојуз, и за тоа прв ја известил Москва. Кога рускиот шпион во Холивуд Борис Мороз 1947 година открил многу свои колеги во САД, Зефир и Елза веќе биле во Европа и се подготвувале за нова етапа - Студената војна. Ја формирале и управувале со советската шпионска централа во Европа. Иако одамна познати на Американците, Мукасеји од 1955 до 1977 година патувале по Европа и шпионирале од една западноевропска држава, чие име не е објавено. Според извештаите на КГБ, во текот на севкупната служба не направиле ниедна грешка, па по пензионирањето добиле низа на високи медали. Крајот на кариерата го дочекале во Москва обучувајќи нови генерации на разузнавачи, од кои некои веројатно и денес работата ширум светот. Извор: “Вечерњи лист”, Загреб

Горбачов ѝ ја препорачал перестројката на Америка Високата оценка за Барак Обама проследена е и со советот Американците да се откажат од комплексот на победник во Студената војна

Поранешниот шеф на СССР Михаил Горбачов смета дека на Америка ѝ е потребна сопствена перестројка. Како што се


Izbor

наведува во преводот на написот на британскиот весник Times, кој го пренесува интервјуто на Горбачов - Росијскаја газета, бившиот претседател на Советскиот Сојуз ги посоветувал Американците да се откажат од комплексот на победници во Студената војна. Појавувањето на преводот на овој напис во РГ проследено е со коментар на самиот Горбачов. - Во последно време во некои руски медиуми се појавија материјали во кои се цитираат поедини тенденциозно избрани и извлечени од контекст изјави од некои мои интервјуа за странскиот печат. Предмет на таквите спекулации е и неодамнешниот напис заснован на интервјуто кое летоска му го дадов на дописникот на Times. Би сакал читателите исправно да го сфатат моето гледиште и ставови и затоа ѝ нудам на редакцијата да го објави целосниот текст на тоа интервју - појаснува Горбачов. Во разговорот со новинарот на лондонскиот Times Горбачов високо го оценил Барак Обама, кој ја уловил потребата за промени и го почувствувал тој предизвик.

Zanimlivosti

37

Последниот развод на остарениот плејбој Основачот на култниот машки магазин има намера дефинитивно да раскине со сопругата Кимберли Конрад (47)

Остарениот плејбој Хју Хефнер (83), кој го издава Playboy, еден од најпопуларните машки магазин на светот, ја потсети јавноста дека некогаш бил во брак. Овие денови се решил дефинитивно да го озакони својот развод со 47-годишната Кимберли Конрад, со која не живее од 1998. Хефнер тврди дека во текот на сите тие години на сопругата ѝ исплатил околу 12 милиони долари, а бракоразводната парница не ја покренувал на нејзина молба за да не ги трауматизираат нивните два сина - 19-годишниот Марстон и 16-годишниот Купер. Меѓутоа, сега е одлучен во намерата како да ја намали алиментацијата, така и себеси да си го врати статусот на ерген во кој ги живеел најдобрите 30 години од својот живот, помеѓу првиот и вториот брак. Со првата сопруга Хефнер се развел 1955 година, кога неговиот Playboy, чиј прв Премиерот на Велика Британија Гордон број излегол 6 години пред тоа, допрва Браун поранешниот лидер на СССР исто се загревал. После тоа издавачот на пoтака го смета за многу паметен и вели: пуларниот машки магазин не се лишувал - Ми се чини дека токму тој го предупреди светот за финансиските проблеми. Во интервјуто станало збор за сегашните взаемни односи помеѓу Русија и западните земји. Авторот на написот изразил чудење поради тоа што човекот чие име станало синоним за стремежот кон далекосежни промени во својата земја не поднесува критика на страниците на адреса на Русија. - Ние само гледаме дека ни претстои уште многу да направиме за да стигнеме во демократија. Затоа јас им велам на од задоволството да ги користи убавиАмериканците: Сакате да бидеме како ците, повикани на фото-снимање, не вас, но можам да ви кажам дека вам ви само во полиграфски цели. Навистина, требале 200 години да ја изградите својаедна од нив успеала да му го промени та демократија, а сакате ние тоа да го стостатусот. Кимберли Конрад, која 1989 риме за 200 дена - парирал Горбачов. година станала негова придружничка, усШто се однесува до Владимир Путин, новинарот на Times истакнал: ако 2007 година Горбачов го поддржал Путин за време на парламентарните избори, во 2009 веќе ја нарекол Единствена Русија партија на бирократи и најлоша варијанта на КПСС. Уследило прашањето: од кои причини поранешниот лидер на СССР ја поддржал власта пред две години - не е белки од страв? - Од што да се плашам? Не. Можам да кажам дека сфаќам колку е тешко да се биде претседател, бидејќи и самиот сум бил. Сум бил во негова положба и затоа добро ја познавам ситуацијата. Затоа и го поддржав Путин и натаму го поддржувам. пеала Хефнер да го одведе пред олтар. Од друга страна, по одредени прашања Меѓутоа, тој брак, кој многумина светски настапувам многу отворено и директно хроничари го окарактеризирале како сомистакнал Горбачов. нителен, не траел ни десет години, и 1998 Извор: “Стандард”, Белград, автор: Р.Д. го напуштил семејството оставајќи ѝ ги на

