Issuu on Google+

Mondiaal fina:t;lcieelstelsel en de geloofwaardigheid van de euro zijn in het geding Max Geerling en Frans van Helden

R

uim tien jaar bestaat de euro als 'een zelfstandige valuta, met eigen biljetten en munten. En de munt staat nu ook op de tweede plaats van meest verhandelde valuta's ter wereld. Desondanks heeft de euro zich niet kunnen ontpoppen tot een echt alteniatiefvoor de dollar. Juist in deze economisch moeilijke tijden zou een centrale overheid passende maatregelen moeten nemen om te voorkomen dat de euro geloofwaardigheid verliestalswereldvaluta. Volgens ons is daarom ingrijpen van de toezichthouder nodig om een gemeenschappelijk eurobetalingsgebied (de zogenaamde single euro payments area, Sepa) tot stand te brengen. De effecten daarvan gaan immers verder dan het vervolmaken van een Europese interne markt en bijbehorende monetaire unie; ze raken de positie van de euro op wereldschaal. De financiële crisis heeft een gevoelige tik toegebracht aan de ..

De financiële crisis heeft een gevoelige klap toegebracht aan· de dollar; die heeft ruim 10% ingeleverd

dollar. De munt heeft meer dan 10% aan waarde ingeboet ten opzichte van de belangrijkste concurrentmunten waaronder de euro. Opkomende economieën houden grote reserves in dollars aan, maar roepen steeds vaker en luider om andere reservevaluta met een mondiale schaal. Recent heeft Nobelprijswinnaar en econoom Joseph Stiglitz zich in dat koor gevoegd. Een serieuze munt is niet alleen rekeneenheid, maar ook geschikt om (elektronisch) mee te betalen. Daar is een eenduidig gezamenlijk betaalsysteem voor nodig. De oorsprong van het gemeenschappelijk eurobetalingsgebied Sepa ligt in de Lissabon-agenda van 2000. Daarin is de ambitie geformuleerd om de Europese markt vanaf 2010 tot de meest concurrerende economie te maken. Dat kan gebeuren door het stimuleren van innovatie en het realiseren van één betalingsgebied. Zowel bedrijven als consumenten hebben er baat bij dat de handel binnen de Europese Unie verdergaand vereenvoudigd wordt. Banken kunnen via innovatie hun dienstverlening verbeteren en hun kosten verlagen door op Europese schaal gestandaardiseerde betaaldiensten aan te bieden. De Europese Commissie heeft . de juridische onderbouwing vastgelegd in een richtlijn; de uitvoering is aan de markt overgelaten.

Hiertoe is de European Payrnents Council opgericht, een samenwerkingsverband van banken dat in de afgelopenjaren de standaarden heeft opgesteld voor Sepa-betalingen. De introductie van de euro heeft bijgedragen aan economische groei en lage inflatie in het eurogebied. De munt bevordert de handel en heeft bewezen bestand te zijn tegen de huidige crisis. Om deze successen te bestendigen is er grote behoefte aan een gemeenschappelijk eurobetalingsgebied. Met het oorspronkelijke doel van 2010 in zicht is een cruciale fase aangebroken in betalingsverkeer. Momenteel leggen de banken de laatste hand aan de Sepasystemen en -processen voor een gebied dat tweeëndertig landen omvat. D~t betekent nog geen afscheid van nationale betaalsystemen in ieder van die landen, ook niet in die landen waar de euro de munteenheid is. •. Decennialang gebruik van nationale systemen, maar ook de huidige economische situatie, versnellen de overgang niet. De roep om ingrijpen door de Euro-

De huidige crisis en het decennialang gebruik van nationale systemen versnellen de overgang niet

pese Commissie wordt Steeds: der, met het verzoek een eind tum te stellen aan het gebruik de nationale betaalsystemen. De vernieuwing die de e brengt blijft tot nu toe beperh biljetten en munten. ~fekomst van Sepa wordt de ÎllOO':atie voortgezet door het !!Torendeels papieren betalingsverkeer volledig langs elektronische weg te laten verlopen (de digitale euro). In lijn met de doelstellingen van de Europese Gemeenschap is het van groot maatschappelijk belang om de volgende stap te zetten in de innovatie van de euro: het realiseren van één gezamenlij ke Europese betaalstandaard. Recent onderzoek van AtOConsulting toont bovendien daL een gemeenschappelijke Standaard voor elektronisch euro betalingsverkeer essentieel is voor de euro als serieus alternatiefvoorde Amerikaanse dollar. Zo'n standaard draagt bij aan het venninderen van de risico's voor het mondiale financiële systeem en hetvergTOotde transparantie voor de handelspartners, zowel binnen als buiten de eurozone. Dat mag niet alleen een verantwoordelijkheid zijn van de banken. Het vraagt ook een proactieve houding van de toezichthouders. Dr. Max Geerling is princ:ipaJ c:onsultant bij Atos Consulting. Frans van Helden MBA is partner bij Atos Consulting.


18-08-09 FD Komst Eurobetalingen0001