Конрад двата сина и вилата со пет спални соби и базен. Во Лос Анџелес, каде живее остарениот ветеран на сексуалната револуција, сите веруваат дека таа вила и била причината за јавното објаснување на односот меѓу сопружниците. Дел од публиката е склон да смета дека на суд на јавноста спорот го ставил лично Хефнер, додека други пак ја обвинуваат поранешната фото модел која сакала да го распали скандалот. Според верзијата на агенцијата Associated Press, по раскинот на односите медиумскиот магнат ги извршувал сите обврски кои се предвидени со брачниот договор. Се смета дека освен редовните уплати од 1998 Хефнер на сметката на сопругата уплатува повеќе од 40 илјади долари месечно. Меѓутоа, сега, кога децата се пораснати и тргнале на колеџ, Хефнер ја преполовил висината на алиментацијата, а решил и да ја продаде вилата во која живеела Кимберли.

На почетокот на оваа година медиумите пишуваа дека вилата во Лос Анџелес е продадена за 18 милиони долари. Во август, меѓутоа, се покажа дека Конрад смета дека е излажана и го тужела сопругот, барајќи дел од продажбата на вилата, околу 4-5 милиони долари. И наместо пари од Хефнер, чие богатство без вклучување на акциите на магазинот Playboy се проценува на 43 милиони долари, таа добила документ за покренување на бракоразводна парница. Верзијата за тоа дека официјален развод на основачот на Playboy му е потребен за пред олтар да ја одведе новата избраничка, не е одржлива. Веќе скоро една деценија остарениот магнат живее во опкружение на помал харем од млади и згодни дами, повремено менувајќи го составот на девојките. Во вилата на Хефнер сега се вселија 23-годишната Кристал Харис и 19-годишните близначки Кариса и Кристина Шенон. Извор: “Стандард”, Белград, автор: Рајко Досковиќ


38

Свеченост на пивото Германскиот Минхен на традиционалниот Октоберфест на милиони гости од светот им го нуди омилениот пијалак во потоци

Zanimlivosti го повикале народот и му понудиле пиво и печење. Парот на тоа место ги повикал Баварците и кога славеле сребрена годишнина, но под услов да облечат народни носии. Тој обичај станал дел од Октоберфест и со време прераснал во гастро и туристичка атракција.

Izbor

Извор: “Вјесник”, Загреб, автор: М. Ѓ.

Згазен кенгур во центарот на градот

Од 20 септември до 5 октомври Минхен 174-ти пат живее во ритамот на здравици кои деноноќно одѕвонуваат од пивниците - шатори на Октоберфест 2009 на просторот на Teresienwiese. Гостопримливите домаќини во нив поставиле шанкови и буриња, и една до друга дрвени клупи и столици. Така одеднаш можат да угостат до десет илјади гости или вкупно околу 6 милиони луѓе кои стигнуваат од Германија и светот за да се дружат и заедно да уживаат во вкусовите на избрани врсти од популарниот пијалак. И тоа не само во производите на баварските пивари и некогаш традиционалните конкурентски пивари Lowenbrau и Spaten (денес имаат ист сопственик), туку и на познатите странски производители. Затоа не чуди што на секој Октоберфест пиво тече во потоци, па и оваа година се смета дека ќе се испијат до 6 милиони литри пиво со повеќе или помалку пена точено во чаши, кригли или порцелански бокали. А за подобро да легне, најдобро е меѓу голтките нешто и да се изеде. Најчесто се тоа пивски ѓевреци, порции печено пилешко (се печат околу 460 илјади парчиња пилешко) и волови на ражен (повеќе од 100 волови). Ситите љубители на пи-

вото побрзо играат, па и запеваат со свирка на локалните баварски музичари кои како и бројни гости, и келнерките и келнерите се облечени до носија: машките во кратки кожни панталони и со шеширчиња на главите, а жените во диндирлици, фустани со престилки. Тој при-

зор се повторува од 1810 година, откако се организира Октоберфест. Повод за таа прва народна свеченост била венчавката на престолонаследникот Ludwig и принцезата Teresa von Sachen - Hildburghausen, кои на пир под ѕидините на Минхен

Директорот на белградската Зоолошка градина Вук Бојовиќ тврди дека крадците украле два кенгура, едниот го убиле, другиот им побегнал и завршил под автомобил. Непознатите крадци едниот кенгур го убиле во зоолошката градина во Белград, а другиот настрадал кога на него налетал автомобил во Цетинската улица

згазила средовечна жена во бел автомобил. - Кенгурот искокна на улицата и таа не стигна ни да закочи. Се видело дека е престрашена и само стиснала на гас. Малечкото кенгурче се мачело уште пет минути по ударот. Крвавело на асфалтот, а минувачите доаѓале и го сликале со мобилни телефони. Бргу дошла полиција, но на кенгурот му немало спас. Само одеднаш се смирил и умрел. Многу ни беше жал раскажува за Пресс Мирјана М., учеНепознати крадци се обиделе пред неколку дена да украдат два кенгури од ничка во Средното економско училиште. Зоолошката градина во Белград. Во те- На местото на несекојдневната несреќа кот на грабежот, убиена е женката во набргу се појави и комбито на зоолошката самата градина, додека мажјакот бргу градина со работници, кои го однесоа по грабежот, на општа запрепастеност на телото на кенгурот. Во Белградската зооминувачите, е виден како талка по Цетин- лошка градина не сакаа да кажат ништо ската улица. За жал, и тој во таа улица на- подетално освен тоа дека случајот се испитува. Никој не може ни да претпостави страдал кога на него налетало возило. Видно потресен директорот на Зоолошка- што ќе му се некому кенгури. та градина Вук Бојовиќ изјави дека ра- Директорот на зоолошката градина изјави ботниците на зоолошката градина ја забе- дека петнаесет години држат кенгури во лежале женката кенгур како неподвижно градината, но дека немил настан сличен на овој никогаш не се случил. лежи околу 13:30 часот. - Кога работниците дошле да проверат за што се работи, виделе дека е мртва. Имала повреди на главата и крв ѝ течела од устата. Веднаш ги алармиравме сите надлежни служби, бидејќи забележавме дека и мажјакот исчезнал. Ги пребројавме кенгурите и видовме дека недостасува еден, додека еден лежеше мртов - рече Бојовиќ. Никој во зоолошката градина не знаел што се случува со исчезнатиот кенгур додека граѓаните не почнале да се јавуваат во медиумите и управата на зоолошката градина да пријават дека виделе збунет кенгур како талка по Цетинската улица во центарот на градот. Екипата на зоолошката градина се упатила во Цетинска, но додека стигнала, кенгурот бил удрен од автомобил на аголот на Булеварот деспот - Ова е класичен пример на хулиганство, Стефан и Цетинската улица. Екипата на Пресс стигна бргу на местото кое е продолжение на нападите по белна несреќата и успеа да го фотографира градските улици. Апелирам на полицијата, мртвото тело на кенгурот и да се распраша Владата и граѓаните до ова повеќе да не кај очевидците што се случило. Според доаѓа и сторителите да бидат казнети из-јавите на ученичките од блиското рече Бојовиќ. Средно економско училиште, кенгурот го Извор: “Пресс”, Белград, автор: С. Вујичиќ


Izbor

Zdravje i ubavina Кремата и после повеќе од 90 години останала единствена и неспоредлива по својот квалитет и емотивната врска со корисниците.

39 Според податоците од “Батут”, веќе во Крема на која сите ѝ 2006 плаќањето на стоматолошките услуги веруваат довело до брзо сменување на нивното користење. Вкупниот број на посети на Деветти пат по ред потрошувачите во Извор: “Пресс”, Белград стоматолог веќе во првата година од на16 европски земји ја избраа “Nivea” како платувањето на услуги опаднал за 44%, а бренд за нега на кожата на кој најмногу во 2007 се намалил за дополнителни 11%. му веруваат. Во годишното истражување на стоматолошките услуги за сана“Марка со најголема доверба”, која ја спроГи занемаруваме забите Бројот ција на кариес и компликации на кариес веде списанието “Riders digest”, 31% од испитаниците го одбрало овој познат бренд во На четвртина од граѓаните на Србија им од истите причини битно се намалил категоријата козметика. недостасуваат повеќе од десет заби, а са- по 2005 година. Во 2007 пломбирани се мо 40,7% од возрасното население ги мие 59% помалку заби одошто во 2005. Уште забите повеќе од еднаш дневно, покажало поголемо е намалувањето на лечењето на истражувањето извршено по повод Свет- компликации од кариес, дури 64% помалку во 2007 во однос на година порано. скиот ден на оралното здравје Стручњаците наспоменуваат дека последиците на ваквото значително намалување во користењето на стоматолошките услуги можат да се очекуваат во следните години. Тоа ќе значи поголем број извадени заби, што доведува до поголем број на беззабни граѓани, и сходно на тоа, до други здравствени проблеми. Швајцарските потрошувачи најмногу ѝ Извор: “Пресс”, Белград, автор: А. Ераковиќ веруваат на Nivea. Тие имено, го одбрале овој бренд како број еден во сите категории за убавина - козметика, нега на лице и нега на кожа. Останатите земји во кои поСовршен антицелулитен трошувачите високо ја рангирале “Nivea” Во Србија скоро секоја десетта возрасна план марката се Белгија, Португалија, Австрија, личност нема ниеден свој заб, на четвртина од популацијата ѝ недостасуваат повеќе Романија и Чешка. од десет заби, а само 8,5% од луѓето ги Мајка на сите креми Nivea, која веќе со години важи за најголем имаат сите свои заби, покажуваат резултасветски бренд за лична нега, се смета за тите на последното истражување кое го “мајка” на сите модерни креми уште од изработил Институтот за јавно здравје на 1911 година. Nivea, која првобитно била Србија “Батут”. име за “сината крема”, денес опфаќа широко семејство на производи, почнувајќи од нега на кожа и тело, преку производи за нега и стилизирање на коса, до производи за нега на бебиња. Производи на “сината крема” -”nivea body” -”nivea visage” -”nivea sun” -”nivea for men” -”nivea her” Поразувачката статистика покажува дека -”nivea baby” Асортиманот на производи таа 1911 ориги- и оралната хигиена на граѓаните е многу нално се состоел од “nivea” крема, пудра лоша. Според податоците од 2007, само и сапун. Овие козметички производи му 40,7% од возрасното населени ги мие забиле достапни само на едно мало, елитно бите повеќе од еднаш дневно, додека во Новите стратегии и препарати за борба против целулитот ќе ве ослободат од друштво кое себеси тоа можело да си го 2000 тоа го правеле 56,7%. дозволи, за разлика од денес, кога овие Покрај недоволната свест за значењето портокаловата кора од бедрата, задникот на оралното здравје, главна причина за и бутините. производи им се достапни на сите. лошата орална хигиена на Србите се и промените во системот на здравствена заштита поради кои од крајот на 2005 стоматолошките услуги и во државните институции се наплатуваат. Таа промена најмногу се одразила на популацијата постара од 18 години, која, со неколку исклучоци, сите стоматолошки услуги ги плаќа директно од својот џеб. Она што сигурно ќе ви помогне да се осЗаслужен еуцеринот лободите од целулитот, се комбинираните За настанокот на “nivea” заслужен е еутретмани. Здравата исхрана, спортските церинот. По децении истражување, д-р активности, масажата и користењето на Исак Лифшулц го открил револуционерновите, ефектни антицелулит производи ниот емулгатор кој овозможил да се созќе ви го отстранат целулитот. Наш совет е даде стабилна база за крема во форма да почнете веднаш. на емулзија на вода и масло. Д-р Оскар Почнете прво да го разградувате целуТропловиц го употребил еуцеринот (кој литот однатре. Избегнувајте мрсни оброво прв ред се употребувал во медицински цели) за база за потполно нов вид на козметичка крема, Nivea кремата. Благодарение на конзистенцијата, кремата е чисто бела и името е изведено од латинскиот поим “nix, nivis”, што значи снег.


40 ци, тесто и слатки. Јадете полно овошје и зеленчук, месо од живина, риба, интегрален леб и, што е основа на борбата против целулитот, пијте два - три литри вода дневно за да го забрзате исфрлањето на отровите од организмот.

Zdravje i ubavina

Izbor

продре во кожата. Со самото тоа и негово дејство ќе биде многу посилно. Фолијата отстранете ја по 30 минути, а во меѓувреме можете да ги завршувате куќните работи или да се одморате покриени со фротир.

Со штипкање разбијте ги мрсните наслаги Десетминутна масажа ја поттикнува мик- Завршете го туширањето со ладна роциркулацијата на кожата и го стимулира вода протокот на лимфата, наталожените мрсни наслаги се разбиваат, ткивото станува еластично, а кожата затегната и нежна. - По туширањето намачкајте антицелулит гел и штипкајте ја кожата десет минути со палецот и показалецот.

- За масажа можете да користите и масажна топка со боцки, која помага во разградувањето на целулитот.

Тренинзите како што се трчањето, брзото одење или пливање, ги топат мрсните наслаги на задникот и бутините. Одличен е и пилатес бидејќи овие вежби делуваат директно на проблематичните зони и ја издолжуваат фигурата. Ако немате доволно време за активности вон домот, одвојте секој ден 30 минути за вежби кои во кратко време ќе ги затегнат вашите нозе, стомак и задник. Можете да вежбате и додека ја сушите косата или ги миете забите. Правете кратки Наизменичното туширање со топла и лад- клекнувања со благо раздвоени стапала на вода ја затегнува кожата. Секое утро или застанете право, свиткајте ја едната почнете го туширањето со топол млаз во- нога во коленото под прав агол и наизмеда, кружејќи преку бедрата, задникот и нично подигнувајте го коленото прво кон бутините, а завршете го со ладен млаз. По надвор, до висина на колкот, па кон натуширањето масирајте се со фротирска зад, додека петата не ви биде во иста лиракавица да го зголемите ефектот на за- нија со струкот. Вежбата повторете ја 20 пати со едната и со другата нога. цврстување. Забрзајте ги резултатите, пливајте, вежбајте пилатес, вежбајте со клекнување

Критичните места завиткајте ги со фолија Кожата по неколку минути ќе се загрее, порите ќе се рашират, а антицелулит препаратот кој претходно сте го намачкале ќе

Извор: “Блиц”, Белград, автор: Сашенка Таталовиќ

Кафеавиот шеќер не е поздрав од белиот Често слушаме дека интегралните производи се многу поздрави од оние преработените. Но, дали е така и со кафеавиот шеќер? И што е воопшто кафеавиот шеќер?

Различни извори наведуваат различни дефиниции за кафеавиот шеќер. Првите велат дека е тоа нерафиниран или делумно рафиниран облик на шеќерот кому му останала уште една лушпа од меласата, други наведуваат дека е тоа всушност бел рафиниран шеќер кому до-


Nedelen horoskop od 05. 10. do 11. 10. 41 полнително му е додадена меласа. Таа посебен шарм. Сочувајте ја. Овен 21.03 - 20.04 кафеава боја лесно се измива со вода, а Работа: Нов деловен проект е на повисе состои од калциумов сулфит, сулфурна док. Сте дигнале раце од сè, особено ако сол, натриумов хидросулфит, фосфорна се занимавате со приватен бизнис. Покиселина и натриумов карбонат. мошта стигнува ненадејно. Здравје: Заздравувате од стресовите кои беа и премногу на број. Сфаќате дека залудно сте се нервирале. На работите гледате благонаклоно. Во фаза сте на обновување. Љубов: Кавга со партнерот е нормална Ќе бидете во ситуација нешто да прославу- работа, бидејќи врската веќе одамна ставате. Цела недела е во знакот на радосна нала монотона. Тешете се, бидејќи овој вест која навестува позитивен исход на пат не сте вие виновни. Партнерот бега од контрола. важен настан. Работа: На себе преземате одговорност, Совет: Бидејќи сте во знакот на нова раВо нашите продавници можеме да најдеме тргнувате во акција. Работите сходно на бота и важни одлуки, се советува избегнудва вида на шеќер, оној потемниот и оној својата природа, брзо и одлучно. Окупи- вање на површност. Разработете сè до депосветлиот. Посветлиот кафеав шеќер рани сте со политички проблеми. таљ. содржи 3,5% меласа, додека потемниот Здравје: Можни се повреди на главата и Рак 21.06 - 20.07 содржи 6,5%. Посветлиот шеќер е со по- проблеми со синусите. Избегнувајте пронежен, а потемниот со поинтензивен вкус маја и непромислени постапки. и мирис. Сите видови на кафеав шеќер се Љубов: Страсната врска доживува кулмипроизведуваат од шеќерна трска бидејќи нација. Од партнерот во голема мерка замеласата од трската е со прифатлив ми- виси остварување на некои ваши деловни рис и вкус за луѓето, додека меласата од замисли. шеќерната репка не е таква. Совет: Што да ѝ се посветува на личноста Многу диететичари ја препорачуваат родена во овој знак? Одговорот е: трпение употребата на кафеавиот шеќер бидејќи и толеранција. Контролирајте се! содржи помалку калории. Но, всушност Бик 21.04 - 20.05 енергетската вредност на белиот и кафеаРомантични настани можат да ја нарушат виот шеќер е приближно иста. Стотина секојдневната монотонија. Препуштете грама од белиот шеќер содржат 387 kcal, им се на желбите. Ќе бидете во ситуација а од кафеавиот 377 kcal. емотивно да реагирате. Работа: Она што во наредниот период добро ви оди на рака е мудроста. Повлекувате исправни потези кога е во прашање работата. Со минимум напор остварувате корист. Здравје: Можни се проблеми како послеПред вас е напорна работна седмица, но дица на претерување. На удар се жлеззасега без видливи исчекори. Бидејќи дите со внатрешно лачење, а тука се и сакате опипливи докази за она со што се проблемите со зголемена телесна тежизанимавате, ќе бидете помалку незадо- на. Љубов: Нова врска неочекувано влегува волни. Кафеавиот шеќер се вари во Работа: Потребно е да се биде организи- во вашиот живот. Многу Ракови токму организмот еднакво како и белиот Исто така различни извори даваат раз- ран, доколку сакате да испливате од про- овие денови се во фаза на голема вљубелични податоци за нутритивниот состав. блемите и да влијаете на тоа деловната ност. Полно емоции и нежности. Совет: Однесувајте се спонтано, бидејќи Според едни, кафеавиот шеќер, како ни ситуација да биде подобра. белиот, не содржи никакви нутриати. Здравје: Бидејќи пред себе сте поставиле ситуацијата е под контрола. Нема никакви Сепак ‘USDA National Nutrient Database мноштво обврски на кои тешко можете да причини за паника, барем кога е здравјето for standard Reference’ наведува дека 100 одговорите, тоа се одразува и на вашето во прашање. грама кафеав шеќер содржат минерали, физичко здравје. Слаба точка се белите Лав 21.07 - 21.08 и тоа во поголеми количини: калиум, дробови. калциуми, натриум, магнезиум и фосфор, Љубов: Зацврстувајте ја врската. Малку додека витамините - тиамин (B1), рибо- толеранција кон партнерот не би била на флавин (В2), ниацин (В3), пантотенска одмет. Сознанието дека е сакан секому киселина, витамин В6 и фолати се застапе- му годи. Совет: Обидете се нервирањето да го ни во помали количини. Според истиот извор, белиот шеќер во сведете на разумна мерка. Направете сесвојот состав содржи 99,98% сахароза, а лекција во сè, особено кога се деловните витамини и минерали значително помал- обврски во прашање. ку. Кафеавиот шеќер, и покрај тоа што соБлизнаци 21.05 - 20.06 држи малку минерали, во организмот се Нешто морате да жртвувате. Ќе бидете во вари исто како и белиот шеќер, односно ситуација едно каење да не ви гине. Па моносахаридот кој ги прескокнува процекога е веќе така, тогаш не вреди залудно сите на варење и директно влегува во да се нервирате. крвта и на тој начин исто така негативно Работа: Сте впловиле во помирни во-ди. влијае на контролата на нивото на шеќеРаботата се одвива по востановен шаброт (гликозата) во крвта. лон, па не се оптоварувате. Постојат и тврдења дека единствена предЗдравје: Се наоѓате во фаза на заздравуваност на кафеавиот шеќер во споредба со ње. Својот живот подобро анализирајте белиот е таа што не доведува до дополго. Размислете за следните потези, за да нителна ферментација условена со микроДонесувате одлука која влијае на поната- бидете поздрави и посреќни. организмите во нашиот систем за варење. мошниот правец на животните токови. Љубов: Љубовта, вашата главна движечка Извор: “Јавно”, Загреб Внатрешната хармонија е нешто што дава сила, прави да се чувствувате добро. Во-

Izbor


42 Nedelen horoskop od 05. 10. do 11. 10. Izbor споставувате внатрешна рамнотежа. Тоа е елемент сте. Пожелно е да се занимавате она вистинското! со спорт и што повеќе движење, доколку Совет: Се фаќате во костец со својот сакате ваквата состојба да потрае. главен непријател - суетата. Таа може да Љубов: Кон партнерот чувствувате физичрасипе многу работи и да ве врати нанака привлечност. Оттаму следи богат секзад. Тоа никако не го дозволувајте! суален живот, под услов да се обидете да се изборите со срамежливоста. Девица 22.08 - 22.09 Совет: Уживајте во секој момент. Не размислувајте за она што ќе биде и не стравувајте однапред. Така пријатна седмица претпоставените. Ве очекува славење. Здравје: Бидете внимателни кога се во ретко ви се случува. Искористете ја максипрашање консумирањето на пијалаци мално. или цигари, бидејќи можете да имате проблеми. Повеќе време поминувајте на свеж воздух, бидејќи белите дробови ви се загрозени. Љубов: Нови почетоци или воспоставување на врски на сосема нови основи. Сфаќате дека односот со партнерот бара промени. Не ви е лесно, но сепак ќе го сторите тоа. Совет: Не бидете нетрпеливи и невротични, онака како што само вие умеете. Немате причина за загриженост. Опуштете се и препуштете му се на заслужениот одмор. Среќно!

Морате да тргнете во одлучна акција. Одговорни сте за својата судбина, но и за судбината на многумина. Затоа постапувајте внимателно! Работа: Работата тргнала по надолнина, што дополнително ве загрижува. Некои грешки сте направиле, а да не бидете ни свесни, па сега морате да трпите. Здравје: Можност за појава на проблеми со уринарниот тракт или гинеколошки тегоби. Уште не е доцна нешто да преземете Стрелец 23.11 - 20.12 за да ја санирате состојбата. Љубов: Настапува затишје. На партнерот немате што да му префрлите, што не значи дека сте задоволни со емотивната ситуација. Подгответе се за отворен разговор. Совет: Во неделата која доаѓа очекувајте полно настани кои бараат здрав разум и правилен пристап. Пожелно е да бидете прибрани и да избегнувате расправии. Функционирате мудро и великодушно. Ќе бидете во ситуација да се занимате со Вага 23.09 - 22.10 филозофски проблеми и да повлекувате мудри потези. Работа: Оваа недела ве чека многу работа, но, бидејќи енергијата ви е засилена, успешно ќе ја завршите. Финансиската ситуација се поправа. Здравје: Можни се реуматски тегоби или ломови на коски. Бидете внимателни, доколку сакате да ја избегнете опасноста. Љубов: Уживајте во прегратката на сакаТешко функционирате во тоталниот делоната личност. Полно убави моменти ќе го вен хаос со кој сте опкружени. Бидејќи со направат времето пред вас незаборавно. напор одговарате на поставените задачи, Партнерот повеќе го пр��влекувате ако можни се здравствени проблеми. помалку зборувате. Работа: Во работата внесувате премногу Совет: Бидејќи сте успеале да најдете емоции. Во ситуација сте кога ништо не ви начин како најдобро да функционирате, се работи. Желбата за работа настапу-ва совет не ви е потребен. Потрудете се таа неочекувано, но околностите не дозволусостојба подолго да потрае. ваат извршување. Здравје: Не е сјајно. Проблеми настапуваЈарец 21.12 - 19.01 ат поради преголемите амбиции и емотивност. Премаленоста е последица на временските осцилации. Љубов: Оваа недела светла точка на вашиот живот е љубовта. Ве очекуваат полно убави и незаборавни моменти со саканата личности или симпатијата. Совет: Морате да бидете свесни најпрво за своите слабости, па дури тогаш да ги анализирате другите. Од моментите на Сте влегле во помирни води. Работите се деловна криза можете да излезете само одвиваат рутински, што и не е така лошо. со напор. Проблем може да настапи ако оваа ситуација потрае подолго. Ќе ви биде досадно. Скорпија 23.10 - 22.11 Работа: Фантастичен период, особено Влегувате во нов, далеку поповолен жиако се занимавате со комуникации или равотен период. Оваа седмица ќе биде во ботите со хартии. Ќе остварите многу познакот на пријатни настани и почетоци. веќе од замисленото. Исклучително поРабота: Мошне сте задоволни со остваволна седмица. рените резултати, посебно со материјалЗдравје: Полни сте со енергија и во свој ната сатисфакција, која ја добивате од

Водолија 20.01 - 18.02

Иако немате причина за депресивна состојба, се чувствувате безволно. Ви недостасува стимуланс од страна, за да се придвижите од мртвилото во кое свесно или несвесно сте влегле. Работа: Можна е успех, особено ако се занимавате со јавна работа.Остварувате завидни резултати. На собир во пријатна атмосфера нешто прославувате. Здравје: Стомачни тегоби како последица на неконтролирана исхрана. Морате да бидете поумерени кога станува збор за јадење и пиење. Депресија. Љубов: Мудро ќе успеете да седите на повеќе столици во исто време, а никој тоа да не го забележи. Иако мислите дека ги лажете другите, сами себеси се залажувате. Совет: Итно решете го емотивното недоразбирање кое веќе подолго време ве тишти. Можеби состојбата на неизвесност повеќе ви одговара? Мислите дека на тој начин сте послободни.

Риби 19.02 - 20.03

Емоциите се доведени до вжештеност. На многумина припадници на овој хиперсензитивен знак ќе им се случуваат работи поради кои нема да можат да останат рамнодушни. Работа: Што и да правите, ќе имате чувство дека грешите. Морате поради нешто да се жртвувате, а тоа никако не го сакате. Малку сте себични, барем кога работата е во прашање. Нереални сте. Здравје: Ако сте биле болни, ги санирате проблемите и влегувате во подобар период. Можеби некои од проблемите сами ги создавате или се плод на вообразување? Сè потекнува од главата. Љубов: Уживате во топла семејна атмосфера. Настојувате да ги избегнете излегувањата, а повеќе време да поминете во домот со саканата личност и гости. Совет: Морате јасно да ја согледате ситуацијата во која се наоѓате. Обидете се максимално да профитирате и да не се нервирате, иако е тоа тешко да се стори.


ИЗБОР#6